Wikipedia papwiki https://pap.wikipedia.org/wiki/P%C3%A1gina_Prinsipal MediaWiki 1.47.0-wmf.13 first-letter Medio Spesial Diskushon Usuario Diskushon usuario Wikipedia Diskushon Wikipedia Fail Diskushon fail MediaWiki Diskushon MediaWiki Malchi Diskushon malchi Yuda Diskushon yuda Kategoria Diskushon kategoria TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 2717 199054 158909 2026-07-31T15:39:53Z Kallmemel 14000 199054 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{Taxobox mamifero | variante = c | fossiel = [[Chibaniano]]–Presente | scala tempo = 0,3–0 [[Ma]] | imagen = Human.svg | descripcion = Ilustrashon di hende homber (robes) i muhe (drechi); datye for di plato di oro di ''Pioneer 11''. | orden = [[Primates]] | infraorden = [[Simiiformes]] | famia = [[Hominidae]] | genero = ''[[Homo (genero)|Homo]]'' | c-nomber = ''Homo sapiens'' | autor = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]] | fecha = 1758 | original = ''Homo sapiens'' | mapa = Habitat-homo-sapiens.svg | leyenda = Area di distribushon: {{Legend|#d45656|Populashon altu}} {{Legend|#d19b9b|Populashon abou}} {{Legend|#C0C0C0|No habitá of populashon ekstraordinariamente abou}} }} '''Hende''' (''Homo sapiens'') ta [[primate]] inteligente distinguí pa nan postura stret, propulshon riba dos pia, habilitat motoriko, i uso di heremènt. Ademas, hende tin abilidat di [[idioma]] kompleho, i ta forma sivilisashon avansá i masha organisá. Hendenan ta e úniko represantante eksistente di e género ''Homo'' i huntu ku chimpansé, bonobo, gorilla i orangoetan ta forma parti di e famia di ''[[Hominidae]]''. Hende moderno a aparesé na Afrika mas o ménos 300.000 aña pasá. E éksito di hende evolushoná ta wòrdu atribuí pa gran parti na un [[Celebro|selebro]] mas grandi, ku e areanan prefrontal i temporal bon desaroyá. E strukturanan di selebro aki ta krusial pa rasonamentu abstrakto, atkiriendo idioma, solushoná problema, i e desaroyo di sosialidat i kultura. Hende ta usa hèrmèntnan mas frekuente i mas efisientemente ku kualke otro animal. Tambe, e úniko espesie ku ta kontrolá kandela, prepará kuminda, bisti paña i krea vários [[teknologia]] i obra di arte. Komunikashon simbóliko, manera [[idioma]] i [[arte]], ta permití hende ekspresá nan mes i interkambiá ideanan. Interakshonnan sosial a kondusí na surgimentu di vários balor, norma i ritual, ku huntu a forma e base pa sosiedatnan organisá. E deseo humano pa komprondé i influensiá mundu a kondusí na desaroyo di áreanan di konosementu manera [[siensia]], [[filosofia]], mitologia i [[religion]]. Pa mayoria di su historia, humanidat a biba komo un yagdó-kolekshonadó. Mas o ménos 12.000 aña pasá, hopi sosiedat a kambia pa estilo di bida ''sedentario.''{{efn|group=nota|Individuonan sedentario ta wòrdu definí komo “individuonan inaktivo ku ta gasta ménos ku 10% di gastu di energia diario na aktividat físiko (por lo ménos moderá).” Komportashon sedentario no ta meskos ku un falta di ehersisio: por ehèmpel, un persona por ta sedentario durante aktividatnan diario (trabou òf biahe) pero al kontrario por hasi hopi ehersisio durante tempu liber (p.e. hasi deporte).}} E domestikashon di mata i bestia a krea kolonianan ku por a desaroyá den e promé sivilisashonnan. Hendenan rònt mundu a desaroyá [[Gobierno|gobièrnu]], religion i [[kultura]] i a uni den estado i imperionan. For di e [[Edad Moderno|Periodo Moderno]] padilanti, avansonan sientífiko, teknológiko i kultural a aselerá, loke a kondusí na kresementu rápido di e [[poblashon]] mundial. Na mes momento, akshonnan humano a afekta e [[Medio ambiente natural|medio ambiente]] dramatikamente den hopi parti di mundu. {{appendix|refs|2= *{{Tradukshon for di otro Wikipedia |idioma=nl |titel=Mens |oldid=68441430}} ;nota <references group="nota/> {{references}} }} [[Category:Hende| ]] mejxlblqpr25az92l9y7a0xcnonze36 0 3648 199116 181054 2026-07-31T20:05:32Z Caribiana 8320 wikilink 199116 wikitext text/x-wiki {{Variante|a}} {{Databox}} [[File:Tweede Kamer , wijziging Kon. Statuut ivm uittreding Aruba uit Nederlandse Antil, Bestanddeelnr 933-3433.jpg|thumb|270px|Betico Croes den Tweede Kamer pa tratamento di e cambio di [[Statuut pa Reino Hulandes|Statuut]] pa Aruba retira di [[Antias Hulandes]] - 3 juni 1985]] '''Status aparte di Aruba''' ta referi na e status constitucional di [[Aruba]] dentro di [[Reino Hulandes]] entre 1986 y 2010. Dia [[1 di yanüari|prome di januari]] [[1986]], Aruba a separa formalmente di [[Antias Hulandes]] y a bira e di tres pais autonomo den Reino Hulandes, hunto cu [[Hulanda]] y Antias Hulandes. Cu e cambio aki e isla a haya su propio parlamento, su mes constitucion, un [[Gobernador di Aruba|gobernador]] como representante di e monarca y un gabinete di minister encabesa pa un [[Promé minister|prome minister]]. E desaroyo aki tabata un paso crucial den Aruba su lucha pa autonomia, y a wordo logra principalmente door di e esfuerzo politico di [[Betico Croes]] y [[Movimiento Electoral di Pueblo]] (MEP).[[File:Aruba Status Aparte Monument2.jpg|thumb|Monumento di Status Aparte na [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]], Aruba]] == Historia == === Origen di e movimiento === Ya den e añanan 1930 y 1940, Aruba, formando parti di [[Kòrsou i Dependensianan|Kolonia Corsou]], a pidi pa un [[autonomia]] mas grandi. Na 1947 a redacta un ''Staatsreglement'' pa un posible constitucion, cu tabata inspira riba e modelo di e Statuut di Westminster di 1931 di e Mancomunidad Britanico. E idea tabata pa un “Mancomunidad Hulandes” den cual Aruba lo a bira un pais autonomo. Na e Conferencia di Mesa Rondo (RTC) di 1948 Aruba a formalisa e peticion pa bira un pais separa. Sinembargo, ku e introduccion di e ''[[Statuut pa Reino Hulandes]]'' introduci na 1954, Aruba a keda parte di e Antias Hulandes, como un [[Teritorio insular (Antias Hulandes)|teritorio insular di Antias Hulandes]]. Dia 24 di november 1955, (a aproba e [[escudo di Aruba]] dia 15 di november 1955) [[Juancho Irausquin]] di [[Partido Patriotico Arubano|partido PPA]] a presenta un discurso dilanti di e United Nations Trust Committee (Comite Fiduciario di Nashonnan Uni) pa splica e situacion cu a keda acepta temporalmente. El a finalisa su discurso bisando cu den futuro tin mas cambio ainda pa bin, y cu e ta espera di por conta cu e mesun bon diligencia y cooperacion. === Intensificacion di e lucha (1970-1977) === Den e añanan 1970, e lider politico di MEP, Betico Croes, a trece empuhe nobo pa e movimiento autonomista. Na un conferencia na Surinam den 1972, el a propone un modelo ''sui-generis'' di un “Dutch Commonwealth” (Mancomunidad Hulandes) cu Aruba, Hulanda, Surinam y Antias Hulandes como miembro igual. Representantenan di AVP, manera C. Yarzagaray, a insisti riba un referendum pa e pueblo mes dicidi su propio destino y a proclama cu: "Aruba hamas lo acepta un federacion ni un [[nashonalidat|nacionalidad]] di segundo categoria". Betico Croes mesora a inicia un campaña na Aruba pa informa y prepara e pueblo di Aruba pa Aruba su independencia politico y un status aparte den un asina yama 'mancomunidad Hulandes' liber di tur resto di colonisacion. Na 1974 e Ministro di Structura Estatal a percura pa publica e ''Witboek over de Status Aparte''.[[File:Aankomst Arubaanse delegatie op Schiphol groep Arubanen wachten delegatie op, Bestanddeelnr 929-3338.jpg|thumb|250px|left|Rubianonan na [[Aeropuerto Schiphol]] pa ricibi delegacion di Aruba (1977).]] Den 1976, Aruba a introduci su bandera i himno nacional, como e dos simbolo di identidad y soberania. Dia 18 di maart a wordo proclama como Dia di Himno y Bandera, fecha simbolico pa independencia futuro como estado miembro di un mancomunidad nobo, moderno, bou di un statuut. Na maart 1977, un [[Referèndum|referendum]] consultativo informal (yama “encuesta”) a wordo tene cu supervision di [[Nashonnan Uni|Nacionnan Uni]]. E resultado a mustra cu 82% di e votadornan tabata pro separacion di Antias Hulandes. E gobierno di Aruba a asigna e 'Instituut van Sociale Studies' na [[Den Haag]] pa haci un estudio di Aruba su independencia, cu a wordo publica den 1978, cu e titulo "''Aruba en Onafhankelijkheid, achtergronden, modaliteiten en mogelijkheden; een rapport in eerste aanleg''". === Negociacion y implementacion di Status Aparte (1981–1986) === Na e Conferencia di Mesa Rondo 1981, e resultado di referendum a wordo presenta, esta e mandato di 1977 di e pueblo di Aruba. Na 1983, despues di preshon diplomatico y negociacion intensivo, Aruba y Hulanda a logra un acuerdo, cu Betico Croes a yama "un acuerdo di diamanta". Condicion tabata cu Aruba lo haña independencia total despues di 10 aña (1996). Na 1985, Conseho Insular di Aruba a aproba unanimemente su constitucion nobo. Na november 1985 a tene eleccion pa e prome [[Parlamento di Aruba]]. Finalmente, dia 1 di januari 1986, Aruba a bira un pais autonomo den Reino Hulandes, cu su propio gobierno, parlamento y gobernador. E logro aki por wordo atribui na e United Nations Resolutions pa elimina colonialismo y tambe na [[Betico Croes]] y e sosten politico di otro nacionnan, manera Merca, [[Panama]], [[Venezuela]] y varios pais [[Oropa|Europeo]]. === Despues di 1986 === E plan pa independencia total no a wordo realisa: na 1990, Aruba y Hulanda a acorda pa kita e clausula di independencia for di e Statuut. Aruba a keda un pais autonomo den Reino. Aruba tabata e prome [[isla]] di Caribe Hulandes cu e "status aparte" di pais autonomo dentro di Reino. Na 2010, cu e disolucion di Antia Hulandes y e nacemento di Corsou y Sint Maarten como pais, e terminologia ''status aparte'' tambe tabata wordo aplica informalmente pa e dos isla aki. Sinembargo, cu e reforma nobo di e structura constitucional dentro di Reino ''status aparte'' a keda oficialmente aboli na october 2010 como cu e concepto a perde su caracter “special” y a bira e norma pa tur pais dentro di Reino Hulandes.<ref name="notitie">[http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/notas/2011/07/15/notitie-de-toekomst-van-het-koninkrijk.html Notitie ''De Toekomst van het Koninkrijk''], Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, 15 juli 2011</ref> E lucha pa status aparte tabata estrechamente relaciona cu e figura di Betico Croes, kende a wordo proclama e "Libertador di Aruba" despues di un accidente tragico dia 31 december 1985. El a fayece na november 1986. == Literatura == * Gomez, L.D. & Huiskes, B.J. (2026), [https://www.aruba.nu/nieuws/algemeen/84773/gedenkboek-over-40-jaar-status-aparte-aruba-klaar-voor-presentatie 40 Jaar Status Aparte: Tussen voortgaan en stilstaan.] == Wak tambe== * [[Statuut pa Reino Hulandes]] * [[Reino Hulandes]] * [[Antias Hulandes]] * [[Historia di Aruba]] * [[Augustus Scur]] {{Appendix}} [[Category:Historia]] [[Category:Polítika na Aruba]] k89zkvaywvvwzgjyhbo9i4ln2aw58xh 0 3779 199063 167033 2026-07-31T16:05:14Z Kallmemel 14000 wikilink 199063 wikitext text/x-wiki {{Taxobox mamifero| variante = c | imagen = Collage of Nine Dogs.jpg | orden = [[Carnivora]] | famia = [[Canidae]] | genero = ''[[Canis]]'' | especie =''[[Wolf|Canis lupus]]'' | taxon = Subespesie | c-nomber = ''Canis lupus familiaris'' | autor = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]] | parentesis = | original = ''Canis familiaris'' | fecha = 1758 |variante=c}} '''Kachó''' òf '''chocho''' (nòmber sientífiko: ''Canis lupus familiaris'') ta un forma doméstiko di wolf gris, un miembro di famia ''Canidae'' for di [[Òrde (biologia)|orden]] ''Carnivora''. E nòmber ta wòrdu usá pa tur dos e tipo ku ta wòrdu usá; esun pa kompaño humano i esun lòs. E kacho doméstiko a bira e bestia ku mas hopi ta tene pa traha, yag, antó kompanio den historia humano. E kachó mashá lihé a bira parti di mayoria kultura humano i tabata di hopi signifikashon pa e promé tribu di hende. Ta kere, por ehèmpel, ku e emigrashon over di e [[Estrecho di Bering]] no por tabata posibel sin e uso di kachó komo animal di karga pa lastra nan slee-nan. Kachó ta hunga hopi ròl pa hende, manera, [[jagmentu]], [[ranchero]]. protekshon, yuda polis i militarnan, kompanio, i mas resien, asisti individualnan di hèndikèp. E versitilidat akí mas ku probablemente kada otro animal konosí, a duna e kachó nòmber "mihó amigu di homber" den e mundu west. Awendia tin apróksimadamente 400 mion kacho rònt mundu. E palabra ''kachó'' ta derivá di e idioma [[portugues]]: ''cachorro''. [[Kategoria:Animalnan]] [[Category:Animalnan]] 1hxlq2qeau9a62koc0zipqgkvofuv17 0 4171 199118 144261 2026-07-31T20:09:52Z Caribiana 8320 wikilink 199118 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Netherlands Customs Douane Schiphol Airport.jpg|thumb|270px|Duana na [[aeropuerto Schiphol]], [[Hulanda]].]] '''Duana''' ta un servisio di [[gobièrnu]] enkargá ku ehekushon di e [[ley|lei]] pa ku duana di un pais. Akinan por pensa riba lucha kontra kontrabandista i kobransa di [[derechi di Importashon]]. ==Mishon== E metanan di un servisio di duana por ta lo siguiente: *Fiskal: kobra derechi di importashon riba produktonan ku ta drenta e pais *Seguridat: lucha kontra froude i kontrabanda (trafikashon di droga, arma i [[traficacion di hende|hende]]) *Salú públiko: kontrolá e entrada di animal, alimento, produkto tóksiko, etc. ku por peligrá bida di hende *Estadístika: elaborá riba statistik di komersio eksterior ==Tarea== E tareanan di duana por ta entre otro: *Deklarashon di importashon i eksportashon *Klar en i despachá merkansia *Imposishon òf kargo di derechi di importashon i akseins *Prosesá pagonan hasí *Vigilá barkunan di merkansia *Almasená merkansianan importá temporalmente *Kontrolá maletanan na aeropuerto *Kontrolá paketenan di pòst *Duna seguridat na puerto ==Link eksterno== [https://web.archive.org/web/20100721080129/http://www.douane.an/nl/index.php Portal ofisial servisio di duana na Kòrsou] [[category:organonan Gubernamental]] 4k51yfokdqop8ekhipzvtnpk4dski51 0 4849 199114 87721 2026-07-31T19:58:53Z Caribiana 8320 wikilink 199114 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''TUI fly''' (ofisialmente TUI Airlines Nederland B.V.<ref>[https://www.tui.nl/contact/ Bedrijfsinfo], ''TUI.nl''.</ref>, anteriormente konosí komo Arke i ArkeFly) ta un kompania di aviashon [[Hulanda|hulandes]] ku ta enfoká prinsipalmente riba buelonan pa destinashonnan turístiko. E kompania ta parti di TUI Nederland, e division hulandes di e grupo internashonal TUI. TUI fly ta ehekutá buelonan primordialmente ku pasahero fakashonal ku ta reservá nan biahe via agensianan manera Holland International, TUI (antes Arke) i KRAS, tur integrante di e mesun grupo. E base prinsipal di e aerolinea ta situá na [[Aeropuerto Schiphol]] na [[Amsterdam]]. {{Appendix}} [[Category:Empresa]] [[Category:Aviashon]] [[Category:Hulanda]] fgas6u2q2zp33ecntuqzpejrnfcdn28 199115 199114 2026-07-31T20:03:20Z Caribiana 8320 infobox agrega 199115 wikitext text/x-wiki {{Variante | c}} {{infobox empresa | variante = c | sede = [[Aeropuerto Schiphol]] | propietario = TUI Travel }} '''TUI fly''' (ofisialmente TUI Airlines Nederland B.V.<ref>[https://www.tui.nl/contact/ Bedrijfsinfo], ''TUI.nl''.</ref>, anteriormente konosí komo Arke i ArkeFly) ta un kompania di aviashon [[Hulanda|hulandes]] ku ta enfoká prinsipalmente riba buelonan pa destinashonnan turístiko. E kompania ta parti di TUI Nederland, e division hulandes di e grupo internashonal TUI. TUI fly ta ehekutá buelonan primordialmente ku pasahero fakashonal ku ta reservá nan biahe via agensianan manera Holland International, TUI (antes Arke) i KRAS, tur integrante di e mesun grupo. E base prinsipal di e aerolinea ta situá na [[Aeropuerto Schiphol]] na Haarlemmermeer. {{Appendix}} [[Category:Empresa]] [[Category:Aviashon]] [[Category:Hulanda]] 6k6ruiepjxm96rchrze3xnrz6h4q905 0 4897 199075 130924 2026-07-31T17:18:51Z Kallmemel 14000 199075 wikitext text/x-wiki {{Variante|a}} {{Taxobox anfibio | nomber = ''Pleurodema brachyops'' | descripcion = Dori | status = LC | fuente status = 2021 | rl-id = 57283 | reino = [[Animal (biologia)|Animalia]] | troncon = [[Chordata]] | clase = [[Anfibio|Amphibia]] | orden = [[Anura]] | famia = [[Leptodactylidae]] | subfamia = [[Leiuperinae]] | genero = ''[[Pleurodema]]'' | c-nomber = ''Pleurodema brachyops'' | autor = [[Edward Drinker Cope|Cope]] | fecha = 1869 | parentesis = si }} '''Dori''' of '''Dori Maco''' ([[Boneiru|Boneiro]] y [[Kòrsou|Corsou]] tambe conoci como '''Sapu'''; nomber cientifico: ''Pleurodema brachyops'') ta un anfibio di famia [[Leptodactylidae]]<ref>{{Cite web|url=https://www.dutchcaribbeanspecies.org/linnaeus_ng/app/views/species/nsr_taxon.php?id=178488&cat=CTAB_NAMES|title=Colombian Four-eyed Frog Pleurodema brachyops|author=[[Dutch Caribbean Species Register]]|accessdate=2024-01-04}}</ref>. E ta nativo pa [[Aruba]]. Na cuminsamentu di [[siglo 20]] el a wordo introduci na [[Kòrsou|Corsou]] y despues tambe na [[Boneiru|Boneiro]] i [[Sint Maarten]]. == Wak tambe == * [[Animalnan protehi na Aruba]] {{Appendix}} [[Category:Animalnan]] e63ipfpemdq2fyi7a8c1vpf4v3fqvdx 199076 199075 2026-07-31T17:23:58Z Kallmemel 14000 reformulacion y organsacion di texto 199076 wikitext text/x-wiki {{Variante|a}} {{Taxobox anfibio | nomber = ''Pleurodema brachyops'' | descripcion = Dori | status = LC | fuente status = 2021 | rl-id = 57283 | reino = [[Animal (biologia)|Animalia]] | troncon = [[Chordata]] | clase = [[Anfibio|Amphibia]] | orden = [[Anura]] | famia = [[Leptodactylidae]] | subfamia = [[Leiuperinae]] | genero = ''[[Pleurodema]]'' | c-nomber = ''Pleurodema brachyops'' | autor = [[Edward Drinker Cope|Cope]] | fecha = 1869 | parentesis = si }} '''Dori''' (''Pleurodema brachyops'') ta un anfibio di famia Leptodactylidae.<ref>{{Cite web|url=https://www.dutchcaribbeanspecies.org/linnaeus_ng/app/views/species/nsr_taxon.php?id=178488&cat=CTAB_NAMES|title=Colombian Four-eyed Frog Pleurodema brachyops|author=[[Dutch Caribbean Species Register]]|accessdate=2024-01-04}}</ref> ''P. brachyops'' ta conoci bou diferente nomber comun '''Dori Maco''' y '''Sapu''' (specificamente na Boneiro y Corsou). ''P. brachyops'' ta nativo pa [[Aruba]]. Na cuminsamentu di [[siglo 20]] el a wordo introduci na [[Kòrsou|Corsou]] y despues tambe na [[Boneiru|Boneiro]] i [[Sint Maarten]].{{Bròn?|2=2026|3=07|4=31}} == Wak tambe == * [[Animalnan protehi na Aruba]] {{Appendix}} [[Category:Animalnan]] e8ow7ooqpb2g7yk0kcf96dat09pzktp 199077 199076 2026-07-31T17:24:51Z Kallmemel 14000 199077 wikitext text/x-wiki {{Variante|a}} {{Taxobox anfibio | nomber = ''Pleurodema brachyops'' | descripcion = Dori | status = LC | fuente status = 2021 | rl-id = 57283 | reino = [[Animal (biologia)|Animalia]] | troncon = [[Chordata]] | clase = [[Anfibio|Amphibia]] | orden = [[Anura]] | famia = [[Leptodactylidae]] | subfamia = [[Leiuperinae]] | genero = ''[[Pleurodema]]'' | c-nomber = ''Pleurodema brachyops'' | autor = [[Edward Drinker Cope|Cope]] | fecha = 1869 | parentesis = si }} '''Dori''' (''Pleurodema brachyops'') ta un anfibio di famia Leptodactylidae.<ref>{{Cite web|url=https://www.dutchcaribbeanspecies.org/linnaeus_ng/app/views/species/nsr_taxon.php?id=178488&cat=CTAB_NAMES|title=Colombian Four-eyed Frog Pleurodema brachyops|author=[[Dutch Caribbean Species Register]]|accessdate=2024-01-04}}</ref> ''P. brachyops'' ta conoci bou diferente nomber comun '''Dori Maco''' y '''Sapu''' (specificamente na [[Boneiru|Boneiro]] y [[Kòrsou|Corsou]]). ''P. brachyops'' ta nativo pa [[Aruba]]. Na cuminsamentu di [[siglo 20]] el a wordo introduci na Corsou y despues tambe na Boneiro i [[Sint Maarten]].{{Bròn?|2=2026|3=07|4=31}} == Wak tambe == * [[Animalnan protehi na Aruba]] {{Appendix}} [[Category:Animalnan]] bi02j2s9mn6i0k3pnr9nnyxh4e83iee 199078 199077 2026-07-31T17:28:59Z Kallmemel 14000 199078 wikitext text/x-wiki {{Variante|a}} {{Taxobox anfibio | nomber = ''Pleurodema brachyops'' | descripcion = Dori | status = LC | fuente status = 2021 | rl-id = 57283 | reino = [[Animal (biologia)|Animalia]] | troncon = [[Chordata]] | clase = [[Anfibio|Amphibia]] | orden = [[Anura]] | famia = [[Leptodactylidae]] | subfamia = [[Leiuperinae]] | genero = ''[[Pleurodema]]'' | c-nomber = ''Pleurodema brachyops'' | autor = [[Edward Drinker Cope|Cope]] | fecha = 1869 | parentesis = si }} '''Dori''' (''Pleurodema brachyops'') ta un anfibio di famia Leptodactylidae.<ref>{{Cite web|url=https://www.dutchcaribbeanspecies.org/linnaeus_ng/app/views/species/nsr_taxon.php?id=178488&cat=CTAB_NAMES|title=Colombian Four-eyed Frog Pleurodema brachyops|author=[[Dutch Caribbean Species Register]]|accessdate=2024-01-04}}</ref> ''P. brachyops'' ta conoci bou diferente nomber comun manera '''Dori Maco''' y '''Sapu''' (specificamente na [[Boneiru|Boneiro]] y [[Kòrsou|Corsou]]). ''P. brachyops'' ta nativo pa [[Aruba]]. Na cuminsamentu di [[siglo 20]] el a wordo introduci na Corsou y despues tambe na Boneiro i [[Sint Maarten]].{{Bròn?|2=2026|3=07|4=31}} == Wak tambe == * [[Animalnan protehi na Aruba]] {{Appendix}} [[Category:Animalnan]] mdzb6hs4t2zhdv2fjcg0uogt1l4qkzi 199079 199078 2026-07-31T17:29:08Z Kallmemel 14000 199079 wikitext text/x-wiki {{Variante|a}} {{Taxobox anfibio | nomber = ''Pleurodema brachyops'' | descripcion = Dori | status = LC | fuente status = 2021 | rl-id = 57283 | reino = [[Animal (biologia)|Animalia]] | troncon = [[Chordata]] | clase = [[Anfibio|Amphibia]] | orden = [[Anura]] | famia = [[Leptodactylidae]] | subfamia = [[Leiuperinae]] | genero = ''[[Pleurodema]]'' | c-nomber = ''Pleurodema brachyops'' | autor = [[Edward Drinker Cope|Cope]] | fecha = 1869 | parentesis = si }} '''Dori''' (''Pleurodema brachyops'') ta un anfibio di famia Leptodactylidae.<ref>{{Cite web|url=https://www.dutchcaribbeanspecies.org/linnaeus_ng/app/views/species/nsr_taxon.php?id=178488&cat=CTAB_NAMES|title=Colombian Four-eyed Frog Pleurodema brachyops|author=[[Dutch Caribbean Species Register]]|accessdate=2024-01-04}}</ref> ''P. brachyops'' ta conoci bou diferente nomber comun, manera '''Dori Maco''' y '''Sapu''' (specificamente na [[Boneiru|Boneiro]] y [[Kòrsou|Corsou]]). ''P. brachyops'' ta nativo pa [[Aruba]]. Na cuminsamentu di [[siglo 20]] el a wordo introduci na Corsou y despues tambe na Boneiro i [[Sint Maarten]].{{Bròn?|2=2026|3=07|4=31}} == Wak tambe == * [[Animalnan protehi na Aruba]] {{Appendix}} [[Category:Animalnan]] c7qjwb6iqta88y2dicqkdqmm53tm8y3 0 4901 199104 131742 2026-07-31T19:11:36Z Caribiana 8320 wikilink 199104 wikitext text/x-wiki {{Infobox Aeropuerto | logo=Frankfurt Airport Logo.svg | imagen=AirportFrankfurt fromair 2010-09-19.jpg | imagen2=Aerial_View_of_Frankfurt_Airport_1.jpg | tipo=Publiko | funda=[[1936]] | propietario =[[Fraport AG]] | elevacion= 111 m | stop pista = si | pista= 07C/25C | largura= 4.000 | superficie=[[Asfalt]] | pista2= 07R/25L | largura2= 4.000 | superficie2=[[Asfalt]] | pista3= 18/36 | largura3= 4.000 | superficie3=[[Beton]] | pista4= 07L/25R | largura4= 2.800 | superficie4=[[Beton]] | lat_deg = 50 | lat_min = 01 | lat_sec = 35 | lat_dir = N | lon_deg = 08 | lon_min = 32 | lon_sec = 35 | lon_dir = E | zoom = 11 }} '''[[Aeropuerto Frankfurt am Main]]''' (kódigo IATA: '''FRA''', kódigo OACI: '''EDDF'''), situá na e parti wèst di [[Frankfurt]], ta e aeropuerto mas grandi di [[Alemania]]. Ku un kantidat di alrededor di 56 mion pasahero pa aña, ta hasi Aeropuerto Frankfurt un di e aeropuertonan mas drùk di mundu. Frankfurt konosé un kantidat enorme di pasaheronan internashonal kual ta hasié e aeropuerto internashonal number unu di mundu. Apesar di ta surprasá su konkurenshanan den Oropa [[Aeropuerto Paris-Charles de Gaulle]] na [[Paris]], [[Fransia]], [[Aeropuerto London Heathrow]] na [[London]], [[Reino Uni]], [[Aeropuerto Madrid-Barajas]] na [[Madrid]], [[Spaña]] i [[Aeropuerto Schiphol]] na [[Amsterdam]], [[Hulanda]]. Aeropuerto ta e base di [[Lufthansa]] kual ta hasié e hub di aviashon oropeo mas grandi pa e [[aliansa aeréo]] [[Star Alliance]]. [[Category:Alemania]] [[Category:Aviashon]] 0gg69kx3wvhdxkvwjyjq3e311dz6f92 0 4978 199101 172627 2026-07-31T19:03:27Z Caribiana 8320 wikilink 199101 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{Databox}} '''KLM (''' "''Koninklijke Luchtvaart Maatschappij''", Kompania Aéreo Real) ta e kompania nashonal di aviashon di [[Hulanda]] i e ta un di e dunadó di trabou mas grandi na Hulanda.<ref>[https://web.archive.org/web/20240522203305/https://www.zorgvriendelijk.nl/klm/#:~:text=D%C3%A1t%20is%20het%20uitgangspunt%20van,grootste%20particuliere%20werkgever%20in%20Nederland. https://web.archive.org/web/20240522203305/https://www.zorgvriendelijk.nl/klm/#:~:text=D%C3%A1t%20is%20het%20uitgangspunt%20van,grootste%20particuliere%20werkgever%20in%20Nederland.]</ref> Su base di operashon ta [[Aeropuerto Schiphol]] na Amsterdam i su ofisina prinsipal ta na Amstelveen. KLM ta opera mundialmente i ta generá su ganashi for di tres aktividat prinsipal: transporte di pasahero, transporte di karga i mantenshon di avion. == Historia == Dia [[7 di òktober]] [[1919]] a funda '''Koninklijke Luchtvaart Maatschappij voor Nederland en Koloniën''' mediante un akta notarial di sr. H. Stoop na [[Den Haag]]. E kapital inisial di 1,2 mion florin hulandes a bini di ocho empresario, entre otro Frits Fentener di Vlissingen i Anton Kröller. E teniente piloto Albert Plesman a bira administrador i despues direktor. [[Wilhelmina di Hulanda|Reina Wilhelmina]] a otorgá KLM e predikato 'Real' (''Koninklijk'') dia 12 di sèptèmber 1919. E promé ofisina di KLM a habri dia 21 di òktober 1919 na Herengracht na Den Haag. Esaki ta hasi KLM e aerolínea mas bieu ku ta operá bou di su nòmber original.<ref>{{en}}[https://www.routesonline.com/news/29/breaking-news/245273/oldest-airlines-in-the-world-aviation-history-month/ Oldest Airlines in the World - Aviation History Month], Routes online. [https://web.archive.org/web/20221129175132/https://www.routesonline.com/news/29/breaking-news/245273/oldest-airlines-in-the-world-aviation-history-month/ Archivá] dia 29 di novèmber 2022.</ref> [[File:KLM logo.svg|thumb|180px|center|Logo di KLM]] Na 2004, KLM a fusiona ku Air France pa krea e grupo Air France-KLM, ku ta e di sinku kompania di aviashon mas grandi na mundu den termino di benta i ku ta sirbi 326 destinashon rònt mundu via dos plataforma di konekshon importante ku ta e aeropuertonan di Paris Charles-de-Gaulle i Amsterdam-Schiphol, unda e kompania tin su sede. Komo miembro di e aliansa Skyteam, e ta kompartí for di 6 di yüni 2005 su programa di fidelidat ''Flying Blue'' ku su kompania ruman. KLM Royal Dutch Airlines tambe tin KLM Cargo, KLM Cityhopper, Transavia Airlines, Martinair Holland i ta partisipa komo akshonista ku 26 porshento den Kenya Airways i 25 porshento den Air Antwerp. == Wak tambe == * [[KLM West-Indisch Bedrijf]] {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Hulanda]] [[Category:Kompania di gobièrnu]] 73571phfok328yl2jf2fsn57eijy7l3 0 7322 199117 183023 2026-07-31T20:09:20Z Caribiana 8320 wikilink 199117 wikitext text/x-wiki {{Variante|a}} {{Infobox epidemia | imagen= COVID-19 sign (Aruba).jpeg | descripcion= Borchi di advertencia ku medidanan di corona na playa | malesa = [[COVID-19]] | sepa_virus = [[SARS-CoV-2]] | alocacion = [[Aruba]] | prome_infeccion = 13 di maart 2020 | morto = 224 (15 di juli 2022) | recupera = 41.315 (15 di juli 2022) | confirma = 41.787 (15 di juli 2022) | nota_tipo = Vacuna | nota = 89.341 (15 di juli 2022)<ref>{{Citeer web |url=https://www.arubacovid19.org/ |titel=DVG Aruba |bezochtdatum=2020-03-22 |archiefdatum=2020-03-20 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20200320125752/https://www.arubacovid19.org/ |dodeurl=ja }}</ref> }} E '''crisis di [[COVID-19]] na [[Aruba]]''' a inicia na momento cu e prome dos caso di [[COVID-19]] na pais Aruba a keda documenta dia [[13 di mart|13 di maart]] [[2020]]. E crisis ta parti di e [[Pandemia di COVID-19|pandemia]] cu a afecta paisnan rond mundo. == Bista total == <gallery widths="310" heights="280"> COVID-19-Pandemie - AW (Aruba) - Infizierte (800px).svg|Grafico di e casonan di contagio di COVID-19 desde maart 2020 te 18 di februari 2022 (abou e cantidad den tempo y ariba e cantidad cumulativo) COVID-19-Pandemie - AW (Aruba) - Tote (800px).svg|Grafico di e cantidad di morto di COVID-19 desde maart 2020 te 18 di februari 2022 (abou e cantidad den tempo y ariba e cantidad cumulativo) </gallery> == Linea di tempo == ===Februari 2020=== [[File:Emergenza coronavirus (49501382461).jpg|thumb|Pasahero na aeropuerto di Milan someti na tumamento di temperatura]] [[2 di februari|2]] – Ministerio di husticia a informa cu pasaheronan procedente di [[China]] no lo wordo admiti na Aruba si no presenta un declaracion medico cu nan no ta contagia.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/18269 Hende cu bin Aruba for di China mester haci checkeo medico prome], NoticiaCla, 2 februari 2020</ref> ===Maart 2020=== [[13 di mart|13]] – Mas o menos 20:00 ora local [[Promé minister|minister-president]], [[Evelyn Wever-Croes]], ta anuncia cu tin confirmacion di dos caso di [[coronavirus]] na Aruba. Ta trata di un persona cu ta haci trabou di consultancy na e [[compania di gobierno|empresa estatal]] [[Water- en Energiebedrijf Aruba NV|WEB]], cu tabata di vacacion na [[Egipto]] y [[New York City|New York]]. E di dos persona ta un Arubiano cu recien a biaha pa [[New York City|New York]].<ref name="13maart">[https://web.archive.org/web/20200322145601/https://24ora.com/dos-caso-di-coronavirus-na-aruba-di-cual-un-ta-arubiano/ Dos caso di coronavirus na Aruba di cual un ta Arubiano], 24ora.com, 14 maart 2020</ref> Cu e dos caso di coronavirus gobierno di Aruba ta decreta un estado di crisis oficial y ta tuma paso pa escala e medidanan di precaucion. Cu e prome dos caso di infeccion ta escala medida cu un [[lockdown]] di e isla. Ta cera frontera pa tur buelo for di [[Oropa|Europa]] y otro paisnan cu ta riba lista di [[Organisashon Mundial di Salú|WHO]] entrante mey anochi 16 di maart te cu 31 di maart.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/18619 Gobierno a introduci medida relaciona cu casonan positivo di coronavirus na Aruba], NoticiaCla, 13 maart 2020</ref> Ta haci excepcion pa buelonan cu ta trece residente for di exterior o cu ta bin busca turista pega na Aruba. Desde dia 14 di maart tin 100% di screening riba tur pasahero cu drenta. Otro medida ta e cancelacion di tur actividad publico y priva na Aruba inmediatamente te cu dia 31 di maart. Lesnan di scolnan ta keda suspendi di 16 pa 20 di maart. Esaki ta encera solamente dos dia, como cu scolnan tabata cera caba riba 18, 19 y 20 di maart den cuadro di celebracion di dia nacional, [[18 di mart|18 di maart]]. [[14 di mart|14]] – Departamento di Salud (DVG) ta informa cu 13 trahador di WEB Aruba NV ta na cas bou di cuarentena pa 14 dia. Ta dicidi di stop temporariamente tur bishita pa casnan di cuido pa anciano. E medida ta vigente desde diadomingo 15 di maart te cu 31 di maart y despues ta evalua e situacion na Aruba relaciona cu COVID-19 y su grado di peliger pa e ancianonan. [[16 di mart|16]] – Ta raporta e di tres caso di coronavirus; aki ta trata di un dokter cu recien a biaha pa New York. Aunke e no tabata mustra sintoma, el a test positivo. [[17 di mart|17]] – Ta anuncia e di cuater caso, cual ta un [[turismo|turista]] cu a test positivo. Ta prolonga e ceramento di scol te 31 di maart, excepto pa alumnonan di eindexamen. Minister di enseñanza, [[Rudy Lampe]], ta pidi scolnan pa cuminsa evalua forma digital pa sigui cu lesnan pa mininalisa e impacto riba enseñanza.<ref>[http://www.ea.aw/pages/coronavirus/ Enseñansa Aruba], Departamento di Enseñanza di Aruba, 21 maart 2020</ref> [[19 di mart|19]] - Entrante 21 di maart ta institui un [[toke de keda|toque de queda]], cu ta vigente tur dia di 21.00 ora pa 06.00 ora pa tempo indefini. Violacion tin como consecuencia un multa di un suma te cu AWG 10,000. Adicionalmente tur tienda mester cera tur dia no mas laat cu 20.00 ora.<ref>[https://www.overheid.aw/actualidad/noticia_47171/item/decisionnan-tuma-pa-gobierno-relaciona-cu-e-crisis-di-coronavirus-covid-19_48506.html Curfew on Aruba starting March 21, 2020], Gobierno.aw - official government website, 19 maart 2020</ref> E [[lockdown]] aki ta nifica cu tur biahe pa Aruba a keda prohibi. Avionnan bashi por a baha pa busca hende, p.e. turista, pa nan regresa cas.<ref>[https://web.archive.org/web/20200322012858/https://www.arubacovid19.org/ddg Official Aruba COVID-19 response website], 21 maart 2020</ref> [[File:Roman Tokman Aruba Airport.jpg|thumb|left|[[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]] (2018)]] [[20 di mart|20]] – Ta raporta un di cinco caso di contagio. E pashent ta un empleado di [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]] cu a caba di bolbe di su vakantie na New York. E anuncio aki ta wordo haci un dia despues di un protesta publico pa falta di medida di proteccion pa trahadornan na aeropuerto.<ref>{{Cite news|last=|first=|url=|title=24 luchthavenmedewerkers uit voorzorg in quarantaine|date=March 20, 2020|work=Amigoe Aruba|access-date=|url-status=live|publisher=Amigoe}}</ref> [[21 di mart|21]] – Ta anuncia tres caso mas. Nan ta concerni dos persona di exterior (uno procedente di New York y uno di [[Miami]]). E di tres caso ta posibelmente e prome caso di transmision local. E total di caso ta subi di cinco pa ocho.<ref>[https://web.archive.org/web/20210513190818/https://24ora.com/a-subi-di-5-pa-8-caso-di-localnan-confirma-cu-coronavirus/ A subi di 5 pa 8 caso di localnan confirma cu Coronavirus], 24ora.com, 21 maart 2020</ref> [[22 di mart|22]] – E di nuebe caso ta un empleado di banco (CMB), kende a regresa di un biahe pa [[Estadonan Uni di Merka|Merca]]. E banco a cera su branch te proximo aviso.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/18765 CMB a reacciona tocante empleado cu a test positivo pa coronavirus], NoticiaCla, 23 maart 2020</ref> [[23 di mart|23]] – Di nobo tin tres caso adicional, e total ta suma diesdos. Den dos caso e contagio a wordo transmiti localmente y un caso a yega Aruba for di [[Colombia]].<ref>[https://www.noticiacla.com/news/18767 Aruba tin 3 caso nobo positivo di coronavirus], NoticiaCla, 23 maart 2020</ref> [[24 di mart|24]] – Cinco caso nobo ta wordo raporta, yegando awor na un total di 17. Di e cinco caso tres ta transmiti localmente. Entretanto a aumenta e cantidad di test di 20 pa 40 pa dia.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/18792 Aruba awor tin 17 caso positivo di coronavirus], NoticiaCla, 24 maart 2020</ref> [[25 di mart|25]] – Ta raporta dos caso nobo cu ta haci e total 19. Ta trata di un caso importa di [[Colombia]] y uno di transmision local.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/18816 Aruba awor tin total di 19 caso positivo pa coronavirus], NoticiaCla, 25 maart 2020</ref> Relaciona cu e toque di queda recien implementa, reporteronan ta protesta contra e hecho cu nan no tabata exempto y a manda carta pa organisacionnan internacional pidiendo sosten, cual nan a ricibi tambe. Despues gobierno a dicidi cu prensa, trahando un press pool di 3 miembro di prensa, tambe ta forma parti di e grupo di excepcion cu por ta riba caya durante e periodo di toque de queda. Cada miembro di prensa lo mobilisa cu su propio transporte, y mester ta conciente cu e lo y por wordo para pa polis pa control.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/18795 Prensa ta permiti awor pa traha durante toque de queda tambe], NoticiaCla, 24 maart 2020</ref> [[26 di mart|26]] – Nuebe caso nobo ta wordo raporta, totalisando 28. Esaki posiblemente ta relaciona cu e aumento di testmento di 50 pa 100 test pa dia. Diferente caso ta concerni trahador di Respaldo, un instituto pa cuido mental na Aruba.<ref>[https://www.visitaruba.com/news/general/corona-virus-and-travel-to-aruba/ Coronavirus (COVID-19) and Travel to Aruba], VisitAruba News, 26 maart 2020</ref> Prome ministro Evelyn Wever ta anuncia un [[shelter in place]] (SIP). Esaki ta un escalacion mas aleu di e lockdown di 13 di maart y ta nifica cu ciudadanonan ta prohibi pa sali for di nan cas fuera di sali pa bishita supermercado, docter, botica, pompstation y lugarnan di take away pa cuminda y pa haci ehercisio. E medida ta drenta na vigor diadomingo marduga 29 di maart pa un duracion di por lo menos dos siman di tempo, aunke no tin fecha fiho.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/18832 Entrante diadomingo, ciudadanonan ta prohibi pa sali di cas (shelter-in-place)], NoticiaCla, 26 maart 2020</ref> [[27 di mart|27]] – Ta raporta cinco caso di contagio nobo, tur a resulta di transmision local. Un caso ta trahador na Respaldo, unda un dia prome a constata persona infecta. E cantidad di casonan ta yega 33.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/18845 Aruba su casonan positivo di coronavirus a bira 33], NoticiaCla, 27 maart 2020</ref> [[28 di mart|28]] – Diestres caso a keda raporta, e cantidad mas grandi te cu awor. No a duna detaye di e origin di e casonan. E total ta suma 46.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/18852 Cu 13 caso extra awe, tin 46 caso positivo di coronavirus na Aruba], NoticiaCla, 28 maart 2020</ref> [[29 di mart|29]] – Solamente cuater caso nobo, cu ta haci e total 50. Ta asumi cu medidanan publico desde 15 di maart ta cuminsa duna efecto. Inicialmente e casonan a suma seis, pero dos resultado positivo tabata falso.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/18861 Update: Cifra di caso positivo di coronavirus pa Aruba ahusta na 50], NoticiaCla, 29 maart 2020</ref> [[30 di mart|30]] – No tin caso nobo.<ref>[https://web.archive.org/web/20200320125752/https://www.arubacovid19.org/ Aruba Covid-19 Information], Aruba Covid-19, 31 maart 2020</ref> [[31 di mart|31]] – Cu cinco caso extra awe, tin 55 caso positivo na Aruba. Cuater caso ta hospitalisa, di cual uno ta den cuido mediano y uno den cuido intensivo (ICU).<ref>[https://www.noticiacla.com/news/18891 Cuater pashent cu coronavirus ta hospitalisa], NoticiaCla, 31 maart 2020</ref> Segun cifra di DVG casi mitar di e casonan, esta 25, a contagia localmente. ===April 2020=== [[2 di aprel|2]] – Merdia gobierno ta actualisa e cifra cu cinco caso mas, cu ta haci e total 60. Loke ta remarkable ta cu e cifra di recuperacion sinembargo a keda na uno.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/18916 Aruba tin total di 60 caso positivo di coronavirus awor], NoticiaCla, 2 april 2020</ref> [[3 di aprel|3]] – Dos caso nobo ta wordo raporta, cu ta haci e total 62. E cantidad di pashent hospitalisa cu coronavirus a bira 9.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/18931 Cantidad di pashent hospitalisa cu coronavirus na Aruba a bira 9], NoticiaCla, 3 april 2020</ref> [[4 di aprel|4]] – Casonan positivo di coronavirus a subi cu dos. Aruba tin en total 64 caso awor. E rumor cu a constata 40 caso na [[Savaneta]] a keda desmenti pa DVG.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/18934 Casonan positivo di coronavirus a subi te na 64], NoticiaCla, 4 april 2020</ref> [[5 di aprel|5]] – No tin caso nobo. [[File:Aruba hospital.jpg|thumb|[[Horacio Oduber Hospital]] (2007)]] [[6 di aprel|6]] – Ta raporta un aumento di 7 caso positivo pa un total di 71. Dies caso ta hospitalisa, di cual 3 den cuido intensivo (ICU) y shete den isolacion. E casonan di recuperacion a subi cu uno y ta jega awor na dos caso recupera.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/18947 Aruba tin total di 71 caso positivo di coronavirus], NoticiaCla, 6 april 2020</ref> Minister di salubridad, [[Dangui Oduber]], ta coregi declaracion di DVG, esta cu Aruba su strategia no ta dirigi riba alcanza [[inmunidat di grupo|inmunidad di grupo]], sino pa test mas y mas y pa identifica casonan positivo trempan, isola nan y percura pa [[contact tracing]]. [[7 di aprel|7]] – Aruba a haya 2 caso acerca pa un total di 74 caso positivo di coronavirus. E cantidad di persona recupera a aumenta di 2 pa un total di 14.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/18957 Aruba su casonan positivo di coronavirus a yega 74 total], NoticiaCla, 7 april 2020</ref> Gobierno di Aruba ta fortifica e medida di ''shelter in place'' pa e fin di [[siman Santo]]. E cambio ta dirigi riba [[Bièrnèsantu|Bierne Santo]] y diadomingo [[Pasku di Resurekshon|Pasco Grandi]] y ta encera cu e dos dianan aki, tur lugar ta cera, cu excepcion di lugar di restaurant pa take away, drive thru y delivery, pomp di gasolin, dokter y botica. Ademas no ta permiti pa bay [[laman]] riba e dos dianan aki y tampoco no ta permiti pa forma grupo di 4 of mas hende, incluso si ta trata di miembronan di famia.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/18977 Minister Wever: Establecimento na Aruba mester cera pa dianan di fiesta], NoticiaCla, 8 april 2020</ref> [[8 di aprel|8]] – Departamento di salud (DVG) ta raporta 3 caso nobo pa un total di 77 caso. Den [[karantena|cuarentena]] tin 349 hende.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/18971 https://www.noticiacla.com/news/18971], NoticiaCla, 8 april 2020</ref> [[9 di aprel|9]] – Diahuebs ta raporta cu tin 5 caso positivo extra di coronavirus cu a bin acerca pa un total di 82 caso. Mientrastanto 6 persona mas a recupera pa un total di 20 recupera.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/18985 Aruba ta conoce 5 caso nobo positivo di coronavirus], NoticiaCla, 9 april 2020</ref> Minister di Enseñansa [[Rudy Lampe]] ta notifica e cu scolnan lo keda cera un 5 siman mas y ta habri tentativamente dia 11 di mei 2020. E decision aki ta bira e di 4 prolongacion relaciona cu coronavirus. E ultimo prolongacion tabata di dia 31 maart te dia 20 di april, esta despues di Paasvacantie.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/18986 Scol ta keda cera 5 siman mas na Aruba relaciona cu virus], NoticiaCla, 9 april 2020</ref> [[10 di aprel|10]] – Casonan positivo di coronavirus a subi cu 4 pa jega na 86 caso positivo. Casonan recupera a subi cu 7 pa jega na un total di 27 caso. [[11 di aprel|11]] – Cu 6 caso extra awe, tin 92 caso positivo na Aruba. Mes momento ta raporta cu dos caso a recupera cu ta haci e total 29 caso recupera. Ta keda total 63 persona activo cu e [[virus]], di cual 9 ta den hospital unda cu 3 ta den ICU.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/18997 Casonan positivo di coronavirus pa Aruba a bira 92], NoticiaCla, 11 april 2020</ref> [[Horacio Oduber Hospital]], e unico hospital na Aruba, a aumenta su cuido intensivo di 6 cama pa 21. Diasabra 12 unidad pa ICU completo cu mas ekipo medico y remedi a yega Aruba como donacion di Hulanda. Cu esaki e capacidad di ICU a bira 33 cama.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/18996 Ekipo adicional pa ICU y medicamento a yega Aruba], NoticiaCla, 11 april 2020</ref> Aruba a keda su desapunta cu e ayudo di emergencia di [[Hulanda]]. Mientras a pidi pa 1.3 biyon [[florin]] pa cubri e gastonan di e coronacrisis, Aruba a hanya un fiansa di solamente 42.8 miyon florin. Prome ministro Wever-Croes a declara di ta aprecia e gesto di un fiansa, pero no ta di acuerdo cu e suma como e isla ta depende grandemente di turismo.<ref>[https://www.curacaochronicle.com/post/local/aruba-and-curacao-not-happy-with-the-dutch-emergency-aid-loan/ Aruba and Curaçao not happy with the Dutch emergency aid loan], Curaçao Chronicle, 11 april 2020</ref> [[12 di aprel|12]] – No tin caso nobo di contagio. Tres caso mas a recupera pa un total di 32 caso recupera y 60 caso activo.<ref name="upd0412">[https://web.archive.org/web/20200320125752/https://www.arubacovid19.org/ Covid-19 Coronavirus], ArubaCovid19.org</ref> [[14 di aprel|14]] – Desde 11 di april no tin caso nobo di contagio.<ref name="upd0412"/> Den un briefing fiscal Yolanda Pronk di Ministerio Publico ta anuncia cu desde dia 21 di maart tabatin 355 caso di detencion cu a ricibi multa di 1.000 [[florin]] pa violacion di e toque de queda di 9.00 'or anochi te 6.00 'or mainta. Mayoria di e multanan, esta 305 caso, no ta paga. Casonan cu no cumpli cu e pago dentro di 2 siman di tempo ta corre e riesgo cu nan ta bay dilanti huez. Riba peticion di fiscal juez lo por duna un aumento di e multa y si despues ainda no paga un castigo di 20 dia di prizon.<ref>[https://www.lc.nl/binnenland/Overtreders-avondklok-op-Aruba-betalen-boete-niet-25565147.html?harvest_referrer=https%3A%2F%2Fdrimble.nl%2Fdossiers%2Fmulticultureel%2Fantillen%2F67665847%2Fovertreders-avondklok-op-aruba-betalen-boete-niet.html Overtreders avondklok op Aruba betalen boete niet], Leeuwarder Courant, 15 april 2020</ref> [[15 di aprel|15]] – Diarason marduga Aruba a conoce su prome morto a consecuencia di coronavirus.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/19029 Oduber: Prome victima di coronavirus a haya complicacion], NoticiaCla, 15 april 2020</ref> Aki ta trata di un señora di 79 aña kende tabata interna pa 15 dia caba den hospital y cu a test positivo. Pa final di dia tabatin un di dos morto, un persona di 39 aña cu a fayece mas prome, y cual su virustest despues di morto a bin resulta positivo.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/19036 Aruba ta conoce su di dos morto di coronavirus], NoticiaCla, 15 april 2020</ref> E cifranan ta totalisa 94 caso positivo, 39 recupera, 53 caso activo y 2 morto.<ref>[https://web.archive.org/web/20201020163951/https://antilliaansdagblad.com/aruba/21324-twee-coronadoden-op-aruba Twee coronadoden op Aruba], Antilliaans Dagblad, 15 april 2020</ref> Anochi gobierno ta anuncia prolongacion di e medidanan di "toque de queda" y "shelter in place" te 28 di april. E toque de queda ta na vigor desde 21 di maart y e shelter in place desde 29 di maart. Ambos mester a vence diadomingo awor, 19 di april, pero mirando e situacion di aumento di caso y e comportacion di hende esaki no ta duna pa suavisa e medidanan aki. <ref>[https://www.noticiacla.com/news/19039 Medidanan impone pa coronavirus prolonga te fin di april], NoticiaCla, 16 april 2020</ref> [[16 di aprel|16]] – Ta raporta un caso extra pa un total di 95 caso positivo di coronavirus. [[17 di aprel|17]] – Cu un caso nobo ta yega na 96 caso positivo, mientras e casonan recupera a aumenta cu 4 pa yega 43 caso. Hefe di Dienst Besmettelijke Ziekten (DBZ), Sharline Koolman, ta declara cu Aruba no ta cla pa cuminsa lanta restriccionan pa cu coronavirus. Esaki ta debi cu [[Organisashon Mundial di Salú|Organisacion di Salud]] (WHO) ta pone 6 condicion cu un pais mester cumpli cu ne prome. For di e 6 puntonan, Aruba tin ‘problema’ cu por lo menos dos y un di nan ta completamente dependiente na comportacion di comunidad Arubano.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/19061 Aruba no ta parce di ta cla pa por lanta restriccion contra coronavirus],NotciaCla, 17 april 2020</ref> Por a nota cu tin mucho hende ainda riba caminda durante e [[shelter in place]].<ref>[https://www.noticiacla.com/news/19053 Comportacion riba caya durante Shelter in Place ainda ta laga di desea], NoticiaCla, 17 april 2020</ref> [[19 di aprel|19]] – E total di caso a subi uno pa yega 97. Casonan recupera ta aumenta te na 49. Gobierno ta prolonga un biaha mas e lockdown aereo te 31 di mei 2020. E lockdown aki na vigor desde 16 maart 2020 mester a vence 19 di april 2020. Exclui ta residentenan legal di Aruba cu kier regresa. No tin restriccion pa pasaheronan cu ta bandona Aruba ni tampoco pa tripulante di aeroliña.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/19067 Gobierno a prolonga lockdown aereo te fin di mei], NoticiaCla, 19 april 2020</ref> [[20 di aprel|20]] – Durante un briefing premier Evelyn Wever-Croes a presenta un structura amplio pa carga e trabounan pa e fase di recuperacion economico. Ta trata di un comision di recuperacion y innovacion (Commissie herstel en innovatie Aruba), consistiendo di un stuurgroep mixto cu lo guia e proceso y cu ta raporta directamente na premier. Tambe lo institui un "think tank" cu varios persona prominente den comunidad y diferente comisionnan special.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/19081 Gobierno cu comision di recuperacion y inovacion pa atende coronavirus], NoticiaCla, 21 april 2020</ref> [[21 di aprel|21]] – Cifranan di caso positivo a keda sin cambio, esta 97, di cual 51 a recupera, 44 ta activo y dos morto. A raiz di e situacion nobo Aruba Airport Authority N.V. (AAA) a prepara un "plan di 3 etapa" pa baha gasto di personal pa salvaguardia continuidad di e aeropuerto y empleo di tur trahador. E prome etapa ta bay na vigor dia 1 di mei 2020 y ta encera cortamento cu 10% di e salarionan di e 10 miembronan di leadership team incluyendo e CEO y eliminacion di nan incentivanan.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/19088 Aeropuerto ta corta salario di su hefenan debi na COVID-19], NoticiaCla, 21 april 2020</ref> [[22 di aprel|22]] – Aruba ta registra su di 100 caso positivo di coronavirus, ora cu a raporta 3 caso nobo. Mes momento 17 caso a recupera pa un total di 68 caso recupera. Casonan activo ta awor 30.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/19100 Aruba a yega total di 100 caso positivo di coronavirus], NoticiaCla, 22 april 2020</ref> [[23 di aprel|23]] – Riba gasto di Hulanda a yega Aruba for di [[Miami]] un grupo di 21 enfermero [[Estadonan Uni di Merka|Mericano]] specialisa den cuido intensivo pa asina reforsa e personal di hospital despues cu a amplia e ICU-capacidad te 33 cama. E grupo lo keda pa 90 dia of mas si ta necesario. Como den e grupo di 81 profeshonal di cuido cu a bay Corsou un persona a test positivo, a manda mesora e grupo di 21 den cuarentena y a test nan. Tur 21 a test negativo, pero lo keda den cuarentena y lo test tur atrobe otro siman. <ref>[http://www.awemainta.com/papers/AM200424/offline/download.pdf 21 experto den cuido medico a yega pa yuda Aruba], Awemainta, 24 april 2020</ref> Debi na e caso positivo di e grupo di Corsou Hulanda ta dicidi dia 24 di aprel pa manda tur dos grupo Merka bek.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/19127 Wever: Hulanda lo manda personal medico bek pa Merca], NoticiaCla, 24 aprel 2020</ref> [[24 di aprel|24]] – Gobierno Hulandes ta dicidi, basa riba e necesidad di gruponan den comunidad na islanan Aruba, Corsou y St Maarten y islanan BES cu ta sufriendo debi na e coronacrisis, pa duna 16.5 miyon euro na [[ayudo humanitario]]. Lo reparti e ayudo entre e islanan segun necesidad y esaki lo bay den forma di pakete di cuminda y otro necesidadnan.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/19119 Aruba ta haya parti di 16.5 miyon euro pa ayudo humanitario di Hulanda], NoticiaCla, 24 april 2020</ref> [[File:Zr.Ms. Karel Doorman Cariben 2020.jpg|thumb|left|Barco di sosten logistico "Karel Doorman" saliendo di Den Helder pa Caribe dia 13 di april 2020]] [[27 di aprel|27]] – Ta suavisa e orario di toque de queda entrante diamars 28 di april. En lugar di 9’or di anochi te cu 6’or di mainta esaki ta vigente desde 10’or di anochi te cu 5’or di mainta. Desde su inicio dia 21 di maart no tabatin anochi cu no tabatin violacion di e toque de queda. E cantidad mas grandi di detencion riba un anochi tabata 45 y esun mas chikito tabata 2. Den e prome luna a detene y a duna multa na un total di 538 persona.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/19137 Orario di Toque de Queda ta ‘suavisa’ entrante diamars], NoticiaCla, 27 april 2020</ref><ref name="lc"/> [[28 di aprel|28]] – Desde 22 di april no a registra caso nobo di contagio. E conteo ta 100 caso positivo, 73 caso recupera y 2 morto. Mientrastanto a test 1626 persona pa coronavirus.<ref name="lc">[https://www.lc.nl/binnenland/Aruba-versoepelt-de-avondklok-25611075.html?harvest_referrer=https%3A%2F%2Fdrimble.nl%2Fregio%2Ffriesland%2Fleeuwarden%2F67996467%2Faruba-versoepelt-de-avondklok.html Aruba versoepelt de avondklok], LC.nl, 28 april 2020</ref> [[29 di aprel|29]] – Zr. Ms. Karel Doorman ta yega Aruba pa duna asistencia logistico riba control di frontera, y orden publico. E bapor ta ekipa tambe cu facilidad medico pa yuda e cuido medico pa casonan no relaciona cu COVID. E bapor di Marina Real lo permanece den e region [[Laman Karibe|Caribe]] pa 3 luna como parti di ayudo di sosten pa e gobiernonan di e seis islanan di Reino riba nan peticion.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/19154 Zr. Ms. Karel Doorman a yega Aruba como parti di ayudo di sosten], NoticiaCla, 29 april 2020</ref> ===Mei 2020=== [[3 di mei|3]] - Pais Aruba a haya un di dos fiansa di Reino. E ta trata di un suma di 49.5 miyon [[Florin Arubiano|florin]] sin pago di interes. Cu e fiansa aki Gobierno por brinda comercio yudansa pa medio di subsidio salarial pa asina mantene cuponan di trabou y evita un crisis socio-economico debi na e crisis di COVID-19. E subsidio lo ta un suma di 950 pa trahador. <ref>[https://www.noticiacla.com/news/19183 Maduro: Fiansa haya di Reino ta pa mantene trahadonan na trabou], NoticiaCla, 3 mei 2020</ref> E ''Fondo Asistencia Social di Emergencia'' (FASE) ta tene cuenta cu 37.000 trahador lo por keda afecta, di cual 25.000 trahador door di caida di entrada fo'i turismo.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/19136 Maduro: E ayudo pa yuda comercio ta pa mantene trahador na trabou cu pago di salario], NoticiaCla, 27 april 2020</ref> [[5 di mei|5]] – Ta registra un caso di contagio nobo despues di test un persona cu ya tabata den cuarentena pa basta dia. Despues cu Aruba a keda 13 dia sin cambio riba 100 caso, e cifra total di caso positivo ta yega 101 y di casonan recupera 82.<ref>[https://web.archive.org/web/20200804103630/https://www.dolfijnfm.com/aantal-coronabesmettingen-op-eilanden-stijgt-nauwelijks/ Aantal coronabesmettingen op eilanden stijgt nauwelijks], DolfijnFM, 6 mei 2020</ref> [[7 di mei|7]] – Ta notifica cu un caso di [[COVID-19]] a fayece, yegando na un total di 3 caso. Tin 101 caso di contagio, di cual 89 a recupera.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/19232 Aruba a conoce e di tres morto di COVID-19], NoticiaCla, 7 mei 2020</ref> [[12 di mei|12]] - Den un programa televisa na [[Hulanda]], ‘Samen een koninkrijk’, [[Jandino Asporaat]] ta recauda mas di €1 miyon pa pakete di cuminda pa esnan cu ta desampara na [[Kòrsou]], Aruba y [[Sint Maarten]].<ref>[https://www.curacaochronicle.com/post/local/two-million-guilders-for-food-aid/ Two million guilders for food aid], Curaçao Chronicle, 12 mei 2020</ref> [[15 di mei|15]] - Despues cu Aruba a bay di acuerdo cu e condicionnan di e fiansa, Hulanda a aproba e di tres ‘zachte lening’ pa Aruba di 113.3 miyon florin pa e periodo di 15 di mei pa 3 di juli. E placa aki ta destina pa e proyectonan di FASE, subsidio di salario (49.4 miyon) y cierto gastonan di Gobierno (63.9 miyon). E ta un fiansa sin interes, mescos cu e dos promenan, cu no mester wordo paga prome cu 1 di mei di aña [[2022]]. E condicionnan ta ensera entre otro bahamento di gasto di AZV (5 miyon), cortamento di salario di parlamentario y minister (25%) y elimina indexering y tambe di empleado publico (12.5%) y elimina indexering y introduccion di un plafond pa salario maximo di funcionarionan halto den sector publico y semi-publico di 130% di salario di prome ministro (asina yama WEVER-CROES-norm).<ref>[https://www.noticiacla.com/news/19307 Hulanda a aproba fiansa pa Aruba di 113.3 miyon florin], NoticiaCla, 15 mei 2020</ref> [[17 di mei|17]] - Ta anuncia inicio di e di ''dos fase di apertura'' ya cu 26 dia a pasa sin transmision di e virus. Entrante dialuna 18 di mei ta keda cancela e medidanan di shelter in place, samenscholing y limitacion di e candidat di hende den un establecimento. Bar, spa y casino ta keda sera y eventonan publico tampoco por tuma lugar. Scolnan ta preparando pa habri di 25 di mei, mientras e fecha ey tambe creshnan y traimerdia lo por cuminsa opera y restaurantnan lo por habri pa sirbi cuminda den patio pafor.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/19332 Fase 2 di Aruba su recuperacion ta inicia dialuna 18 di mei], Noticiacla, 17 mei 2020</ref> [[27 di mei|27]] - Entrante prome di juni ta duna inicio na e di ''tres fase di apertura'', cual ta encera cu por habri bek lugarnan di lotto/[[catochi]] (te 6’or y mei di anochi), restaurantnan parti paden, koffiehuis, bar (te 10’or di anochi) y tambe spa y massage parlours.<ref>https://www.noticiacla.com/news/19443 Dialuna Lotto, restaurant paden, bar y spa’s por habri atrobe], NoticiaCla, 27 mei 2020</ref> [[28 di mei|28]] - Minister Dangui Oduber ta anuncia riba su pagina di [[Facebook]] cu Aruba ta ""COVID-19 free". Di e 101 caso positivo, sacando afor e tres morto, tur a recupera, di otro banda tin ainda 158 persona cu ta den cuarentena y cu potencial pa haya e sintoma.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/19449 Oduber: Aruba ta COVID free awo cu ultimo pashent a test negativo], NoticiaCla, 28 mei 2020</ref> === Grafico di e prome ola === Cantidad di casonan activo di contagio den curso di tempo (12 maart 2020—29 mei 2020) {{Graph:Chart | type = line | linewidth = 1 | showSymbols = 1 | yType= integer | width = 600 | colors = #ff6347, cyan, black | xAxisTitle = Datum | xAxisAngle = -40 | xType = date | xAxisFormat = %e %b | x = 12 March 2020, 13 March 2020, 14 March 2020, 15 March 2020, 16 March 2020, 17 March 2020, 18 March 2020, 19 March 2020, 20 March 2020, 21 March 2020, 22 March 2020, 23 March 2020, 24 March 2020, 25 March 2020, 26 March 2020, 27 March 2020, 28 March 2020, 29 March 2020, 30 March 2020, 31 March 2020, 1 April 2020, 2 April 2020, 3 April 2020, 4 April 2020, 5 April 2020, 6 April 2020, 7 April 2020, 8 April 2020, 9 April 2020, 10 April 2020, 11 April 2020, 12 April 2020, 13 April 2020, 14 April 2020, 15 April 2020, 16 April 2020, 17 April 2020, 18 April 2020, 19 April 2020, 20 April 2020, 21 April 2020, 22 April 2020, 23 April 2020, 24 April 2020, 25 April 2020, 26 April 2020, 27 April 2020, 28 April 2020, 29 April 2020, 30 April 2020, 1 May 2020, 2 May 2020, 3 May 2020, 4 May 2020, 5 May 2020, 6 May 2020, 7 May 2020, 8 May 2020, 9 May 2020, 10 May 2020, 11 May 2020, 12 May 2020, 13 May 2020, 14 May 2020, 15 May 2020, 16 May 2020, 17 May 2020, 18 May 2020, 19 May 2020, 20 May 2020, 21 May 2020, 22 May 2020, 23 May 2020, 24 May 2020, 25 May 2020, 26 May 2020, 27 May 2020, 28 May 2020, 29 May 2020 | yAxisTitle = Aantal actieve gevallen | y1 = 0, 1, 1, 2, 3, 4, 4, 3, 4, 7, 8, 11, 16, 18, 27, 32, 45, 49, 49, 54, <!-- March --> 54, 59, 61, 63, 62, 57, 57, 63, 62, 59, 63, 60, 60, 60, 53, <!-- -15 April --> 54, 51, 50, 46, 44, 44, 30, 29, 29, 29, 25, 25, 25, 25, 19, <!-- 16+ April --> 17, 17, 17, 17, 17, 10, 9, 9, 9, 9, 9, 9, 7, 5, 5, <!-- -15 May --> 5, 5, 5, 5, 3, 3, 3, 3, 3, 3, 3, 1, 1, 0 | yGrid = | xGrid = }} ===Juni 2020=== [[File:COVID-19 sign (Aruba).jpeg|thumb|Borchi pa alerta turista di e reglanan di corona na Aruba]] [[10 di juni|10]] - Prome minister Evelyn Wever ta anuncia cu ta habri frontera di Aruba gradualmente: entrante 15 di juni pa Corsou y Bonaire; prome di juli pa Europa, Canada y resto di Caribe cu excepcion di Haiti y Republica Dominicana y 10 di juli 2020 pa Merca.<ref>https://caribischnetwerk.ntr.nl/2020/06/10/aruba-begint-maandag-haar-grenzen-te-openen/ Aruba begint maandag haar grenzen te openen], Ret Karibense, 10 juni 2020</ref> ===Augustus 2020=== [[3 di ougùstùs|3]] - Ta anuncia 5 caso positivo di COVID-19 cu ta transmision local. E total di caso positivo registra ta suma 124. [[4 di ougùstùs|4]] - Ta bolbe registra 5 caso mas di transmision local. [[5 di ougùstùs|5]] - DVG ta escala su capacidad di test y registra 39 caso positivo. E cantidad di caso activo awor ta bira 56, di cual 49 ta transmision cu a tuma lugar localmente. Localidadnan di contagio tabata un nightclub y bar den zona turistico y un gym. Relaciona cu e brote explosivo di casonan positivo di COVID-19 Gobierno di Aruba ta anuncia algun medida ‘nobo’. Entrante inmediato, tur bar, rumshop y nightclub tin cu cera nan porta te proximo aviso. Ademas, mondkapje a bira obligatorio ora ta haci uso di transporte publico y ta bishita establecimentonan local. Tambe ta prohibi fiesta na cas priva y samenscholing cu mas cu 4 hende. Di nobo lo para bishita na casnan di grandi te proximo aviso.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/20084 Premier Wever: Ta cera tur bar, rumshop y nightclub na Aruba entrante awe], NoticiaCla, 5 augustus 2020</ref> [[6 di ougùstùs|6]] - Ta confirma un aumento drastico di 92 caso nobo riba un solo dia, elevando e cantidad di caso activo na 146. E total caso di contagio ta 263, di cual 13 tabata no residente.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/20087 Wever: E total di caso positivo di COVID-19 pa awe so ta 92!], NoticiaCla, 6 augustus 2020</ref> Bonaire y Corsow ta cera frontera cu Aruba. [[7 di ougùstùs|7]] - Cu total di 133 caso positivo di 1060 test haci ta bolbe registra un record nobo pa e cantidad di casonan positivo di COVID-19 riba un solo dia.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/20097 Aruba a registra 119 caso nobo positivo di COVID-19 riba diabierna], NoticiaCla, 7 augustus 2020</ref> [[8 di ougùstùs|8]] - Ta registra 113 caso di contagio nobo; 105 ta residente y 8 ta turista. Hulanda ta emiti un conseho negativo di biahe pa Aruba debi na aumento drastico di casonan positivo di COVID-19 di e ultimo dianan. Mester evita biahe no esencial pa e periodo aki y esnan cu bolbe Hulanda for di Aruba awor, ta wordo seriamente conseha pa bay den cuarentena di dos siman.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/20105 Hulanda cu conseho negativo di biahe pa Aruba], NoticiaCla, 8 augustus 2020</ref> Merca tambe a duna un conseho negativo di biahe pa Aruba for di algun dia prome. [[9 di ougùstùs|9]] - E cantidad di caso ta bolbe baha te na 54 caso positivo for di un total 921 test. Tur 54 caso ta residente di Aruba. Casonan positivo ta na 563 total, di cual na e momento aki 446 ta activo y 114 recupera. Tin 3 caso cu a fayece. [[11 di ougùstùs|11]] - DVG ta anuncia 87 caso positivo nobo mientras un dia anterior esaki tabata 67. Cu esaki Aruba tin 717 caso positivo, for di 13 di maart pa awor. Di e total di 717 caso 600 ta activo y 114 a recupera mientras 690 ta persona local y 27 ta bishitante.<ref>[https://web.archive.org/web/20200921100839/https://24ora.com/dvg-ta-anuncia-87-caso-positivo-nobo/ DVG ta anuncia 87 caso positivo nobo], 24ora.com, 11 augustus 2020</ref> [[20 di ougùstùs|20]] - Ta suma 1027 caso activo, locual ta representa mas o menos 1% di e poblacion Arubano. Pa motivo di e aumento di casonan positivo ta dicidi pa pospone e comienzo di aña escolar te dia 3 di september. [[25 di ougùstùs|25]] - E 290 tests haci un dia prome ta resulta den 42 caso positivo. Desde maart e total di casonan positivo ta 1670; casonan recupera ta 565 y casonan di morto ta 8. Di e 1097 caso activo actualmente tin 24 persona hospitalisa; di cual 7 den unidad di cuido intensivo. ===September 2020=== [[9 di sèptèmber|9]] - Segun DVG a wordo registra 142 caso positivo den un solo dia, un record nobo desde inicio di e pandemia na Aruba. Tur caso nobo ta residente. E total di caso di contagio ta 2730, caso recupera ta 1351 y caso di fayecimento relata na COVID-19 ta 15. E total di caso activo ta 1364, mientras na HOH tin 38 persona interna di cual 11 ta den cuido intensivo y 27 ta isola riba piso general. [[18 di sèptèmber|18]] - Ta amplia e toque de queda cuminsando desde 22:00 te 05:00 ora. === Oktober 2020 === [[7 oktober|7]] - E toque de queda ta wordo sauvisa di nobo pa 24.00 (mei anochi) te 05.00 ora. === November 2020 === [[13 november|13]] - Despues di lunanan di negociacion riba e condicionnan Aruba ta firma un convenio cu Hulanda cu ta ensera un fiansa di 209 miyon florin na sosten di liquides.<ref>[https://web.archive.org/web/20201206093132/https://antilliaansdagblad.com/aruba/22630-overeenkomst-aruba-meer-dan-lening Overeenkomst Aruba meer dan lening], Antilliaans Dagblad (16 november 2020)</ref> === Grafico di e di dos ola === Cantidad di casonan activo den curso di tempo (28 juni 2020—30 november 2020) {{Graph:Chart | type = line | linewidth = 1 | showSymbols = 1 | yType= integer | width = 600 | colors = #ff6347, cyan, black | xAxisTitle = Fecha | xAxisAngle = -40 | xType = date | xAxisFormat = %e %b | x = 28 June 2020, 29 June 2020, 30 June 2020, 1 July 2020, 2 July 2020, 3 July 2020, 4 July 2020, 5 July 2020, 6 July 2020, 7 July 2020, 8 July 2020, 9 July 2020, 10 July 2020, 11 July 2020, 12 July 2020, 13 July 2020, 14 July 2020, 15 July 2020, 16 July 2020, 17 July 2020, 18 July 2020, 19 July 2020, 20 July 2020, 21 July 2020, 22 July 2020, 23 July 2020, 24 July 2020, 25 July 2020, 26 July 2020, 27 July 2020, 28 July 2020, 29 July 2020, 30 July 2020, 31 July 2020, 1 August 2020, 2 August 2020, 3 August 2020, 4 August 2020, 5 August 2020, 6 August 2020, 7 August 2020, 8 August 2020, 9 August 2020, 10 August 2020, 11 August 2020, 12 August 2020, 13 August 2020, 14 August 2020, 15 August 2020, 16 August 2020, 17 August 2020, 18 August 2020, 19 August 2020, 20 August 2020, 21 August 2020, 22 August 2020, 23 August 2020, 24 August 2020, 25 August 2020, 26 August 2020, 27 August 2020, 28 August 2020, 29 August 2020, 30 August 2020, 31 August 2020, 1 September 2020, 2 September 2020, 3 September 2020, 4 September 2020, 5 September 2020, 6 September 2020, 7 September 2020, 8 September 2020, 9 September 2020, 10 September 2020, 11 September 2020, 12 September 2020, 13 September 2020, 14 September 2020, 15 September 2020, 16 September 2020, 17 September 2020, 18 September 2020, 20 September 2020, 21 September 2020, 22 September 2020, 23 September 2020, 24 September 2020, 25 September 2020, 26 September 2020, 27 September 2020, 28 September 2020, 29 September 2020, 30 September 2020, 1 October 2020, 2 October 2020, 3 October 2020, 4 October 2020, 5 October 2020, 6 October 2020, 7 October 2020, 8 October 2020, 9 October 2020, 10 October 2020, 11 October 2020, 12 October 2020, 13 October 2020, 14 October 2020, 15 October 2020, 16 October 2020, 17 October 2020, 18 October 2020, 19 October 2020, 20 October 2020, 21 October 2020, 22 October 2020, 23 October 2020, 24 October 2020, 25 October 2020, 26 October 2020, 27 October 2020, 28 October 2020, 29 October 2020, 30 October 2020, 31 October 2020, 1 November 2020, 2 November 2020, 3 November 2020, 4 November 2020, 5 November 2020, 6 November 2020, 7 November 2020, 8 November 2020, 9 November 2020, 10 November 2020, 11 November 2020, 12 November 2020, 13 November 2020, 14 November 2020, 15 November 2020, 16 November 2020, 17 November 2020, 18 November 2020, 19 November 2020, 20 November 2020, 21 November 2020, 22 November 2020, 23 November 2020, 24 November 2020, 25 November 2020, 26 November 2020, 27 November 2020, 28 November 2020, 29 November 2020, 30 November 2020 | yAxisTitle = Cantidad di casonan activo | y1 = 0, 2, 2, <!-- June --> 2, 3, 3, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 4, 3, 3, 3, 4, 4, <!-- -15 July --> 5, 8, 8, 10, 12, 14, 14, 13, 13, 14, 14, 14, 14, 14, 12, 13, <!-- -31 July --> 13, 8, 9, 12, 56, 146, 279, 392, 446, 513, 600, 681, 776, 806, 851, <!-- -15 Aug --> 898, 905, 924, 974, 1027, 1043, 1081, 1106, 1160, 1097, 1165, 1232, 1154, 1200, 1222, 1228, <!-- -31 Aug --> 1237, 1265, 1248, 1226, 1208, 1229, 1223, 1281, 1364, 1396, 1429, 1434, 1486, 1474, 1520, 1630, 1617, 1309, 1289, 1194, 1214, 1195, 1067, 1021, 978, 871, 810, 727, 677, 644, 602, 570, 517, 451, 434, 424, 401, 417, 403, 393, 375, 348, 348, 343, 310, 287, 286, 260, 256, 250, 233, 205, 188, 175, 164, 148, 153, 149, 158, 156, 155, 155, 160, 166, 173, 172, 166, 171, 176, 181, 169, 99, 96, 93, 83, 89, 85, 82, 79, 73, 91, 90, 85, 88, 101, 106, 115, 124, 114, 108 | yGrid = | xGrid = }} === Januari 2021 === [[7 di yanüari|7]] - E medidanan cu a bay na vigor na december a keda prolonga te 31 di januari 2021 pa motivo di e aumento continuo di e cantidad di casonan. Esaki ta conta tambe pa e toque de queda di 23.00 pa 05.00 ora. <ref>[https://web.archive.org/web/20210121214004/https://www.arubacovid19.org/post/medidanan-ta-sigui Escalacion di Medidanan], Aruba Covid-19 (7 januari 2021)</ref> [[25 di yanüari|25]] - Presencia di e variante Britanico di COVID-19 a keda registra. Ta trata di un residente cu no a biaha. [[28 di yanüari|28]] - E prome turista ta fayese di corona na Aruba, esaki ta trece e total di casonan fatal na 58 persona. E edad promedio di esnan cu a fayece ta 64 aña.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/21507 Aruba awe a registra e prome turista cu a muri di Covid19], NoticiaCla (28 januari 2021)</ref> E total di casonan activo ta suma 406. === Februari 2021 === [[6 di febrüari|6]] - E toque de queda ta keda na vigor y ta wordo suavisa desde mei anochi en bes di 23.00 ora. Tiendanan tambe por keda habri un ora mas te 23.00 ora. Den restaurante 6 en bes di 4 persona mag sinta na mesa pafor. Paden e maximo di 4 persona pa mesa ta keda na vigor.<ref>[https://nos.nl/liveblog/2367500-belgische-horeca-nog-langer-dan-een-maand-dicht-catshuisoverleg-over-avondklok-vervalt.html Liveblog], Nos.nl</ref> [[10 di febrüari|10]] - Ta descubri un di dos variante di e coronavirus, esta e variante California-West Coast. Di esaki a keda constata tres caso di contagio.<ref>[https://web.archive.org/web/20210210123822/https://koninkrijk.nu/2021/02/10/aruba-vindt-twee-coronavarianten/ Aruba vindt twee coronaviarianten], Koninkrijk.nu (10 februari 2021)</ref> Aruba Hotel & Tourism Association (AHATA) ta raporta cu e ocupacion hotelero tabata 25% na januari 2021, mientras cu na december 2020 e tabata 35%. Compara cu januari 2020 e grado di ocupacion na januari 2021 a baha cu 67.4%.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/21601 AHATA: 2021 a cuminsa cu 67% perdida den ocupacion di hotel], NoticiaCla, 10 februari 2021</ref> [[11 februari|11]] - Un turista cu a test positivo a hanya un but di USD 500 pa violacion di e isolacion obligatorio. Desde maart ya siete turista a ricibi un multa.<ref>[https://web.archive.org/web/20221217125823/https://nederlands.24ora.com/2021/02/11/positief-geteste-toerist-krijgt-500-dollar-boete/ Positief geteste toerist krijgt 500 dollar boete], 24ora.com (11 februari 2021)</ref> [[File:Test center (Aruba) 20 40 38 905000.jpeg|thumb|Test center den zona turistico di [[Palm Beach]]]] [[14 di febrüari|14]] - A ehecuta 998 tests, di esaki 96 persona tabata residente. Desde inicio di e crisis a ehecuta 98.257 tests, di cual 59.256 na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. A constata 13 caso positivo nobo. E cantidat total di casonan activo ta 278, cantidad di fayecido relaciona cu Covid-19 ta keda 68. Na hospital tin un total di 17 persona interna di cual 5 ta den cuido intensivo. Edad promedio di esnan ingresa pa extra cuido ta 63 aña.<ref>[https://web.archive.org/web/20210221131937/https://aruba.nu/2021/02/update-coronabesmettingen-op-aruba-bonaire-en-curacao-2/ Coronabesmettingen op Aruba, Bonaire en Curacao], Aruba.nu (15 februari 2021)</ref> [[16 di febrüari|16]] - Cu vuelo di KLM for di [[Aeropuerto Schiphol|Schiphol]] a yega Aruba e prome lote di vacuna contra COVID-19. E lote ta trata di casi 11.700 vacuna di marca Pfizer. <ref>[https://www.noticiacla.com/news/21644 Prome cargamento di vacuna pa Covid19 ta yega Aruba awe], NoticiaCla (16 februari 2021)</ref> A registra un morto mas y 23 caso nobo di contagio, di cual 6 ta no-residente. Casonan activo ta 261, cantidad di fayecido ta aumenta na 69.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/21651 Aruba a registra un morto mas y 23 caso nobo di Covid19], NoticiaCla (16 februari 2021)</ref> Mediante video [[Rei Willem-Alexander]] a kombersá ku [[Alfonso Boekhoudt|gobernador Boekhoudt]] tokante e ultimo desaroyonan di e virus riba e isla.<ref>[https://curacao.nu/koning-spreekt-met-gouverneurs-aruba-en-curacao/ Koning spreekt met gouverneurs Aruba en Curaçao], Curacao.nu (16 febrüari 2021)</ref> [[17 di febrüari|17]] - E prome vacunanan ta wordo duna na sector medico. Ta programa pa 11.700 persona keda vacuna den e proximo 2 siman y mei. Den parti caribense di Reino Hulandes Aruba ta e prome isla pa start cu vacunacion, banda di ta e isla mas afecta pa e coronavirus. Segun CBS Aruba 7438 persona a test positivo pa Covid-19 desde maart 2020. Di esaki 7062 ta residente, igual na seis porciento di e poblacion Arubano. E 69 caso di fayecimiento ta representa casi un porciento di e cantidad di casonan di contagio. Mayoria di e casonan positivo tabata den e edad entre 25 pa 54 aña. Mayoria di e fayecidonan tabata riba di 75 aña di edad.<ref>[https://nu.cw/2021/02/17/aruba-zwaar-getroffen-door-corona/ Aruba zwaar getroffen door corona[, Nu.cw (17 februari 2021)}}</ref> [[19 di febrüari|19]] - Ta registra un caso di morto y 46 caso nobo di Covid-19, di cual 14 ta no-residente.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/21696 Aruba a registra morto #71 y 32 caso positivo local nobo di Covid19], NoticiaCla (19 februari 2021)</ref> Un dia prome e casonan nobo tabata suma 42 y tabatin un caso di morto. Casonan activo ta 286, cantidad di fayecido relaciona cu Covid-19 a aumenta na 71. === Maart 2021 === [[7 di mart|7]] - Tin 205 caso activo di COVID-19, di cual 17 ta turista. E cantidad total di morto ta subi na 77. Ta confirma e presencia riba e isla di e variante di [[Reino Uni]] y di [[Brazil|Brasil]] di e virus.<ref>[https://curacao.nu/testresultaten-afgelopen-weekend-op-aruba-bonaire-en-curacao/ Testresultaten afgelopen weekend op Aruba, Bonaire en Curaçao], Curaçao.nu (8 maart 2021)</ref> [[8 di mart|8]] - Segun [[Fondo Monetario Internacional|IMF]] den 2020 Aruba a conoce pa via di e pandemia e recesion mas pisa den su historia. E debe nacional a surpasa 2,5 biyon euro na 2020, cu ta igual na 117% di e producto nacional bruto. Dependiente pa 80% di e industria di turismo e economia a cay cu 25%. Ta prognotica pa 2021 un crecemento di 5%, debi entra otro na e bon capacidad pa test y perspectivanan pa vacuna.<ref>[https://web.archive.org/web/20210421013027/https://aruba.nu/2021/03/diepste-recessie-ooit-voor-aruba-imf-adviseert-belastinghervormingen/ "Diepste recessie" ooit voor Aruba], Aruba.nu (8 maart 2021)</ref> [[File:Maristella (Aruba) 17 07 29 723000.jpeg|thumb|Huize Maristella na Savaneta]] [[9 di mart|9]] - A jega cu KLM e di dos lote di vacuna contra Covid-19. E lote ta consisti di 12.800 vacuna di marca Pfizer, cu ta 1000 vacuna mas cu e 11.800 cu tabatin biaha pasa. E prome lote a caba y awor ta cuminsa cu e di dos tanda di vacunacion pa e grupo cu ya a haya nan prome vacuna.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/21843 E di dos batch di vacuna contra Covid19 a yega Aruba], NoticiaCla (10 maart 2021)</ref> Tambe a cuminsa cu vacunacion di e personal y habitantenan di cas di cuido "Huize Maristella" na [[Savaneta]]. [[10 di mart|10]] - Pa di dos dia sigui ta raporta 50 caso nobo di Covid-19. E total di casonan activo ta 221, cantidad di fayecido relaciona cu Covid-19 ta 77.Tin 22 persona interna na hospital, di cual 10 ta den cuido intensivo. [[12 di mart|12]] - Segun Rijks Instituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) tin casonan di COVID-19 presente na Aruba den 4 diferente variante: e variante [[Reino Uni|Britanico]] (50), [[Mexico|Mexicano]] (6), [[California]] (4) y [[Brazil]] (1). Di e cuaternan, 2 tin atencion special debi na nan grado halto di contagio.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/21865 RIVM: Tin 4 diferente variante di Covid19 presente na Aruba], NoticiaCla (13 maart 2021)</ref> === Grafico di e di tres ola === Cantidad di casonan activo di contagio den curso di tempo (1 december 2020-presente) {{Graph:Chart | type = line | linewidth = 1 | showSymbols = 1 | yType= integer | width = 600 | colors = #ff6347, cyan, black | xAxisTitle = Fecha | xAxisAngle = -40 | xType = date | xAxisFormat = %e %b | x = 1 December 2020, 2 December 2020, 3 December 2020, 4 December 2020, 5 December 2020, 6 December 2020, 7 December 2020, 8 December 2020, 9 December 2020, 10 December 2020, 11 December 2020, 12 December 2020, 13 December 2020, 14 December 2020, 15 December 2020, 16 December 2020, 17 December 2020, 18 December 2020, 19 December 2020, 20 December 2020, 21 December 2020, 22 December 2020, 23 December 2020, 24 December 2020, 25 December 2020, 26 December 2020, 27 December 2020, 28 December 2020, 29 December 2020, 30 December 2020, 31 December 2020, 1 January 2021, 2 January 2021, 3 January 2021, 4 January 2021, 5 January 2021, 6 January 2021, 7 January 2021, 8 January 2021, 9 January 2021, 10 January 2021, 11 January 2021, 12 January 2021, 13 January 2021, 14 January 2021, 15 January 2021, 16 January 2021, 17 January 2021, 18 January 2021, 19 January 2021, 20 January 2021, 21 January 2021, 22 January 2021, 23 January 2021, 24 January 2021, 25 January 2021, 26 January 2021, 27 January 2021, 28 January 2021, 29 January 2021, 30 January 2021, 31 January 2021, 1 February 2021, 2 February 2021, 3 February 2021, 4 February 2021, 5 February 2021, 6 February 2021, 7 February 2021, 8 February 2021, 9 February 2021, 10 February 2021, 11 February 2021, 12 February 2021, 13 February 2021, 14 February 2021, 15 February 2021, 16 February 2021, 17 February 2021, 18 February 2021, 19 February 2021, 20 February 2021, 21 February 2021, 22 February 2021, 23 February 2021, 24 February 2021, 25 February 2021, 26 February 2021, 27 February 2021, 28 February 2021, 1 March 2021, 2 March 2021, 3 March 2021, 4 March 2021, 5 March 2021, 6 March 2021, 7 March 2021, 8 March 2021, 9 March 2021, 10 March 2021, 11 March 2021, 12 March 2021, 13 March 2021, 14 March 2021, 15 March 2021, 17 March 2021, 18 March 2021, 19 March 2021, 20 March 2021, 21 March 2021, 22 March 2021, 23 March 2021, 24 March 2021, 25 March 2021, 26 March 2021, 27 March 2021, 28 March 2021, 29 March 2021, 30 March 2021, 31 March 2021, 1 April 2021, 2 April 2021, 3 April 2021, 4 April 2021, 5 April 2021, 6 April 2021, 7 April 2021, 8 April 2021, 9 April 2021, 10 April 2021, 11 April 2021, 12 April 2021, 13 April 2021, 14 April 2021, 15 April 2021, 16 April 2021, 17 April 2021, 18 April 2021, 19 April 2021, 20 April 2021, 21 April 2021, 22 April 2021, 23 April 2021, 24 April 2021, 25 April 2021, 26 April 2021, 27 April 2021, 28 April 2021, 29 April 2021, 30 April 2021, 1 May 2021, 3 May 2021, 4 May 2021, 5 May 2021, 6 May 2021, 7 May 2021, 8 May 2021, 9 May 2021, 10 May 2021, 11 May 2021, 12 May 2021, 13 May 2021, 14 May 2021, 15 May 2021, 16 May 2021, 17 May 2021, 18 May 2021, 21 May 2021, 22 May 2021, 23 May 2021, 24 May 2021, 25 May 2021, 26 May 2021, 27 May 2021, 28 May 2021, 29 May 2021, 30 May 2021, 31 May 2021, 1 June 2021, 2 June 2021, 3 June 2021, 4 June 2021, 5 June 2021, 6 June 2021, 7 June 2021, 8 June 2021, 9 June 2021, 10 June 2021, 11 June 2021, 12 June 2021, 13 June 2021, 14 June 2021, 15 June 2021, 16 June 2021, 17 June 2021, 18 June 2021, 19 June 2021, 20 June 2021, 21 June 2021, 22 June 2021, 23 June 2021, 24 June 2021, 25 June 2021, 26 June 2021, 27 June 2021, 28 June 2021, 29 June 2021, 30 June 2021, 1 July 2021, 8 July 2021, 15 July 2021, 22 July 2021, 29 July 2021, 4 August 2021 | yAxisTitle = Cantidad di casonan activo | y1 = 122, 139, 145, 151, 149, 132, 120, 112, 94, 100, 106, 108, 107, 107, 122, 140, 158, 163, 171, 159, 160, 155, 173, 179, 161, 162, 164, 164, 206, 261, 291, 281, 274, 306, 339, 429, 488, 510, 538, 527, 535, 537, 591, 624, 582, 541, 524, 460, 476, 512, 523, 558, 502, 480, 427, 391, 362, 373, 406, 372, 380, 341, 334, 321, 341, 366, 359, 344, 327, 293, 318, 329, 308, 283, 265, 278, 272, 261, 292, 285, 286, 285, 280, 260, 280, 268, 239, 252, 240, 223, 179, 169, 174, 209, 182, 202, 205, 192, 207, 221, 221, 234, 270, 271, 268, 327, 379, 394, 417, 437, 426, 510, 567, 618, 659, 677, 619, 604, 654, 673, 704, 659, 623, 564, 538, 544, 572, 599, 583, 573, 547, 516, 515, 494, 516, 512, 488, 451, 391, 373, 365, 350, 339, 303, 271, 246, 227, 189, 174, 171, 149, 144, 137, 139, 131, 105, 101, 96, 92, 95, 97, 94, 95, 96, 88, 80, 79, 68, 70, 67, 69, 71, 77, 70, 72, 64, 61, 54, 47, 54, 54, 60, 56, 64, 53, 46, 35, 28, 15, 18, 20, 18, 19, 21, 28, 29, 29, 28, 30, 31, 31, 35, 32, 33, 30, 28, 29, 30, 28, 33, 49, 130, 349, 630 | yGrid = | xGrid = }} ==Wak tambe== * [[pandemia coronavirus 2019-2020]] * [[Krisis di COVID-19 na Kòrsou|Crisis di COVID-19 na Corsou]] * [[Krisis di COVID-19 na Sint Maarten|Crisis di COVID-19 na Sint Maarten]] == Link externo == * [https://web.archive.org/web/20200320125752/https://www.arubacovid19.org/ Website oficial Covid-19 na Aruba] * Consulytic, [https://web.archive.org/web/20200421233403/https://www.consulytic.com/corona/ Dashboard Caribe] * VisitArubaNews, [https://www.visitaruba.com/news/general/corona-virus-and-travel-to-aruba/ Coronavirus and travel to Aruba] == Referencia == {{reflist|2}} [[Category:COVID-19]] [[Category:Virologia]] [[Category:Aruba]] pkh8ocnir9wy42gnopt4yz8uhduqksq 0 7907 199047 198995 2026-07-31T14:39:51Z Kallmemel 14000 199047 wikitext text/x-wiki {{Variante|a}} {{Taxobox | variante = a | tipo = mata | imagen = Aloë-vera-total.JPG | descripcion = ''A. vera'' | reino = ''[[Mata|Plantae]]'' | division = ''[[Embryophyta]]'' | clase = ''[[Spermatopsida]]'' | orden = ''[[Asparagales]]'' | famia = ''[[Asphodelaceae]]'' | genero = ''[[Aloe]]'' | c-nomber = ''Aloe vera'' | autor = ([[Carl Linnaeus|L.]]) [[Nicolaas Laurens Burman|Burm.f.]] | fecha = 1768 | sinonimo = *''Aloe barbadensis'' <small>Mill.</small> * ''Aloe barbadensis'' var. ''chinensis'' <small>Haw.</small> * ''Aloe chinensis'' <small>(Haw.) Baker</small> * ''Aloe elongata'' <small>Murray</small> * ''Aloe flava'' <small>Pers.</small> * ''Aloe indica''<small> Royle</small> * ''Aloe lanzae'' <small>Tod.</small> * ''Aloe maculata'' <small>Forssk.</small> (illegitimate) * ''Aloe perfoliata'' var. ''vera''<small> L. </small> * ''Aloe rubescens'' <small>DC.</small> *''Aloe variegata'' <small>Forssk.</small> (illegitimate) * ''Aloe vera'' <small>Mill. (illegitimate)</small> * ''Aloe vera'' var. ''chinensis'' <small>(Haw.) A. Berger</small> * ''Aloe vera'' var. ''lanzae''<small> Baker</small> * ''Aloe vera'' var. ''littoralis'' <small>J.Koenig ex Baker</small> * ''Aloe vulgaris'' <small>Lam.</small> }} '''Aloe''' (''Aloe vera'') ta un yerbe [[suculento]] semper berde di [[Famia (biologia)|famia]] Asphodelaceae.<ref name=":0" /> == Nomber == E termino "aloe" ta wordo aplica comunmente na un grupo di mas cu 500 especie di mata nativo di Africa, Madagascar, i Peninsula Arabe.<ref name=":0">{{Citeer web|url=https://www.kew.org/plants/aloe-vera|titel=Aloe vera {{!}} Plants {{!}} Kew|bezochtdatum=2026-07-30|werk=www.kew.org|taal=en|archiefurl=http://web.archive.org/web/20251116212109/https://www.kew.org/plants/aloe-vera|archiefdatum=2025-11-16}}</ref> '''Sentebibu''' ta un otro nomber comun conoci na [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].<ref>{{Citeer web|url=https://www.dutchcaribbeanspecies.org/linnaeus_ng/app/views/species/nsr_taxon.php?id=177457&cat=CTAB_NAMES|titel=Aloe Aloe vera|bezochtdatum=2024-02-25|werk=dutchcaribbeanspecies.org}}</ref> E nomber cientifico ''vera'' ta nifica "berdadero".<ref>{{Citeer web|url=https://www.etymonline.com/word/aloe|titel=Aloe - Etymology, Origin & Meaning|bezochtdatum=2026-07-30|werk=etymonline|taal=en}}</ref> == Distribucion y habitat == ''A. vera'' ta aparece den areanan tropical y subtropical. E ta nativo na region zuidoost di [[Península Árabe|Peninsula Arabe]], den seronan di Al-Hajar na [[Oman]]. ''A. vera'' ta habita areanan exponi cu piedra den clima seco.<ref name=":0" /> {| class="wikitable" ! Status ! Distribucion |- | Nativo | [[Oman]] |- | Introduci | [[Antia Menor#Isla Abou|Isla Abou]] · [[Antias Hulandes]] · Archipielago Juan Fernández · [[Argelia]] · [[Islariba]] · [[Arizona]] · Aruba · Ascension · Assam · [[Bahamas]] · islanan Baleares · [[Bangladèsh|Bangladesh]] · [[Bermuda]] · [[Bolivia]] · [[Islanan Kanaria|Islanan Canaria]] · [[Kabo Verde|Cabo Verde]] · [[Islanan Kaiman|Islanan Cayman]] · China Sur-Sentral · [[Chipre]] · Islanan Cook · [[Costa Rica]] · [[Cuba]] · Dependencia federal di Venezuela · [[Ecuador]] · Islanan oriental di Egeo · [[El Salvador]] · Estadonan di Golf · [[Etiopia]] · [[Florida]] · [[Islanan Galápagos|Islanan Galapagos]] · [[Gresia|Grecia]] (incl. Creta) · [[Guatemala]] · [[Haiti]] · [[Hawaii (estado)|Hawaii]] · [[Honduras]] · [[India]] · [[Italia]] · [[Jamaica]] · [[Líbano|Libano]] y [[Siria]] · [[Libia]] · [[Madeira (isla)|Madeira]] · [[Mauritius]] · [[Mexico]] · Golf di Mexico · [[Morocco]] · [[Nepal]] · [[Nicaragua]] · [[Pakistan]] · [[Palestina]] · [[Peru]] · [[Puerto Rico]] · [[Portugal]] · Queensland · [[Repúblika Dominikano|Republica Dominicano]] · [[Réunion (isla)|Réunion]] · [[Saudi Arabia]] · Sicilia · Sint Helena · [[Spaña]] · [[Sri Lanka]] · [[Texas]] · [[Tailandia]] · [[Trinidad i Tobago|Trinidad y Tobago]] · [[Tunesia]] · [[Turkia]] · Islanan Turks y Caicos · [[Venezuela]] · [[Yemen]] |} == Descripcion == ''A. vera'' ta un mata sin of cu troncon chikito cu ta alcansa un largura di 60–150 cm.<ref>{{Citeer web|url=https://www.arubanationalpark.org/main/wp-content/files/pdf/flora/aloe.pdf|titel=Aloë|bezochtdatum=2024-02-24|werk=arubanationalpark.org}}</ref> E tin blachi berde, cuero diki, cu rand di djente chikito. E mata ta produci flor durante zomer riba un taki cu por crece te cu 90 cm largo. E flornan ta colga di e taki y cada flor tin un petalo tubolar di 2–3 cm color geel. {{Multiple image | image1 = Aloe vera leaf.jpg | caption1 = Rand di djente | image2 = AloeVeraBlute1.JPG | caption2 = Flor geel | align = center | total_width = 300 }} === Reproducion === ''A. vera'' por propaga (a)sexual via su flor via rizoma (yiu cu ta nace na base di e mata).<ref>{{Citeer web|url=https://www.sciencing.com/how-do-aloe-plants-reproduce-13428303/|titel=How Do Aloe Plants Reproduce?|bezochtdatum=2026-07-30|achternaam=Sloane|voornaam=Christina|datum=2021-09-30|werk=Sciencing|taal=en-US}}</ref><ref>{{Citeer web|url=https://cales.arizona.edu/yavapai/anr/hort/byg/archive/aloevera2015.html|titel=Growing Aloe Vera|bezochtdatum=2024-02-25|datum=2015-03-18|werk=cales.arizona.edu}}</ref> [[Fail:Aloe plant bud.jpg|thumb|upright=0.6|Un aloe madura ta produci spruit for di reis.<ref>{{Cite book|achternaam=Peerless|voornaam=V.|jaar=2017|titel=How Not to Kill Your Houseplant: Survival Tips for the Horticulturally Challenged|uitgever=Penguin}}</ref>]] == Taxonomia == ''A. vera'' a wordo describi originalmente como ''Aloe perfoliata var. vera'' door di Carl Linnaeus na 1753.<ref>Linnaeus, C. (1753). ''Species plantarum, exhibentes plantas rite cognitas, ad genera relatas, cum differentiis specificis, nominibus trivialibus, synonymis selectis, locis natalibus, secundum systema sexuale digestas.'' Vol. 2 pp. [i], 561–1200, [1–30, index], [i, err.]. Holmiae [Stockholm]: Impensis Laurentii Salvii.</ref> E especie a boble wordo describi na 1768 door di Nicolaas Laurens Burman como ''Aloe vera'' (den ''Flora Indica'') y Philip Miller como ''Aloe barbadensis'' (den ''Gardner's Dictionary'') dies dia despues di Burman.''<ref>{{cite journal |authors = Newton LE |year = 1979 |title = In defense of te name ''Aloe vera'' |journal = The Cactus and Succulent Journal of Great Britain |volume = 41 |pages = 29–30 }}</ref>'' ''A. vera'' tin diferente sinonimo, inclui ''A. barbadensis'', ''A. vulgaris'' y ''A. perfoliata'' var. ''vera''. Tecnicanan basa riba comparacion di [[DNA]] ta indica cu ''A. vera'' cerca relaciona cu especie ''A. perryi'', un [[endemismo|especie endemico]] na Yemen, y tambe cu ''A. forbesii'', ''A. inermis'', ''A. scobinifolia'', ''A. sinkatana'', y ''A. striata''. E ausencia di populacion natural a haci algun autor sugeri cu ''A. vera'' por tin un origen hibrido. == Cultivacion == {{Multiple image |image1=Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-60019492 Aloeveld met de houten bakken waarin men de aloebladeren laat uitlekken Curacao Soublette et Fils (Fotostudio).jpg |caption1=Veld pa cultivacion di aloe na [[Kòrsou|Corsou]] (potret saca entre 1890 y 1920) |image2=Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-60019493 Oven waarin het aloesap wordt verdampt, waarna het produkt wordt verpakt in de kisten Curacao Soublette et Fils (Fotostudio).jpg |caption2=Forno na [[Kòrsou|Corsou]] unda ta evapora e likido di e aloe. }} ''A. vera'' ta popular como mata ornamental, specialmente den hardin cu mester poco awa. E mata ta popular bou di e hardinero moderno debi na su reputacion como "mata medicinal" y pa su flornan interesante, su forma y su suculencia. E suculencia ta hasi e posibel cu e especie por sobrevivi den areanan cu ta ricibi tiki yobida, hasiendo e ideal pa un hardin di baranca of hardin cu mester poco awa. E mata ta resisti secura, pero no por tolera ni vries ni sneeuw. Den hardin of pochi, e mester tera cu bon drenahe. Cultivacion den pochi ta pidi pa un mescla di gordura pa cadushi of suculento. Aloe vera ta sensibel pa awa di mas y por dañá si tera no drena bon. Agricultura di aloe ta tuma lugar riba gran scala den paisnan manera [[Aruba]], Mèxico, [[India]], [[China]], Spaña, [[Kenia]], [[Tanzania]] y Sur Africa. E Royal Horticultural Society a otorga e mata su Award of Garden Merit. === [[Islanan ABC]] === {{multiple image| |image1=Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029114 Aloe-snijders Aruba Boy Lawson (Fotograaf).jpg |caption1=Cortado di aloe para banda di un cabishi (1964) |image2=Plantage Aruba Aloe.jpg |caption2=Veld pa cultivacion di ''aloe vera'' (Hato, [[Aruba]]) }} Rond 1840, ''A. vera'' a wordo introduci na Aruba, Boneiro y Corsou. Entre e tres islanan, Aruba a bira e productor y exportado di mas grandi na mundo. Entre 1906 y 1920, mas di 2/3 parti di Aruba tabata cubri aloe, ganando e nomber di "Isla di Aloe". Awendia e cultivacion ''A. vera'' ta tuma luga riba scala chikito na Hato (Aruba). Akinan ta unda compania [[Royal Aruba Aloe|Aruba Aloe Factory]] a wordo funda na 1890 door di Cornelis Eman.<ref>{{nl}}[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645301:mpeg21:a0222 Zelfs Cleopatra was dol op aloe], Amigoe (6 november 1993). Recupera 2021-12-25.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20211224114352/https://www.awemainta.com/newspapers/AM211224/offline/download.pdf Aruba Aloe: Patrocinador Orguyoso di Miss Universe Aruba 2021, Thessaly Zimmerman], awemainta (24 december 2021). Recupera 2021-12-25.</ref> Aloe ta un simbolo nacional na Aruba, y representa riba [[escudo di Aruba]] como e prome industria di Aruba. == Uzo == <!-- Seccion di "Uzo" falta re-structuramento --> Aloe por wordo haña den varios producto pa consumidor manera bebida, crema pa cuero, cosmetica, pomada of den forma di gel pa trata kemadura chikito y kima door di solo. Tin tiki evidencia clinico tocante efectividad y siguridad di uzo di su extracto como cosmetica y medicina.{{multiple image | image1 = Aloe Vera gel.jpeg | caption1 = Gel di ''A. vera'' (Aruba) | image2 = Aloe vera gel.jpg | caption2 = Gel uza como dessert | image3 = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029740 Indampende aloe in een pan Bonaire Boy Lawson (Fotograaf).jpg | caption3 = Herbe aloe (Boneiro) | perrow = 2/1 | total_width = 300 }}Dos substancia di ''A. vera'', esta gel transparente y latex geel, ta wordo uza pa productonan comercial. Gel di aloe tipicamente ta wordo uza den crema pa condicionnan di cuero manera kemadura, herida, grawatashi, psoriasis of cuero seco. Latex di aloe ta wordo uza riba su mes of en combinacion cu otro ingrediente via ingestacion pa alivia constipacion. Latex por wordo obteni den un forma seco yama resina of "djus di aloe seco". === Medicina topical y posibel efectonan secundario === ''Aloe vera'' por wordo prepara den forma di gel, crema, habon of cosmetica pa uza riba cuero como medicina topical. Pa hende cu alergia di aloe vera por haya un reaccion riba cuero cu por ta dermatitis di contacto, cu e cuero birando cora y ta grawata, dificultad pa hala rosea of hinchamento di cara, lip, lenga of garganta. === Suplemento pa dieta === Aloin, un compuesto haña den e latex semi-likido di algun especie di Aloe tabata un producto comon den productonan laxativo no prescribi na Merca te cu aña 2002 , ora cu e ''Food and Drug Administration'' a prohibi e ingrediente paso e productornan a faya den provee e data di siguridad necesario. Aloe vera ta potencialmente toxico, cu efectonan secundario tumando luga na sierto dosis sea consumi oralmente of topicalmente. Asina mes cu e toxicidad por ta menos ora kita aloin durante procesamento, ingestacion di Aloe vera den dosis nan halto por induci efectonan secundario manera, dolor abdominal, diarea y hepatitis. Ingestacion cronico di Aloe vera (dosis 1 gram pa dia) por causa efectonan peligroso manera, hematoria, perdemento di peso, desorden cardiaco of di riñon. Juice di Aloe vera ta ser adverti como un producto cu por soporta e salud di e sistema digestativo, pero no tin ni evidencia sientifico, ni aprobacion regulatorio cu ta afirma esaki. E extractonan y cantidadnan tipicamente uza pa e objectivonan aki ta parse di ta depende di e dosis pa efectonan toxico. === Medicina tradicional === ''A. vera'' ta wordo uza den medicina tradicional komo un tratamento di cuero. E prome registro di su uzo ta apaerece for di e di cuater milenio prome cu nos era. Aloe tambe a wordo menciona den ''Juliana Anicia Codex'' na aña 592. === Mercancia === ''Aloe vera'' ta wordo uza pa kleenex caminda e ta ser promovi como hidratante y anti iritante pa reduci scafmento di nanishi ora uza kleenex. Ta comun pa companianan di cosmetica pone sap of otro derivacion di ''Aloe vera'' den productonan manera makiyahe, kleenex, habon, crema pa hidrata, crema pa proteccion contra solo, sensia, crema pa feita of shampoo. Un recensia di literatura academico ta nota cu e inclusion di aloe den varios producto higienico ta debi na su “efecto pa hidrata”. == Toxicidad == Ingestacion oral di extracto di un blachi di ''Aloe vera'' no descoloriza ta riba un lista di ''California Office of Environmental Health Hazard Assessment'' hunto cu “kimiconan cu ta conoci pa e estado [di California] pa causa cancer of toxicidad reproductivo”. Uzo di ''Aloe vera'' topicalmente no ta wordo asocia cu efectonan secundario significativo. Ingestacion oral di ''Aloe vera'' ta potencialmente toxico y por causa dolor abdominal of diarea cu en turno ta baha e absorbacion di otro medicacion. Gel di ''Aloe vera'' ta wordo uza comercialmente como ingrediente den yoghurt, bebida y algun dessert, pero na cierto dosis halto su propiedadnan toxico por ta severo ora esaki wordo consumi oralmente. Uzo di ''A. vera'' topical den cantidad chikito tin hopi chens pa no ta peligroso. === Interaccion cu medicacion prescribi === Ingestacion di ''Aloe vera'' por tin interaccion peligroso cu medicacion prescribi manera esnan pa trata ''bloodclot'', diabetis, malesa di curason, medicamento pa baha nivel di potasio y diureticonan pa menciona algun.{{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1012980187|titulo=Aloe vera}} {{References}} }} {{Cursivo}} [[Category:Flora]] k0ws548odt2pp5d7n58403nh70vozb3 199048 199047 2026-07-31T14:41:20Z Kallmemel 14000 199048 wikitext text/x-wiki {{Variante|a}} {{Taxobox | variante = a | tipo = mata | imagen = Aloë-vera-total.JPG | descripcion = ''A. vera'' | reino = ''[[Mata|Plantae]]'' | division = ''[[Embryophyta]]'' | clase = ''[[Spermatopsida]]'' | orden = ''[[Asparagales]]'' | famia = ''[[Asphodelaceae]]'' | genero = ''[[Aloe]]'' | c-nomber = ''Aloe vera'' | autor = ([[Carl Linnaeus|L.]]) [[Nicolaas Laurens Burman|Burm.f.]] | fecha = 1768 | sinonimo = *''Aloe barbadensis'' <small>Mill.</small> * ''Aloe barbadensis'' var. ''chinensis'' <small>Haw.</small> * ''Aloe chinensis'' <small>(Haw.) Baker</small> * ''Aloe elongata'' <small>Murray</small> * ''Aloe flava'' <small>Pers.</small> * ''Aloe indica''<small> Royle</small> * ''Aloe lanzae'' <small>Tod.</small> * ''Aloe maculata'' <small>Forssk.</small> (illegitimate) * ''Aloe perfoliata'' var. ''vera''<small> L. </small> * ''Aloe rubescens'' <small>DC.</small> *''Aloe variegata'' <small>Forssk.</small> (illegitimate) * ''Aloe vera'' <small>Mill. (illegitimate)</small> * ''Aloe vera'' var. ''chinensis'' <small>(Haw.) A. Berger</small> * ''Aloe vera'' var. ''lanzae''<small> Baker</small> * ''Aloe vera'' var. ''littoralis'' <small>J.Koenig ex Baker</small> * ''Aloe vulgaris'' <small>Lam.</small> }} '''Aloe''' (''Aloe vera'') ta un yerbe [[suculento]] semper berde di [[Famia (biologia)|famia]] Asphodelaceae.<ref name=":0" /> == Nomber == E termino "aloe" ta wordo aplica comunmente na un grupo di mas cu 500 especie di mata nativo di Africa, Madagascar, i Peninsula Arabe.<ref name=":0">{{Citeer web|url=https://www.kew.org/plants/aloe-vera|titel=Aloe vera {{!}} Plants {{!}} Kew|bezochtdatum=2026-07-30|werk=www.kew.org|taal=en|archiefurl=http://web.archive.org/web/20251116212109/https://www.kew.org/plants/aloe-vera|archiefdatum=2025-11-16}}</ref> '''Sentebibu''' ta un otro nomber comun conoci na [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].<ref>{{Citeer web|url=https://www.dutchcaribbeanspecies.org/linnaeus_ng/app/views/species/nsr_taxon.php?id=177457&cat=CTAB_NAMES|titel=Aloe Aloe vera|bezochtdatum=2024-02-25|werk=dutchcaribbeanspecies.org}}</ref> E nomber cientifico ''vera,'' derivá for di latin, ta nifica "berdadero".<ref>{{Citeer web|url=https://www.etymonline.com/word/aloe|titel=Aloe - Etymology, Origin & Meaning|bezochtdatum=2026-07-30|werk=etymonline|taal=en}}</ref> == Distribucion y habitat == ''A. vera'' ta aparece den areanan tropical y subtropical. E ta nativo na region zuidoost di [[Península Árabe|Peninsula Arabe]], den seronan di Al-Hajar na [[Oman]]. ''A. vera'' ta habita areanan exponi cu piedra den clima seco.<ref name=":0" /> {| class="wikitable" ! Status ! Distribucion |- | Nativo | [[Oman]] |- | Introduci | [[Antia Menor#Isla Abou|Isla Abou]] · [[Antias Hulandes]] · Archipielago Juan Fernández · [[Argelia]] · [[Islariba]] · [[Arizona]] · Aruba · Ascension · Assam · [[Bahamas]] · islanan Baleares · [[Bangladèsh|Bangladesh]] · [[Bermuda]] · [[Bolivia]] · [[Islanan Kanaria|Islanan Canaria]] · [[Kabo Verde|Cabo Verde]] · [[Islanan Kaiman|Islanan Cayman]] · China Sur-Sentral · [[Chipre]] · Islanan Cook · [[Costa Rica]] · [[Cuba]] · Dependencia federal di Venezuela · [[Ecuador]] · Islanan oriental di Egeo · [[El Salvador]] · Estadonan di Golf · [[Etiopia]] · [[Florida]] · [[Islanan Galápagos|Islanan Galapagos]] · [[Gresia|Grecia]] (incl. Creta) · [[Guatemala]] · [[Haiti]] · [[Hawaii (estado)|Hawaii]] · [[Honduras]] · [[India]] · [[Italia]] · [[Jamaica]] · [[Líbano|Libano]] y [[Siria]] · [[Libia]] · [[Madeira (isla)|Madeira]] · [[Mauritius]] · [[Mexico]] · Golf di Mexico · [[Morocco]] · [[Nepal]] · [[Nicaragua]] · [[Pakistan]] · [[Palestina]] · [[Peru]] · [[Puerto Rico]] · [[Portugal]] · Queensland · [[Repúblika Dominikano|Republica Dominicano]] · [[Réunion (isla)|Réunion]] · [[Saudi Arabia]] · Sicilia · Sint Helena · [[Spaña]] · [[Sri Lanka]] · [[Texas]] · [[Tailandia]] · [[Trinidad i Tobago|Trinidad y Tobago]] · [[Tunesia]] · [[Turkia]] · Islanan Turks y Caicos · [[Venezuela]] · [[Yemen]] |} == Descripcion == ''A. vera'' ta un mata sin of cu troncon chikito cu ta alcansa un largura di 60–150 cm.<ref>{{Citeer web|url=https://www.arubanationalpark.org/main/wp-content/files/pdf/flora/aloe.pdf|titel=Aloë|bezochtdatum=2024-02-24|werk=arubanationalpark.org}}</ref> E tin blachi berde, cuero diki, cu rand di djente chikito. E mata ta produci flor durante zomer riba un taki cu por crece te cu 90 cm largo. E flornan ta colga di e taki y cada flor tin un petalo tubolar di 2–3 cm color geel. {{Multiple image | image1 = Aloe vera leaf.jpg | caption1 = Rand di djente | image2 = AloeVeraBlute1.JPG | caption2 = Flor geel | align = center | total_width = 300 }} === Reproducion === ''A. vera'' por propaga (a)sexual via su flor via rizoma (yiu cu ta nace na base di e mata).<ref>{{Citeer web|url=https://www.sciencing.com/how-do-aloe-plants-reproduce-13428303/|titel=How Do Aloe Plants Reproduce?|bezochtdatum=2026-07-30|achternaam=Sloane|voornaam=Christina|datum=2021-09-30|werk=Sciencing|taal=en-US}}</ref><ref>{{Citeer web|url=https://cales.arizona.edu/yavapai/anr/hort/byg/archive/aloevera2015.html|titel=Growing Aloe Vera|bezochtdatum=2024-02-25|datum=2015-03-18|werk=cales.arizona.edu}}</ref> [[Fail:Aloe plant bud.jpg|thumb|upright=0.6|Un aloe madura ta produci spruit for di reis.<ref>{{Cite book|achternaam=Peerless|voornaam=V.|jaar=2017|titel=How Not to Kill Your Houseplant: Survival Tips for the Horticulturally Challenged|uitgever=Penguin}}</ref>]] == Taxonomia == ''A. vera'' a wordo describi originalmente como ''Aloe perfoliata var. vera'' door di Carl Linnaeus na 1753.<ref>Linnaeus, C. (1753). ''Species plantarum, exhibentes plantas rite cognitas, ad genera relatas, cum differentiis specificis, nominibus trivialibus, synonymis selectis, locis natalibus, secundum systema sexuale digestas.'' Vol. 2 pp. [i], 561–1200, [1–30, index], [i, err.]. Holmiae [Stockholm]: Impensis Laurentii Salvii.</ref> E especie a boble wordo describi na 1768 door di Nicolaas Laurens Burman como ''Aloe vera'' (den ''Flora Indica'') y Philip Miller como ''Aloe barbadensis'' (den ''Gardner's Dictionary'') dies dia despues di Burman.''<ref>{{cite journal |authors = Newton LE |year = 1979 |title = In defense of te name ''Aloe vera'' |journal = The Cactus and Succulent Journal of Great Britain |volume = 41 |pages = 29–30 }}</ref>'' ''A. vera'' tin diferente sinonimo, inclui ''A. barbadensis'', ''A. vulgaris'' y ''A. perfoliata'' var. ''vera''. Tecnicanan basa riba comparacion di [[DNA]] ta indica cu ''A. vera'' cerca relaciona cu especie ''A. perryi'', un [[endemismo|especie endemico]] na Yemen, y tambe cu ''A. forbesii'', ''A. inermis'', ''A. scobinifolia'', ''A. sinkatana'', y ''A. striata''. E ausencia di populacion natural a haci algun autor sugeri cu ''A. vera'' por tin un origen hibrido. == Cultivacion == {{Multiple image |image1=Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-60019492 Aloeveld met de houten bakken waarin men de aloebladeren laat uitlekken Curacao Soublette et Fils (Fotostudio).jpg |caption1=Veld pa cultivacion di aloe na [[Kòrsou|Corsou]] (potret saca entre 1890 y 1920) |image2=Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-60019493 Oven waarin het aloesap wordt verdampt, waarna het produkt wordt verpakt in de kisten Curacao Soublette et Fils (Fotostudio).jpg |caption2=Forno na [[Kòrsou|Corsou]] unda ta evapora e likido di e aloe. }} ''A. vera'' ta popular como mata ornamental, specialmente den hardin cu mester poco awa. E mata ta popular bou di e hardinero moderno debi na su reputacion como "mata medicinal" y pa su flornan interesante, su forma y su suculencia. E suculencia ta hasi e posibel cu e especie por sobrevivi den areanan cu ta ricibi tiki yobida, hasiendo e ideal pa un hardin di baranca of hardin cu mester poco awa. E mata ta resisti secura, pero no por tolera ni vries ni sneeuw. Den hardin of pochi, e mester tera cu bon drenahe. Cultivacion den pochi ta pidi pa un mescla di gordura pa cadushi of suculento. Aloe vera ta sensibel pa awa di mas y por dañá si tera no drena bon. Agricultura di aloe ta tuma lugar riba gran scala den paisnan manera [[Aruba]], Mèxico, [[India]], [[China]], Spaña, [[Kenia]], [[Tanzania]] y Sur Africa. E Royal Horticultural Society a otorga e mata su Award of Garden Merit. === [[Islanan ABC]] === {{multiple image| |image1=Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029114 Aloe-snijders Aruba Boy Lawson (Fotograaf).jpg |caption1=Cortado di aloe para banda di un cabishi (1964) |image2=Plantage Aruba Aloe.jpg |caption2=Veld pa cultivacion di ''aloe vera'' (Hato, [[Aruba]]) }} Rond 1840, ''A. vera'' a wordo introduci na Aruba, Boneiro y Corsou. Entre e tres islanan, Aruba a bira e productor y exportado di mas grandi na mundo. Entre 1906 y 1920, mas di 2/3 parti di Aruba tabata cubri aloe, ganando e nomber di "Isla di Aloe". Awendia e cultivacion ''A. vera'' ta tuma luga riba scala chikito na Hato (Aruba). Akinan ta unda compania [[Royal Aruba Aloe|Aruba Aloe Factory]] a wordo funda na 1890 door di Cornelis Eman.<ref>{{nl}}[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645301:mpeg21:a0222 Zelfs Cleopatra was dol op aloe], Amigoe (6 november 1993). Recupera 2021-12-25.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20211224114352/https://www.awemainta.com/newspapers/AM211224/offline/download.pdf Aruba Aloe: Patrocinador Orguyoso di Miss Universe Aruba 2021, Thessaly Zimmerman], awemainta (24 december 2021). Recupera 2021-12-25.</ref> Aloe ta un simbolo nacional na Aruba, y representa riba [[escudo di Aruba]] como e prome industria di Aruba. == Uzo == <!-- Seccion di "Uzo" falta re-structuramento --> Aloe por wordo haña den varios producto pa consumidor manera bebida, crema pa cuero, cosmetica, pomada of den forma di gel pa trata kemadura chikito y kima door di solo. Tin tiki evidencia clinico tocante efectividad y siguridad di uzo di su extracto como cosmetica y medicina.{{multiple image | image1 = Aloe Vera gel.jpeg | caption1 = Gel di ''A. vera'' (Aruba) | image2 = Aloe vera gel.jpg | caption2 = Gel uza como dessert | image3 = Collectie Nationaal Museum van Wereldculturen TM-20029740 Indampende aloe in een pan Bonaire Boy Lawson (Fotograaf).jpg | caption3 = Herbe aloe (Boneiro) | perrow = 2/1 | total_width = 300 }}Dos substancia di ''A. vera'', esta gel transparente y latex geel, ta wordo uza pa productonan comercial. Gel di aloe tipicamente ta wordo uza den crema pa condicionnan di cuero manera kemadura, herida, grawatashi, psoriasis of cuero seco. Latex di aloe ta wordo uza riba su mes of en combinacion cu otro ingrediente via ingestacion pa alivia constipacion. Latex por wordo obteni den un forma seco yama resina of "djus di aloe seco". === Medicina topical y posibel efectonan secundario === ''Aloe vera'' por wordo prepara den forma di gel, crema, habon of cosmetica pa uza riba cuero como medicina topical. Pa hende cu alergia di aloe vera por haya un reaccion riba cuero cu por ta dermatitis di contacto, cu e cuero birando cora y ta grawata, dificultad pa hala rosea of hinchamento di cara, lip, lenga of garganta. === Suplemento pa dieta === Aloin, un compuesto haña den e latex semi-likido di algun especie di Aloe tabata un producto comon den productonan laxativo no prescribi na Merca te cu aña 2002 , ora cu e ''Food and Drug Administration'' a prohibi e ingrediente paso e productornan a faya den provee e data di siguridad necesario. Aloe vera ta potencialmente toxico, cu efectonan secundario tumando luga na sierto dosis sea consumi oralmente of topicalmente. Asina mes cu e toxicidad por ta menos ora kita aloin durante procesamento, ingestacion di Aloe vera den dosis nan halto por induci efectonan secundario manera, dolor abdominal, diarea y hepatitis. Ingestacion cronico di Aloe vera (dosis 1 gram pa dia) por causa efectonan peligroso manera, hematoria, perdemento di peso, desorden cardiaco of di riñon. Juice di Aloe vera ta ser adverti como un producto cu por soporta e salud di e sistema digestativo, pero no tin ni evidencia sientifico, ni aprobacion regulatorio cu ta afirma esaki. E extractonan y cantidadnan tipicamente uza pa e objectivonan aki ta parse di ta depende di e dosis pa efectonan toxico. === Medicina tradicional === ''A. vera'' ta wordo uza den medicina tradicional komo un tratamento di cuero. E prome registro di su uzo ta apaerece for di e di cuater milenio prome cu nos era. Aloe tambe a wordo menciona den ''Juliana Anicia Codex'' na aña 592. === Mercancia === ''Aloe vera'' ta wordo uza pa kleenex caminda e ta ser promovi como hidratante y anti iritante pa reduci scafmento di nanishi ora uza kleenex. Ta comun pa companianan di cosmetica pone sap of otro derivacion di ''Aloe vera'' den productonan manera makiyahe, kleenex, habon, crema pa hidrata, crema pa proteccion contra solo, sensia, crema pa feita of shampoo. Un recensia di literatura academico ta nota cu e inclusion di aloe den varios producto higienico ta debi na su “efecto pa hidrata”. == Toxicidad == Ingestacion oral di extracto di un blachi di ''Aloe vera'' no descoloriza ta riba un lista di ''California Office of Environmental Health Hazard Assessment'' hunto cu “kimiconan cu ta conoci pa e estado [di California] pa causa cancer of toxicidad reproductivo”. Uzo di ''Aloe vera'' topicalmente no ta wordo asocia cu efectonan secundario significativo. Ingestacion oral di ''Aloe vera'' ta potencialmente toxico y por causa dolor abdominal of diarea cu en turno ta baha e absorbacion di otro medicacion. Gel di ''Aloe vera'' ta wordo uza comercialmente como ingrediente den yoghurt, bebida y algun dessert, pero na cierto dosis halto su propiedadnan toxico por ta severo ora esaki wordo consumi oralmente. Uzo di ''A. vera'' topical den cantidad chikito tin hopi chens pa no ta peligroso. === Interaccion cu medicacion prescribi === Ingestacion di ''Aloe vera'' por tin interaccion peligroso cu medicacion prescribi manera esnan pa trata ''bloodclot'', diabetis, malesa di curason, medicamento pa baha nivel di potasio y diureticonan pa menciona algun.{{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1012980187|titulo=Aloe vera}} {{References}} }} {{Cursivo}} [[Category:Flora]] rr06nmna0y5gi8ribiecw8flqtlf5tm 0 8584 199080 158454 2026-07-31T18:04:20Z Caribiana 8320 199080 wikitext text/x-wiki {{Infobox luga den pais | variante = c | pais = {{ESP}} | tipo = Region }} '''Ceuta''', na [[Maroko]] Sebta ([[árabe]]: سَبْتَة), ta un eksklave<ref>Hugo Schiffers, [https://www.nrc.nl/nieuws/2026/07/31/waarom-noemen-we-ceuta-een-spaanse-exclave-en-waarom-is-het-geen-enclave-a4933627#:~:text=Een%20exclave%20is%20een%20enclave,stukjes%20Belgi%C3%AB%2C%20oftewel%20Belgische%20exclaves. Waarom noemen we Ceuta een Spaanse exclave? En waarom is het geen enclave?], nrc.nl (31 di yüli 2026)</ref> i e dos siudat outónomo di [[Spaña]] na kosta norte di [[Afrika]]. E ta situá den península di Tingitana na oria di e estrecho di Gibraltar. Ademas di [[Laman Mediteráneo]] e tin frontera ku Maroko den wèst i sùitwèst. E siudat tin un superfisie di 18,5 [[Kilometer kuadrá|km²]] i un poblashon di 84.959 habitante (2017).<ref>{{citeer web|titel=INE |url=http://www.ine.es/ |bezochtdatum=2018-02-09 |werk=Instituto Nacional de Estadística |datum=2017-12-27}}</ref> Cueta ta sirbi komo punto di sosten militar i haf liber. E ta den [[Union Oropeo]] bou di un status ku sierto eksklushonnan, entre otro e régimen di aduana i impuesto. == Mira tambe == * [[Melilla]] {{Appendix}} [[Category:Geografia di Spaña]] pfnn0i392gjjdyrtpblq1ypw8ppbixy 0 9945 199055 164746 2026-07-31T15:40:23Z Kallmemel 14000 199055 wikitext text/x-wiki {{Variante|a}} {{Taxobox mamifero | imagen = Hominidae (extant species).jpg | descripcion = E ocho especie di Hominidae existente (genero pa rij): hende, chimpanse, gorila, y orangutan. | orden = [[Primates]] | superfamia = [[Hominoidae]] | taxon = [[famia (biologia)|Famia]] | c-nomber = Hominidae | autor = Gray | fecha = 1825 | mapa = Distribution of the Great Apes.png | leyenda = Distribucion di simio grandi, incluyendo [[hende]]. | imagen2 = Hominidae chart inverted.svg | descripcion2 = Taxonomia di Hominidae. }} '''Hominidae''', tambe conoci como '''simio grandi''', ta un [[Famia (biologia)|famia]] [[taksonomia|taxonomico]] di e orden di [[Primate|primatenan]]. Tin shete [[espesie|sorto]] di simio grandi y nan ta pertenece na 4 [[Género (biologia)|genero]]: ''[[Pan]]'' ([[chimpanse]] y [[bonobo]]), ''[[Gorilla]]'' ([[gorila oriental]] y [[gorila occidental]]), ''[[Pongo]]'' ([[Sumatra orangutan|orangutan di Sumatra]] y [[Borneo orangutan|orangutan di Borneo]]), y ''[[Homo (genero)|Homo]]'' ([[hende]] moderno).<ref name=":0">{{Cite book|last1=Murphey|year=2015|first1=W.M.|chapter-url=https://doi.org/10.1016/B978-1-4557-7397-8.00038-4|chapter=Great Apes|volume=8|title=Fowler's Zoo and Wild Animal Medicine|editors=R. Eric Miller and Murray E. Fowler|pages=336–354}}</ref><ref>{{Cite book|editors=Don E. Wilson & DeeAnn M. Reeder|year=2005|title=Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference|edition=3|publisher=Johns Hopkins University Press|url=http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?id=12100786|doi=10.1644/06-MAMM-R-422.1}}</ref> E simionan grandi ta origina for di e region [[Equator|equatorial]] di [[Afrika|Africa]] (gorila, chimpanse, y bonobo) y for di zuidoost di [[Asia]]. Nan ta conoci pa nan inteligencia, forsa, y grandura.<ref name=":0" />{{Appendix}} [[Category:Primatologia]] 3pkaucrdp3ouimn4pyjl22d2ycam2vb 199061 199055 2026-07-31T16:03:27Z Kallmemel 14000 wikilink 199061 wikitext text/x-wiki {{Variante|a}} {{Taxobox mamifero | imagen = Hominidae (extant species).jpg | descripcion = E ocho especie di Hominidae existente (genero pa rij): hende, chimpanse, gorila, y orangutan. | orden = [[Primates]] | superfamia = [[Hominoidae]] | taxon = [[famia (biologia)|Famia]] | c-nomber = Hominidae | autor = Gray | fecha = 1825 | mapa = Distribution of the Great Apes.png | leyenda = Distribucion di simio grandi, incluyendo [[hende]]. | imagen2 = Hominidae chart inverted.svg | descripcion2 = Taxonomia di Hominidae. }} '''Hominidae''', tambe conoci como '''simio grandi''', ta un [[Famia (biologia)|famia]] [[taksonomia|taxonomico]] for di [[Òrde (biologia)|orden]][[Primate|primatenan]]. Tin shete [[espesie|sorto]] di simio grandi y nan ta pertenece na 4 [[Género (biologia)|genero]]: ''[[Pan]]'' ([[chimpanse]] y [[bonobo]]), ''[[Gorilla]]'' ([[gorila oriental]] y [[gorila occidental]]), ''[[Pongo]]'' ([[Sumatra orangutan|orangutan di Sumatra]] y [[Borneo orangutan|orangutan di Borneo]]), y ''[[Homo (genero)|Homo]]'' ([[hende]] moderno).<ref name=":0">{{Cite book|last1=Murphey|year=2015|first1=W.M.|chapter-url=https://doi.org/10.1016/B978-1-4557-7397-8.00038-4|chapter=Great Apes|volume=8|title=Fowler's Zoo and Wild Animal Medicine|editors=R. Eric Miller and Murray E. Fowler|pages=336–354}}</ref><ref>{{Cite book|editors=Don E. Wilson & DeeAnn M. Reeder|year=2005|title=Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference|edition=3|publisher=Johns Hopkins University Press|url=http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?id=12100786|doi=10.1644/06-MAMM-R-422.1}}</ref> E simionan grandi ta origina for di e region [[Equator|equatorial]] di [[Afrika|Africa]] (gorila, chimpanse, y bonobo) y for di zuidoost di [[Asia]]. Nan ta conoci pa nan inteligencia, forsa, y grandura.<ref name=":0" />{{Appendix}} [[Category:Primatologia]] o4wnvwx6t13dxrfgp7p0wiosz3cd7nu 199062 199061 2026-07-31T16:03:41Z Kallmemel 14000 199062 wikitext text/x-wiki {{Variante|a}} {{Taxobox mamifero | imagen = Hominidae (extant species).jpg | descripcion = E ocho especie di Hominidae existente (genero pa rij): hende, chimpanse, gorila, y orangutan. | orden = [[Primates]] | superfamia = [[Hominoidae]] | taxon = [[famia (biologia)|Famia]] | c-nomber = Hominidae | autor = Gray | fecha = 1825 | mapa = Distribution of the Great Apes.png | leyenda = Distribucion di simio grandi, incluyendo [[hende]]. | imagen2 = Hominidae chart inverted.svg | descripcion2 = Taxonomia di Hominidae. }} '''Hominidae''', tambe conoci como '''simio grandi''', ta un [[Famia (biologia)|famia]] [[taksonomia|taxonomico]] for di [[Òrde (biologia)|orden]] [[Primate|primatenan]]. Tin shete [[espesie|sorto]] di simio grandi y nan ta pertenece na 4 [[Género (biologia)|genero]]: ''[[Pan]]'' ([[chimpanse]] y [[bonobo]]), ''[[Gorilla]]'' ([[gorila oriental]] y [[gorila occidental]]), ''[[Pongo]]'' ([[Sumatra orangutan|orangutan di Sumatra]] y [[Borneo orangutan|orangutan di Borneo]]), y ''[[Homo (genero)|Homo]]'' ([[hende]] moderno).<ref name=":0">{{Cite book|last1=Murphey|year=2015|first1=W.M.|chapter-url=https://doi.org/10.1016/B978-1-4557-7397-8.00038-4|chapter=Great Apes|volume=8|title=Fowler's Zoo and Wild Animal Medicine|editors=R. Eric Miller and Murray E. Fowler|pages=336–354}}</ref><ref>{{Cite book|editors=Don E. Wilson & DeeAnn M. Reeder|year=2005|title=Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference|edition=3|publisher=Johns Hopkins University Press|url=http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?id=12100786|doi=10.1644/06-MAMM-R-422.1}}</ref> E simionan grandi ta origina for di e region [[Equator|equatorial]] di [[Afrika|Africa]] (gorila, chimpanse, y bonobo) y for di zuidoost di [[Asia]]. Nan ta conoci pa nan inteligencia, forsa, y grandura.<ref name=":0" />{{Appendix}} [[Category:Primatologia]] eaqivg0mvvqjxge8jd21wptbv5kkfvm 0 10892 199065 190503 2026-07-31T16:10:20Z Kallmemel 14000 wikilink, gram fix 199065 wikitext text/x-wiki {{Variante|a}} {{Databox}} [[File:Cymodocea nodosa.jpg|thumb|270px|Cymodocea nodosa na flor na [[Corsica]].]] '''Yerba di lama''' ta e unico mata cu flor cu ta crece den awanan di costa rond mundo. Ta existi mas o menos 60 especie di yerba marino cu ta pertenece na cuater famia (Posidoniaceae, Zosteraceae, Hydrocharitaceae y Cymodoceaceae) y tur ta pertenece den [[Òrde (biologia)|orden]] Alismatales. Yerba di lama a evolua for di mata terestre cu a recoloniza e [[Oséano|ocean]] entre 70 i 100 miyon aña pasa. Veldnan di yerba di lama ta cubri solamente 0,1% di suela di ocean na mundo.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20250301.pdf Dia mundial di Yerba di lama 2025: Kico ta nan balor?], BonDiaAruba (1 di maart 2025)</ref>[[File:Evolution of seagrasses Pengo.svg|thumb|center|280px|E skema aki ta mustra con organismonan di lama a evolua pa tera, unda nan a diversifica den multiple sorto di mata terestre y despues e yerbanan di lama a migra bek pa lama.]] == Ecologia == Yerba di lama ta hunga un ròl importante den e ecosistemanan den cercania di costa di lama den tur [[kontinente|continente]] cu excepcion di [[Antártika|Antartica]]. E ta crece extensivamente riba veld o pradonan grandi bou awa, cu ta pertenece na e ecosistemanan mas diversifica y productivo di mundo. Nan ta fungi como deposito natural di [[karbon|carbon]] y como habitat y reserva natural di cuminda pa hopi bida marino. Por ehempel, e yerba di lama na [[Boneiru|Boneiro]], [[Yerba di Caña|yerba di caña]] (''Thalassia testudinum''), ta ser comi pa e turtuga blanco (''Chelonia mydas'').<ref>{{Citeer web |url=https://www.nrc.nl/nieuws/2022/10/07/zeegras-evolueerde-net-als-de-walvis-terug-naar-zee-a4144196 |titel=Zeegras evolueerde net als de walvis terug naar zee |bezochtdatum=2024-02-29|werk=NRC|archiefurl=https://web.archive.org/web/20221009180732/https://www.nrc.nl/nieuws/2022/10/07/zeegras-evolueerde-net-als-de-walvis-terug-naar-zee-a4144196|archiefdatum=2022-10-09|dodeurl=nee}}</ref> == Taxonomia == {| class="wikitable" width="95%" !Famia ! width="140px" | Imagen ! width="140px" | Genero ! Cantidad di especie |- ! rowspan="3" | Zosteraceae | colspan="3" style="text-align:left; background:#ddf8f8;" | E famia '''Zosteraceae''', tambe conoci como '''famia di yerba di lama''', ta encera dos genero cu diescuater especie marino. E ta wordo encontra den awanan na costa den climanan modera y subtropical. E diversidad mas grandi ta rond Korea y [[Hapon]]. |- |[[File:Tectura palacea 3.jpg|center|140x140px]] | ''Phyllospadix'' |6 |- |[[File:Zostera.jpg|center|140x140px]] | ''Zostera'' |16 |- ! rowspan="4" | Hydrocharitaceae | colspan="3" style="text-align:left; background:#ddf8f8;" | E famia '''Hydrocharitaceae''' ta ensera e mata di awa, ''Elodea canadensis''. E famia ta encera matanan cu ta crece den awa dushi como den lama, aunke di e diesseis genero reconoci tin solamente tres cu ta biba den lama. Nan ta presente rond mundo den un gran diversidad di habitat, pero principalmente den zonanan tropical. |- |[[File:Enhalus acoroides01.jpg|center|140x140px]] | ''Enhalus'' |1 |- |[[File:Johnsons seagrass bed.jpg|center|140x140px]] | ''Halophila'' |19 |- |[[File:Thalassia hemprichii.jpg|center|159x159px]] |''Thalassia'' |2 |- ! rowspan="2" | Posidoniaceae | colspan="3" style="text-align:left; background:#ddf8f8;" | E famia '''Posidoniaceae''' ta ensera un solo genero cu dos pa nuebe especie marino cu ta habita den awanan di [[Laman Mediteráneo|Lama Mediteraneo]] y rond di e costa sur di [[Australia]]. |- |[[File:Posidonia oceanica (L).jpg|center|140x140px]] | ''Posidonia'' |2-9 |- ! rowspan="6" | Cymodoceaceae | colspan="3" style="text-align:left; background:#ddf8f8;" | E famia '''Cymodoceaceae''', conoci tambe como '''yerba di baca di lama''', ta ensera solamente especienan marino. Algun taxonomista no ta reconoce e famia aki. |- |[[File:Amphibolis griffithii 34184967.jpg|center|140x140px]] | ''Amphibolis'' |2 |- |[[File:Cymodocea.JPG|center|140x140px]] | ''Cymodocea'' |4 |- |[[File:Halodule wrightii.jpg|center|140x140px]] | ''Halodule'' |6 |- |[[File:Syringodium isoetifolium et Acropora sp..jpg|center|140x140px]] | ''Syringodium'' |2 |- |[[File:Thalassodendron ciliatum.jpg|center|114x114px]] | ''Thalassodendron'' |3 |} * <small>Nota: No mester confundi yerba di lama cu alga (ehempel: ''[[sargassum]]'') o yerba terestre cu ta crece riba e playa.</small> == Proteccion == E metodonan mas comun uza pa proteha y restaura pradonan marino ta inclui reduccion di nivelnan di nutriente, polucion y contaminacion; conscientisacion y conservacion pa medio di institui zonanan marino proteha y restauracion pa medio di transplante. Na e estado di [[Florida]], cual su awanan ta habita cu shete especie, e gobernador a decreta un "Seagrass Awareness Month" pa conscientisa di e necesidad pa proteha e veldnan marino.<ref>{{Citeer web |url=http://www.examiner.com/x-29137-Tallahassee-Environmental-News-Examiner~y2010m3d14-Paying-tribute-to-Floridas-seagrasses |titel=Paying tribute to Florida's seagrasses |auteur=Judson Parker |datum=2010-03-14 |werk=Tallahassee Environmental News Examiner |bezochtdatum=2024-03-01|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20100406175957/http://www.examiner.com/x-29137-Tallahassee-Environmental-News-Examiner~y2010m3d14-Paying-tribute-to-Floridas-seagrasses |fechaarchivo=6 de abril de 2010 }}</ref><ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://floridadep.gov/rcp/seagrass|titel=Florida Seagrasses |werk=Florida Dept. of Environmental Protection|datum=2023-08-14 |bezochtdatum=2024-03-01 |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20100107105006/http://www.floridaoceanographic.org/environ/seagrass1.htm |fechaarchivo=7 de enero de 2010 }}</ref> Diferente area costal rond di e [[Islanan ABC]] ta zona proteha; entre otro bou di nomber di [[Bonaire National Marine Park]] desde 1999 y [[Parke Marino Aruba]] desde 2019. [[Aruba]] tambe ta duna proteccion a base di e ley ''Landsbesluit bescherming inheemse flora en fauna'' ([[Afkondigingsblad van Aruba|AB]] 2017 no.48) na 5 sorto di yerba di lama: ''Halodule wrightii'', ''Halophila baillonis'', ''Halophila decipiens'', ''Halophila engelmanni'' y ''Thalassia testudinum'' ([[Yerba di Caña|yerba di caña]]).<ref>[https://web.archive.org/web/20230725083307/https://dnmaruba.org/pa/pradonan-di-yerba-di-lama-manera-e-yerba-di-cana-ta-di-importancia-pa-nos-ecosistema/ Pradonan di yerba di Lama manera e Yerba di Caña ta di importancia pa nos ecosistema], DMN Aruba (7 di juli 2023)</ref> == Dia Mundial di Yerba di Lama == Anualmente ta observa Dia Mundial di Yerba di Lama (''World Seagrass Day'') riba [[1 di mart|1 di maart]], dia cu ta dedica na conscientisa riba e importancia di yerba di lama y e necesidad pa conserva esaki. E Asamblea General di [[Nashonnan Uni|Nacionnan Uni]] a adopta mediante un resolucion na 2022 e dia special aki pa e hecho cu e ecosistemanan di yerba di lama tin un capacidad mayor pa captura carbon cu e ecosistemanan terestre.<ref>{{Citeer web|url=https://nationaltoday.com/world-seagrass-day/|titel=World Seagrass Day|auteur=Haroon Mohsin|datum=2022-06-24|werk=National Today}}</ref><ref>{{en}}{{Citeer web |datum=2018-06-10 |titel=World Seagrass Day |url=https://wsa.seagrassonline.org/world-seagrass-day/ |bezochtdatum=2024-02-29 |werk=World Seagrass Association}}</ref> == Wak tambe == * [[Mata protegi na Aruba]] {{Appendix}} [[Category:Flora]] 7m5pc2tkq9yop85z3einmykihbrz9ly 199066 199065 2026-07-31T16:11:22Z Kallmemel 14000 /* Taxonomia */ accesibilidad 199066 wikitext text/x-wiki {{Variante|a}} {{Databox}} [[File:Cymodocea nodosa.jpg|thumb|270px|Cymodocea nodosa na flor na [[Corsica]].]] '''Yerba di lama''' ta e unico mata cu flor cu ta crece den awanan di costa rond mundo. Ta existi mas o menos 60 especie di yerba marino cu ta pertenece na cuater famia (Posidoniaceae, Zosteraceae, Hydrocharitaceae y Cymodoceaceae) y tur ta pertenece den [[Òrde (biologia)|orden]] Alismatales. Yerba di lama a evolua for di mata terestre cu a recoloniza e [[Oséano|ocean]] entre 70 i 100 miyon aña pasa. Veldnan di yerba di lama ta cubri solamente 0,1% di suela di ocean na mundo.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20250301.pdf Dia mundial di Yerba di lama 2025: Kico ta nan balor?], BonDiaAruba (1 di maart 2025)</ref>[[File:Evolution of seagrasses Pengo.svg|thumb|center|280px|E skema aki ta mustra con organismonan di lama a evolua pa tera, unda nan a diversifica den multiple sorto di mata terestre y despues e yerbanan di lama a migra bek pa lama.]] == Ecologia == Yerba di lama ta hunga un ròl importante den e ecosistemanan den cercania di costa di lama den tur [[kontinente|continente]] cu excepcion di [[Antártika|Antartica]]. E ta crece extensivamente riba veld o pradonan grandi bou awa, cu ta pertenece na e ecosistemanan mas diversifica y productivo di mundo. Nan ta fungi como deposito natural di [[karbon|carbon]] y como habitat y reserva natural di cuminda pa hopi bida marino. Por ehempel, e yerba di lama na [[Boneiru|Boneiro]], [[Yerba di Caña|yerba di caña]] (''Thalassia testudinum''), ta ser comi pa e turtuga blanco (''Chelonia mydas'').<ref>{{Citeer web |url=https://www.nrc.nl/nieuws/2022/10/07/zeegras-evolueerde-net-als-de-walvis-terug-naar-zee-a4144196 |titel=Zeegras evolueerde net als de walvis terug naar zee |bezochtdatum=2024-02-29|werk=NRC|archiefurl=https://web.archive.org/web/20221009180732/https://www.nrc.nl/nieuws/2022/10/07/zeegras-evolueerde-net-als-de-walvis-terug-naar-zee-a4144196|archiefdatum=2022-10-09|dodeurl=nee}}</ref> == Taxonomia == {| class="wikitable" width="95%" !Famia ! width="140px" | Imagen ! width="140px" | Genero ! Cantidad di especie |- ! rowspan="3" | Zosteraceae | colspan="3" style="text-align:left; background:#ddf8f8;" | E famia '''Zosteraceae''', tambe conoci como '''famia di yerba di lama''', ta encera dos genero cu diescuater especie marino. E ta wordo encontra den awanan na costa den climanan modera y subtropical. E diversidad mas grandi ta rond Korea y [[Hapon]]. |- |[[File:Tectura palacea 3.jpg|center|140x140px]] | ''Phyllospadix'' |6 |- |[[File:Zostera.jpg|center|140x140px]] | ''Zostera'' |16 |- ! rowspan="4" | Hydrocharitaceae | colspan="3" style="text-align:left; background:#ddf8f8;" | E famia '''Hydrocharitaceae''' ta ensera e mata di awa, ''Elodea canadensis''. E famia ta encera matanan cu ta crece den awa dushi como den lama, aunke di e diesseis genero reconoci tin solamente tres cu ta biba den lama. Nan ta presente rond mundo den un gran diversidad di habitat, pero principalmente den zonanan tropical. |- |[[File:Enhalus acoroides01.jpg|center|140x140px]] | ''Enhalus'' |1 |- |[[File:Johnsons seagrass bed.jpg|center|140x140px]] | ''Halophila'' |19 |- |[[File:Thalassia hemprichii.jpg|center|159x159px]] |''Thalassia'' |2 |- ! rowspan="2" | Posidoniaceae | colspan="3" style="text-align:left; background:#ddf8f8;" | E famia '''Posidoniaceae''' ta ensera un solo genero cu dos pa nuebe especie marino cu ta habita den awanan di [[Laman Mediteráneo|Lama Mediteraneo]] y rond di e costa sur di [[Australia]]. |- |[[File:Posidonia oceanica (L).jpg|center|140x140px]] | ''Posidonia'' |2-9 |- ! rowspan="6" | Cymodoceaceae | colspan="3" style="text-align:left; background:#ddf8f8;" | E famia '''Cymodoceaceae''', conoci tambe como '''yerba di baca di lama''', ta ensera solamente especienan marino. Algun taxonomista no ta reconoce e famia aki. |- |[[File:Amphibolis griffithii 34184967.jpg|center|140x140px]] | ''Amphibolis'' |2 |- |[[File:Cymodocea.JPG|center|140x140px]] | ''Cymodocea'' |4 |- |[[File:Halodule wrightii.jpg|center|140x140px]] | ''Halodule'' |6 |- |[[File:Syringodium isoetifolium et Acropora sp..jpg|center|140x140px]] | ''Syringodium'' |2 |- |[[File:Thalassodendron ciliatum.jpg|center|114x114px]] | ''Thalassodendron'' |3 |} * '''Nota''': No mester confundi yerba di lama cu alga (ehempel: ''[[sargassum]]'') o yerba terestre cu ta crece riba e playa. == Proteccion == E metodonan mas comun uza pa proteha y restaura pradonan marino ta inclui reduccion di nivelnan di nutriente, polucion y contaminacion; conscientisacion y conservacion pa medio di institui zonanan marino proteha y restauracion pa medio di transplante. Na e estado di [[Florida]], cual su awanan ta habita cu shete especie, e gobernador a decreta un "Seagrass Awareness Month" pa conscientisa di e necesidad pa proteha e veldnan marino.<ref>{{Citeer web |url=http://www.examiner.com/x-29137-Tallahassee-Environmental-News-Examiner~y2010m3d14-Paying-tribute-to-Floridas-seagrasses |titel=Paying tribute to Florida's seagrasses |auteur=Judson Parker |datum=2010-03-14 |werk=Tallahassee Environmental News Examiner |bezochtdatum=2024-03-01|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20100406175957/http://www.examiner.com/x-29137-Tallahassee-Environmental-News-Examiner~y2010m3d14-Paying-tribute-to-Floridas-seagrasses |fechaarchivo=6 de abril de 2010 }}</ref><ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://floridadep.gov/rcp/seagrass|titel=Florida Seagrasses |werk=Florida Dept. of Environmental Protection|datum=2023-08-14 |bezochtdatum=2024-03-01 |urlarchivo=https://web.archive.org/web/20100107105006/http://www.floridaoceanographic.org/environ/seagrass1.htm |fechaarchivo=7 de enero de 2010 }}</ref> Diferente area costal rond di e [[Islanan ABC]] ta zona proteha; entre otro bou di nomber di [[Bonaire National Marine Park]] desde 1999 y [[Parke Marino Aruba]] desde 2019. [[Aruba]] tambe ta duna proteccion a base di e ley ''Landsbesluit bescherming inheemse flora en fauna'' ([[Afkondigingsblad van Aruba|AB]] 2017 no.48) na 5 sorto di yerba di lama: ''Halodule wrightii'', ''Halophila baillonis'', ''Halophila decipiens'', ''Halophila engelmanni'' y ''Thalassia testudinum'' ([[Yerba di Caña|yerba di caña]]).<ref>[https://web.archive.org/web/20230725083307/https://dnmaruba.org/pa/pradonan-di-yerba-di-lama-manera-e-yerba-di-cana-ta-di-importancia-pa-nos-ecosistema/ Pradonan di yerba di Lama manera e Yerba di Caña ta di importancia pa nos ecosistema], DMN Aruba (7 di juli 2023)</ref> == Dia Mundial di Yerba di Lama == Anualmente ta observa Dia Mundial di Yerba di Lama (''World Seagrass Day'') riba [[1 di mart|1 di maart]], dia cu ta dedica na conscientisa riba e importancia di yerba di lama y e necesidad pa conserva esaki. E Asamblea General di [[Nashonnan Uni|Nacionnan Uni]] a adopta mediante un resolucion na 2022 e dia special aki pa e hecho cu e ecosistemanan di yerba di lama tin un capacidad mayor pa captura carbon cu e ecosistemanan terestre.<ref>{{Citeer web|url=https://nationaltoday.com/world-seagrass-day/|titel=World Seagrass Day|auteur=Haroon Mohsin|datum=2022-06-24|werk=National Today}}</ref><ref>{{en}}{{Citeer web |datum=2018-06-10 |titel=World Seagrass Day |url=https://wsa.seagrassonline.org/world-seagrass-day/ |bezochtdatum=2024-02-29 |werk=World Seagrass Association}}</ref> == Wak tambe == * [[Mata protegi na Aruba]] {{Appendix}} [[Category:Flora]] bqev8d3cjppe5seopa5wdmub4al33eh 2 11115 199126 198957 2026-08-01T08:30:45Z Caribiana 8320 199126 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{ABW}} caya nombra pa hende: Caya Dick Cooper - Caya Jose Geerman - Caya Charlie Brouns Sr. - Caya Y.A. (Lord Boxoe) Illidge - Caya Pio Coffie - Caya Enrique Vorst - Sylvia A. Godettstraat - Caya Captain R. Rodger - Caya Lolita E. Euson - Caya Federico Maduro (Balashi) - Caya Juan Werlemen (Cashero) - Caya Juancho Kock (ex-Karawarastraat na Dakota) - Avenida Milio Croes (ex-Fergusonstraat) - Caya Dr. J.R. (Coco) Arends (Sero Blanco) - Bario Dr. Dussenbroek - Caya Ing. Roland H. Lacle - Caya Rufo Wever (Klip/Mon Plaisir) * pending: [[Parkietenbos]] - [[Cunucu Arikok]] - [[Blackstone Beach]] (full review needed) - [[Bushiribana]] - [[Renaissance Island]] - [[Hadicurari]] - [[Zeewijk]] - [[Sero Plat]] - [[Guadirikiri]] - [[Cueba di Fontein]] - [[Cueba di Huliba]] - [[De Palm Island]] - [[Isla di Oro]] - [[Eagle]] (bario) - [[Arashi]] - [[Plantashi Prins]] - [[Boca Prins]] - [[Dos Playa]] * bario di San Nicolas: [[Lagoville]] - Kustbatterij - [[Rooi Congo]] - [[Pedro Mosa]] - [[Esso Heights]] *uitbreiding [[Tanki Flip]] zie de.wiki - zie en.wiki voor [[Mangel Halto]] - [[Ayo]] - [[Catiri]] - [[Alto Vista]] * Roberto G. Croes, [https://designrr.page/?id=499490&token=3435984651&type=FP&h=5688&fbclid=IwY2xjawSD5lhleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFoNVhmY1g2T1NuSml5cFhWc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHlKyG1hj55NGijsU4jWBM9buhkFVlBqvV5G5EPkBOXLazF4nFZ-4bTq-kTSR_aem_r4VExioZnv6pqBz0zQl6Eg Origen di nombernan di bario y sitio na Aruba] ------------------- {{Variante|a}} {{Infobox curpa di awa| variante= a | tipo = Playa | nomber = Surfside | nomber_nativo = ''Cura di Tortuga'' | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = BNA-DIG-MEINERS-0385 - Oranjestad - Surfside, het strand 830300 c.jpg | caption1 = | image2 = Surfside Beach (Aruba).jpeg | image3 = COVID-19 sign (Aruba).jpeg }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad West]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = | pais = {{ABW}} | zoom = 13 }} Surfside Beach This beach was very famous when we were kids and many locals love to swim at this beach. After some years the locals shifted to the more north-west beaches like Eagle, Boca Catalina and Arashi but after the government renovated the whole area it got a new facelift and its back as a family beach and weekends are just amazing at this area.<ref>https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20260730.pdf Beautiful areas around Aruba], Aruba Today</ref> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1366464279|titulo=Natural Pool (Aruba)}} {{References}} ;Link externo * [http://www.aruba.com/OurPeoplePlaces/Attractions/Natural_Pool_in_Aruba.aspx Natural Pool] , Portal oficial di turismo na Aruba. }} [[:Kategoria:Luga na Aruba]] {{Malchi:Nabegashon Playanan di Aruba}} -------------------- ==The Lourdes Grotto == Named in commemoration of the famous French religious landmark, was created under the guidance of a priest named “Erkamp” and parishioners in the year 1958. The grotto, a shrine built into the rocks is located in Seroe Preto, just off the main road to San Nicolas. A statue of the Virgin Mary, weighing 700 kilos, was hoisted into place in the grotto. Every year, on February 11 (feast of Lady of Lourdes), a procession leaves from the St. Theresita church in San Nicolas to the grotto, where a mass is performed. The grotto is located roadside and can be visited daily.<ref>https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20260801.pdf Explore Aruba!], Aruba Today (1 di augustus 2026)</ref> ------------------ {{Variante|a}} {{Infobox area protehi | iucn = V | iucn_ref= | imagen = Luchtopname._Oranjestad,_Aruba.,_Bestanddeelnr_935-1225.jpg | maneho= [[Aruba Conservation Foundation]] | area = [[kilometer kuadrá|km²]] (Isla di rif)<br>2,48 km² (KBA) }} '''Islanan di rif di Oranjestad''', ta un grupo di cinco isla chikito di rif natural, situa dilanti di costa west di [[Aruba]] den bahia di [[Paardenbaai]] cerca di e capital [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]. E islanan ta un [[Important Bird Area]] (IBA), reconoci door di BirdLife International como un sitio di gran importancia pa conservacion di [[para|parha]]nan marino, specialmente pa [[espesie|especie]]nan cu ta uza e area como luga di broei.<ref name=:"1">{{citeer web|url=https://www.dcnanature.org/wp-content/uploads/2013/01/Dutch-Caribbean-IBAs-131004-MV-NM.pdf|titel= Important Bird Areas in the Dutch Caribbean|publisher=[[Dutch Caribbean Nature Alliance]]}}</ref> Ademas, e sitio tin status di reserva marino y ta forma parti di [[Parke Marino Aruba]] desde 2018. == Descripcion == E grupo di islanan ta consisti di cinco isla di santo y coral cu ta sinta riba un rif sumergi. E area, cu ta cubri aproximadamente 9 km², ta pega cu haf central di Oranjestad y ta separa for di e liña di costa pa un canal hundo cu ta sirbi pa trafico di barco. E islanan ta varia den tamaño y forma, generalmente menos cu 0,25 hectar pa isla, cu un elevacion di entre 0 y 1 meter. Nan morfologia ta cambia regularmente bou di influencia di tormenta y [[horcan]]. == Biodiversidad == E area ta forma parti di e sistema di proteccion marino di Aruba y ta caracterisa pa un ecosistema marino diversifica. E [[Ref di koral|rif di coral]] ta extende te aproximadamente 10 meter di profundidad cu un bahada suave sin "drop-off" abrupto y ta sostene diferente especie di [[koral|coral]]. Den lagunanan chikito rond di e islanan tin veldnan di [[yerba di lama]], incluyendo ''Thalassia testudinum'' ([[Yerba di Caña|yerba di caña]]), ''Halodule wrightii'' y ''Syringodium filiforme''. E vegetacion aki ta esencial pa proteccion di pisca hubenil, stabilisacion di substrato y alimentacion di fauna marino. Investigashonnan a mustra mas ku 100 espesie di piska di rif; total estimá pa Aruba: ±360 espesie == IBA == E área total di e IBA ta 309 hectar (3,09 km²), incluyendo zona marino y di mareo cu ta esencial pa su funcion ecologico. E sitio ta designa como IBA AW003 bou di e protocol internacional di "Important Bird Areas – Dutch Caribbean". {{multiple image | total_width = 240 |direction = horizontal | border = |align = left | image1 =2021-07-10 Thalasseus sandvicensis, St Marys Island, Northumberland 01.jpg | caption1=Sternchi grandi | image2 =Sterna hirundo (adult).jpg | caption2 =Sternchi comun | caption_align = center }} E islanan di rif di Oranjestad ta un di e sitionan di broei mas importante pa parha marino na Aruba. E área ta specialmente importante pa sternchi grandi (''Thalasseus sandvicensis'') y sternchi comun (''Sterna hirundo''). E islanan ta un di e dos sitio prinsipal di neishi pa e subespecie “Cayenne” di sternchi grandi (''Thalasseus sandvicensis eurygnatha'') riba Aruba (hunto cu [[Islanan di rif di bahia di San Nicolas]]). Pa hopi aña aproksimadamente 30% di e poblacion di crio di Aruba ta neishi aki y Aruba en total ta sostene un porcentahe signifikativo di e poblacion mundial di e subespesie aki. Ademas, e parti di lama y costa ta rico den molusco, cu ta forma un fuente di cuminda importante pa parha. ==Maneho y accesibilidad== Acceso na e islanan ta limitá pa protehá e habitat sensitivo di krio di paranan. Akseso ta prinsipalmente pa medio di boto for di Oranjestad Desembarco públiko riba e islanan ta prohibí Solamente personal autorizá òf aktividat guiá ta permití Turismo ta enfoká riba: snorkeling i eksplorashon marino sin disturbá e áreanan di neishi Menasa E área ta enfrentá algun menasa potensial: disturbio humano (spesialmente na periodo di neishi) preshon di turismo i aktividat portuario kambio klimátiko i blanquesimentu di coral degradashon di rif i redukshon di fauna marino Importansia E Oranjestad Reef Islands ta un parti esensial di e red di konservashon di paranan den Karibe Hulandes. Aunke nan tamaño chikí, nan tin un ròl desproporcionámente grandi den: reprodukshon di paranan marino mantenementu di biodiversidat sostenementu di ekosistema marino Protekshon kontinuo di e área ta krusial pa sigurá e supervivensia di espesienan ku ta dependé di e habitat aki. == Mira tambe == * [[Islanan di rif di bahia di San Nicolas]] * [[Parke Marino Aruba]] * [[Important Bird Area den Karibe Hulandes|Important Bird Area den Caribe Hulandes]] {{Appendix}} -------------------- '''Islanan di rif di Oranjestad''' ta un [[Importantsituá den bahia di [[Paardenbaai]] djis na costa west di [[Aruba]], cerca di capital [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]. E islanan di rif ta consisti di santo y islanan di coral riba un base di rif sumergí, ku por varia signifikantemente den tamaño, forma y substrato despues di tormenta y orkan. E area ta cubri un superficie di 9 km² y ta separa for di e liña di costa pa un canal di barco profundo cu ta core pasa e terminal di barco crusero y di carga. Oranjestad Reef Islands ta un Important Bird Area (IBA) situá na costa suidwest di Aruba, den bahia di Paardenbaai, serka di kapital Oranjestad. E área ta rekonosí dor di BirdLife International komo un sitio di gran importansia pa konservashon di paranan marino, spesialmente pa espesienan ku ta usa e islanan komo tereno di krio. E sitio ta designá komo IBA AW003 bou di e protokòl internashonal di Important Bird Areas – Dutch Caribbean. E islanan di rif di Oranjestad ta forma parti di [[Parke Marino Aruba]] y tin e status di reserva marino. E área tambe a wordo designa como un [[Important Bird Area]] door di BirdLife International; specificamente como un tereno di crio pa e sternchi grandi y e sternchi komun.<ref>{{Citeer web|url=http://datazone.birdlife.org/site/factsheet/oranjestad-reef-islands-iba-aruba-(to-netherlands)|titel= Oranjestad Reef Islands|werk= BirdLife Data Zone|uitgever= BirdLife International|datum=|bezochtdatum=19 oktober 2020}}</ref> Por haya cantidad grandi di molusko na e parti di lama di e islanan di rif. Access to the Oranjestad Reef Islands is primarily achieved by boat from Oranjestad harbor, owing to their position adjacent to the main port on Aruba's southwestern coast.[2] Public landings on the islets are prohibited to safeguard critical breeding habitats for seabirds, including Sandwich terns (Thalasseus sandvicensis eurygnatha), with access limited to authorized personnel or guided activities.[1] Guided snorkeling tours operate offshore, allowing visitors to explore surrounding marine environments without impacting the protected land areas.<ref>[https://grokipedia.com/page/oranjestad_reef_islands Oranjestad reef islands], Grokipedia</ref> --- Oranjestad Reef Islands ta un [[Important Bird Area]] pa Aruba bou di e BirdLife protokòl internashonal "Important Bird Areas - Dutch Caribbean" pa áreanan importante di parha den Karibe. E área ta designá komo IBA AW003.<ref name=:"1">{{citeer web|url=https://www.dcnanature.org/wp-content/uploads/2013/01/Dutch-Caribbean-IBAs-131004-MV-NM.pdf|titel= Important Bird Areas in the Dutch Caribbean|publisher=[[Dutch Caribbean Nature Alliance]]}}</ref> E IBA ta na costa zuidwest di Aruba, consistiendo di algun santo y islanan di coral pega cu e haf sentral di Oranjestad i e punta ost di Oranjestad. E área ta signifikante pa krio di sternchi, e parhanan di laman mas numeroso ta e subespesie di Sandwich Tern, e “Cayenne” (''Thalasseus sandvicensis eurygnatha''). E islanan chikitu ta un di e dos sitionan di neishi di Sandwich Tern cu ta presenta riba Aruba.<ref name=:"1"/> The islands host substantial colonies of Cayenne Terns, which represent approximately 30% of Aruba's total breeding population of this subspecies in most years as of assessments up to 2009, with the remaining 70% nesting at the San Nicolas Bay Reef Islands. Surveys up to 2009 indicate that hundreds of pairs typically breed here, contributing to Aruba's overall role in supporting about 20% of the global Cayenne Tern population. -------- The Oranjestad Reef Islands are a small cluster of sand and coral islets located along the southwestern coast of Aruba in the Dutch Caribbean, immediately adjacent to the central harbor of Oranjestad and under the flight path of Queen Beatrix International Airport.<ref name=:"1"/><ref name=:"2"/> Spanning approximately 309 hectares of marine coastal and supratidal habitat at elevations of 0 to 1 meter, these variably sized islets—typically no larger than 0.25 hectares each—serve as critical breeding grounds for seabirds and are recognized as a Key Biodiversity Area (KBA) and Important Bird Area (IBA) under international protocols.<ref name=:"1"/><ref name=:"2">[https://www.keybiodiversityareas.org/site/factsheet/20857 Oranjestad Reef Islands (20857)], keybiodiversityareas.org</ref> The islands are among Aruba's two primary nesting sites for the Cayenne tern (Thalasseus sandvicensis eurygnatha), a subspecies of the Sandwich tern, hosting roughly 30% of the island's breeding population in most years, with the remainder at the San Nicolas Bay Reef Islands.<ref name=:"2"/> Comprising five small sand and coral islets, including Paardenbaai Key, the Oranjestad Reef Islands vary in size and shape, typically no larger than 0.25 hectares each, and are subject to changes due to seasonal storms affecting their sand and boulder substrates.<ref name=:"1"/>[5]<ref name=:"2"/> The total extent of the protected area encompasses 309 hectares (3.09 km²), encompassing the surrounding marine and intertidal zones critical to the islands' ecological integrity.<ref name=:"1"/> == Marine ecosystem == The Oranjestad Reef Islands, part of Aruba's Marine Protected Area system along the leeward coast, feature fringing coral reefs that extend from shallow lagoons to depths of around 10 meters, forming a key component of the island's southern reef system. These reefs, characterized by gently sloping bottoms without steep drop-offs, support a diverse array of coral species. Shallow lagoons surrounding the islands host extensive seagrass beds, covering an estimated 1,044 hectares across Aruba, with native species such as [[Yerba di Caña]] (''Thalassia testudinum''), ''Halodule wrightii'' (shoal grass), and ''Syringodium filiforme'' (manatee grass) dominating the habitat. Biodiversity in these ecosystems is notable, with surveys documenting 135 fish species—part of an estimated 360 total for Aruba's reefs—including over 100 reef-associated taxa such as snappers (Lutjanus apodus), grunts (Haemulon flavolineatum), and surgeonfish (Acanthurus coeruleus). Sponges and mobile invertebrates like lobsters and sea urchins (Diadema antillarum) are present but occur at low densities, reflecting overharvesting pressures, while the overall fish biomass averages 139.7 g/m², dominated by herbivores at 63.6 g/m². Nutrient influx from coastal wind-driven upwelling along the southern Caribbean margin enhances productivity by buffering against bleaching events, though Aruba's reefs experience limited direct upwelling compared to neighboring islands, influencing the prevalence of planktivores and overall community structure. Surrounding waters occasionally host marine turtles, though no nesting has been confirmed on the islets, and the seaward reefs support populations of queen conch (Lobatus gigas), a CITES-protected species.<ref>[https://www.scribd.com/document/686216426/Aruba-Report-Final-1-2 Coral reefs baseline study for Aruba 2019], Carmabi, Corsou</ref>[9][2] {{Appendix}} ------------- {{Imagen anota |image=BNADIGWERBATAARUBA 0006.jpg |image-width=1500 |image-left= -360 |image-top=-575 |width=270 |height=270 |float=left |annotations=<!-- bashi of no, e parameter aki mester ta inclui--> |caption=Mapa di Werbata ta menciona Rooi Congo (1912). }} ----------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Bahia | nomber = Commandeursbaai | pais = {{ABW}} }} '''Commandeursbaai''' ta un bahia na costa zuidwest di [[Aruba]], den region di [[Savaneta]]. == Historia == Na parti zuid di Aruba ta keda Commandeursbaai unda prome cu aña 1800 tabatin e poblacion di mas grandi y importante di nos isla. Te na fin di siglo 18, Savaneta tabata e base of stacion di e commandeurnan. Commandeursbaai tin un largura di mas o menos 4 km y 200 pa 300 meter di hanchura, cera parcialmente pa rifnan. Na Commandeursbaai a tuma luga e historia di mas bieu di nos isla unda a bira e porta pa tur barco embarca y desembarca hende, animal y productonan pa medio di e traficacion entre Aruba y tera firme (Sur America).<ref>{{citeer boek|url=https://archive.org/details/BNADIGARUBIANA3117/page/n19/mode/1up?q=monumentenbureau|titel= Historia di Savaneta|auteur=Dolfi Kock|uitgever=UNOCA|jaar=2009}}</ref> Un cas riba sero na Sero Alejandro, caminda Sr. Isaias Arends tabata biba, tabata e orientacion pa nabegante y piscado. Aunke tur e prome habitantenan, esta e Indjan- y Spañonan, a uza e bahia aki, ta te na fin di siglo 18 el a haya su nomber. Tabata den tempo di e Hulandesnan cu e nombernan Commandeurshaven y Commandeursbaai a bira conoci. E commandeurnan a biba originalmente por lo menos un siglo largo den e becindario aki. Commandeursbaai tabata un bahia masha hopi ocupa cu trafico maritimo, pasobra e tabata e centro di piscamento di Aruba unda tur negoshi tabata tuma luga. E barconan tabata hancra pafo di rif y e tripulantenan tabata rema pa tera cu canoa. Durante e periodo Hulandes, su waf tabata esun di mas sigur pa barco. Te hasta e prome bapornan di guera cu tabata bishita Aruba tabata hancra na Commandeursbaai. Nan tabata keda pafo y tabata manda un boto chikito na tera. Despues nan tabata bay Paardenbaai. Na aña 1636, ora e Hulandesnan a conkista nos isla, e commandeur y su hendenan a establece nan mes na Commandeursbaai. Segun mi lista, e prome commandeur cu tabata biba na Commandeursbaai tabata Hendrick Martens cu a goberna na aña 1660. Na aña 1794, comandante Borchard Specht a observa cu tabatin dos cas di cabayista na Commandeursbaai. Segun Specht: "Tur dos ta ruina y ta ocupa pa Jacobus Croesz y Christoffel Kastro". Na aña 1816, na Commandeursbaai ainda tabatin un cas unda cabayista J. M. Jansen tabata biba. E tabata maneha e cura di bestianan di gobierno. {{Appendix}} -------------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Bario | nomber = Kustbatterij | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 2 | caption_align = center | image1 = Welcome to the Coastal Battery!.jpg | caption1 = | image2 = Cannon tracks at Coastal Battery, Aruba.jpg | caption2 = | footer = Ruinanan di kustbatterij | footer_align = center }} | area = | poblacion = 1.745 | censo = 2020 | densidad = | pais = {{ABW}} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Regionnan di Aruba|Savaneta]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = De Bruynewijk | zoom = 13 }} '''Kustbatterij''' ta un zona ku ta forma parti di Juwana Morto na Aruba, den region di San Nicolas Noord. Na 1 di yanüari 2020, e área tabatin un poblashon di 1.188 habitante, di cual 555 muhe i 633 hòmber. Den e zona ta lokalisa e monumento di guera di Kustbatterij. Historia E zona di Kustbatterij a ricibi su nomber durante World War II, ora a konstrui un bateria kostal riba un elevashon den augustus 1940. E lokashon tabata strategiko, siendo un di e puntonan mas haltu den e parti pariba di e isla, ku bista riba e refineria di Lago Oil and Transport Company i riba kosta. E instalashon militar tabata tin komo meta pa defendé e refineria, ku tabata di gran importansia pa e Aliadonan pa motibu di produccion di combustibel di aviashon. Pa e motibu ey, Aruba a bira un meta potensial pa atakenan di submarinonan aleman. E instalashon militar tabata tin komo meta pa defendé e refineria, ku tabata di gran importansia pa e Aliadonan pa motibu di produccion di combustibel di aviashon. Pa e motibu ey, Aruba a bira un meta potensial pa atakenan di submarinonan aleman. E kompleks tabata konsistí di tres posishon di kanon, un puesto di mando i varios edifisionan pa alojamento di soldaatnan. Tambe tabatin fasilidatnan manera un reservorio di awa. Kada posishon di arma tabata monta riba un fundeshi di beton i staal i prepará pa kanonnan ku por a kubri un gran distansia, inkluyendo parti di e isla mes. E bateria nunka no a wòrdu usa den combate, ni sikiera durante e atake di submarinonan aleman riba San Nicolas den febrüari 1942. Na 24 di oktober 1942, Prince Bernhard of the Netherlands a hasi un bishita oficial na e kustbatterij. Despues di guera, e instalashon militar a wòrdu abandoná i e área a wòrdu limpiá parcialmente. Restonan di bunker i posishonnan di arma a keda presente i posteriormente a wòrdu protehá komo patrimonio historiko. Awe, e lugá ta rekonosí komo un monumento di guera (ID 04-003) i ta wòrdu maneha pa Monumentenfonds Aruba. == Descripcion == Kustbatterij ta un zona principalmente residensial, ku desaroyo urbano rond di e sitio historiko. Den e área tin varios caya i bario chikí. E kaminda prinsipal den e zona ta Diamantbergweg, ku ta konektá Juwana Morto ku Rooi Hundo. Otro cayanan inkluí Weg Kustbatterij, Kleine Bergweg i Grote Bergweg. Den Weg Kustbatterij ta situa Colegio Nigel Matthew. Barionan den cercania ta Standardville i Rooi Hundo. == Literatura == * [[Johan Hartog|Hartog, Johan]], [https://archive.org/details/BNA-DIG-HARTOG-KUSTBATTERIJ/page/n4/mode/1up Juwana Morto Kustbatterij Aruba], De Walburg Pers (1987) {{Appendix}} [[:Kategoria:Luga na Aruba]] ----------- '''Kustbatterij''' ta un zona cu ta forma parti di [[Juwana Morto]] na Aruba, den [[Regionnan di Aruba|region di San Nicolas Noord]]. Dia 1 di januari 2020, e area aki tabatin un poblacion di 1.188 habitante, dividi entre 555 muhe y 633 homber. Den e zona ta localisa un monumento di guera. == Historia == E zona di Kustbatterij a ricibi su nomber durante e [[Di Dos Guera Mundial|Guera Mundial II]] ora a construi un kustbatterij riba un elevacion na augustus 1940. Op Juana Morto, het hoogste punt van het oostelijk deel van het eiland, werd een kustbatterij gebouwd met uitzicht over de raffinaderij en over de Noord- en Westkust. * De kustbatterij is een erkend oorlogsmonument (ID 04-003). Cañonnan pisa tabata staciona aki pa defende e refineria di Lago. Despues di guera, e área a wòrdu limpia, lagando atras e luganan di arma y bunkernan, ku awor a wòrdu deklará un monumento protehá. * Op 24 october 1942 bracht Prins Bernhard een bezichtigingsbezoek aan de kustbatterij.<ref>Naar Aruba.. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 22-10-1942, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 28-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010987278:mpeg21:p002</ref> * het bouwen van een onderofficiersverblijf bij de kustbatterij op Aruba<ref>Advertentie Aanbesteding. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 01-03-1944, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 28-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010403042:mpeg21:p002</ref> * Aan de N.V. Bouwmaatschappij Aruba is de gunning verleend van de bouw van een betonnen waterreservoir op St. Nicolaas nabij de kustbatterij.<ref>ARUBA AANBESTEDING.. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 24-11-1948. Geraadpleegd op Delpher op 28-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000210652:mpeg21:p002</ref> * Op 17 mei 1940 werd proefgeschoten, in augustus 1940 kwam de kustbatterij Juwana Morto gereed voor direct vuur, in augustus 1941 ook voor nachtelijke actie. De Kustbatterij van Juwana Morto is nimmer in actie geweest, ook niet bij de directe aanval van de Duitsers op de raffinaderij in de nacht van 15 op 16 februari 1942, toen enige tankschepen verloren gingen.<ref>{{citeer web|auteur= [[Johan Hartog]]| titel=Batterijen beschermden de eilanden gedurende Tweede Wereldoorlog|werk=[[Amigoe]]|datum=1990-08-25|bezochtdatum=2026-05-28|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641593:mpeg21:p020}}</ref> Kada un di e tres posishonnan di arma tabata para riba fundeshi di staal i beton. Kada un tabata montá pa un kañon di kaliber 19.2 ku por a drai 360 grado, ku un alkanse di 18.5 kilometer. Oranjestad y su haf tabata den alcance tambe. E cañonnan a haya e nombernan Betsy, Jopie y Beppie door di e soldaatnan, miembronan di Ehercito Boluntario Aruba. E bateria kostal di Juwana Morto nunka no a tira un tiru pa defendé e área, ni sikiera ora ku haf di San Nicolas i Refineria di Lago a wòrdu ataká pa un U-boat aleman na febrüari di 1942. Tankeronan di lago a wòrdu sendé na kandela, kousando huma i kandela pa stroba e bista for di e puesto di mando.<ref>[https://monumentenfondsaruba.org/juwana-morto-coastal-battery-1940/ Juwana Morto Coastal Battery * 1940], [[Monumentenfonds Aruba|SMFA]]</ref> hartog: Mken koos deze plaats vanwege het uitzicht naar twee zijden. En ook als besefte men dat de munitiemagazijnen e.d. in de rotsgrond uitgehouwen moesten worden, de kustbatterij zelf kon men bovengronds bouwen, want van zee u8it viel de kustbatterij toch in het niet bij de van zee uit royaal zichtbare raffinaderij. De batterij lag hoog zodat men over de schoorstenen van de raffinaderij heen kon schieten. Het complex op Aruba, gebouwd in 1940, bestond uit 3 geschutsopstellingen, een commandopost en enkele gebouwen voor onderdak van de kleine 100 mensen die er gelegerd waren. Ook waterreservoir. Een interessant stukje militair erfgoed van Aruba. Aruba speelde een cruciale rol in de Tweede Wereldoorlog vanwege de aanwezigheid van de Lago Raffinaderij, waar de kerosine voor de geallieerden werd geproduceerd. E kustbatterij a wordo construi na augustus 1940. E instalacion militar su obhetivo strategico tabata pa proteha e refineria di petroleo di Lago na San Nicolas cu tabata existi e tempo ey contra atakenan di Alemania durante Segunda Guera Mundial. importancia strategico: debi na e produccion halto di combustibel di aviacion pa e Aliadonan, e refineria di Lago tabata di vital importancia durante Segunda Guera Mundial. Komo resultado, e isla a bira un meta prinsipal pa U-boatnan Aleman. Lugá: E kustbatterij tabata situá riba e punto stratégikamente mas haltu di e parti ost di e isla, den cercania di San Nicolas. Esaki a ofresé un bista perfekto di e refineria i lama. Diseño: E liña defensivo tabata konsistí di un bunker di puesto di mando (commandopostbunker) i tres lugá di arma posishoná espasiá (geschutsemplacementen) cu un distancia di mas o ménos 50 meter for di otro. Restonan: E ruinanan di e post di comando y e cambernan di arma (geschutskamers) ainda por wordo haya awe rond di Weg Kustbatterij na San Nicolas y ta wordo maneha pa [[Monumentenfonds Aruba]]. == Descripcion == Den e zona di Kustbatterij, rond di e ruinanan militar, tin varios caya cu casnan residencial. E area ta wordo cruza pa un caya largo Diamantbergweg, cu ta conecta Juwana Morto cu Rooi Hundo. Otro cayanan conoci ta: Weg Kustbatterij, Kustbatterij, Kleine Bergweg y Grote Bergweg. Na Weg Kustbatterij ta situa un scol secundario, Colegio Nigel Matthew. Barionan den cercania ta: [[Standardville]] y Rooi Hundo. == Literatura == * [[Johan Hartog|Hartog, Johan]], [https://archive.org/details/BNA-DIG-HARTOG-KUSTBATTERIJ/page/n4/mode/1up Juwana Morto Kustbatterij Aruba], De Walburg Pers (1987) {{Appendix}} [[:Kategoria:Luga na Aruba]] ---------------- Kustbatterij (monumento) E Kustbatterij di Juwana Morto ta un monumento di guera situá na Aruba, den e área di Juwana Morto, serka San Nicolas. E ta un resto di un instalashon militar ku a wòrdu konstrui durante Segunda Guera Mundial pa defendé e refineria di petroleo di Lago. E sitio ta oficialmente rekonosí komo monumento di guera (ID 04-003) i ta wòrdu protehá komo parti di patrimonio historiko di Aruba. == Historia == E bateria di artileria a wordo construi na augustus 1940, riba un elevacion strategico den e parti pariba di e isla. E localisacion a wordo skohe pa su bista amplio riba e refineria Lago na [[San Nicolas]] y riba lama, ku tabata di importansia vital pa e Aliadonan durante Segunda Guera Mundial. E refineria di Lago tabata produci gran kantidat di combustibel di aviashon, loke a haci Aruba un punto strategiko i un posible meta pa atakenan di submarinonan aleman. Na 17 di mei 1940, a hasi prueba di tiramentu ku e kanonnan. Na augustus 1940, e bateria tabata kla pa uso den operashonnan di dia, i na augustus 1941 tambe pa operashonnan di anochi. Na 24 di oktober 1942, Prins Bernhard di Hulanda a bishitá e kustbatterij komo parti di un bishita oficial na e isla. A pesar di su importansia militar, e kustbatterij nunka no a wòrdu usa den combate, ni sikiera durante e atake di submarinonan aleman riba e refineria i haf di San Nicolas den febrüari 1942. == Descripcion == E kompleks militar tabata konsistí di: Tres posishon di kanon (geschutsopstellingen) Un bunker di puesto di mando Edifisionan pa alojamento di aproximadamente 100 soldaat Un reservorio di awa i otro fasilidatnan di sosten Kada posishon di arma tabata konstrui riba un fundeshi di beton i staal. E kanonnan tabata di kaliber 19.2 cm, ku por a bira 360 grado i tabatin un alkanse di mas o ménos 18,5 kilometer. Segun testimonio di soldaatnan, e tres kanon a ricibi nòmber informal: Betsy, Jopie i Beppie. E diseño di e bateria a tene kuenta ku e topografia di e terreno. E kanonnan tabata situá asina ku nan por tira por encima di e refineria, aprovechando e alturanan natural di e área. == Despues di guera y estado actual == Despues di 1945, e instalashon militar a wòrdu abandoná. Parti di e área a wòrdu limpiá, pero e strukturanan prinsipal, manera bunker i fundashonnan di kanon, a keda presente. Awendia, e restonan di e kustbatterij ainda por wòrdu mira den e paisahe rond di Weg Kustbatterij. E sitio ta wòrdu maneha i protehá komo patrimonio cultural, i ta forma un testimonio importante di e papel di Aruba durante Segunda Guera Mundial. E monumento ta un di e pokonan strukturanan militar di e periodo aki cu a sobrebibí na e isla. ---------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = LugaRegion | nomber = Grapefield | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = Aruba-Regionen.png | caption1 = San Nicolas Noord ta region 7 | image2 = | caption2 = | image3 = | caption3 = }} | area = | poblacion = | censo = 2020 | densidad = | descripcion = | pais = {{ABW}} | zoom = 13 }} Grapefield is een groot onbebouwd gebied gelegen aan de noordwestelijke kust van Aruba tussen San Nicolas en Seroe Colorado. Dit gebied was in de twintigerjaren overgedragen aan de Lago als industrieterrein. • Naam officieel “Costa” – zeedruifbomen • Strand en recreatiegebied zoals veldlopen en kamperen • Een groot deel van het terrein was in concessie bij de Lago ?? als industrieterrein. • Terrein werd gebruikt voor het deponeren van “pitch”, afvalstoffen van de raffinaderij welke tot vernietiging van de natuur leidde. • Afgravingen • Krabbenpopulatie • Opruiming petroleumproducten (milieuvervuiling) == Nationale veldloopkampioenschappen== In de jaren 80-90 werd hier veldloopwedstrijden voor de kampioenschappen gehouden door de Arubaanse Atletiekbond. ==Strandvervuiling== Door olielozing van tankers die varen tussen Aruba en Curacao. --------------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | variante= a | tipo = Region | nomber = San Nicolas-Noord | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = Aruba-Regionen.png | caption1 = San Nicolas Noord ta region 7 | image2 = | caption2 = | image3 = | caption3 = }} | area = | poblacion = | censo = 2020 | densidad = | descripcion = | pais = {{ABW}} | zoom = 13 }} '''San Nicolas-Noord''', oficialmente Sint Nicolaas Noord, ta un di e ocho [[Regionnan di Aruba|region]] den cua e [[isla]] di [[Aruba]] ta dividi administrativamente.<ref>{{Citeer web|url=https://cbs.aw/wp/index.php/2020/12/03/gac-geographical-address-classification-2019/|titel=GAC (Geographical Address Classification) 2019 and 2020|bezochtdatum=2025-03-03|datum=2019-06-27|werk=cbs.aw}}</ref> Hunto cu [[San Nicolas Zuid]] e ta constitui e region di San Nicolas, miho conoci como [[pariba di brug]]. E region tin un area di .... [[kilometer kuadrá|km²]] y un poblacion di 9.940 habitante dia prome di januari 2020. E region tin un poblashon di 9.940 (1 di yanüari 2020), loke ta representá 9.2% di e poblashon total di e pais. Muhé Hòmber 4760 5180 == Geografia == E region ta situá den e zona zuidoost di Aruba (region 7 riba mapa), pazuid di ... (region 1), pabou di [[Paradera]] (region 4) y panort di Oranjestad Oost (region 3). San Nicolas-Noord tin e siguiente barionan:<ref>[https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2024/05/GAC_Officiele-publicatie_2024.pdf Strefy]</ref> * [[Brazil]] * Rooi Congo * Watapana Gezaag * [[Standardville]]/[[Rooi Hundo]] * Kust * [[Juwana Morto]] * San Nicolas-Noord otro {{Appendix}} [[Category:Luga na Aruba]] ------------------ {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Region | nomber = San Nicolas-Zuid | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = Aruba-Regionen.png | caption1 = San Nicolas Zuid ta region 8 | image2 = | caption2 = | image3 = | caption3 = }} | area = | poblacion = | censo = 2020 | densidad = | descripcion = | pais = {{ABW}} | zoom = 13 }} '''San Nicolas-Zuid''', oficialmente Sint Nicolaas Noord, ta un di e ocho [[Regionnan di Aruba|region]] den cua e [[isla]] di [[Aruba]] ta dividi administrativamente.<ref>{{Citeer web|url=https://cbs.aw/wp/index.php/2020/12/03/gac-geographical-address-classification-2019/|titel=GAC (Geographical Address Classification) 2019 and 2020|bezochtdatum=2025-03-03|datum=2019-06-27|werk=cbs.aw}}</ref> Hunto cu [[San Nicolas Noord]] e ta constitui e region di San Nicolas, miho conoci como [[pariba di brug]]. E region tin un area di .... [[kilometer kuadrá|km²]] y un poblacion di 4.235 habitante dia prome di januari 2020. Sint Nicolaas-Zuid ta un di e ocho regionnan den e parti pariba di e pais autonomo di Aruba, cu ta pertenece na Hulanda, na Sur America. Riba promé di yanüari 2020, e region tabatin 4.235 habitante. Pa loke ta trata poblashon, e ta e region di mas chikitu den e pais. == Geografia == E region ta situá den e zona zuidoost di Aruba (region 7 riba mapa), pazuid di ... (region 1), pabou di [[Paradera]] (region 4) y panort di Oranjestad Oost (region 3). San Nicolas-Zuid tin e siguiente barionan:<ref>[https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2024/05/GAC_Officiele-publicatie_2024.pdf Strefy]</ref> * [[Zeewijk]] * Pastoor Hendriksstraat * Van de Veen Zeppenfeldstraat * [[The Village]] * Essoville * [[Lago Heights]]/Esso Heights * [[Seroe Colorado]] * San Nicolas-Zuid otro Demografia E region tin un poblashon di 4.235 (1 di yanüari 2020), loke ta representá 3.9% di e poblashon total di e pais. Muhé Hòmber 1943 2292 {{Appendix}} [[Category:Luga na Aruba]] --------------- ==Straatnamen op Aruba (2) – San Nicolas: van Rodgerstraat tot Caya Charlie Brouns Sr.<ref>Evert Bongers, [https://archive.org/details/BNA-DIG-AMIGOE-ARUBA-2021-02-11/page/n3/mode/1up?q=watapana+gezaag Straatnamen op Aruba (2)] Amigoe 11 di februari 2021</ref>== * De Main Street van Sunrise City, de B. van der Veen Zeppenfeldtstraat, is vernoemd naar een op Aruba geboren, maar op Curaçao wonende hoge ambtenaar van begin vorige eeuw. In die tijd waren er nog geen politieke partijen, laat staan een volksvertegenwoordiging. In 1906 werd hij lid van de Koloniale Raad, een soort adviescollege voor de Gouverneur. In die raad kwam hij regelmatig op voor zijn geboorte-eiland. Direct na de Tweede Wereldoorlog duikt zijn naam weer op als hij zitting neemt in de Commissie Ellis, die kwam met een advies voor een eilandenreglement waarin Aruba streefde naar decentralisatie. Kortom, een belangrijke ‘yui di tera’. *De Pastoor Hendrikstraat is – volgens het straatnaambordje – genoemd naar pastoor P.J.T. Hendriks, die in 1929 de parochie San Nicolaas stichtte en de eerste pastoor daar werd. Opvallend is dat zijn naam in de straatnaam voortleeft zonder -s op het eind. *Terug naar het centrum van San Nicolas. Achter de Main Street zijn er smalle straatjes van laag allooi (hanchi’s) die de namen dragen van klassieke schilders als Rembrandt, Vermeer, Frans Hals en Jan Steen. *In de wijk waar de oliewerkers uit de Caribische eilanden kwamen te wonen, The Village, hebben de straten namen zoals Caya Saint Maarten, Caya Saba en Caya Saint Vincent. Dat zegt de mensen in die wijk wat. *Maar het zal niet te verwachten zijn dat bewoners van straten als de Nijhoffstraat, de Hildebrandstraat of de Van Lennepstraat op de Esso Heights beseffen dat hun straat is vernoemd naar een 19e-eeuwse schrijver of dichter. Een betere naamgeving is gehanteerd bij het geven van namen als Flagstaffweg, Mount Scenerystraat en Bottom Hillweg, allemaal heuvels/bergen op de Bovenwinds eilanden. *De Helfrichstraat, die the Village scheidt van de ‘schilderswijk’, is vernoemd naar de gouverneur van de Kolonie Curaçao, precies een eeuw geleden. Deze straat kruist de Nuyensstraat, vernoemd naar Helfrich’s voorganger. De wijk tussen het Joe Laveist Sportpark aan de de Pastoor Hendrikstraat en de Graf von Zinzendorfschool aan de de Bernhardstraat is gevuld met straatnamen van voorvaderen van het geslacht Oranje-Nassau, aangevoerd door stammoeder Juliana van Stolberg, gevolgd door prinsen en stadhouders uit de 16e, 17e en 18e eeuw, zoals Willem de Zwijger, Frederik Hendrik, Maurits, en niet te vergeten Amalia van Solms en Louise de Coligny, om er maar een paar te noemen. De namen van deze straten roepen een heel chique wijk op, maar in werkelijkheid is dat niet het geval. *San Nicolas heeft in een van de buitenwijken ook z’n P.C. Hooftstraat, zonder enige verdere toelichting. Iets verderop is de Dirkszstraat, met op het naambordje de uitleg: D. Dirksz, stamhouder geboren in 1833. Deze straat kruist de Isaac Wagemakerstraat, genoemd naar de belangrijke gezaghebber die Aruba door de Tweede Wereldoorlog leidde. *Opvallende straatnaam in die wijk is Watapana Gezaag. Er werden daar misschien vroeger heel wat van dit soort bomen in stukken gezaagd. Of dat gebeurde één enkele keer en dat heeft geleid tot die naam – wie zal het zeggen. *Net als in ‘Playa’ zien we in San Nicolas veel straten genoemd naar lokale bekend- of beroemdheden. De Main street kruist de Caya Charlie Brouns Sr., naar de stichter van de bar met zijn naam, het bekendste landmark van San Nicolas. Die straat heette oorspronkelijk de Rodgerstraat – naar de Amerikaan die in 1924 de ideale locatie voor de Lago raffinaderij ontdekte. Vervolgens is de Grensweg, grenzend aan het Lago-terrein, omgedoopt tot Caya Captain R. Rodger. De weg die vanaf de kerk van Brazil achter San Nicolas langs loopt, is genoemd naar de lokale ‘Mama di Cultura’ en heet nu Caya Bernadina GrowellKock; zij was schrijfster en muzieklerares en woonde aan deze straat. *De straat in de wijk Lagoville, waaraan het EPB San Nicolas ligt, de vroegere Congoweg, heet nu Caya Jose Geerman, ter ere van de vakbondsleider die in 1977 overleed. Sommige namen op straatnaambordjes roepen vragen op: wie was Doctor Schaepman? Het blijkt een Nederlandse 19-eeuwse theoloog en politicus te zijn geweest. Enige band met ons eiland is niet duidelijk. Maar toch. *In Seroe Colorado, de voormalige Lago Colony, is de 1st Avenue hernoemd naar Henry Coffi, in leven general manager van de Lago, voorzitter van het bestuur van kindertehuis Casa Cuna en luchtvaartdeskundige. Hij overleed eind 2015. Niet elke straat heeft nog een straatnaambord en van sommige is er met moeite eentje te vinden, zoals aan de toch lange en brede Isaac Wagemakerstraat. DOW zou dit eens moeten inventariseren en de lacunes aanvullen. Voor de Adviescommissie Straatnamen van nu is nog veel werk aan de winkel. Enkele suggesties: straatnamen met Arubaanse schrijvers en kunstenaars, van Denis Henriquez tot Padu Lampe. En een Boulevard of Avenida als postume eer voor toerismepionier en oud-gezaghebber Oscar Henriquez. En dan natuurlijk graag met enige uitleg op de naambordjes… Straatnamen op Aruba (2) – San Nicolas: van Rodgerstraat tot Caya Charlie Brouns Sr. Straatnamen in San Nicolas vragen om wat toelichting. Net als in Oranjestad is er een mengelmoes van namen van eeuwenoude schrijvers, schilders, prinsen en stadhouders naast de meer herkenbare namen van Caribische eilanden en plaatselijk bekende Arubanen. {{Appendix}} ----------------- {{Databox}} '''Nomber di caya na Aruba''' ta refleha e historia, cultura y desaroyo social di e isla. Nan ta deriva for di un amplio scala di fuente, incluyendo historia local, [[geografia]], flora y fauna, [[literatura]], ciencia, [[religion]] y politica. Di e manera aki, nombernan di caya ta forma un parti importante di e herencia inmaterial di [[Aruba]]. Un nomber di caya ta un denominacion oficial pa espacio publico, manera caya, avenida, boulevard of plaza. E estudio di nomber di luga ta parti di e disciplina di toponimia. Den practica, nomber di caya ta sirbi como base pa adres y pa sistema di distribucion di post. Na Aruba, adres formal ta consisti di un nomber di caya hunto cu un number di e kavel, sin uzo di un sistema di codigo postal. ==Historia== E sistema di nomber di caya na Aruba a desaroyá gradualmente den [[siglo 19|siglo diesnuebe]] y [[siglo 20|binti]], paralelo cu urbanisacion di [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]] i otro luganan riba e isla. Den e prome fase, hopi caya tabata sin nomber oficial of tabata conoci pa descripcionnan local. Influencia di gobernacion colonial Hulandes a introduci un sistema mas formal di registracion y nombramento. Un ehempel tempran ta e comision di nomber di caya na [[Willemstad]], [[Kòrsou|Corsou]], estableci na 1866, cu a sirbi como modelo pa Aruba.[1] Memey di siglo binti, despues di [[Di Dos Guera Mundial|Guera Mundial II]], a surgi un consenshi pa uza nombernan cu mas relevancia local, reflehando un fortalecemento di identidad Arubano.<ref>{{citeer web|titel=Aruba Straatnamen|werk=[[Amigoe]]|datum=1950-12-05|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2026-04-29|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010987772:mpeg21:p003}}</ref> == Dunamento di nomber == Na Aruba, e dunamento oficial di nomber na caya ta wordo realisa door di e minister responsabel pa Asuntonan General, riba recomendacion di Comision di Nomber di Caya. E comision consultivo aki ta inclui representante di instancianan manera [[Cuerpo Policial Arubano]] (KPA), Kadaster y Departamento di Obra Publico (DOW).[2] Na final di añanan 1940, a surgi discusion tocante e maneho di dunamento di nomber. A cuminsa duna preferencia na nombernan cu conexion cu e comunidad [[Antias Hulandes|Antiano]], en vez di nombernan internacional poco reconocibel.<ref>{{citeer web|titel=Ingezonden: Straatnamen op Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1949-10-10|bezochtdatum=2026-04-28|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000212719:mpeg21:p003}}</ref><ref>{{citeer web|titel=Aruba straatnamen|werk=[[Amigoe]]|datum=1950-12-05|bezochtdatum=2026-04-28|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010987772:mpeg21:p003}}</ref> Un di e prome ehempelnan tabata nomber di figuranan di resistensia, manera [[Boy Ecury]] y [[George Maduro]].[3] E historiado [[Johan Hartog]], prome director di [[Biblioteca Nacional Aruba]] (BNA), a presidi e comision den siglo binti. Bou di su liderazgo, nombernan a wordo selecta for di historia local y naturalesa, y tambe di personanan.[4] E maneho di dunamento di nomber ta evoluciona continuamente, tomando na cuenta expansion urbano y construccion di cayanan nobo, impulsa pa e desaroyo di Aruba durante e descubrimento di [[oro]], e mineria di guano, e yegada di e refineria di petroleo (Lago), y [[turismo]]. Algun nomber di caya ta di origen indigena, usualmente deriva di e zona unda nan ta situa. Den uzo moderno, hopi nomber di caya ta cuminsa cu termino manera ''Caya'' of ''Avenida'' (reemplasando e [[sufiho]] ''straat'' of ''weg''), of ta termina cu ''Boulevard''. ==Nomber tematico== Den diferente bario na Aruba, nombernan di caya ta sigui un tema specifico, loke ta contribui na identidad di e area: *Den Klip tin caya nombra pa escritor y compositor internacional. *Den [[Dakota (Aruba)|Dakota]], nombernan ta deriva di fruta y produkto agricola. *Den Companashi, nombernan ta basa riba cientifico y investigado. *Den Ponton, nan ta referi na mata y elemento di naturalesa local.[6] E sistema tematico ta facilita orientacion y ta duna caracter propio na cada bario. ==Reconocimento social== Hopi caya na Aruba ta nombra pa personanan cu a contribui na sociedad, manera politico, lider social, deportista, artista y religioso. Generalmente, e honor aki ta wordo otorga di manera postumo. E camindanan principal di Aruba ta generalmente nombra pa figuranan influyente. Entre nan tin ''Juan E. Irausquin Boulevard'' y ''Henny Eman Boulevard'', ku ta refleha e desaroyo economico y turistico di e isla den siglo binti.[7] Otro ehempelnan ta ''Avenida Nelson Orlando Oduber''[5], ''Watty Vos Boulevard''<ref>[https://antilliaansdagblad.com/articulo/aruba/20386-watty-vos-blvd-aruba-in-gebruik Watty Vos Boulevard Aruba in gebruik], [[Antilliaans Dagblad]] (6 di november 2019)</ref> y [[Caya G.F. (Betico) Croes]], nombra pa [[Betico Croes|Gilberto François Betico) Croes]], considerá como un figura clave den historia politico di Aruba. {{Appendix}} ==Referensia == * Frank, Vivienno L. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'' ISBN:978-0-359-65900-5 * Hartog, J. Aruba: Past and Present. Oranjestad: De Wit Stores. * Gobierno di Aruba – reglamentonan di nombramento di caya. * Croes, F. Historia di resistencia Antiano den Guera Mundial II. * Hartog, J. Geschiedenis van Aruba. * Alofs, L. & Merkies, H. Ken ta Arubiano? * Kadaster Aruba – registro di nomber di caya. * Ministerie di Infrastructura Aruba – dokumentonan di planifikashon urbano. [[:Kategoria:Geografia di Aruba]] <ref>{{Cite web |title=Kadaster Aruba |url=https://www.kadaster.aw |publisher=Kadaster Aruba |access-date=2026-04-27}}</ref> Example (book): <ref>{{Cite book |last=Hartog |first=Johan |title=Aruba: Past and Present |publisher -------------------- '''Nomber di caya na Aruba''' ta refleha e historia, cultura, y desaroyo social di e isla. Nan ta bin di un scala amplio di disciplina, entre otro historia di Aruba, geografia, flora y fauna, literatura, ciencia, religion y politica. Nomber di caya pues ta un parti importante di herencia inmaterial di Aruba. Un nomber di caya ta referí na un nòmber ku ta wòrdu usá pa designá espasio públiko, manera kaya, avenida, kaminda, plaza y becindario. E teoria di nòmber di kaya òf lugá ta un rama di toponimia. Un nòmber di kaya ta sirbi komo un guia i ta forma adrès, i ta wòrdu usá den hopi pais pa dirigí pòst. Nombernan di caya na Aruba hopi biaha ta un mescla di referencia na Papiamento, Hulandes y historia: hunto cu un number e ta forma un adres formal pero sin un sistema di codigo postal. == Dunamento di nomber == E nombramento oficial di cayanan na Aruba ta wordo haci door di Minister di Asuntonan General, riba recomendacion di e Comision di Nomber di Caya. E comision aki tradicionalmente ta consisti di representantenan di entre otro [[Cuerpo Policial Arubano]] (KPA), Kadaster, y Departamento di Obra Publico (DOW). Un comision similar pa e nomber di caya di [[Willemstad]] tabata existi na [[Kòrsou|Corsou]] caba for di aña 1866. Na fin di añanan 1940, a surgi un diskushon tocante e maneho cu dunamento di nòmber di caya. Kontrali na e hopi nòmbernan di kaya deskonosí, manera esnan di inventornan mundialmente famoso, a kuminsá duna preferensia na nòmbernan di kaya ku tabata papia ku e poblashon lokal.[1][2] E promé nòmbernan rekonosibel tabata esnan di bringadónan di resistensia Antiano: Boy Ecury (Boy Ecuryplein) i George Maduro (George Madurostraat).[3] Historiadó Johan Hartog, e promé direktor di Biblioteka Públiko di Aruba, tabata presidi e Komishon di Nòmber di Kaya di Aruba den siglo binti.[4] Bou di su liderazgo, nòmbernan tabata wòrdu selektá for di historia lokal i naturalesa, pero individuonan tambe tabata wòrdu konsiderá, normalmente póstumo. E decision final a keda na Conseho Ehecutivo di Aruba. Ekspanshon urbano den futuro i konstrukshon di kayanan nobo tambe ta wòrdu tumá na kuenta ora di skohe nòmber, loke ta nifiká ku e polítika di nòmber di kaya ta evolucionando konstantemente. Ku tempu, e terminologia tambe a kambia: nòmbernan di kaya nobo awor hopi bia ta kuminsá ku Caya, Boulevard, òf Avenida. ---------- revision '''Straatnamen van Aruba''' weerspiegelen de geschiedenis, cultuur en maatschappelijke ontwikkeling van het eiland. Zij zijn afkomstig uit uiteenlopende domeinen, waaronder de Arubaanse geschiedenis, aardrijkskunde, flora en fauna, literatuur, wetenschap, religie en politiek. De naamgeving van straten vormt daarmee een belangrijk onderdeel van het immaterieel erfgoed van Aruba. Un nomber di caya ta referi na un nomber cu ta wordo uza pa designá espacio publico, manera caya, avenida, kaminda, plaza y becindario. E teoria di nomber di caya of di luga ta un rama di toponimia. Un nomber di caya ta sirbi como un guia y ta forma adres, y ta wòrdu uza den hopi pais pa dirigi post. Nombernan di caya na Aruba hopi biaha ta un mescla di referencianan na Papiamento, Hulandes y historia: hunto cu un number e ta forma un adres formal pero sin sistema di codigo postal. == Naamgeving en beleid == De officiële naamgeving van straten op Aruba gebeurt door de minister van Algemene Zaken, op voordracht van de Straatnamencommissie. Deze commissie bestaat traditioneel uit vertegenwoordigers van onder meer de politie, het kadaster en de Directie Openbare Werken (DOW). Een vergelijkbare commissie bestond reeds in 1866 op Curaçao voor de straatnamen van Willemstad. Eind jaren 1940 ontstond er discussie over het straatnamenbeleid. In afwijking van de vele onbekende straatnamen, zoals bijvoorbeeld namen van wereldberoemde uitvinders, begon men de voorkeur te geven aan straatnamen die tot de bevolking spreken.<ref>ingezonden buiten verantwoordelijkheid der Redactie STRAATNAMEN OP ARUBA.. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 10-10-1949. Geraadpleegd op Delpher op 10-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000212719:mpeg21:p003</ref><ref>ARUBA STRAATNAMEN.. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 05-12-1950, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 10-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010987772:mpeg21:p003</ref> De eerste herkenbare namen werden die van de Antilliaanse verzetstrijders: Boy Ecury (Boy Ecuryplein) en George Maduro (George Madurostraat).<ref>ARUBA NAAR ARUBA.. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 24-10-1949. Geraadpleegd op Delpher op 10-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000212731:mpeg21:p003</ref> Historicus Johan Hartog, Aruba’s eerste directeur van de Openbare Bibliotheek, was in de twintigste eeuw voorzitter van de Arubaanse straatnamencommissie.<ref>Dr.Johan Hartog; wat hij begon liet hij niet los. "Amigoe". Curaçao, 29-09-1990, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 10-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642192:mpeg21:p020</ref> Onder zijn leiding werden namen geselecteerd uit de lokale geschiedenis en natuur, maar ook personen kwamen in aanmerking, meestal postuum. De uiteindelijke besluitvorming lag bij het Bestuurscollege van Aruba. Bij de naamgeving wordt tevens rekening gehouden met toekomstige stadsuitbreidingen en de aanleg van nieuwe straten, waardoor het straatnamenbeleid voortdurend in ontwikkeling is. In de loop van de tijd veranderde ook de terminologie: nieuwe straatnamen beginnen tegenwoordig vaak met Caya, Boulevard of Avenida. == Straatnamen en maatschappelijke erkenning == Veel straatnamen op Aruba zijn gewijd aan verdienstelijke burgers, geestelijken, sporters en politici. Deze eer wordt doorgaans postuum verleend. Een bekend voorbeeld is Gilberto François (Betico) Croes, die als ‘Libertador’ van Aruba wordt beschouwd. De voormalige Nassaustraat, de hoofdstraat van Oranjestad, werd hernoemd tot Caya G. F. (Betico) Croes. Ook andere prominente figuren zijn in het straatbeeld vereeuwigd. Zo werd in 1950 de weg langs het Wilhelminasportpark vernoemd naar J. Helenus Ferguson, gezaghebber in de negentiende eeuw en bekend vanwege zijn rol in de aloëcultuur. Deze weg draagt tegenwoordig de naam Avenida.[[File:Aad Stolwijk, Hooiberg; Fergusonstraat; Avenida Milio Croes; Dakota, ANA-DIG-COL-STOLWIJK-LUCHTF-VEL-563-11, Archivo Nacional Aruba.jpg|thumb|Bista aereo di Avenida Milio Croes (antes Fergusonstraat) rechtsonder (1974).]] Ook andere prominente figuren zijn in het straatbeeld vereeuwigd, al blijkt deze eer niet altijd permanent. Zo werd in 1950 de weg langs het Wilhelminastadion vernoemd naar J. Helenus Ferguson, gezaghebber in de negentiende eeuw en bekend vanwege zijn rol in de aloëcultuur. Deze straat werd in 2004 hernoemd tot Avenida Milio Croes, naar de Milio Croes (1922-2013), voorzitter van SAC en jarenlang bijgedragen aan Aruba Carnaval. Een uitzondering op de regel van postume vernoeming is Nelson Orlando Oduber, voormalig minister-president van Aruba, naar wie de Avenida Nelson Orlando Oduber werd genoemd, ter vervanging van de Sasakiweg. == Thematische straatnaamgeving per wijk == In verschillende wijken op Aruba zijn straatnamen thematisch geordend, wat bijdraagt aan het karakter en prestige van deze buurten. In Oranjestad en omgeving zijn talrijke straten vernoemd naar literaire figuren, zoals Vondel, Herman Gorter, Constantijn Huygens, Jacob Cats en Guido Gezelle, aangevuld met internationale schrijvers als Shakespeare, Victor Hugo, Lord Byron en Alfred de Musset. Nabij Playa komen daarnaast straten voor die zijn vernoemd naar klassieke componisten, waaronder Bach, Schubert en Brahms, evenals leden van het Nederlandse koningshuis. De volkswijk Dakota kent straatnamen ontleend aan vruchten en landbouwproducten, zoals Patiastraat, Dadelstraat, Druivenstraat en Pindastraat. De oorspronkelijke Rondweg van Dakota werd in 1991 vernoemd naar oud-minister en voetballer Guillermo Trinidad, en later hernoemd tot Caya Papa Juan Pablo II. In Companashi, nabij de Kamerlingh Onnesstraat, overheersen namen van natuurwetenschappers zoals Edison, Pascal, Celsius en Fahrenheit. Ook de lokale gemeenschap wordt er weerspiegeld, met onder meer Caya Gilberto Toppenberg. De wijk Ponton bevat straatnamen ontleend aan inheemse plantensoorten, zoals Scopet, Breba, Katuna en Barba di Yoncuman. Het voormalige Eagle Colony kent straatnamen die verwijzen naar Europese landen. == Religie, sport en politiek == Religieuze orden hebben eveneens hun plaats in de Arubaanse straatnaamgeving. Zo zijn straten genoemd naar leden van de Frères de la Salle en de Dominicanessen, waaronder Caya Frère Alexius in Madiki en Caya Soeur Dorothea in Bushiri. Sporters en sportpioniers worden eveneens herdacht, zoals George Maduro, Boes Orman en Wichie de Palm. In Rancho is de Avenida Alo Tromp vernoemd naar een jonge AVP-aanhanger die in 1983 tijdens verkiezingsonrust om het leven kwam. == Hoofdwegen en boulevards == De belangrijkste verkeersaders van Aruba, tussen Oranjestad en Arashi, zijn vernoemd naar invloedrijke figuren uit de twintigste eeuw. De Lloyd G. Smith Boulevard herdenkt de directeur van de Lago-raffinaderij tijdens de Tweede Wereldoorlog, terwijl de Juan E. Irausquin Boulevard verwijst naar een pionier van het Arubaanse toerisme. Ook politicus Edgar ‘Watty’ Vos werd op deze wijze geëerd. --------- '''Straatnamen''' zijn er op Aruba in alle soorten, maar meestal van historische, aardrijkskundige, biologische, literaire of wetenschappelijke oorsprong. De namen worden door de Adviescommissie Straatnamen uitgezocht en aan de overheid voorgesteld. Een zelfde commissie werd op Curaçao al in 1866 benoemd voor straatnamen in Willemstad. Dr. Johan Hartog, historicus en Aruba’s eerste directeur van de Openbare Bibliotheek, vertelt dat hij vanwege zijn functie het voorzitterschap van de straatnamencommissie mocht vervullen, samen met vertegenwoordigers van de politie, het kadaster en openbare werken (DOW) etc. Er werden namen uit de Arubaanse geschiedenis en uit de natuur gekozen en voorgesteld aan het Bestuurscollege dat verder besliste, maar ook namen van overledenen kwamen in aanmerking. Tegenwoordig beginnen nieuwe straatnamen met Caya, Boulevard of zelfs Avenida. Verdienstelijke burgers of geestelijken, sporters of politici – al dan niet van onbesproken naam en faam, verbonden aan een regerende politieke partij – mogen zich, meestal postuum, erin verheugen om in een strook asfalt voort te leven. Aruba’s ‘Libertador’ Betico Croes is daar een voorbeeld van: Nassaustraat, de Mainstreet van Oranjestad, werd Caya G. F. (Betico) Croes. In 1950 werd de weg langs het ‘Wilhelminasportpark’ vernoemd naar J. Helenus Ferguson, gezaghebber in de 19e eeuw, die bekend werd vanwege zijn rol bij van het verbouwen van aloë. Inmiddels is die weg tot Avenida hernoemd. In 1966 merkte gedeputeerde Oscar Henriquez bij de behandeling van de eilandsbegroting op dat het voor de commissie niet makkelijk was om namen te vinden voor de straten in de vele nieuwe woonwijken. “De nieuwe straten moeten namen krijgen die meer tot de bevolking spreken”. Dat blijkt echter niet in alle gevallen nageleefd te zijn. Laten we eerst stellen dat het cachet van bepaalde wijken wordt onderstreept door de namen van de straten. Als je Oranjestad vanaf de airport binnenrijdt, kan je rechts afslaan naar de Vondellaan, vernoemd naar Neerlands grootste schrijver, onder meer bekend van het toneelstuk ‘Gijsbrecht van Amstel’. Hij leefde in de 17e eeuw. De wijk die grenst aan de Vondellaan, Mon Plaisir, bestaat uit huizen, bewoond door mensen die vertrouwd zijn met hun literaire klassiekers, vandaar dat er nog enkele straten klinkende namen hebben als Herman Gorter, Constantijn Huygen, Jacob Cats en Guido Gezelle. Wie kent hen niet… Voor de afwisseling worden er nog wat Engelse en Franse literaire reuzen op de naambordjes geplakt, zoals Shakespeare, Victor Hugo, Byron (Lord) en Alfred de Musset, allemaal bekend van de middelbare schooltijd. Trouwens, iets verder naar het Lagoen in Playa raken we in het goede gezelschap van klassieke componisten als Bach, Schubert en Brahms, waarna we tenslotte leden van de koninklijke familie tegenkomen, Juliana, Beatrix, Irene, Margriet en Maria-Christina. Voor een straat vernoemd naar de vader van deze prinsessen, moeten wij naar San Nicolas, daar vinden wij de Bernhardstraat. Plaatselijke helden zoals George Maduro en plantagehouder Bazin leven ook in straatnamen verder. In de aan de voornoemde Fergusonstraat grenzende volkswijk Dakota wordt het vruchten plukken in de Patiastraat, Dadelstraat, Druivenstraat en Pindastraat; die hebben geen nadere uitleg nodig. Trouwens, rond het oudste deel van Dakota werd een rondweg aangelegd, domweg Rondweg genaamd. In 1991 werd die vernoemd naar oud-minister Guillermo Trinidad, een voetballer afkomstig uit Dakota. Meer recentelijk kwam er een naamswijziging, het heet nu Caya Papa Juan Pablo II. Tja, de kerk wil ook wat. Wat dat betreft: er werden ook namen van bekende frères de la Salle en zusters Dominicanessen uitgezocht voor nieuwe straten in andere delen van de stad. Zo kwam er in Madiki de Caya Frère Alexius en in Bushiri de Caya Soeur Dorothea, beiden omringd door een hele reeks verdienstelijke collega’s. De wijk Companashi, grenzend aan de Kamerling Onnesstraat, vernoemd naar een 19e eeuwse natuurkundige, is gevuld met internationale grote namen op dat gebied zoals Edison, Pascal en natuurlijk Celsius en Fahrenheit. Gilberto Toppenberg, meer dan verdienstelijke inwoner van die wijk, heeft daar nu ook zijn Caya gekregen. Dan komen we in Ponton, via de voormalige Boerhaavestraat, nu Caya Ernesto O. Petronia, en bevinden we ons midden in straten met namen uit de plaatselijke plantenwereld: Scopet, Breba, Katuna en niet te vergeten de Barba di Yoncuman. De wijk die vroeger als Eagle Colony werd aangeduid, heeft de namen van Europese landen in de straatnaam, zoals Frankrijk, Schotland en zo meer. Een deel van de Arendstraat, waar hij aan woont, is vernoemd naar voetbalpionier Boes Orman. De rotonde aan het eind van de Belgiëstraat draagt de naam van Wichie de Palm, oprichter van het bedrijf met touringbussen, niet ver van deze rotonde. In de wijk Rancho is een straat vernoemd naar een jeugdige aanhanger van de AVP die in 1983 bij een schermutseling in verkiezingstijd het leven verloor: de Avenida Alo Tromp. In deze voormalige visserswijk valt het op dat straatnamen die de bewoners iets zeggen zoals de Ranchostraat en Visstraat, worden onderbroken door straten die namen dragen als Johan de Wittstraat en Oldenbarneveldstraat. Eenzelfde contrast is te vinden in San Nicolas, daarover later meer. De voornaamste verkeersaders van het eiland, tussen Oranjestad en Arashi zijn vernoemd naar de directeur van de Lago tijdens de oorlog, Lloyd G. Smith en de pionier van ons toerisme, Juan E. Irausquin. Hun namen zijn aan een Boulevard verbonden. Die eer had ook AVP politicus Edgar ‘Watty’ Vos. Volgens de richtlijnen allemaal postuum geëerd. De enige uitzondering daarop is tot nu toe: Nelson Orlando Oduber, voormalig Minister-President, wiens Avenida de naam Sasakiweg heeft vervangen. Het is nog even wennen...<ref>Evert Bongers, [https://www.facebook.com/groups/2690464017950676/posts/3028876380776103/ Straatnamen op Aruba], facebook Historia di Aruba</ref> {{Appendix}} ------------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | variante = a | tipo= Bario | name = Essoville | imagen = Aad Stolwijk, San Nicolas; San Nicolaas; Graf Von Zinzendorf school; Staringstraat; Kong Ming Supermarktet; Pastoor Hendrikstraat, ANA-DIG-COL-STOLWIJK-LUCHTF-VEL-537-10, Archivo Nacional Aruba.jpg | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Regionnan di Aruba|San Nicolas Zuid]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = <!-- Historia --> | funda = <!--Fecha di fundacion --> | fundado = <!-- Geografia --> | area = 0.2861<ref>https://www.citypopulation.de/en/aruba/admin/san_nicolas_zuid/885__essoville/</ref> | poblacion = 971 | gentilisio = | censo = 2020 }} '''Essoville''' ta un bario y zona (zona) den e region di Sint Nicolaas-Zuid den e parti zuid di e pais autonomo di Aruba, perteneciente na Hulanda, na Sur America. Riba promé di yanüari 2020, e tabatin un poblashon di 971. E ta e zona di mas grandi den e region. * woonhuizen waren eerst enkel genummerd terwijl beginjaren 60 hieraan namen van rivieren werd toegekend. Essoville is een woonwijk in het oosten van San Nicolas en omvat de woonstraten; Vuykestekestraat Coloradostraat Orinocostraat Missouristraat Amazonestraat Mississippistraat Deze woonwijk werd gesticht door "Home Building Foundation", een stichting opgericht en gefinancierd door de Lago. De huizen werden aan werknemers van de Lago verkocht.<ref>Vivienno Frank. 2019. Essoville. Den:''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'' ISBN:978-0-359-65900-5, pag. 105.</ref> Allereerst is gedacht aan de overdracht hiervan aan de Home Building Foundation, Zoals het zich thans laat aanzien, zou een dergelijke overdracht het meest aan de technische en wettelijke vereisten tegemoet komen. De huizen zouden dan door de Foundation aan de tegenwoordige bewoners worden verkocht op dezelfde wijze zoals dit na de oorlog met de Essoville-huizen geschiedde Deze bewoners zouden dan het eerst voor de aankoop dezer woningen, die zij momenteel huren, in aanmerking komen.<ref>Lago overweegt eigendoms overdracht Lago Heights huizen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 01-06-1953, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010988047:mpeg21:p002</ref> * woonhuizen waren eerst enkel genummerd terwijl beginjaren 60 hieraan namen van rivieren werd toegekend. * vergeleken met andere barios waren de kavel klein met daarop mini-woninkjes. Te St. Nicolaas is door de recente bouw van 70 arbeiderswoningen de (z.g. „Essoville") door de Lago Oil 6 Transport Cy Ltd. de volkshuisvesting belangrijk verbeterd.<ref>Woningtoestand op Aruba.. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 18-06-1942, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010987172:mpeg21:p004</ref> * in de wijk is gevestigd een rumshop en een pompstation, dat in 1952 in bedrijf ging. * wijk grenst aan de Graaf van Zinnendorfschool, gelegen aan de [[Bernhardstraat]]. == Historia == Buiten de Colony verrezen woonwijken voor het lokale personeel, voor elke laag van de hierarchie een aparte wijk. In 1937 werd begonnen met Lago Heights, 150 huizen. In 1939 [[Essoville]] met 75 bungalows om te beginnen. In 1947 werd begonnen met sociale woningbouw in [[Lagoville]]: de arbeiders werden in de gelegenheid gesteld door een spaarregeling op den duur eigenaar te worden van de huizen. En afgezien van de door Lago neergezette wijken was er in het centrum van wat later San Nicolas zou gaan heten ook een wijk van in de haast opgebouwde huizen in de stijl die ook op de Engelstalige Caribische eilanden te vinden is: [[The Village]].<ref>{{citeer web|url=http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=42|titel=De Lago en de Eagle: de olieindustrie op Aruba|werk=historiadiaruba.aw|datum= |bezochtdatum=2024-09-03|archiefurl=https://web.archive.org/web/20210812112631/http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=42|archiefdatum=2021-08-12|dodeurl=nee}}</ref> Divishon Atministrativo E zona ta konsistí di un lokalidat:[2] Essoville Demografia E zona tin un poblashon di 971 (1 di yanüari 2020). {{Appendix}} [[:Kategoria:Luga na Aruba]] --------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | variante = a | tipo= Bario | name = Esso Heights | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Regionnan di Aruba|San Nicolas Zuid]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = }} '''Esso Heights''' ta un bario den e zona di Lago/Esso Heights, den e region di Sint Nicolaas-Zuid den e parti zuidoost di Aruba.[1] == Historia == Buiten de Colony verrezen woonwijken voor het lokale personeel, voor elke laag van de hierarchie een aparte wijk. In 1937 werd begonnen met Lago Heights, 150 huizen. In 1939 [[Essoville]] met 75 bungalows om te beginnen. In 1947 werd begonnen met sociale woningbouw in [[Lagoville]]: de arbeiders werden in de gelegenheid gesteld door een spaarregeling op den duur eigenaar te worden van de huizen. En afgezien van de door Lago neergezette wijken was er in het centrum van wat later San Nicolas zou gaan heten ook een wijk van in de haast opgebouwde huizen in de stijl die ook op de Engelstalige Caribische eilanden te vinden is: [[The Village]].<ref>{{citeer web|url=http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=42|titel=De Lago en de Eagle: de olieindustrie op Aruba|werk=historiadiaruba.aw|datum= |bezochtdatum=2024-09-03|archiefurl=https://web.archive.org/web/20210812112631/http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=42|archiefdatum=2021-08-12|dodeurl=nee}}</ref> {{Appendix}} [[:Kategoria:Luga na Aruba]] ------------------ == Lago Colony == {{Variante|a}} {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Bario | nomber = Lago Colony | pais = {{ABW}} }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad situa na e extremo oost di e isla di Aruba, cerca di e area conoci actualmente como Seroe Colorado. E stat tabata konsistí di 377 kas,[2] un hospital,[3][4] misa, kas di klup, pista di bowling, i un Skol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. E poblashon di Lago Colony tabata prinsipalmente di Merka, ounke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. Lago tabatin su komienso na 1924 komo un fasilidat di trans-shipping pa zeta krudo ekstraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na Lago Maracaibo. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora ku a konstruí un refineria i e zeta krudo Venezolano a wòrdu refiná riba e isla i enviá tur kaminda na mundu komo produktonan petrolero kaba. == Baby beach == Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made lagoon.[5] E klup a inkluí un restorant, pista di baile i un stadion di beisbòl. Den e lagun, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.[6] Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buseo, ku ta den operashon ainda. ===NOTES=== Lago Colony waar de expat werknemers van de Lago Oil and Transport Co. en hun families als huurders gehuisvest waren in de periode van 1930 tot 1985, toen de Lago Oil and Transport Co. haar bedrijfsvoering in Aruba staakte. Clubhuis, kerk, scholen, sportfaciliteiten De uitbreiding bleef gestaag doorgaan, zo ook de bouw van woonwijken: het uit Amerika aangetrokken management werd gehuisvest in de zgn. Colony , een van de rest van het eiland afgescheiden woongemeenschap waar alleen bevoegden zoals de bewoners van de bungalows, toegang tot hadden. Ook een eigen ziekenhuis, voorzien van de modernste outillage, maakte daar deel van uit. Het had zijn eigen politiekorps, zijn eigen protestante kerk en een Amerikaanse school. Buiten de Colony verrezen woonwijken voor het lokale personeel, voor elke laag van de hierarchie een aparte wijk. In 1937 werd begonnen met Lago Heights, 150 huizen. In 1939 Essoville met 75 bungalows om te beginnen. In 1947 werd begonnen met sociale woningbouw in Lagoville: de arbeiders werden in de gelegenheid gesteld door een spaarregeling op den duur eigenaar te worden van de huizen. En afgezien van de door Lago neergezette wijken was er in het centrum van wat later San Nicolas zou gaan heten ook een wijk van in de haast opgebouwde huizen in de stijl die ook op de Engelstalige Caribische eilanden te vinden is: The Village. En/wiki Lago Colony was een gemeenschap gelegen aan de oostkant van het eiland Aruba , in het gebied dat momenteel bekend staat als Seroe Colorado. Deze stad bestond uit ongeveer 700 huizen, een ziekenhuis, een clubhuis, een bowlingbaan en een Amerikaanse school, met eerste tot twaalfde klassen en ongeveer 180 studenten. De bevolking van Lago Colony was voornamelijk afkomstig uit de Verenigde Staten, hoewel er een grote populatie bestond uit Engeland, Ierland en Schotland, die voornamelijk officieren waren van de tankervloot . Daarnaast waren er Nederlandse, Deense, Spaanse en andere nationaliteiten vertegenwoordigd in de gemeenschap. Deze stad werd gesteund door een grote olieraffinaderij in de wereld, die op dat moment eigendom was van een dochteronderneming vanStandaardolie van New Jersey , bekend als Lago Oil and Transport Company . Lago begon in 1924 als een trans-shipping faciliteit voor ruwe olie gewonnen door de Lago Petroleum Corporation die actief is in Lake Maracaibo . De ruwe olie werd vervoerd naar Aruba in vlakke bodem, ondiepe diepgang, tankerschepen, bekend als meertankers. Deze trans-shipping van de ruwe olie ging door tot 1928 toen een raffinaderij werd gebouwd en de Venezolaanse ruwe olie vervolgens op het eiland werd geraffineerd en als afgewerkte aardolieproducten over de hele wereld werd verscheept . In de jaren 1950 werd de Aruba Esso Club gebouwd in de door de mens gemaakte lagune van Baby Beach . [1]De club bestond uit een restaurant, een dansvloer en een honkbalstadion. In de lagune bevonden zich een steiger en kleine hutjes (waarvan er één nog steeds staat). De raffinaderij werkte tot 1985, toen het werd stilgelegd. De raffinaderij, nu eigendom van Valero Energy Corporation , werd later gekocht, heropend en vervolgens weer gesloten; in december 2010 kondigde Valero aan dat de raffinaderij opnieuw werd geopend. [2] Vanaf 2012 zijn er slechts enkele huizen van de voormalige Lago Colony overgebleven. De overgeblevenen zijn overgedragen aan de Arubaanse regering of verkocht aan particulieren. Vandaag is de Esso Club slechts één groot, verlaten gebouw met één bedrijf, een duikwinkel, nog steeds in bedrijf. Seroe Colorado Lighthouse (de.wiki) Colorado Point Lighthouse, De eerste toren was van hout en werd gebouwd in 1881. Het licht was 9 zeemijlen zichtbaar. In 1924 werd deze houten toren vervangen door een vierkant stenen gebouw. Het was een toren van 11 meter hoog met een voetafdruk van 4 bij 4 meter. Het licht reikt tot 18 zeemijl en is te zien vanaf het Paraguaná-schiereiland (Venezuela). In 1937 verving elektriciteit aardgas als energiebron voor de vuurtoren. In 1942 werd de vuurtoren verwijderd. Op dat moment, de Amerikaanse mariniers had verschillende kanon batterijen die aan de kust, die een duidelijke schot hoeken om de raffinaderij Aruba verdedigen tegen onderzeeboot aanvallen nodig. Vandaag is er slechts een eenvoudig, klein baken. ( info ) | uitgeven ------------ {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | variante = a | tipo= Bario | name = Zeewijk | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image3 = Zeilschip bij de Yachtclub van Aruba. Op de achtergrond de Lago-olieraffinaderij, Bestanddeelnr 252-3982.jpg | image2 = De haven van de Lago-olieraffinaderij in San Nicolas op Aruba, Bestanddeelnr 252-8041.jpg | image1 = BNA-DIG-MEINERS-0035 - San Nicolas - Zeewijk, Zwemmers aan strand van Zeewijk 591200 c.jpg | caption1 = Playa di Zeewijk | footer = Bista pa lama cu [[Lago Oil & Transport Company|refineria Lago]] den fondo | footer_align = center }} | pais = {{ABW}} | region = [[San Nicolas|San Nicolas-Zuid]] | poblacion = 527 | censo = 2020 | censo_ref = | area = 0,4827 | densidad = 1,092 | zona = | zoom = 14 }} ------------------- ==The Lourdes Grotto== Named in commemoration of the famous French religious landmark, was created under the guidance of a priest named “Erkamp” and parishioners in the year 1958. The grotto, a shrine built into the rocks is located in Seroe Preto, just off the main road to San Nicolas. A statue of the Virgin Mary, weighing 700 kilos, was hoisted into place in the grotto. Every year, on February 11 (feast of Lady of Lourdes), a procession leaves from the St. Theresita church in San Nicolas to the grotto, where a mass is performed. The grotto is located road-side and can be visited daily. <ref>https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20260227.pdf Explore Aruba! (27 di februari 2026)</ref> ---------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante = a | tipo = luga | nomber = Parkietenbos | nomber_oficial = | nomber_nativo = | pais = {{ABW}} | alias = | lema = | imagen = | descripcion = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | image3 = }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Oranjestad West]] | zoom = 14 }} '''Parkietenbos''' ta un luga situa na costa west di Aruba, canto di lama y mangelnan directamente pazuid di [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]] y e areanan residencial di [[Simeon Antonio]] y [[Cas di Paloma]]. E area aki ta designa como un zona economico den e ''Ruimtelijke Desaroyo Plan'' (ROP) di Aruba di 2009.<ref>[https://web.archive.org/web/20160224005153/http://dip.aw/ROP%20atlas.pdf Atlas Ruimtelijk Ordeningsplan]</ref> == Zona economico == For di añanan 1960, e landfill sentral “Parkietenbos Containerpark & ​​Landfill Facility”, simplemente konosí komo “Parkietenbos”, ta situa na Parkietenbos. E instalashon públiko aki ta wòrdu manehá pa [[Serlimar]] y ta consisti di dos deposito principal: e parke di container i e landfill, caminda e sushi ta wordo compacta, nivela y cubri.<ref>[https://web.archive.org/web/20201031134950/https://serlimar.com/ Officiële website Serlimar]</ref> Na 2009, e compania Mericano Bouldin & Lawson a entrega e instalacion di “WastAway”. E instalacion aki cu tin un balor di 28 miyon florin, mester a procesa desperdicio den asina yama “fluff” y despues reusa e fluff aki pa compost of fertilisante di tera. Sinembargo, e instalashon nunka no a funshoná korektamente i p’esei a wòrdu será na mitar di 2011.<ref>{{Citeer web |url=http://www.genootschapnederlandaruba.nl/wp-content/uploads/2017/02/Voor-u-gelezen-juli-2016.pdf |titel=Voor u gelezen, GNA, juli 2016 |bezochtdatum=2018-07-20 |archiefdatum=2018-07-20 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20180720225535/http://www.genootschapnederlandaruba.nl/wp-content/uploads/2017/02/Voor-u-gelezen-juli-2016.pdf |dodeurl=ja }}</ref> Riba 8 di febrüari 2018, un “petishon pa informashon” (RFI) a keda publiká en konekshon ku e destaho pa e remediashon di e landfill i e kambio den e método di prosesamentu di desperdisio: di maneho di desperdisio “sólido” pa “sostenibel”.<ref>[https://www.ie-forum.nl/artikelen/rectificatie-afgewezen-wegens-onvoldoende-hinder-voor-aanbestedingen-parkietenbos Rectificatie afgewezen wegens onvoldoende hinder voor aanbestedingen Parkietenbos]</ref> Desde 2007, un planta di tratamentu di awa di riool a wòrdu situá banda di e landfill pa e tratamentu di awa di cesspool suministrá pa tankero.<ref>{{Citeer web |url=http://www.witteveenbos.nl/nl/projecten-afvalwater/project/15-rwzis-aruba/pagenr/1 |titel=Aruba |bezochtdatum=2018-07-20 |archiefdatum=2018-07-20 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20180720225707/http://www.witteveenbos.nl/nl/projecten-afvalwater/project/15-rwzis-aruba/pagenr/1 |dodeurl=ja }}</ref> == Asuntonan ambiental == Huma di e landfill di Parkietenbos por wòrdu mira for di Wayaca (yüni 2022) Pa añanan, e landfill ku awor ta sobrepobla tabata e kousa di kehonan tokante molèster di huma, huma tóksiko i polushon, ku ta un peliger pa medio ambiente i salú públiko. Na 2002, un grupo di residente lokal a funda e Fundashon Parkietenbos pa hala mas atenshon na e problema di desperdisio a traves di akshonnan.<ref>https://www.thedailyherald.sx/islands/66520-aruba-residents-take-action-against-landfill{{Dode link|datum=februari 2020 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> E fundacion aki a tuma accion na comienso di juli 2018 ora cu candela a bolbe cuminsa na landfill. Despues di akshonnan inútil di Stichting Parkietenbos, un residente lokal a disidí di presentá un demanda kontra gobièrnu na 2020.<ref>{{Citeer web|url=https://caribischnetwerk.ntr.nl/2020/08/25/overheid-blijft-doorgaan-met-illegale-afvalpraktijken/|titel=Overheid blijft doorgaan met illegale afvalpraktijken|bezochtdatum=|auteur=Sharina Henriquez|datum=2020-08-25|werk=caribischnetwerk.ntr.nl}}</ref> {{Appendix}} ------------------- {{Databox}} '''Cunucu Arikok''' ta un museo habri den [[Parke Nacional Arikok]], cu ta sirbi como mustra di e manera di biba di antaño. E ta un di e atraccionnan principal di Parke Nacional Arikok. {{Appendix}} Fondo Prins Bernhard lo financia finalisacion di e proyecto ‘Cunucu Arikok’. Esaki ta encera un suma di mas o menos 60 mil florin. Cu Cunucu Arikok e fundacion FANAPA tin como meta pa crea un obheto cu ta duna e bishitantenan un bon impresion di kico naturalesa na Aruba tin pa ofrece. ‘Na e lugá úniko aki nos ta haña vegetashon eksuberante riba un pida tereno kaminda diferente formashon geológiko ta uni den otro, ku ta visibel den kunuku pa medio di diferensianan den tipo di tera i baranka i kaminda un kantidat grandi di parha i bestia di tera tambe ta biba.<ref> Prins Bernardfonds steunt afbouw project Cunucu Arikok. "Amigoe". Curaçao, 14-09-1989, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 25-04-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642757:mpeg21:p006</ref> E sub-proyecto “Cunucu Arikok”, di Stinapa Aruba, lo wordo financia door di Fondo Prins Bernhard, a haya sa di Stinapa. E proyecto aki ta data for di aña 1980 ora cu Departamento di Desaroyo Economico (DECO) den colaboracion cu otro instancianan local a desaroya un proyecto grandi pa crea un parke nacional Arikok-Jamanota na Aruba. Stinapa Aruba tin 785 hectar riba huur di gobierno. Esaki ta Sero di Arikok y e area rond di dje. E sitio ta situá eksaktamente na e frontera di dos formashon di piedra geológiko: e diabase schist-tuff i e tonalite. Hopi impreshonante den e parti abou ta numeroso formashon ku ta konsistí di blòki grandi di tonalita rondoná den kua eroshon a krea e formanan mas straño i imponente. Komo ku e cunucu ta protehá di e bientunan komersial konstante i salu dor di e seru di Arikok, e tin un vegetashon relativamente eksuberante. Tin un kantidat di palu hopi bieu, grandi i kompletamente krese, ku ta un raridat riba e isla. Konenchi, parakeet ta biba einan i hopi bia por mira otro parhanan manera trupial, chuchubis i perdiz. Kaskabel tambe ta presentá, pero bo mester ta un eksperto pa haña un: nan ta lastra bai ora hende yega serka.<ref>Natuurpark met cultuur-historisch monument Bernhard-fonds neemt Cunucu Arikok voor zijn rekening. "Amigoe". Curaçao, 30-11-1985, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 25-04-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643304:mpeg21:p011</ref> {{Stub}} ChatGPT: Cunucu Arikok ta un lugá histórico i kultural importante den Parke Nacional Arikok na Aruba. E palabra "cunucu" ta referí na un plantashon chikí òf un kas di campo, i den e kontektu aki, e ta referí na un plantashon ku a pertenesé na Arie Kok, un agricultor Hulandés. E nòmber di e parke mes, Arikok, ta derivá di su nòmber. ​ Wikipedia – Die freie Enzyklopädie 🏡 Historia i Signifikado Cunucu Arikok a forma parti di e desaroyo di Parke Nacional Arikok. E área a sirbi komo un plantashon chikí, i su kas di torto (kas di adobe) a keda preservá komo un ejemplo di bida rural tradicional Arubano. E kas a rekonstruí usando método tradicional pa mustra e estilo di bida di e tempu ey. ​ wheninaruba.com 🌿 Naturalesa i Kultura E área rondó di Cunucu Arikok ta riku den flora i fauna lokal, inklusí mata di divi-divi, kaktus tropikal, i otro planta medikinal. Tambien, den e área por haña desèño riba piedra di Indjanan nativo, ku ta indiká e presensia di pueblo indígena den e región. ​ 🥾 Rota di Hike E Cunucu Arikok Trail ta un ruta di hike fasil, ideal pa famia i visitante ku ta buska un introdukshon na e parke. E trail ta kuminsá na e sentro di bishita i ta dura mas o ménos 2 ora. Durante e hike, bo por wak e kas rekonstruí, flora lokal, i arte rupestre. ​ wheninaruba.com +2 things-to-do-in-aruba.com +2 boardwalkaruba.com +2 🗺️ Lokal i Atraktividatnan Serka Cunucu Arikok ta lokalisa serka di otro atraktividatnan den e parke, manera Kueba Chiki, un kueba ku desèño riba su muraya, i Dos Playa, un playa doble popular. E ruta ta pasa tambe serka di Sero Arikok, un di e punto mas haltu di Aruba. ​ AllTrails.com [[:Kategoria:Seru na Aruba]] Sinds enkele járen bezit Aruba een national park. Een uitgestrekt terrein in de omgeving van de Arikok en Jamanota tot aan de noordkust toe. Een kleiner deel van dit park is omheind d.m.v. een “slavenmuur”, aangelegd door de Stinapa. Dit park, gelegen in de luwte van de Arikok, is alleszins de moeite waard en bij uitstek geschikt voor een wandeling op een zondagna¬ middag. De ingang bereikt men door op de zándweg naar de Jamanota de Stinapaborden te volgen. Een keurig aangelegd pad maakt de wandeling tot een waar genoegen. Op de steile gedeelten zijn stenen trappen aangelegd met zelfs een leuning. Men bevindt zich werkelijk in een uniek stukje Arubaanse natuur. Enorme rotsblokken, praktisch alle soorten planten die op Aruba in het wild groeien en schitterende vergezichten. Door de beschutte ligging groeien de Watapana’s zoals het hoort: gewoon rechtop. Onder de enorme kruinen zijn banken aangebracht, waarop het koel rusten is. Dát is pas rusten met enkel vogelgeluiden om je heen, alleen het gekrijs van de parkieten zou aangepast moeten worden. Konijntjes schieten heen en weer. Een zijpaadje voert ons naar een overhangende rots, waar zich Aruba’s bekendste indianentekens bevinden. Bezoekers doen er goed aan een fotocamera mee te nemen, vooral de natuurfotograaf zal behoorlijk aan zijn trekken komen. Het wandelpad mondt uit bij een gerestaureerd lemen huisje. Het is geheel in stijl gehouden. Ook de omgeving van dit huisje wil de Stinapa aanpassen aan het leven van vroeger. Cunucu Arikok is een waardevol projekt, zowel voor de lokale bevolking als de toerist, die wat meer wil zien dan alleen het strand en het casino. Bekijk op uw gemak de foto’s en trek er op uit. Kan heel gezond zijn. (skol i Komunidat november 1986) foto’s: Rinus de Graaff ===Stampia di 75 cen=== Cunucu Arikok ta keda na pia di Sero Arikok, na e parti west unda no tin mucho biento. Den pasado nan a practica aki agricultura y cria di bestia, pero no na gran escala. E cunuqueronan tabata biba den cas di torto, esaki ta un cas traha di lodo. E cas di torto cu nos ta mira awendia den Cunucu Arikok a keda construi na 1985, perfectamente imita na e manera tradicional.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2006-11-01/page/n30/mode/1up?q=cunucu+arikok+skol Post Aruba N.V. kier mustra e beyeza di Parke Nacional Arikok], BDA (1 di november 2006)</ref> Pa e spannan di dak nan a uza flambeu (palo di cadushi) y e murayanan ta traha di un mezcla di lodo y yerba. ===Stampia di 100 cen=== Despues di core riba e caminda cu ta pasa door di e parke, nos ta yega na e punto mas halto, esta Miralamar. For di aki bo tin un bista riba lama na ambos banda di e isla. Den cielo tin un warawara (ployborus plancus) ta bula y ta busca un coneu of un cabrito morto. E paisahe ta caracteriza pa duinen aki ta cubri un espacio di mas o menos 2 hectarea. Nan ta consisti di santo blanco di coral cu e biento di Noordoost ta supla riba e isla. Riba e duinen ta crece algun palo di druif y di oleifi cu te hasta den tempo seco ta mustra berde. Ken lo por haya e shoco dilanti di e monton di piedranan? Shoco bo ta hay’e solamente na Aruba. ------------------ == Manchebo Beach == {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante = a | nomber = Manchebo Beach | nomber_oficial = | nomber_nativo = | tipo = Playa | pais = {{ABW}} | alias = | lema = | imagen = | descripcion = | multi-imagen = <!-- Utilisa plantia {{Multiple image}} --> | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Oranjestad West]] | zoom = 14 }} (Van een onzer verslaggevers) WILLEMSTAD. — Bij PB 1965 no 34 is verschenen het landsbesluit, dat het besluit van het Bestuurscollege van Aruba goedkeurt om een perceel grond van ongeveer 16.225 m 2 voor zestig jaar in erfpacht uit te geven aan Machebo Beach Hotel NV te Manchebo.<ref>Erfpacht Manchebo. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 30-03-1965, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 22-04-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462582:mpeg21:p003</ref> -------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante = a | nomber = Cueba Huliba | nomber_oficial = | nomber_nativo = | tipo = Cueba | pais = {{ABW}} | alias = | lema = | imagen = Bat Cave Formations.jpg | descripcion = | multi-imagen = <!-- Utilisa plantia {{Multiple image}} --> | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[San Nicolas]] | zoom = 14 }} '''Cueba Huliba'''[1][2] (tambe konosí komo Baranca Sunu ku ta nifiká “Baranka Desnudo”) ta un cueba Guadirikiri of Cueba di Guadirikiri ta un espacio natural bou di tera na Aruba, den Parke Nacional Arikok na mas of menos 1,4 km di Fontein. es.wiki:'''Cueba Huliba'''[1][2] (tambe konosí komo Baranca Sunu ku ta nifiká “Baranka Desnudo”) ta un cueba riba e isla Karibense di Aruba,[3][4] apodá e “tùnel di amor”[5] pa su entrada den forma di kurason. E entrada ta via un trapi skerpi i smal ku ta hinka den e kueba. E tin sinku entrada. Na algun lugá, bo mester bùig pa wak e formashonnan. Flashlights ta nesesario pa eksplorá e koredó di 300 pia (91 m) largu, ya ku ta totalmente skur paden di e kueba. E kueba ta yená ku formashonnan di stalagmita i stalaktita den e piedranan di kalki. Dos espesie di bat ku ta biba den e kueba aki ta e Leptonycteris curasoae i e Macroglossus sobrinus. Ta interesante pa nota cu vleermuis, despues di drumi den cueba durante dia, ta bula sali den horda en busca di cuminda. E salida for di e tùnel ta dor di un seri di trapi ku ta grabá den e baranka i ta basta riesgoso. Den un di e kambernan, e Birgen Maria a wòrdu grabá den un formashon di baranka natural. Leyenda ta menshoná historianan tokante piratanan ku lo a biba den e kueba pa skonde nan tesoronan, ounke no tin evidensia pa konfirmá esaki. {{Appendix}} [[:Kategoria:Aruba]] ----------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | variante = a | nomber = Cueba di Fontein | nomber_oficial = | nomber_nativo = | tipo = Cueba | pais = {{ABW}} | alias = | lema = | imagen = | descripcion = | multi-imagen = <!-- Utilisa plantia {{Multiple image}} --> | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[San Nicolas]] | zoom = 14 }} E '''Cueba di Fontein''' ta un cueba situa na costa nort-oost di [[Aruba]], den e [[Parke Nacional Arikok]]. ** Fontein Cave: Longer than the Quadirikiri Cave, the Fontein Cave contains pathways that stretch to the limestone walls further down. Here is also where prehistoric drawings can be seen. Though this cave does not have its own legend, this was speculated to have been occupied—or at least used by prehistoric Arawak settlers on the island for rituals and other spiritual ceremonies.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20240403.pdf Visit the island’s popular cave sites!], Aruba Today (3 di april 2024)</ref> This popular cave is located along the northeast coast in National Park Arikok near Boca Prins. The Fontein Cave is well known for its native Arawak Indian rock paintings which can still be found on the walls and ceilings. The brownish-red paintings were left by Caquetios and graffiti imprinted by European settlers. {{Appendix}} [[:Category:Aruba]] es.wiki:'''Cueba di Fontein''' Cave[1][2] ta un cueba chikito cerka di Boca Prins na e parti nort di e isla di Aruba.[3][4][5] E ta bon konosí pa su dibuhonan di muraya nativo Arawak, ku a wòrdu grabá pa Nativonan Merikano dekorativamente riba e murayanan di piedra i parti di e plafond mas plat di e kueba ku kombinashonnan di koló kòrá òf maron-kòrá-maron òf lila; Esaki ta duna pista tokante e historia di e amerindionan. E kueba ta aksesibel for di un “baranka di terasa di piedra di kalki di koral” i tin un largura di 3 meter (9.8 pia) i un haltura di 2 meter (6 pia 7 inch). E sala di entrada, ku ta habrí pa bishitantenan, ta 4 meter (13 pia) haltu i ta ekstendé te na un profundidat di 50 meter (160 pia). Komo ku e ta un formashon geológiko di piedra di kalki, i debí na filtrashon di awa, formashonnan di stalagmita i stalaktita di koló, tamaño i forma hopi straño a wòrdu produsí. Murciélago ta traha nèshi den kavidatnan di kueba den nan búskeda nokturno pa rekohé kuminda, ku ta konsistí di nèktar i pólen. Tin registronan ku e indjannan Araucano a usa e kueba aki pa hasi nan ritualnan i seremonianan tribal. --------------------- '''Blackstone Beach''' ta un playa na costa nort den region di .., den PArke Nacional Arikok. (Oranjestad)—Nomber for di su mas karakterístika rekonosibel, e Piedra Pretu Playa casi ta representa lo contrario di e beachnan tipico di Aruba. Pa un, e tin santu pretu i ta cubri cu piedranan liso preto. Na di dos lugá, e ta keda na e parti nort di e isla, leu for di e blanku playanan di santu di den e region sùit. Pues, si bo ta sinti bo kla pa algu diferente—òf si ta dia kontrali, bishitá e Playa di Blackstone.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20250305.pdf Blackstone Beach], Aruba Today 95 di maart 2025)</ref> Blackstone Beach ta mustra e mas banda natural di Aruba: e piedranan cu tapa e playanan i e forma di dje a wòrdu trahá pa mil añanan via erupshonnan volkániko, koral moveshonnan di ref i aktividat di ola di e parti nort rural di e isla. Situá mas ost di e Brug Natural i Playa di Andicuri, e Blackstone Beach ta relativamente fásil pa haña akseso. Unabes bo pasa e Formashon di Baranka Ayo, tuma e Kaminda di Andicuri ku ta hiba na Andicuri Laman. Einan, bo por stashoná bo outo i hasi un kaminata di 1km pa Blackstone Beach. E playa aki ta forma parti di e Arikok Parke Nashonal i pues ta un sitio ku ta wòrdu konserbá. Esaki ta e motibu pakiko e ta tambe relativamente intakto pa komersial influensianan. Apesar di a wòrdu yamá un playa, tene kuenta ku e no ta konsehá pa landa den awa, manera e koriente ta hopi fuerte i por desviá bo fásilmente mas leu den oséano salbahe. Pero, ainda bo por disfrutá di un espektakular bista di e piedranan i e parti nort oséano ku ta ekstendé dilanti di e playa i saka un potrèt ku bo amigunan òf famia (Oranjestad)—Named after its most recognizable feature, the Blackstone Beach almost represents the opposite of the typical Aruban beaches. For one, it has black sand and is covered in black smooth stones. Secondly, it lies on the northern side of the island, away from the white sandy beaches of in the southern region. So, if you feel up for something different—or if it’s opposite day, visit the Blackstone Beach. Blackstone Beach shows the more natural side of Aruba: the stones that cover the beaches and the shape of it has been crafted for thousand years via volcanic eruptions, coral reef movements and wave activity of the rural northern part of the island. Located further east to the Natural Bridge and Andicuri Beach, the Blackstone Beach is relatively easy to access. Once you get passed the Ayo Rock Formation, take the Andicuri road leading up to Andicuri Beach. There, you can park your car and take a 1km hike towards Blackstone Beach. This beach forms part of the Arikok National Park and is therefore a site that is preserved. This is why it is also relatively untouched by commercial influences. Despite being called a beach, do note that it is not advised to swim in the water, as the current is very strong and can easily stray you further in the wild ocean. However, you can still enjoy a spectacular view of the stones and the northern ocean that stretches out in front of the beach and take a picture with your friends or family --------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | variante= a | tipo = Playa | nomber = Boca Prins | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = Plantage in Boca Prins op Aruba, Bestanddeelnr 252-7977.jpg | caption2 = Plantashi Boca Prins na 1947 | image3 = | caption3 = }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Santa Cruz]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Parke Nacional Arikok]] | tipo_subdivision_adm2 = | subdivision_adm2 = | descripcion = | pais = {{ABW}} | zoom = 13 }} '''Boca Prins''' ta un boca na e costa nort-oost di Aruba, situa den [[Parke Nacional Arikok]]. Kontenido Deskripshon Situá den Parke Nashonal Arikok, e bahia di santu ta un destinashon turístiko popular. E playa di santu blanku sin vigilansia ku duinen ta solamente 55 meter largu i no ta ofresé ningun otro fasilidat. Landamentu por ta peligroso debí na e koriente fuerte i konstante i ta rekomendabel solamente pa landadónan eksperensia, si ta. E bahia ta wòrdu bishitá de bes en kuando pa surfistanan, pero no ta wòrdu konsiderá un di e lugánan di buseo sobresaliente di e isla. [ 1 ] Un kaminda di santu ku baranka di piedra di kalki ta hiba na e bahia via un trapi di palu. E piedranan di Boca Prins ta e habitat di Cnemidophorus arubensis , un lagadishi di karakol ku ta wòrdu hañá solamente na Aruba. Banda di Boca Prins tin un di e plantacionnan di cunucu mas bieu na Aruba, cu a wordo cultiva pa colonialnan Hulandes den siglo 16. E nòmber di e bahia ta derivá for di e plantashon di Prins di ántes den serkania. https://de.wikipedia.org/wiki/Boca_Prins E entrada aki, unda e [[rooi]] di e mesun nomber ta basha den lama, probablemente ta haya su nomber for di Paulus Printz, kende a wordo manda pa e colonia di Curacao door di WIC pa descubri mineralnan. Despues di no a haya oro ni na Curacao ni na Bonaire, el a yega Aruba dia 14 di juni 1725 y a establece banda di e costa noordoost di e isla.<ref>Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'' ISBN:978-0-359-65900-5, pag. 74-75</ref> '''Boca Prins''' ta un [[bahia]] na e costa nort-oost di [[Aruba]], situa den [[Parke Nacional Arikok]]. Deskripshon Situá den Parke Nashonal Arikok, e bahia di santu ta un destinashon turístiko popular. E playa di santu blanku sin vigilansia ku duinen ta solamente 55 meter largu i no ta ofresé ningun otro fasilidat. Landamentu por ta peligroso debí na e koriente fuerte i konstante i ta rekomendabel solamente pa landadónan eksperensia, si ta. E bahia ta wòrdu bishitá de bes en kuando pa surfistanan, pero no ta wòrdu konsiderá un di e lugánan di buseo sobresaliente di e isla. [ 1 ] Un kaminda di santu ku baranka di piedra di kalki ta hiba na e bahia via un trapi di palu. E piedranan di Boca Prins ta e habitat di Cnemidophorus arubensis , un lagadishi di karakol ku ta wòrdu hañá solamente na Aruba. Banda di Boca Prins tin un di e plantacionnan di cunucu mas bieu na Aruba, cu a wordo cultiva pa colonialnan Hulandes den siglo 16. E nòmber di e bahia ta derivá for di e plantashon di Prins di ántes den serkania. https://de.wikipedia.org/wiki/Boca_Prins == Mira tambe == * [[Playanan di Aruba]] {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=de|oldid =205170166|titulo=Dos Playa}} {{References}} ;Lista di fuente *[http://nl.aruba.com/activiteiten/dos-playa Dos Playa] riba nl.aruba.com *[https://www.surfline.com/surf-report/dos-playas/5842041f4e65fad6a7708e27 Dos Playa Surf] riba surfline.com }} [[:Category:Luga na Aruba]] ---------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | variante = a | nomber = Cueba di Huliba | nomber_oficial = | nomber_nativo = | tipo = Cueba | pais = {{ABW}} | alias = Tunnel of Love | lema = | imagen = | descripcion = | multi-imagen = <!-- Utilisa plantia {{Multiple image}} --> | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[San Nicolas]] | zoom = 14 }} **The Huliba Cave/ Tunnel of Love The Huliba Cave, formerly known as the Tunnel of Love, was once open to the public, and was the biggest and most accessible of all three caves. This cave had five chambers, including one that is heartshaped. This cave had narrow stairs that led to long pathways deep into the cave, with a staircase leading to the exit on the other side. In one of the chambers, there used to be the carving of the Virgin Mary, put there for the protection of the cave. However, the Huliba Cave has been permanently closed for a few years now, as a way to preserve the bat population that lives in the cave. These Long Tongue Fruit Bats and Insect Eater Bats are very important to the ecosystem of the island. Though this cave is no longer accessible to the public, it surely is interesting to learn more about the history of these caves and the Awarak tribes that resided or utilized them.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20240403.pdf Visit the island’s popular cave sites!], Aruba Today (3 di april 2024)</ref> Do note that these caves are very dark, humid, hot, and are inhabited by bats. Do wear comfortable clothing and shoes, as the pathways in these caves may be rough and bumpy, and don’t forget to bring a lashlight! {{Appendix}} [[:Category:Aruba]] ---------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | tipo= Bario | name = Eagle | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 2/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} == Eagle (Aruba) == '''Eagle''' ta un bario di [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad, capital di Aruba. == Historia == Den comienso di añanan 20, Aruba a conoce dos refineria. Na aña 1924 a establece Lago Oil & Transport Ltd y despues na aña 1927 De [[Arend Petroleum Maatschappij]]. Dos refineria cu tabatin un rol masha importante den [[Di Dos Guera Mundial|Segundo Guera Mundial]], ya cu nan tabata suministra petroleo na e aliadonan. Ta di e refineria ‘Arend’ e vecindario aki a haya su nomber ‘Eagle’ y tambe nos ‘Eagle Beach’. Minister Maduro a comparti un tiki historia: “E refineria Eagle aki a duna trabou na mas cu shete mil trahado di 58 diferente pais. Den e area aki, e refineria a traha e fabrica pa refina e petroleo, un laboratorio y un brandweerkazerne. Tambe nan a construi nan sede ‘hoofdkantoor’ cu ta exactamente e edificio caminda nos ta para actualmente”. E mandatario tambe a trece dilanti cu e refineria a construi casnan special pa e personal di refineria, algun cas den e bario, e Eagle tennis club y e hospital cu tey ainda.<ref>[https://awemainta.com/wp-content/uploads/2024/02/AM240221.pdf Minister Maduro di Cultura a haci e desvelo di e ‘Ruta Historico di Eagle’], Awemainta (21 di februari 2024) </ref> E ‘Ruta Historico di Eagle’ ta un ruta pa cera conoci cu e historia di e bario di Eagle, e refineria di Eagle y Aruba su rol importante pa aliadonan den Segunda Guera Mundial. E storia di e refineria di Eagle, un tempo simbolo di e poder industrial di Aruba hunto cu Lago na San Nicolas, ta conta nos e desaroyo di Aruba den tempo for di su comienso na 1924 te na e desmantelamiento den añanan cincuenta y sesenta caminda cu a traha espacio pa turismo cual te cu awe en dia ta e pilar economico mas importante di Aruba. E proyecto di ‘Eagle History Tour’ lo crea un conexion entre e historia, herencia cultural industrial di Aruba y nos turismo, creando un atractivo nobo pa nos bishitantenan pero tambe lo educa localnan y principalmente e generacionnan mas jong tocante Aruba su historia industrial y e rol importante di e refineria di Eagle den e di Dos Guera Mundial asina e mandatario a trece den su discurso. Ademas den un futuro cercano lo pone borchinan na cinco diferente sitio cu QR code cu ta contene informacion importante di historia di e sitio den cuatro diferente idioma, mas obhetonan di arte y programanan educativo. Aruba tabatin un rol importante den Segundo Guera Mundial cu e dos refinerianan aki cu Alemania tabatin wowo riba Aruba y nan a manda un submarino pa bin destrui e dos refinerianan aki pa stroba e aliadonan haya nan combustibel. Asina e submarino a tira riba e tankero Arkansas y a mata varios hende entre otro Bonerianonan. Tambe e submarino a manda torpedo pa destrui e dos refinerianan cu danki na nos Señor Dios esakinan a faya nan proposito. {{Appendix}} -------------------------------------- {{Infobox luga den pais | tipo= Bahia y haf | name = Plantashi Prins | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 2/2 | caption_align = center | image1 = Zeilschip bij de Yachtclub van Aruba. Op de achtergrond de Lago-olieraffinaderij, Bestanddeelnr 252-3982.jpg | caption1 = Barco di bela cu refineria den fondo | image2 = De haven van de Lago-olieraffinaderij in San Nicolas op Aruba, Bestanddeelnr 252-8041.jpg | caption2 = }} {{Databox}} '''Plantashi Prins''' ([[Hulandes]]: Plantage Prins), originalmente un plantacion di coco na Aruba, [1] [2] a mira su cas reconstrui den añanan 1950. E decadensia di palma, atribuí na malesa, a kondusí na e stòp di produkshon di kunuku. 3] Na 1911, e mapa di Werbata-Jonckheer a identifiká Prins Plantation komo un di e 23 plantashonnan mayoritariamente chikitu karakterisá pa agrikultura kombiná, palu di koko i kas. Ademas, un plantashon mas grandi tabata situá paden, nort di Oranjestad na San Barbola, lugá di nasementu di Virginia Demetricia. E township Savaneta en realidad a surgi for di un plantacion gubernamental cu despues a transforma den un pueblito chikito. 4] == Etimologia == E plantacion ta derivá su nòmber for di un ingeniero di mina suédo Paulus Printz, ku a biba den e área durante di dies-ocho siglo, mientras tabata buska oro den nòmber di e administradornan di e kamber di Amstedam di e kompania Hulandes di West India. Segun e mapa di Van Raders di 1825, e ruina di su kas (No. 37) tabata situá riba e muraya na nortwest di e plantashon, pero for di e tempu ei e ruina a disparsé. E tapa di e seru, ku ta eksponé na bientu, tabata mas faborabel pa biba ku e arroyo ku tabata protehá pa bientu. [5] [6] Printz a traha na Aruba for di 14 di yüni 1725, te ku 3 di yüni 1727, ora ku el a risibí un òrdu di Amsterdam pa stòp e trabou. [ 7] == Panorama general == E kas original di plantacion den e arroyo no ta pará mas, i e struktura ku a sigui, un kas di pais konstruí den añanan 1930, ta awor den un estado di ruin. 6] Situá 2.5 kilometer for di e sentro di bishitante i aproksimadamente 600 meter for di e plantahe Fontein den Parke Nashonal Arikok, un kaminda ta hiba na e plantahe Prins históriko, ku anteriormente tabata di propiedat di Sr. Mokki Arends,[8] i dos arroyos bisiña, Rooi Prins i Rooi Dwars. E arroyos aki un tempu tabata nutrí palu di koko i palu di fruta. Mientras cu e coconutnan a desaparece, y solamente algun mata di fruta a keda, e vegetacion nativo ta prospera mas densamente cu riba e colinan circundante. 1] Te ku 2023, apesar di plannan inisial, e renobashon i transformashon di e ruinanan di e plantashon Prins den e Prins Center, ku ta presentá proyektonan di demonstrashon riba aktividat agrikultoral di plantashon tempran, no a tuma lugá ainda. E integrashon di e Prins Center den e diseño nobo di Parke Nashonal Arikok ta keda pendiente. Ta konsehábel pa konsiderá pa destahá e importansia históriko di Prins Center su nòmber den e sentro mes. 9] {{Appendix}} ------------------------ {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =59895500|titulo=Pos Chikito}} {{References}} }} == Mira tambe == * [[Lista di luga na Korsou]] {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62603301|titulo=Suffisant (Curaçao)}} {{References}} }} ---------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | variante = a | nomber = Bushiribana | nomber_oficial = | nomber_nativo = | tipo = Bario | pais = {{ABW}} | alias = | lema = | imagen = Gouddelving bij Bushiribana op Aruba, Bestanddeelnr 252-7961.jpg | descripcion = Mina di oro na Bushiribana na Aruba (1947). Na 1946, despues di 30 aña, a cuminsa e mina di oro atrobe pero esaki no a resulta lucrativo. | multi-imagen = <!-- Utilisa plantia {{Multiple image}} --> | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Paradera]] | zoom = 14 }} '''Bushiribana''' ta un luga den region di [[Paradera]] na kosta nort di [[Aruba]].[1] E ta mihó konosí pa e ruinanan di stempel di oro. == Geologia == Na final di e periodo di Kretáseo, kambionan geológiko signifikante a tuma lugá riba Tera. Piedranan fluido nobo, conoci como e batholith di Aruba, a pusha ariba door di scheurnan den e volcan antiguo, e Formacion di Lava di Aruba. E piedranan aki a forma koredónan i a solidifiká. Un di e tiponan di piedra cu a sali for di esaki ta gabbro. Gabbro tin un koló di antrasit i ta mustra mineralnan briante ora inspekshoná mas di aserka. E ta wòrdu hañá den e área di Matividiri. E tipo di piedra aki a wòrdu usá den konstrukshon di e planta di stèmpel di oro di Bushiribana.[2] Rush di oro Oro laba abou ta konosí komo oro aluvial. E ta laba den forma di stòf di oro, pida di oro, grano di oro i tin bia pida di oro. Despues di e rush di oro Arubano di 1824 pa 1829, den cual a haya oro aluvial, e cantidad eventualmente a baha y e depositonan di oro no a duna mas. Den transkurso di siglo, kompanianan di oro a kuminsá buska e fuente di e oro aki, e venanan di kuarso. Tin bia e adernan aki a surgi i despues a disparsé bou di tera atrobe.[3] Stempel di Oro Durante e periodo di 1872 pa 1915, ora ku oro tabata wòrdu mina riba e isla, dos molina di oro tabata operá.[3] Esakinan tabata e planta di stèmpel di oro di Bushiribana i e planta di smelt di oro di Balashi.[4] Na 1872, Aruba Island Gold Mining Company a construi un smelter y stempel mill di oro na Bushiribana, den curason di e area di mineria di oro cuarzo. Tambe e compania a construi e prome pier den haf di Aruba, yama Waaf di Compania riba Forti Abou, y a traha un caminda di dies kilometer pa transporta e mashinnan. E industria di stèmpel di oro tabata inkluí mashinnan di vapor, mulina di stèmpel, reservorionan di awa dushi i fòrnunan. E fábrika a hasi pèrdida pa binti aña. E oro a wòrdu saka dor di kombin’é ku merkurio, perdiendo mas o ménos mitar di e oro. For di 1897, e montonnan di shushi di Bushiribana a wòrdu retrabá usando e proseso di sianuro ku a wòrdu inventá resientemente, i ta e ora ei so e minamentu di oro a bira algu probechoso. Na 1899 un molina di stèmpel na Balashi a tuma over e trabou.[3] E oro prinsipalmente tabata bini di un di e dos shen venanan di kuarso ku ta karga oro ku a bini na superfisie for di e profundidatnan di Aruba kantu di kosta nort.[3] ---------- == Sero Colorado == On your way to Baby or Roger’s Beach, you’ll pass by the famous Red Anchor at what was once the entrance to the Colony residential community and be greeted with red soiled hills by the coast. This is Sero Colorado. Named after the 30-meter, deep red, limestone hill, Adriaan Laclé “Sero Colorado” translates to “Colored Hill”. Sero Colorado has deep historical ties with the once-thriving phosphate industry in the area. Matter of fact, there are still under- ground shafts and passages deep in Sero Colorado from the time of phosphate mining. In 1958, the re- finery at the time, Lago, adopted this name for the residential section of its employees.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20241118.pdf Place names in San Nicolas and their origins], Aruba Today (18 di november 2024)</ref> -------- {{Infobox luga den pais | tipo= Isla di rif | variante = a | name = Renaissance Island | alias = Sonesta Island | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 2/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = | pais = {{ABW}} | region = [[Santa Cruz]]? }} '''Renaissance Island''' (antes Sonesta Island [1]) ta un isla di rif privá dilanti costa di Aruba na haltura di e pista di aterisahe di [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. Bista general E isla di ref di koral di 16 hektar a wòrdu kumprá pa Sonesta Hotels, i a habri na 1989 komo Isla di Sonesta.[2] Na 1991, Sonesta a wòrdu atkerí pa Ramada Renaissance Hotels, i e isla a wòrdu renobá komo Renaissance Island.[3] E ta un isla priva cu por wordo bishita solamente den dia. E isla di ref alargá ta ofresé playanan blanku, mondinan di mangel i un variedat grandi di parhanan.[1] Tin dos playa: Iguana Beach ta pa famianan, i Flamingo Beach ta pa adulto. Iguana Beach ta haña su nòmber for di e iguanan ku ta biba riba e playa. Flamingo Beach ta e unico luga na Aruba cu tin flamingo cu a wordo introduci. Tur dos espesie di animal tin bia ta bishitá e otro playa tambe.[4][5] Entre 7:00 AM y 7:00 PM un boto ta sali for di e hotel Renaissance Aruba pa e isla di rif. Huespetnan ku no ta di hotèl por biaha pa un pago.[6] Dos avion chikí, un Beechcraft Model 18 i un Convair 400, a wòrdu hundi na kosta pa krea un lugá di buseo. Ta posibel pa pasa anochi den un cabana (hut chikitu) riba e isla.[5] -- == Historia == nl.wiki:E isla di 16 hectar riba rif di Bucuti a ser cumpra pa Sonesta Hotels, y a habri na 1989 como isla Sonesta.<ref>Amigoe, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=sonesta+island&coll=ddd&sortfield=date&page=1&facets%5Bspatial%5D%5B%5D=Nederlandse+Antillen&identifier=ddd:010642557:mpeg21:a0071&resultsidentifier=ddd:010642557:mpeg21:a0071&rowid=2 Sonesta hotel en Sonesta Island: uniek hotelproject], 14 februari 1989</ref> Na 1991, Ramada Renaissance Hotels a kumpra Sonesta, i e nòmber di e isla a kambia pa Renaissance Island.[ 3] Ta un isla privá cu por wordo bishita solamente den dia. E isla di rif ta un isla largu ku ta ofresé playa blanco, palo di mangrove i un variedat grandi di parhanan. 1] Renaissance-eiland (voorheen Sonesta eiland),[1] is een 16 ha groot koraalrifeiland, officieel bekend als het Bucutirif [2][3] voor de kust bij Oranjestad, Aruba. en grenst aan de Rifeilanden van Oranjestad. Het eiland is particulier bezit en heeft de enige privé-stranden op Aruba.[4] Er zijn twee stranden: Iguana Beach en Flamingo Beach. Een Beechcraft 18 en een Convair 400 zijn allebei bewust ongeveer 50 meter (46 m) uit de kust gezonken om een duikplaats te creëren.[5] Flamingo's zijn te zien op het eiland.[6] Ze zijn echter niet inheems op Aruba.[7] de.wiki:Renaissance Island is een ongeveer 48 hectare groot, particulier gebruikt, smal en ongeveer 3,8 kilometer lang eiland voor de kust van het hoofdeiland Aruba . de.wiki:Renaissance Island ta un isla privá di mas o ménos 48 ektar di largura, estrecho i di mas o ménos 3,8 kilometer largu, na kosta di e isla prinsipal Aruba. {{Appendix}} Renaissance Island (anteriormente Sonesta Island),<ref>{{citeer web|titel=Sonesta Island | url = https://www.tripadvisor.com/ShowTopic-g147247-i144-k845765-Sonesta_Island-Aruba.html | accessdate = 2020-03-04}}</ref> ta un isla di 16 hectare di coral, ofisialmente konosí komo Bucutirif<ref>{{cite web | title =Harbour Map and Navigational Chart. From Netherlands Government chart, 1977 | url = https://www.arubaports.com/main/oranjestad/ |bezochtdatum=15 november 2020}}</ref><ref>{{citeer web | titel=Navigation Waypoints referencing to “Bucuti Island” | url=https://www.aruba-cruisingguide.com/navigation/ |bezochtdatum=15 november 2020}}</ref> for di Oranjestad, Aruba, i ta limita ku e Rifeilanden di Oranjestad. E isla ta privá i tin e úniko playa privá na Aruba.<ref>{{cite web | title =Renaissance Aruba Resort & Casino | url =http://www.fodors.com/world/caribbean/aruba/review-40803.html | accessdate = 2014-08-20}}</ref> Tin dos playa: Iguana Beach i Flamingo Beach. Un Beechcraft 18 i un Convair 400 tur dos a keda sink deliberadamente mas o ménos 50 meter (46 m) for di costa pa crea un lugá di buceo.<ref>{{cite book | last =Huber | first =Joyce | title =Best Dives of Aruba, Bonaire & Curaçao | publisher = Hunter Publishing, Inc | date =2011 | isbn = 9781588437495 }}</ref> Flamingo ta ser mira riba e isla.<ref>{{cite web| last =Suri | first =Charu | title =Where to see Flamingos in Aruba | url =http://www.afar.com/highlights/where-to-see-flamingos-in-aruba | accessdate =2014-08-20}}</ref> Sinembargo, nan no ta nativo di Aruba.<ref>{{cite web|url=https://journalistontherun.com/2017/07/01/everything-you-need-to-know-about-flamingo-island-aruba/|title=Everything You Need To Know About Flamingo Beach Aruba|date=1 July 2017|publisher=}}</ref> == Lokashon y uzo == E isla ta situá mesora banda di e ruta di aterisahe RWY 11 na aeropuerto internashonal Reina Beatrix na sur di e islanan di Oranjestad. E ta comprá dor di e doñonan di un hotel di sinku strea. Riba e dos bahia di awa den forma di un U riba e isla a konstruí un restorant, barnan di playa, un sentro di spa, un kancha di voleibol i fasilidatnan pa deporte di awa i baño. E hóbennan di e hotèl ta wòrdu transportá ku e ferry di e hotèl mes. E awa di awa di e hotel ta ser transportá pa barku pa e WEB kanaal purifikashon na e isla prinsipal pa deskontaminashon. {{Appendix}} * Eduardo en Gerardo de Veer van Meta Corporation, de ontwikkelaars van het Sonesta Hotelproject (de bouw van een 320-kamer hotel in het hart van Oranjestad - Coral Reef Hotel) presenteerden de plannen in 1986 en op 30 oktober 1987 de eerste steen gelegd. * Sonesta island gelegen op het rif tegenover de [[internationale luchthaven Koningin Beatrix]]. * Vanaf de open lobby heeft men niet alleen zicht op dezee, maarook ophetkanaal, van waaruit de gasten met de boot naar het Sonesta Island kunnen vertrekken. Een traject dat slechts tien minuten duurt. Vier boten van 26 voet lang en met een capaciteit voor 29 personen elk, zullen beschikaar zijn voor het transport van de gasten van het hotel, via het kanaal, naar Sonesta Island. Op dit rifeiland, waarop tot een jaar geleden alleen maar mangroveplanten te zien waren, zijn in de afgelopen maanden twee prachtige stranden met hagelwit zand aangelegd. Momenteel worden een restaurant en bar gebouwd, waarna de whirlpools en faciliteiten voor watersporten zullen volgen.<ref>{{citeer nieuws|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642557:mpeg21:pdf|titel=Sonesta hotel en Sonesta island: uniek hotelproject|werk=[[Amigoe]]|datum=14 februari 1989|bezochtdatum= }}</ref> en.wiki:see Oranjestad, Aruba The touristically named Renaissance Island (formerly Sonesta Island)<ref>{{cite web | title =Sonesta Island | url = https://www.tripadvisor.com/ShowTopic-g147247-i144-k845765-Sonesta_Island-Aruba.html | accessdate = 2020-03-04}}</ref> is a 40 acres [[cay]] (or barrier reef) island, officially known as the Bucuti Rif<ref>{{cite web | title =Harbour Map and Navigational Chart. From Netherlands Government chart, 1977 | url = https://www.arubaports.com/main/oranjestad/ | accessdate = 2020-03-04}}</ref><ref>{{cite web | title =Navigation Waypoints referencing to “Bucuti Island” | url = https://www.aruba-cruisingguide.com/navigation/ | accessdate = 2020-03-04}}</ref> and it is off the coast near Oranjestad. It is privately owned and has the only private beaches on Aruba.<ref>{{cite web | title =Renaissance Aruba Resort & Casino | url =http://www.fodors.com/world/caribbean/aruba/review-40803.html | accessdate = 2014-08-20}}</ref> There are two beaches: Iguana Beach and Flamingo Beach. A [[Beechcraft Model 18|Beechcraft 18]] and a [[Convair]] 400 were both deliberately sunk about 50 yards offshore to create a diving site.<ref>{{cite book | last =Huber | first =Joyce | title =Best Dives of Aruba, Bonaire & Curaçao | publisher = Hunter Publishing, Inc | date =2011 | isbn = 9781588437495 }}</ref> [[Flamingo]]es can be seen on the island.<ref>{{cite web| last =Suri | first =Charu | title =Where to see Flamingos in Aruba | url =http://www.afar.com/highlights/where-to-see-flamingos-in-aruba | accessdate =2014-08-20}}</ref> However, they are not native to Aruba.<ref>{{cite web|url=https://journalistontherun.com/2017/07/01/everything-you-need-to-know-about-flamingo-island-aruba/|title=Everything You Need To Know About Flamingo Beach Aruba|date=1 July 2017|publisher=}}</ref> Awemainta 30 december 2020|Isla Priva: Di complemento pa atraccion principal|E creacion di un beach priva riba e rifnan dilanti di aeropuerto tabata otro reto grandi pa MetaCorp. E responsabilidad di esaki a cay grandamente riba e schoudernan di Rudolph Richardson na cabes di ATCO. Delft Hydraulic Engineering di Hulanda meticulosamente a diseña e isla artificial. A pone shen y shen di meternan cubico di santo blanco den bargenan cu despues a basha riba e awanan poco hunto di e rif pa crea un plataforma for di unda e backhoe y otro ekipo necesario pa traha e isla, por a para firme riba dje. E isla a habri pareu cu e hotel na 1991. Na 1999, Horcan Lenny, considera como e di dos mas fuerte pa pasa den November, a dal Aruba duro y Sonesta Island a keda den hopi mal estado. Mester a trah’e full di nobo. Despues di un candela chikito un par di aña atras, Renaissance Island ta un di e atractivonan turistico mas grandi di e isla. Conoci mundialmente como e luga pa comparti di un dia di solo y lama hunto cu flamingonan cu ta cana casualmente band’i bo. Fuera di e parhanan aki, e isla tambe ta un santuario pa hopi yuwana. {{Appendix}} --------------------- {{Infobox luga den pais | tipo= Playa | name = Hadicurari | alias = Fisherman's Hut | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 2/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{ABW}} | region = [[Noord]] | zona = [[Palm Beach]] | zoom = 14 }} '''Hadicurari''' (''Fisherman's Hut'') ta un luga na costa west di Aruba, den e zona di [[Palm Beach]] na haltura di e hotelnan Holiday Inn y Marriott Vacation Club. Aki ta situa un waf di piscado y un parti ta wordo uza como zona pa [[windsurf]]. Hadicurari ta conoci como un sitio pa pisca unda tabatin ranchonan di piscado y un pier chikito. Den ananan 1950 tabata captura aki hopi calco. De vissershaven heeft een steiger met 92 aanlegplaatsen die in de jaren 90 van de vorige eeuw is aangelegd. Hier werd in de jaren 1950 veel calco (''strombus gigas'') gevist. Door de roofbouw is de calco in deze buurt zeer zeldzaam geworden en wordt nu beschermd.<ref>Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen'' pag. 111, ISBN:978-0-359-65900-5</ref> Aki tabata establece Centro di pesca Hadicurari, cu tabata organisa torneonan di pisca pa e piscadonan local.<ref>Vistoernooi Centro Hadicurari. "Amigoe". Curaçao, 09-07-1994, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 15-09-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644198:mpeg21:p005</ref> Awendia e ta fungi como restaurant.? * E pier chikito a wordo reemplasa den ananan 19 90 pa un pier grandi cu 92 luga pa boto * Den e periodo aki a lanta e Centro di pesca Hadicurari y na 2003 a funda Fundacion Centro di Pesca Hadicurari. Fundado tabata Colin Christiaans. * Anualmente ta celebra Dia di Piscado cu ta riba 29 di juni cu iun torneo di pesca. * Den e edificio di Centro di Pisca hadicurari tin un restaurant establece. Centro di Pesca Hadicurari ta percura pa brinda e piscadonan tur ayudo. Considerando cu e centro aki ta practicamente hinca entre e hotelnan grandi y luhoso; Centro di pesca Hadicurari tin cu “negosha” un tiki riba e tradicion di piscado den e centro aki. NOTES In tegenwoordigheid van de ministers Elio Nicolaas, ing. Roland Laclé en minister ing. Eddy Briesen, legde minister Charro Kelly vrijdagmiddag de eerste steen voor de vissershaven bij Hadicurari, ten noorden van het Holiday Inn Hotel. De 92 aanlegplaatsen voor de vissersboten vergt een investering van 1,4 miljoen florin. De bouw geschiedt door Camar nv.Eerste steen vissershaven. "Amigoe". Curaçao, 23-11-1992, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 14-09-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643702:mpeg21:p005 {{Appendix}} [[Category:Luga na Aruba]] --------------- {{Infobox luga den pais | tipo= Isla di rif | variante = a | name = De Palm Island | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 2/2 | caption_align = center | image1 = Sign De Palm Island.jpeg | caption1 = | image2 = | caption2 = | pais = {{ABW}} | region = [[Santa Cruz]]? }} [[File:Sign De Palm Island.jpeg|thumb|Borchi pa yega De Palm Island]] '''De Palm Island''' ta un isla di mas o ménos 10 ektar grandi, habitá, estrecho i di 1,5 kilometer largu for di costa di e isla principal di Aruba, ost di e stat di Pos Chiquito, serka di e aeropuerto internashonal Reina Beatrix. E isla ta un rif di koral ku tin un hotel, un bar i un restorant. E biahe via ferry for di e isla prinsipal ta dura mas o ménos 10 minüt. Riba e isla tin un playa ku tin un guardia i un parke di awa. E isla ta di propiedat di De Palm Tours, e operador di biahe di mas grandi na Aruba, fundá pa Wichie de Palm i kumprá pa Harold Malmberg den añanan 60 di [[siglo 20]].<ref>{{Citeer web|url=http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=24&lang=en|titel=Tourism|taal=en|uitgever=Historia di Aruba|bezochtdatum=1 september 2018|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230621061434/http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=24&lang=en|archiefdatum=2023-06-21}}</ref> == Detayenan == E parke di awa tin un atraccion extraordinario. E bishitantenan, ekipá ku un sistema di buelo di kaska bou di awa, por bishitá e mundu tropikal di piská di e isla di koral na pia i tambe tuma imágen bou di awa di un avion Cessna 414 derotá i bou di awa. E Sea Trek helmet system tambe ta posibel pa no-swimmer i personanan ku no tin eksperensia di buelo. {{Appendix}} De Palm island is een ongeveer 10 hectare groot, bewoond, smal en 1,5 kilometer lang eiland voor de kust van het hoofdeiland van [[Aruba]], ten oosten van de stad [[Pos Chiquito]], in de buurt van de [[internationale luchthaven Koningin Beatrix]]. Het eiland is een dood [[koraalrif]] met daarop een hotel, bar en restaurant. De overtocht per ferry vanaf het hoofdeiland duurt ongeveer 10 minuten. Op het eiland is er een bewaakt strand en een [[waterpark]]. Het eiland is eigendom van [[De Palm Tours]], de grootste [[touroperator]] op Aruba, opgericht door [[Witchie de Palm]] en in de jaren zestig van de twintigste eeuw gekocht door [[Harold Malmberg]]<ref>{{Citeer web|url=http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=24&lang=en|titel=Tourism|taal=en|uitgever=Historia di Aruba|bezochtdatum=1 september 2018}}</ref> == Bijzonderheden == Het waterpark heeft een buitengewone attractie. Bezoekers, uitgerust met een onderwaterhelm-duiksysteem, kunnen te voet de tropische vissenwereld van het koraaleiland bezoeken en ook onderwateropnamen maken van een neergehaald en onder water gelegen [[Cessna]] 414-vliegtuig. Het gebruik van het Sea Trek-helmsysteem is ook mogelijk voor niet-zwemmers en personen zonder duikervaring. {{Appendix|1=alles|2= '''Voetnoten''' {{References}} '''Bronnen''' * {{citeer web|url=http://www.visitaruba.com/things-to-do/tours-and-activities/depalm-island/|titel=De Palm Island|bezochtdatum=1 september 2018}} * {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=de|titel=Palm Island (Aruba)|oldid=165611524|datum=20170518}} -------------- '''Isla di Oro''' ta parti di e rif di Pos Grandi na costa sur di [[Aruba]], entre [[Pos Chikito]] y [[Savaneta]]. E area ta cay den e [[Parke Marino Aruba]] y ta bou maneho di [[Parke Nacional Arikok| Fundacion Parke Nacional Aruba]] (FPNA).<ref>{{citeer web|url=///C:/Users/l_de_/Downloads/BONERIANO-15-03-2024.pdf|titel=FPNA ta activo den defensa di Isla di Oro|werk=Boneriano|datum=2024-03-15|bezochtdatum=2024-03-23}}</ref> == Historia == Isla di Oro a inicia na aña 1965 ora Adolf (Dochi) Oduber a construi un compleho di recreacion den forma di un barco cu den dje un restaurant, bar y sala di baile, cu el a duna e nomber "Isla di Oro".<ref>{{citeer web|url=citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462564:mpeg21:p006|titel=Opening van Isla di Oro|werk=[[Amigoe]]|datum=1965-03-09|bezochtdatum=2024-03-23}}</ref> E compleho ta situa 150 meter for di e costa na un laguna rondona pa mondi di mangel, pa cua mester a traha un brug y kap un caminda dor di e mangelnan.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470027:mpeg21:p006|titel=Luchtkasteel van Oduber werd restaurant in zee|werk=[[Amigoe]]|datum=1964-08-05|bezochtdatum=2024-03-23}}</ref> E tempo ey e compleho tabata un atraccion turistico popular, unda tabata organisa fiesta, ademas di presentacion y shownan di artistanan conoci. E compleho, cu ta riba tereno erfpacht, a cambia varios biaha di doño-desaroyado y tabata operacional te mas o menos aña 1994 pa despues keda bandona. == Proteccion di naturalesa == Isla di Oro ta ubica den un zona di naturalesa cu un grado halto di balor y di medidanan di proteccion. Banda di ta protegi mediante e decretonan nacional ''Nieuwe aanwijzing domeingronden als natuurreservaat''<ref>[https://www.dcbd.nl/sites/default/files/documents/MinistryofJustice%282020%29_LandsbesluitNieuweAanwijzingDomeingrondenAlsNatuurreservaat.pdf Landsbesluit ''Nieuwe aanwijzing domeingronden als natuurreservaat''] ([[Afkondigingsblad van Aruba|AB]] 2020 no. 67)</ref> y ''Ruimtelijke Ontwikkelingsplan met Voorschriften 2021''<ref>[https://www.dip.aw/wp-content/uploads/2021/08/AB-2021-no.-123.pdf Landsbesluit ''Ruimtelijke Ontwikkelingsplan met Voorschriften 2021''] (AB 2021 no. 123) di 28 juli 2021.</ref>, e isla mes y e lama ta clasifica como "Marine Protected Area" (MPA) mediante decreto nacional.<ref>[https://www.dcbd.nl/sites/default/files/documents/MinistryofJustice%282018%29_LandsbesluitParkeMarinoAruba.pdf ''Landsbesluit Parke Marino Aruba''] (AB 2018 no. 77) di 20 di december 2018</ref> Adicionalmente, e area tin reconocemento internacional como un "Key Biodiversity Area" (KBA) door di Union Internacional pa Concervacion di Naturalesa (IUCN) y desde 2023 como un area RAMSAR (RAMSAR Site no. 2526).<ref>{{citeer web|url=https://www.bondia.com/corte-ta-prohibi-aruba-ocean-villas-pa-cuminsa-of-traha-na-isla-di-oro/|titel=Corte ta prohibi Aruba Ocean Villas pa cuminsa of traha na Isla di Oro|werk=BonDiaAruba|datum=2024-03-18|bezochtdatum=2024-03-23}}</ref> Fuera di esey e mangelnan, tanto e mangel preto (''Avicennia germinans'') como e mangel blanco (''Laguncularia racemosa'') ta especienan di mata protegi pa ley.<ref>[https://docplayer.nl/110238034-2017-no-48-afkondigingsblad-van-aruba-landsbesluit-houdende-algemene-maatregelen-van-14-juli-2017-ter-uitvoering.html ''Landsbesluit bescherming in-heemse flora en fauna''] (AB 1995 no. 2) di 14 di juli 2017</ref> Den curso di tempo a lansa diferente proyecto pa Isla di Oro, entre nan e proyecto di un delfinario, bou e nomber di ''Dolphin Beach'' na comienso di añanan nobenta<ref>{{citeer web|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645141:mpeg21:p005|titel=Gedegen en objectief onderzoek onontbeerlijk voor Dolphin Beach|werk=[[Amigoe]]|datum=1993-05-15|bezochtdatum=2024-03-23}}</ref>, y e proyecto di ecohotel, ''Zoetry Isla di Oro Aruba'', den decada 2010.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2014-10-30/page/n2/mode/1up?q=isla+oro+parke+marino&view=theater|titel=Proyecto Isla di Oro ta bek na su concepto inicial di ecohotel|werk=BonDiaAruba|datum=2014-10-30|bezochtdatum=2024-03-23}}</ref> Ambos proyecto a encontra cu resistencia di e activistanan ambiental y finalmente no a continua pa falta di e permisonan rekeri. {{Appendix}} [[:Category:Aruba]] y cu ta cay bou maneho di Fundacion Parke Nacional Aruba (FPNA). Ademas mangelnan, tanto e mangel preto (''Avicennia germinans'') como e mangel blanco (''Laguncularia racemosa'') ta especie di mata protegi pa ley. y e area tambe ta cay den ‘Natuur Gebied’ Nieuwe aanwijzing domeingronden als natuurreservaat (AB 2020 no. 67) y Ruimtelijke Ontwikkelingsplan met Voorschriften 2021; mientras cu e isla mes y e lama ta cay den Marine Protected Area (MPA) esta Landsbesluit Parke Marino (AB 2018 no. 77) Adicionalmente, e area aki tin reconocemento internacional como un Key Biodiversity Area (KBA) door di IUCN y ultimamente a wordo clasifica como un RAMSAR gebied (RAMSAR Site no. 2526) – dunando e area akinan mas balor ainda y den e caso aki, segun Silva ta expresa a nenga diferente parti di ley pero asina mes e desaroyado a continua cu e trabounan dañino pa naturalesa sin permiso. E mangelnan ta un especie protegi pa ley y e area tambe ta cay den Natuur Gebied’ Nieuwe FPNA ta activo den defensa di Isla di Oro aanwijzing domeingronden als natuurreservaat (AB 2020 no. 67) y Ruimtelijke Ontwikkelingsplan met Voorschriften 2021 (AB 2021 no. 123) mientras cu e isla mes y e lama ta cay den Marine Protected Area (MPA) esta Landsbesluit Parke Marino (AB 2018 no. 77) – haciendo e area aki un grado di proteccion halto. Adicionalmente, e area aki tin reconocemento internacional como un Key Biodiversity Area (KBA) door di IUCN y ultima[1] mente a wordo clasifica como un RAMSAR gebied (RAMSAR Site no. 2526) – dunando e area akinan mas balor ainda.<ref>{{citeer web|url=https://www.bondia.com/corte-ta-prohibi-aruba-ocean-villas-pa-cuminsa-of-traha-na-isla-di-oro/|titel=Corte ta prohibi Aruba Ocean Villas pa cuminsa of traha na Isla di Oro|werk=BonDiaAruba|datum=2024-03-18|bezochtdatum=2024-03-23}}</ref> Na november di aña pasa 2023 e area aki a cuminsa forma parti di Convenio di Ramsar Area bao e parti di Costa Zuid e cual ta un di e areanan cu mas biodiversidad, status di Ramsar tin como meta pa proteha e areanan aki sin interveni cu actividadnan economico, enfatisando reduccion di daño y restauracion di naturalesa den caso di daño cu ta inevitabel. Isla di Oro ta un área di mangrove amplio na Aruba, kaminda diferente ekosistema ta reuní. E lugá di buelo ku e mesun nòmber ta konsistí di un banda di playa grandi ku un rif similar na esun di e lugá di buelo Mangel Halto. E tipo di koral mas comun riba e rif aki ta e koral di cerebro, di strea y di placa. Lobster di koral, snapper, piská trompeta i piská angel ta habitantenan regular. Isla di Oro ta nifiká isla di oro.<ref>{{citeer web|url=https://www.duikersgids.nl/en/isla-di-oro|titel=Isla di Oro|werk=duikersgids.nl|datum= |bezochtdatum=2024-03-23}}</ref> Isla di Oro no ta solamente un kolekshon úniko di ekosistema, sino tambe un isla di fiesta ku un restorant abandoná ku a wòrdu traha den forma di un boto. Bo por yega na e lugá despues di un caminata bastante largu dor di e área. Ta rekomendá un buelo di boto. NOTES FUNDACION Parke Nacional Aruba ta na altura di actividadnan cu ta tumando luga riba Isla di Oro y ta activamente haciendo tur cos posibel den e organisacion su capacidad legal pa pone un stop n’e actividadnan cu ta tumando luga. Isla di Oro ta un area cu ta cay bou di maneho di Fundacion Parke Nacional Aruba.<ref>[file:///C:/Users/l_de_/Downloads/BONERIANO-15-03-2024.pdf FPNA ta activo den defensa di Isla di Oro], Boneriano (15 di maart 2024)</ref> E mangelnan ta un especie protegi pa ley y e area tambe ta cay den Natuur Gebied’ Nieuwe FPNA ta activo den defensa di Isla di Oro aanwijzing domeingronden als natuurreservaat (AB 2020 no. 67) y Ruimtelijke Ontwikkelingsplan met Voorschriften 2021 (AB 2021 no. 123) mientras cu e isla mes y e lama ta cay den Marine Protected Area (MPA) esta Landsbesluit Parke Marino (AB 2018 no. 77) – haciendo e area aki un grado di proteccion halto. Adicionalmente, e area aki tin reconocemento internacional como un Key Biodiversity Area (KBA) door di IUCN y ultima[1] mente a wordo clasifica como un RAMSAR gebied (RAMSAR Site no. 2526) – dunando e area akinan mas balor ainda. Fundacion Parke Nacional Aruba ta comprometi na e proteccion di e area importante aki – e unico area na Aruba unda ainda nos ta wak e ‘Poder di 3’ conecta na otro sanamente, esta e mangelnan, yerbe di lama y e rifnan di coral – 3 diferente sistema ecologico crucial cu hunto ta prove un variedad di beneficio pa e ser humano y Aruba su medio ambiente. Dialuna 11 di Maart 2024 bestuur di FPNA a ser alerta di actividadnan cu ta pasando y inmediatamente a bay den accion pa manda un Proforma Bezwaarschrift. Informacion cu FPNA a ricibi ta cu no tin un aanlegvergunning y cu esey ta evaluando pasonan legal. Ta di hopi tempo caba FPNA tin wowo extra riba e area di Isla di Oro y den augustus di 2023 a bin haya sa cu Isla di Oro a ser cumpra y asina a manda un carta oficial dia 28 di augustus pa DIP indicando cu no lo duna permiso pa ningun desaroyo riba Isla di Oro. Den november 2023, FPNA a wordo contacta door di J.O.B. Holding & Management y a ser invita pa bay un meeting pa compronde kico ta e intencion cu Isla di Oro. Dia 4 di januari 2024, FPNA a responde na J.O.B. Holding & Management cu un carta unda cu a indica cu no ta bay di acuerdo cu ningun desaroyo pa Isla di Oro. Siguientemente dia 18 di januari 2024 J.O.B. Holding & Management a invita FPNA conhuntamente cu otro organisacionnan local pa un stakeholder engagement session unda cu nan a informa cu nan lo ta haciendo diferente trabounan riba Isla di Oro y no a presenta un plan concreto cu por ser revisa. No obstante e posicion di FPNA no a cambia. FPNA no lo sostene ningun plan di desaroyo den e area aki Isla di Oro is a vast wetland mangrove area on Aruba where different ecosystems meet. The dive site of the same name consists of a vast shallow sand strip with a reef similar to that of the Mangel Halto dive site. Common types of coral on this reef are brain, star and plate coral. Coral lobsters, snappers, trumpet fish and angelfish are regular inhabitants. Isla di Oro means island of gold.<ref>https://www.duikersgids.nl/en/isla-di-oro</ref> Particulars Isla di Oro is not only a unique collection of ecosystems but also a former party island with an abandoned restaurant built in the shape of a boat. You can reach the location after a fairly long walk through the area. A boat dive is recommendable. ----- Fundacion Savaneta Aruba a nota di e discucion andando riba red social rond di Isla di Oro. E pregunta esencial den esaki ta cu si por papia di destruccion of limpiesa. Fundacion ta observa y ta na altura cu actualmente ta tumando luga un limpiesa di material di e ruina cu a keda atras eynan esta tubo y frusto den awa y hopi desperdicio di palo, etc. No tin ningun acto di corta mangroves ni otro mata pues aki nos tin cu papia di un clean up y no destruccion. Si Parke Arikok kier “claim” e luga, anto e pregunta ta dicon Parke nunca a hacie limpi y no a pone borchi cu e ta pertenece na Parke anto. Antes e doño di Isla di Oro tabata famia Oduber y despues un otro doño a tuma over te cu awe a keda na ruina unda un doño nobo local a cumpr’e via un acto notarial, pues no a hay’e regala. Semper Isla di Oro tabatin su permiso pa Restaurant y NightClub pues esey no ta nada nobo den su desaroyo.<ref>https://24ora.com/fundacion-savaneta-ta-aclaria-a-haci-isla-di-oro-limpi-y-nada-mas/ (17 di maart 2024)</ref> --- Fundacion Parke Nacional Aruba (FPNA) a cuminsa un caso contra pais Aruba y contra desaroyador di Isla di Oro, Osyth Henriquez, pa stop e di haci cualkier trabou di limpiesa riba su tereno. Hues a prohibi Henriquez pa desaroya of hasta pa haci limpiesa riba su tereno na Isla di Oro. FPNA a demanda Pais Aruba tambe pa prohibi Gobierno di duna permiso. Abogado mr. Anthony Ruiz a defende Osyth Henriquez, mientras cu abogado mr. Zuhaila Marchena a defende FPNA. Den su veredicto, mesora, hues a indica na FPNA cu como nan tin e maneho di e area, cu FPNA y e doño di Isla di Oro mester sinta na mesa y sali di e problema. Ta trata aki na un tereno cu e doño tin den erfpacht. E area ta bou maneho di FPNA como un area protehi. Den areanan protehi en general por restablece un edificio na estado original, den consulta cu FPNA. Osyth Henriquez ta propietario di Ocean Villas na Savaneta. Ey tambe e tin cu atende cu reto di FPNA, Gobierno mes y di bisiña, cu no necesariamente ta di acuerdo cu su vision pa desaroya bungalows eynan. Awo cu e kier desaroya Isla di Oro, atrobe e ta hay’e stroba y mester defende su plan y vision den corte. Ta parce cu e reto lo no ta e isla mes, sino mas bien e vecindario cu si ta protegi como un area di naturalesa.<ref>https://24ora.com/hues-a-ordena-osyth-henriquez-pa-para-trabou-riba-isla-di-oro/ (17 di mart 2024)</ref> * <ref>https://antilliaansdagblad.com/aruba/29167-blijf-van-isla-di-oro-af 13 maart 2024</ref> {{Appendix}} isla di oro is pas ontstaan in begin jaren zeventig van de vorige eeuw. Het is een stukje rif ten zuiswesten van Pos Grandi waarop Adolf R. Oduber een recreatiecomplex had gebouwd in de vorm van een schip met daarin een restaurant, bat en danszaal. Vivienno Frank isla di oro a surgi te na komienso di añanan setenta di siglo pasá. E ta un parti di e rif na sur-oeste di Pos Grandi na unda Adolf R. Oduber a konstruí un kompleho di rekreacion den forma di un barku ku den dje un restorant, bat i sala di baile. '''Isla di Oro''' ta un isla di coral na costa sur di Aruba, entre [[Pos Chikito]] y [[Savaneta]]. E area ta cay den e Parke Marino Aruba y ta bou maneho di FPNA. Het is gelegen 150 meter uit de kust op de rif van Pos Grandi. Er moest een weg door de mangrovenbos worden gehakt om bij het eiland te komen.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470027:mpeg21:p006|titel=Luchtkasteel van Oduber werd restaurant in zee|werk=[[Amigoe]]|datum=1964-08-05|bezochtdatum=2024-03-23}}</ref> Gelegen aan een lagoen omringd door mangrovebossen. Er voden optredens en shows vor bekende artiesten plaats en werden feesten gehouden. Isla di oro was in de jaren op de startplaats voor natuurwandelingen van Stimaruba. * Na ana 1965 Adolfo (Dochi) Oduber a habri riba e isla un restaurant ISla di ORo construi den forma di un barco como atraccion turistico y despues amplia cu cocktail lounge y sala di baile. Apertura oficial dia 13 di maart 1965.<ref>Opening van Isla di Oro. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 09-03-1965, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 21-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462564:mpeg21:p006</ref> Despues di un aña a traha un brug pa yega na costa. Na 1975 el a cambia man pa Joe Procter, kende e sigui desaroya e luga. * in 1989? beheert-eigenaar door Lucy en jose Brazao Mendez. El a opera te 1994. * verschillende projecten, waaronder het dolfinarium project (1993?)onder de naam Dolphin Beach, voor de doorontwikkeling van Isla di Oro hebben vanaf 1990 gestuit op verzet van milieu-activisten.<ref>Gedegen en objectief onderzoek onontbeerlijk voor Dolphin Beach. "Amigoe". Curaçao, 15-05-1993, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 21-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645141:mpeg21:p005</ref> Dolfinarium ging niet door wegens uitblijven van de nodige vergunningen. m301c8atlo390xh5byhwpk91uppku7j 199127 199126 2026-08-01T08:40:59Z Caribiana 8320 199127 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{ABW}} caya nombra pa hende: Caya Dick Cooper - Caya Jose Geerman - Caya Charlie Brouns Sr. - Caya Y.A. (Lord Boxoe) Illidge - Caya Pio Coffie - Caya Enrique Vorst - Sylvia A. Godettstraat - Caya Captain R. Rodger - Caya Lolita E. Euson - Caya Federico Maduro (Balashi) - Caya Juan Werlemen (Cashero) - Caya Juancho Kock (ex-Karawarastraat na Dakota) - Avenida Milio Croes (ex-Fergusonstraat) - Caya Dr. J.R. (Coco) Arends (Sero Blanco) - Bario Dr. Dussenbroek - Caya Ing. Roland H. Lacle - Caya Rufo Wever (Klip/Mon Plaisir) * pending: [[Parkietenbos]] - [[Cunucu Arikok]] - [[Blackstone Beach]] (full review needed) - [[Bushiribana]] - [[Renaissance Island]] - [[Hadicurari]] - [[Zeewijk]] - [[Sero Plat]] - [[Guadirikiri]] - [[Cueba di Fontein]] - [[Cueba di Huliba]] - [[De Palm Island]] - [[Isla di Oro]] - [[Eagle]] (bario) - [[Arashi]] - [[Plantashi Prins]] - [[Boca Prins]] - [[Dos Playa]] * bario di San Nicolas: [[Lagoville]] - Kustbatterij - [[Rooi Congo]] - [[Pedro Mosa]] - [[Esso Heights]] *uitbreiding [[Tanki Flip]] zie de.wiki - zie en.wiki voor [[Mangel Halto]] - [[Ayo]] - [[Catiri]] - [[Alto Vista]] * Roberto G. Croes, [https://designrr.page/?id=499490&token=3435984651&type=FP&h=5688&fbclid=IwY2xjawSD5lhleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFoNVhmY1g2T1NuSml5cFhWc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHlKyG1hj55NGijsU4jWBM9buhkFVlBqvV5G5EPkBOXLazF4nFZ-4bTq-kTSR_aem_r4VExioZnv6pqBz0zQl6Eg Origen di nombernan di bario y sitio na Aruba] ------------------- {{Variante|a}} {{Infobox curpa di awa| variante= a | tipo = Playa | nomber = Surfside | nomber_nativo = ''Cura di Tortuga'' | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = BNA-DIG-MEINERS-0385 - Oranjestad - Surfside, het strand 830300 c.jpg | caption1 = | image2 = Surfside Beach (Aruba).jpeg | image3 = COVID-19 sign (Aruba).jpeg }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad West]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = | pais = {{ABW}} | zoom = 13 }} Surfside Beach This beach was very famous when we were kids and many locals love to swim at this beach. After some years the locals shifted to the more north-west beaches like Eagle, Boca Catalina and Arashi but after the government renovated the whole area it got a new facelift and its back as a family beach and weekends are just amazing at this area.<ref>https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20260730.pdf Beautiful areas around Aruba], Aruba Today</ref> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1366464279|titulo=Natural Pool (Aruba)}} {{References}} ;Link externo * [http://www.aruba.com/OurPeoplePlaces/Attractions/Natural_Pool_in_Aruba.aspx Natural Pool] , Portal oficial di turismo na Aruba. }} [[:Kategoria:Luga na Aruba]] {{Malchi:Nabegashon Playanan di Aruba}} -------------------- ==The Lourdes Grotto == Named in commemoration of the famous French religious landmark, was created under the guidance of a priest named “Erkamp” and parishioners in the year 1958. The grotto, a shrine built into the rocks is located in Seroe Preto, just off the main road to San Nicolas. A statue of the Virgin Mary, weighing 700 kilos, was hoisted into place in the grotto. Every year, on February 11 (feast of Lady of Lourdes), a procession leaves from the St. Theresita church in San Nicolas to the grotto, where a mass is performed. The grotto is located roadside and can be visited daily.<ref>https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20260801.pdf Explore Aruba!], Aruba Today (1 di augustus 2026)</ref> * 1958 - viering Lourdesjaar door parochie van San Nicolas.<ref>Vieringvanhet.Lourdesjaar te San Nicolaas. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 14-02-1958, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 01-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010988110:mpeg21:p005</ref> * 1959 - tot slot van de viering van het Lourdesjaar in Aruba werd de grot te San Nicolas ingewijd op 1 februari 1959.<ref>Inwijding van Lourdesgrot vormde waardig slot van Jubeljaar. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 03-02-1959, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 01-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010997527:mpeg21:p005</ref> * Massale manifestatie in Wilhelminastadion.<ref>ARUBA gaat MARIA vereren door grootse manifestatie in stadion Lourdes-verhaal hoofdthema van openluchtspel van pater COPRAY. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 30-05-1958, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 01-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010988193:mpeg21:p005</ref> {{Appendix}} ------------------ {{Variante|a}} {{Infobox area protehi | iucn = V | iucn_ref= | imagen = Luchtopname._Oranjestad,_Aruba.,_Bestanddeelnr_935-1225.jpg | maneho= [[Aruba Conservation Foundation]] | area = [[kilometer kuadrá|km²]] (Isla di rif)<br>2,48 km² (KBA) }} '''Islanan di rif di Oranjestad''', ta un grupo di cinco isla chikito di rif natural, situa dilanti di costa west di [[Aruba]] den bahia di [[Paardenbaai]] cerca di e capital [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]. E islanan ta un [[Important Bird Area]] (IBA), reconoci door di BirdLife International como un sitio di gran importancia pa conservacion di [[para|parha]]nan marino, specialmente pa [[espesie|especie]]nan cu ta uza e area como luga di broei.<ref name=:"1">{{citeer web|url=https://www.dcnanature.org/wp-content/uploads/2013/01/Dutch-Caribbean-IBAs-131004-MV-NM.pdf|titel= Important Bird Areas in the Dutch Caribbean|publisher=[[Dutch Caribbean Nature Alliance]]}}</ref> Ademas, e sitio tin status di reserva marino y ta forma parti di [[Parke Marino Aruba]] desde 2018. == Descripcion == E grupo di islanan ta consisti di cinco isla di santo y coral cu ta sinta riba un rif sumergi. E area, cu ta cubri aproximadamente 9 km², ta pega cu haf central di Oranjestad y ta separa for di e liña di costa pa un canal hundo cu ta sirbi pa trafico di barco. E islanan ta varia den tamaño y forma, generalmente menos cu 0,25 hectar pa isla, cu un elevacion di entre 0 y 1 meter. Nan morfologia ta cambia regularmente bou di influencia di tormenta y [[horcan]]. == Biodiversidad == E area ta forma parti di e sistema di proteccion marino di Aruba y ta caracterisa pa un ecosistema marino diversifica. E [[Ref di koral|rif di coral]] ta extende te aproximadamente 10 meter di profundidad cu un bahada suave sin "drop-off" abrupto y ta sostene diferente especie di [[koral|coral]]. Den lagunanan chikito rond di e islanan tin veldnan di [[yerba di lama]], incluyendo ''Thalassia testudinum'' ([[Yerba di Caña|yerba di caña]]), ''Halodule wrightii'' y ''Syringodium filiforme''. E vegetacion aki ta esencial pa proteccion di pisca hubenil, stabilisacion di substrato y alimentacion di fauna marino. Investigashonnan a mustra mas ku 100 espesie di piska di rif; total estimá pa Aruba: ±360 espesie == IBA == E área total di e IBA ta 309 hectar (3,09 km²), incluyendo zona marino y di mareo cu ta esencial pa su funcion ecologico. E sitio ta designa como IBA AW003 bou di e protocol internacional di "Important Bird Areas – Dutch Caribbean". {{multiple image | total_width = 240 |direction = horizontal | border = |align = left | image1 =2021-07-10 Thalasseus sandvicensis, St Marys Island, Northumberland 01.jpg | caption1=Sternchi grandi | image2 =Sterna hirundo (adult).jpg | caption2 =Sternchi comun | caption_align = center }} E islanan di rif di Oranjestad ta un di e sitionan di broei mas importante pa parha marino na Aruba. E área ta specialmente importante pa sternchi grandi (''Thalasseus sandvicensis'') y sternchi comun (''Sterna hirundo''). E islanan ta un di e dos sitio prinsipal di neishi pa e subespecie “Cayenne” di sternchi grandi (''Thalasseus sandvicensis eurygnatha'') riba Aruba (hunto cu [[Islanan di rif di bahia di San Nicolas]]). Pa hopi aña aproksimadamente 30% di e poblacion di crio di Aruba ta neishi aki y Aruba en total ta sostene un porcentahe signifikativo di e poblacion mundial di e subespesie aki. Ademas, e parti di lama y costa ta rico den molusco, cu ta forma un fuente di cuminda importante pa parha. ==Maneho y accesibilidad== Acceso na e islanan ta limitá pa protehá e habitat sensitivo di krio di paranan. Akseso ta prinsipalmente pa medio di boto for di Oranjestad Desembarco públiko riba e islanan ta prohibí Solamente personal autorizá òf aktividat guiá ta permití Turismo ta enfoká riba: snorkeling i eksplorashon marino sin disturbá e áreanan di neishi Menasa E área ta enfrentá algun menasa potensial: disturbio humano (spesialmente na periodo di neishi) preshon di turismo i aktividat portuario kambio klimátiko i blanquesimentu di coral degradashon di rif i redukshon di fauna marino Importansia E Oranjestad Reef Islands ta un parti esensial di e red di konservashon di paranan den Karibe Hulandes. Aunke nan tamaño chikí, nan tin un ròl desproporcionámente grandi den: reprodukshon di paranan marino mantenementu di biodiversidat sostenementu di ekosistema marino Protekshon kontinuo di e área ta krusial pa sigurá e supervivensia di espesienan ku ta dependé di e habitat aki. == Mira tambe == * [[Islanan di rif di bahia di San Nicolas]] * [[Parke Marino Aruba]] * [[Important Bird Area den Karibe Hulandes|Important Bird Area den Caribe Hulandes]] {{Appendix}} -------------------- '''Islanan di rif di Oranjestad''' ta un [[Importantsituá den bahia di [[Paardenbaai]] djis na costa west di [[Aruba]], cerca di capital [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]. E islanan di rif ta consisti di santo y islanan di coral riba un base di rif sumergí, ku por varia signifikantemente den tamaño, forma y substrato despues di tormenta y orkan. E area ta cubri un superficie di 9 km² y ta separa for di e liña di costa pa un canal di barco profundo cu ta core pasa e terminal di barco crusero y di carga. Oranjestad Reef Islands ta un Important Bird Area (IBA) situá na costa suidwest di Aruba, den bahia di Paardenbaai, serka di kapital Oranjestad. E área ta rekonosí dor di BirdLife International komo un sitio di gran importansia pa konservashon di paranan marino, spesialmente pa espesienan ku ta usa e islanan komo tereno di krio. E sitio ta designá komo IBA AW003 bou di e protokòl internashonal di Important Bird Areas – Dutch Caribbean. E islanan di rif di Oranjestad ta forma parti di [[Parke Marino Aruba]] y tin e status di reserva marino. E área tambe a wordo designa como un [[Important Bird Area]] door di BirdLife International; specificamente como un tereno di crio pa e sternchi grandi y e sternchi komun.<ref>{{Citeer web|url=http://datazone.birdlife.org/site/factsheet/oranjestad-reef-islands-iba-aruba-(to-netherlands)|titel= Oranjestad Reef Islands|werk= BirdLife Data Zone|uitgever= BirdLife International|datum=|bezochtdatum=19 oktober 2020}}</ref> Por haya cantidad grandi di molusko na e parti di lama di e islanan di rif. Access to the Oranjestad Reef Islands is primarily achieved by boat from Oranjestad harbor, owing to their position adjacent to the main port on Aruba's southwestern coast.[2] Public landings on the islets are prohibited to safeguard critical breeding habitats for seabirds, including Sandwich terns (Thalasseus sandvicensis eurygnatha), with access limited to authorized personnel or guided activities.[1] Guided snorkeling tours operate offshore, allowing visitors to explore surrounding marine environments without impacting the protected land areas.<ref>[https://grokipedia.com/page/oranjestad_reef_islands Oranjestad reef islands], Grokipedia</ref> --- Oranjestad Reef Islands ta un [[Important Bird Area]] pa Aruba bou di e BirdLife protokòl internashonal "Important Bird Areas - Dutch Caribbean" pa áreanan importante di parha den Karibe. E área ta designá komo IBA AW003.<ref name=:"1">{{citeer web|url=https://www.dcnanature.org/wp-content/uploads/2013/01/Dutch-Caribbean-IBAs-131004-MV-NM.pdf|titel= Important Bird Areas in the Dutch Caribbean|publisher=[[Dutch Caribbean Nature Alliance]]}}</ref> E IBA ta na costa zuidwest di Aruba, consistiendo di algun santo y islanan di coral pega cu e haf sentral di Oranjestad i e punta ost di Oranjestad. E área ta signifikante pa krio di sternchi, e parhanan di laman mas numeroso ta e subespesie di Sandwich Tern, e “Cayenne” (''Thalasseus sandvicensis eurygnatha''). E islanan chikitu ta un di e dos sitionan di neishi di Sandwich Tern cu ta presenta riba Aruba.<ref name=:"1"/> The islands host substantial colonies of Cayenne Terns, which represent approximately 30% of Aruba's total breeding population of this subspecies in most years as of assessments up to 2009, with the remaining 70% nesting at the San Nicolas Bay Reef Islands. Surveys up to 2009 indicate that hundreds of pairs typically breed here, contributing to Aruba's overall role in supporting about 20% of the global Cayenne Tern population. -------- The Oranjestad Reef Islands are a small cluster of sand and coral islets located along the southwestern coast of Aruba in the Dutch Caribbean, immediately adjacent to the central harbor of Oranjestad and under the flight path of Queen Beatrix International Airport.<ref name=:"1"/><ref name=:"2"/> Spanning approximately 309 hectares of marine coastal and supratidal habitat at elevations of 0 to 1 meter, these variably sized islets—typically no larger than 0.25 hectares each—serve as critical breeding grounds for seabirds and are recognized as a Key Biodiversity Area (KBA) and Important Bird Area (IBA) under international protocols.<ref name=:"1"/><ref name=:"2">[https://www.keybiodiversityareas.org/site/factsheet/20857 Oranjestad Reef Islands (20857)], keybiodiversityareas.org</ref> The islands are among Aruba's two primary nesting sites for the Cayenne tern (Thalasseus sandvicensis eurygnatha), a subspecies of the Sandwich tern, hosting roughly 30% of the island's breeding population in most years, with the remainder at the San Nicolas Bay Reef Islands.<ref name=:"2"/> Comprising five small sand and coral islets, including Paardenbaai Key, the Oranjestad Reef Islands vary in size and shape, typically no larger than 0.25 hectares each, and are subject to changes due to seasonal storms affecting their sand and boulder substrates.<ref name=:"1"/>[5]<ref name=:"2"/> The total extent of the protected area encompasses 309 hectares (3.09 km²), encompassing the surrounding marine and intertidal zones critical to the islands' ecological integrity.<ref name=:"1"/> == Marine ecosystem == The Oranjestad Reef Islands, part of Aruba's Marine Protected Area system along the leeward coast, feature fringing coral reefs that extend from shallow lagoons to depths of around 10 meters, forming a key component of the island's southern reef system. These reefs, characterized by gently sloping bottoms without steep drop-offs, support a diverse array of coral species. Shallow lagoons surrounding the islands host extensive seagrass beds, covering an estimated 1,044 hectares across Aruba, with native species such as [[Yerba di Caña]] (''Thalassia testudinum''), ''Halodule wrightii'' (shoal grass), and ''Syringodium filiforme'' (manatee grass) dominating the habitat. Biodiversity in these ecosystems is notable, with surveys documenting 135 fish species—part of an estimated 360 total for Aruba's reefs—including over 100 reef-associated taxa such as snappers (Lutjanus apodus), grunts (Haemulon flavolineatum), and surgeonfish (Acanthurus coeruleus). Sponges and mobile invertebrates like lobsters and sea urchins (Diadema antillarum) are present but occur at low densities, reflecting overharvesting pressures, while the overall fish biomass averages 139.7 g/m², dominated by herbivores at 63.6 g/m². Nutrient influx from coastal wind-driven upwelling along the southern Caribbean margin enhances productivity by buffering against bleaching events, though Aruba's reefs experience limited direct upwelling compared to neighboring islands, influencing the prevalence of planktivores and overall community structure. Surrounding waters occasionally host marine turtles, though no nesting has been confirmed on the islets, and the seaward reefs support populations of queen conch (Lobatus gigas), a CITES-protected species.<ref>[https://www.scribd.com/document/686216426/Aruba-Report-Final-1-2 Coral reefs baseline study for Aruba 2019], Carmabi, Corsou</ref>[9][2] {{Appendix}} ------------- {{Imagen anota |image=BNADIGWERBATAARUBA 0006.jpg |image-width=1500 |image-left= -360 |image-top=-575 |width=270 |height=270 |float=left |annotations=<!-- bashi of no, e parameter aki mester ta inclui--> |caption=Mapa di Werbata ta menciona Rooi Congo (1912). }} ----------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Bahia | nomber = Commandeursbaai | pais = {{ABW}} }} '''Commandeursbaai''' ta un bahia na costa zuidwest di [[Aruba]], den region di [[Savaneta]]. == Historia == Na parti zuid di Aruba ta keda Commandeursbaai unda prome cu aña 1800 tabatin e poblacion di mas grandi y importante di nos isla. Te na fin di siglo 18, Savaneta tabata e base of stacion di e commandeurnan. Commandeursbaai tin un largura di mas o menos 4 km y 200 pa 300 meter di hanchura, cera parcialmente pa rifnan. Na Commandeursbaai a tuma luga e historia di mas bieu di nos isla unda a bira e porta pa tur barco embarca y desembarca hende, animal y productonan pa medio di e traficacion entre Aruba y tera firme (Sur America).<ref>{{citeer boek|url=https://archive.org/details/BNADIGARUBIANA3117/page/n19/mode/1up?q=monumentenbureau|titel= Historia di Savaneta|auteur=Dolfi Kock|uitgever=UNOCA|jaar=2009}}</ref> Un cas riba sero na Sero Alejandro, caminda Sr. Isaias Arends tabata biba, tabata e orientacion pa nabegante y piscado. Aunke tur e prome habitantenan, esta e Indjan- y Spañonan, a uza e bahia aki, ta te na fin di siglo 18 el a haya su nomber. Tabata den tempo di e Hulandesnan cu e nombernan Commandeurshaven y Commandeursbaai a bira conoci. E commandeurnan a biba originalmente por lo menos un siglo largo den e becindario aki. Commandeursbaai tabata un bahia masha hopi ocupa cu trafico maritimo, pasobra e tabata e centro di piscamento di Aruba unda tur negoshi tabata tuma luga. E barconan tabata hancra pafo di rif y e tripulantenan tabata rema pa tera cu canoa. Durante e periodo Hulandes, su waf tabata esun di mas sigur pa barco. Te hasta e prome bapornan di guera cu tabata bishita Aruba tabata hancra na Commandeursbaai. Nan tabata keda pafo y tabata manda un boto chikito na tera. Despues nan tabata bay Paardenbaai. Na aña 1636, ora e Hulandesnan a conkista nos isla, e commandeur y su hendenan a establece nan mes na Commandeursbaai. Segun mi lista, e prome commandeur cu tabata biba na Commandeursbaai tabata Hendrick Martens cu a goberna na aña 1660. Na aña 1794, comandante Borchard Specht a observa cu tabatin dos cas di cabayista na Commandeursbaai. Segun Specht: "Tur dos ta ruina y ta ocupa pa Jacobus Croesz y Christoffel Kastro". Na aña 1816, na Commandeursbaai ainda tabatin un cas unda cabayista J. M. Jansen tabata biba. E tabata maneha e cura di bestianan di gobierno. {{Appendix}} -------------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Bario | nomber = Kustbatterij | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 2 | caption_align = center | image1 = Welcome to the Coastal Battery!.jpg | caption1 = | image2 = Cannon tracks at Coastal Battery, Aruba.jpg | caption2 = | footer = Ruinanan di kustbatterij | footer_align = center }} | area = | poblacion = 1.745 | censo = 2020 | densidad = | pais = {{ABW}} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Regionnan di Aruba|Savaneta]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = De Bruynewijk | zoom = 13 }} '''Kustbatterij''' ta un zona ku ta forma parti di Juwana Morto na Aruba, den region di San Nicolas Noord. Na 1 di yanüari 2020, e área tabatin un poblashon di 1.188 habitante, di cual 555 muhe i 633 hòmber. Den e zona ta lokalisa e monumento di guera di Kustbatterij. Historia E zona di Kustbatterij a ricibi su nomber durante World War II, ora a konstrui un bateria kostal riba un elevashon den augustus 1940. E lokashon tabata strategiko, siendo un di e puntonan mas haltu den e parti pariba di e isla, ku bista riba e refineria di Lago Oil and Transport Company i riba kosta. E instalashon militar tabata tin komo meta pa defendé e refineria, ku tabata di gran importansia pa e Aliadonan pa motibu di produccion di combustibel di aviashon. Pa e motibu ey, Aruba a bira un meta potensial pa atakenan di submarinonan aleman. E instalashon militar tabata tin komo meta pa defendé e refineria, ku tabata di gran importansia pa e Aliadonan pa motibu di produccion di combustibel di aviashon. Pa e motibu ey, Aruba a bira un meta potensial pa atakenan di submarinonan aleman. E kompleks tabata konsistí di tres posishon di kanon, un puesto di mando i varios edifisionan pa alojamento di soldaatnan. Tambe tabatin fasilidatnan manera un reservorio di awa. Kada posishon di arma tabata monta riba un fundeshi di beton i staal i prepará pa kanonnan ku por a kubri un gran distansia, inkluyendo parti di e isla mes. E bateria nunka no a wòrdu usa den combate, ni sikiera durante e atake di submarinonan aleman riba San Nicolas den febrüari 1942. Na 24 di oktober 1942, Prince Bernhard of the Netherlands a hasi un bishita oficial na e kustbatterij. Despues di guera, e instalashon militar a wòrdu abandoná i e área a wòrdu limpiá parcialmente. Restonan di bunker i posishonnan di arma a keda presente i posteriormente a wòrdu protehá komo patrimonio historiko. Awe, e lugá ta rekonosí komo un monumento di guera (ID 04-003) i ta wòrdu maneha pa Monumentenfonds Aruba. == Descripcion == Kustbatterij ta un zona principalmente residensial, ku desaroyo urbano rond di e sitio historiko. Den e área tin varios caya i bario chikí. E kaminda prinsipal den e zona ta Diamantbergweg, ku ta konektá Juwana Morto ku Rooi Hundo. Otro cayanan inkluí Weg Kustbatterij, Kleine Bergweg i Grote Bergweg. Den Weg Kustbatterij ta situa Colegio Nigel Matthew. Barionan den cercania ta Standardville i Rooi Hundo. == Literatura == * [[Johan Hartog|Hartog, Johan]], [https://archive.org/details/BNA-DIG-HARTOG-KUSTBATTERIJ/page/n4/mode/1up Juwana Morto Kustbatterij Aruba], De Walburg Pers (1987) {{Appendix}} [[:Kategoria:Luga na Aruba]] ----------- '''Kustbatterij''' ta un zona cu ta forma parti di [[Juwana Morto]] na Aruba, den [[Regionnan di Aruba|region di San Nicolas Noord]]. Dia 1 di januari 2020, e area aki tabatin un poblacion di 1.188 habitante, dividi entre 555 muhe y 633 homber. Den e zona ta localisa un monumento di guera. == Historia == E zona di Kustbatterij a ricibi su nomber durante e [[Di Dos Guera Mundial|Guera Mundial II]] ora a construi un kustbatterij riba un elevacion na augustus 1940. Op Juana Morto, het hoogste punt van het oostelijk deel van het eiland, werd een kustbatterij gebouwd met uitzicht over de raffinaderij en over de Noord- en Westkust. * De kustbatterij is een erkend oorlogsmonument (ID 04-003). Cañonnan pisa tabata staciona aki pa defende e refineria di Lago. Despues di guera, e área a wòrdu limpia, lagando atras e luganan di arma y bunkernan, ku awor a wòrdu deklará un monumento protehá. * Op 24 october 1942 bracht Prins Bernhard een bezichtigingsbezoek aan de kustbatterij.<ref>Naar Aruba.. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 22-10-1942, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 28-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010987278:mpeg21:p002</ref> * het bouwen van een onderofficiersverblijf bij de kustbatterij op Aruba<ref>Advertentie Aanbesteding. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 01-03-1944, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 28-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010403042:mpeg21:p002</ref> * Aan de N.V. Bouwmaatschappij Aruba is de gunning verleend van de bouw van een betonnen waterreservoir op St. Nicolaas nabij de kustbatterij.<ref>ARUBA AANBESTEDING.. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 24-11-1948. Geraadpleegd op Delpher op 28-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000210652:mpeg21:p002</ref> * Op 17 mei 1940 werd proefgeschoten, in augustus 1940 kwam de kustbatterij Juwana Morto gereed voor direct vuur, in augustus 1941 ook voor nachtelijke actie. De Kustbatterij van Juwana Morto is nimmer in actie geweest, ook niet bij de directe aanval van de Duitsers op de raffinaderij in de nacht van 15 op 16 februari 1942, toen enige tankschepen verloren gingen.<ref>{{citeer web|auteur= [[Johan Hartog]]| titel=Batterijen beschermden de eilanden gedurende Tweede Wereldoorlog|werk=[[Amigoe]]|datum=1990-08-25|bezochtdatum=2026-05-28|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641593:mpeg21:p020}}</ref> Kada un di e tres posishonnan di arma tabata para riba fundeshi di staal i beton. Kada un tabata montá pa un kañon di kaliber 19.2 ku por a drai 360 grado, ku un alkanse di 18.5 kilometer. Oranjestad y su haf tabata den alcance tambe. E cañonnan a haya e nombernan Betsy, Jopie y Beppie door di e soldaatnan, miembronan di Ehercito Boluntario Aruba. E bateria kostal di Juwana Morto nunka no a tira un tiru pa defendé e área, ni sikiera ora ku haf di San Nicolas i Refineria di Lago a wòrdu ataká pa un U-boat aleman na febrüari di 1942. Tankeronan di lago a wòrdu sendé na kandela, kousando huma i kandela pa stroba e bista for di e puesto di mando.<ref>[https://monumentenfondsaruba.org/juwana-morto-coastal-battery-1940/ Juwana Morto Coastal Battery * 1940], [[Monumentenfonds Aruba|SMFA]]</ref> hartog: Mken koos deze plaats vanwege het uitzicht naar twee zijden. En ook als besefte men dat de munitiemagazijnen e.d. in de rotsgrond uitgehouwen moesten worden, de kustbatterij zelf kon men bovengronds bouwen, want van zee u8it viel de kustbatterij toch in het niet bij de van zee uit royaal zichtbare raffinaderij. De batterij lag hoog zodat men over de schoorstenen van de raffinaderij heen kon schieten. Het complex op Aruba, gebouwd in 1940, bestond uit 3 geschutsopstellingen, een commandopost en enkele gebouwen voor onderdak van de kleine 100 mensen die er gelegerd waren. Ook waterreservoir. Een interessant stukje militair erfgoed van Aruba. Aruba speelde een cruciale rol in de Tweede Wereldoorlog vanwege de aanwezigheid van de Lago Raffinaderij, waar de kerosine voor de geallieerden werd geproduceerd. E kustbatterij a wordo construi na augustus 1940. E instalacion militar su obhetivo strategico tabata pa proteha e refineria di petroleo di Lago na San Nicolas cu tabata existi e tempo ey contra atakenan di Alemania durante Segunda Guera Mundial. importancia strategico: debi na e produccion halto di combustibel di aviacion pa e Aliadonan, e refineria di Lago tabata di vital importancia durante Segunda Guera Mundial. Komo resultado, e isla a bira un meta prinsipal pa U-boatnan Aleman. Lugá: E kustbatterij tabata situá riba e punto stratégikamente mas haltu di e parti ost di e isla, den cercania di San Nicolas. Esaki a ofresé un bista perfekto di e refineria i lama. Diseño: E liña defensivo tabata konsistí di un bunker di puesto di mando (commandopostbunker) i tres lugá di arma posishoná espasiá (geschutsemplacementen) cu un distancia di mas o ménos 50 meter for di otro. Restonan: E ruinanan di e post di comando y e cambernan di arma (geschutskamers) ainda por wordo haya awe rond di Weg Kustbatterij na San Nicolas y ta wordo maneha pa [[Monumentenfonds Aruba]]. == Descripcion == Den e zona di Kustbatterij, rond di e ruinanan militar, tin varios caya cu casnan residencial. E area ta wordo cruza pa un caya largo Diamantbergweg, cu ta conecta Juwana Morto cu Rooi Hundo. Otro cayanan conoci ta: Weg Kustbatterij, Kustbatterij, Kleine Bergweg y Grote Bergweg. Na Weg Kustbatterij ta situa un scol secundario, Colegio Nigel Matthew. Barionan den cercania ta: [[Standardville]] y Rooi Hundo. == Literatura == * [[Johan Hartog|Hartog, Johan]], [https://archive.org/details/BNA-DIG-HARTOG-KUSTBATTERIJ/page/n4/mode/1up Juwana Morto Kustbatterij Aruba], De Walburg Pers (1987) {{Appendix}} [[:Kategoria:Luga na Aruba]] ---------------- Kustbatterij (monumento) E Kustbatterij di Juwana Morto ta un monumento di guera situá na Aruba, den e área di Juwana Morto, serka San Nicolas. E ta un resto di un instalashon militar ku a wòrdu konstrui durante Segunda Guera Mundial pa defendé e refineria di petroleo di Lago. E sitio ta oficialmente rekonosí komo monumento di guera (ID 04-003) i ta wòrdu protehá komo parti di patrimonio historiko di Aruba. == Historia == E bateria di artileria a wordo construi na augustus 1940, riba un elevacion strategico den e parti pariba di e isla. E localisacion a wordo skohe pa su bista amplio riba e refineria Lago na [[San Nicolas]] y riba lama, ku tabata di importansia vital pa e Aliadonan durante Segunda Guera Mundial. E refineria di Lago tabata produci gran kantidat di combustibel di aviashon, loke a haci Aruba un punto strategiko i un posible meta pa atakenan di submarinonan aleman. Na 17 di mei 1940, a hasi prueba di tiramentu ku e kanonnan. Na augustus 1940, e bateria tabata kla pa uso den operashonnan di dia, i na augustus 1941 tambe pa operashonnan di anochi. Na 24 di oktober 1942, Prins Bernhard di Hulanda a bishitá e kustbatterij komo parti di un bishita oficial na e isla. A pesar di su importansia militar, e kustbatterij nunka no a wòrdu usa den combate, ni sikiera durante e atake di submarinonan aleman riba e refineria i haf di San Nicolas den febrüari 1942. == Descripcion == E kompleks militar tabata konsistí di: Tres posishon di kanon (geschutsopstellingen) Un bunker di puesto di mando Edifisionan pa alojamento di aproximadamente 100 soldaat Un reservorio di awa i otro fasilidatnan di sosten Kada posishon di arma tabata konstrui riba un fundeshi di beton i staal. E kanonnan tabata di kaliber 19.2 cm, ku por a bira 360 grado i tabatin un alkanse di mas o ménos 18,5 kilometer. Segun testimonio di soldaatnan, e tres kanon a ricibi nòmber informal: Betsy, Jopie i Beppie. E diseño di e bateria a tene kuenta ku e topografia di e terreno. E kanonnan tabata situá asina ku nan por tira por encima di e refineria, aprovechando e alturanan natural di e área. == Despues di guera y estado actual == Despues di 1945, e instalashon militar a wòrdu abandoná. Parti di e área a wòrdu limpiá, pero e strukturanan prinsipal, manera bunker i fundashonnan di kanon, a keda presente. Awendia, e restonan di e kustbatterij ainda por wòrdu mira den e paisahe rond di Weg Kustbatterij. E sitio ta wòrdu maneha i protehá komo patrimonio cultural, i ta forma un testimonio importante di e papel di Aruba durante Segunda Guera Mundial. E monumento ta un di e pokonan strukturanan militar di e periodo aki cu a sobrebibí na e isla. ---------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = LugaRegion | nomber = Grapefield | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = Aruba-Regionen.png | caption1 = San Nicolas Noord ta region 7 | image2 = | caption2 = | image3 = | caption3 = }} | area = | poblacion = | censo = 2020 | densidad = | descripcion = | pais = {{ABW}} | zoom = 13 }} Grapefield is een groot onbebouwd gebied gelegen aan de noordwestelijke kust van Aruba tussen San Nicolas en Seroe Colorado. Dit gebied was in de twintigerjaren overgedragen aan de Lago als industrieterrein. • Naam officieel “Costa” – zeedruifbomen • Strand en recreatiegebied zoals veldlopen en kamperen • Een groot deel van het terrein was in concessie bij de Lago ?? als industrieterrein. • Terrein werd gebruikt voor het deponeren van “pitch”, afvalstoffen van de raffinaderij welke tot vernietiging van de natuur leidde. • Afgravingen • Krabbenpopulatie • Opruiming petroleumproducten (milieuvervuiling) == Nationale veldloopkampioenschappen== In de jaren 80-90 werd hier veldloopwedstrijden voor de kampioenschappen gehouden door de Arubaanse Atletiekbond. ==Strandvervuiling== Door olielozing van tankers die varen tussen Aruba en Curacao. --------------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | variante= a | tipo = Region | nomber = San Nicolas-Noord | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = Aruba-Regionen.png | caption1 = San Nicolas Noord ta region 7 | image2 = | caption2 = | image3 = | caption3 = }} | area = | poblacion = | censo = 2020 | densidad = | descripcion = | pais = {{ABW}} | zoom = 13 }} '''San Nicolas-Noord''', oficialmente Sint Nicolaas Noord, ta un di e ocho [[Regionnan di Aruba|region]] den cua e [[isla]] di [[Aruba]] ta dividi administrativamente.<ref>{{Citeer web|url=https://cbs.aw/wp/index.php/2020/12/03/gac-geographical-address-classification-2019/|titel=GAC (Geographical Address Classification) 2019 and 2020|bezochtdatum=2025-03-03|datum=2019-06-27|werk=cbs.aw}}</ref> Hunto cu [[San Nicolas Zuid]] e ta constitui e region di San Nicolas, miho conoci como [[pariba di brug]]. E region tin un area di .... [[kilometer kuadrá|km²]] y un poblacion di 9.940 habitante dia prome di januari 2020. E region tin un poblashon di 9.940 (1 di yanüari 2020), loke ta representá 9.2% di e poblashon total di e pais. Muhé Hòmber 4760 5180 == Geografia == E region ta situá den e zona zuidoost di Aruba (region 7 riba mapa), pazuid di ... (region 1), pabou di [[Paradera]] (region 4) y panort di Oranjestad Oost (region 3). San Nicolas-Noord tin e siguiente barionan:<ref>[https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2024/05/GAC_Officiele-publicatie_2024.pdf Strefy]</ref> * [[Brazil]] * Rooi Congo * Watapana Gezaag * [[Standardville]]/[[Rooi Hundo]] * Kust * [[Juwana Morto]] * San Nicolas-Noord otro {{Appendix}} [[Category:Luga na Aruba]] ------------------ {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Region | nomber = San Nicolas-Zuid | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = Aruba-Regionen.png | caption1 = San Nicolas Zuid ta region 8 | image2 = | caption2 = | image3 = | caption3 = }} | area = | poblacion = | censo = 2020 | densidad = | descripcion = | pais = {{ABW}} | zoom = 13 }} '''San Nicolas-Zuid''', oficialmente Sint Nicolaas Noord, ta un di e ocho [[Regionnan di Aruba|region]] den cua e [[isla]] di [[Aruba]] ta dividi administrativamente.<ref>{{Citeer web|url=https://cbs.aw/wp/index.php/2020/12/03/gac-geographical-address-classification-2019/|titel=GAC (Geographical Address Classification) 2019 and 2020|bezochtdatum=2025-03-03|datum=2019-06-27|werk=cbs.aw}}</ref> Hunto cu [[San Nicolas Noord]] e ta constitui e region di San Nicolas, miho conoci como [[pariba di brug]]. E region tin un area di .... [[kilometer kuadrá|km²]] y un poblacion di 4.235 habitante dia prome di januari 2020. Sint Nicolaas-Zuid ta un di e ocho regionnan den e parti pariba di e pais autonomo di Aruba, cu ta pertenece na Hulanda, na Sur America. Riba promé di yanüari 2020, e region tabatin 4.235 habitante. Pa loke ta trata poblashon, e ta e region di mas chikitu den e pais. == Geografia == E region ta situá den e zona zuidoost di Aruba (region 7 riba mapa), pazuid di ... (region 1), pabou di [[Paradera]] (region 4) y panort di Oranjestad Oost (region 3). San Nicolas-Zuid tin e siguiente barionan:<ref>[https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2024/05/GAC_Officiele-publicatie_2024.pdf Strefy]</ref> * [[Zeewijk]] * Pastoor Hendriksstraat * Van de Veen Zeppenfeldstraat * [[The Village]] * Essoville * [[Lago Heights]]/Esso Heights * [[Seroe Colorado]] * San Nicolas-Zuid otro Demografia E region tin un poblashon di 4.235 (1 di yanüari 2020), loke ta representá 3.9% di e poblashon total di e pais. Muhé Hòmber 1943 2292 {{Appendix}} [[Category:Luga na Aruba]] --------------- ==Straatnamen op Aruba (2) – San Nicolas: van Rodgerstraat tot Caya Charlie Brouns Sr.<ref>Evert Bongers, [https://archive.org/details/BNA-DIG-AMIGOE-ARUBA-2021-02-11/page/n3/mode/1up?q=watapana+gezaag Straatnamen op Aruba (2)] Amigoe 11 di februari 2021</ref>== * De Main Street van Sunrise City, de B. van der Veen Zeppenfeldtstraat, is vernoemd naar een op Aruba geboren, maar op Curaçao wonende hoge ambtenaar van begin vorige eeuw. In die tijd waren er nog geen politieke partijen, laat staan een volksvertegenwoordiging. In 1906 werd hij lid van de Koloniale Raad, een soort adviescollege voor de Gouverneur. In die raad kwam hij regelmatig op voor zijn geboorte-eiland. Direct na de Tweede Wereldoorlog duikt zijn naam weer op als hij zitting neemt in de Commissie Ellis, die kwam met een advies voor een eilandenreglement waarin Aruba streefde naar decentralisatie. Kortom, een belangrijke ‘yui di tera’. *De Pastoor Hendrikstraat is – volgens het straatnaambordje – genoemd naar pastoor P.J.T. Hendriks, die in 1929 de parochie San Nicolaas stichtte en de eerste pastoor daar werd. Opvallend is dat zijn naam in de straatnaam voortleeft zonder -s op het eind. *Terug naar het centrum van San Nicolas. Achter de Main Street zijn er smalle straatjes van laag allooi (hanchi’s) die de namen dragen van klassieke schilders als Rembrandt, Vermeer, Frans Hals en Jan Steen. *In de wijk waar de oliewerkers uit de Caribische eilanden kwamen te wonen, The Village, hebben de straten namen zoals Caya Saint Maarten, Caya Saba en Caya Saint Vincent. Dat zegt de mensen in die wijk wat. *Maar het zal niet te verwachten zijn dat bewoners van straten als de Nijhoffstraat, de Hildebrandstraat of de Van Lennepstraat op de Esso Heights beseffen dat hun straat is vernoemd naar een 19e-eeuwse schrijver of dichter. Een betere naamgeving is gehanteerd bij het geven van namen als Flagstaffweg, Mount Scenerystraat en Bottom Hillweg, allemaal heuvels/bergen op de Bovenwinds eilanden. *De Helfrichstraat, die the Village scheidt van de ‘schilderswijk’, is vernoemd naar de gouverneur van de Kolonie Curaçao, precies een eeuw geleden. Deze straat kruist de Nuyensstraat, vernoemd naar Helfrich’s voorganger. De wijk tussen het Joe Laveist Sportpark aan de de Pastoor Hendrikstraat en de Graf von Zinzendorfschool aan de de Bernhardstraat is gevuld met straatnamen van voorvaderen van het geslacht Oranje-Nassau, aangevoerd door stammoeder Juliana van Stolberg, gevolgd door prinsen en stadhouders uit de 16e, 17e en 18e eeuw, zoals Willem de Zwijger, Frederik Hendrik, Maurits, en niet te vergeten Amalia van Solms en Louise de Coligny, om er maar een paar te noemen. De namen van deze straten roepen een heel chique wijk op, maar in werkelijkheid is dat niet het geval. *San Nicolas heeft in een van de buitenwijken ook z’n P.C. Hooftstraat, zonder enige verdere toelichting. Iets verderop is de Dirkszstraat, met op het naambordje de uitleg: D. Dirksz, stamhouder geboren in 1833. Deze straat kruist de Isaac Wagemakerstraat, genoemd naar de belangrijke gezaghebber die Aruba door de Tweede Wereldoorlog leidde. *Opvallende straatnaam in die wijk is Watapana Gezaag. Er werden daar misschien vroeger heel wat van dit soort bomen in stukken gezaagd. Of dat gebeurde één enkele keer en dat heeft geleid tot die naam – wie zal het zeggen. *Net als in ‘Playa’ zien we in San Nicolas veel straten genoemd naar lokale bekend- of beroemdheden. De Main street kruist de Caya Charlie Brouns Sr., naar de stichter van de bar met zijn naam, het bekendste landmark van San Nicolas. Die straat heette oorspronkelijk de Rodgerstraat – naar de Amerikaan die in 1924 de ideale locatie voor de Lago raffinaderij ontdekte. Vervolgens is de Grensweg, grenzend aan het Lago-terrein, omgedoopt tot Caya Captain R. Rodger. De weg die vanaf de kerk van Brazil achter San Nicolas langs loopt, is genoemd naar de lokale ‘Mama di Cultura’ en heet nu Caya Bernadina GrowellKock; zij was schrijfster en muzieklerares en woonde aan deze straat. *De straat in de wijk Lagoville, waaraan het EPB San Nicolas ligt, de vroegere Congoweg, heet nu Caya Jose Geerman, ter ere van de vakbondsleider die in 1977 overleed. Sommige namen op straatnaambordjes roepen vragen op: wie was Doctor Schaepman? Het blijkt een Nederlandse 19-eeuwse theoloog en politicus te zijn geweest. Enige band met ons eiland is niet duidelijk. Maar toch. *In Seroe Colorado, de voormalige Lago Colony, is de 1st Avenue hernoemd naar Henry Coffi, in leven general manager van de Lago, voorzitter van het bestuur van kindertehuis Casa Cuna en luchtvaartdeskundige. Hij overleed eind 2015. Niet elke straat heeft nog een straatnaambord en van sommige is er met moeite eentje te vinden, zoals aan de toch lange en brede Isaac Wagemakerstraat. DOW zou dit eens moeten inventariseren en de lacunes aanvullen. Voor de Adviescommissie Straatnamen van nu is nog veel werk aan de winkel. Enkele suggesties: straatnamen met Arubaanse schrijvers en kunstenaars, van Denis Henriquez tot Padu Lampe. En een Boulevard of Avenida als postume eer voor toerismepionier en oud-gezaghebber Oscar Henriquez. En dan natuurlijk graag met enige uitleg op de naambordjes… Straatnamen op Aruba (2) – San Nicolas: van Rodgerstraat tot Caya Charlie Brouns Sr. Straatnamen in San Nicolas vragen om wat toelichting. Net als in Oranjestad is er een mengelmoes van namen van eeuwenoude schrijvers, schilders, prinsen en stadhouders naast de meer herkenbare namen van Caribische eilanden en plaatselijk bekende Arubanen. {{Appendix}} ----------------- {{Databox}} '''Nomber di caya na Aruba''' ta refleha e historia, cultura y desaroyo social di e isla. Nan ta deriva for di un amplio scala di fuente, incluyendo historia local, [[geografia]], flora y fauna, [[literatura]], ciencia, [[religion]] y politica. Di e manera aki, nombernan di caya ta forma un parti importante di e herencia inmaterial di [[Aruba]]. Un nomber di caya ta un denominacion oficial pa espacio publico, manera caya, avenida, boulevard of plaza. E estudio di nomber di luga ta parti di e disciplina di toponimia. Den practica, nomber di caya ta sirbi como base pa adres y pa sistema di distribucion di post. Na Aruba, adres formal ta consisti di un nomber di caya hunto cu un number di e kavel, sin uzo di un sistema di codigo postal. ==Historia== E sistema di nomber di caya na Aruba a desaroyá gradualmente den [[siglo 19|siglo diesnuebe]] y [[siglo 20|binti]], paralelo cu urbanisacion di [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]] i otro luganan riba e isla. Den e prome fase, hopi caya tabata sin nomber oficial of tabata conoci pa descripcionnan local. Influencia di gobernacion colonial Hulandes a introduci un sistema mas formal di registracion y nombramento. Un ehempel tempran ta e comision di nomber di caya na [[Willemstad]], [[Kòrsou|Corsou]], estableci na 1866, cu a sirbi como modelo pa Aruba.[1] Memey di siglo binti, despues di [[Di Dos Guera Mundial|Guera Mundial II]], a surgi un consenshi pa uza nombernan cu mas relevancia local, reflehando un fortalecemento di identidad Arubano.<ref>{{citeer web|titel=Aruba Straatnamen|werk=[[Amigoe]]|datum=1950-12-05|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2026-04-29|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010987772:mpeg21:p003}}</ref> == Dunamento di nomber == Na Aruba, e dunamento oficial di nomber na caya ta wordo realisa door di e minister responsabel pa Asuntonan General, riba recomendacion di Comision di Nomber di Caya. E comision consultivo aki ta inclui representante di instancianan manera [[Cuerpo Policial Arubano]] (KPA), Kadaster y Departamento di Obra Publico (DOW).[2] Na final di añanan 1940, a surgi discusion tocante e maneho di dunamento di nomber. A cuminsa duna preferencia na nombernan cu conexion cu e comunidad [[Antias Hulandes|Antiano]], en vez di nombernan internacional poco reconocibel.<ref>{{citeer web|titel=Ingezonden: Straatnamen op Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1949-10-10|bezochtdatum=2026-04-28|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000212719:mpeg21:p003}}</ref><ref>{{citeer web|titel=Aruba straatnamen|werk=[[Amigoe]]|datum=1950-12-05|bezochtdatum=2026-04-28|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010987772:mpeg21:p003}}</ref> Un di e prome ehempelnan tabata nomber di figuranan di resistensia, manera [[Boy Ecury]] y [[George Maduro]].[3] E historiado [[Johan Hartog]], prome director di [[Biblioteca Nacional Aruba]] (BNA), a presidi e comision den siglo binti. Bou di su liderazgo, nombernan a wordo selecta for di historia local y naturalesa, y tambe di personanan.[4] E maneho di dunamento di nomber ta evoluciona continuamente, tomando na cuenta expansion urbano y construccion di cayanan nobo, impulsa pa e desaroyo di Aruba durante e descubrimento di [[oro]], e mineria di guano, e yegada di e refineria di petroleo (Lago), y [[turismo]]. Algun nomber di caya ta di origen indigena, usualmente deriva di e zona unda nan ta situa. Den uzo moderno, hopi nomber di caya ta cuminsa cu termino manera ''Caya'' of ''Avenida'' (reemplasando e [[sufiho]] ''straat'' of ''weg''), of ta termina cu ''Boulevard''. ==Nomber tematico== Den diferente bario na Aruba, nombernan di caya ta sigui un tema specifico, loke ta contribui na identidad di e area: *Den Klip tin caya nombra pa escritor y compositor internacional. *Den [[Dakota (Aruba)|Dakota]], nombernan ta deriva di fruta y produkto agricola. *Den Companashi, nombernan ta basa riba cientifico y investigado. *Den Ponton, nan ta referi na mata y elemento di naturalesa local.[6] E sistema tematico ta facilita orientacion y ta duna caracter propio na cada bario. ==Reconocimento social== Hopi caya na Aruba ta nombra pa personanan cu a contribui na sociedad, manera politico, lider social, deportista, artista y religioso. Generalmente, e honor aki ta wordo otorga di manera postumo. E camindanan principal di Aruba ta generalmente nombra pa figuranan influyente. Entre nan tin ''Juan E. Irausquin Boulevard'' y ''Henny Eman Boulevard'', ku ta refleha e desaroyo economico y turistico di e isla den siglo binti.[7] Otro ehempelnan ta ''Avenida Nelson Orlando Oduber''[5], ''Watty Vos Boulevard''<ref>[https://antilliaansdagblad.com/articulo/aruba/20386-watty-vos-blvd-aruba-in-gebruik Watty Vos Boulevard Aruba in gebruik], [[Antilliaans Dagblad]] (6 di november 2019)</ref> y [[Caya G.F. (Betico) Croes]], nombra pa [[Betico Croes|Gilberto François Betico) Croes]], considerá como un figura clave den historia politico di Aruba. {{Appendix}} ==Referensia == * Frank, Vivienno L. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'' ISBN:978-0-359-65900-5 * Hartog, J. Aruba: Past and Present. Oranjestad: De Wit Stores. * Gobierno di Aruba – reglamentonan di nombramento di caya. * Croes, F. Historia di resistencia Antiano den Guera Mundial II. * Hartog, J. Geschiedenis van Aruba. * Alofs, L. & Merkies, H. Ken ta Arubiano? * Kadaster Aruba – registro di nomber di caya. * Ministerie di Infrastructura Aruba – dokumentonan di planifikashon urbano. [[:Kategoria:Geografia di Aruba]] <ref>{{Cite web |title=Kadaster Aruba |url=https://www.kadaster.aw |publisher=Kadaster Aruba |access-date=2026-04-27}}</ref> Example (book): <ref>{{Cite book |last=Hartog |first=Johan |title=Aruba: Past and Present |publisher -------------------- '''Nomber di caya na Aruba''' ta refleha e historia, cultura, y desaroyo social di e isla. Nan ta bin di un scala amplio di disciplina, entre otro historia di Aruba, geografia, flora y fauna, literatura, ciencia, religion y politica. Nomber di caya pues ta un parti importante di herencia inmaterial di Aruba. Un nomber di caya ta referí na un nòmber ku ta wòrdu usá pa designá espasio públiko, manera kaya, avenida, kaminda, plaza y becindario. E teoria di nòmber di kaya òf lugá ta un rama di toponimia. Un nòmber di kaya ta sirbi komo un guia i ta forma adrès, i ta wòrdu usá den hopi pais pa dirigí pòst. Nombernan di caya na Aruba hopi biaha ta un mescla di referencia na Papiamento, Hulandes y historia: hunto cu un number e ta forma un adres formal pero sin un sistema di codigo postal. == Dunamento di nomber == E nombramento oficial di cayanan na Aruba ta wordo haci door di Minister di Asuntonan General, riba recomendacion di e Comision di Nomber di Caya. E comision aki tradicionalmente ta consisti di representantenan di entre otro [[Cuerpo Policial Arubano]] (KPA), Kadaster, y Departamento di Obra Publico (DOW). Un comision similar pa e nomber di caya di [[Willemstad]] tabata existi na [[Kòrsou|Corsou]] caba for di aña 1866. Na fin di añanan 1940, a surgi un diskushon tocante e maneho cu dunamento di nòmber di caya. Kontrali na e hopi nòmbernan di kaya deskonosí, manera esnan di inventornan mundialmente famoso, a kuminsá duna preferensia na nòmbernan di kaya ku tabata papia ku e poblashon lokal.[1][2] E promé nòmbernan rekonosibel tabata esnan di bringadónan di resistensia Antiano: Boy Ecury (Boy Ecuryplein) i George Maduro (George Madurostraat).[3] Historiadó Johan Hartog, e promé direktor di Biblioteka Públiko di Aruba, tabata presidi e Komishon di Nòmber di Kaya di Aruba den siglo binti.[4] Bou di su liderazgo, nòmbernan tabata wòrdu selektá for di historia lokal i naturalesa, pero individuonan tambe tabata wòrdu konsiderá, normalmente póstumo. E decision final a keda na Conseho Ehecutivo di Aruba. Ekspanshon urbano den futuro i konstrukshon di kayanan nobo tambe ta wòrdu tumá na kuenta ora di skohe nòmber, loke ta nifiká ku e polítika di nòmber di kaya ta evolucionando konstantemente. Ku tempu, e terminologia tambe a kambia: nòmbernan di kaya nobo awor hopi bia ta kuminsá ku Caya, Boulevard, òf Avenida. ---------- revision '''Straatnamen van Aruba''' weerspiegelen de geschiedenis, cultuur en maatschappelijke ontwikkeling van het eiland. Zij zijn afkomstig uit uiteenlopende domeinen, waaronder de Arubaanse geschiedenis, aardrijkskunde, flora en fauna, literatuur, wetenschap, religie en politiek. De naamgeving van straten vormt daarmee een belangrijk onderdeel van het immaterieel erfgoed van Aruba. Un nomber di caya ta referi na un nomber cu ta wordo uza pa designá espacio publico, manera caya, avenida, kaminda, plaza y becindario. E teoria di nomber di caya of di luga ta un rama di toponimia. Un nomber di caya ta sirbi como un guia y ta forma adres, y ta wòrdu uza den hopi pais pa dirigi post. Nombernan di caya na Aruba hopi biaha ta un mescla di referencianan na Papiamento, Hulandes y historia: hunto cu un number e ta forma un adres formal pero sin sistema di codigo postal. == Naamgeving en beleid == De officiële naamgeving van straten op Aruba gebeurt door de minister van Algemene Zaken, op voordracht van de Straatnamencommissie. Deze commissie bestaat traditioneel uit vertegenwoordigers van onder meer de politie, het kadaster en de Directie Openbare Werken (DOW). Een vergelijkbare commissie bestond reeds in 1866 op Curaçao voor de straatnamen van Willemstad. Eind jaren 1940 ontstond er discussie over het straatnamenbeleid. In afwijking van de vele onbekende straatnamen, zoals bijvoorbeeld namen van wereldberoemde uitvinders, begon men de voorkeur te geven aan straatnamen die tot de bevolking spreken.<ref>ingezonden buiten verantwoordelijkheid der Redactie STRAATNAMEN OP ARUBA.. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 10-10-1949. Geraadpleegd op Delpher op 10-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000212719:mpeg21:p003</ref><ref>ARUBA STRAATNAMEN.. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 05-12-1950, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 10-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010987772:mpeg21:p003</ref> De eerste herkenbare namen werden die van de Antilliaanse verzetstrijders: Boy Ecury (Boy Ecuryplein) en George Maduro (George Madurostraat).<ref>ARUBA NAAR ARUBA.. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 24-10-1949. Geraadpleegd op Delpher op 10-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000212731:mpeg21:p003</ref> Historicus Johan Hartog, Aruba’s eerste directeur van de Openbare Bibliotheek, was in de twintigste eeuw voorzitter van de Arubaanse straatnamencommissie.<ref>Dr.Johan Hartog; wat hij begon liet hij niet los. "Amigoe". Curaçao, 29-09-1990, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 10-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642192:mpeg21:p020</ref> Onder zijn leiding werden namen geselecteerd uit de lokale geschiedenis en natuur, maar ook personen kwamen in aanmerking, meestal postuum. De uiteindelijke besluitvorming lag bij het Bestuurscollege van Aruba. Bij de naamgeving wordt tevens rekening gehouden met toekomstige stadsuitbreidingen en de aanleg van nieuwe straten, waardoor het straatnamenbeleid voortdurend in ontwikkeling is. In de loop van de tijd veranderde ook de terminologie: nieuwe straatnamen beginnen tegenwoordig vaak met Caya, Boulevard of Avenida. == Straatnamen en maatschappelijke erkenning == Veel straatnamen op Aruba zijn gewijd aan verdienstelijke burgers, geestelijken, sporters en politici. Deze eer wordt doorgaans postuum verleend. Een bekend voorbeeld is Gilberto François (Betico) Croes, die als ‘Libertador’ van Aruba wordt beschouwd. De voormalige Nassaustraat, de hoofdstraat van Oranjestad, werd hernoemd tot Caya G. F. (Betico) Croes. Ook andere prominente figuren zijn in het straatbeeld vereeuwigd. Zo werd in 1950 de weg langs het Wilhelminasportpark vernoemd naar J. Helenus Ferguson, gezaghebber in de negentiende eeuw en bekend vanwege zijn rol in de aloëcultuur. Deze weg draagt tegenwoordig de naam Avenida.[[File:Aad Stolwijk, Hooiberg; Fergusonstraat; Avenida Milio Croes; Dakota, ANA-DIG-COL-STOLWIJK-LUCHTF-VEL-563-11, Archivo Nacional Aruba.jpg|thumb|Bista aereo di Avenida Milio Croes (antes Fergusonstraat) rechtsonder (1974).]] Ook andere prominente figuren zijn in het straatbeeld vereeuwigd, al blijkt deze eer niet altijd permanent. Zo werd in 1950 de weg langs het Wilhelminastadion vernoemd naar J. Helenus Ferguson, gezaghebber in de negentiende eeuw en bekend vanwege zijn rol in de aloëcultuur. Deze straat werd in 2004 hernoemd tot Avenida Milio Croes, naar de Milio Croes (1922-2013), voorzitter van SAC en jarenlang bijgedragen aan Aruba Carnaval. Een uitzondering op de regel van postume vernoeming is Nelson Orlando Oduber, voormalig minister-president van Aruba, naar wie de Avenida Nelson Orlando Oduber werd genoemd, ter vervanging van de Sasakiweg. == Thematische straatnaamgeving per wijk == In verschillende wijken op Aruba zijn straatnamen thematisch geordend, wat bijdraagt aan het karakter en prestige van deze buurten. In Oranjestad en omgeving zijn talrijke straten vernoemd naar literaire figuren, zoals Vondel, Herman Gorter, Constantijn Huygens, Jacob Cats en Guido Gezelle, aangevuld met internationale schrijvers als Shakespeare, Victor Hugo, Lord Byron en Alfred de Musset. Nabij Playa komen daarnaast straten voor die zijn vernoemd naar klassieke componisten, waaronder Bach, Schubert en Brahms, evenals leden van het Nederlandse koningshuis. De volkswijk Dakota kent straatnamen ontleend aan vruchten en landbouwproducten, zoals Patiastraat, Dadelstraat, Druivenstraat en Pindastraat. De oorspronkelijke Rondweg van Dakota werd in 1991 vernoemd naar oud-minister en voetballer Guillermo Trinidad, en later hernoemd tot Caya Papa Juan Pablo II. In Companashi, nabij de Kamerlingh Onnesstraat, overheersen namen van natuurwetenschappers zoals Edison, Pascal, Celsius en Fahrenheit. Ook de lokale gemeenschap wordt er weerspiegeld, met onder meer Caya Gilberto Toppenberg. De wijk Ponton bevat straatnamen ontleend aan inheemse plantensoorten, zoals Scopet, Breba, Katuna en Barba di Yoncuman. Het voormalige Eagle Colony kent straatnamen die verwijzen naar Europese landen. == Religie, sport en politiek == Religieuze orden hebben eveneens hun plaats in de Arubaanse straatnaamgeving. Zo zijn straten genoemd naar leden van de Frères de la Salle en de Dominicanessen, waaronder Caya Frère Alexius in Madiki en Caya Soeur Dorothea in Bushiri. Sporters en sportpioniers worden eveneens herdacht, zoals George Maduro, Boes Orman en Wichie de Palm. In Rancho is de Avenida Alo Tromp vernoemd naar een jonge AVP-aanhanger die in 1983 tijdens verkiezingsonrust om het leven kwam. == Hoofdwegen en boulevards == De belangrijkste verkeersaders van Aruba, tussen Oranjestad en Arashi, zijn vernoemd naar invloedrijke figuren uit de twintigste eeuw. De Lloyd G. Smith Boulevard herdenkt de directeur van de Lago-raffinaderij tijdens de Tweede Wereldoorlog, terwijl de Juan E. Irausquin Boulevard verwijst naar een pionier van het Arubaanse toerisme. Ook politicus Edgar ‘Watty’ Vos werd op deze wijze geëerd. --------- '''Straatnamen''' zijn er op Aruba in alle soorten, maar meestal van historische, aardrijkskundige, biologische, literaire of wetenschappelijke oorsprong. De namen worden door de Adviescommissie Straatnamen uitgezocht en aan de overheid voorgesteld. Een zelfde commissie werd op Curaçao al in 1866 benoemd voor straatnamen in Willemstad. Dr. Johan Hartog, historicus en Aruba’s eerste directeur van de Openbare Bibliotheek, vertelt dat hij vanwege zijn functie het voorzitterschap van de straatnamencommissie mocht vervullen, samen met vertegenwoordigers van de politie, het kadaster en openbare werken (DOW) etc. Er werden namen uit de Arubaanse geschiedenis en uit de natuur gekozen en voorgesteld aan het Bestuurscollege dat verder besliste, maar ook namen van overledenen kwamen in aanmerking. Tegenwoordig beginnen nieuwe straatnamen met Caya, Boulevard of zelfs Avenida. Verdienstelijke burgers of geestelijken, sporters of politici – al dan niet van onbesproken naam en faam, verbonden aan een regerende politieke partij – mogen zich, meestal postuum, erin verheugen om in een strook asfalt voort te leven. Aruba’s ‘Libertador’ Betico Croes is daar een voorbeeld van: Nassaustraat, de Mainstreet van Oranjestad, werd Caya G. F. (Betico) Croes. In 1950 werd de weg langs het ‘Wilhelminasportpark’ vernoemd naar J. Helenus Ferguson, gezaghebber in de 19e eeuw, die bekend werd vanwege zijn rol bij van het verbouwen van aloë. Inmiddels is die weg tot Avenida hernoemd. In 1966 merkte gedeputeerde Oscar Henriquez bij de behandeling van de eilandsbegroting op dat het voor de commissie niet makkelijk was om namen te vinden voor de straten in de vele nieuwe woonwijken. “De nieuwe straten moeten namen krijgen die meer tot de bevolking spreken”. Dat blijkt echter niet in alle gevallen nageleefd te zijn. Laten we eerst stellen dat het cachet van bepaalde wijken wordt onderstreept door de namen van de straten. Als je Oranjestad vanaf de airport binnenrijdt, kan je rechts afslaan naar de Vondellaan, vernoemd naar Neerlands grootste schrijver, onder meer bekend van het toneelstuk ‘Gijsbrecht van Amstel’. Hij leefde in de 17e eeuw. De wijk die grenst aan de Vondellaan, Mon Plaisir, bestaat uit huizen, bewoond door mensen die vertrouwd zijn met hun literaire klassiekers, vandaar dat er nog enkele straten klinkende namen hebben als Herman Gorter, Constantijn Huygen, Jacob Cats en Guido Gezelle. Wie kent hen niet… Voor de afwisseling worden er nog wat Engelse en Franse literaire reuzen op de naambordjes geplakt, zoals Shakespeare, Victor Hugo, Byron (Lord) en Alfred de Musset, allemaal bekend van de middelbare schooltijd. Trouwens, iets verder naar het Lagoen in Playa raken we in het goede gezelschap van klassieke componisten als Bach, Schubert en Brahms, waarna we tenslotte leden van de koninklijke familie tegenkomen, Juliana, Beatrix, Irene, Margriet en Maria-Christina. Voor een straat vernoemd naar de vader van deze prinsessen, moeten wij naar San Nicolas, daar vinden wij de Bernhardstraat. Plaatselijke helden zoals George Maduro en plantagehouder Bazin leven ook in straatnamen verder. In de aan de voornoemde Fergusonstraat grenzende volkswijk Dakota wordt het vruchten plukken in de Patiastraat, Dadelstraat, Druivenstraat en Pindastraat; die hebben geen nadere uitleg nodig. Trouwens, rond het oudste deel van Dakota werd een rondweg aangelegd, domweg Rondweg genaamd. In 1991 werd die vernoemd naar oud-minister Guillermo Trinidad, een voetballer afkomstig uit Dakota. Meer recentelijk kwam er een naamswijziging, het heet nu Caya Papa Juan Pablo II. Tja, de kerk wil ook wat. Wat dat betreft: er werden ook namen van bekende frères de la Salle en zusters Dominicanessen uitgezocht voor nieuwe straten in andere delen van de stad. Zo kwam er in Madiki de Caya Frère Alexius en in Bushiri de Caya Soeur Dorothea, beiden omringd door een hele reeks verdienstelijke collega’s. De wijk Companashi, grenzend aan de Kamerling Onnesstraat, vernoemd naar een 19e eeuwse natuurkundige, is gevuld met internationale grote namen op dat gebied zoals Edison, Pascal en natuurlijk Celsius en Fahrenheit. Gilberto Toppenberg, meer dan verdienstelijke inwoner van die wijk, heeft daar nu ook zijn Caya gekregen. Dan komen we in Ponton, via de voormalige Boerhaavestraat, nu Caya Ernesto O. Petronia, en bevinden we ons midden in straten met namen uit de plaatselijke plantenwereld: Scopet, Breba, Katuna en niet te vergeten de Barba di Yoncuman. De wijk die vroeger als Eagle Colony werd aangeduid, heeft de namen van Europese landen in de straatnaam, zoals Frankrijk, Schotland en zo meer. Een deel van de Arendstraat, waar hij aan woont, is vernoemd naar voetbalpionier Boes Orman. De rotonde aan het eind van de Belgiëstraat draagt de naam van Wichie de Palm, oprichter van het bedrijf met touringbussen, niet ver van deze rotonde. In de wijk Rancho is een straat vernoemd naar een jeugdige aanhanger van de AVP die in 1983 bij een schermutseling in verkiezingstijd het leven verloor: de Avenida Alo Tromp. In deze voormalige visserswijk valt het op dat straatnamen die de bewoners iets zeggen zoals de Ranchostraat en Visstraat, worden onderbroken door straten die namen dragen als Johan de Wittstraat en Oldenbarneveldstraat. Eenzelfde contrast is te vinden in San Nicolas, daarover later meer. De voornaamste verkeersaders van het eiland, tussen Oranjestad en Arashi zijn vernoemd naar de directeur van de Lago tijdens de oorlog, Lloyd G. Smith en de pionier van ons toerisme, Juan E. Irausquin. Hun namen zijn aan een Boulevard verbonden. Die eer had ook AVP politicus Edgar ‘Watty’ Vos. Volgens de richtlijnen allemaal postuum geëerd. De enige uitzondering daarop is tot nu toe: Nelson Orlando Oduber, voormalig Minister-President, wiens Avenida de naam Sasakiweg heeft vervangen. Het is nog even wennen...<ref>Evert Bongers, [https://www.facebook.com/groups/2690464017950676/posts/3028876380776103/ Straatnamen op Aruba], facebook Historia di Aruba</ref> {{Appendix}} ------------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | variante = a | tipo= Bario | name = Essoville | imagen = Aad Stolwijk, San Nicolas; San Nicolaas; Graf Von Zinzendorf school; Staringstraat; Kong Ming Supermarktet; Pastoor Hendrikstraat, ANA-DIG-COL-STOLWIJK-LUCHTF-VEL-537-10, Archivo Nacional Aruba.jpg | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Regionnan di Aruba|San Nicolas Zuid]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = <!-- Historia --> | funda = <!--Fecha di fundacion --> | fundado = <!-- Geografia --> | area = 0.2861<ref>https://www.citypopulation.de/en/aruba/admin/san_nicolas_zuid/885__essoville/</ref> | poblacion = 971 | gentilisio = | censo = 2020 }} '''Essoville''' ta un bario y zona (zona) den e region di Sint Nicolaas-Zuid den e parti zuid di e pais autonomo di Aruba, perteneciente na Hulanda, na Sur America. Riba promé di yanüari 2020, e tabatin un poblashon di 971. E ta e zona di mas grandi den e region. * woonhuizen waren eerst enkel genummerd terwijl beginjaren 60 hieraan namen van rivieren werd toegekend. Essoville is een woonwijk in het oosten van San Nicolas en omvat de woonstraten; Vuykestekestraat Coloradostraat Orinocostraat Missouristraat Amazonestraat Mississippistraat Deze woonwijk werd gesticht door "Home Building Foundation", een stichting opgericht en gefinancierd door de Lago. De huizen werden aan werknemers van de Lago verkocht.<ref>Vivienno Frank. 2019. Essoville. Den:''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'' ISBN:978-0-359-65900-5, pag. 105.</ref> Allereerst is gedacht aan de overdracht hiervan aan de Home Building Foundation, Zoals het zich thans laat aanzien, zou een dergelijke overdracht het meest aan de technische en wettelijke vereisten tegemoet komen. De huizen zouden dan door de Foundation aan de tegenwoordige bewoners worden verkocht op dezelfde wijze zoals dit na de oorlog met de Essoville-huizen geschiedde Deze bewoners zouden dan het eerst voor de aankoop dezer woningen, die zij momenteel huren, in aanmerking komen.<ref>Lago overweegt eigendoms overdracht Lago Heights huizen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 01-06-1953, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010988047:mpeg21:p002</ref> * woonhuizen waren eerst enkel genummerd terwijl beginjaren 60 hieraan namen van rivieren werd toegekend. * vergeleken met andere barios waren de kavel klein met daarop mini-woninkjes. Te St. Nicolaas is door de recente bouw van 70 arbeiderswoningen de (z.g. „Essoville") door de Lago Oil 6 Transport Cy Ltd. de volkshuisvesting belangrijk verbeterd.<ref>Woningtoestand op Aruba.. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 18-06-1942, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010987172:mpeg21:p004</ref> * in de wijk is gevestigd een rumshop en een pompstation, dat in 1952 in bedrijf ging. * wijk grenst aan de Graaf van Zinnendorfschool, gelegen aan de [[Bernhardstraat]]. == Historia == Buiten de Colony verrezen woonwijken voor het lokale personeel, voor elke laag van de hierarchie een aparte wijk. In 1937 werd begonnen met Lago Heights, 150 huizen. In 1939 [[Essoville]] met 75 bungalows om te beginnen. In 1947 werd begonnen met sociale woningbouw in [[Lagoville]]: de arbeiders werden in de gelegenheid gesteld door een spaarregeling op den duur eigenaar te worden van de huizen. En afgezien van de door Lago neergezette wijken was er in het centrum van wat later San Nicolas zou gaan heten ook een wijk van in de haast opgebouwde huizen in de stijl die ook op de Engelstalige Caribische eilanden te vinden is: [[The Village]].<ref>{{citeer web|url=http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=42|titel=De Lago en de Eagle: de olieindustrie op Aruba|werk=historiadiaruba.aw|datum= |bezochtdatum=2024-09-03|archiefurl=https://web.archive.org/web/20210812112631/http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=42|archiefdatum=2021-08-12|dodeurl=nee}}</ref> Divishon Atministrativo E zona ta konsistí di un lokalidat:[2] Essoville Demografia E zona tin un poblashon di 971 (1 di yanüari 2020). {{Appendix}} [[:Kategoria:Luga na Aruba]] --------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | variante = a | tipo= Bario | name = Esso Heights | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Regionnan di Aruba|San Nicolas Zuid]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = }} '''Esso Heights''' ta un bario den e zona di Lago/Esso Heights, den e region di Sint Nicolaas-Zuid den e parti zuidoost di Aruba.[1] == Historia == Buiten de Colony verrezen woonwijken voor het lokale personeel, voor elke laag van de hierarchie een aparte wijk. In 1937 werd begonnen met Lago Heights, 150 huizen. In 1939 [[Essoville]] met 75 bungalows om te beginnen. In 1947 werd begonnen met sociale woningbouw in [[Lagoville]]: de arbeiders werden in de gelegenheid gesteld door een spaarregeling op den duur eigenaar te worden van de huizen. En afgezien van de door Lago neergezette wijken was er in het centrum van wat later San Nicolas zou gaan heten ook een wijk van in de haast opgebouwde huizen in de stijl die ook op de Engelstalige Caribische eilanden te vinden is: [[The Village]].<ref>{{citeer web|url=http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=42|titel=De Lago en de Eagle: de olieindustrie op Aruba|werk=historiadiaruba.aw|datum= |bezochtdatum=2024-09-03|archiefurl=https://web.archive.org/web/20210812112631/http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=42|archiefdatum=2021-08-12|dodeurl=nee}}</ref> {{Appendix}} [[:Kategoria:Luga na Aruba]] ------------------ == Lago Colony == {{Variante|a}} {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Bario | nomber = Lago Colony | pais = {{ABW}} }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad situa na e extremo oost di e isla di Aruba, cerca di e area conoci actualmente como Seroe Colorado. E stat tabata konsistí di 377 kas,[2] un hospital,[3][4] misa, kas di klup, pista di bowling, i un Skol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. E poblashon di Lago Colony tabata prinsipalmente di Merka, ounke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. Lago tabatin su komienso na 1924 komo un fasilidat di trans-shipping pa zeta krudo ekstraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na Lago Maracaibo. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora ku a konstruí un refineria i e zeta krudo Venezolano a wòrdu refiná riba e isla i enviá tur kaminda na mundu komo produktonan petrolero kaba. == Baby beach == Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made lagoon.[5] E klup a inkluí un restorant, pista di baile i un stadion di beisbòl. Den e lagun, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.[6] Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buseo, ku ta den operashon ainda. ===NOTES=== Lago Colony waar de expat werknemers van de Lago Oil and Transport Co. en hun families als huurders gehuisvest waren in de periode van 1930 tot 1985, toen de Lago Oil and Transport Co. haar bedrijfsvoering in Aruba staakte. Clubhuis, kerk, scholen, sportfaciliteiten De uitbreiding bleef gestaag doorgaan, zo ook de bouw van woonwijken: het uit Amerika aangetrokken management werd gehuisvest in de zgn. Colony , een van de rest van het eiland afgescheiden woongemeenschap waar alleen bevoegden zoals de bewoners van de bungalows, toegang tot hadden. Ook een eigen ziekenhuis, voorzien van de modernste outillage, maakte daar deel van uit. Het had zijn eigen politiekorps, zijn eigen protestante kerk en een Amerikaanse school. Buiten de Colony verrezen woonwijken voor het lokale personeel, voor elke laag van de hierarchie een aparte wijk. In 1937 werd begonnen met Lago Heights, 150 huizen. In 1939 Essoville met 75 bungalows om te beginnen. In 1947 werd begonnen met sociale woningbouw in Lagoville: de arbeiders werden in de gelegenheid gesteld door een spaarregeling op den duur eigenaar te worden van de huizen. En afgezien van de door Lago neergezette wijken was er in het centrum van wat later San Nicolas zou gaan heten ook een wijk van in de haast opgebouwde huizen in de stijl die ook op de Engelstalige Caribische eilanden te vinden is: The Village. En/wiki Lago Colony was een gemeenschap gelegen aan de oostkant van het eiland Aruba , in het gebied dat momenteel bekend staat als Seroe Colorado. Deze stad bestond uit ongeveer 700 huizen, een ziekenhuis, een clubhuis, een bowlingbaan en een Amerikaanse school, met eerste tot twaalfde klassen en ongeveer 180 studenten. De bevolking van Lago Colony was voornamelijk afkomstig uit de Verenigde Staten, hoewel er een grote populatie bestond uit Engeland, Ierland en Schotland, die voornamelijk officieren waren van de tankervloot . Daarnaast waren er Nederlandse, Deense, Spaanse en andere nationaliteiten vertegenwoordigd in de gemeenschap. Deze stad werd gesteund door een grote olieraffinaderij in de wereld, die op dat moment eigendom was van een dochteronderneming vanStandaardolie van New Jersey , bekend als Lago Oil and Transport Company . Lago begon in 1924 als een trans-shipping faciliteit voor ruwe olie gewonnen door de Lago Petroleum Corporation die actief is in Lake Maracaibo . De ruwe olie werd vervoerd naar Aruba in vlakke bodem, ondiepe diepgang, tankerschepen, bekend als meertankers. Deze trans-shipping van de ruwe olie ging door tot 1928 toen een raffinaderij werd gebouwd en de Venezolaanse ruwe olie vervolgens op het eiland werd geraffineerd en als afgewerkte aardolieproducten over de hele wereld werd verscheept . In de jaren 1950 werd de Aruba Esso Club gebouwd in de door de mens gemaakte lagune van Baby Beach . [1]De club bestond uit een restaurant, een dansvloer en een honkbalstadion. In de lagune bevonden zich een steiger en kleine hutjes (waarvan er één nog steeds staat). De raffinaderij werkte tot 1985, toen het werd stilgelegd. De raffinaderij, nu eigendom van Valero Energy Corporation , werd later gekocht, heropend en vervolgens weer gesloten; in december 2010 kondigde Valero aan dat de raffinaderij opnieuw werd geopend. [2] Vanaf 2012 zijn er slechts enkele huizen van de voormalige Lago Colony overgebleven. De overgeblevenen zijn overgedragen aan de Arubaanse regering of verkocht aan particulieren. Vandaag is de Esso Club slechts één groot, verlaten gebouw met één bedrijf, een duikwinkel, nog steeds in bedrijf. Seroe Colorado Lighthouse (de.wiki) Colorado Point Lighthouse, De eerste toren was van hout en werd gebouwd in 1881. Het licht was 9 zeemijlen zichtbaar. In 1924 werd deze houten toren vervangen door een vierkant stenen gebouw. Het was een toren van 11 meter hoog met een voetafdruk van 4 bij 4 meter. Het licht reikt tot 18 zeemijl en is te zien vanaf het Paraguaná-schiereiland (Venezuela). In 1937 verving elektriciteit aardgas als energiebron voor de vuurtoren. In 1942 werd de vuurtoren verwijderd. Op dat moment, de Amerikaanse mariniers had verschillende kanon batterijen die aan de kust, die een duidelijke schot hoeken om de raffinaderij Aruba verdedigen tegen onderzeeboot aanvallen nodig. Vandaag is er slechts een eenvoudig, klein baken. ( info ) | uitgeven ------------ {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | variante = a | tipo= Bario | name = Zeewijk | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image3 = Zeilschip bij de Yachtclub van Aruba. Op de achtergrond de Lago-olieraffinaderij, Bestanddeelnr 252-3982.jpg | image2 = De haven van de Lago-olieraffinaderij in San Nicolas op Aruba, Bestanddeelnr 252-8041.jpg | image1 = BNA-DIG-MEINERS-0035 - San Nicolas - Zeewijk, Zwemmers aan strand van Zeewijk 591200 c.jpg | caption1 = Playa di Zeewijk | footer = Bista pa lama cu [[Lago Oil & Transport Company|refineria Lago]] den fondo | footer_align = center }} | pais = {{ABW}} | region = [[San Nicolas|San Nicolas-Zuid]] | poblacion = 527 | censo = 2020 | censo_ref = | area = 0,4827 | densidad = 1,092 | zona = | zoom = 14 }} ------------------- ==The Lourdes Grotto== Named in commemoration of the famous French religious landmark, was created under the guidance of a priest named “Erkamp” and parishioners in the year 1958. The grotto, a shrine built into the rocks is located in Seroe Preto, just off the main road to San Nicolas. A statue of the Virgin Mary, weighing 700 kilos, was hoisted into place in the grotto. Every year, on February 11 (feast of Lady of Lourdes), a procession leaves from the St. Theresita church in San Nicolas to the grotto, where a mass is performed. The grotto is located road-side and can be visited daily. <ref>https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20260227.pdf Explore Aruba! (27 di februari 2026)</ref> ---------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante = a | tipo = luga | nomber = Parkietenbos | nomber_oficial = | nomber_nativo = | pais = {{ABW}} | alias = | lema = | imagen = | descripcion = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | image3 = }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Oranjestad West]] | zoom = 14 }} '''Parkietenbos''' ta un luga situa na costa west di Aruba, canto di lama y mangelnan directamente pazuid di [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]] y e areanan residencial di [[Simeon Antonio]] y [[Cas di Paloma]]. E area aki ta designa como un zona economico den e ''Ruimtelijke Desaroyo Plan'' (ROP) di Aruba di 2009.<ref>[https://web.archive.org/web/20160224005153/http://dip.aw/ROP%20atlas.pdf Atlas Ruimtelijk Ordeningsplan]</ref> == Zona economico == For di añanan 1960, e landfill sentral “Parkietenbos Containerpark & ​​Landfill Facility”, simplemente konosí komo “Parkietenbos”, ta situa na Parkietenbos. E instalashon públiko aki ta wòrdu manehá pa [[Serlimar]] y ta consisti di dos deposito principal: e parke di container i e landfill, caminda e sushi ta wordo compacta, nivela y cubri.<ref>[https://web.archive.org/web/20201031134950/https://serlimar.com/ Officiële website Serlimar]</ref> Na 2009, e compania Mericano Bouldin & Lawson a entrega e instalacion di “WastAway”. E instalacion aki cu tin un balor di 28 miyon florin, mester a procesa desperdicio den asina yama “fluff” y despues reusa e fluff aki pa compost of fertilisante di tera. Sinembargo, e instalashon nunka no a funshoná korektamente i p’esei a wòrdu será na mitar di 2011.<ref>{{Citeer web |url=http://www.genootschapnederlandaruba.nl/wp-content/uploads/2017/02/Voor-u-gelezen-juli-2016.pdf |titel=Voor u gelezen, GNA, juli 2016 |bezochtdatum=2018-07-20 |archiefdatum=2018-07-20 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20180720225535/http://www.genootschapnederlandaruba.nl/wp-content/uploads/2017/02/Voor-u-gelezen-juli-2016.pdf |dodeurl=ja }}</ref> Riba 8 di febrüari 2018, un “petishon pa informashon” (RFI) a keda publiká en konekshon ku e destaho pa e remediashon di e landfill i e kambio den e método di prosesamentu di desperdisio: di maneho di desperdisio “sólido” pa “sostenibel”.<ref>[https://www.ie-forum.nl/artikelen/rectificatie-afgewezen-wegens-onvoldoende-hinder-voor-aanbestedingen-parkietenbos Rectificatie afgewezen wegens onvoldoende hinder voor aanbestedingen Parkietenbos]</ref> Desde 2007, un planta di tratamentu di awa di riool a wòrdu situá banda di e landfill pa e tratamentu di awa di cesspool suministrá pa tankero.<ref>{{Citeer web |url=http://www.witteveenbos.nl/nl/projecten-afvalwater/project/15-rwzis-aruba/pagenr/1 |titel=Aruba |bezochtdatum=2018-07-20 |archiefdatum=2018-07-20 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20180720225707/http://www.witteveenbos.nl/nl/projecten-afvalwater/project/15-rwzis-aruba/pagenr/1 |dodeurl=ja }}</ref> == Asuntonan ambiental == Huma di e landfill di Parkietenbos por wòrdu mira for di Wayaca (yüni 2022) Pa añanan, e landfill ku awor ta sobrepobla tabata e kousa di kehonan tokante molèster di huma, huma tóksiko i polushon, ku ta un peliger pa medio ambiente i salú públiko. Na 2002, un grupo di residente lokal a funda e Fundashon Parkietenbos pa hala mas atenshon na e problema di desperdisio a traves di akshonnan.<ref>https://www.thedailyherald.sx/islands/66520-aruba-residents-take-action-against-landfill{{Dode link|datum=februari 2020 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> E fundacion aki a tuma accion na comienso di juli 2018 ora cu candela a bolbe cuminsa na landfill. Despues di akshonnan inútil di Stichting Parkietenbos, un residente lokal a disidí di presentá un demanda kontra gobièrnu na 2020.<ref>{{Citeer web|url=https://caribischnetwerk.ntr.nl/2020/08/25/overheid-blijft-doorgaan-met-illegale-afvalpraktijken/|titel=Overheid blijft doorgaan met illegale afvalpraktijken|bezochtdatum=|auteur=Sharina Henriquez|datum=2020-08-25|werk=caribischnetwerk.ntr.nl}}</ref> {{Appendix}} ------------------- {{Databox}} '''Cunucu Arikok''' ta un museo habri den [[Parke Nacional Arikok]], cu ta sirbi como mustra di e manera di biba di antaño. E ta un di e atraccionnan principal di Parke Nacional Arikok. {{Appendix}} Fondo Prins Bernhard lo financia finalisacion di e proyecto ‘Cunucu Arikok’. Esaki ta encera un suma di mas o menos 60 mil florin. Cu Cunucu Arikok e fundacion FANAPA tin como meta pa crea un obheto cu ta duna e bishitantenan un bon impresion di kico naturalesa na Aruba tin pa ofrece. ‘Na e lugá úniko aki nos ta haña vegetashon eksuberante riba un pida tereno kaminda diferente formashon geológiko ta uni den otro, ku ta visibel den kunuku pa medio di diferensianan den tipo di tera i baranka i kaminda un kantidat grandi di parha i bestia di tera tambe ta biba.<ref> Prins Bernardfonds steunt afbouw project Cunucu Arikok. "Amigoe". Curaçao, 14-09-1989, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 25-04-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642757:mpeg21:p006</ref> E sub-proyecto “Cunucu Arikok”, di Stinapa Aruba, lo wordo financia door di Fondo Prins Bernhard, a haya sa di Stinapa. E proyecto aki ta data for di aña 1980 ora cu Departamento di Desaroyo Economico (DECO) den colaboracion cu otro instancianan local a desaroya un proyecto grandi pa crea un parke nacional Arikok-Jamanota na Aruba. Stinapa Aruba tin 785 hectar riba huur di gobierno. Esaki ta Sero di Arikok y e area rond di dje. E sitio ta situá eksaktamente na e frontera di dos formashon di piedra geológiko: e diabase schist-tuff i e tonalite. Hopi impreshonante den e parti abou ta numeroso formashon ku ta konsistí di blòki grandi di tonalita rondoná den kua eroshon a krea e formanan mas straño i imponente. Komo ku e cunucu ta protehá di e bientunan komersial konstante i salu dor di e seru di Arikok, e tin un vegetashon relativamente eksuberante. Tin un kantidat di palu hopi bieu, grandi i kompletamente krese, ku ta un raridat riba e isla. Konenchi, parakeet ta biba einan i hopi bia por mira otro parhanan manera trupial, chuchubis i perdiz. Kaskabel tambe ta presentá, pero bo mester ta un eksperto pa haña un: nan ta lastra bai ora hende yega serka.<ref>Natuurpark met cultuur-historisch monument Bernhard-fonds neemt Cunucu Arikok voor zijn rekening. "Amigoe". Curaçao, 30-11-1985, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 25-04-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643304:mpeg21:p011</ref> {{Stub}} ChatGPT: Cunucu Arikok ta un lugá histórico i kultural importante den Parke Nacional Arikok na Aruba. E palabra "cunucu" ta referí na un plantashon chikí òf un kas di campo, i den e kontektu aki, e ta referí na un plantashon ku a pertenesé na Arie Kok, un agricultor Hulandés. E nòmber di e parke mes, Arikok, ta derivá di su nòmber. ​ Wikipedia – Die freie Enzyklopädie 🏡 Historia i Signifikado Cunucu Arikok a forma parti di e desaroyo di Parke Nacional Arikok. E área a sirbi komo un plantashon chikí, i su kas di torto (kas di adobe) a keda preservá komo un ejemplo di bida rural tradicional Arubano. E kas a rekonstruí usando método tradicional pa mustra e estilo di bida di e tempu ey. ​ wheninaruba.com 🌿 Naturalesa i Kultura E área rondó di Cunucu Arikok ta riku den flora i fauna lokal, inklusí mata di divi-divi, kaktus tropikal, i otro planta medikinal. Tambien, den e área por haña desèño riba piedra di Indjanan nativo, ku ta indiká e presensia di pueblo indígena den e región. ​ 🥾 Rota di Hike E Cunucu Arikok Trail ta un ruta di hike fasil, ideal pa famia i visitante ku ta buska un introdukshon na e parke. E trail ta kuminsá na e sentro di bishita i ta dura mas o ménos 2 ora. Durante e hike, bo por wak e kas rekonstruí, flora lokal, i arte rupestre. ​ wheninaruba.com +2 things-to-do-in-aruba.com +2 boardwalkaruba.com +2 🗺️ Lokal i Atraktividatnan Serka Cunucu Arikok ta lokalisa serka di otro atraktividatnan den e parke, manera Kueba Chiki, un kueba ku desèño riba su muraya, i Dos Playa, un playa doble popular. E ruta ta pasa tambe serka di Sero Arikok, un di e punto mas haltu di Aruba. ​ AllTrails.com [[:Kategoria:Seru na Aruba]] Sinds enkele járen bezit Aruba een national park. Een uitgestrekt terrein in de omgeving van de Arikok en Jamanota tot aan de noordkust toe. Een kleiner deel van dit park is omheind d.m.v. een “slavenmuur”, aangelegd door de Stinapa. Dit park, gelegen in de luwte van de Arikok, is alleszins de moeite waard en bij uitstek geschikt voor een wandeling op een zondagna¬ middag. De ingang bereikt men door op de zándweg naar de Jamanota de Stinapaborden te volgen. Een keurig aangelegd pad maakt de wandeling tot een waar genoegen. Op de steile gedeelten zijn stenen trappen aangelegd met zelfs een leuning. Men bevindt zich werkelijk in een uniek stukje Arubaanse natuur. Enorme rotsblokken, praktisch alle soorten planten die op Aruba in het wild groeien en schitterende vergezichten. Door de beschutte ligging groeien de Watapana’s zoals het hoort: gewoon rechtop. Onder de enorme kruinen zijn banken aangebracht, waarop het koel rusten is. Dát is pas rusten met enkel vogelgeluiden om je heen, alleen het gekrijs van de parkieten zou aangepast moeten worden. Konijntjes schieten heen en weer. Een zijpaadje voert ons naar een overhangende rots, waar zich Aruba’s bekendste indianentekens bevinden. Bezoekers doen er goed aan een fotocamera mee te nemen, vooral de natuurfotograaf zal behoorlijk aan zijn trekken komen. Het wandelpad mondt uit bij een gerestaureerd lemen huisje. Het is geheel in stijl gehouden. Ook de omgeving van dit huisje wil de Stinapa aanpassen aan het leven van vroeger. Cunucu Arikok is een waardevol projekt, zowel voor de lokale bevolking als de toerist, die wat meer wil zien dan alleen het strand en het casino. Bekijk op uw gemak de foto’s en trek er op uit. Kan heel gezond zijn. (skol i Komunidat november 1986) foto’s: Rinus de Graaff ===Stampia di 75 cen=== Cunucu Arikok ta keda na pia di Sero Arikok, na e parti west unda no tin mucho biento. Den pasado nan a practica aki agricultura y cria di bestia, pero no na gran escala. E cunuqueronan tabata biba den cas di torto, esaki ta un cas traha di lodo. E cas di torto cu nos ta mira awendia den Cunucu Arikok a keda construi na 1985, perfectamente imita na e manera tradicional.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2006-11-01/page/n30/mode/1up?q=cunucu+arikok+skol Post Aruba N.V. kier mustra e beyeza di Parke Nacional Arikok], BDA (1 di november 2006)</ref> Pa e spannan di dak nan a uza flambeu (palo di cadushi) y e murayanan ta traha di un mezcla di lodo y yerba. ===Stampia di 100 cen=== Despues di core riba e caminda cu ta pasa door di e parke, nos ta yega na e punto mas halto, esta Miralamar. For di aki bo tin un bista riba lama na ambos banda di e isla. Den cielo tin un warawara (ployborus plancus) ta bula y ta busca un coneu of un cabrito morto. E paisahe ta caracteriza pa duinen aki ta cubri un espacio di mas o menos 2 hectarea. Nan ta consisti di santo blanco di coral cu e biento di Noordoost ta supla riba e isla. Riba e duinen ta crece algun palo di druif y di oleifi cu te hasta den tempo seco ta mustra berde. Ken lo por haya e shoco dilanti di e monton di piedranan? Shoco bo ta hay’e solamente na Aruba. ------------------ == Manchebo Beach == {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante = a | nomber = Manchebo Beach | nomber_oficial = | nomber_nativo = | tipo = Playa | pais = {{ABW}} | alias = | lema = | imagen = | descripcion = | multi-imagen = <!-- Utilisa plantia {{Multiple image}} --> | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Oranjestad West]] | zoom = 14 }} (Van een onzer verslaggevers) WILLEMSTAD. — Bij PB 1965 no 34 is verschenen het landsbesluit, dat het besluit van het Bestuurscollege van Aruba goedkeurt om een perceel grond van ongeveer 16.225 m 2 voor zestig jaar in erfpacht uit te geven aan Machebo Beach Hotel NV te Manchebo.<ref>Erfpacht Manchebo. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 30-03-1965, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 22-04-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462582:mpeg21:p003</ref> -------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante = a | nomber = Cueba Huliba | nomber_oficial = | nomber_nativo = | tipo = Cueba | pais = {{ABW}} | alias = | lema = | imagen = Bat Cave Formations.jpg | descripcion = | multi-imagen = <!-- Utilisa plantia {{Multiple image}} --> | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[San Nicolas]] | zoom = 14 }} '''Cueba Huliba'''[1][2] (tambe konosí komo Baranca Sunu ku ta nifiká “Baranka Desnudo”) ta un cueba Guadirikiri of Cueba di Guadirikiri ta un espacio natural bou di tera na Aruba, den Parke Nacional Arikok na mas of menos 1,4 km di Fontein. es.wiki:'''Cueba Huliba'''[1][2] (tambe konosí komo Baranca Sunu ku ta nifiká “Baranka Desnudo”) ta un cueba riba e isla Karibense di Aruba,[3][4] apodá e “tùnel di amor”[5] pa su entrada den forma di kurason. E entrada ta via un trapi skerpi i smal ku ta hinka den e kueba. E tin sinku entrada. Na algun lugá, bo mester bùig pa wak e formashonnan. Flashlights ta nesesario pa eksplorá e koredó di 300 pia (91 m) largu, ya ku ta totalmente skur paden di e kueba. E kueba ta yená ku formashonnan di stalagmita i stalaktita den e piedranan di kalki. Dos espesie di bat ku ta biba den e kueba aki ta e Leptonycteris curasoae i e Macroglossus sobrinus. Ta interesante pa nota cu vleermuis, despues di drumi den cueba durante dia, ta bula sali den horda en busca di cuminda. E salida for di e tùnel ta dor di un seri di trapi ku ta grabá den e baranka i ta basta riesgoso. Den un di e kambernan, e Birgen Maria a wòrdu grabá den un formashon di baranka natural. Leyenda ta menshoná historianan tokante piratanan ku lo a biba den e kueba pa skonde nan tesoronan, ounke no tin evidensia pa konfirmá esaki. {{Appendix}} [[:Kategoria:Aruba]] ----------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | variante = a | nomber = Cueba di Fontein | nomber_oficial = | nomber_nativo = | tipo = Cueba | pais = {{ABW}} | alias = | lema = | imagen = | descripcion = | multi-imagen = <!-- Utilisa plantia {{Multiple image}} --> | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[San Nicolas]] | zoom = 14 }} E '''Cueba di Fontein''' ta un cueba situa na costa nort-oost di [[Aruba]], den e [[Parke Nacional Arikok]]. ** Fontein Cave: Longer than the Quadirikiri Cave, the Fontein Cave contains pathways that stretch to the limestone walls further down. Here is also where prehistoric drawings can be seen. Though this cave does not have its own legend, this was speculated to have been occupied—or at least used by prehistoric Arawak settlers on the island for rituals and other spiritual ceremonies.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20240403.pdf Visit the island’s popular cave sites!], Aruba Today (3 di april 2024)</ref> This popular cave is located along the northeast coast in National Park Arikok near Boca Prins. The Fontein Cave is well known for its native Arawak Indian rock paintings which can still be found on the walls and ceilings. The brownish-red paintings were left by Caquetios and graffiti imprinted by European settlers. {{Appendix}} [[:Category:Aruba]] es.wiki:'''Cueba di Fontein''' Cave[1][2] ta un cueba chikito cerka di Boca Prins na e parti nort di e isla di Aruba.[3][4][5] E ta bon konosí pa su dibuhonan di muraya nativo Arawak, ku a wòrdu grabá pa Nativonan Merikano dekorativamente riba e murayanan di piedra i parti di e plafond mas plat di e kueba ku kombinashonnan di koló kòrá òf maron-kòrá-maron òf lila; Esaki ta duna pista tokante e historia di e amerindionan. E kueba ta aksesibel for di un “baranka di terasa di piedra di kalki di koral” i tin un largura di 3 meter (9.8 pia) i un haltura di 2 meter (6 pia 7 inch). E sala di entrada, ku ta habrí pa bishitantenan, ta 4 meter (13 pia) haltu i ta ekstendé te na un profundidat di 50 meter (160 pia). Komo ku e ta un formashon geológiko di piedra di kalki, i debí na filtrashon di awa, formashonnan di stalagmita i stalaktita di koló, tamaño i forma hopi straño a wòrdu produsí. Murciélago ta traha nèshi den kavidatnan di kueba den nan búskeda nokturno pa rekohé kuminda, ku ta konsistí di nèktar i pólen. Tin registronan ku e indjannan Araucano a usa e kueba aki pa hasi nan ritualnan i seremonianan tribal. --------------------- '''Blackstone Beach''' ta un playa na costa nort den region di .., den PArke Nacional Arikok. (Oranjestad)—Nomber for di su mas karakterístika rekonosibel, e Piedra Pretu Playa casi ta representa lo contrario di e beachnan tipico di Aruba. Pa un, e tin santu pretu i ta cubri cu piedranan liso preto. Na di dos lugá, e ta keda na e parti nort di e isla, leu for di e blanku playanan di santu di den e region sùit. Pues, si bo ta sinti bo kla pa algu diferente—òf si ta dia kontrali, bishitá e Playa di Blackstone.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20250305.pdf Blackstone Beach], Aruba Today 95 di maart 2025)</ref> Blackstone Beach ta mustra e mas banda natural di Aruba: e piedranan cu tapa e playanan i e forma di dje a wòrdu trahá pa mil añanan via erupshonnan volkániko, koral moveshonnan di ref i aktividat di ola di e parti nort rural di e isla. Situá mas ost di e Brug Natural i Playa di Andicuri, e Blackstone Beach ta relativamente fásil pa haña akseso. Unabes bo pasa e Formashon di Baranka Ayo, tuma e Kaminda di Andicuri ku ta hiba na Andicuri Laman. Einan, bo por stashoná bo outo i hasi un kaminata di 1km pa Blackstone Beach. E playa aki ta forma parti di e Arikok Parke Nashonal i pues ta un sitio ku ta wòrdu konserbá. Esaki ta e motibu pakiko e ta tambe relativamente intakto pa komersial influensianan. Apesar di a wòrdu yamá un playa, tene kuenta ku e no ta konsehá pa landa den awa, manera e koriente ta hopi fuerte i por desviá bo fásilmente mas leu den oséano salbahe. Pero, ainda bo por disfrutá di un espektakular bista di e piedranan i e parti nort oséano ku ta ekstendé dilanti di e playa i saka un potrèt ku bo amigunan òf famia (Oranjestad)—Named after its most recognizable feature, the Blackstone Beach almost represents the opposite of the typical Aruban beaches. For one, it has black sand and is covered in black smooth stones. Secondly, it lies on the northern side of the island, away from the white sandy beaches of in the southern region. So, if you feel up for something different—or if it’s opposite day, visit the Blackstone Beach. Blackstone Beach shows the more natural side of Aruba: the stones that cover the beaches and the shape of it has been crafted for thousand years via volcanic eruptions, coral reef movements and wave activity of the rural northern part of the island. Located further east to the Natural Bridge and Andicuri Beach, the Blackstone Beach is relatively easy to access. Once you get passed the Ayo Rock Formation, take the Andicuri road leading up to Andicuri Beach. There, you can park your car and take a 1km hike towards Blackstone Beach. This beach forms part of the Arikok National Park and is therefore a site that is preserved. This is why it is also relatively untouched by commercial influences. Despite being called a beach, do note that it is not advised to swim in the water, as the current is very strong and can easily stray you further in the wild ocean. However, you can still enjoy a spectacular view of the stones and the northern ocean that stretches out in front of the beach and take a picture with your friends or family --------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | variante= a | tipo = Playa | nomber = Boca Prins | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = Plantage in Boca Prins op Aruba, Bestanddeelnr 252-7977.jpg | caption2 = Plantashi Boca Prins na 1947 | image3 = | caption3 = }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Santa Cruz]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Parke Nacional Arikok]] | tipo_subdivision_adm2 = | subdivision_adm2 = | descripcion = | pais = {{ABW}} | zoom = 13 }} '''Boca Prins''' ta un boca na e costa nort-oost di Aruba, situa den [[Parke Nacional Arikok]]. Kontenido Deskripshon Situá den Parke Nashonal Arikok, e bahia di santu ta un destinashon turístiko popular. E playa di santu blanku sin vigilansia ku duinen ta solamente 55 meter largu i no ta ofresé ningun otro fasilidat. Landamentu por ta peligroso debí na e koriente fuerte i konstante i ta rekomendabel solamente pa landadónan eksperensia, si ta. E bahia ta wòrdu bishitá de bes en kuando pa surfistanan, pero no ta wòrdu konsiderá un di e lugánan di buseo sobresaliente di e isla. [ 1 ] Un kaminda di santu ku baranka di piedra di kalki ta hiba na e bahia via un trapi di palu. E piedranan di Boca Prins ta e habitat di Cnemidophorus arubensis , un lagadishi di karakol ku ta wòrdu hañá solamente na Aruba. Banda di Boca Prins tin un di e plantacionnan di cunucu mas bieu na Aruba, cu a wordo cultiva pa colonialnan Hulandes den siglo 16. E nòmber di e bahia ta derivá for di e plantashon di Prins di ántes den serkania. https://de.wikipedia.org/wiki/Boca_Prins E entrada aki, unda e [[rooi]] di e mesun nomber ta basha den lama, probablemente ta haya su nomber for di Paulus Printz, kende a wordo manda pa e colonia di Curacao door di WIC pa descubri mineralnan. Despues di no a haya oro ni na Curacao ni na Bonaire, el a yega Aruba dia 14 di juni 1725 y a establece banda di e costa noordoost di e isla.<ref>Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'' ISBN:978-0-359-65900-5, pag. 74-75</ref> '''Boca Prins''' ta un [[bahia]] na e costa nort-oost di [[Aruba]], situa den [[Parke Nacional Arikok]]. Deskripshon Situá den Parke Nashonal Arikok, e bahia di santu ta un destinashon turístiko popular. E playa di santu blanku sin vigilansia ku duinen ta solamente 55 meter largu i no ta ofresé ningun otro fasilidat. Landamentu por ta peligroso debí na e koriente fuerte i konstante i ta rekomendabel solamente pa landadónan eksperensia, si ta. E bahia ta wòrdu bishitá de bes en kuando pa surfistanan, pero no ta wòrdu konsiderá un di e lugánan di buseo sobresaliente di e isla. [ 1 ] Un kaminda di santu ku baranka di piedra di kalki ta hiba na e bahia via un trapi di palu. E piedranan di Boca Prins ta e habitat di Cnemidophorus arubensis , un lagadishi di karakol ku ta wòrdu hañá solamente na Aruba. Banda di Boca Prins tin un di e plantacionnan di cunucu mas bieu na Aruba, cu a wordo cultiva pa colonialnan Hulandes den siglo 16. E nòmber di e bahia ta derivá for di e plantashon di Prins di ántes den serkania. https://de.wikipedia.org/wiki/Boca_Prins == Mira tambe == * [[Playanan di Aruba]] {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=de|oldid =205170166|titulo=Dos Playa}} {{References}} ;Lista di fuente *[http://nl.aruba.com/activiteiten/dos-playa Dos Playa] riba nl.aruba.com *[https://www.surfline.com/surf-report/dos-playas/5842041f4e65fad6a7708e27 Dos Playa Surf] riba surfline.com }} [[:Category:Luga na Aruba]] ---------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | variante = a | nomber = Cueba di Huliba | nomber_oficial = | nomber_nativo = | tipo = Cueba | pais = {{ABW}} | alias = Tunnel of Love | lema = | imagen = | descripcion = | multi-imagen = <!-- Utilisa plantia {{Multiple image}} --> | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[San Nicolas]] | zoom = 14 }} **The Huliba Cave/ Tunnel of Love The Huliba Cave, formerly known as the Tunnel of Love, was once open to the public, and was the biggest and most accessible of all three caves. This cave had five chambers, including one that is heartshaped. This cave had narrow stairs that led to long pathways deep into the cave, with a staircase leading to the exit on the other side. In one of the chambers, there used to be the carving of the Virgin Mary, put there for the protection of the cave. However, the Huliba Cave has been permanently closed for a few years now, as a way to preserve the bat population that lives in the cave. These Long Tongue Fruit Bats and Insect Eater Bats are very important to the ecosystem of the island. Though this cave is no longer accessible to the public, it surely is interesting to learn more about the history of these caves and the Awarak tribes that resided or utilized them.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20240403.pdf Visit the island’s popular cave sites!], Aruba Today (3 di april 2024)</ref> Do note that these caves are very dark, humid, hot, and are inhabited by bats. Do wear comfortable clothing and shoes, as the pathways in these caves may be rough and bumpy, and don’t forget to bring a lashlight! {{Appendix}} [[:Category:Aruba]] ---------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | tipo= Bario | name = Eagle | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 2/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} == Eagle (Aruba) == '''Eagle''' ta un bario di [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad, capital di Aruba. == Historia == Den comienso di añanan 20, Aruba a conoce dos refineria. Na aña 1924 a establece Lago Oil & Transport Ltd y despues na aña 1927 De [[Arend Petroleum Maatschappij]]. Dos refineria cu tabatin un rol masha importante den [[Di Dos Guera Mundial|Segundo Guera Mundial]], ya cu nan tabata suministra petroleo na e aliadonan. Ta di e refineria ‘Arend’ e vecindario aki a haya su nomber ‘Eagle’ y tambe nos ‘Eagle Beach’. Minister Maduro a comparti un tiki historia: “E refineria Eagle aki a duna trabou na mas cu shete mil trahado di 58 diferente pais. Den e area aki, e refineria a traha e fabrica pa refina e petroleo, un laboratorio y un brandweerkazerne. Tambe nan a construi nan sede ‘hoofdkantoor’ cu ta exactamente e edificio caminda nos ta para actualmente”. E mandatario tambe a trece dilanti cu e refineria a construi casnan special pa e personal di refineria, algun cas den e bario, e Eagle tennis club y e hospital cu tey ainda.<ref>[https://awemainta.com/wp-content/uploads/2024/02/AM240221.pdf Minister Maduro di Cultura a haci e desvelo di e ‘Ruta Historico di Eagle’], Awemainta (21 di februari 2024) </ref> E ‘Ruta Historico di Eagle’ ta un ruta pa cera conoci cu e historia di e bario di Eagle, e refineria di Eagle y Aruba su rol importante pa aliadonan den Segunda Guera Mundial. E storia di e refineria di Eagle, un tempo simbolo di e poder industrial di Aruba hunto cu Lago na San Nicolas, ta conta nos e desaroyo di Aruba den tempo for di su comienso na 1924 te na e desmantelamiento den añanan cincuenta y sesenta caminda cu a traha espacio pa turismo cual te cu awe en dia ta e pilar economico mas importante di Aruba. E proyecto di ‘Eagle History Tour’ lo crea un conexion entre e historia, herencia cultural industrial di Aruba y nos turismo, creando un atractivo nobo pa nos bishitantenan pero tambe lo educa localnan y principalmente e generacionnan mas jong tocante Aruba su historia industrial y e rol importante di e refineria di Eagle den e di Dos Guera Mundial asina e mandatario a trece den su discurso. Ademas den un futuro cercano lo pone borchinan na cinco diferente sitio cu QR code cu ta contene informacion importante di historia di e sitio den cuatro diferente idioma, mas obhetonan di arte y programanan educativo. Aruba tabatin un rol importante den Segundo Guera Mundial cu e dos refinerianan aki cu Alemania tabatin wowo riba Aruba y nan a manda un submarino pa bin destrui e dos refinerianan aki pa stroba e aliadonan haya nan combustibel. Asina e submarino a tira riba e tankero Arkansas y a mata varios hende entre otro Bonerianonan. Tambe e submarino a manda torpedo pa destrui e dos refinerianan cu danki na nos Señor Dios esakinan a faya nan proposito. {{Appendix}} -------------------------------------- {{Infobox luga den pais | tipo= Bahia y haf | name = Plantashi Prins | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 2/2 | caption_align = center | image1 = Zeilschip bij de Yachtclub van Aruba. Op de achtergrond de Lago-olieraffinaderij, Bestanddeelnr 252-3982.jpg | caption1 = Barco di bela cu refineria den fondo | image2 = De haven van de Lago-olieraffinaderij in San Nicolas op Aruba, Bestanddeelnr 252-8041.jpg | caption2 = }} {{Databox}} '''Plantashi Prins''' ([[Hulandes]]: Plantage Prins), originalmente un plantacion di coco na Aruba, [1] [2] a mira su cas reconstrui den añanan 1950. E decadensia di palma, atribuí na malesa, a kondusí na e stòp di produkshon di kunuku. 3] Na 1911, e mapa di Werbata-Jonckheer a identifiká Prins Plantation komo un di e 23 plantashonnan mayoritariamente chikitu karakterisá pa agrikultura kombiná, palu di koko i kas. Ademas, un plantashon mas grandi tabata situá paden, nort di Oranjestad na San Barbola, lugá di nasementu di Virginia Demetricia. E township Savaneta en realidad a surgi for di un plantacion gubernamental cu despues a transforma den un pueblito chikito. 4] == Etimologia == E plantacion ta derivá su nòmber for di un ingeniero di mina suédo Paulus Printz, ku a biba den e área durante di dies-ocho siglo, mientras tabata buska oro den nòmber di e administradornan di e kamber di Amstedam di e kompania Hulandes di West India. Segun e mapa di Van Raders di 1825, e ruina di su kas (No. 37) tabata situá riba e muraya na nortwest di e plantashon, pero for di e tempu ei e ruina a disparsé. E tapa di e seru, ku ta eksponé na bientu, tabata mas faborabel pa biba ku e arroyo ku tabata protehá pa bientu. [5] [6] Printz a traha na Aruba for di 14 di yüni 1725, te ku 3 di yüni 1727, ora ku el a risibí un òrdu di Amsterdam pa stòp e trabou. [ 7] == Panorama general == E kas original di plantacion den e arroyo no ta pará mas, i e struktura ku a sigui, un kas di pais konstruí den añanan 1930, ta awor den un estado di ruin. 6] Situá 2.5 kilometer for di e sentro di bishitante i aproksimadamente 600 meter for di e plantahe Fontein den Parke Nashonal Arikok, un kaminda ta hiba na e plantahe Prins históriko, ku anteriormente tabata di propiedat di Sr. Mokki Arends,[8] i dos arroyos bisiña, Rooi Prins i Rooi Dwars. E arroyos aki un tempu tabata nutrí palu di koko i palu di fruta. Mientras cu e coconutnan a desaparece, y solamente algun mata di fruta a keda, e vegetacion nativo ta prospera mas densamente cu riba e colinan circundante. 1] Te ku 2023, apesar di plannan inisial, e renobashon i transformashon di e ruinanan di e plantashon Prins den e Prins Center, ku ta presentá proyektonan di demonstrashon riba aktividat agrikultoral di plantashon tempran, no a tuma lugá ainda. E integrashon di e Prins Center den e diseño nobo di Parke Nashonal Arikok ta keda pendiente. Ta konsehábel pa konsiderá pa destahá e importansia históriko di Prins Center su nòmber den e sentro mes. 9] {{Appendix}} ------------------------ {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =59895500|titulo=Pos Chikito}} {{References}} }} == Mira tambe == * [[Lista di luga na Korsou]] {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62603301|titulo=Suffisant (Curaçao)}} {{References}} }} ---------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | variante = a | nomber = Bushiribana | nomber_oficial = | nomber_nativo = | tipo = Bario | pais = {{ABW}} | alias = | lema = | imagen = Gouddelving bij Bushiribana op Aruba, Bestanddeelnr 252-7961.jpg | descripcion = Mina di oro na Bushiribana na Aruba (1947). Na 1946, despues di 30 aña, a cuminsa e mina di oro atrobe pero esaki no a resulta lucrativo. | multi-imagen = <!-- Utilisa plantia {{Multiple image}} --> | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Paradera]] | zoom = 14 }} '''Bushiribana''' ta un luga den region di [[Paradera]] na kosta nort di [[Aruba]].[1] E ta mihó konosí pa e ruinanan di stempel di oro. == Geologia == Na final di e periodo di Kretáseo, kambionan geológiko signifikante a tuma lugá riba Tera. Piedranan fluido nobo, conoci como e batholith di Aruba, a pusha ariba door di scheurnan den e volcan antiguo, e Formacion di Lava di Aruba. E piedranan aki a forma koredónan i a solidifiká. Un di e tiponan di piedra cu a sali for di esaki ta gabbro. Gabbro tin un koló di antrasit i ta mustra mineralnan briante ora inspekshoná mas di aserka. E ta wòrdu hañá den e área di Matividiri. E tipo di piedra aki a wòrdu usá den konstrukshon di e planta di stèmpel di oro di Bushiribana.[2] Rush di oro Oro laba abou ta konosí komo oro aluvial. E ta laba den forma di stòf di oro, pida di oro, grano di oro i tin bia pida di oro. Despues di e rush di oro Arubano di 1824 pa 1829, den cual a haya oro aluvial, e cantidad eventualmente a baha y e depositonan di oro no a duna mas. Den transkurso di siglo, kompanianan di oro a kuminsá buska e fuente di e oro aki, e venanan di kuarso. Tin bia e adernan aki a surgi i despues a disparsé bou di tera atrobe.[3] Stempel di Oro Durante e periodo di 1872 pa 1915, ora ku oro tabata wòrdu mina riba e isla, dos molina di oro tabata operá.[3] Esakinan tabata e planta di stèmpel di oro di Bushiribana i e planta di smelt di oro di Balashi.[4] Na 1872, Aruba Island Gold Mining Company a construi un smelter y stempel mill di oro na Bushiribana, den curason di e area di mineria di oro cuarzo. Tambe e compania a construi e prome pier den haf di Aruba, yama Waaf di Compania riba Forti Abou, y a traha un caminda di dies kilometer pa transporta e mashinnan. E industria di stèmpel di oro tabata inkluí mashinnan di vapor, mulina di stèmpel, reservorionan di awa dushi i fòrnunan. E fábrika a hasi pèrdida pa binti aña. E oro a wòrdu saka dor di kombin’é ku merkurio, perdiendo mas o ménos mitar di e oro. For di 1897, e montonnan di shushi di Bushiribana a wòrdu retrabá usando e proseso di sianuro ku a wòrdu inventá resientemente, i ta e ora ei so e minamentu di oro a bira algu probechoso. Na 1899 un molina di stèmpel na Balashi a tuma over e trabou.[3] E oro prinsipalmente tabata bini di un di e dos shen venanan di kuarso ku ta karga oro ku a bini na superfisie for di e profundidatnan di Aruba kantu di kosta nort.[3] ---------- == Sero Colorado == On your way to Baby or Roger’s Beach, you’ll pass by the famous Red Anchor at what was once the entrance to the Colony residential community and be greeted with red soiled hills by the coast. This is Sero Colorado. Named after the 30-meter, deep red, limestone hill, Adriaan Laclé “Sero Colorado” translates to “Colored Hill”. Sero Colorado has deep historical ties with the once-thriving phosphate industry in the area. Matter of fact, there are still under- ground shafts and passages deep in Sero Colorado from the time of phosphate mining. In 1958, the re- finery at the time, Lago, adopted this name for the residential section of its employees.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20241118.pdf Place names in San Nicolas and their origins], Aruba Today (18 di november 2024)</ref> -------- {{Infobox luga den pais | tipo= Isla di rif | variante = a | name = Renaissance Island | alias = Sonesta Island | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 2/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = | pais = {{ABW}} | region = [[Santa Cruz]]? }} '''Renaissance Island''' (antes Sonesta Island [1]) ta un isla di rif privá dilanti costa di Aruba na haltura di e pista di aterisahe di [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. Bista general E isla di ref di koral di 16 hektar a wòrdu kumprá pa Sonesta Hotels, i a habri na 1989 komo Isla di Sonesta.[2] Na 1991, Sonesta a wòrdu atkerí pa Ramada Renaissance Hotels, i e isla a wòrdu renobá komo Renaissance Island.[3] E ta un isla priva cu por wordo bishita solamente den dia. E isla di ref alargá ta ofresé playanan blanku, mondinan di mangel i un variedat grandi di parhanan.[1] Tin dos playa: Iguana Beach ta pa famianan, i Flamingo Beach ta pa adulto. Iguana Beach ta haña su nòmber for di e iguanan ku ta biba riba e playa. Flamingo Beach ta e unico luga na Aruba cu tin flamingo cu a wordo introduci. Tur dos espesie di animal tin bia ta bishitá e otro playa tambe.[4][5] Entre 7:00 AM y 7:00 PM un boto ta sali for di e hotel Renaissance Aruba pa e isla di rif. Huespetnan ku no ta di hotèl por biaha pa un pago.[6] Dos avion chikí, un Beechcraft Model 18 i un Convair 400, a wòrdu hundi na kosta pa krea un lugá di buseo. Ta posibel pa pasa anochi den un cabana (hut chikitu) riba e isla.[5] -- == Historia == nl.wiki:E isla di 16 hectar riba rif di Bucuti a ser cumpra pa Sonesta Hotels, y a habri na 1989 como isla Sonesta.<ref>Amigoe, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=sonesta+island&coll=ddd&sortfield=date&page=1&facets%5Bspatial%5D%5B%5D=Nederlandse+Antillen&identifier=ddd:010642557:mpeg21:a0071&resultsidentifier=ddd:010642557:mpeg21:a0071&rowid=2 Sonesta hotel en Sonesta Island: uniek hotelproject], 14 februari 1989</ref> Na 1991, Ramada Renaissance Hotels a kumpra Sonesta, i e nòmber di e isla a kambia pa Renaissance Island.[ 3] Ta un isla privá cu por wordo bishita solamente den dia. E isla di rif ta un isla largu ku ta ofresé playa blanco, palo di mangrove i un variedat grandi di parhanan. 1] Renaissance-eiland (voorheen Sonesta eiland),[1] is een 16 ha groot koraalrifeiland, officieel bekend als het Bucutirif [2][3] voor de kust bij Oranjestad, Aruba. en grenst aan de Rifeilanden van Oranjestad. Het eiland is particulier bezit en heeft de enige privé-stranden op Aruba.[4] Er zijn twee stranden: Iguana Beach en Flamingo Beach. Een Beechcraft 18 en een Convair 400 zijn allebei bewust ongeveer 50 meter (46 m) uit de kust gezonken om een duikplaats te creëren.[5] Flamingo's zijn te zien op het eiland.[6] Ze zijn echter niet inheems op Aruba.[7] de.wiki:Renaissance Island is een ongeveer 48 hectare groot, particulier gebruikt, smal en ongeveer 3,8 kilometer lang eiland voor de kust van het hoofdeiland Aruba . de.wiki:Renaissance Island ta un isla privá di mas o ménos 48 ektar di largura, estrecho i di mas o ménos 3,8 kilometer largu, na kosta di e isla prinsipal Aruba. {{Appendix}} Renaissance Island (anteriormente Sonesta Island),<ref>{{citeer web|titel=Sonesta Island | url = https://www.tripadvisor.com/ShowTopic-g147247-i144-k845765-Sonesta_Island-Aruba.html | accessdate = 2020-03-04}}</ref> ta un isla di 16 hectare di coral, ofisialmente konosí komo Bucutirif<ref>{{cite web | title =Harbour Map and Navigational Chart. From Netherlands Government chart, 1977 | url = https://www.arubaports.com/main/oranjestad/ |bezochtdatum=15 november 2020}}</ref><ref>{{citeer web | titel=Navigation Waypoints referencing to “Bucuti Island” | url=https://www.aruba-cruisingguide.com/navigation/ |bezochtdatum=15 november 2020}}</ref> for di Oranjestad, Aruba, i ta limita ku e Rifeilanden di Oranjestad. E isla ta privá i tin e úniko playa privá na Aruba.<ref>{{cite web | title =Renaissance Aruba Resort & Casino | url =http://www.fodors.com/world/caribbean/aruba/review-40803.html | accessdate = 2014-08-20}}</ref> Tin dos playa: Iguana Beach i Flamingo Beach. Un Beechcraft 18 i un Convair 400 tur dos a keda sink deliberadamente mas o ménos 50 meter (46 m) for di costa pa crea un lugá di buceo.<ref>{{cite book | last =Huber | first =Joyce | title =Best Dives of Aruba, Bonaire & Curaçao | publisher = Hunter Publishing, Inc | date =2011 | isbn = 9781588437495 }}</ref> Flamingo ta ser mira riba e isla.<ref>{{cite web| last =Suri | first =Charu | title =Where to see Flamingos in Aruba | url =http://www.afar.com/highlights/where-to-see-flamingos-in-aruba | accessdate =2014-08-20}}</ref> Sinembargo, nan no ta nativo di Aruba.<ref>{{cite web|url=https://journalistontherun.com/2017/07/01/everything-you-need-to-know-about-flamingo-island-aruba/|title=Everything You Need To Know About Flamingo Beach Aruba|date=1 July 2017|publisher=}}</ref> == Lokashon y uzo == E isla ta situá mesora banda di e ruta di aterisahe RWY 11 na aeropuerto internashonal Reina Beatrix na sur di e islanan di Oranjestad. E ta comprá dor di e doñonan di un hotel di sinku strea. Riba e dos bahia di awa den forma di un U riba e isla a konstruí un restorant, barnan di playa, un sentro di spa, un kancha di voleibol i fasilidatnan pa deporte di awa i baño. E hóbennan di e hotèl ta wòrdu transportá ku e ferry di e hotèl mes. E awa di awa di e hotel ta ser transportá pa barku pa e WEB kanaal purifikashon na e isla prinsipal pa deskontaminashon. {{Appendix}} * Eduardo en Gerardo de Veer van Meta Corporation, de ontwikkelaars van het Sonesta Hotelproject (de bouw van een 320-kamer hotel in het hart van Oranjestad - Coral Reef Hotel) presenteerden de plannen in 1986 en op 30 oktober 1987 de eerste steen gelegd. * Sonesta island gelegen op het rif tegenover de [[internationale luchthaven Koningin Beatrix]]. * Vanaf de open lobby heeft men niet alleen zicht op dezee, maarook ophetkanaal, van waaruit de gasten met de boot naar het Sonesta Island kunnen vertrekken. Een traject dat slechts tien minuten duurt. Vier boten van 26 voet lang en met een capaciteit voor 29 personen elk, zullen beschikaar zijn voor het transport van de gasten van het hotel, via het kanaal, naar Sonesta Island. Op dit rifeiland, waarop tot een jaar geleden alleen maar mangroveplanten te zien waren, zijn in de afgelopen maanden twee prachtige stranden met hagelwit zand aangelegd. Momenteel worden een restaurant en bar gebouwd, waarna de whirlpools en faciliteiten voor watersporten zullen volgen.<ref>{{citeer nieuws|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642557:mpeg21:pdf|titel=Sonesta hotel en Sonesta island: uniek hotelproject|werk=[[Amigoe]]|datum=14 februari 1989|bezochtdatum= }}</ref> en.wiki:see Oranjestad, Aruba The touristically named Renaissance Island (formerly Sonesta Island)<ref>{{cite web | title =Sonesta Island | url = https://www.tripadvisor.com/ShowTopic-g147247-i144-k845765-Sonesta_Island-Aruba.html | accessdate = 2020-03-04}}</ref> is a 40 acres [[cay]] (or barrier reef) island, officially known as the Bucuti Rif<ref>{{cite web | title =Harbour Map and Navigational Chart. From Netherlands Government chart, 1977 | url = https://www.arubaports.com/main/oranjestad/ | accessdate = 2020-03-04}}</ref><ref>{{cite web | title =Navigation Waypoints referencing to “Bucuti Island” | url = https://www.aruba-cruisingguide.com/navigation/ | accessdate = 2020-03-04}}</ref> and it is off the coast near Oranjestad. It is privately owned and has the only private beaches on Aruba.<ref>{{cite web | title =Renaissance Aruba Resort & Casino | url =http://www.fodors.com/world/caribbean/aruba/review-40803.html | accessdate = 2014-08-20}}</ref> There are two beaches: Iguana Beach and Flamingo Beach. A [[Beechcraft Model 18|Beechcraft 18]] and a [[Convair]] 400 were both deliberately sunk about 50 yards offshore to create a diving site.<ref>{{cite book | last =Huber | first =Joyce | title =Best Dives of Aruba, Bonaire & Curaçao | publisher = Hunter Publishing, Inc | date =2011 | isbn = 9781588437495 }}</ref> [[Flamingo]]es can be seen on the island.<ref>{{cite web| last =Suri | first =Charu | title =Where to see Flamingos in Aruba | url =http://www.afar.com/highlights/where-to-see-flamingos-in-aruba | accessdate =2014-08-20}}</ref> However, they are not native to Aruba.<ref>{{cite web|url=https://journalistontherun.com/2017/07/01/everything-you-need-to-know-about-flamingo-island-aruba/|title=Everything You Need To Know About Flamingo Beach Aruba|date=1 July 2017|publisher=}}</ref> Awemainta 30 december 2020|Isla Priva: Di complemento pa atraccion principal|E creacion di un beach priva riba e rifnan dilanti di aeropuerto tabata otro reto grandi pa MetaCorp. E responsabilidad di esaki a cay grandamente riba e schoudernan di Rudolph Richardson na cabes di ATCO. Delft Hydraulic Engineering di Hulanda meticulosamente a diseña e isla artificial. A pone shen y shen di meternan cubico di santo blanco den bargenan cu despues a basha riba e awanan poco hunto di e rif pa crea un plataforma for di unda e backhoe y otro ekipo necesario pa traha e isla, por a para firme riba dje. E isla a habri pareu cu e hotel na 1991. Na 1999, Horcan Lenny, considera como e di dos mas fuerte pa pasa den November, a dal Aruba duro y Sonesta Island a keda den hopi mal estado. Mester a trah’e full di nobo. Despues di un candela chikito un par di aña atras, Renaissance Island ta un di e atractivonan turistico mas grandi di e isla. Conoci mundialmente como e luga pa comparti di un dia di solo y lama hunto cu flamingonan cu ta cana casualmente band’i bo. Fuera di e parhanan aki, e isla tambe ta un santuario pa hopi yuwana. {{Appendix}} --------------------- {{Infobox luga den pais | tipo= Playa | name = Hadicurari | alias = Fisherman's Hut | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 2/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{ABW}} | region = [[Noord]] | zona = [[Palm Beach]] | zoom = 14 }} '''Hadicurari''' (''Fisherman's Hut'') ta un luga na costa west di Aruba, den e zona di [[Palm Beach]] na haltura di e hotelnan Holiday Inn y Marriott Vacation Club. Aki ta situa un waf di piscado y un parti ta wordo uza como zona pa [[windsurf]]. Hadicurari ta conoci como un sitio pa pisca unda tabatin ranchonan di piscado y un pier chikito. Den ananan 1950 tabata captura aki hopi calco. De vissershaven heeft een steiger met 92 aanlegplaatsen die in de jaren 90 van de vorige eeuw is aangelegd. Hier werd in de jaren 1950 veel calco (''strombus gigas'') gevist. Door de roofbouw is de calco in deze buurt zeer zeldzaam geworden en wordt nu beschermd.<ref>Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen'' pag. 111, ISBN:978-0-359-65900-5</ref> Aki tabata establece Centro di pesca Hadicurari, cu tabata organisa torneonan di pisca pa e piscadonan local.<ref>Vistoernooi Centro Hadicurari. "Amigoe". Curaçao, 09-07-1994, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 15-09-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644198:mpeg21:p005</ref> Awendia e ta fungi como restaurant.? * E pier chikito a wordo reemplasa den ananan 19 90 pa un pier grandi cu 92 luga pa boto * Den e periodo aki a lanta e Centro di pesca Hadicurari y na 2003 a funda Fundacion Centro di Pesca Hadicurari. Fundado tabata Colin Christiaans. * Anualmente ta celebra Dia di Piscado cu ta riba 29 di juni cu iun torneo di pesca. * Den e edificio di Centro di Pisca hadicurari tin un restaurant establece. Centro di Pesca Hadicurari ta percura pa brinda e piscadonan tur ayudo. Considerando cu e centro aki ta practicamente hinca entre e hotelnan grandi y luhoso; Centro di pesca Hadicurari tin cu “negosha” un tiki riba e tradicion di piscado den e centro aki. NOTES In tegenwoordigheid van de ministers Elio Nicolaas, ing. Roland Laclé en minister ing. Eddy Briesen, legde minister Charro Kelly vrijdagmiddag de eerste steen voor de vissershaven bij Hadicurari, ten noorden van het Holiday Inn Hotel. De 92 aanlegplaatsen voor de vissersboten vergt een investering van 1,4 miljoen florin. De bouw geschiedt door Camar nv.Eerste steen vissershaven. "Amigoe". Curaçao, 23-11-1992, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 14-09-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643702:mpeg21:p005 {{Appendix}} [[Category:Luga na Aruba]] --------------- {{Infobox luga den pais | tipo= Isla di rif | variante = a | name = De Palm Island | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 2/2 | caption_align = center | image1 = Sign De Palm Island.jpeg | caption1 = | image2 = | caption2 = | pais = {{ABW}} | region = [[Santa Cruz]]? }} [[File:Sign De Palm Island.jpeg|thumb|Borchi pa yega De Palm Island]] '''De Palm Island''' ta un isla di mas o ménos 10 ektar grandi, habitá, estrecho i di 1,5 kilometer largu for di costa di e isla principal di Aruba, ost di e stat di Pos Chiquito, serka di e aeropuerto internashonal Reina Beatrix. E isla ta un rif di koral ku tin un hotel, un bar i un restorant. E biahe via ferry for di e isla prinsipal ta dura mas o ménos 10 minüt. Riba e isla tin un playa ku tin un guardia i un parke di awa. E isla ta di propiedat di De Palm Tours, e operador di biahe di mas grandi na Aruba, fundá pa Wichie de Palm i kumprá pa Harold Malmberg den añanan 60 di [[siglo 20]].<ref>{{Citeer web|url=http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=24&lang=en|titel=Tourism|taal=en|uitgever=Historia di Aruba|bezochtdatum=1 september 2018|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230621061434/http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=24&lang=en|archiefdatum=2023-06-21}}</ref> == Detayenan == E parke di awa tin un atraccion extraordinario. E bishitantenan, ekipá ku un sistema di buelo di kaska bou di awa, por bishitá e mundu tropikal di piská di e isla di koral na pia i tambe tuma imágen bou di awa di un avion Cessna 414 derotá i bou di awa. E Sea Trek helmet system tambe ta posibel pa no-swimmer i personanan ku no tin eksperensia di buelo. {{Appendix}} De Palm island is een ongeveer 10 hectare groot, bewoond, smal en 1,5 kilometer lang eiland voor de kust van het hoofdeiland van [[Aruba]], ten oosten van de stad [[Pos Chiquito]], in de buurt van de [[internationale luchthaven Koningin Beatrix]]. Het eiland is een dood [[koraalrif]] met daarop een hotel, bar en restaurant. De overtocht per ferry vanaf het hoofdeiland duurt ongeveer 10 minuten. Op het eiland is er een bewaakt strand en een [[waterpark]]. Het eiland is eigendom van [[De Palm Tours]], de grootste [[touroperator]] op Aruba, opgericht door [[Witchie de Palm]] en in de jaren zestig van de twintigste eeuw gekocht door [[Harold Malmberg]]<ref>{{Citeer web|url=http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=24&lang=en|titel=Tourism|taal=en|uitgever=Historia di Aruba|bezochtdatum=1 september 2018}}</ref> == Bijzonderheden == Het waterpark heeft een buitengewone attractie. Bezoekers, uitgerust met een onderwaterhelm-duiksysteem, kunnen te voet de tropische vissenwereld van het koraaleiland bezoeken en ook onderwateropnamen maken van een neergehaald en onder water gelegen [[Cessna]] 414-vliegtuig. Het gebruik van het Sea Trek-helmsysteem is ook mogelijk voor niet-zwemmers en personen zonder duikervaring. {{Appendix|1=alles|2= '''Voetnoten''' {{References}} '''Bronnen''' * {{citeer web|url=http://www.visitaruba.com/things-to-do/tours-and-activities/depalm-island/|titel=De Palm Island|bezochtdatum=1 september 2018}} * {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=de|titel=Palm Island (Aruba)|oldid=165611524|datum=20170518}} -------------- '''Isla di Oro''' ta parti di e rif di Pos Grandi na costa sur di [[Aruba]], entre [[Pos Chikito]] y [[Savaneta]]. E area ta cay den e [[Parke Marino Aruba]] y ta bou maneho di [[Parke Nacional Arikok| Fundacion Parke Nacional Aruba]] (FPNA).<ref>{{citeer web|url=///C:/Users/l_de_/Downloads/BONERIANO-15-03-2024.pdf|titel=FPNA ta activo den defensa di Isla di Oro|werk=Boneriano|datum=2024-03-15|bezochtdatum=2024-03-23}}</ref> == Historia == Isla di Oro a inicia na aña 1965 ora Adolf (Dochi) Oduber a construi un compleho di recreacion den forma di un barco cu den dje un restaurant, bar y sala di baile, cu el a duna e nomber "Isla di Oro".<ref>{{citeer web|url=citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462564:mpeg21:p006|titel=Opening van Isla di Oro|werk=[[Amigoe]]|datum=1965-03-09|bezochtdatum=2024-03-23}}</ref> E compleho ta situa 150 meter for di e costa na un laguna rondona pa mondi di mangel, pa cua mester a traha un brug y kap un caminda dor di e mangelnan.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470027:mpeg21:p006|titel=Luchtkasteel van Oduber werd restaurant in zee|werk=[[Amigoe]]|datum=1964-08-05|bezochtdatum=2024-03-23}}</ref> E tempo ey e compleho tabata un atraccion turistico popular, unda tabata organisa fiesta, ademas di presentacion y shownan di artistanan conoci. E compleho, cu ta riba tereno erfpacht, a cambia varios biaha di doño-desaroyado y tabata operacional te mas o menos aña 1994 pa despues keda bandona. == Proteccion di naturalesa == Isla di Oro ta ubica den un zona di naturalesa cu un grado halto di balor y di medidanan di proteccion. Banda di ta protegi mediante e decretonan nacional ''Nieuwe aanwijzing domeingronden als natuurreservaat''<ref>[https://www.dcbd.nl/sites/default/files/documents/MinistryofJustice%282020%29_LandsbesluitNieuweAanwijzingDomeingrondenAlsNatuurreservaat.pdf Landsbesluit ''Nieuwe aanwijzing domeingronden als natuurreservaat''] ([[Afkondigingsblad van Aruba|AB]] 2020 no. 67)</ref> y ''Ruimtelijke Ontwikkelingsplan met Voorschriften 2021''<ref>[https://www.dip.aw/wp-content/uploads/2021/08/AB-2021-no.-123.pdf Landsbesluit ''Ruimtelijke Ontwikkelingsplan met Voorschriften 2021''] (AB 2021 no. 123) di 28 juli 2021.</ref>, e isla mes y e lama ta clasifica como "Marine Protected Area" (MPA) mediante decreto nacional.<ref>[https://www.dcbd.nl/sites/default/files/documents/MinistryofJustice%282018%29_LandsbesluitParkeMarinoAruba.pdf ''Landsbesluit Parke Marino Aruba''] (AB 2018 no. 77) di 20 di december 2018</ref> Adicionalmente, e area tin reconocemento internacional como un "Key Biodiversity Area" (KBA) door di Union Internacional pa Concervacion di Naturalesa (IUCN) y desde 2023 como un area RAMSAR (RAMSAR Site no. 2526).<ref>{{citeer web|url=https://www.bondia.com/corte-ta-prohibi-aruba-ocean-villas-pa-cuminsa-of-traha-na-isla-di-oro/|titel=Corte ta prohibi Aruba Ocean Villas pa cuminsa of traha na Isla di Oro|werk=BonDiaAruba|datum=2024-03-18|bezochtdatum=2024-03-23}}</ref> Fuera di esey e mangelnan, tanto e mangel preto (''Avicennia germinans'') como e mangel blanco (''Laguncularia racemosa'') ta especienan di mata protegi pa ley.<ref>[https://docplayer.nl/110238034-2017-no-48-afkondigingsblad-van-aruba-landsbesluit-houdende-algemene-maatregelen-van-14-juli-2017-ter-uitvoering.html ''Landsbesluit bescherming in-heemse flora en fauna''] (AB 1995 no. 2) di 14 di juli 2017</ref> Den curso di tempo a lansa diferente proyecto pa Isla di Oro, entre nan e proyecto di un delfinario, bou e nomber di ''Dolphin Beach'' na comienso di añanan nobenta<ref>{{citeer web|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645141:mpeg21:p005|titel=Gedegen en objectief onderzoek onontbeerlijk voor Dolphin Beach|werk=[[Amigoe]]|datum=1993-05-15|bezochtdatum=2024-03-23}}</ref>, y e proyecto di ecohotel, ''Zoetry Isla di Oro Aruba'', den decada 2010.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2014-10-30/page/n2/mode/1up?q=isla+oro+parke+marino&view=theater|titel=Proyecto Isla di Oro ta bek na su concepto inicial di ecohotel|werk=BonDiaAruba|datum=2014-10-30|bezochtdatum=2024-03-23}}</ref> Ambos proyecto a encontra cu resistencia di e activistanan ambiental y finalmente no a continua pa falta di e permisonan rekeri. {{Appendix}} [[:Category:Aruba]] y cu ta cay bou maneho di Fundacion Parke Nacional Aruba (FPNA). Ademas mangelnan, tanto e mangel preto (''Avicennia germinans'') como e mangel blanco (''Laguncularia racemosa'') ta especie di mata protegi pa ley. y e area tambe ta cay den ‘Natuur Gebied’ Nieuwe aanwijzing domeingronden als natuurreservaat (AB 2020 no. 67) y Ruimtelijke Ontwikkelingsplan met Voorschriften 2021; mientras cu e isla mes y e lama ta cay den Marine Protected Area (MPA) esta Landsbesluit Parke Marino (AB 2018 no. 77) Adicionalmente, e area aki tin reconocemento internacional como un Key Biodiversity Area (KBA) door di IUCN y ultimamente a wordo clasifica como un RAMSAR gebied (RAMSAR Site no. 2526) – dunando e area akinan mas balor ainda y den e caso aki, segun Silva ta expresa a nenga diferente parti di ley pero asina mes e desaroyado a continua cu e trabounan dañino pa naturalesa sin permiso. E mangelnan ta un especie protegi pa ley y e area tambe ta cay den Natuur Gebied’ Nieuwe FPNA ta activo den defensa di Isla di Oro aanwijzing domeingronden als natuurreservaat (AB 2020 no. 67) y Ruimtelijke Ontwikkelingsplan met Voorschriften 2021 (AB 2021 no. 123) mientras cu e isla mes y e lama ta cay den Marine Protected Area (MPA) esta Landsbesluit Parke Marino (AB 2018 no. 77) – haciendo e area aki un grado di proteccion halto. Adicionalmente, e area aki tin reconocemento internacional como un Key Biodiversity Area (KBA) door di IUCN y ultima[1] mente a wordo clasifica como un RAMSAR gebied (RAMSAR Site no. 2526) – dunando e area akinan mas balor ainda.<ref>{{citeer web|url=https://www.bondia.com/corte-ta-prohibi-aruba-ocean-villas-pa-cuminsa-of-traha-na-isla-di-oro/|titel=Corte ta prohibi Aruba Ocean Villas pa cuminsa of traha na Isla di Oro|werk=BonDiaAruba|datum=2024-03-18|bezochtdatum=2024-03-23}}</ref> Na november di aña pasa 2023 e area aki a cuminsa forma parti di Convenio di Ramsar Area bao e parti di Costa Zuid e cual ta un di e areanan cu mas biodiversidad, status di Ramsar tin como meta pa proteha e areanan aki sin interveni cu actividadnan economico, enfatisando reduccion di daño y restauracion di naturalesa den caso di daño cu ta inevitabel. Isla di Oro ta un área di mangrove amplio na Aruba, kaminda diferente ekosistema ta reuní. E lugá di buelo ku e mesun nòmber ta konsistí di un banda di playa grandi ku un rif similar na esun di e lugá di buelo Mangel Halto. E tipo di koral mas comun riba e rif aki ta e koral di cerebro, di strea y di placa. Lobster di koral, snapper, piská trompeta i piská angel ta habitantenan regular. Isla di Oro ta nifiká isla di oro.<ref>{{citeer web|url=https://www.duikersgids.nl/en/isla-di-oro|titel=Isla di Oro|werk=duikersgids.nl|datum= |bezochtdatum=2024-03-23}}</ref> Isla di Oro no ta solamente un kolekshon úniko di ekosistema, sino tambe un isla di fiesta ku un restorant abandoná ku a wòrdu traha den forma di un boto. Bo por yega na e lugá despues di un caminata bastante largu dor di e área. Ta rekomendá un buelo di boto. NOTES FUNDACION Parke Nacional Aruba ta na altura di actividadnan cu ta tumando luga riba Isla di Oro y ta activamente haciendo tur cos posibel den e organisacion su capacidad legal pa pone un stop n’e actividadnan cu ta tumando luga. Isla di Oro ta un area cu ta cay bou di maneho di Fundacion Parke Nacional Aruba.<ref>[file:///C:/Users/l_de_/Downloads/BONERIANO-15-03-2024.pdf FPNA ta activo den defensa di Isla di Oro], Boneriano (15 di maart 2024)</ref> E mangelnan ta un especie protegi pa ley y e area tambe ta cay den Natuur Gebied’ Nieuwe FPNA ta activo den defensa di Isla di Oro aanwijzing domeingronden als natuurreservaat (AB 2020 no. 67) y Ruimtelijke Ontwikkelingsplan met Voorschriften 2021 (AB 2021 no. 123) mientras cu e isla mes y e lama ta cay den Marine Protected Area (MPA) esta Landsbesluit Parke Marino (AB 2018 no. 77) – haciendo e area aki un grado di proteccion halto. Adicionalmente, e area aki tin reconocemento internacional como un Key Biodiversity Area (KBA) door di IUCN y ultima[1] mente a wordo clasifica como un RAMSAR gebied (RAMSAR Site no. 2526) – dunando e area akinan mas balor ainda. Fundacion Parke Nacional Aruba ta comprometi na e proteccion di e area importante aki – e unico area na Aruba unda ainda nos ta wak e ‘Poder di 3’ conecta na otro sanamente, esta e mangelnan, yerbe di lama y e rifnan di coral – 3 diferente sistema ecologico crucial cu hunto ta prove un variedad di beneficio pa e ser humano y Aruba su medio ambiente. Dialuna 11 di Maart 2024 bestuur di FPNA a ser alerta di actividadnan cu ta pasando y inmediatamente a bay den accion pa manda un Proforma Bezwaarschrift. Informacion cu FPNA a ricibi ta cu no tin un aanlegvergunning y cu esey ta evaluando pasonan legal. Ta di hopi tempo caba FPNA tin wowo extra riba e area di Isla di Oro y den augustus di 2023 a bin haya sa cu Isla di Oro a ser cumpra y asina a manda un carta oficial dia 28 di augustus pa DIP indicando cu no lo duna permiso pa ningun desaroyo riba Isla di Oro. Den november 2023, FPNA a wordo contacta door di J.O.B. Holding & Management y a ser invita pa bay un meeting pa compronde kico ta e intencion cu Isla di Oro. Dia 4 di januari 2024, FPNA a responde na J.O.B. Holding & Management cu un carta unda cu a indica cu no ta bay di acuerdo cu ningun desaroyo pa Isla di Oro. Siguientemente dia 18 di januari 2024 J.O.B. Holding & Management a invita FPNA conhuntamente cu otro organisacionnan local pa un stakeholder engagement session unda cu nan a informa cu nan lo ta haciendo diferente trabounan riba Isla di Oro y no a presenta un plan concreto cu por ser revisa. No obstante e posicion di FPNA no a cambia. FPNA no lo sostene ningun plan di desaroyo den e area aki Isla di Oro is a vast wetland mangrove area on Aruba where different ecosystems meet. The dive site of the same name consists of a vast shallow sand strip with a reef similar to that of the Mangel Halto dive site. Common types of coral on this reef are brain, star and plate coral. Coral lobsters, snappers, trumpet fish and angelfish are regular inhabitants. Isla di Oro means island of gold.<ref>https://www.duikersgids.nl/en/isla-di-oro</ref> Particulars Isla di Oro is not only a unique collection of ecosystems but also a former party island with an abandoned restaurant built in the shape of a boat. You can reach the location after a fairly long walk through the area. A boat dive is recommendable. ----- Fundacion Savaneta Aruba a nota di e discucion andando riba red social rond di Isla di Oro. E pregunta esencial den esaki ta cu si por papia di destruccion of limpiesa. Fundacion ta observa y ta na altura cu actualmente ta tumando luga un limpiesa di material di e ruina cu a keda atras eynan esta tubo y frusto den awa y hopi desperdicio di palo, etc. No tin ningun acto di corta mangroves ni otro mata pues aki nos tin cu papia di un clean up y no destruccion. Si Parke Arikok kier “claim” e luga, anto e pregunta ta dicon Parke nunca a hacie limpi y no a pone borchi cu e ta pertenece na Parke anto. Antes e doño di Isla di Oro tabata famia Oduber y despues un otro doño a tuma over te cu awe a keda na ruina unda un doño nobo local a cumpr’e via un acto notarial, pues no a hay’e regala. Semper Isla di Oro tabatin su permiso pa Restaurant y NightClub pues esey no ta nada nobo den su desaroyo.<ref>https://24ora.com/fundacion-savaneta-ta-aclaria-a-haci-isla-di-oro-limpi-y-nada-mas/ (17 di maart 2024)</ref> --- Fundacion Parke Nacional Aruba (FPNA) a cuminsa un caso contra pais Aruba y contra desaroyador di Isla di Oro, Osyth Henriquez, pa stop e di haci cualkier trabou di limpiesa riba su tereno. Hues a prohibi Henriquez pa desaroya of hasta pa haci limpiesa riba su tereno na Isla di Oro. FPNA a demanda Pais Aruba tambe pa prohibi Gobierno di duna permiso. Abogado mr. Anthony Ruiz a defende Osyth Henriquez, mientras cu abogado mr. Zuhaila Marchena a defende FPNA. Den su veredicto, mesora, hues a indica na FPNA cu como nan tin e maneho di e area, cu FPNA y e doño di Isla di Oro mester sinta na mesa y sali di e problema. Ta trata aki na un tereno cu e doño tin den erfpacht. E area ta bou maneho di FPNA como un area protehi. Den areanan protehi en general por restablece un edificio na estado original, den consulta cu FPNA. Osyth Henriquez ta propietario di Ocean Villas na Savaneta. Ey tambe e tin cu atende cu reto di FPNA, Gobierno mes y di bisiña, cu no necesariamente ta di acuerdo cu su vision pa desaroya bungalows eynan. Awo cu e kier desaroya Isla di Oro, atrobe e ta hay’e stroba y mester defende su plan y vision den corte. Ta parce cu e reto lo no ta e isla mes, sino mas bien e vecindario cu si ta protegi como un area di naturalesa.<ref>https://24ora.com/hues-a-ordena-osyth-henriquez-pa-para-trabou-riba-isla-di-oro/ (17 di mart 2024)</ref> * <ref>https://antilliaansdagblad.com/aruba/29167-blijf-van-isla-di-oro-af 13 maart 2024</ref> {{Appendix}} isla di oro is pas ontstaan in begin jaren zeventig van de vorige eeuw. Het is een stukje rif ten zuiswesten van Pos Grandi waarop Adolf R. Oduber een recreatiecomplex had gebouwd in de vorm van een schip met daarin een restaurant, bat en danszaal. Vivienno Frank isla di oro a surgi te na komienso di añanan setenta di siglo pasá. E ta un parti di e rif na sur-oeste di Pos Grandi na unda Adolf R. Oduber a konstruí un kompleho di rekreacion den forma di un barku ku den dje un restorant, bat i sala di baile. '''Isla di Oro''' ta un isla di coral na costa sur di Aruba, entre [[Pos Chikito]] y [[Savaneta]]. E area ta cay den e Parke Marino Aruba y ta bou maneho di FPNA. Het is gelegen 150 meter uit de kust op de rif van Pos Grandi. Er moest een weg door de mangrovenbos worden gehakt om bij het eiland te komen.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470027:mpeg21:p006|titel=Luchtkasteel van Oduber werd restaurant in zee|werk=[[Amigoe]]|datum=1964-08-05|bezochtdatum=2024-03-23}}</ref> Gelegen aan een lagoen omringd door mangrovebossen. Er voden optredens en shows vor bekende artiesten plaats en werden feesten gehouden. Isla di oro was in de jaren op de startplaats voor natuurwandelingen van Stimaruba. * Na ana 1965 Adolfo (Dochi) Oduber a habri riba e isla un restaurant ISla di ORo construi den forma di un barco como atraccion turistico y despues amplia cu cocktail lounge y sala di baile. Apertura oficial dia 13 di maart 1965.<ref>Opening van Isla di Oro. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 09-03-1965, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 21-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462564:mpeg21:p006</ref> Despues di un aña a traha un brug pa yega na costa. Na 1975 el a cambia man pa Joe Procter, kende e sigui desaroya e luga. * in 1989? beheert-eigenaar door Lucy en jose Brazao Mendez. El a opera te 1994. * verschillende projecten, waaronder het dolfinarium project (1993?)onder de naam Dolphin Beach, voor de doorontwikkeling van Isla di Oro hebben vanaf 1990 gestuit op verzet van milieu-activisten.<ref>Gedegen en objectief onderzoek onontbeerlijk voor Dolphin Beach. "Amigoe". Curaçao, 15-05-1993, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 21-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645141:mpeg21:p005</ref> Dolfinarium ging niet door wegens uitblijven van de nodige vergunningen. 44xgxvwst839z6huozesbixukvlfxq4 199128 199127 2026-08-01T08:42:47Z Caribiana 8320 199128 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ {{ABW}} caya nombra pa hende: Caya Dick Cooper - Caya Jose Geerman - Caya Charlie Brouns Sr. - Caya Y.A. (Lord Boxoe) Illidge - Caya Pio Coffie - Caya Enrique Vorst - Sylvia A. Godettstraat - Caya Captain R. Rodger - Caya Lolita E. Euson - Caya Federico Maduro (Balashi) - Caya Juan Werlemen (Cashero) - Caya Juancho Kock (ex-Karawarastraat na Dakota) - Avenida Milio Croes (ex-Fergusonstraat) - Caya Dr. J.R. (Coco) Arends (Sero Blanco) - Bario Dr. Dussenbroek - Caya Ing. Roland H. Lacle - Caya Rufo Wever (Klip/Mon Plaisir) * pending: [[Parkietenbos]] - [[Cunucu Arikok]] - [[Blackstone Beach]] (full review needed) - [[Bushiribana]] - [[Renaissance Island]] - [[Hadicurari]] - [[Zeewijk]] - [[Sero Plat]] - [[Guadirikiri]] - [[Cueba di Fontein]] - [[Cueba di Huliba]] - [[De Palm Island]] - [[Isla di Oro]] - [[Eagle]] (bario) - [[Arashi]] - [[Plantashi Prins]] - [[Boca Prins]] - [[Dos Playa]] * bario di San Nicolas: [[Lagoville]] - Kustbatterij - [[Rooi Congo]] - [[Pedro Mosa]] - [[Esso Heights]] *uitbreiding [[Tanki Flip]] zie de.wiki - zie en.wiki voor [[Mangel Halto]] - [[Ayo]] - [[Catiri]] - [[Alto Vista]] * Roberto G. Croes, [https://designrr.page/?id=499490&token=3435984651&type=FP&h=5688&fbclid=IwY2xjawSD5lhleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFoNVhmY1g2T1NuSml5cFhWc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHlKyG1hj55NGijsU4jWBM9buhkFVlBqvV5G5EPkBOXLazF4nFZ-4bTq-kTSR_aem_r4VExioZnv6pqBz0zQl6Eg Origen di nombernan di bario y sitio na Aruba] ------------------- {{Variante|a}} {{Infobox curpa di awa| variante= a | tipo = Playa | nomber = Surfside | nomber_nativo = ''Cura di Tortuga'' | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = BNA-DIG-MEINERS-0385 - Oranjestad - Surfside, het strand 830300 c.jpg | caption1 = | image2 = Surfside Beach (Aruba).jpeg | image3 = COVID-19 sign (Aruba).jpeg }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad West]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = | pais = {{ABW}} | zoom = 13 }} Surfside Beach This beach was very famous when we were kids and many locals love to swim at this beach. After some years the locals shifted to the more north-west beaches like Eagle, Boca Catalina and Arashi but after the government renovated the whole area it got a new facelift and its back as a family beach and weekends are just amazing at this area.<ref>https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20260730.pdf Beautiful areas around Aruba], Aruba Today</ref> {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1366464279|titulo=Natural Pool (Aruba)}} {{References}} ;Link externo * [http://www.aruba.com/OurPeoplePlaces/Attractions/Natural_Pool_in_Aruba.aspx Natural Pool] , Portal oficial di turismo na Aruba. }} [[:Kategoria:Luga na Aruba]] {{Malchi:Nabegashon Playanan di Aruba}} -------------------- ==The Lourdes Grotto == Named in commemoration of the famous French religious landmark, was created under the guidance of a priest named “Erkamp” and parishioners in the year 1958. The grotto, a shrine built into the rocks is located in Seroe Preto, just off the main road to San Nicolas. A statue of the Virgin Mary, weighing 700 kilos, was hoisted into place in the grotto. Every year, on February 11 (feast of Lady of Lourdes), a procession leaves from the St. Theresita church in San Nicolas to the grotto, where a mass is performed. The grotto is located roadside and can be visited daily.<ref>https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20260801.pdf Explore Aruba!], Aruba Today (1 di augustus 2026)</ref> * 1958 - viering Lourdesjaar door parochie van San Nicolas.<ref>Vieringvanhet.Lourdesjaar te San Nicolaas. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 14-02-1958, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 01-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010988110:mpeg21:p005</ref> * 1959 - tot slot van de viering van het Lourdesjaar in Aruba werd de grot te San Nicolas ingewijd op 1 februari 1959.<ref>Inwijding van Lourdesgrot vormde waardig slot van Jubeljaar. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 03-02-1959, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 01-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010997527:mpeg21:p005</ref> * Massale manifestatie in Wilhelminastadion.<ref>ARUBA gaat MARIA vereren door grootse manifestatie in stadion Lourdes-verhaal hoofdthema van openluchtspel van pater COPRAY. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 30-05-1958, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 01-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010988193:mpeg21:p005</ref><ref>Arubanen brengen ontroerende Mariahulde in stadion te ORANJESTAD. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 09-06-1958. Geraadpleegd op Delpher op 01-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211387:mpeg21:p001</ref> {{Appendix}} ------------------ {{Variante|a}} {{Infobox area protehi | iucn = V | iucn_ref= | imagen = Luchtopname._Oranjestad,_Aruba.,_Bestanddeelnr_935-1225.jpg | maneho= [[Aruba Conservation Foundation]] | area = [[kilometer kuadrá|km²]] (Isla di rif)<br>2,48 km² (KBA) }} '''Islanan di rif di Oranjestad''', ta un grupo di cinco isla chikito di rif natural, situa dilanti di costa west di [[Aruba]] den bahia di [[Paardenbaai]] cerca di e capital [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]. E islanan ta un [[Important Bird Area]] (IBA), reconoci door di BirdLife International como un sitio di gran importancia pa conservacion di [[para|parha]]nan marino, specialmente pa [[espesie|especie]]nan cu ta uza e area como luga di broei.<ref name=:"1">{{citeer web|url=https://www.dcnanature.org/wp-content/uploads/2013/01/Dutch-Caribbean-IBAs-131004-MV-NM.pdf|titel= Important Bird Areas in the Dutch Caribbean|publisher=[[Dutch Caribbean Nature Alliance]]}}</ref> Ademas, e sitio tin status di reserva marino y ta forma parti di [[Parke Marino Aruba]] desde 2018. == Descripcion == E grupo di islanan ta consisti di cinco isla di santo y coral cu ta sinta riba un rif sumergi. E area, cu ta cubri aproximadamente 9 km², ta pega cu haf central di Oranjestad y ta separa for di e liña di costa pa un canal hundo cu ta sirbi pa trafico di barco. E islanan ta varia den tamaño y forma, generalmente menos cu 0,25 hectar pa isla, cu un elevacion di entre 0 y 1 meter. Nan morfologia ta cambia regularmente bou di influencia di tormenta y [[horcan]]. == Biodiversidad == E area ta forma parti di e sistema di proteccion marino di Aruba y ta caracterisa pa un ecosistema marino diversifica. E [[Ref di koral|rif di coral]] ta extende te aproximadamente 10 meter di profundidad cu un bahada suave sin "drop-off" abrupto y ta sostene diferente especie di [[koral|coral]]. Den lagunanan chikito rond di e islanan tin veldnan di [[yerba di lama]], incluyendo ''Thalassia testudinum'' ([[Yerba di Caña|yerba di caña]]), ''Halodule wrightii'' y ''Syringodium filiforme''. E vegetacion aki ta esencial pa proteccion di pisca hubenil, stabilisacion di substrato y alimentacion di fauna marino. Investigashonnan a mustra mas ku 100 espesie di piska di rif; total estimá pa Aruba: ±360 espesie == IBA == E área total di e IBA ta 309 hectar (3,09 km²), incluyendo zona marino y di mareo cu ta esencial pa su funcion ecologico. E sitio ta designa como IBA AW003 bou di e protocol internacional di "Important Bird Areas – Dutch Caribbean". {{multiple image | total_width = 240 |direction = horizontal | border = |align = left | image1 =2021-07-10 Thalasseus sandvicensis, St Marys Island, Northumberland 01.jpg | caption1=Sternchi grandi | image2 =Sterna hirundo (adult).jpg | caption2 =Sternchi comun | caption_align = center }} E islanan di rif di Oranjestad ta un di e sitionan di broei mas importante pa parha marino na Aruba. E área ta specialmente importante pa sternchi grandi (''Thalasseus sandvicensis'') y sternchi comun (''Sterna hirundo''). E islanan ta un di e dos sitio prinsipal di neishi pa e subespecie “Cayenne” di sternchi grandi (''Thalasseus sandvicensis eurygnatha'') riba Aruba (hunto cu [[Islanan di rif di bahia di San Nicolas]]). Pa hopi aña aproksimadamente 30% di e poblacion di crio di Aruba ta neishi aki y Aruba en total ta sostene un porcentahe signifikativo di e poblacion mundial di e subespesie aki. Ademas, e parti di lama y costa ta rico den molusco, cu ta forma un fuente di cuminda importante pa parha. ==Maneho y accesibilidad== Acceso na e islanan ta limitá pa protehá e habitat sensitivo di krio di paranan. Akseso ta prinsipalmente pa medio di boto for di Oranjestad Desembarco públiko riba e islanan ta prohibí Solamente personal autorizá òf aktividat guiá ta permití Turismo ta enfoká riba: snorkeling i eksplorashon marino sin disturbá e áreanan di neishi Menasa E área ta enfrentá algun menasa potensial: disturbio humano (spesialmente na periodo di neishi) preshon di turismo i aktividat portuario kambio klimátiko i blanquesimentu di coral degradashon di rif i redukshon di fauna marino Importansia E Oranjestad Reef Islands ta un parti esensial di e red di konservashon di paranan den Karibe Hulandes. Aunke nan tamaño chikí, nan tin un ròl desproporcionámente grandi den: reprodukshon di paranan marino mantenementu di biodiversidat sostenementu di ekosistema marino Protekshon kontinuo di e área ta krusial pa sigurá e supervivensia di espesienan ku ta dependé di e habitat aki. == Mira tambe == * [[Islanan di rif di bahia di San Nicolas]] * [[Parke Marino Aruba]] * [[Important Bird Area den Karibe Hulandes|Important Bird Area den Caribe Hulandes]] {{Appendix}} -------------------- '''Islanan di rif di Oranjestad''' ta un [[Importantsituá den bahia di [[Paardenbaai]] djis na costa west di [[Aruba]], cerca di capital [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]. E islanan di rif ta consisti di santo y islanan di coral riba un base di rif sumergí, ku por varia signifikantemente den tamaño, forma y substrato despues di tormenta y orkan. E area ta cubri un superficie di 9 km² y ta separa for di e liña di costa pa un canal di barco profundo cu ta core pasa e terminal di barco crusero y di carga. Oranjestad Reef Islands ta un Important Bird Area (IBA) situá na costa suidwest di Aruba, den bahia di Paardenbaai, serka di kapital Oranjestad. E área ta rekonosí dor di BirdLife International komo un sitio di gran importansia pa konservashon di paranan marino, spesialmente pa espesienan ku ta usa e islanan komo tereno di krio. E sitio ta designá komo IBA AW003 bou di e protokòl internashonal di Important Bird Areas – Dutch Caribbean. E islanan di rif di Oranjestad ta forma parti di [[Parke Marino Aruba]] y tin e status di reserva marino. E área tambe a wordo designa como un [[Important Bird Area]] door di BirdLife International; specificamente como un tereno di crio pa e sternchi grandi y e sternchi komun.<ref>{{Citeer web|url=http://datazone.birdlife.org/site/factsheet/oranjestad-reef-islands-iba-aruba-(to-netherlands)|titel= Oranjestad Reef Islands|werk= BirdLife Data Zone|uitgever= BirdLife International|datum=|bezochtdatum=19 oktober 2020}}</ref> Por haya cantidad grandi di molusko na e parti di lama di e islanan di rif. Access to the Oranjestad Reef Islands is primarily achieved by boat from Oranjestad harbor, owing to their position adjacent to the main port on Aruba's southwestern coast.[2] Public landings on the islets are prohibited to safeguard critical breeding habitats for seabirds, including Sandwich terns (Thalasseus sandvicensis eurygnatha), with access limited to authorized personnel or guided activities.[1] Guided snorkeling tours operate offshore, allowing visitors to explore surrounding marine environments without impacting the protected land areas.<ref>[https://grokipedia.com/page/oranjestad_reef_islands Oranjestad reef islands], Grokipedia</ref> --- Oranjestad Reef Islands ta un [[Important Bird Area]] pa Aruba bou di e BirdLife protokòl internashonal "Important Bird Areas - Dutch Caribbean" pa áreanan importante di parha den Karibe. E área ta designá komo IBA AW003.<ref name=:"1">{{citeer web|url=https://www.dcnanature.org/wp-content/uploads/2013/01/Dutch-Caribbean-IBAs-131004-MV-NM.pdf|titel= Important Bird Areas in the Dutch Caribbean|publisher=[[Dutch Caribbean Nature Alliance]]}}</ref> E IBA ta na costa zuidwest di Aruba, consistiendo di algun santo y islanan di coral pega cu e haf sentral di Oranjestad i e punta ost di Oranjestad. E área ta signifikante pa krio di sternchi, e parhanan di laman mas numeroso ta e subespesie di Sandwich Tern, e “Cayenne” (''Thalasseus sandvicensis eurygnatha''). E islanan chikitu ta un di e dos sitionan di neishi di Sandwich Tern cu ta presenta riba Aruba.<ref name=:"1"/> The islands host substantial colonies of Cayenne Terns, which represent approximately 30% of Aruba's total breeding population of this subspecies in most years as of assessments up to 2009, with the remaining 70% nesting at the San Nicolas Bay Reef Islands. Surveys up to 2009 indicate that hundreds of pairs typically breed here, contributing to Aruba's overall role in supporting about 20% of the global Cayenne Tern population. -------- The Oranjestad Reef Islands are a small cluster of sand and coral islets located along the southwestern coast of Aruba in the Dutch Caribbean, immediately adjacent to the central harbor of Oranjestad and under the flight path of Queen Beatrix International Airport.<ref name=:"1"/><ref name=:"2"/> Spanning approximately 309 hectares of marine coastal and supratidal habitat at elevations of 0 to 1 meter, these variably sized islets—typically no larger than 0.25 hectares each—serve as critical breeding grounds for seabirds and are recognized as a Key Biodiversity Area (KBA) and Important Bird Area (IBA) under international protocols.<ref name=:"1"/><ref name=:"2">[https://www.keybiodiversityareas.org/site/factsheet/20857 Oranjestad Reef Islands (20857)], keybiodiversityareas.org</ref> The islands are among Aruba's two primary nesting sites for the Cayenne tern (Thalasseus sandvicensis eurygnatha), a subspecies of the Sandwich tern, hosting roughly 30% of the island's breeding population in most years, with the remainder at the San Nicolas Bay Reef Islands.<ref name=:"2"/> Comprising five small sand and coral islets, including Paardenbaai Key, the Oranjestad Reef Islands vary in size and shape, typically no larger than 0.25 hectares each, and are subject to changes due to seasonal storms affecting their sand and boulder substrates.<ref name=:"1"/>[5]<ref name=:"2"/> The total extent of the protected area encompasses 309 hectares (3.09 km²), encompassing the surrounding marine and intertidal zones critical to the islands' ecological integrity.<ref name=:"1"/> == Marine ecosystem == The Oranjestad Reef Islands, part of Aruba's Marine Protected Area system along the leeward coast, feature fringing coral reefs that extend from shallow lagoons to depths of around 10 meters, forming a key component of the island's southern reef system. These reefs, characterized by gently sloping bottoms without steep drop-offs, support a diverse array of coral species. Shallow lagoons surrounding the islands host extensive seagrass beds, covering an estimated 1,044 hectares across Aruba, with native species such as [[Yerba di Caña]] (''Thalassia testudinum''), ''Halodule wrightii'' (shoal grass), and ''Syringodium filiforme'' (manatee grass) dominating the habitat. Biodiversity in these ecosystems is notable, with surveys documenting 135 fish species—part of an estimated 360 total for Aruba's reefs—including over 100 reef-associated taxa such as snappers (Lutjanus apodus), grunts (Haemulon flavolineatum), and surgeonfish (Acanthurus coeruleus). Sponges and mobile invertebrates like lobsters and sea urchins (Diadema antillarum) are present but occur at low densities, reflecting overharvesting pressures, while the overall fish biomass averages 139.7 g/m², dominated by herbivores at 63.6 g/m². Nutrient influx from coastal wind-driven upwelling along the southern Caribbean margin enhances productivity by buffering against bleaching events, though Aruba's reefs experience limited direct upwelling compared to neighboring islands, influencing the prevalence of planktivores and overall community structure. Surrounding waters occasionally host marine turtles, though no nesting has been confirmed on the islets, and the seaward reefs support populations of queen conch (Lobatus gigas), a CITES-protected species.<ref>[https://www.scribd.com/document/686216426/Aruba-Report-Final-1-2 Coral reefs baseline study for Aruba 2019], Carmabi, Corsou</ref>[9][2] {{Appendix}} ------------- {{Imagen anota |image=BNADIGWERBATAARUBA 0006.jpg |image-width=1500 |image-left= -360 |image-top=-575 |width=270 |height=270 |float=left |annotations=<!-- bashi of no, e parameter aki mester ta inclui--> |caption=Mapa di Werbata ta menciona Rooi Congo (1912). }} ----------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Bahia | nomber = Commandeursbaai | pais = {{ABW}} }} '''Commandeursbaai''' ta un bahia na costa zuidwest di [[Aruba]], den region di [[Savaneta]]. == Historia == Na parti zuid di Aruba ta keda Commandeursbaai unda prome cu aña 1800 tabatin e poblacion di mas grandi y importante di nos isla. Te na fin di siglo 18, Savaneta tabata e base of stacion di e commandeurnan. Commandeursbaai tin un largura di mas o menos 4 km y 200 pa 300 meter di hanchura, cera parcialmente pa rifnan. Na Commandeursbaai a tuma luga e historia di mas bieu di nos isla unda a bira e porta pa tur barco embarca y desembarca hende, animal y productonan pa medio di e traficacion entre Aruba y tera firme (Sur America).<ref>{{citeer boek|url=https://archive.org/details/BNADIGARUBIANA3117/page/n19/mode/1up?q=monumentenbureau|titel= Historia di Savaneta|auteur=Dolfi Kock|uitgever=UNOCA|jaar=2009}}</ref> Un cas riba sero na Sero Alejandro, caminda Sr. Isaias Arends tabata biba, tabata e orientacion pa nabegante y piscado. Aunke tur e prome habitantenan, esta e Indjan- y Spañonan, a uza e bahia aki, ta te na fin di siglo 18 el a haya su nomber. Tabata den tempo di e Hulandesnan cu e nombernan Commandeurshaven y Commandeursbaai a bira conoci. E commandeurnan a biba originalmente por lo menos un siglo largo den e becindario aki. Commandeursbaai tabata un bahia masha hopi ocupa cu trafico maritimo, pasobra e tabata e centro di piscamento di Aruba unda tur negoshi tabata tuma luga. E barconan tabata hancra pafo di rif y e tripulantenan tabata rema pa tera cu canoa. Durante e periodo Hulandes, su waf tabata esun di mas sigur pa barco. Te hasta e prome bapornan di guera cu tabata bishita Aruba tabata hancra na Commandeursbaai. Nan tabata keda pafo y tabata manda un boto chikito na tera. Despues nan tabata bay Paardenbaai. Na aña 1636, ora e Hulandesnan a conkista nos isla, e commandeur y su hendenan a establece nan mes na Commandeursbaai. Segun mi lista, e prome commandeur cu tabata biba na Commandeursbaai tabata Hendrick Martens cu a goberna na aña 1660. Na aña 1794, comandante Borchard Specht a observa cu tabatin dos cas di cabayista na Commandeursbaai. Segun Specht: "Tur dos ta ruina y ta ocupa pa Jacobus Croesz y Christoffel Kastro". Na aña 1816, na Commandeursbaai ainda tabatin un cas unda cabayista J. M. Jansen tabata biba. E tabata maneha e cura di bestianan di gobierno. {{Appendix}} -------------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Bario | nomber = Kustbatterij | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 2 | caption_align = center | image1 = Welcome to the Coastal Battery!.jpg | caption1 = | image2 = Cannon tracks at Coastal Battery, Aruba.jpg | caption2 = | footer = Ruinanan di kustbatterij | footer_align = center }} | area = | poblacion = 1.745 | censo = 2020 | densidad = | pais = {{ABW}} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Regionnan di Aruba|Savaneta]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = De Bruynewijk | zoom = 13 }} '''Kustbatterij''' ta un zona ku ta forma parti di Juwana Morto na Aruba, den region di San Nicolas Noord. Na 1 di yanüari 2020, e área tabatin un poblashon di 1.188 habitante, di cual 555 muhe i 633 hòmber. Den e zona ta lokalisa e monumento di guera di Kustbatterij. Historia E zona di Kustbatterij a ricibi su nomber durante World War II, ora a konstrui un bateria kostal riba un elevashon den augustus 1940. E lokashon tabata strategiko, siendo un di e puntonan mas haltu den e parti pariba di e isla, ku bista riba e refineria di Lago Oil and Transport Company i riba kosta. E instalashon militar tabata tin komo meta pa defendé e refineria, ku tabata di gran importansia pa e Aliadonan pa motibu di produccion di combustibel di aviashon. Pa e motibu ey, Aruba a bira un meta potensial pa atakenan di submarinonan aleman. E instalashon militar tabata tin komo meta pa defendé e refineria, ku tabata di gran importansia pa e Aliadonan pa motibu di produccion di combustibel di aviashon. Pa e motibu ey, Aruba a bira un meta potensial pa atakenan di submarinonan aleman. E kompleks tabata konsistí di tres posishon di kanon, un puesto di mando i varios edifisionan pa alojamento di soldaatnan. Tambe tabatin fasilidatnan manera un reservorio di awa. Kada posishon di arma tabata monta riba un fundeshi di beton i staal i prepará pa kanonnan ku por a kubri un gran distansia, inkluyendo parti di e isla mes. E bateria nunka no a wòrdu usa den combate, ni sikiera durante e atake di submarinonan aleman riba San Nicolas den febrüari 1942. Na 24 di oktober 1942, Prince Bernhard of the Netherlands a hasi un bishita oficial na e kustbatterij. Despues di guera, e instalashon militar a wòrdu abandoná i e área a wòrdu limpiá parcialmente. Restonan di bunker i posishonnan di arma a keda presente i posteriormente a wòrdu protehá komo patrimonio historiko. Awe, e lugá ta rekonosí komo un monumento di guera (ID 04-003) i ta wòrdu maneha pa Monumentenfonds Aruba. == Descripcion == Kustbatterij ta un zona principalmente residensial, ku desaroyo urbano rond di e sitio historiko. Den e área tin varios caya i bario chikí. E kaminda prinsipal den e zona ta Diamantbergweg, ku ta konektá Juwana Morto ku Rooi Hundo. Otro cayanan inkluí Weg Kustbatterij, Kleine Bergweg i Grote Bergweg. Den Weg Kustbatterij ta situa Colegio Nigel Matthew. Barionan den cercania ta Standardville i Rooi Hundo. == Literatura == * [[Johan Hartog|Hartog, Johan]], [https://archive.org/details/BNA-DIG-HARTOG-KUSTBATTERIJ/page/n4/mode/1up Juwana Morto Kustbatterij Aruba], De Walburg Pers (1987) {{Appendix}} [[:Kategoria:Luga na Aruba]] ----------- '''Kustbatterij''' ta un zona cu ta forma parti di [[Juwana Morto]] na Aruba, den [[Regionnan di Aruba|region di San Nicolas Noord]]. Dia 1 di januari 2020, e area aki tabatin un poblacion di 1.188 habitante, dividi entre 555 muhe y 633 homber. Den e zona ta localisa un monumento di guera. == Historia == E zona di Kustbatterij a ricibi su nomber durante e [[Di Dos Guera Mundial|Guera Mundial II]] ora a construi un kustbatterij riba un elevacion na augustus 1940. Op Juana Morto, het hoogste punt van het oostelijk deel van het eiland, werd een kustbatterij gebouwd met uitzicht over de raffinaderij en over de Noord- en Westkust. * De kustbatterij is een erkend oorlogsmonument (ID 04-003). Cañonnan pisa tabata staciona aki pa defende e refineria di Lago. Despues di guera, e área a wòrdu limpia, lagando atras e luganan di arma y bunkernan, ku awor a wòrdu deklará un monumento protehá. * Op 24 october 1942 bracht Prins Bernhard een bezichtigingsbezoek aan de kustbatterij.<ref>Naar Aruba.. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 22-10-1942, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 28-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010987278:mpeg21:p002</ref> * het bouwen van een onderofficiersverblijf bij de kustbatterij op Aruba<ref>Advertentie Aanbesteding. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 01-03-1944, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 28-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010403042:mpeg21:p002</ref> * Aan de N.V. Bouwmaatschappij Aruba is de gunning verleend van de bouw van een betonnen waterreservoir op St. Nicolaas nabij de kustbatterij.<ref>ARUBA AANBESTEDING.. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 24-11-1948. Geraadpleegd op Delpher op 28-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000210652:mpeg21:p002</ref> * Op 17 mei 1940 werd proefgeschoten, in augustus 1940 kwam de kustbatterij Juwana Morto gereed voor direct vuur, in augustus 1941 ook voor nachtelijke actie. De Kustbatterij van Juwana Morto is nimmer in actie geweest, ook niet bij de directe aanval van de Duitsers op de raffinaderij in de nacht van 15 op 16 februari 1942, toen enige tankschepen verloren gingen.<ref>{{citeer web|auteur= [[Johan Hartog]]| titel=Batterijen beschermden de eilanden gedurende Tweede Wereldoorlog|werk=[[Amigoe]]|datum=1990-08-25|bezochtdatum=2026-05-28|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641593:mpeg21:p020}}</ref> Kada un di e tres posishonnan di arma tabata para riba fundeshi di staal i beton. Kada un tabata montá pa un kañon di kaliber 19.2 ku por a drai 360 grado, ku un alkanse di 18.5 kilometer. Oranjestad y su haf tabata den alcance tambe. E cañonnan a haya e nombernan Betsy, Jopie y Beppie door di e soldaatnan, miembronan di Ehercito Boluntario Aruba. E bateria kostal di Juwana Morto nunka no a tira un tiru pa defendé e área, ni sikiera ora ku haf di San Nicolas i Refineria di Lago a wòrdu ataká pa un U-boat aleman na febrüari di 1942. Tankeronan di lago a wòrdu sendé na kandela, kousando huma i kandela pa stroba e bista for di e puesto di mando.<ref>[https://monumentenfondsaruba.org/juwana-morto-coastal-battery-1940/ Juwana Morto Coastal Battery * 1940], [[Monumentenfonds Aruba|SMFA]]</ref> hartog: Mken koos deze plaats vanwege het uitzicht naar twee zijden. En ook als besefte men dat de munitiemagazijnen e.d. in de rotsgrond uitgehouwen moesten worden, de kustbatterij zelf kon men bovengronds bouwen, want van zee u8it viel de kustbatterij toch in het niet bij de van zee uit royaal zichtbare raffinaderij. De batterij lag hoog zodat men over de schoorstenen van de raffinaderij heen kon schieten. Het complex op Aruba, gebouwd in 1940, bestond uit 3 geschutsopstellingen, een commandopost en enkele gebouwen voor onderdak van de kleine 100 mensen die er gelegerd waren. Ook waterreservoir. Een interessant stukje militair erfgoed van Aruba. Aruba speelde een cruciale rol in de Tweede Wereldoorlog vanwege de aanwezigheid van de Lago Raffinaderij, waar de kerosine voor de geallieerden werd geproduceerd. E kustbatterij a wordo construi na augustus 1940. E instalacion militar su obhetivo strategico tabata pa proteha e refineria di petroleo di Lago na San Nicolas cu tabata existi e tempo ey contra atakenan di Alemania durante Segunda Guera Mundial. importancia strategico: debi na e produccion halto di combustibel di aviacion pa e Aliadonan, e refineria di Lago tabata di vital importancia durante Segunda Guera Mundial. Komo resultado, e isla a bira un meta prinsipal pa U-boatnan Aleman. Lugá: E kustbatterij tabata situá riba e punto stratégikamente mas haltu di e parti ost di e isla, den cercania di San Nicolas. Esaki a ofresé un bista perfekto di e refineria i lama. Diseño: E liña defensivo tabata konsistí di un bunker di puesto di mando (commandopostbunker) i tres lugá di arma posishoná espasiá (geschutsemplacementen) cu un distancia di mas o ménos 50 meter for di otro. Restonan: E ruinanan di e post di comando y e cambernan di arma (geschutskamers) ainda por wordo haya awe rond di Weg Kustbatterij na San Nicolas y ta wordo maneha pa [[Monumentenfonds Aruba]]. == Descripcion == Den e zona di Kustbatterij, rond di e ruinanan militar, tin varios caya cu casnan residencial. E area ta wordo cruza pa un caya largo Diamantbergweg, cu ta conecta Juwana Morto cu Rooi Hundo. Otro cayanan conoci ta: Weg Kustbatterij, Kustbatterij, Kleine Bergweg y Grote Bergweg. Na Weg Kustbatterij ta situa un scol secundario, Colegio Nigel Matthew. Barionan den cercania ta: [[Standardville]] y Rooi Hundo. == Literatura == * [[Johan Hartog|Hartog, Johan]], [https://archive.org/details/BNA-DIG-HARTOG-KUSTBATTERIJ/page/n4/mode/1up Juwana Morto Kustbatterij Aruba], De Walburg Pers (1987) {{Appendix}} [[:Kategoria:Luga na Aruba]] ---------------- Kustbatterij (monumento) E Kustbatterij di Juwana Morto ta un monumento di guera situá na Aruba, den e área di Juwana Morto, serka San Nicolas. E ta un resto di un instalashon militar ku a wòrdu konstrui durante Segunda Guera Mundial pa defendé e refineria di petroleo di Lago. E sitio ta oficialmente rekonosí komo monumento di guera (ID 04-003) i ta wòrdu protehá komo parti di patrimonio historiko di Aruba. == Historia == E bateria di artileria a wordo construi na augustus 1940, riba un elevacion strategico den e parti pariba di e isla. E localisacion a wordo skohe pa su bista amplio riba e refineria Lago na [[San Nicolas]] y riba lama, ku tabata di importansia vital pa e Aliadonan durante Segunda Guera Mundial. E refineria di Lago tabata produci gran kantidat di combustibel di aviashon, loke a haci Aruba un punto strategiko i un posible meta pa atakenan di submarinonan aleman. Na 17 di mei 1940, a hasi prueba di tiramentu ku e kanonnan. Na augustus 1940, e bateria tabata kla pa uso den operashonnan di dia, i na augustus 1941 tambe pa operashonnan di anochi. Na 24 di oktober 1942, Prins Bernhard di Hulanda a bishitá e kustbatterij komo parti di un bishita oficial na e isla. A pesar di su importansia militar, e kustbatterij nunka no a wòrdu usa den combate, ni sikiera durante e atake di submarinonan aleman riba e refineria i haf di San Nicolas den febrüari 1942. == Descripcion == E kompleks militar tabata konsistí di: Tres posishon di kanon (geschutsopstellingen) Un bunker di puesto di mando Edifisionan pa alojamento di aproximadamente 100 soldaat Un reservorio di awa i otro fasilidatnan di sosten Kada posishon di arma tabata konstrui riba un fundeshi di beton i staal. E kanonnan tabata di kaliber 19.2 cm, ku por a bira 360 grado i tabatin un alkanse di mas o ménos 18,5 kilometer. Segun testimonio di soldaatnan, e tres kanon a ricibi nòmber informal: Betsy, Jopie i Beppie. E diseño di e bateria a tene kuenta ku e topografia di e terreno. E kanonnan tabata situá asina ku nan por tira por encima di e refineria, aprovechando e alturanan natural di e área. == Despues di guera y estado actual == Despues di 1945, e instalashon militar a wòrdu abandoná. Parti di e área a wòrdu limpiá, pero e strukturanan prinsipal, manera bunker i fundashonnan di kanon, a keda presente. Awendia, e restonan di e kustbatterij ainda por wòrdu mira den e paisahe rond di Weg Kustbatterij. E sitio ta wòrdu maneha i protehá komo patrimonio cultural, i ta forma un testimonio importante di e papel di Aruba durante Segunda Guera Mundial. E monumento ta un di e pokonan strukturanan militar di e periodo aki cu a sobrebibí na e isla. ---------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = LugaRegion | nomber = Grapefield | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = Aruba-Regionen.png | caption1 = San Nicolas Noord ta region 7 | image2 = | caption2 = | image3 = | caption3 = }} | area = | poblacion = | censo = 2020 | densidad = | descripcion = | pais = {{ABW}} | zoom = 13 }} Grapefield is een groot onbebouwd gebied gelegen aan de noordwestelijke kust van Aruba tussen San Nicolas en Seroe Colorado. Dit gebied was in de twintigerjaren overgedragen aan de Lago als industrieterrein. • Naam officieel “Costa” – zeedruifbomen • Strand en recreatiegebied zoals veldlopen en kamperen • Een groot deel van het terrein was in concessie bij de Lago ?? als industrieterrein. • Terrein werd gebruikt voor het deponeren van “pitch”, afvalstoffen van de raffinaderij welke tot vernietiging van de natuur leidde. • Afgravingen • Krabbenpopulatie • Opruiming petroleumproducten (milieuvervuiling) == Nationale veldloopkampioenschappen== In de jaren 80-90 werd hier veldloopwedstrijden voor de kampioenschappen gehouden door de Arubaanse Atletiekbond. ==Strandvervuiling== Door olielozing van tankers die varen tussen Aruba en Curacao. --------------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | variante= a | tipo = Region | nomber = San Nicolas-Noord | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = Aruba-Regionen.png | caption1 = San Nicolas Noord ta region 7 | image2 = | caption2 = | image3 = | caption3 = }} | area = | poblacion = | censo = 2020 | densidad = | descripcion = | pais = {{ABW}} | zoom = 13 }} '''San Nicolas-Noord''', oficialmente Sint Nicolaas Noord, ta un di e ocho [[Regionnan di Aruba|region]] den cua e [[isla]] di [[Aruba]] ta dividi administrativamente.<ref>{{Citeer web|url=https://cbs.aw/wp/index.php/2020/12/03/gac-geographical-address-classification-2019/|titel=GAC (Geographical Address Classification) 2019 and 2020|bezochtdatum=2025-03-03|datum=2019-06-27|werk=cbs.aw}}</ref> Hunto cu [[San Nicolas Zuid]] e ta constitui e region di San Nicolas, miho conoci como [[pariba di brug]]. E region tin un area di .... [[kilometer kuadrá|km²]] y un poblacion di 9.940 habitante dia prome di januari 2020. E region tin un poblashon di 9.940 (1 di yanüari 2020), loke ta representá 9.2% di e poblashon total di e pais. Muhé Hòmber 4760 5180 == Geografia == E region ta situá den e zona zuidoost di Aruba (region 7 riba mapa), pazuid di ... (region 1), pabou di [[Paradera]] (region 4) y panort di Oranjestad Oost (region 3). San Nicolas-Noord tin e siguiente barionan:<ref>[https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2024/05/GAC_Officiele-publicatie_2024.pdf Strefy]</ref> * [[Brazil]] * Rooi Congo * Watapana Gezaag * [[Standardville]]/[[Rooi Hundo]] * Kust * [[Juwana Morto]] * San Nicolas-Noord otro {{Appendix}} [[Category:Luga na Aruba]] ------------------ {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante= a | tipo = Region | nomber = San Nicolas-Zuid | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = Aruba-Regionen.png | caption1 = San Nicolas Zuid ta region 8 | image2 = | caption2 = | image3 = | caption3 = }} | area = | poblacion = | censo = 2020 | densidad = | descripcion = | pais = {{ABW}} | zoom = 13 }} '''San Nicolas-Zuid''', oficialmente Sint Nicolaas Noord, ta un di e ocho [[Regionnan di Aruba|region]] den cua e [[isla]] di [[Aruba]] ta dividi administrativamente.<ref>{{Citeer web|url=https://cbs.aw/wp/index.php/2020/12/03/gac-geographical-address-classification-2019/|titel=GAC (Geographical Address Classification) 2019 and 2020|bezochtdatum=2025-03-03|datum=2019-06-27|werk=cbs.aw}}</ref> Hunto cu [[San Nicolas Noord]] e ta constitui e region di San Nicolas, miho conoci como [[pariba di brug]]. E region tin un area di .... [[kilometer kuadrá|km²]] y un poblacion di 4.235 habitante dia prome di januari 2020. Sint Nicolaas-Zuid ta un di e ocho regionnan den e parti pariba di e pais autonomo di Aruba, cu ta pertenece na Hulanda, na Sur America. Riba promé di yanüari 2020, e region tabatin 4.235 habitante. Pa loke ta trata poblashon, e ta e region di mas chikitu den e pais. == Geografia == E region ta situá den e zona zuidoost di Aruba (region 7 riba mapa), pazuid di ... (region 1), pabou di [[Paradera]] (region 4) y panort di Oranjestad Oost (region 3). San Nicolas-Zuid tin e siguiente barionan:<ref>[https://cbs.aw/wp/wp-content/uploads/2024/05/GAC_Officiele-publicatie_2024.pdf Strefy]</ref> * [[Zeewijk]] * Pastoor Hendriksstraat * Van de Veen Zeppenfeldstraat * [[The Village]] * Essoville * [[Lago Heights]]/Esso Heights * [[Seroe Colorado]] * San Nicolas-Zuid otro Demografia E region tin un poblashon di 4.235 (1 di yanüari 2020), loke ta representá 3.9% di e poblashon total di e pais. Muhé Hòmber 1943 2292 {{Appendix}} [[Category:Luga na Aruba]] --------------- ==Straatnamen op Aruba (2) – San Nicolas: van Rodgerstraat tot Caya Charlie Brouns Sr.<ref>Evert Bongers, [https://archive.org/details/BNA-DIG-AMIGOE-ARUBA-2021-02-11/page/n3/mode/1up?q=watapana+gezaag Straatnamen op Aruba (2)] Amigoe 11 di februari 2021</ref>== * De Main Street van Sunrise City, de B. van der Veen Zeppenfeldtstraat, is vernoemd naar een op Aruba geboren, maar op Curaçao wonende hoge ambtenaar van begin vorige eeuw. In die tijd waren er nog geen politieke partijen, laat staan een volksvertegenwoordiging. In 1906 werd hij lid van de Koloniale Raad, een soort adviescollege voor de Gouverneur. In die raad kwam hij regelmatig op voor zijn geboorte-eiland. Direct na de Tweede Wereldoorlog duikt zijn naam weer op als hij zitting neemt in de Commissie Ellis, die kwam met een advies voor een eilandenreglement waarin Aruba streefde naar decentralisatie. Kortom, een belangrijke ‘yui di tera’. *De Pastoor Hendrikstraat is – volgens het straatnaambordje – genoemd naar pastoor P.J.T. Hendriks, die in 1929 de parochie San Nicolaas stichtte en de eerste pastoor daar werd. Opvallend is dat zijn naam in de straatnaam voortleeft zonder -s op het eind. *Terug naar het centrum van San Nicolas. Achter de Main Street zijn er smalle straatjes van laag allooi (hanchi’s) die de namen dragen van klassieke schilders als Rembrandt, Vermeer, Frans Hals en Jan Steen. *In de wijk waar de oliewerkers uit de Caribische eilanden kwamen te wonen, The Village, hebben de straten namen zoals Caya Saint Maarten, Caya Saba en Caya Saint Vincent. Dat zegt de mensen in die wijk wat. *Maar het zal niet te verwachten zijn dat bewoners van straten als de Nijhoffstraat, de Hildebrandstraat of de Van Lennepstraat op de Esso Heights beseffen dat hun straat is vernoemd naar een 19e-eeuwse schrijver of dichter. Een betere naamgeving is gehanteerd bij het geven van namen als Flagstaffweg, Mount Scenerystraat en Bottom Hillweg, allemaal heuvels/bergen op de Bovenwinds eilanden. *De Helfrichstraat, die the Village scheidt van de ‘schilderswijk’, is vernoemd naar de gouverneur van de Kolonie Curaçao, precies een eeuw geleden. Deze straat kruist de Nuyensstraat, vernoemd naar Helfrich’s voorganger. De wijk tussen het Joe Laveist Sportpark aan de de Pastoor Hendrikstraat en de Graf von Zinzendorfschool aan de de Bernhardstraat is gevuld met straatnamen van voorvaderen van het geslacht Oranje-Nassau, aangevoerd door stammoeder Juliana van Stolberg, gevolgd door prinsen en stadhouders uit de 16e, 17e en 18e eeuw, zoals Willem de Zwijger, Frederik Hendrik, Maurits, en niet te vergeten Amalia van Solms en Louise de Coligny, om er maar een paar te noemen. De namen van deze straten roepen een heel chique wijk op, maar in werkelijkheid is dat niet het geval. *San Nicolas heeft in een van de buitenwijken ook z’n P.C. Hooftstraat, zonder enige verdere toelichting. Iets verderop is de Dirkszstraat, met op het naambordje de uitleg: D. Dirksz, stamhouder geboren in 1833. Deze straat kruist de Isaac Wagemakerstraat, genoemd naar de belangrijke gezaghebber die Aruba door de Tweede Wereldoorlog leidde. *Opvallende straatnaam in die wijk is Watapana Gezaag. Er werden daar misschien vroeger heel wat van dit soort bomen in stukken gezaagd. Of dat gebeurde één enkele keer en dat heeft geleid tot die naam – wie zal het zeggen. *Net als in ‘Playa’ zien we in San Nicolas veel straten genoemd naar lokale bekend- of beroemdheden. De Main street kruist de Caya Charlie Brouns Sr., naar de stichter van de bar met zijn naam, het bekendste landmark van San Nicolas. Die straat heette oorspronkelijk de Rodgerstraat – naar de Amerikaan die in 1924 de ideale locatie voor de Lago raffinaderij ontdekte. Vervolgens is de Grensweg, grenzend aan het Lago-terrein, omgedoopt tot Caya Captain R. Rodger. De weg die vanaf de kerk van Brazil achter San Nicolas langs loopt, is genoemd naar de lokale ‘Mama di Cultura’ en heet nu Caya Bernadina GrowellKock; zij was schrijfster en muzieklerares en woonde aan deze straat. *De straat in de wijk Lagoville, waaraan het EPB San Nicolas ligt, de vroegere Congoweg, heet nu Caya Jose Geerman, ter ere van de vakbondsleider die in 1977 overleed. Sommige namen op straatnaambordjes roepen vragen op: wie was Doctor Schaepman? Het blijkt een Nederlandse 19-eeuwse theoloog en politicus te zijn geweest. Enige band met ons eiland is niet duidelijk. Maar toch. *In Seroe Colorado, de voormalige Lago Colony, is de 1st Avenue hernoemd naar Henry Coffi, in leven general manager van de Lago, voorzitter van het bestuur van kindertehuis Casa Cuna en luchtvaartdeskundige. Hij overleed eind 2015. Niet elke straat heeft nog een straatnaambord en van sommige is er met moeite eentje te vinden, zoals aan de toch lange en brede Isaac Wagemakerstraat. DOW zou dit eens moeten inventariseren en de lacunes aanvullen. Voor de Adviescommissie Straatnamen van nu is nog veel werk aan de winkel. Enkele suggesties: straatnamen met Arubaanse schrijvers en kunstenaars, van Denis Henriquez tot Padu Lampe. En een Boulevard of Avenida als postume eer voor toerismepionier en oud-gezaghebber Oscar Henriquez. En dan natuurlijk graag met enige uitleg op de naambordjes… Straatnamen op Aruba (2) – San Nicolas: van Rodgerstraat tot Caya Charlie Brouns Sr. Straatnamen in San Nicolas vragen om wat toelichting. Net als in Oranjestad is er een mengelmoes van namen van eeuwenoude schrijvers, schilders, prinsen en stadhouders naast de meer herkenbare namen van Caribische eilanden en plaatselijk bekende Arubanen. {{Appendix}} ----------------- {{Databox}} '''Nomber di caya na Aruba''' ta refleha e historia, cultura y desaroyo social di e isla. Nan ta deriva for di un amplio scala di fuente, incluyendo historia local, [[geografia]], flora y fauna, [[literatura]], ciencia, [[religion]] y politica. Di e manera aki, nombernan di caya ta forma un parti importante di e herencia inmaterial di [[Aruba]]. Un nomber di caya ta un denominacion oficial pa espacio publico, manera caya, avenida, boulevard of plaza. E estudio di nomber di luga ta parti di e disciplina di toponimia. Den practica, nomber di caya ta sirbi como base pa adres y pa sistema di distribucion di post. Na Aruba, adres formal ta consisti di un nomber di caya hunto cu un number di e kavel, sin uzo di un sistema di codigo postal. ==Historia== E sistema di nomber di caya na Aruba a desaroyá gradualmente den [[siglo 19|siglo diesnuebe]] y [[siglo 20|binti]], paralelo cu urbanisacion di [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]] i otro luganan riba e isla. Den e prome fase, hopi caya tabata sin nomber oficial of tabata conoci pa descripcionnan local. Influencia di gobernacion colonial Hulandes a introduci un sistema mas formal di registracion y nombramento. Un ehempel tempran ta e comision di nomber di caya na [[Willemstad]], [[Kòrsou|Corsou]], estableci na 1866, cu a sirbi como modelo pa Aruba.[1] Memey di siglo binti, despues di [[Di Dos Guera Mundial|Guera Mundial II]], a surgi un consenshi pa uza nombernan cu mas relevancia local, reflehando un fortalecemento di identidad Arubano.<ref>{{citeer web|titel=Aruba Straatnamen|werk=[[Amigoe]]|datum=1950-12-05|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2026-04-29|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010987772:mpeg21:p003}}</ref> == Dunamento di nomber == Na Aruba, e dunamento oficial di nomber na caya ta wordo realisa door di e minister responsabel pa Asuntonan General, riba recomendacion di Comision di Nomber di Caya. E comision consultivo aki ta inclui representante di instancianan manera [[Cuerpo Policial Arubano]] (KPA), Kadaster y Departamento di Obra Publico (DOW).[2] Na final di añanan 1940, a surgi discusion tocante e maneho di dunamento di nomber. A cuminsa duna preferencia na nombernan cu conexion cu e comunidad [[Antias Hulandes|Antiano]], en vez di nombernan internacional poco reconocibel.<ref>{{citeer web|titel=Ingezonden: Straatnamen op Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1949-10-10|bezochtdatum=2026-04-28|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000212719:mpeg21:p003}}</ref><ref>{{citeer web|titel=Aruba straatnamen|werk=[[Amigoe]]|datum=1950-12-05|bezochtdatum=2026-04-28|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010987772:mpeg21:p003}}</ref> Un di e prome ehempelnan tabata nomber di figuranan di resistensia, manera [[Boy Ecury]] y [[George Maduro]].[3] E historiado [[Johan Hartog]], prome director di [[Biblioteca Nacional Aruba]] (BNA), a presidi e comision den siglo binti. Bou di su liderazgo, nombernan a wordo selecta for di historia local y naturalesa, y tambe di personanan.[4] E maneho di dunamento di nomber ta evoluciona continuamente, tomando na cuenta expansion urbano y construccion di cayanan nobo, impulsa pa e desaroyo di Aruba durante e descubrimento di [[oro]], e mineria di guano, e yegada di e refineria di petroleo (Lago), y [[turismo]]. Algun nomber di caya ta di origen indigena, usualmente deriva di e zona unda nan ta situa. Den uzo moderno, hopi nomber di caya ta cuminsa cu termino manera ''Caya'' of ''Avenida'' (reemplasando e [[sufiho]] ''straat'' of ''weg''), of ta termina cu ''Boulevard''. ==Nomber tematico== Den diferente bario na Aruba, nombernan di caya ta sigui un tema specifico, loke ta contribui na identidad di e area: *Den Klip tin caya nombra pa escritor y compositor internacional. *Den [[Dakota (Aruba)|Dakota]], nombernan ta deriva di fruta y produkto agricola. *Den Companashi, nombernan ta basa riba cientifico y investigado. *Den Ponton, nan ta referi na mata y elemento di naturalesa local.[6] E sistema tematico ta facilita orientacion y ta duna caracter propio na cada bario. ==Reconocimento social== Hopi caya na Aruba ta nombra pa personanan cu a contribui na sociedad, manera politico, lider social, deportista, artista y religioso. Generalmente, e honor aki ta wordo otorga di manera postumo. E camindanan principal di Aruba ta generalmente nombra pa figuranan influyente. Entre nan tin ''Juan E. Irausquin Boulevard'' y ''Henny Eman Boulevard'', ku ta refleha e desaroyo economico y turistico di e isla den siglo binti.[7] Otro ehempelnan ta ''Avenida Nelson Orlando Oduber''[5], ''Watty Vos Boulevard''<ref>[https://antilliaansdagblad.com/articulo/aruba/20386-watty-vos-blvd-aruba-in-gebruik Watty Vos Boulevard Aruba in gebruik], [[Antilliaans Dagblad]] (6 di november 2019)</ref> y [[Caya G.F. (Betico) Croes]], nombra pa [[Betico Croes|Gilberto François Betico) Croes]], considerá como un figura clave den historia politico di Aruba. {{Appendix}} ==Referensia == * Frank, Vivienno L. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'' ISBN:978-0-359-65900-5 * Hartog, J. Aruba: Past and Present. Oranjestad: De Wit Stores. * Gobierno di Aruba – reglamentonan di nombramento di caya. * Croes, F. Historia di resistencia Antiano den Guera Mundial II. * Hartog, J. Geschiedenis van Aruba. * Alofs, L. & Merkies, H. Ken ta Arubiano? * Kadaster Aruba – registro di nomber di caya. * Ministerie di Infrastructura Aruba – dokumentonan di planifikashon urbano. [[:Kategoria:Geografia di Aruba]] <ref>{{Cite web |title=Kadaster Aruba |url=https://www.kadaster.aw |publisher=Kadaster Aruba |access-date=2026-04-27}}</ref> Example (book): <ref>{{Cite book |last=Hartog |first=Johan |title=Aruba: Past and Present |publisher -------------------- '''Nomber di caya na Aruba''' ta refleha e historia, cultura, y desaroyo social di e isla. Nan ta bin di un scala amplio di disciplina, entre otro historia di Aruba, geografia, flora y fauna, literatura, ciencia, religion y politica. Nomber di caya pues ta un parti importante di herencia inmaterial di Aruba. Un nomber di caya ta referí na un nòmber ku ta wòrdu usá pa designá espasio públiko, manera kaya, avenida, kaminda, plaza y becindario. E teoria di nòmber di kaya òf lugá ta un rama di toponimia. Un nòmber di kaya ta sirbi komo un guia i ta forma adrès, i ta wòrdu usá den hopi pais pa dirigí pòst. Nombernan di caya na Aruba hopi biaha ta un mescla di referencia na Papiamento, Hulandes y historia: hunto cu un number e ta forma un adres formal pero sin un sistema di codigo postal. == Dunamento di nomber == E nombramento oficial di cayanan na Aruba ta wordo haci door di Minister di Asuntonan General, riba recomendacion di e Comision di Nomber di Caya. E comision aki tradicionalmente ta consisti di representantenan di entre otro [[Cuerpo Policial Arubano]] (KPA), Kadaster, y Departamento di Obra Publico (DOW). Un comision similar pa e nomber di caya di [[Willemstad]] tabata existi na [[Kòrsou|Corsou]] caba for di aña 1866. Na fin di añanan 1940, a surgi un diskushon tocante e maneho cu dunamento di nòmber di caya. Kontrali na e hopi nòmbernan di kaya deskonosí, manera esnan di inventornan mundialmente famoso, a kuminsá duna preferensia na nòmbernan di kaya ku tabata papia ku e poblashon lokal.[1][2] E promé nòmbernan rekonosibel tabata esnan di bringadónan di resistensia Antiano: Boy Ecury (Boy Ecuryplein) i George Maduro (George Madurostraat).[3] Historiadó Johan Hartog, e promé direktor di Biblioteka Públiko di Aruba, tabata presidi e Komishon di Nòmber di Kaya di Aruba den siglo binti.[4] Bou di su liderazgo, nòmbernan tabata wòrdu selektá for di historia lokal i naturalesa, pero individuonan tambe tabata wòrdu konsiderá, normalmente póstumo. E decision final a keda na Conseho Ehecutivo di Aruba. Ekspanshon urbano den futuro i konstrukshon di kayanan nobo tambe ta wòrdu tumá na kuenta ora di skohe nòmber, loke ta nifiká ku e polítika di nòmber di kaya ta evolucionando konstantemente. Ku tempu, e terminologia tambe a kambia: nòmbernan di kaya nobo awor hopi bia ta kuminsá ku Caya, Boulevard, òf Avenida. ---------- revision '''Straatnamen van Aruba''' weerspiegelen de geschiedenis, cultuur en maatschappelijke ontwikkeling van het eiland. Zij zijn afkomstig uit uiteenlopende domeinen, waaronder de Arubaanse geschiedenis, aardrijkskunde, flora en fauna, literatuur, wetenschap, religie en politiek. De naamgeving van straten vormt daarmee een belangrijk onderdeel van het immaterieel erfgoed van Aruba. Un nomber di caya ta referi na un nomber cu ta wordo uza pa designá espacio publico, manera caya, avenida, kaminda, plaza y becindario. E teoria di nomber di caya of di luga ta un rama di toponimia. Un nomber di caya ta sirbi como un guia y ta forma adres, y ta wòrdu uza den hopi pais pa dirigi post. Nombernan di caya na Aruba hopi biaha ta un mescla di referencianan na Papiamento, Hulandes y historia: hunto cu un number e ta forma un adres formal pero sin sistema di codigo postal. == Naamgeving en beleid == De officiële naamgeving van straten op Aruba gebeurt door de minister van Algemene Zaken, op voordracht van de Straatnamencommissie. Deze commissie bestaat traditioneel uit vertegenwoordigers van onder meer de politie, het kadaster en de Directie Openbare Werken (DOW). Een vergelijkbare commissie bestond reeds in 1866 op Curaçao voor de straatnamen van Willemstad. Eind jaren 1940 ontstond er discussie over het straatnamenbeleid. In afwijking van de vele onbekende straatnamen, zoals bijvoorbeeld namen van wereldberoemde uitvinders, begon men de voorkeur te geven aan straatnamen die tot de bevolking spreken.<ref>ingezonden buiten verantwoordelijkheid der Redactie STRAATNAMEN OP ARUBA.. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 10-10-1949. Geraadpleegd op Delpher op 10-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000212719:mpeg21:p003</ref><ref>ARUBA STRAATNAMEN.. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 05-12-1950, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 10-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010987772:mpeg21:p003</ref> De eerste herkenbare namen werden die van de Antilliaanse verzetstrijders: Boy Ecury (Boy Ecuryplein) en George Maduro (George Madurostraat).<ref>ARUBA NAAR ARUBA.. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 24-10-1949. Geraadpleegd op Delpher op 10-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000212731:mpeg21:p003</ref> Historicus Johan Hartog, Aruba’s eerste directeur van de Openbare Bibliotheek, was in de twintigste eeuw voorzitter van de Arubaanse straatnamencommissie.<ref>Dr.Johan Hartog; wat hij begon liet hij niet los. "Amigoe". Curaçao, 29-09-1990, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 10-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642192:mpeg21:p020</ref> Onder zijn leiding werden namen geselecteerd uit de lokale geschiedenis en natuur, maar ook personen kwamen in aanmerking, meestal postuum. De uiteindelijke besluitvorming lag bij het Bestuurscollege van Aruba. Bij de naamgeving wordt tevens rekening gehouden met toekomstige stadsuitbreidingen en de aanleg van nieuwe straten, waardoor het straatnamenbeleid voortdurend in ontwikkeling is. In de loop van de tijd veranderde ook de terminologie: nieuwe straatnamen beginnen tegenwoordig vaak met Caya, Boulevard of Avenida. == Straatnamen en maatschappelijke erkenning == Veel straatnamen op Aruba zijn gewijd aan verdienstelijke burgers, geestelijken, sporters en politici. Deze eer wordt doorgaans postuum verleend. Een bekend voorbeeld is Gilberto François (Betico) Croes, die als ‘Libertador’ van Aruba wordt beschouwd. De voormalige Nassaustraat, de hoofdstraat van Oranjestad, werd hernoemd tot Caya G. F. (Betico) Croes. Ook andere prominente figuren zijn in het straatbeeld vereeuwigd. Zo werd in 1950 de weg langs het Wilhelminasportpark vernoemd naar J. Helenus Ferguson, gezaghebber in de negentiende eeuw en bekend vanwege zijn rol in de aloëcultuur. Deze weg draagt tegenwoordig de naam Avenida.[[File:Aad Stolwijk, Hooiberg; Fergusonstraat; Avenida Milio Croes; Dakota, ANA-DIG-COL-STOLWIJK-LUCHTF-VEL-563-11, Archivo Nacional Aruba.jpg|thumb|Bista aereo di Avenida Milio Croes (antes Fergusonstraat) rechtsonder (1974).]] Ook andere prominente figuren zijn in het straatbeeld vereeuwigd, al blijkt deze eer niet altijd permanent. Zo werd in 1950 de weg langs het Wilhelminastadion vernoemd naar J. Helenus Ferguson, gezaghebber in de negentiende eeuw en bekend vanwege zijn rol in de aloëcultuur. Deze straat werd in 2004 hernoemd tot Avenida Milio Croes, naar de Milio Croes (1922-2013), voorzitter van SAC en jarenlang bijgedragen aan Aruba Carnaval. Een uitzondering op de regel van postume vernoeming is Nelson Orlando Oduber, voormalig minister-president van Aruba, naar wie de Avenida Nelson Orlando Oduber werd genoemd, ter vervanging van de Sasakiweg. == Thematische straatnaamgeving per wijk == In verschillende wijken op Aruba zijn straatnamen thematisch geordend, wat bijdraagt aan het karakter en prestige van deze buurten. In Oranjestad en omgeving zijn talrijke straten vernoemd naar literaire figuren, zoals Vondel, Herman Gorter, Constantijn Huygens, Jacob Cats en Guido Gezelle, aangevuld met internationale schrijvers als Shakespeare, Victor Hugo, Lord Byron en Alfred de Musset. Nabij Playa komen daarnaast straten voor die zijn vernoemd naar klassieke componisten, waaronder Bach, Schubert en Brahms, evenals leden van het Nederlandse koningshuis. De volkswijk Dakota kent straatnamen ontleend aan vruchten en landbouwproducten, zoals Patiastraat, Dadelstraat, Druivenstraat en Pindastraat. De oorspronkelijke Rondweg van Dakota werd in 1991 vernoemd naar oud-minister en voetballer Guillermo Trinidad, en later hernoemd tot Caya Papa Juan Pablo II. In Companashi, nabij de Kamerlingh Onnesstraat, overheersen namen van natuurwetenschappers zoals Edison, Pascal, Celsius en Fahrenheit. Ook de lokale gemeenschap wordt er weerspiegeld, met onder meer Caya Gilberto Toppenberg. De wijk Ponton bevat straatnamen ontleend aan inheemse plantensoorten, zoals Scopet, Breba, Katuna en Barba di Yoncuman. Het voormalige Eagle Colony kent straatnamen die verwijzen naar Europese landen. == Religie, sport en politiek == Religieuze orden hebben eveneens hun plaats in de Arubaanse straatnaamgeving. Zo zijn straten genoemd naar leden van de Frères de la Salle en de Dominicanessen, waaronder Caya Frère Alexius in Madiki en Caya Soeur Dorothea in Bushiri. Sporters en sportpioniers worden eveneens herdacht, zoals George Maduro, Boes Orman en Wichie de Palm. In Rancho is de Avenida Alo Tromp vernoemd naar een jonge AVP-aanhanger die in 1983 tijdens verkiezingsonrust om het leven kwam. == Hoofdwegen en boulevards == De belangrijkste verkeersaders van Aruba, tussen Oranjestad en Arashi, zijn vernoemd naar invloedrijke figuren uit de twintigste eeuw. De Lloyd G. Smith Boulevard herdenkt de directeur van de Lago-raffinaderij tijdens de Tweede Wereldoorlog, terwijl de Juan E. Irausquin Boulevard verwijst naar een pionier van het Arubaanse toerisme. Ook politicus Edgar ‘Watty’ Vos werd op deze wijze geëerd. --------- '''Straatnamen''' zijn er op Aruba in alle soorten, maar meestal van historische, aardrijkskundige, biologische, literaire of wetenschappelijke oorsprong. De namen worden door de Adviescommissie Straatnamen uitgezocht en aan de overheid voorgesteld. Een zelfde commissie werd op Curaçao al in 1866 benoemd voor straatnamen in Willemstad. Dr. Johan Hartog, historicus en Aruba’s eerste directeur van de Openbare Bibliotheek, vertelt dat hij vanwege zijn functie het voorzitterschap van de straatnamencommissie mocht vervullen, samen met vertegenwoordigers van de politie, het kadaster en openbare werken (DOW) etc. Er werden namen uit de Arubaanse geschiedenis en uit de natuur gekozen en voorgesteld aan het Bestuurscollege dat verder besliste, maar ook namen van overledenen kwamen in aanmerking. Tegenwoordig beginnen nieuwe straatnamen met Caya, Boulevard of zelfs Avenida. Verdienstelijke burgers of geestelijken, sporters of politici – al dan niet van onbesproken naam en faam, verbonden aan een regerende politieke partij – mogen zich, meestal postuum, erin verheugen om in een strook asfalt voort te leven. Aruba’s ‘Libertador’ Betico Croes is daar een voorbeeld van: Nassaustraat, de Mainstreet van Oranjestad, werd Caya G. F. (Betico) Croes. In 1950 werd de weg langs het ‘Wilhelminasportpark’ vernoemd naar J. Helenus Ferguson, gezaghebber in de 19e eeuw, die bekend werd vanwege zijn rol bij van het verbouwen van aloë. Inmiddels is die weg tot Avenida hernoemd. In 1966 merkte gedeputeerde Oscar Henriquez bij de behandeling van de eilandsbegroting op dat het voor de commissie niet makkelijk was om namen te vinden voor de straten in de vele nieuwe woonwijken. “De nieuwe straten moeten namen krijgen die meer tot de bevolking spreken”. Dat blijkt echter niet in alle gevallen nageleefd te zijn. Laten we eerst stellen dat het cachet van bepaalde wijken wordt onderstreept door de namen van de straten. Als je Oranjestad vanaf de airport binnenrijdt, kan je rechts afslaan naar de Vondellaan, vernoemd naar Neerlands grootste schrijver, onder meer bekend van het toneelstuk ‘Gijsbrecht van Amstel’. Hij leefde in de 17e eeuw. De wijk die grenst aan de Vondellaan, Mon Plaisir, bestaat uit huizen, bewoond door mensen die vertrouwd zijn met hun literaire klassiekers, vandaar dat er nog enkele straten klinkende namen hebben als Herman Gorter, Constantijn Huygen, Jacob Cats en Guido Gezelle. Wie kent hen niet… Voor de afwisseling worden er nog wat Engelse en Franse literaire reuzen op de naambordjes geplakt, zoals Shakespeare, Victor Hugo, Byron (Lord) en Alfred de Musset, allemaal bekend van de middelbare schooltijd. Trouwens, iets verder naar het Lagoen in Playa raken we in het goede gezelschap van klassieke componisten als Bach, Schubert en Brahms, waarna we tenslotte leden van de koninklijke familie tegenkomen, Juliana, Beatrix, Irene, Margriet en Maria-Christina. Voor een straat vernoemd naar de vader van deze prinsessen, moeten wij naar San Nicolas, daar vinden wij de Bernhardstraat. Plaatselijke helden zoals George Maduro en plantagehouder Bazin leven ook in straatnamen verder. In de aan de voornoemde Fergusonstraat grenzende volkswijk Dakota wordt het vruchten plukken in de Patiastraat, Dadelstraat, Druivenstraat en Pindastraat; die hebben geen nadere uitleg nodig. Trouwens, rond het oudste deel van Dakota werd een rondweg aangelegd, domweg Rondweg genaamd. In 1991 werd die vernoemd naar oud-minister Guillermo Trinidad, een voetballer afkomstig uit Dakota. Meer recentelijk kwam er een naamswijziging, het heet nu Caya Papa Juan Pablo II. Tja, de kerk wil ook wat. Wat dat betreft: er werden ook namen van bekende frères de la Salle en zusters Dominicanessen uitgezocht voor nieuwe straten in andere delen van de stad. Zo kwam er in Madiki de Caya Frère Alexius en in Bushiri de Caya Soeur Dorothea, beiden omringd door een hele reeks verdienstelijke collega’s. De wijk Companashi, grenzend aan de Kamerling Onnesstraat, vernoemd naar een 19e eeuwse natuurkundige, is gevuld met internationale grote namen op dat gebied zoals Edison, Pascal en natuurlijk Celsius en Fahrenheit. Gilberto Toppenberg, meer dan verdienstelijke inwoner van die wijk, heeft daar nu ook zijn Caya gekregen. Dan komen we in Ponton, via de voormalige Boerhaavestraat, nu Caya Ernesto O. Petronia, en bevinden we ons midden in straten met namen uit de plaatselijke plantenwereld: Scopet, Breba, Katuna en niet te vergeten de Barba di Yoncuman. De wijk die vroeger als Eagle Colony werd aangeduid, heeft de namen van Europese landen in de straatnaam, zoals Frankrijk, Schotland en zo meer. Een deel van de Arendstraat, waar hij aan woont, is vernoemd naar voetbalpionier Boes Orman. De rotonde aan het eind van de Belgiëstraat draagt de naam van Wichie de Palm, oprichter van het bedrijf met touringbussen, niet ver van deze rotonde. In de wijk Rancho is een straat vernoemd naar een jeugdige aanhanger van de AVP die in 1983 bij een schermutseling in verkiezingstijd het leven verloor: de Avenida Alo Tromp. In deze voormalige visserswijk valt het op dat straatnamen die de bewoners iets zeggen zoals de Ranchostraat en Visstraat, worden onderbroken door straten die namen dragen als Johan de Wittstraat en Oldenbarneveldstraat. Eenzelfde contrast is te vinden in San Nicolas, daarover later meer. De voornaamste verkeersaders van het eiland, tussen Oranjestad en Arashi zijn vernoemd naar de directeur van de Lago tijdens de oorlog, Lloyd G. Smith en de pionier van ons toerisme, Juan E. Irausquin. Hun namen zijn aan een Boulevard verbonden. Die eer had ook AVP politicus Edgar ‘Watty’ Vos. Volgens de richtlijnen allemaal postuum geëerd. De enige uitzondering daarop is tot nu toe: Nelson Orlando Oduber, voormalig Minister-President, wiens Avenida de naam Sasakiweg heeft vervangen. Het is nog even wennen...<ref>Evert Bongers, [https://www.facebook.com/groups/2690464017950676/posts/3028876380776103/ Straatnamen op Aruba], facebook Historia di Aruba</ref> {{Appendix}} ------------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | variante = a | tipo= Bario | name = Essoville | imagen = Aad Stolwijk, San Nicolas; San Nicolaas; Graf Von Zinzendorf school; Staringstraat; Kong Ming Supermarktet; Pastoor Hendrikstraat, ANA-DIG-COL-STOLWIJK-LUCHTF-VEL-537-10, Archivo Nacional Aruba.jpg | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Regionnan di Aruba|San Nicolas Zuid]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = <!-- Historia --> | funda = <!--Fecha di fundacion --> | fundado = <!-- Geografia --> | area = 0.2861<ref>https://www.citypopulation.de/en/aruba/admin/san_nicolas_zuid/885__essoville/</ref> | poblacion = 971 | gentilisio = | censo = 2020 }} '''Essoville''' ta un bario y zona (zona) den e region di Sint Nicolaas-Zuid den e parti zuid di e pais autonomo di Aruba, perteneciente na Hulanda, na Sur America. Riba promé di yanüari 2020, e tabatin un poblashon di 971. E ta e zona di mas grandi den e region. * woonhuizen waren eerst enkel genummerd terwijl beginjaren 60 hieraan namen van rivieren werd toegekend. Essoville is een woonwijk in het oosten van San Nicolas en omvat de woonstraten; Vuykestekestraat Coloradostraat Orinocostraat Missouristraat Amazonestraat Mississippistraat Deze woonwijk werd gesticht door "Home Building Foundation", een stichting opgericht en gefinancierd door de Lago. De huizen werden aan werknemers van de Lago verkocht.<ref>Vivienno Frank. 2019. Essoville. Den:''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'' ISBN:978-0-359-65900-5, pag. 105.</ref> Allereerst is gedacht aan de overdracht hiervan aan de Home Building Foundation, Zoals het zich thans laat aanzien, zou een dergelijke overdracht het meest aan de technische en wettelijke vereisten tegemoet komen. De huizen zouden dan door de Foundation aan de tegenwoordige bewoners worden verkocht op dezelfde wijze zoals dit na de oorlog met de Essoville-huizen geschiedde Deze bewoners zouden dan het eerst voor de aankoop dezer woningen, die zij momenteel huren, in aanmerking komen.<ref>Lago overweegt eigendoms overdracht Lago Heights huizen. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 01-06-1953, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010988047:mpeg21:p002</ref> * woonhuizen waren eerst enkel genummerd terwijl beginjaren 60 hieraan namen van rivieren werd toegekend. * vergeleken met andere barios waren de kavel klein met daarop mini-woninkjes. Te St. Nicolaas is door de recente bouw van 70 arbeiderswoningen de (z.g. „Essoville") door de Lago Oil 6 Transport Cy Ltd. de volkshuisvesting belangrijk verbeterd.<ref>Woningtoestand op Aruba.. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 18-06-1942, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010987172:mpeg21:p004</ref> * in de wijk is gevestigd een rumshop en een pompstation, dat in 1952 in bedrijf ging. * wijk grenst aan de Graaf van Zinnendorfschool, gelegen aan de [[Bernhardstraat]]. == Historia == Buiten de Colony verrezen woonwijken voor het lokale personeel, voor elke laag van de hierarchie een aparte wijk. In 1937 werd begonnen met Lago Heights, 150 huizen. In 1939 [[Essoville]] met 75 bungalows om te beginnen. In 1947 werd begonnen met sociale woningbouw in [[Lagoville]]: de arbeiders werden in de gelegenheid gesteld door een spaarregeling op den duur eigenaar te worden van de huizen. En afgezien van de door Lago neergezette wijken was er in het centrum van wat later San Nicolas zou gaan heten ook een wijk van in de haast opgebouwde huizen in de stijl die ook op de Engelstalige Caribische eilanden te vinden is: [[The Village]].<ref>{{citeer web|url=http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=42|titel=De Lago en de Eagle: de olieindustrie op Aruba|werk=historiadiaruba.aw|datum= |bezochtdatum=2024-09-03|archiefurl=https://web.archive.org/web/20210812112631/http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=42|archiefdatum=2021-08-12|dodeurl=nee}}</ref> Divishon Atministrativo E zona ta konsistí di un lokalidat:[2] Essoville Demografia E zona tin un poblashon di 971 (1 di yanüari 2020). {{Appendix}} [[:Kategoria:Luga na Aruba]] --------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | variante = a | tipo= Bario | name = Esso Heights | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Regionnan di Aruba|San Nicolas Zuid]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = }} '''Esso Heights''' ta un bario den e zona di Lago/Esso Heights, den e region di Sint Nicolaas-Zuid den e parti zuidoost di Aruba.[1] == Historia == Buiten de Colony verrezen woonwijken voor het lokale personeel, voor elke laag van de hierarchie een aparte wijk. In 1937 werd begonnen met Lago Heights, 150 huizen. In 1939 [[Essoville]] met 75 bungalows om te beginnen. In 1947 werd begonnen met sociale woningbouw in [[Lagoville]]: de arbeiders werden in de gelegenheid gesteld door een spaarregeling op den duur eigenaar te worden van de huizen. En afgezien van de door Lago neergezette wijken was er in het centrum van wat later San Nicolas zou gaan heten ook een wijk van in de haast opgebouwde huizen in de stijl die ook op de Engelstalige Caribische eilanden te vinden is: [[The Village]].<ref>{{citeer web|url=http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=42|titel=De Lago en de Eagle: de olieindustrie op Aruba|werk=historiadiaruba.aw|datum= |bezochtdatum=2024-09-03|archiefurl=https://web.archive.org/web/20210812112631/http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=28&Itemid=42|archiefdatum=2021-08-12|dodeurl=nee}}</ref> {{Appendix}} [[:Kategoria:Luga na Aruba]] ------------------ == Lago Colony == {{Variante|a}} {{infobox luga den pais | variante = a | tipo = Bario | nomber = Lago Colony | pais = {{ABW}} }} '''Lago Colony''' tabata un comunidad situa na e extremo oost di e isla di Aruba, cerca di e area conoci actualmente como Seroe Colorado. E stat tabata konsistí di 377 kas,[2] un hospital,[3][4] misa, kas di klup, pista di bowling, i un Skol Merikano, ku promé pa di diesdos klas i aproksimadamente 180 studiante. E poblashon di Lago Colony tabata prinsipalmente di Merka, ounke tabatin un poblashon grandi di Inglatera, Irlanda i Eskosia ku tabata prinsipalmente ofisialnan riba e flota di tankero di lago. Ademas tabatin Hulandes, Danes, Spaño y otro nacionalidadnan representa den e comunidad. E pueblo aki tabata sostené pa un refineria grandi di zeta na mundu, ku e tempu ei tabata propiedat di un supsidiario di Standard Oil di New Jersey, konosí komo Lago Oil and Transport Company. Lago tabatin su komienso na 1924 komo un fasilidat di trans-shipping pa zeta krudo ekstraí pa Lago Petroleum Corporation ku ta operá na Lago Maracaibo. E crudo a wordo transporta pa Aruba den barconan di fondo plat, cu ta poco profundo, barconan tanker, conoci como lake tankers. E trans-envio aki di e zeta krudo a sigui te na 1928 ora ku a konstruí un refineria i e zeta krudo Venezolano a wòrdu refiná riba e isla i enviá tur kaminda na mundu komo produktonan petrolero kaba. == Baby beach == Den añanan 1950, e Aruba Esso Club a wòrdu konstruí na Baby Beach man made lagoon.[5] E klup a inkluí un restorant, pista di baile i un stadion di beisbòl. Den e lagun, tabatin un waf i baranka chikitu (di kua un ta para ainda). E refineria a opera te cu 1985 ora cu el a wordo cera. E refineria, cu awor ta propiedad di Valero Energy Corporation, despues a wordo cumpra, habri bek, despues cera atrobe; na desèmber 2010, Valero a anunsiá ku e refineria ta habri bèk.[6] Te cu 2012, a keda solamente algun cas di ex-Colonia di Lago. Esnan cu a resta a wordo entrega na Gobierno di Aruba of a wordo bendi na personanan individual. Awendia, e Esso Club ta solamente un edifisio grandi i bandoná ku un negoshi, un tienda di buseo, ku ta den operashon ainda. ===NOTES=== Lago Colony waar de expat werknemers van de Lago Oil and Transport Co. en hun families als huurders gehuisvest waren in de periode van 1930 tot 1985, toen de Lago Oil and Transport Co. haar bedrijfsvoering in Aruba staakte. Clubhuis, kerk, scholen, sportfaciliteiten De uitbreiding bleef gestaag doorgaan, zo ook de bouw van woonwijken: het uit Amerika aangetrokken management werd gehuisvest in de zgn. Colony , een van de rest van het eiland afgescheiden woongemeenschap waar alleen bevoegden zoals de bewoners van de bungalows, toegang tot hadden. Ook een eigen ziekenhuis, voorzien van de modernste outillage, maakte daar deel van uit. Het had zijn eigen politiekorps, zijn eigen protestante kerk en een Amerikaanse school. Buiten de Colony verrezen woonwijken voor het lokale personeel, voor elke laag van de hierarchie een aparte wijk. In 1937 werd begonnen met Lago Heights, 150 huizen. In 1939 Essoville met 75 bungalows om te beginnen. In 1947 werd begonnen met sociale woningbouw in Lagoville: de arbeiders werden in de gelegenheid gesteld door een spaarregeling op den duur eigenaar te worden van de huizen. En afgezien van de door Lago neergezette wijken was er in het centrum van wat later San Nicolas zou gaan heten ook een wijk van in de haast opgebouwde huizen in de stijl die ook op de Engelstalige Caribische eilanden te vinden is: The Village. En/wiki Lago Colony was een gemeenschap gelegen aan de oostkant van het eiland Aruba , in het gebied dat momenteel bekend staat als Seroe Colorado. Deze stad bestond uit ongeveer 700 huizen, een ziekenhuis, een clubhuis, een bowlingbaan en een Amerikaanse school, met eerste tot twaalfde klassen en ongeveer 180 studenten. De bevolking van Lago Colony was voornamelijk afkomstig uit de Verenigde Staten, hoewel er een grote populatie bestond uit Engeland, Ierland en Schotland, die voornamelijk officieren waren van de tankervloot . Daarnaast waren er Nederlandse, Deense, Spaanse en andere nationaliteiten vertegenwoordigd in de gemeenschap. Deze stad werd gesteund door een grote olieraffinaderij in de wereld, die op dat moment eigendom was van een dochteronderneming vanStandaardolie van New Jersey , bekend als Lago Oil and Transport Company . Lago begon in 1924 als een trans-shipping faciliteit voor ruwe olie gewonnen door de Lago Petroleum Corporation die actief is in Lake Maracaibo . De ruwe olie werd vervoerd naar Aruba in vlakke bodem, ondiepe diepgang, tankerschepen, bekend als meertankers. Deze trans-shipping van de ruwe olie ging door tot 1928 toen een raffinaderij werd gebouwd en de Venezolaanse ruwe olie vervolgens op het eiland werd geraffineerd en als afgewerkte aardolieproducten over de hele wereld werd verscheept . In de jaren 1950 werd de Aruba Esso Club gebouwd in de door de mens gemaakte lagune van Baby Beach . [1]De club bestond uit een restaurant, een dansvloer en een honkbalstadion. In de lagune bevonden zich een steiger en kleine hutjes (waarvan er één nog steeds staat). De raffinaderij werkte tot 1985, toen het werd stilgelegd. De raffinaderij, nu eigendom van Valero Energy Corporation , werd later gekocht, heropend en vervolgens weer gesloten; in december 2010 kondigde Valero aan dat de raffinaderij opnieuw werd geopend. [2] Vanaf 2012 zijn er slechts enkele huizen van de voormalige Lago Colony overgebleven. De overgeblevenen zijn overgedragen aan de Arubaanse regering of verkocht aan particulieren. Vandaag is de Esso Club slechts één groot, verlaten gebouw met één bedrijf, een duikwinkel, nog steeds in bedrijf. Seroe Colorado Lighthouse (de.wiki) Colorado Point Lighthouse, De eerste toren was van hout en werd gebouwd in 1881. Het licht was 9 zeemijlen zichtbaar. In 1924 werd deze houten toren vervangen door een vierkant stenen gebouw. Het was een toren van 11 meter hoog met een voetafdruk van 4 bij 4 meter. Het licht reikt tot 18 zeemijl en is te zien vanaf het Paraguaná-schiereiland (Venezuela). In 1937 verving elektriciteit aardgas als energiebron voor de vuurtoren. In 1942 werd de vuurtoren verwijderd. Op dat moment, de Amerikaanse mariniers had verschillende kanon batterijen die aan de kust, die een duidelijke schot hoeken om de raffinaderij Aruba verdedigen tegen onderzeeboot aanvallen nodig. Vandaag is er slechts een eenvoudig, klein baken. ( info ) | uitgeven ------------ {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | variante = a | tipo= Bario | name = Zeewijk | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image3 = Zeilschip bij de Yachtclub van Aruba. Op de achtergrond de Lago-olieraffinaderij, Bestanddeelnr 252-3982.jpg | image2 = De haven van de Lago-olieraffinaderij in San Nicolas op Aruba, Bestanddeelnr 252-8041.jpg | image1 = BNA-DIG-MEINERS-0035 - San Nicolas - Zeewijk, Zwemmers aan strand van Zeewijk 591200 c.jpg | caption1 = Playa di Zeewijk | footer = Bista pa lama cu [[Lago Oil & Transport Company|refineria Lago]] den fondo | footer_align = center }} | pais = {{ABW}} | region = [[San Nicolas|San Nicolas-Zuid]] | poblacion = 527 | censo = 2020 | censo_ref = | area = 0,4827 | densidad = 1,092 | zona = | zoom = 14 }} ------------------- ==The Lourdes Grotto== Named in commemoration of the famous French religious landmark, was created under the guidance of a priest named “Erkamp” and parishioners in the year 1958. The grotto, a shrine built into the rocks is located in Seroe Preto, just off the main road to San Nicolas. A statue of the Virgin Mary, weighing 700 kilos, was hoisted into place in the grotto. Every year, on February 11 (feast of Lady of Lourdes), a procession leaves from the St. Theresita church in San Nicolas to the grotto, where a mass is performed. The grotto is located road-side and can be visited daily. <ref>https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20260227.pdf Explore Aruba! (27 di februari 2026)</ref> ---------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante = a | tipo = luga | nomber = Parkietenbos | nomber_oficial = | nomber_nativo = | pais = {{ABW}} | alias = | lema = | imagen = | descripcion = | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | image3 = }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Oranjestad West]] | zoom = 14 }} '''Parkietenbos''' ta un luga situa na costa west di Aruba, canto di lama y mangelnan directamente pazuid di [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]] y e areanan residencial di [[Simeon Antonio]] y [[Cas di Paloma]]. E area aki ta designa como un zona economico den e ''Ruimtelijke Desaroyo Plan'' (ROP) di Aruba di 2009.<ref>[https://web.archive.org/web/20160224005153/http://dip.aw/ROP%20atlas.pdf Atlas Ruimtelijk Ordeningsplan]</ref> == Zona economico == For di añanan 1960, e landfill sentral “Parkietenbos Containerpark & ​​Landfill Facility”, simplemente konosí komo “Parkietenbos”, ta situa na Parkietenbos. E instalashon públiko aki ta wòrdu manehá pa [[Serlimar]] y ta consisti di dos deposito principal: e parke di container i e landfill, caminda e sushi ta wordo compacta, nivela y cubri.<ref>[https://web.archive.org/web/20201031134950/https://serlimar.com/ Officiële website Serlimar]</ref> Na 2009, e compania Mericano Bouldin & Lawson a entrega e instalacion di “WastAway”. E instalacion aki cu tin un balor di 28 miyon florin, mester a procesa desperdicio den asina yama “fluff” y despues reusa e fluff aki pa compost of fertilisante di tera. Sinembargo, e instalashon nunka no a funshoná korektamente i p’esei a wòrdu será na mitar di 2011.<ref>{{Citeer web |url=http://www.genootschapnederlandaruba.nl/wp-content/uploads/2017/02/Voor-u-gelezen-juli-2016.pdf |titel=Voor u gelezen, GNA, juli 2016 |bezochtdatum=2018-07-20 |archiefdatum=2018-07-20 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20180720225535/http://www.genootschapnederlandaruba.nl/wp-content/uploads/2017/02/Voor-u-gelezen-juli-2016.pdf |dodeurl=ja }}</ref> Riba 8 di febrüari 2018, un “petishon pa informashon” (RFI) a keda publiká en konekshon ku e destaho pa e remediashon di e landfill i e kambio den e método di prosesamentu di desperdisio: di maneho di desperdisio “sólido” pa “sostenibel”.<ref>[https://www.ie-forum.nl/artikelen/rectificatie-afgewezen-wegens-onvoldoende-hinder-voor-aanbestedingen-parkietenbos Rectificatie afgewezen wegens onvoldoende hinder voor aanbestedingen Parkietenbos]</ref> Desde 2007, un planta di tratamentu di awa di riool a wòrdu situá banda di e landfill pa e tratamentu di awa di cesspool suministrá pa tankero.<ref>{{Citeer web |url=http://www.witteveenbos.nl/nl/projecten-afvalwater/project/15-rwzis-aruba/pagenr/1 |titel=Aruba |bezochtdatum=2018-07-20 |archiefdatum=2018-07-20 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20180720225707/http://www.witteveenbos.nl/nl/projecten-afvalwater/project/15-rwzis-aruba/pagenr/1 |dodeurl=ja }}</ref> == Asuntonan ambiental == Huma di e landfill di Parkietenbos por wòrdu mira for di Wayaca (yüni 2022) Pa añanan, e landfill ku awor ta sobrepobla tabata e kousa di kehonan tokante molèster di huma, huma tóksiko i polushon, ku ta un peliger pa medio ambiente i salú públiko. Na 2002, un grupo di residente lokal a funda e Fundashon Parkietenbos pa hala mas atenshon na e problema di desperdisio a traves di akshonnan.<ref>https://www.thedailyherald.sx/islands/66520-aruba-residents-take-action-against-landfill{{Dode link|datum=februari 2020 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> E fundacion aki a tuma accion na comienso di juli 2018 ora cu candela a bolbe cuminsa na landfill. Despues di akshonnan inútil di Stichting Parkietenbos, un residente lokal a disidí di presentá un demanda kontra gobièrnu na 2020.<ref>{{Citeer web|url=https://caribischnetwerk.ntr.nl/2020/08/25/overheid-blijft-doorgaan-met-illegale-afvalpraktijken/|titel=Overheid blijft doorgaan met illegale afvalpraktijken|bezochtdatum=|auteur=Sharina Henriquez|datum=2020-08-25|werk=caribischnetwerk.ntr.nl}}</ref> {{Appendix}} ------------------- {{Databox}} '''Cunucu Arikok''' ta un museo habri den [[Parke Nacional Arikok]], cu ta sirbi como mustra di e manera di biba di antaño. E ta un di e atraccionnan principal di Parke Nacional Arikok. {{Appendix}} Fondo Prins Bernhard lo financia finalisacion di e proyecto ‘Cunucu Arikok’. Esaki ta encera un suma di mas o menos 60 mil florin. Cu Cunucu Arikok e fundacion FANAPA tin como meta pa crea un obheto cu ta duna e bishitantenan un bon impresion di kico naturalesa na Aruba tin pa ofrece. ‘Na e lugá úniko aki nos ta haña vegetashon eksuberante riba un pida tereno kaminda diferente formashon geológiko ta uni den otro, ku ta visibel den kunuku pa medio di diferensianan den tipo di tera i baranka i kaminda un kantidat grandi di parha i bestia di tera tambe ta biba.<ref> Prins Bernardfonds steunt afbouw project Cunucu Arikok. "Amigoe". Curaçao, 14-09-1989, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 25-04-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642757:mpeg21:p006</ref> E sub-proyecto “Cunucu Arikok”, di Stinapa Aruba, lo wordo financia door di Fondo Prins Bernhard, a haya sa di Stinapa. E proyecto aki ta data for di aña 1980 ora cu Departamento di Desaroyo Economico (DECO) den colaboracion cu otro instancianan local a desaroya un proyecto grandi pa crea un parke nacional Arikok-Jamanota na Aruba. Stinapa Aruba tin 785 hectar riba huur di gobierno. Esaki ta Sero di Arikok y e area rond di dje. E sitio ta situá eksaktamente na e frontera di dos formashon di piedra geológiko: e diabase schist-tuff i e tonalite. Hopi impreshonante den e parti abou ta numeroso formashon ku ta konsistí di blòki grandi di tonalita rondoná den kua eroshon a krea e formanan mas straño i imponente. Komo ku e cunucu ta protehá di e bientunan komersial konstante i salu dor di e seru di Arikok, e tin un vegetashon relativamente eksuberante. Tin un kantidat di palu hopi bieu, grandi i kompletamente krese, ku ta un raridat riba e isla. Konenchi, parakeet ta biba einan i hopi bia por mira otro parhanan manera trupial, chuchubis i perdiz. Kaskabel tambe ta presentá, pero bo mester ta un eksperto pa haña un: nan ta lastra bai ora hende yega serka.<ref>Natuurpark met cultuur-historisch monument Bernhard-fonds neemt Cunucu Arikok voor zijn rekening. "Amigoe". Curaçao, 30-11-1985, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 25-04-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643304:mpeg21:p011</ref> {{Stub}} ChatGPT: Cunucu Arikok ta un lugá histórico i kultural importante den Parke Nacional Arikok na Aruba. E palabra "cunucu" ta referí na un plantashon chikí òf un kas di campo, i den e kontektu aki, e ta referí na un plantashon ku a pertenesé na Arie Kok, un agricultor Hulandés. E nòmber di e parke mes, Arikok, ta derivá di su nòmber. ​ Wikipedia – Die freie Enzyklopädie 🏡 Historia i Signifikado Cunucu Arikok a forma parti di e desaroyo di Parke Nacional Arikok. E área a sirbi komo un plantashon chikí, i su kas di torto (kas di adobe) a keda preservá komo un ejemplo di bida rural tradicional Arubano. E kas a rekonstruí usando método tradicional pa mustra e estilo di bida di e tempu ey. ​ wheninaruba.com 🌿 Naturalesa i Kultura E área rondó di Cunucu Arikok ta riku den flora i fauna lokal, inklusí mata di divi-divi, kaktus tropikal, i otro planta medikinal. Tambien, den e área por haña desèño riba piedra di Indjanan nativo, ku ta indiká e presensia di pueblo indígena den e región. ​ 🥾 Rota di Hike E Cunucu Arikok Trail ta un ruta di hike fasil, ideal pa famia i visitante ku ta buska un introdukshon na e parke. E trail ta kuminsá na e sentro di bishita i ta dura mas o ménos 2 ora. Durante e hike, bo por wak e kas rekonstruí, flora lokal, i arte rupestre. ​ wheninaruba.com +2 things-to-do-in-aruba.com +2 boardwalkaruba.com +2 🗺️ Lokal i Atraktividatnan Serka Cunucu Arikok ta lokalisa serka di otro atraktividatnan den e parke, manera Kueba Chiki, un kueba ku desèño riba su muraya, i Dos Playa, un playa doble popular. E ruta ta pasa tambe serka di Sero Arikok, un di e punto mas haltu di Aruba. ​ AllTrails.com [[:Kategoria:Seru na Aruba]] Sinds enkele járen bezit Aruba een national park. Een uitgestrekt terrein in de omgeving van de Arikok en Jamanota tot aan de noordkust toe. Een kleiner deel van dit park is omheind d.m.v. een “slavenmuur”, aangelegd door de Stinapa. Dit park, gelegen in de luwte van de Arikok, is alleszins de moeite waard en bij uitstek geschikt voor een wandeling op een zondagna¬ middag. De ingang bereikt men door op de zándweg naar de Jamanota de Stinapaborden te volgen. Een keurig aangelegd pad maakt de wandeling tot een waar genoegen. Op de steile gedeelten zijn stenen trappen aangelegd met zelfs een leuning. Men bevindt zich werkelijk in een uniek stukje Arubaanse natuur. Enorme rotsblokken, praktisch alle soorten planten die op Aruba in het wild groeien en schitterende vergezichten. Door de beschutte ligging groeien de Watapana’s zoals het hoort: gewoon rechtop. Onder de enorme kruinen zijn banken aangebracht, waarop het koel rusten is. Dát is pas rusten met enkel vogelgeluiden om je heen, alleen het gekrijs van de parkieten zou aangepast moeten worden. Konijntjes schieten heen en weer. Een zijpaadje voert ons naar een overhangende rots, waar zich Aruba’s bekendste indianentekens bevinden. Bezoekers doen er goed aan een fotocamera mee te nemen, vooral de natuurfotograaf zal behoorlijk aan zijn trekken komen. Het wandelpad mondt uit bij een gerestaureerd lemen huisje. Het is geheel in stijl gehouden. Ook de omgeving van dit huisje wil de Stinapa aanpassen aan het leven van vroeger. Cunucu Arikok is een waardevol projekt, zowel voor de lokale bevolking als de toerist, die wat meer wil zien dan alleen het strand en het casino. Bekijk op uw gemak de foto’s en trek er op uit. Kan heel gezond zijn. (skol i Komunidat november 1986) foto’s: Rinus de Graaff ===Stampia di 75 cen=== Cunucu Arikok ta keda na pia di Sero Arikok, na e parti west unda no tin mucho biento. Den pasado nan a practica aki agricultura y cria di bestia, pero no na gran escala. E cunuqueronan tabata biba den cas di torto, esaki ta un cas traha di lodo. E cas di torto cu nos ta mira awendia den Cunucu Arikok a keda construi na 1985, perfectamente imita na e manera tradicional.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2006-11-01/page/n30/mode/1up?q=cunucu+arikok+skol Post Aruba N.V. kier mustra e beyeza di Parke Nacional Arikok], BDA (1 di november 2006)</ref> Pa e spannan di dak nan a uza flambeu (palo di cadushi) y e murayanan ta traha di un mezcla di lodo y yerba. ===Stampia di 100 cen=== Despues di core riba e caminda cu ta pasa door di e parke, nos ta yega na e punto mas halto, esta Miralamar. For di aki bo tin un bista riba lama na ambos banda di e isla. Den cielo tin un warawara (ployborus plancus) ta bula y ta busca un coneu of un cabrito morto. E paisahe ta caracteriza pa duinen aki ta cubri un espacio di mas o menos 2 hectarea. Nan ta consisti di santo blanco di coral cu e biento di Noordoost ta supla riba e isla. Riba e duinen ta crece algun palo di druif y di oleifi cu te hasta den tempo seco ta mustra berde. Ken lo por haya e shoco dilanti di e monton di piedranan? Shoco bo ta hay’e solamente na Aruba. ------------------ == Manchebo Beach == {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante = a | nomber = Manchebo Beach | nomber_oficial = | nomber_nativo = | tipo = Playa | pais = {{ABW}} | alias = | lema = | imagen = | descripcion = | multi-imagen = <!-- Utilisa plantia {{Multiple image}} --> | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Oranjestad West]] | zoom = 14 }} (Van een onzer verslaggevers) WILLEMSTAD. — Bij PB 1965 no 34 is verschenen het landsbesluit, dat het besluit van het Bestuurscollege van Aruba goedkeurt om een perceel grond van ongeveer 16.225 m 2 voor zestig jaar in erfpacht uit te geven aan Machebo Beach Hotel NV te Manchebo.<ref>Erfpacht Manchebo. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 30-03-1965, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 22-04-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462582:mpeg21:p003</ref> -------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais| variante = a | nomber = Cueba Huliba | nomber_oficial = | nomber_nativo = | tipo = Cueba | pais = {{ABW}} | alias = | lema = | imagen = Bat Cave Formations.jpg | descripcion = | multi-imagen = <!-- Utilisa plantia {{Multiple image}} --> | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[San Nicolas]] | zoom = 14 }} '''Cueba Huliba'''[1][2] (tambe konosí komo Baranca Sunu ku ta nifiká “Baranka Desnudo”) ta un cueba Guadirikiri of Cueba di Guadirikiri ta un espacio natural bou di tera na Aruba, den Parke Nacional Arikok na mas of menos 1,4 km di Fontein. es.wiki:'''Cueba Huliba'''[1][2] (tambe konosí komo Baranca Sunu ku ta nifiká “Baranka Desnudo”) ta un cueba riba e isla Karibense di Aruba,[3][4] apodá e “tùnel di amor”[5] pa su entrada den forma di kurason. E entrada ta via un trapi skerpi i smal ku ta hinka den e kueba. E tin sinku entrada. Na algun lugá, bo mester bùig pa wak e formashonnan. Flashlights ta nesesario pa eksplorá e koredó di 300 pia (91 m) largu, ya ku ta totalmente skur paden di e kueba. E kueba ta yená ku formashonnan di stalagmita i stalaktita den e piedranan di kalki. Dos espesie di bat ku ta biba den e kueba aki ta e Leptonycteris curasoae i e Macroglossus sobrinus. Ta interesante pa nota cu vleermuis, despues di drumi den cueba durante dia, ta bula sali den horda en busca di cuminda. E salida for di e tùnel ta dor di un seri di trapi ku ta grabá den e baranka i ta basta riesgoso. Den un di e kambernan, e Birgen Maria a wòrdu grabá den un formashon di baranka natural. Leyenda ta menshoná historianan tokante piratanan ku lo a biba den e kueba pa skonde nan tesoronan, ounke no tin evidensia pa konfirmá esaki. {{Appendix}} [[:Kategoria:Aruba]] ----------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | variante = a | nomber = Cueba di Fontein | nomber_oficial = | nomber_nativo = | tipo = Cueba | pais = {{ABW}} | alias = | lema = | imagen = | descripcion = | multi-imagen = <!-- Utilisa plantia {{Multiple image}} --> | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[San Nicolas]] | zoom = 14 }} E '''Cueba di Fontein''' ta un cueba situa na costa nort-oost di [[Aruba]], den e [[Parke Nacional Arikok]]. ** Fontein Cave: Longer than the Quadirikiri Cave, the Fontein Cave contains pathways that stretch to the limestone walls further down. Here is also where prehistoric drawings can be seen. Though this cave does not have its own legend, this was speculated to have been occupied—or at least used by prehistoric Arawak settlers on the island for rituals and other spiritual ceremonies.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20240403.pdf Visit the island’s popular cave sites!], Aruba Today (3 di april 2024)</ref> This popular cave is located along the northeast coast in National Park Arikok near Boca Prins. The Fontein Cave is well known for its native Arawak Indian rock paintings which can still be found on the walls and ceilings. The brownish-red paintings were left by Caquetios and graffiti imprinted by European settlers. {{Appendix}} [[:Category:Aruba]] es.wiki:'''Cueba di Fontein''' Cave[1][2] ta un cueba chikito cerka di Boca Prins na e parti nort di e isla di Aruba.[3][4][5] E ta bon konosí pa su dibuhonan di muraya nativo Arawak, ku a wòrdu grabá pa Nativonan Merikano dekorativamente riba e murayanan di piedra i parti di e plafond mas plat di e kueba ku kombinashonnan di koló kòrá òf maron-kòrá-maron òf lila; Esaki ta duna pista tokante e historia di e amerindionan. E kueba ta aksesibel for di un “baranka di terasa di piedra di kalki di koral” i tin un largura di 3 meter (9.8 pia) i un haltura di 2 meter (6 pia 7 inch). E sala di entrada, ku ta habrí pa bishitantenan, ta 4 meter (13 pia) haltu i ta ekstendé te na un profundidat di 50 meter (160 pia). Komo ku e ta un formashon geológiko di piedra di kalki, i debí na filtrashon di awa, formashonnan di stalagmita i stalaktita di koló, tamaño i forma hopi straño a wòrdu produsí. Murciélago ta traha nèshi den kavidatnan di kueba den nan búskeda nokturno pa rekohé kuminda, ku ta konsistí di nèktar i pólen. Tin registronan ku e indjannan Araucano a usa e kueba aki pa hasi nan ritualnan i seremonianan tribal. --------------------- '''Blackstone Beach''' ta un playa na costa nort den region di .., den PArke Nacional Arikok. (Oranjestad)—Nomber for di su mas karakterístika rekonosibel, e Piedra Pretu Playa casi ta representa lo contrario di e beachnan tipico di Aruba. Pa un, e tin santu pretu i ta cubri cu piedranan liso preto. Na di dos lugá, e ta keda na e parti nort di e isla, leu for di e blanku playanan di santu di den e region sùit. Pues, si bo ta sinti bo kla pa algu diferente—òf si ta dia kontrali, bishitá e Playa di Blackstone.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20250305.pdf Blackstone Beach], Aruba Today 95 di maart 2025)</ref> Blackstone Beach ta mustra e mas banda natural di Aruba: e piedranan cu tapa e playanan i e forma di dje a wòrdu trahá pa mil añanan via erupshonnan volkániko, koral moveshonnan di ref i aktividat di ola di e parti nort rural di e isla. Situá mas ost di e Brug Natural i Playa di Andicuri, e Blackstone Beach ta relativamente fásil pa haña akseso. Unabes bo pasa e Formashon di Baranka Ayo, tuma e Kaminda di Andicuri ku ta hiba na Andicuri Laman. Einan, bo por stashoná bo outo i hasi un kaminata di 1km pa Blackstone Beach. E playa aki ta forma parti di e Arikok Parke Nashonal i pues ta un sitio ku ta wòrdu konserbá. Esaki ta e motibu pakiko e ta tambe relativamente intakto pa komersial influensianan. Apesar di a wòrdu yamá un playa, tene kuenta ku e no ta konsehá pa landa den awa, manera e koriente ta hopi fuerte i por desviá bo fásilmente mas leu den oséano salbahe. Pero, ainda bo por disfrutá di un espektakular bista di e piedranan i e parti nort oséano ku ta ekstendé dilanti di e playa i saka un potrèt ku bo amigunan òf famia (Oranjestad)—Named after its most recognizable feature, the Blackstone Beach almost represents the opposite of the typical Aruban beaches. For one, it has black sand and is covered in black smooth stones. Secondly, it lies on the northern side of the island, away from the white sandy beaches of in the southern region. So, if you feel up for something different—or if it’s opposite day, visit the Blackstone Beach. Blackstone Beach shows the more natural side of Aruba: the stones that cover the beaches and the shape of it has been crafted for thousand years via volcanic eruptions, coral reef movements and wave activity of the rural northern part of the island. Located further east to the Natural Bridge and Andicuri Beach, the Blackstone Beach is relatively easy to access. Once you get passed the Ayo Rock Formation, take the Andicuri road leading up to Andicuri Beach. There, you can park your car and take a 1km hike towards Blackstone Beach. This beach forms part of the Arikok National Park and is therefore a site that is preserved. This is why it is also relatively untouched by commercial influences. Despite being called a beach, do note that it is not advised to swim in the water, as the current is very strong and can easily stray you further in the wild ocean. However, you can still enjoy a spectacular view of the stones and the northern ocean that stretches out in front of the beach and take a picture with your friends or family --------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | variante= a | tipo = Playa | nomber = Boca Prins | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 1/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = Plantage in Boca Prins op Aruba, Bestanddeelnr 252-7977.jpg | caption2 = Plantashi Boca Prins na 1947 | image3 = | caption3 = }} | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Santa Cruz]] | tipo_subdivision_adm = Zona | subdivision_adm = [[Parke Nacional Arikok]] | tipo_subdivision_adm2 = | subdivision_adm2 = | descripcion = | pais = {{ABW}} | zoom = 13 }} '''Boca Prins''' ta un boca na e costa nort-oost di Aruba, situa den [[Parke Nacional Arikok]]. Kontenido Deskripshon Situá den Parke Nashonal Arikok, e bahia di santu ta un destinashon turístiko popular. E playa di santu blanku sin vigilansia ku duinen ta solamente 55 meter largu i no ta ofresé ningun otro fasilidat. Landamentu por ta peligroso debí na e koriente fuerte i konstante i ta rekomendabel solamente pa landadónan eksperensia, si ta. E bahia ta wòrdu bishitá de bes en kuando pa surfistanan, pero no ta wòrdu konsiderá un di e lugánan di buseo sobresaliente di e isla. [ 1 ] Un kaminda di santu ku baranka di piedra di kalki ta hiba na e bahia via un trapi di palu. E piedranan di Boca Prins ta e habitat di Cnemidophorus arubensis , un lagadishi di karakol ku ta wòrdu hañá solamente na Aruba. Banda di Boca Prins tin un di e plantacionnan di cunucu mas bieu na Aruba, cu a wordo cultiva pa colonialnan Hulandes den siglo 16. E nòmber di e bahia ta derivá for di e plantashon di Prins di ántes den serkania. https://de.wikipedia.org/wiki/Boca_Prins E entrada aki, unda e [[rooi]] di e mesun nomber ta basha den lama, probablemente ta haya su nomber for di Paulus Printz, kende a wordo manda pa e colonia di Curacao door di WIC pa descubri mineralnan. Despues di no a haya oro ni na Curacao ni na Bonaire, el a yega Aruba dia 14 di juni 1725 y a establece banda di e costa noordoost di e isla.<ref>Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'' ISBN:978-0-359-65900-5, pag. 74-75</ref> '''Boca Prins''' ta un [[bahia]] na e costa nort-oost di [[Aruba]], situa den [[Parke Nacional Arikok]]. Deskripshon Situá den Parke Nashonal Arikok, e bahia di santu ta un destinashon turístiko popular. E playa di santu blanku sin vigilansia ku duinen ta solamente 55 meter largu i no ta ofresé ningun otro fasilidat. Landamentu por ta peligroso debí na e koriente fuerte i konstante i ta rekomendabel solamente pa landadónan eksperensia, si ta. E bahia ta wòrdu bishitá de bes en kuando pa surfistanan, pero no ta wòrdu konsiderá un di e lugánan di buseo sobresaliente di e isla. [ 1 ] Un kaminda di santu ku baranka di piedra di kalki ta hiba na e bahia via un trapi di palu. E piedranan di Boca Prins ta e habitat di Cnemidophorus arubensis , un lagadishi di karakol ku ta wòrdu hañá solamente na Aruba. Banda di Boca Prins tin un di e plantacionnan di cunucu mas bieu na Aruba, cu a wordo cultiva pa colonialnan Hulandes den siglo 16. E nòmber di e bahia ta derivá for di e plantashon di Prins di ántes den serkania. https://de.wikipedia.org/wiki/Boca_Prins == Mira tambe == * [[Playanan di Aruba]] {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=de|oldid =205170166|titulo=Dos Playa}} {{References}} ;Lista di fuente *[http://nl.aruba.com/activiteiten/dos-playa Dos Playa] riba nl.aruba.com *[https://www.surfline.com/surf-report/dos-playas/5842041f4e65fad6a7708e27 Dos Playa Surf] riba surfline.com }} [[:Category:Luga na Aruba]] ---------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | variante = a | nomber = Cueba di Huliba | nomber_oficial = | nomber_nativo = | tipo = Cueba | pais = {{ABW}} | alias = Tunnel of Love | lema = | imagen = | descripcion = | multi-imagen = <!-- Utilisa plantia {{Multiple image}} --> | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[San Nicolas]] | zoom = 14 }} **The Huliba Cave/ Tunnel of Love The Huliba Cave, formerly known as the Tunnel of Love, was once open to the public, and was the biggest and most accessible of all three caves. This cave had five chambers, including one that is heartshaped. This cave had narrow stairs that led to long pathways deep into the cave, with a staircase leading to the exit on the other side. In one of the chambers, there used to be the carving of the Virgin Mary, put there for the protection of the cave. However, the Huliba Cave has been permanently closed for a few years now, as a way to preserve the bat population that lives in the cave. These Long Tongue Fruit Bats and Insect Eater Bats are very important to the ecosystem of the island. Though this cave is no longer accessible to the public, it surely is interesting to learn more about the history of these caves and the Awarak tribes that resided or utilized them.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20240403.pdf Visit the island’s popular cave sites!], Aruba Today (3 di april 2024)</ref> Do note that these caves are very dark, humid, hot, and are inhabited by bats. Do wear comfortable clothing and shoes, as the pathways in these caves may be rough and bumpy, and don’t forget to bring a lashlight! {{Appendix}} [[:Category:Aruba]] ---------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | tipo= Bario | name = Eagle | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 2/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} == Eagle (Aruba) == '''Eagle''' ta un bario di [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad, capital di Aruba. == Historia == Den comienso di añanan 20, Aruba a conoce dos refineria. Na aña 1924 a establece Lago Oil & Transport Ltd y despues na aña 1927 De [[Arend Petroleum Maatschappij]]. Dos refineria cu tabatin un rol masha importante den [[Di Dos Guera Mundial|Segundo Guera Mundial]], ya cu nan tabata suministra petroleo na e aliadonan. Ta di e refineria ‘Arend’ e vecindario aki a haya su nomber ‘Eagle’ y tambe nos ‘Eagle Beach’. Minister Maduro a comparti un tiki historia: “E refineria Eagle aki a duna trabou na mas cu shete mil trahado di 58 diferente pais. Den e area aki, e refineria a traha e fabrica pa refina e petroleo, un laboratorio y un brandweerkazerne. Tambe nan a construi nan sede ‘hoofdkantoor’ cu ta exactamente e edificio caminda nos ta para actualmente”. E mandatario tambe a trece dilanti cu e refineria a construi casnan special pa e personal di refineria, algun cas den e bario, e Eagle tennis club y e hospital cu tey ainda.<ref>[https://awemainta.com/wp-content/uploads/2024/02/AM240221.pdf Minister Maduro di Cultura a haci e desvelo di e ‘Ruta Historico di Eagle’], Awemainta (21 di februari 2024) </ref> E ‘Ruta Historico di Eagle’ ta un ruta pa cera conoci cu e historia di e bario di Eagle, e refineria di Eagle y Aruba su rol importante pa aliadonan den Segunda Guera Mundial. E storia di e refineria di Eagle, un tempo simbolo di e poder industrial di Aruba hunto cu Lago na San Nicolas, ta conta nos e desaroyo di Aruba den tempo for di su comienso na 1924 te na e desmantelamiento den añanan cincuenta y sesenta caminda cu a traha espacio pa turismo cual te cu awe en dia ta e pilar economico mas importante di Aruba. E proyecto di ‘Eagle History Tour’ lo crea un conexion entre e historia, herencia cultural industrial di Aruba y nos turismo, creando un atractivo nobo pa nos bishitantenan pero tambe lo educa localnan y principalmente e generacionnan mas jong tocante Aruba su historia industrial y e rol importante di e refineria di Eagle den e di Dos Guera Mundial asina e mandatario a trece den su discurso. Ademas den un futuro cercano lo pone borchinan na cinco diferente sitio cu QR code cu ta contene informacion importante di historia di e sitio den cuatro diferente idioma, mas obhetonan di arte y programanan educativo. Aruba tabatin un rol importante den Segundo Guera Mundial cu e dos refinerianan aki cu Alemania tabatin wowo riba Aruba y nan a manda un submarino pa bin destrui e dos refinerianan aki pa stroba e aliadonan haya nan combustibel. Asina e submarino a tira riba e tankero Arkansas y a mata varios hende entre otro Bonerianonan. Tambe e submarino a manda torpedo pa destrui e dos refinerianan cu danki na nos Señor Dios esakinan a faya nan proposito. {{Appendix}} -------------------------------------- {{Infobox luga den pais | tipo= Bahia y haf | name = Plantashi Prins | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 2/2 | caption_align = center | image1 = Zeilschip bij de Yachtclub van Aruba. Op de achtergrond de Lago-olieraffinaderij, Bestanddeelnr 252-3982.jpg | caption1 = Barco di bela cu refineria den fondo | image2 = De haven van de Lago-olieraffinaderij in San Nicolas op Aruba, Bestanddeelnr 252-8041.jpg | caption2 = }} {{Databox}} '''Plantashi Prins''' ([[Hulandes]]: Plantage Prins), originalmente un plantacion di coco na Aruba, [1] [2] a mira su cas reconstrui den añanan 1950. E decadensia di palma, atribuí na malesa, a kondusí na e stòp di produkshon di kunuku. 3] Na 1911, e mapa di Werbata-Jonckheer a identifiká Prins Plantation komo un di e 23 plantashonnan mayoritariamente chikitu karakterisá pa agrikultura kombiná, palu di koko i kas. Ademas, un plantashon mas grandi tabata situá paden, nort di Oranjestad na San Barbola, lugá di nasementu di Virginia Demetricia. E township Savaneta en realidad a surgi for di un plantacion gubernamental cu despues a transforma den un pueblito chikito. 4] == Etimologia == E plantacion ta derivá su nòmber for di un ingeniero di mina suédo Paulus Printz, ku a biba den e área durante di dies-ocho siglo, mientras tabata buska oro den nòmber di e administradornan di e kamber di Amstedam di e kompania Hulandes di West India. Segun e mapa di Van Raders di 1825, e ruina di su kas (No. 37) tabata situá riba e muraya na nortwest di e plantashon, pero for di e tempu ei e ruina a disparsé. E tapa di e seru, ku ta eksponé na bientu, tabata mas faborabel pa biba ku e arroyo ku tabata protehá pa bientu. [5] [6] Printz a traha na Aruba for di 14 di yüni 1725, te ku 3 di yüni 1727, ora ku el a risibí un òrdu di Amsterdam pa stòp e trabou. [ 7] == Panorama general == E kas original di plantacion den e arroyo no ta pará mas, i e struktura ku a sigui, un kas di pais konstruí den añanan 1930, ta awor den un estado di ruin. 6] Situá 2.5 kilometer for di e sentro di bishitante i aproksimadamente 600 meter for di e plantahe Fontein den Parke Nashonal Arikok, un kaminda ta hiba na e plantahe Prins históriko, ku anteriormente tabata di propiedat di Sr. Mokki Arends,[8] i dos arroyos bisiña, Rooi Prins i Rooi Dwars. E arroyos aki un tempu tabata nutrí palu di koko i palu di fruta. Mientras cu e coconutnan a desaparece, y solamente algun mata di fruta a keda, e vegetacion nativo ta prospera mas densamente cu riba e colinan circundante. 1] Te ku 2023, apesar di plannan inisial, e renobashon i transformashon di e ruinanan di e plantashon Prins den e Prins Center, ku ta presentá proyektonan di demonstrashon riba aktividat agrikultoral di plantashon tempran, no a tuma lugá ainda. E integrashon di e Prins Center den e diseño nobo di Parke Nashonal Arikok ta keda pendiente. Ta konsehábel pa konsiderá pa destahá e importansia históriko di Prins Center su nòmber den e sentro mes. 9] {{Appendix}} ------------------------ {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =59895500|titulo=Pos Chikito}} {{References}} }} == Mira tambe == * [[Lista di luga na Korsou]] {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =62603301|titulo=Suffisant (Curaçao)}} {{References}} }} ---------- {{Variante|a}} {{Infobox luga den pais | variante = a | nomber = Bushiribana | nomber_oficial = | nomber_nativo = | tipo = Bario | pais = {{ABW}} | alias = | lema = | imagen = Gouddelving bij Bushiribana op Aruba, Bestanddeelnr 252-7961.jpg | descripcion = Mina di oro na Bushiribana na Aruba (1947). Na 1946, despues di 30 aña, a cuminsa e mina di oro atrobe pero esaki no a resulta lucrativo. | multi-imagen = <!-- Utilisa plantia {{Multiple image}} --> | tipo_division_adm = Region | division_adm = [[Paradera]] | zoom = 14 }} '''Bushiribana''' ta un luga den region di [[Paradera]] na kosta nort di [[Aruba]].[1] E ta mihó konosí pa e ruinanan di stempel di oro. == Geologia == Na final di e periodo di Kretáseo, kambionan geológiko signifikante a tuma lugá riba Tera. Piedranan fluido nobo, conoci como e batholith di Aruba, a pusha ariba door di scheurnan den e volcan antiguo, e Formacion di Lava di Aruba. E piedranan aki a forma koredónan i a solidifiká. Un di e tiponan di piedra cu a sali for di esaki ta gabbro. Gabbro tin un koló di antrasit i ta mustra mineralnan briante ora inspekshoná mas di aserka. E ta wòrdu hañá den e área di Matividiri. E tipo di piedra aki a wòrdu usá den konstrukshon di e planta di stèmpel di oro di Bushiribana.[2] Rush di oro Oro laba abou ta konosí komo oro aluvial. E ta laba den forma di stòf di oro, pida di oro, grano di oro i tin bia pida di oro. Despues di e rush di oro Arubano di 1824 pa 1829, den cual a haya oro aluvial, e cantidad eventualmente a baha y e depositonan di oro no a duna mas. Den transkurso di siglo, kompanianan di oro a kuminsá buska e fuente di e oro aki, e venanan di kuarso. Tin bia e adernan aki a surgi i despues a disparsé bou di tera atrobe.[3] Stempel di Oro Durante e periodo di 1872 pa 1915, ora ku oro tabata wòrdu mina riba e isla, dos molina di oro tabata operá.[3] Esakinan tabata e planta di stèmpel di oro di Bushiribana i e planta di smelt di oro di Balashi.[4] Na 1872, Aruba Island Gold Mining Company a construi un smelter y stempel mill di oro na Bushiribana, den curason di e area di mineria di oro cuarzo. Tambe e compania a construi e prome pier den haf di Aruba, yama Waaf di Compania riba Forti Abou, y a traha un caminda di dies kilometer pa transporta e mashinnan. E industria di stèmpel di oro tabata inkluí mashinnan di vapor, mulina di stèmpel, reservorionan di awa dushi i fòrnunan. E fábrika a hasi pèrdida pa binti aña. E oro a wòrdu saka dor di kombin’é ku merkurio, perdiendo mas o ménos mitar di e oro. For di 1897, e montonnan di shushi di Bushiribana a wòrdu retrabá usando e proseso di sianuro ku a wòrdu inventá resientemente, i ta e ora ei so e minamentu di oro a bira algu probechoso. Na 1899 un molina di stèmpel na Balashi a tuma over e trabou.[3] E oro prinsipalmente tabata bini di un di e dos shen venanan di kuarso ku ta karga oro ku a bini na superfisie for di e profundidatnan di Aruba kantu di kosta nort.[3] ---------- == Sero Colorado == On your way to Baby or Roger’s Beach, you’ll pass by the famous Red Anchor at what was once the entrance to the Colony residential community and be greeted with red soiled hills by the coast. This is Sero Colorado. Named after the 30-meter, deep red, limestone hill, Adriaan Laclé “Sero Colorado” translates to “Colored Hill”. Sero Colorado has deep historical ties with the once-thriving phosphate industry in the area. Matter of fact, there are still under- ground shafts and passages deep in Sero Colorado from the time of phosphate mining. In 1958, the re- finery at the time, Lago, adopted this name for the residential section of its employees.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20241118.pdf Place names in San Nicolas and their origins], Aruba Today (18 di november 2024)</ref> -------- {{Infobox luga den pais | tipo= Isla di rif | variante = a | name = Renaissance Island | alias = Sonesta Island | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 2/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = | pais = {{ABW}} | region = [[Santa Cruz]]? }} '''Renaissance Island''' (antes Sonesta Island [1]) ta un isla di rif privá dilanti costa di Aruba na haltura di e pista di aterisahe di [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. Bista general E isla di ref di koral di 16 hektar a wòrdu kumprá pa Sonesta Hotels, i a habri na 1989 komo Isla di Sonesta.[2] Na 1991, Sonesta a wòrdu atkerí pa Ramada Renaissance Hotels, i e isla a wòrdu renobá komo Renaissance Island.[3] E ta un isla priva cu por wordo bishita solamente den dia. E isla di ref alargá ta ofresé playanan blanku, mondinan di mangel i un variedat grandi di parhanan.[1] Tin dos playa: Iguana Beach ta pa famianan, i Flamingo Beach ta pa adulto. Iguana Beach ta haña su nòmber for di e iguanan ku ta biba riba e playa. Flamingo Beach ta e unico luga na Aruba cu tin flamingo cu a wordo introduci. Tur dos espesie di animal tin bia ta bishitá e otro playa tambe.[4][5] Entre 7:00 AM y 7:00 PM un boto ta sali for di e hotel Renaissance Aruba pa e isla di rif. Huespetnan ku no ta di hotèl por biaha pa un pago.[6] Dos avion chikí, un Beechcraft Model 18 i un Convair 400, a wòrdu hundi na kosta pa krea un lugá di buseo. Ta posibel pa pasa anochi den un cabana (hut chikitu) riba e isla.[5] -- == Historia == nl.wiki:E isla di 16 hectar riba rif di Bucuti a ser cumpra pa Sonesta Hotels, y a habri na 1989 como isla Sonesta.<ref>Amigoe, [https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=sonesta+island&coll=ddd&sortfield=date&page=1&facets%5Bspatial%5D%5B%5D=Nederlandse+Antillen&identifier=ddd:010642557:mpeg21:a0071&resultsidentifier=ddd:010642557:mpeg21:a0071&rowid=2 Sonesta hotel en Sonesta Island: uniek hotelproject], 14 februari 1989</ref> Na 1991, Ramada Renaissance Hotels a kumpra Sonesta, i e nòmber di e isla a kambia pa Renaissance Island.[ 3] Ta un isla privá cu por wordo bishita solamente den dia. E isla di rif ta un isla largu ku ta ofresé playa blanco, palo di mangrove i un variedat grandi di parhanan. 1] Renaissance-eiland (voorheen Sonesta eiland),[1] is een 16 ha groot koraalrifeiland, officieel bekend als het Bucutirif [2][3] voor de kust bij Oranjestad, Aruba. en grenst aan de Rifeilanden van Oranjestad. Het eiland is particulier bezit en heeft de enige privé-stranden op Aruba.[4] Er zijn twee stranden: Iguana Beach en Flamingo Beach. Een Beechcraft 18 en een Convair 400 zijn allebei bewust ongeveer 50 meter (46 m) uit de kust gezonken om een duikplaats te creëren.[5] Flamingo's zijn te zien op het eiland.[6] Ze zijn echter niet inheems op Aruba.[7] de.wiki:Renaissance Island is een ongeveer 48 hectare groot, particulier gebruikt, smal en ongeveer 3,8 kilometer lang eiland voor de kust van het hoofdeiland Aruba . de.wiki:Renaissance Island ta un isla privá di mas o ménos 48 ektar di largura, estrecho i di mas o ménos 3,8 kilometer largu, na kosta di e isla prinsipal Aruba. {{Appendix}} Renaissance Island (anteriormente Sonesta Island),<ref>{{citeer web|titel=Sonesta Island | url = https://www.tripadvisor.com/ShowTopic-g147247-i144-k845765-Sonesta_Island-Aruba.html | accessdate = 2020-03-04}}</ref> ta un isla di 16 hectare di coral, ofisialmente konosí komo Bucutirif<ref>{{cite web | title =Harbour Map and Navigational Chart. From Netherlands Government chart, 1977 | url = https://www.arubaports.com/main/oranjestad/ |bezochtdatum=15 november 2020}}</ref><ref>{{citeer web | titel=Navigation Waypoints referencing to “Bucuti Island” | url=https://www.aruba-cruisingguide.com/navigation/ |bezochtdatum=15 november 2020}}</ref> for di Oranjestad, Aruba, i ta limita ku e Rifeilanden di Oranjestad. E isla ta privá i tin e úniko playa privá na Aruba.<ref>{{cite web | title =Renaissance Aruba Resort & Casino | url =http://www.fodors.com/world/caribbean/aruba/review-40803.html | accessdate = 2014-08-20}}</ref> Tin dos playa: Iguana Beach i Flamingo Beach. Un Beechcraft 18 i un Convair 400 tur dos a keda sink deliberadamente mas o ménos 50 meter (46 m) for di costa pa crea un lugá di buceo.<ref>{{cite book | last =Huber | first =Joyce | title =Best Dives of Aruba, Bonaire & Curaçao | publisher = Hunter Publishing, Inc | date =2011 | isbn = 9781588437495 }}</ref> Flamingo ta ser mira riba e isla.<ref>{{cite web| last =Suri | first =Charu | title =Where to see Flamingos in Aruba | url =http://www.afar.com/highlights/where-to-see-flamingos-in-aruba | accessdate =2014-08-20}}</ref> Sinembargo, nan no ta nativo di Aruba.<ref>{{cite web|url=https://journalistontherun.com/2017/07/01/everything-you-need-to-know-about-flamingo-island-aruba/|title=Everything You Need To Know About Flamingo Beach Aruba|date=1 July 2017|publisher=}}</ref> == Lokashon y uzo == E isla ta situá mesora banda di e ruta di aterisahe RWY 11 na aeropuerto internashonal Reina Beatrix na sur di e islanan di Oranjestad. E ta comprá dor di e doñonan di un hotel di sinku strea. Riba e dos bahia di awa den forma di un U riba e isla a konstruí un restorant, barnan di playa, un sentro di spa, un kancha di voleibol i fasilidatnan pa deporte di awa i baño. E hóbennan di e hotèl ta wòrdu transportá ku e ferry di e hotèl mes. E awa di awa di e hotel ta ser transportá pa barku pa e WEB kanaal purifikashon na e isla prinsipal pa deskontaminashon. {{Appendix}} * Eduardo en Gerardo de Veer van Meta Corporation, de ontwikkelaars van het Sonesta Hotelproject (de bouw van een 320-kamer hotel in het hart van Oranjestad - Coral Reef Hotel) presenteerden de plannen in 1986 en op 30 oktober 1987 de eerste steen gelegd. * Sonesta island gelegen op het rif tegenover de [[internationale luchthaven Koningin Beatrix]]. * Vanaf de open lobby heeft men niet alleen zicht op dezee, maarook ophetkanaal, van waaruit de gasten met de boot naar het Sonesta Island kunnen vertrekken. Een traject dat slechts tien minuten duurt. Vier boten van 26 voet lang en met een capaciteit voor 29 personen elk, zullen beschikaar zijn voor het transport van de gasten van het hotel, via het kanaal, naar Sonesta Island. Op dit rifeiland, waarop tot een jaar geleden alleen maar mangroveplanten te zien waren, zijn in de afgelopen maanden twee prachtige stranden met hagelwit zand aangelegd. Momenteel worden een restaurant en bar gebouwd, waarna de whirlpools en faciliteiten voor watersporten zullen volgen.<ref>{{citeer nieuws|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642557:mpeg21:pdf|titel=Sonesta hotel en Sonesta island: uniek hotelproject|werk=[[Amigoe]]|datum=14 februari 1989|bezochtdatum= }}</ref> en.wiki:see Oranjestad, Aruba The touristically named Renaissance Island (formerly Sonesta Island)<ref>{{cite web | title =Sonesta Island | url = https://www.tripadvisor.com/ShowTopic-g147247-i144-k845765-Sonesta_Island-Aruba.html | accessdate = 2020-03-04}}</ref> is a 40 acres [[cay]] (or barrier reef) island, officially known as the Bucuti Rif<ref>{{cite web | title =Harbour Map and Navigational Chart. From Netherlands Government chart, 1977 | url = https://www.arubaports.com/main/oranjestad/ | accessdate = 2020-03-04}}</ref><ref>{{cite web | title =Navigation Waypoints referencing to “Bucuti Island” | url = https://www.aruba-cruisingguide.com/navigation/ | accessdate = 2020-03-04}}</ref> and it is off the coast near Oranjestad. It is privately owned and has the only private beaches on Aruba.<ref>{{cite web | title =Renaissance Aruba Resort & Casino | url =http://www.fodors.com/world/caribbean/aruba/review-40803.html | accessdate = 2014-08-20}}</ref> There are two beaches: Iguana Beach and Flamingo Beach. A [[Beechcraft Model 18|Beechcraft 18]] and a [[Convair]] 400 were both deliberately sunk about 50 yards offshore to create a diving site.<ref>{{cite book | last =Huber | first =Joyce | title =Best Dives of Aruba, Bonaire & Curaçao | publisher = Hunter Publishing, Inc | date =2011 | isbn = 9781588437495 }}</ref> [[Flamingo]]es can be seen on the island.<ref>{{cite web| last =Suri | first =Charu | title =Where to see Flamingos in Aruba | url =http://www.afar.com/highlights/where-to-see-flamingos-in-aruba | accessdate =2014-08-20}}</ref> However, they are not native to Aruba.<ref>{{cite web|url=https://journalistontherun.com/2017/07/01/everything-you-need-to-know-about-flamingo-island-aruba/|title=Everything You Need To Know About Flamingo Beach Aruba|date=1 July 2017|publisher=}}</ref> Awemainta 30 december 2020|Isla Priva: Di complemento pa atraccion principal|E creacion di un beach priva riba e rifnan dilanti di aeropuerto tabata otro reto grandi pa MetaCorp. E responsabilidad di esaki a cay grandamente riba e schoudernan di Rudolph Richardson na cabes di ATCO. Delft Hydraulic Engineering di Hulanda meticulosamente a diseña e isla artificial. A pone shen y shen di meternan cubico di santo blanco den bargenan cu despues a basha riba e awanan poco hunto di e rif pa crea un plataforma for di unda e backhoe y otro ekipo necesario pa traha e isla, por a para firme riba dje. E isla a habri pareu cu e hotel na 1991. Na 1999, Horcan Lenny, considera como e di dos mas fuerte pa pasa den November, a dal Aruba duro y Sonesta Island a keda den hopi mal estado. Mester a trah’e full di nobo. Despues di un candela chikito un par di aña atras, Renaissance Island ta un di e atractivonan turistico mas grandi di e isla. Conoci mundialmente como e luga pa comparti di un dia di solo y lama hunto cu flamingonan cu ta cana casualmente band’i bo. Fuera di e parhanan aki, e isla tambe ta un santuario pa hopi yuwana. {{Appendix}} --------------------- {{Infobox luga den pais | tipo= Playa | name = Hadicurari | alias = Fisherman's Hut | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 2/2 | caption_align = center | image1 = | caption1 = | image2 = | caption2 = }} | pais = {{ABW}} | region = [[Noord]] | zona = [[Palm Beach]] | zoom = 14 }} '''Hadicurari''' (''Fisherman's Hut'') ta un luga na costa west di Aruba, den e zona di [[Palm Beach]] na haltura di e hotelnan Holiday Inn y Marriott Vacation Club. Aki ta situa un waf di piscado y un parti ta wordo uza como zona pa [[windsurf]]. Hadicurari ta conoci como un sitio pa pisca unda tabatin ranchonan di piscado y un pier chikito. Den ananan 1950 tabata captura aki hopi calco. De vissershaven heeft een steiger met 92 aanlegplaatsen die in de jaren 90 van de vorige eeuw is aangelegd. Hier werd in de jaren 1950 veel calco (''strombus gigas'') gevist. Door de roofbouw is de calco in deze buurt zeer zeldzaam geworden en wordt nu beschermd.<ref>Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen'' pag. 111, ISBN:978-0-359-65900-5</ref> Aki tabata establece Centro di pesca Hadicurari, cu tabata organisa torneonan di pisca pa e piscadonan local.<ref>Vistoernooi Centro Hadicurari. "Amigoe". Curaçao, 09-07-1994, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 15-09-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644198:mpeg21:p005</ref> Awendia e ta fungi como restaurant.? * E pier chikito a wordo reemplasa den ananan 19 90 pa un pier grandi cu 92 luga pa boto * Den e periodo aki a lanta e Centro di pesca Hadicurari y na 2003 a funda Fundacion Centro di Pesca Hadicurari. Fundado tabata Colin Christiaans. * Anualmente ta celebra Dia di Piscado cu ta riba 29 di juni cu iun torneo di pesca. * Den e edificio di Centro di Pisca hadicurari tin un restaurant establece. Centro di Pesca Hadicurari ta percura pa brinda e piscadonan tur ayudo. Considerando cu e centro aki ta practicamente hinca entre e hotelnan grandi y luhoso; Centro di pesca Hadicurari tin cu “negosha” un tiki riba e tradicion di piscado den e centro aki. NOTES In tegenwoordigheid van de ministers Elio Nicolaas, ing. Roland Laclé en minister ing. Eddy Briesen, legde minister Charro Kelly vrijdagmiddag de eerste steen voor de vissershaven bij Hadicurari, ten noorden van het Holiday Inn Hotel. De 92 aanlegplaatsen voor de vissersboten vergt een investering van 1,4 miljoen florin. De bouw geschiedt door Camar nv.Eerste steen vissershaven. "Amigoe". Curaçao, 23-11-1992, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 14-09-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643702:mpeg21:p005 {{Appendix}} [[Category:Luga na Aruba]] --------------- {{Infobox luga den pais | tipo= Isla di rif | variante = a | name = De Palm Island | multi_imagen = {{multiple image | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}} | border = infobox | perrow = 2/2 | caption_align = center | image1 = Sign De Palm Island.jpeg | caption1 = | image2 = | caption2 = | pais = {{ABW}} | region = [[Santa Cruz]]? }} [[File:Sign De Palm Island.jpeg|thumb|Borchi pa yega De Palm Island]] '''De Palm Island''' ta un isla di mas o ménos 10 ektar grandi, habitá, estrecho i di 1,5 kilometer largu for di costa di e isla principal di Aruba, ost di e stat di Pos Chiquito, serka di e aeropuerto internashonal Reina Beatrix. E isla ta un rif di koral ku tin un hotel, un bar i un restorant. E biahe via ferry for di e isla prinsipal ta dura mas o ménos 10 minüt. Riba e isla tin un playa ku tin un guardia i un parke di awa. E isla ta di propiedat di De Palm Tours, e operador di biahe di mas grandi na Aruba, fundá pa Wichie de Palm i kumprá pa Harold Malmberg den añanan 60 di [[siglo 20]].<ref>{{Citeer web|url=http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=24&lang=en|titel=Tourism|taal=en|uitgever=Historia di Aruba|bezochtdatum=1 september 2018|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230621061434/http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=24&lang=en|archiefdatum=2023-06-21}}</ref> == Detayenan == E parke di awa tin un atraccion extraordinario. E bishitantenan, ekipá ku un sistema di buelo di kaska bou di awa, por bishitá e mundu tropikal di piská di e isla di koral na pia i tambe tuma imágen bou di awa di un avion Cessna 414 derotá i bou di awa. E Sea Trek helmet system tambe ta posibel pa no-swimmer i personanan ku no tin eksperensia di buelo. {{Appendix}} De Palm island is een ongeveer 10 hectare groot, bewoond, smal en 1,5 kilometer lang eiland voor de kust van het hoofdeiland van [[Aruba]], ten oosten van de stad [[Pos Chiquito]], in de buurt van de [[internationale luchthaven Koningin Beatrix]]. Het eiland is een dood [[koraalrif]] met daarop een hotel, bar en restaurant. De overtocht per ferry vanaf het hoofdeiland duurt ongeveer 10 minuten. Op het eiland is er een bewaakt strand en een [[waterpark]]. Het eiland is eigendom van [[De Palm Tours]], de grootste [[touroperator]] op Aruba, opgericht door [[Witchie de Palm]] en in de jaren zestig van de twintigste eeuw gekocht door [[Harold Malmberg]]<ref>{{Citeer web|url=http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=24&lang=en|titel=Tourism|taal=en|uitgever=Historia di Aruba|bezochtdatum=1 september 2018}}</ref> == Bijzonderheden == Het waterpark heeft een buitengewone attractie. Bezoekers, uitgerust met een onderwaterhelm-duiksysteem, kunnen te voet de tropische vissenwereld van het koraaleiland bezoeken en ook onderwateropnamen maken van een neergehaald en onder water gelegen [[Cessna]] 414-vliegtuig. Het gebruik van het Sea Trek-helmsysteem is ook mogelijk voor niet-zwemmers en personen zonder duikervaring. {{Appendix|1=alles|2= '''Voetnoten''' {{References}} '''Bronnen''' * {{citeer web|url=http://www.visitaruba.com/things-to-do/tours-and-activities/depalm-island/|titel=De Palm Island|bezochtdatum=1 september 2018}} * {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=de|titel=Palm Island (Aruba)|oldid=165611524|datum=20170518}} -------------- '''Isla di Oro''' ta parti di e rif di Pos Grandi na costa sur di [[Aruba]], entre [[Pos Chikito]] y [[Savaneta]]. E area ta cay den e [[Parke Marino Aruba]] y ta bou maneho di [[Parke Nacional Arikok| Fundacion Parke Nacional Aruba]] (FPNA).<ref>{{citeer web|url=///C:/Users/l_de_/Downloads/BONERIANO-15-03-2024.pdf|titel=FPNA ta activo den defensa di Isla di Oro|werk=Boneriano|datum=2024-03-15|bezochtdatum=2024-03-23}}</ref> == Historia == Isla di Oro a inicia na aña 1965 ora Adolf (Dochi) Oduber a construi un compleho di recreacion den forma di un barco cu den dje un restaurant, bar y sala di baile, cu el a duna e nomber "Isla di Oro".<ref>{{citeer web|url=citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462564:mpeg21:p006|titel=Opening van Isla di Oro|werk=[[Amigoe]]|datum=1965-03-09|bezochtdatum=2024-03-23}}</ref> E compleho ta situa 150 meter for di e costa na un laguna rondona pa mondi di mangel, pa cua mester a traha un brug y kap un caminda dor di e mangelnan.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470027:mpeg21:p006|titel=Luchtkasteel van Oduber werd restaurant in zee|werk=[[Amigoe]]|datum=1964-08-05|bezochtdatum=2024-03-23}}</ref> E tempo ey e compleho tabata un atraccion turistico popular, unda tabata organisa fiesta, ademas di presentacion y shownan di artistanan conoci. E compleho, cu ta riba tereno erfpacht, a cambia varios biaha di doño-desaroyado y tabata operacional te mas o menos aña 1994 pa despues keda bandona. == Proteccion di naturalesa == Isla di Oro ta ubica den un zona di naturalesa cu un grado halto di balor y di medidanan di proteccion. Banda di ta protegi mediante e decretonan nacional ''Nieuwe aanwijzing domeingronden als natuurreservaat''<ref>[https://www.dcbd.nl/sites/default/files/documents/MinistryofJustice%282020%29_LandsbesluitNieuweAanwijzingDomeingrondenAlsNatuurreservaat.pdf Landsbesluit ''Nieuwe aanwijzing domeingronden als natuurreservaat''] ([[Afkondigingsblad van Aruba|AB]] 2020 no. 67)</ref> y ''Ruimtelijke Ontwikkelingsplan met Voorschriften 2021''<ref>[https://www.dip.aw/wp-content/uploads/2021/08/AB-2021-no.-123.pdf Landsbesluit ''Ruimtelijke Ontwikkelingsplan met Voorschriften 2021''] (AB 2021 no. 123) di 28 juli 2021.</ref>, e isla mes y e lama ta clasifica como "Marine Protected Area" (MPA) mediante decreto nacional.<ref>[https://www.dcbd.nl/sites/default/files/documents/MinistryofJustice%282018%29_LandsbesluitParkeMarinoAruba.pdf ''Landsbesluit Parke Marino Aruba''] (AB 2018 no. 77) di 20 di december 2018</ref> Adicionalmente, e area tin reconocemento internacional como un "Key Biodiversity Area" (KBA) door di Union Internacional pa Concervacion di Naturalesa (IUCN) y desde 2023 como un area RAMSAR (RAMSAR Site no. 2526).<ref>{{citeer web|url=https://www.bondia.com/corte-ta-prohibi-aruba-ocean-villas-pa-cuminsa-of-traha-na-isla-di-oro/|titel=Corte ta prohibi Aruba Ocean Villas pa cuminsa of traha na Isla di Oro|werk=BonDiaAruba|datum=2024-03-18|bezochtdatum=2024-03-23}}</ref> Fuera di esey e mangelnan, tanto e mangel preto (''Avicennia germinans'') como e mangel blanco (''Laguncularia racemosa'') ta especienan di mata protegi pa ley.<ref>[https://docplayer.nl/110238034-2017-no-48-afkondigingsblad-van-aruba-landsbesluit-houdende-algemene-maatregelen-van-14-juli-2017-ter-uitvoering.html ''Landsbesluit bescherming in-heemse flora en fauna''] (AB 1995 no. 2) di 14 di juli 2017</ref> Den curso di tempo a lansa diferente proyecto pa Isla di Oro, entre nan e proyecto di un delfinario, bou e nomber di ''Dolphin Beach'' na comienso di añanan nobenta<ref>{{citeer web|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645141:mpeg21:p005|titel=Gedegen en objectief onderzoek onontbeerlijk voor Dolphin Beach|werk=[[Amigoe]]|datum=1993-05-15|bezochtdatum=2024-03-23}}</ref>, y e proyecto di ecohotel, ''Zoetry Isla di Oro Aruba'', den decada 2010.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2014-10-30/page/n2/mode/1up?q=isla+oro+parke+marino&view=theater|titel=Proyecto Isla di Oro ta bek na su concepto inicial di ecohotel|werk=BonDiaAruba|datum=2014-10-30|bezochtdatum=2024-03-23}}</ref> Ambos proyecto a encontra cu resistencia di e activistanan ambiental y finalmente no a continua pa falta di e permisonan rekeri. {{Appendix}} [[:Category:Aruba]] y cu ta cay bou maneho di Fundacion Parke Nacional Aruba (FPNA). Ademas mangelnan, tanto e mangel preto (''Avicennia germinans'') como e mangel blanco (''Laguncularia racemosa'') ta especie di mata protegi pa ley. y e area tambe ta cay den ‘Natuur Gebied’ Nieuwe aanwijzing domeingronden als natuurreservaat (AB 2020 no. 67) y Ruimtelijke Ontwikkelingsplan met Voorschriften 2021; mientras cu e isla mes y e lama ta cay den Marine Protected Area (MPA) esta Landsbesluit Parke Marino (AB 2018 no. 77) Adicionalmente, e area aki tin reconocemento internacional como un Key Biodiversity Area (KBA) door di IUCN y ultimamente a wordo clasifica como un RAMSAR gebied (RAMSAR Site no. 2526) – dunando e area akinan mas balor ainda y den e caso aki, segun Silva ta expresa a nenga diferente parti di ley pero asina mes e desaroyado a continua cu e trabounan dañino pa naturalesa sin permiso. E mangelnan ta un especie protegi pa ley y e area tambe ta cay den Natuur Gebied’ Nieuwe FPNA ta activo den defensa di Isla di Oro aanwijzing domeingronden als natuurreservaat (AB 2020 no. 67) y Ruimtelijke Ontwikkelingsplan met Voorschriften 2021 (AB 2021 no. 123) mientras cu e isla mes y e lama ta cay den Marine Protected Area (MPA) esta Landsbesluit Parke Marino (AB 2018 no. 77) – haciendo e area aki un grado di proteccion halto. Adicionalmente, e area aki tin reconocemento internacional como un Key Biodiversity Area (KBA) door di IUCN y ultima[1] mente a wordo clasifica como un RAMSAR gebied (RAMSAR Site no. 2526) – dunando e area akinan mas balor ainda.<ref>{{citeer web|url=https://www.bondia.com/corte-ta-prohibi-aruba-ocean-villas-pa-cuminsa-of-traha-na-isla-di-oro/|titel=Corte ta prohibi Aruba Ocean Villas pa cuminsa of traha na Isla di Oro|werk=BonDiaAruba|datum=2024-03-18|bezochtdatum=2024-03-23}}</ref> Na november di aña pasa 2023 e area aki a cuminsa forma parti di Convenio di Ramsar Area bao e parti di Costa Zuid e cual ta un di e areanan cu mas biodiversidad, status di Ramsar tin como meta pa proteha e areanan aki sin interveni cu actividadnan economico, enfatisando reduccion di daño y restauracion di naturalesa den caso di daño cu ta inevitabel. Isla di Oro ta un área di mangrove amplio na Aruba, kaminda diferente ekosistema ta reuní. E lugá di buelo ku e mesun nòmber ta konsistí di un banda di playa grandi ku un rif similar na esun di e lugá di buelo Mangel Halto. E tipo di koral mas comun riba e rif aki ta e koral di cerebro, di strea y di placa. Lobster di koral, snapper, piská trompeta i piská angel ta habitantenan regular. Isla di Oro ta nifiká isla di oro.<ref>{{citeer web|url=https://www.duikersgids.nl/en/isla-di-oro|titel=Isla di Oro|werk=duikersgids.nl|datum= |bezochtdatum=2024-03-23}}</ref> Isla di Oro no ta solamente un kolekshon úniko di ekosistema, sino tambe un isla di fiesta ku un restorant abandoná ku a wòrdu traha den forma di un boto. Bo por yega na e lugá despues di un caminata bastante largu dor di e área. Ta rekomendá un buelo di boto. NOTES FUNDACION Parke Nacional Aruba ta na altura di actividadnan cu ta tumando luga riba Isla di Oro y ta activamente haciendo tur cos posibel den e organisacion su capacidad legal pa pone un stop n’e actividadnan cu ta tumando luga. Isla di Oro ta un area cu ta cay bou di maneho di Fundacion Parke Nacional Aruba.<ref>[file:///C:/Users/l_de_/Downloads/BONERIANO-15-03-2024.pdf FPNA ta activo den defensa di Isla di Oro], Boneriano (15 di maart 2024)</ref> E mangelnan ta un especie protegi pa ley y e area tambe ta cay den Natuur Gebied’ Nieuwe FPNA ta activo den defensa di Isla di Oro aanwijzing domeingronden als natuurreservaat (AB 2020 no. 67) y Ruimtelijke Ontwikkelingsplan met Voorschriften 2021 (AB 2021 no. 123) mientras cu e isla mes y e lama ta cay den Marine Protected Area (MPA) esta Landsbesluit Parke Marino (AB 2018 no. 77) – haciendo e area aki un grado di proteccion halto. Adicionalmente, e area aki tin reconocemento internacional como un Key Biodiversity Area (KBA) door di IUCN y ultima[1] mente a wordo clasifica como un RAMSAR gebied (RAMSAR Site no. 2526) – dunando e area akinan mas balor ainda. Fundacion Parke Nacional Aruba ta comprometi na e proteccion di e area importante aki – e unico area na Aruba unda ainda nos ta wak e ‘Poder di 3’ conecta na otro sanamente, esta e mangelnan, yerbe di lama y e rifnan di coral – 3 diferente sistema ecologico crucial cu hunto ta prove un variedad di beneficio pa e ser humano y Aruba su medio ambiente. Dialuna 11 di Maart 2024 bestuur di FPNA a ser alerta di actividadnan cu ta pasando y inmediatamente a bay den accion pa manda un Proforma Bezwaarschrift. Informacion cu FPNA a ricibi ta cu no tin un aanlegvergunning y cu esey ta evaluando pasonan legal. Ta di hopi tempo caba FPNA tin wowo extra riba e area di Isla di Oro y den augustus di 2023 a bin haya sa cu Isla di Oro a ser cumpra y asina a manda un carta oficial dia 28 di augustus pa DIP indicando cu no lo duna permiso pa ningun desaroyo riba Isla di Oro. Den november 2023, FPNA a wordo contacta door di J.O.B. Holding & Management y a ser invita pa bay un meeting pa compronde kico ta e intencion cu Isla di Oro. Dia 4 di januari 2024, FPNA a responde na J.O.B. Holding & Management cu un carta unda cu a indica cu no ta bay di acuerdo cu ningun desaroyo pa Isla di Oro. Siguientemente dia 18 di januari 2024 J.O.B. Holding & Management a invita FPNA conhuntamente cu otro organisacionnan local pa un stakeholder engagement session unda cu nan a informa cu nan lo ta haciendo diferente trabounan riba Isla di Oro y no a presenta un plan concreto cu por ser revisa. No obstante e posicion di FPNA no a cambia. FPNA no lo sostene ningun plan di desaroyo den e area aki Isla di Oro is a vast wetland mangrove area on Aruba where different ecosystems meet. The dive site of the same name consists of a vast shallow sand strip with a reef similar to that of the Mangel Halto dive site. Common types of coral on this reef are brain, star and plate coral. Coral lobsters, snappers, trumpet fish and angelfish are regular inhabitants. Isla di Oro means island of gold.<ref>https://www.duikersgids.nl/en/isla-di-oro</ref> Particulars Isla di Oro is not only a unique collection of ecosystems but also a former party island with an abandoned restaurant built in the shape of a boat. You can reach the location after a fairly long walk through the area. A boat dive is recommendable. ----- Fundacion Savaneta Aruba a nota di e discucion andando riba red social rond di Isla di Oro. E pregunta esencial den esaki ta cu si por papia di destruccion of limpiesa. Fundacion ta observa y ta na altura cu actualmente ta tumando luga un limpiesa di material di e ruina cu a keda atras eynan esta tubo y frusto den awa y hopi desperdicio di palo, etc. No tin ningun acto di corta mangroves ni otro mata pues aki nos tin cu papia di un clean up y no destruccion. Si Parke Arikok kier “claim” e luga, anto e pregunta ta dicon Parke nunca a hacie limpi y no a pone borchi cu e ta pertenece na Parke anto. Antes e doño di Isla di Oro tabata famia Oduber y despues un otro doño a tuma over te cu awe a keda na ruina unda un doño nobo local a cumpr’e via un acto notarial, pues no a hay’e regala. Semper Isla di Oro tabatin su permiso pa Restaurant y NightClub pues esey no ta nada nobo den su desaroyo.<ref>https://24ora.com/fundacion-savaneta-ta-aclaria-a-haci-isla-di-oro-limpi-y-nada-mas/ (17 di maart 2024)</ref> --- Fundacion Parke Nacional Aruba (FPNA) a cuminsa un caso contra pais Aruba y contra desaroyador di Isla di Oro, Osyth Henriquez, pa stop e di haci cualkier trabou di limpiesa riba su tereno. Hues a prohibi Henriquez pa desaroya of hasta pa haci limpiesa riba su tereno na Isla di Oro. FPNA a demanda Pais Aruba tambe pa prohibi Gobierno di duna permiso. Abogado mr. Anthony Ruiz a defende Osyth Henriquez, mientras cu abogado mr. Zuhaila Marchena a defende FPNA. Den su veredicto, mesora, hues a indica na FPNA cu como nan tin e maneho di e area, cu FPNA y e doño di Isla di Oro mester sinta na mesa y sali di e problema. Ta trata aki na un tereno cu e doño tin den erfpacht. E area ta bou maneho di FPNA como un area protehi. Den areanan protehi en general por restablece un edificio na estado original, den consulta cu FPNA. Osyth Henriquez ta propietario di Ocean Villas na Savaneta. Ey tambe e tin cu atende cu reto di FPNA, Gobierno mes y di bisiña, cu no necesariamente ta di acuerdo cu su vision pa desaroya bungalows eynan. Awo cu e kier desaroya Isla di Oro, atrobe e ta hay’e stroba y mester defende su plan y vision den corte. Ta parce cu e reto lo no ta e isla mes, sino mas bien e vecindario cu si ta protegi como un area di naturalesa.<ref>https://24ora.com/hues-a-ordena-osyth-henriquez-pa-para-trabou-riba-isla-di-oro/ (17 di mart 2024)</ref> * <ref>https://antilliaansdagblad.com/aruba/29167-blijf-van-isla-di-oro-af 13 maart 2024</ref> {{Appendix}} isla di oro is pas ontstaan in begin jaren zeventig van de vorige eeuw. Het is een stukje rif ten zuiswesten van Pos Grandi waarop Adolf R. Oduber een recreatiecomplex had gebouwd in de vorm van een schip met daarin een restaurant, bat en danszaal. Vivienno Frank isla di oro a surgi te na komienso di añanan setenta di siglo pasá. E ta un parti di e rif na sur-oeste di Pos Grandi na unda Adolf R. Oduber a konstruí un kompleho di rekreacion den forma di un barku ku den dje un restorant, bat i sala di baile. '''Isla di Oro''' ta un isla di coral na costa sur di Aruba, entre [[Pos Chikito]] y [[Savaneta]]. E area ta cay den e Parke Marino Aruba y ta bou maneho di FPNA. Het is gelegen 150 meter uit de kust op de rif van Pos Grandi. Er moest een weg door de mangrovenbos worden gehakt om bij het eiland te komen.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010470027:mpeg21:p006|titel=Luchtkasteel van Oduber werd restaurant in zee|werk=[[Amigoe]]|datum=1964-08-05|bezochtdatum=2024-03-23}}</ref> Gelegen aan een lagoen omringd door mangrovebossen. Er voden optredens en shows vor bekende artiesten plaats en werden feesten gehouden. Isla di oro was in de jaren op de startplaats voor natuurwandelingen van Stimaruba. * Na ana 1965 Adolfo (Dochi) Oduber a habri riba e isla un restaurant ISla di ORo construi den forma di un barco como atraccion turistico y despues amplia cu cocktail lounge y sala di baile. Apertura oficial dia 13 di maart 1965.<ref>Opening van Isla di Oro. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 09-03-1965, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 21-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462564:mpeg21:p006</ref> Despues di un aña a traha un brug pa yega na costa. Na 1975 el a cambia man pa Joe Procter, kende e sigui desaroya e luga. * in 1989? beheert-eigenaar door Lucy en jose Brazao Mendez. El a opera te 1994. * verschillende projecten, waaronder het dolfinarium project (1993?)onder de naam Dolphin Beach, voor de doorontwikkeling van Isla di Oro hebben vanaf 1990 gestuit op verzet van milieu-activisten.<ref>Gedegen en objectief onderzoek onontbeerlijk voor Dolphin Beach. "Amigoe". Curaçao, 15-05-1993, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 21-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645141:mpeg21:p005</ref> Dolfinarium ging niet door wegens uitblijven van de nodige vergunningen. b7yxlfwtvggasxm9uv96f998t8i3rf1 2 11135 199020 168395 2026-07-31T12:18:50Z Caribiana 8320 199020 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ [[Ultimo Noticia]] - [[Nobo]] --------------- {{infobox persona | variante = c | nomber = Stella Oosterof-Priest }} '''Estela (Stella) Oosterhof-Priest''' (☆ 1934 na ... – † 2022) tabata un produktor di radio, empresario di media, i luchadó pa derechinan di hende muhé di Kòrsou. E ta wòrdu konsiderá komo un di e pioneronan di tantu e mundu di radiodifushon moderno komo e movementu organisá di hende muhé na Kòrsou. Durante un karera ku a abarká vários dékada, e tabata aktivo komo presentadó, trahadó di programa, editor i atministradó den e sektor di media. Adishonalmente, ela hunga un ròl signifikante den emansipashon sosial di hende muhé na Kòrsou. == Biografia == Stella Priest a nase na [[Repúblika Dominikana]] di mayornan di Kòrsou. Na un edat yòn, el a muda ku su famia pa Kòrsou, kaminda el a lanta den bario di ..... Oosterhof-Priest a kuminsá su karera den e mundu di radio i transmishon na un tempu ku hende muhé tabata relativamente invisibel ainda den liderazgo òf posishonnan prominente den medionan di komunikashon. E tabata traha na Radio Hoyer, e tempo ey un di e radionan mas konosi na Kòrsou. Na aña 1958, Stella a sali pa Hulanda huntu ku Myrna Sintjago pa studia radio i television na Wereldomroep i na KRO. Na 1966, el a hasi e kambio pa TeleCuraçao, kaminda el a kuminsá traha komo lokutor i redaktor. Hasiendo esaki, ela pertenesé na e generashon di profeshonalnan di media ku a forma e desaroyo di televishon lokal na Kòrsou. Su presentashon kla, komportashon profeshonal i interesnan amplio a hasié un kara konosí i un bos rekonosibel pa e públiko. Despues, el a traha tambe pa Radio Nederland Wereldomroep, pa medio di kua el a keda enbolbí den transmishonnan dirigí na un públiko internashonal di abla hulandes. Komo resultado, su tereno di trabou a ekspandé mas leu ku e sosiedat eksklusivamente di Kòrsou. Huntu ku su kasá Hans Oosterhof, Stella Oosterhof-Priest a yuda konstruí un kapítulo importante den historia di radio privá di Kòrsou. Hans Oosterhof, konosí pa su nòmber di radio Suhandi, tabata wòrdu konsiderá un di e produktornan di radio mas influyente na Kòrsou. Ku tempu, Stella Oosterhof-Priest a bira doño i direktor di Radio Korsou FM i Laser 101, entre otro, dos stashon di radio ku a mantene un lugá permanente den e panorama di media di Kòrsou pa hopi aña. Banda di su trabou den medionan di komunikashon, Oosterhof-Priest a haña nòmber komo un di e fundadornan di e movement organisá di hende muhe na Kòrsou. Na aña 1974, e tabata entre e fundadornan di Women’s Steering Committee Curaçao (WSCC), un organisashon ku a trese diferente asociacion i grupo sosial di hende muhé huntu. E organisashon su meta tabata pa mehorá e posishon sosial, ekonómiko, i polítiko di hende muhé na Kòrsou. Stella Oosterhof-Priest a fayesé dia 25 di novèmber 2022, na Kòrsou, na edat di 88 aña. Su fayesimentu a wòrdu konmemorá ku hopi apresio den e mundu di media i e movementu di hende muhé. Despues di su morto, e operashon di Radio Korsou FM i Laser 101 tambe a yega su fin, markando e fin di un era den historia di radio privá di Kòrsou. Estela (Stella) Oosterhof-Priest ( 1934 – 2022) was een Curaçaose radiomaker, omroepster, mediaondernemer en voorvechter van vrouwenrechten. Zij behoort tot de pioniers van zowel de moderne omroepwereld als de georganiseerde vrouwenbeweging op Curaçao. Gedurende een loopbaan die meerdere decennia omvatte, was zij actief als presentatrice, programmamaker, redactrice en bestuurder binnen de mediasector. Daarnaast speelde zij een belangrijke rol in de maatschappelijke emancipatie van vrouwen op Curaçao en in het voormalige Nederlandse Antilliaanse verband. Stella Oosterhof-Priest werd geboren in de Dominicaanse Republiek als dochter van Curaçaose ouders. Op jonge leeftijd verhuisde zij met haar familie naar Curaçao, waar zij opgroeide en haar verdere leven zou doorbrengen. Oosterhof-Priest begon haar carrière in de radio- en omroepwereld in een tijd waarin vrouwen nog relatief weinig zichtbaar waren in leidinggevende of prominente mediaposities. Zij was werkzaam bij Radio Hoyer, destijds een van de bekendste radiozenders van Curaçao. In 1958 is Stella samen met Myrna Sintjago naar Nederland vertrokken om radio en televisie te studeren bij de Wereldomroep en de KRO. In 1966 maakte zij de overstap naar TeleCuraçao, waar zij als omroepster en redactrice ging werken. Daarmee behoorde zij tot de generatie mediaprofessionals die de opbouw van de lokale televisie op Curaçao vormgaven. Haar heldere presentatie, professionele houding en brede belangstelling maakten haar tot een vertrouwd gezicht en een herkenbare stem voor het publiek. Later werkte zij eveneens voor de Nederlandse Wereldomroep, waarmee zij betrokken raakte bij uitzendingen gericht op een internationaal Nederlandstalig publiek. Hierdoor werd haar werkterrein breder dan uitsluitend de Curaçaose samenleving. Samen met haar echtgenoot Hans Oosterhof bouwde Stella Oosterhof-Priest mee aan een belangrijk hoofdstuk in de particuliere radiogeschiedenis van Curaçao. Hans Oosterhof, bekend onder zijn radiopersoonlijkheid Suhandi, gold als een van de invloedrijkste radiomakers van het eiland. Na verloop van tijd werd Stella Oosterhof-Priest eigenaar en bestuurder van onder meer Radio Korsou FM en Laser 101, twee radiozenders die jarenlang een vaste plaats innamen binnen het Curaçaose medialandschap. Naast haar werk in de media verwierf Oosterhof-Priest aanzien als een van de grondleggers van de georganiseerde vrouwenbeweging op Curaçao. In 1974 behoorde zij tot de oprichters van het Women's Steering Committee Curaçao (WSCC), een organisatie die verschillende vrouwenverenigingen en maatschappelijke groepen samenbracht. Het doel van de organisatie was het verbeteren van de maatschappelijke, economische en politieke positie van vrouwen op Curaçao. Stella Oosterhof-Priest overleed op 25 november 2022 op Curaçao, op 88-jarige leeftijd. Haar overlijden werd binnen de mediawereld en de vrouwenbeweging met grote waardering herdacht. Na haar overlijden kwam ook een einde aan de exploitatie van Radio Korsou FM en Laser 101, waarmee een tijdperk uit de Curaçaose particuliere radiohistorie werd afgesloten. PAPIAMENTU ---------------- {{Variante|c}} {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Nobo | imagen = | descripcion = | funda = 1973 | antecesor = | fecha disolucion = 2025 | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{CUW}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} [[File:Kranten in Curaçao.jpg|thumb|Korantnan na Kòrsou (2024)]] '''Nobo''' ta un [[korant]] di atardi di [[Kòrsou]], ku tabata aktivo entre 1973 te 31 di yanüari 2025. zie La Prensa == Historia == no.wiki: Nobo ta un korant na Kòrsou . El a wòrdu fundá na 1973 i ta publiká na Papiamentu.<ref>van Dam, Oscar (2013): «Media in Curaçao - News Travels Fast», i Ieteke Witteveen, Wim Kamps og Guido Rojer jr. (red.): ''Contemporary Curaçao. A Caribbean Community'', Amsterdam: Uitgeverij SWP, s. 96.</ref> Un enkuesta di 2013 a haña ku Nobo tabatin un parti di merkado di alrededor di 5 porshento.<ref>[http://unesdoc.unesco.org/images/0024/002438/243896e.pdf ''Assessment of media development in Curaçao. Based on UNESCO's Media Development Indicators''], UNESCO, 2016, s. 185.</ref> Nobo es un periódico de Curaçao. Fue fundado en 1973 y se publica en papiamento[1]. Según un estudio de 2013, Nobo tenía una cuota de mercado de alrededor del 5%[2]. == Link eksterno == * [https://vigilantekorsou.news/ Wèpsait ofisial] Nobo ta un korant lokal na Kòrsou ku ta ofresé notisia i informashon na papiamentu. E korant ta enfoká riba vários tópiko, entre otro notisia lokal, deporte, kultura i eventonan internashonal. Nobo tin un presensia aktivo riba medionan sosial, manera Facebook, kaminda regularmente nan ta kompartí aktualisashonnan i notisianan. Ademas, e korant ta aksesibel online via su wèpsait, kaminda lektornan por sigui e último artíkulonan i desaroyonan. E empleadonan lo sigui traha te dia 31 di januari proximo.<ref>[https://nu.cw/2025/01/22/krant-nobo-stopt-per-31-januari/ Krant Nobo stopt per 31 januari], nu.cw (22 di yanuari 20250</ref> E publisista Carlos Daantje (1938) tabata e gran hòmber i forsa tras di Nobo. El a perkurá pa e publikashon di e edishonnan diario i no a duda pa duna abiertamente krítika, entre otro riba polítiko, kendenan den algun kaso a demanda rektifikashon. den keho i asta pasonan huridiko kontra e korant ?. ABC Informa a hasi negoshi bou di e nòmber Nobo.<ref name="AD">[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/30643-middagkrant-nobo-stopt-na-51-jaar Middagkrant Nobo stopt na 51 jaar], [[Antilliaans Dagblad]] (22 di yanuari 2025)</ref> Nobo a wòrdu fundá den e añanan turbulento despues di e lantamentunan di 30 di mei 1969, ora ku a sende partinan grandi di Punda i Otrobanda na kandela. A pone mas atenshon na e idioma lokal Papiamentu i na konsientisashon lokal. E corant di atardi semper tabata ubica na Scherpenheuvel. Huntu ku Amigoe, Nobo tabata wòrdu imprimí anteriormente na Rotaprint, tambe na Scherpenheuvel. Despues a outsource e imprenta na De Stad te Mundo Nobo. Ku desaparishon di Nobo awor Kòrsou tin solamente dos korant na idioma Papiamentu (Extra i Vigilante) i dos korant hulandes (Amigoe i Antilliaans Dagblad).<ref name="AD"/> * Na 1988 den un kaso lanta pa gezaghebber interino di korsou, Stanley Lamp, pa defamashon hues [[Bob Wit]] a prohibi kontinuashon di e rubrika sensashonal ''Den Kareda i bou di Tapara''.<ref>{{citeer web|titel=Na vonnis rechter Wit Geruchtmakende rubiek niet langer in Nobo|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-03-16|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-01-31|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642090:mpeg21:p010}}</ref> === Nobo-Nederland === * in de jaren 1980 lanceerde Nobo een editie voor Nederland.<ref>{{citeer web|titel=Exploitatieprobleem Nobo-Nederland|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-08-12|bezochtdatum=2025-01-31|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642961:mpeg21:p007}}</ref> Na kuminsamentu di 1989, e korant diario Nobo na idioma Papiamentu lo aparesé na Hulanda. E edishon hulandes ta idéntiko ku e vershon antiano ku un adishon di un kantidat di página di notisianan lokal hulandes antiano i un sekshon di notisia hulandes.<ref>{{citeer web|titel=Dagblad Nobo vanaf januari ook in Nederland. "Amigoe". Curaçao, 08-12-1988, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642858:mpeg21:p003}}</ref> * Sinds enkele maanden verschijnt er dagelijks in Nederland een Nederlandse Nobo. Nederlandse Nobo niet in de zin dat het volledig Nederlandstalig is maar in de zin dat het een eigen redactie in Nederland heeft. Ook wordt de krant in Nederland gedrukt, namelijk door Sijthoff Pers BV in Rijswijk. Het speciale van Nobo- Nederland is wel de technische wijze waarop de krant gemaakt wordt. Nobo-Nederland heeft direct contact met de redactie op Curacao via de satelliet, zo suggereert een tekening op de voorpagina. Satelliet klinkt erg mooi maar in principe gaat de communicatie op dezelfde manier als een telefoongesprek. Wel speciaal is de datalijn- communicatie: dat is geen gewone telefoonlijn maar een lijn speciaal voor de transmissie van data. En middels een modum komen de data op een computer- floppy-disc. Zo kunnen alle artikelen van de Antilliaanse Nobo binnen vier minuten in Nederland zijn met een perfecte kwaliteit en relatief goedkope transmissiekosten, in tegenstelling tot bijvoorbeeld een telefax-lijn Zo blijkt uit informatie die door het bedrijfin Nederland wordt verstrekt. Center-gebouw in Kotterdamcentrum. Jorge Sulbaran is algemeen directeur en Carlos Daantje op Curacao is de officiële hoofdredacteur. Maar in Rotterdam is Gonzalo Cuales de verantwoordelijke eindredacteur, 'Hefe di Informashon'. Met hem had ik een gesprek. Cuales is na vijftien succesvolle jaren in de showbizz - hij presenteerde onder andere de populaire quizzshow Caroussel - en na vele jaren ervaring in de perswereld, bij TeleCuracao, bij bijna alle radio- stations en bij verschillende kranten op Curacao, vanwege familieomstandigheden naar Nederland vertrokken. Bovendien was hij na al die jaren een beetje uitgekeken op de mediawereld op Curacao en wilde hij wat anders proberen in Nederland. Het was in eerste instantie niet zijn bedoeling om bij Nobo-Nederland te gaan werken maar in oktober 1988 werd hij door Sulbaran benaderd om deze positie te bekleden. Gonzalo Cuales en Dulce Martiszoon, eveneens afkomstig van Curacao, vormen samen de vaste redactie en daarnaast zijn er nog vijf freelance correspondenten verspreid over heel Nederland in dienst. De redactie van Nobo-Nederland is zelfstandig en beslist bijvoorbeeld zelf welk nieuws geselecteerd en Nobo-Nederland heet officieel Satellite News B.V. Rotterdam <ref>Media in Nederland: nauwelijks aandacht voor de minderheden NOBO-Nederland: gedurfd project Nieuwsflits nog in kinderschoenen. "Amigoe". Curaçao, 01-07-1989, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642926:mpeg21:p016</ref> Nobo is een Antilliaanse krant in die zin dat het blad tot nu toe in het Papiamentu verschijnt maar op basis van marké-economische overwegingen wil men volgens Cuales in de toekomst 'een Nederlandse krant' worden en voor tenminste 50 procent in de Nederlandse taal verschijnen. gepubliceerd wordt. Nobo-Nederland beschikt over een goed distributienetwerk met zon 234 verkooppunten in het gehele land. Dagelijks worden er ongeveer 4500 exemplaren gedrukt, waarvan er gemiddeld zon 3500 worden verkocht. De doelstellingen van NOBO-Nederland met betrekking tot de informatie-functie is op de eerste plaats nieuws brengen dat de Antilliaanse en Arubaanse gemeenschap in Nederland aangaat. {{Appendix}} [[:Category:Kòrsou]] '''Carlos Daantje''' (1938) tabata direktor di ABC Informa NV, kompania registra na Aruba dia 7 di november 1973. Dia 16 di november 1974 a registra ABC Informa na Korsou, usando e nomber komersial "Nobo". * 1974 hoofdredacteur van Nobo; 1993 nog hoofdredacteur * tevens directeur van drukkerij Rotaprint * stond in 1995 aan de wieg van de oprichting van Antilliaans Dagblad<ref>Nobo-directeur: over drie maanden een Nederlandstalig ochtendblad. "Amigoe". Curaçao, 20-06-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645071:mpeg21:p002</ref> * ABC Informa ta publica e corant di atardi Nobo y ta un accionista di cincuenta porciento den e compania di imprenta Rotaprint. Cincuenta porciento di e accionnan di ABC Informa ta propiedad na Curacao di Carlos Daantje y Ronchi Isa (ex Prome Minister di Antiyas Hulandes). E otro mitar ta propiedad di cuater comerciante Arubiano.<ref>{{Citeer web|titel=Gesprekken over aandelenverkoop Nobo aan de CITCO|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-03-20|bezochtdatum=2025-01-23|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644003:mpeg21:p003}}</ref> *ABC-Informa n.v a dicidi di laga publico scoge un nomber pa e corant diario nobo. Pa esaki lo tuma luga awe nochi un programa di television special na tanto Tele-Curacao como Tele-Aruba. Na Aruba e programa lo wordo dirigi pa Sr. Ronny Brete, mientras cu Eddie Oleana lo ta encarga na Curacao. E oficina di e corant nobo lo ta situa den Conscie'ntiesteeg, banda di e edificio di N.V. Paulusdrukkerij. E localidad na Aruba lo wordo anuncia pa un fecha despues.<ref>Nieuwe krant in papiaments. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 01-11-1973, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461541:mpeg21:p003</ref> * WILLEMSTAD "NOBO" wordt de naam van de nieuwe Papiamentstalige krant welke op 16 november voor het eerst van de pers komt met een oplage van 7000 voor Curacao, Aruba en Bonaire. Een jury bestaande uit mevr. Sonia Garmers en de heren Elis Juliana, Cees Martina, Padü Lampe en Janchie Tromp heeft deze naam uitgekozen uit de ruim 1500 inzendingen welke donderdagavond waren binnengekomen tijdens een wedstrijd welke was uitgeschreven en waarmee de winnaar f. 250 kon verdienen. Na de aankondiging via Tele- Cunrcao en Tele-Aruba stonden de telefoonnummers welke waren.<ref>{{citeer web|titel=„NOBO” wordt naam van nieuw dagblad. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 05-11-1973, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461544:mpeg21:p011}}</ref> * Rotaprint Nv werd opgericht in 1976 door Carlos Daantje (Nobo) en Norbert Hendrikse (Amigoe).<ref>{{citeer web|titel=Rotaprint nv. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 09-03-1976, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010460209:mpeg21:p007}}</ref> * krant niet politiek gebonden<ref>{{citeer web|titel=Bij presentatie ABC Informativo: Nobo politiek niet gebonden. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 08-11-1973, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461547:mpeg21:p005]]</ref> {{Appendix}} ------- == Ultimo Noticia == {{Variante|c}} {{Infobox empresa| variante = c | nomber = Ultimo Noticia | imagen = | descripcion = | funda = 1982 | antecesor = | fecha disolucion = 2017 | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{CUW}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Kòrsou]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Ultimo Noticia''' tabata un matutino i korant lokal di [[Kòrsou]] den idioma [[papiamentu]], ku a sali entre 1982 i 2017. == Historia == El a wòrdu fundá komo matutino na 1979 pa ... bou di e nomber Awor, kambia na 1982 pa Awe. <ref>https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640615:mpeg21:a0052</ref> E promé edishon a keda publiká dia 8 di desember 1979.<ref>Awor wil vertrouwen scheppen. "Amigoe". Curaçao, 08-12-1979, p. 10. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640080:mpeg21:p010</ref> E prome hefe di redakshon tabata Humphrey Josefa. Despues ku e korant a wòrdu deklará fayit a saka e último edishon riba dia 30? di desèmber 2017.<ref name="Antilliaans Dagblad">[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/16782-la-prensa-rolt-niet-meer-van-de-persen La Prensa rolt niet meer van de persen], [[Antilliaans Dagblad]] (30 di novèmber 2017)</ref> == Eks-redaktor i reportero == <!-- ORDEN ALFABETIKO SEGUN FAM --> * Humphrey Josefa * E ta un matutino ku sirkulashon gratis. E korant ta karakterisá pa su kobertura sensasionalista ku portadanan ku titular grandi i storia di delinkuensia i aksidente di tráfiko i por wordu deskribi komo tipo "tabloid". Ultimo Noticia es un periódico matutino gratuito de Curaçao. Se fundó en 1982,[1][2] y primero se llamó Awor.[3] Ha tenido el mismo propietario que La Prensa. El idioma es el papiamento. Su cobertura se caracteriza por la delincuencia y los accidentes de tráfico y se describe como tabloide[4]. Una encuesta de 2013 reveló que el 17% del público lector de periódicos de la isla leía Ultimo Noticia, lo que lo convertía en el cuarto periódico más leído después de Extra, Vigilante y Amigoe[5]. Ultimo Noticia ta un corant di mainta cu ta wordo bendi los na Curaçao. El a wòrdu establesé na 1982,[1][2] i a wòrdu yamá Awor pa promé biaha.[3] E tabatin e mesun doño ku La Prensa. E idioma ta papiamentu. E kobertura ta karakterisá pa kasonan kriminal i aksidentenan di tráfiko i ta wòrdu deskribí komo tabloid.[4] Un enkuesta di 2013 a haña ku 17% di e públiko ku ta lesa korant di e isla ta lesa Ultimo Noticia, loke ta hasié e di kuater korant mas lesá despues di Extra, Vigilante i Amigoe.[5] * 'Ultimo Noticia' is in Nederland bij diverse verkooppunten verkrijgbaar, maar verschijnt helaas altijd enkele dagen te laat en kent bovendien geen aparte redactie in Nederland.<ref>Media in Nederland: nauwelijks aandacht voor de minderheden NOBO-Nederland: gedurfd project Nieuwsflits nog in kinderschoenen. "Amigoe". Curaçao, 01-07-1989, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642926:mpeg21:p016</ref> {{Appendix}} Ultimo Noticia heeft het daglicht gezien als ochtendblad, dat volgens de plannen 's avonds vanaf elf uur te koop is, maar dan wel gedateerd op de volgende dag. Het is de krant, zo moet begrepen worden uit het openingsbericht onder de kop Nos tei, waarnaar velen op de Antillen hebben uitgekeken. Het is dan ook geen echt Antilliaanse krant, zoals de onderkop wil doen geloven. Niet wordt duidelijk of dit laatste ook inhoudt dat de krant vanaf elf uur 's avonds ook op Aruba en Bonaire bv gekocht kan worden. De directie bestaat uit de heren Chicho Jonckheer en Jossy Mansur, terwijl de hoofdredactrice is Jenny Cratz met als adjunct-hoofdredacteur Rigoberto Galan Melendez. Beloofd wordt wel dat men dagelijks met een krant verschijnt van minstens twintig pagina's. De uitgeversmaatschappij is Ultimo Noticia nv. Redactioneel wordt verder medewerking verleend door Chaco Castro, Yvonne Richardson, Giovanni Atalita, W.A. (Billy) Jonckheer, Sterling Isenia, A.l.F.Hellburg, dr W.F. van Leeuwen, dokter J.Hammoud en X.Booster, fotograaf Ken Wong; op Aruba is men redactioneel aanwezig met Toty Arends, Django Simmons als fotograaf en op Bonaire via Agenda Tima met als correspondent Magno (Ibi) Piar.<ref>Ultimo noticia verschenen. "Amigoe". Curaçao, 02-08-1982, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 26-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640720:mpeg21:p002</ref> [[:Category:Kòrsou]] Ultimo Noticia is een ochtendkrant die in bulk wordt verkocht op Curaçao . Het werd opgericht in 1982, [1] [2] en heette eerst Awor . [3] Het heeft dezelfde eigenaar gehad als La Prensa . De taal is Papiaments . De berichtgeving kenmerkt zich door strafzaken en verkeersongevallen en wordt omschreven als tabloid. [4] Uit een onderzoek uit 2013 bleek dat 17% van het krantenlezerspubliek op het eiland Ultimo Noticia las , waarmee het de vierde meest gelezen krant is, na Extra , Vigilante en Amigoe . [5] ------------------ media na korsou dekada 40:Er waren naast Amigoe al drie dagbladen op Curagao: *, de Boletin Comercial van Momon Pinedo, * La Prensa van Emilio Lopez Henriquez, en de * Beurs- en Nieuwsberichten met Johan van de Walle als hoofdredacteur. ----------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Editorial Colibri | imagen = | descripcion = | funda = | antecesor = | fecha disolucion = | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{NLD}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Editorial Kolibri''', ofisialmente Editorial Kooperativo Antiyano Kolibri, tabata un editorial di Karibe Hulandes, establese na korsou. E no tabata spesifikamente un editorial literario sino un editorial general. El a wordu funda na 1983 komo e prome editorial propiamente antiano.<ref>Editorial Kolibri in april een feit. "Amigoe". Curaçao, 14-03-1983, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640508:mpeg21:p003</ref> Inisiado tabata Ro de PAlm, kende despues tabata direktor di e editorial. El a wordo lanta den forma di un kooperativa di kua eskritor, poeta i otronan por bira miembro i laga nan obranan wordu publika. E organisashon a start ku sosten finansiero i ayudo di Sticusa. E prome publikashon tabata ''Muzikantil'', un kolekshon di músika ku ta kontené vals, danza, polka, mazurka, tumba i un seu di diferente kompositor di Aruba, Boneiru i Korsou di siglo 19 i 20. E prome obro literario ku a publika tabata Dolo di Amor.<ref>Proza, poezië van Hubert Wanga ”Doló di Amor”. "Amigoe". Curaçao, 18-05-1984, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641267:mpeg21:p014</ref> 1985: presidente di e directiva tabata Beti Doran. Na mart 1988 Ro de Palm ta fayese i na 1989 e editorial a wordu disolbe.<ref>Advertentie. "Amigoe". Curaçao, 16-03-1989, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642891:mpeg21:p008</ref> Algun publikashon ku a sali pa medio di Editorial Antiyano: * 1983 - ''Terminonan di aritmetika i geometria elemental'' di [[Antoine Maduro]]. * 1983 - ''Un Boka di poesia'', kolekshon di poema di Walter Palm * 1983 - ''Martein Lopap 2'' - [[Frank Martinus Arion]] * 1984 - ''Doló di Amor'', kolekshon di proza i poesia di Hubert Wanga * 1984 - PA Diverti - outor di korsou Arthur l. Tjin Kon Fat * 1985 - ''Something rich like chocolate: Caribbean Prose Writing in English'' - Aart G. Broek - un guia di e literatura di Karibe ingles como leerboek pa studiante *1988 - ''Makura'' , kuentanan kortiku di e outor id Korsou, Bèti Doran NOTES Als alles naar wens verloopt, zal medio volgende maand de oprichtingsvergadering worden gehouden van Editorial koOperativa Antiyano "Kolibri", een eigen Antilliaanse Uitgeverij opgericht om werken van haar leden en van derden uit te geven en over het algemeen de belangen van haar leden te behartigen. Momenteel zijn de conceptstatuten van de coöperatie ter revisie bij een notaris. - Kolibri" is niet specifiek een uitgeverij voor literaire werken, maar veeleer een algemene uitgeverij, aldus Ro de Palm van de werkgroep die bezig is met de voorbereidingen voor oprichting van de Antilliaanse uitgeverij.<ref>Editorial Kolibri in april een feit. "Amigoe". Curaçao, 14-03-1983, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640508:mpeg21:p003</ref> SEDERT ENKELE jaren terug tijdens het Festantil een motie werd aangenomen om te geraken tot de oprichting van een eigen Antilliaanse uitgeverij, is een kleine groep mensen, vooral gedreven door het enthousiasme en het doorzettingsvermogen van Ro de Palm, bezig geweest vorm te geven aan een eigen (coöperatieve) uitgeverij. Terwijl een aantal enthousiastelingen van het eerste uur al de moed bijna had opgegeven is het Ro uiteindelijk gelukt het werkelijk uitgeven van boeken te realiseren' enkele weken terug verscheen als eerste uitgave van de Editorial Kooperativa Antiyano "Kolibri" (in oprichting) MUZIKANTIL Volume I.<ref>De eerste klanken van uitgeverij "Kolibri". "Amigoe". Curaçao, 04-03-1983, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640500:mpeg21:p016</ref> Muzikantil, een bundel muziek van diverse Antilliaanse componisten, de eerste geluiden van de nieuwgeboren uitgeverij! Muzikantil bevat walsen, danza's, polka's, mazurka's, tumba's en een sehü van Arubaanse, Bonaireaanse en Curacaosche componisten uit de negentiende en twintigste eeuw. {{Appendix}} --------------------- {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Editorial Antiyano | imagen = | descripcion = | funda = | antecesor = | fecha disolucion = | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{NLD}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Editorial Antiyano''' tabata un editorial partikulier funda na 1972 pa Stanley Cras di Karibe Hulandes, establese na korsou. Algun publikashon ku a sali pa medio di Editorial Antiyano: *1973 ta publica ''Putesia'', coleccion di poeman, di Federico Oduber * 1980 ''Su Ekselensia interino'' - Stanley Cras hzp8zgbb9hjqessca4qkmgywrj0dwsi 199021 199020 2026-07-31T12:19:07Z Caribiana 8320 199021 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ [[Ultimo Noticia]] - [[Nobo]] --------------- {{infobox persona | variante = c | nomber = Stella Oosterof-Priest }} '''Estela (Stella) Oosterhof-Priest''' (☆ 1934 na ... – † 2022) tabata un produktor di radio, empresario di media, i luchadó pa derechinan di hende muhé di Kòrsou. E ta wòrdu konsiderá komo un di e pioneronan di tantu e mundu di radiodifushon moderno komo e movementu organisá di hende muhé na Kòrsou. Durante un karera ku a abarká vários dékada, e tabata aktivo komo presentadó, trahadó di programa, editor i atministradó den e sektor di media. Adishonalmente, ela hunga un ròl signifikante den emansipashon sosial di hende muhé na Kòrsou. == Biografia == Stella Priest a nase na [[Repúblika Dominikano]] di mayornan di Kòrsou. Na un edat yòn, el a muda ku su famia pa Kòrsou, kaminda el a lanta den bario di ..... Oosterhof-Priest a kuminsá su karera den e mundu di radio i transmishon na un tempu ku hende muhé tabata relativamente invisibel ainda den liderazgo òf posishonnan prominente den medionan di komunikashon. E tabata traha na Radio Hoyer, e tempo ey un di e radionan mas konosi na Kòrsou. Na aña 1958, Stella a sali pa Hulanda huntu ku Myrna Sintjago pa studia radio i television na Wereldomroep i na KRO. Na 1966, el a hasi e kambio pa TeleCuraçao, kaminda el a kuminsá traha komo lokutor i redaktor. Hasiendo esaki, ela pertenesé na e generashon di profeshonalnan di media ku a forma e desaroyo di televishon lokal na Kòrsou. Su presentashon kla, komportashon profeshonal i interesnan amplio a hasié un kara konosí i un bos rekonosibel pa e públiko. Despues, el a traha tambe pa Radio Nederland Wereldomroep, pa medio di kua el a keda enbolbí den transmishonnan dirigí na un públiko internashonal di abla hulandes. Komo resultado, su tereno di trabou a ekspandé mas leu ku e sosiedat eksklusivamente di Kòrsou. Huntu ku su kasá Hans Oosterhof, Stella Oosterhof-Priest a yuda konstruí un kapítulo importante den historia di radio privá di Kòrsou. Hans Oosterhof, konosí pa su nòmber di radio Suhandi, tabata wòrdu konsiderá un di e produktornan di radio mas influyente na Kòrsou. Ku tempu, Stella Oosterhof-Priest a bira doño i direktor di Radio Korsou FM i Laser 101, entre otro, dos stashon di radio ku a mantene un lugá permanente den e panorama di media di Kòrsou pa hopi aña. Banda di su trabou den medionan di komunikashon, Oosterhof-Priest a haña nòmber komo un di e fundadornan di e movement organisá di hende muhe na Kòrsou. Na aña 1974, e tabata entre e fundadornan di Women’s Steering Committee Curaçao (WSCC), un organisashon ku a trese diferente asociacion i grupo sosial di hende muhé huntu. E organisashon su meta tabata pa mehorá e posishon sosial, ekonómiko, i polítiko di hende muhé na Kòrsou. Stella Oosterhof-Priest a fayesé dia 25 di novèmber 2022, na Kòrsou, na edat di 88 aña. Su fayesimentu a wòrdu konmemorá ku hopi apresio den e mundu di media i e movementu di hende muhé. Despues di su morto, e operashon di Radio Korsou FM i Laser 101 tambe a yega su fin, markando e fin di un era den historia di radio privá di Kòrsou. Estela (Stella) Oosterhof-Priest ( 1934 – 2022) was een Curaçaose radiomaker, omroepster, mediaondernemer en voorvechter van vrouwenrechten. Zij behoort tot de pioniers van zowel de moderne omroepwereld als de georganiseerde vrouwenbeweging op Curaçao. Gedurende een loopbaan die meerdere decennia omvatte, was zij actief als presentatrice, programmamaker, redactrice en bestuurder binnen de mediasector. Daarnaast speelde zij een belangrijke rol in de maatschappelijke emancipatie van vrouwen op Curaçao en in het voormalige Nederlandse Antilliaanse verband. Stella Oosterhof-Priest werd geboren in de Dominicaanse Republiek als dochter van Curaçaose ouders. Op jonge leeftijd verhuisde zij met haar familie naar Curaçao, waar zij opgroeide en haar verdere leven zou doorbrengen. Oosterhof-Priest begon haar carrière in de radio- en omroepwereld in een tijd waarin vrouwen nog relatief weinig zichtbaar waren in leidinggevende of prominente mediaposities. Zij was werkzaam bij Radio Hoyer, destijds een van de bekendste radiozenders van Curaçao. In 1958 is Stella samen met Myrna Sintjago naar Nederland vertrokken om radio en televisie te studeren bij de Wereldomroep en de KRO. In 1966 maakte zij de overstap naar TeleCuraçao, waar zij als omroepster en redactrice ging werken. Daarmee behoorde zij tot de generatie mediaprofessionals die de opbouw van de lokale televisie op Curaçao vormgaven. Haar heldere presentatie, professionele houding en brede belangstelling maakten haar tot een vertrouwd gezicht en een herkenbare stem voor het publiek. Later werkte zij eveneens voor de Nederlandse Wereldomroep, waarmee zij betrokken raakte bij uitzendingen gericht op een internationaal Nederlandstalig publiek. Hierdoor werd haar werkterrein breder dan uitsluitend de Curaçaose samenleving. Samen met haar echtgenoot Hans Oosterhof bouwde Stella Oosterhof-Priest mee aan een belangrijk hoofdstuk in de particuliere radiogeschiedenis van Curaçao. Hans Oosterhof, bekend onder zijn radiopersoonlijkheid Suhandi, gold als een van de invloedrijkste radiomakers van het eiland. Na verloop van tijd werd Stella Oosterhof-Priest eigenaar en bestuurder van onder meer Radio Korsou FM en Laser 101, twee radiozenders die jarenlang een vaste plaats innamen binnen het Curaçaose medialandschap. Naast haar werk in de media verwierf Oosterhof-Priest aanzien als een van de grondleggers van de georganiseerde vrouwenbeweging op Curaçao. In 1974 behoorde zij tot de oprichters van het Women's Steering Committee Curaçao (WSCC), een organisatie die verschillende vrouwenverenigingen en maatschappelijke groepen samenbracht. Het doel van de organisatie was het verbeteren van de maatschappelijke, economische en politieke positie van vrouwen op Curaçao. Stella Oosterhof-Priest overleed op 25 november 2022 op Curaçao, op 88-jarige leeftijd. Haar overlijden werd binnen de mediawereld en de vrouwenbeweging met grote waardering herdacht. Na haar overlijden kwam ook een einde aan de exploitatie van Radio Korsou FM en Laser 101, waarmee een tijdperk uit de Curaçaose particuliere radiohistorie werd afgesloten. PAPIAMENTU ---------------- {{Variante|c}} {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Nobo | imagen = | descripcion = | funda = 1973 | antecesor = | fecha disolucion = 2025 | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{CUW}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} [[File:Kranten in Curaçao.jpg|thumb|Korantnan na Kòrsou (2024)]] '''Nobo''' ta un [[korant]] di atardi di [[Kòrsou]], ku tabata aktivo entre 1973 te 31 di yanüari 2025. zie La Prensa == Historia == no.wiki: Nobo ta un korant na Kòrsou . El a wòrdu fundá na 1973 i ta publiká na Papiamentu.<ref>van Dam, Oscar (2013): «Media in Curaçao - News Travels Fast», i Ieteke Witteveen, Wim Kamps og Guido Rojer jr. (red.): ''Contemporary Curaçao. A Caribbean Community'', Amsterdam: Uitgeverij SWP, s. 96.</ref> Un enkuesta di 2013 a haña ku Nobo tabatin un parti di merkado di alrededor di 5 porshento.<ref>[http://unesdoc.unesco.org/images/0024/002438/243896e.pdf ''Assessment of media development in Curaçao. Based on UNESCO's Media Development Indicators''], UNESCO, 2016, s. 185.</ref> Nobo es un periódico de Curaçao. Fue fundado en 1973 y se publica en papiamento[1]. Según un estudio de 2013, Nobo tenía una cuota de mercado de alrededor del 5%[2]. == Link eksterno == * [https://vigilantekorsou.news/ Wèpsait ofisial] Nobo ta un korant lokal na Kòrsou ku ta ofresé notisia i informashon na papiamentu. E korant ta enfoká riba vários tópiko, entre otro notisia lokal, deporte, kultura i eventonan internashonal. Nobo tin un presensia aktivo riba medionan sosial, manera Facebook, kaminda regularmente nan ta kompartí aktualisashonnan i notisianan. Ademas, e korant ta aksesibel online via su wèpsait, kaminda lektornan por sigui e último artíkulonan i desaroyonan. E empleadonan lo sigui traha te dia 31 di januari proximo.<ref>[https://nu.cw/2025/01/22/krant-nobo-stopt-per-31-januari/ Krant Nobo stopt per 31 januari], nu.cw (22 di yanuari 20250</ref> E publisista Carlos Daantje (1938) tabata e gran hòmber i forsa tras di Nobo. El a perkurá pa e publikashon di e edishonnan diario i no a duda pa duna abiertamente krítika, entre otro riba polítiko, kendenan den algun kaso a demanda rektifikashon. den keho i asta pasonan huridiko kontra e korant ?. ABC Informa a hasi negoshi bou di e nòmber Nobo.<ref name="AD">[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/30643-middagkrant-nobo-stopt-na-51-jaar Middagkrant Nobo stopt na 51 jaar], [[Antilliaans Dagblad]] (22 di yanuari 2025)</ref> Nobo a wòrdu fundá den e añanan turbulento despues di e lantamentunan di 30 di mei 1969, ora ku a sende partinan grandi di Punda i Otrobanda na kandela. A pone mas atenshon na e idioma lokal Papiamentu i na konsientisashon lokal. E corant di atardi semper tabata ubica na Scherpenheuvel. Huntu ku Amigoe, Nobo tabata wòrdu imprimí anteriormente na Rotaprint, tambe na Scherpenheuvel. Despues a outsource e imprenta na De Stad te Mundo Nobo. Ku desaparishon di Nobo awor Kòrsou tin solamente dos korant na idioma Papiamentu (Extra i Vigilante) i dos korant hulandes (Amigoe i Antilliaans Dagblad).<ref name="AD"/> * Na 1988 den un kaso lanta pa gezaghebber interino di korsou, Stanley Lamp, pa defamashon hues [[Bob Wit]] a prohibi kontinuashon di e rubrika sensashonal ''Den Kareda i bou di Tapara''.<ref>{{citeer web|titel=Na vonnis rechter Wit Geruchtmakende rubiek niet langer in Nobo|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-03-16|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-01-31|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642090:mpeg21:p010}}</ref> === Nobo-Nederland === * in de jaren 1980 lanceerde Nobo een editie voor Nederland.<ref>{{citeer web|titel=Exploitatieprobleem Nobo-Nederland|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-08-12|bezochtdatum=2025-01-31|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642961:mpeg21:p007}}</ref> Na kuminsamentu di 1989, e korant diario Nobo na idioma Papiamentu lo aparesé na Hulanda. E edishon hulandes ta idéntiko ku e vershon antiano ku un adishon di un kantidat di página di notisianan lokal hulandes antiano i un sekshon di notisia hulandes.<ref>{{citeer web|titel=Dagblad Nobo vanaf januari ook in Nederland. "Amigoe". Curaçao, 08-12-1988, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642858:mpeg21:p003}}</ref> * Sinds enkele maanden verschijnt er dagelijks in Nederland een Nederlandse Nobo. Nederlandse Nobo niet in de zin dat het volledig Nederlandstalig is maar in de zin dat het een eigen redactie in Nederland heeft. Ook wordt de krant in Nederland gedrukt, namelijk door Sijthoff Pers BV in Rijswijk. Het speciale van Nobo- Nederland is wel de technische wijze waarop de krant gemaakt wordt. Nobo-Nederland heeft direct contact met de redactie op Curacao via de satelliet, zo suggereert een tekening op de voorpagina. Satelliet klinkt erg mooi maar in principe gaat de communicatie op dezelfde manier als een telefoongesprek. Wel speciaal is de datalijn- communicatie: dat is geen gewone telefoonlijn maar een lijn speciaal voor de transmissie van data. En middels een modum komen de data op een computer- floppy-disc. Zo kunnen alle artikelen van de Antilliaanse Nobo binnen vier minuten in Nederland zijn met een perfecte kwaliteit en relatief goedkope transmissiekosten, in tegenstelling tot bijvoorbeeld een telefax-lijn Zo blijkt uit informatie die door het bedrijfin Nederland wordt verstrekt. Center-gebouw in Kotterdamcentrum. Jorge Sulbaran is algemeen directeur en Carlos Daantje op Curacao is de officiële hoofdredacteur. Maar in Rotterdam is Gonzalo Cuales de verantwoordelijke eindredacteur, 'Hefe di Informashon'. Met hem had ik een gesprek. Cuales is na vijftien succesvolle jaren in de showbizz - hij presenteerde onder andere de populaire quizzshow Caroussel - en na vele jaren ervaring in de perswereld, bij TeleCuracao, bij bijna alle radio- stations en bij verschillende kranten op Curacao, vanwege familieomstandigheden naar Nederland vertrokken. Bovendien was hij na al die jaren een beetje uitgekeken op de mediawereld op Curacao en wilde hij wat anders proberen in Nederland. Het was in eerste instantie niet zijn bedoeling om bij Nobo-Nederland te gaan werken maar in oktober 1988 werd hij door Sulbaran benaderd om deze positie te bekleden. Gonzalo Cuales en Dulce Martiszoon, eveneens afkomstig van Curacao, vormen samen de vaste redactie en daarnaast zijn er nog vijf freelance correspondenten verspreid over heel Nederland in dienst. De redactie van Nobo-Nederland is zelfstandig en beslist bijvoorbeeld zelf welk nieuws geselecteerd en Nobo-Nederland heet officieel Satellite News B.V. Rotterdam <ref>Media in Nederland: nauwelijks aandacht voor de minderheden NOBO-Nederland: gedurfd project Nieuwsflits nog in kinderschoenen. "Amigoe". Curaçao, 01-07-1989, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642926:mpeg21:p016</ref> Nobo is een Antilliaanse krant in die zin dat het blad tot nu toe in het Papiamentu verschijnt maar op basis van marké-economische overwegingen wil men volgens Cuales in de toekomst 'een Nederlandse krant' worden en voor tenminste 50 procent in de Nederlandse taal verschijnen. gepubliceerd wordt. Nobo-Nederland beschikt over een goed distributienetwerk met zon 234 verkooppunten in het gehele land. Dagelijks worden er ongeveer 4500 exemplaren gedrukt, waarvan er gemiddeld zon 3500 worden verkocht. De doelstellingen van NOBO-Nederland met betrekking tot de informatie-functie is op de eerste plaats nieuws brengen dat de Antilliaanse en Arubaanse gemeenschap in Nederland aangaat. {{Appendix}} [[:Category:Kòrsou]] '''Carlos Daantje''' (1938) tabata direktor di ABC Informa NV, kompania registra na Aruba dia 7 di november 1973. Dia 16 di november 1974 a registra ABC Informa na Korsou, usando e nomber komersial "Nobo". * 1974 hoofdredacteur van Nobo; 1993 nog hoofdredacteur * tevens directeur van drukkerij Rotaprint * stond in 1995 aan de wieg van de oprichting van Antilliaans Dagblad<ref>Nobo-directeur: over drie maanden een Nederlandstalig ochtendblad. "Amigoe". Curaçao, 20-06-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645071:mpeg21:p002</ref> * ABC Informa ta publica e corant di atardi Nobo y ta un accionista di cincuenta porciento den e compania di imprenta Rotaprint. Cincuenta porciento di e accionnan di ABC Informa ta propiedad na Curacao di Carlos Daantje y Ronchi Isa (ex Prome Minister di Antiyas Hulandes). E otro mitar ta propiedad di cuater comerciante Arubiano.<ref>{{Citeer web|titel=Gesprekken over aandelenverkoop Nobo aan de CITCO|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-03-20|bezochtdatum=2025-01-23|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644003:mpeg21:p003}}</ref> *ABC-Informa n.v a dicidi di laga publico scoge un nomber pa e corant diario nobo. Pa esaki lo tuma luga awe nochi un programa di television special na tanto Tele-Curacao como Tele-Aruba. Na Aruba e programa lo wordo dirigi pa Sr. Ronny Brete, mientras cu Eddie Oleana lo ta encarga na Curacao. E oficina di e corant nobo lo ta situa den Conscie'ntiesteeg, banda di e edificio di N.V. Paulusdrukkerij. E localidad na Aruba lo wordo anuncia pa un fecha despues.<ref>Nieuwe krant in papiaments. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 01-11-1973, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461541:mpeg21:p003</ref> * WILLEMSTAD "NOBO" wordt de naam van de nieuwe Papiamentstalige krant welke op 16 november voor het eerst van de pers komt met een oplage van 7000 voor Curacao, Aruba en Bonaire. Een jury bestaande uit mevr. Sonia Garmers en de heren Elis Juliana, Cees Martina, Padü Lampe en Janchie Tromp heeft deze naam uitgekozen uit de ruim 1500 inzendingen welke donderdagavond waren binnengekomen tijdens een wedstrijd welke was uitgeschreven en waarmee de winnaar f. 250 kon verdienen. Na de aankondiging via Tele- Cunrcao en Tele-Aruba stonden de telefoonnummers welke waren.<ref>{{citeer web|titel=„NOBO” wordt naam van nieuw dagblad. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 05-11-1973, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461544:mpeg21:p011}}</ref> * Rotaprint Nv werd opgericht in 1976 door Carlos Daantje (Nobo) en Norbert Hendrikse (Amigoe).<ref>{{citeer web|titel=Rotaprint nv. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 09-03-1976, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010460209:mpeg21:p007}}</ref> * krant niet politiek gebonden<ref>{{citeer web|titel=Bij presentatie ABC Informativo: Nobo politiek niet gebonden. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 08-11-1973, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461547:mpeg21:p005]]</ref> {{Appendix}} ------- == Ultimo Noticia == {{Variante|c}} {{Infobox empresa| variante = c | nomber = Ultimo Noticia | imagen = | descripcion = | funda = 1982 | antecesor = | fecha disolucion = 2017 | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{CUW}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Kòrsou]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Ultimo Noticia''' tabata un matutino i korant lokal di [[Kòrsou]] den idioma [[papiamentu]], ku a sali entre 1982 i 2017. == Historia == El a wòrdu fundá komo matutino na 1979 pa ... bou di e nomber Awor, kambia na 1982 pa Awe. <ref>https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640615:mpeg21:a0052</ref> E promé edishon a keda publiká dia 8 di desember 1979.<ref>Awor wil vertrouwen scheppen. "Amigoe". Curaçao, 08-12-1979, p. 10. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640080:mpeg21:p010</ref> E prome hefe di redakshon tabata Humphrey Josefa. Despues ku e korant a wòrdu deklará fayit a saka e último edishon riba dia 30? di desèmber 2017.<ref name="Antilliaans Dagblad">[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/16782-la-prensa-rolt-niet-meer-van-de-persen La Prensa rolt niet meer van de persen], [[Antilliaans Dagblad]] (30 di novèmber 2017)</ref> == Eks-redaktor i reportero == <!-- ORDEN ALFABETIKO SEGUN FAM --> * Humphrey Josefa * E ta un matutino ku sirkulashon gratis. E korant ta karakterisá pa su kobertura sensasionalista ku portadanan ku titular grandi i storia di delinkuensia i aksidente di tráfiko i por wordu deskribi komo tipo "tabloid". Ultimo Noticia es un periódico matutino gratuito de Curaçao. Se fundó en 1982,[1][2] y primero se llamó Awor.[3] Ha tenido el mismo propietario que La Prensa. El idioma es el papiamento. Su cobertura se caracteriza por la delincuencia y los accidentes de tráfico y se describe como tabloide[4]. Una encuesta de 2013 reveló que el 17% del público lector de periódicos de la isla leía Ultimo Noticia, lo que lo convertía en el cuarto periódico más leído después de Extra, Vigilante y Amigoe[5]. Ultimo Noticia ta un corant di mainta cu ta wordo bendi los na Curaçao. El a wòrdu establesé na 1982,[1][2] i a wòrdu yamá Awor pa promé biaha.[3] E tabatin e mesun doño ku La Prensa. E idioma ta papiamentu. E kobertura ta karakterisá pa kasonan kriminal i aksidentenan di tráfiko i ta wòrdu deskribí komo tabloid.[4] Un enkuesta di 2013 a haña ku 17% di e públiko ku ta lesa korant di e isla ta lesa Ultimo Noticia, loke ta hasié e di kuater korant mas lesá despues di Extra, Vigilante i Amigoe.[5] * 'Ultimo Noticia' is in Nederland bij diverse verkooppunten verkrijgbaar, maar verschijnt helaas altijd enkele dagen te laat en kent bovendien geen aparte redactie in Nederland.<ref>Media in Nederland: nauwelijks aandacht voor de minderheden NOBO-Nederland: gedurfd project Nieuwsflits nog in kinderschoenen. "Amigoe". Curaçao, 01-07-1989, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642926:mpeg21:p016</ref> {{Appendix}} Ultimo Noticia heeft het daglicht gezien als ochtendblad, dat volgens de plannen 's avonds vanaf elf uur te koop is, maar dan wel gedateerd op de volgende dag. Het is de krant, zo moet begrepen worden uit het openingsbericht onder de kop Nos tei, waarnaar velen op de Antillen hebben uitgekeken. Het is dan ook geen echt Antilliaanse krant, zoals de onderkop wil doen geloven. Niet wordt duidelijk of dit laatste ook inhoudt dat de krant vanaf elf uur 's avonds ook op Aruba en Bonaire bv gekocht kan worden. De directie bestaat uit de heren Chicho Jonckheer en Jossy Mansur, terwijl de hoofdredactrice is Jenny Cratz met als adjunct-hoofdredacteur Rigoberto Galan Melendez. Beloofd wordt wel dat men dagelijks met een krant verschijnt van minstens twintig pagina's. De uitgeversmaatschappij is Ultimo Noticia nv. Redactioneel wordt verder medewerking verleend door Chaco Castro, Yvonne Richardson, Giovanni Atalita, W.A. (Billy) Jonckheer, Sterling Isenia, A.l.F.Hellburg, dr W.F. van Leeuwen, dokter J.Hammoud en X.Booster, fotograaf Ken Wong; op Aruba is men redactioneel aanwezig met Toty Arends, Django Simmons als fotograaf en op Bonaire via Agenda Tima met als correspondent Magno (Ibi) Piar.<ref>Ultimo noticia verschenen. "Amigoe". Curaçao, 02-08-1982, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 26-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640720:mpeg21:p002</ref> [[:Category:Kòrsou]] Ultimo Noticia is een ochtendkrant die in bulk wordt verkocht op Curaçao . Het werd opgericht in 1982, [1] [2] en heette eerst Awor . [3] Het heeft dezelfde eigenaar gehad als La Prensa . De taal is Papiaments . De berichtgeving kenmerkt zich door strafzaken en verkeersongevallen en wordt omschreven als tabloid. [4] Uit een onderzoek uit 2013 bleek dat 17% van het krantenlezerspubliek op het eiland Ultimo Noticia las , waarmee het de vierde meest gelezen krant is, na Extra , Vigilante en Amigoe . [5] ------------------ media na korsou dekada 40:Er waren naast Amigoe al drie dagbladen op Curagao: *, de Boletin Comercial van Momon Pinedo, * La Prensa van Emilio Lopez Henriquez, en de * Beurs- en Nieuwsberichten met Johan van de Walle als hoofdredacteur. ----------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Editorial Colibri | imagen = | descripcion = | funda = | antecesor = | fecha disolucion = | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{NLD}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Editorial Kolibri''', ofisialmente Editorial Kooperativo Antiyano Kolibri, tabata un editorial di Karibe Hulandes, establese na korsou. E no tabata spesifikamente un editorial literario sino un editorial general. El a wordu funda na 1983 komo e prome editorial propiamente antiano.<ref>Editorial Kolibri in april een feit. "Amigoe". Curaçao, 14-03-1983, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640508:mpeg21:p003</ref> Inisiado tabata Ro de PAlm, kende despues tabata direktor di e editorial. El a wordo lanta den forma di un kooperativa di kua eskritor, poeta i otronan por bira miembro i laga nan obranan wordu publika. E organisashon a start ku sosten finansiero i ayudo di Sticusa. E prome publikashon tabata ''Muzikantil'', un kolekshon di músika ku ta kontené vals, danza, polka, mazurka, tumba i un seu di diferente kompositor di Aruba, Boneiru i Korsou di siglo 19 i 20. E prome obro literario ku a publika tabata Dolo di Amor.<ref>Proza, poezië van Hubert Wanga ”Doló di Amor”. "Amigoe". Curaçao, 18-05-1984, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641267:mpeg21:p014</ref> 1985: presidente di e directiva tabata Beti Doran. Na mart 1988 Ro de Palm ta fayese i na 1989 e editorial a wordu disolbe.<ref>Advertentie. "Amigoe". Curaçao, 16-03-1989, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642891:mpeg21:p008</ref> Algun publikashon ku a sali pa medio di Editorial Antiyano: * 1983 - ''Terminonan di aritmetika i geometria elemental'' di [[Antoine Maduro]]. * 1983 - ''Un Boka di poesia'', kolekshon di poema di Walter Palm * 1983 - ''Martein Lopap 2'' - [[Frank Martinus Arion]] * 1984 - ''Doló di Amor'', kolekshon di proza i poesia di Hubert Wanga * 1984 - PA Diverti - outor di korsou Arthur l. Tjin Kon Fat * 1985 - ''Something rich like chocolate: Caribbean Prose Writing in English'' - Aart G. Broek - un guia di e literatura di Karibe ingles como leerboek pa studiante *1988 - ''Makura'' , kuentanan kortiku di e outor id Korsou, Bèti Doran NOTES Als alles naar wens verloopt, zal medio volgende maand de oprichtingsvergadering worden gehouden van Editorial koOperativa Antiyano "Kolibri", een eigen Antilliaanse Uitgeverij opgericht om werken van haar leden en van derden uit te geven en over het algemeen de belangen van haar leden te behartigen. Momenteel zijn de conceptstatuten van de coöperatie ter revisie bij een notaris. - Kolibri" is niet specifiek een uitgeverij voor literaire werken, maar veeleer een algemene uitgeverij, aldus Ro de Palm van de werkgroep die bezig is met de voorbereidingen voor oprichting van de Antilliaanse uitgeverij.<ref>Editorial Kolibri in april een feit. "Amigoe". Curaçao, 14-03-1983, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640508:mpeg21:p003</ref> SEDERT ENKELE jaren terug tijdens het Festantil een motie werd aangenomen om te geraken tot de oprichting van een eigen Antilliaanse uitgeverij, is een kleine groep mensen, vooral gedreven door het enthousiasme en het doorzettingsvermogen van Ro de Palm, bezig geweest vorm te geven aan een eigen (coöperatieve) uitgeverij. Terwijl een aantal enthousiastelingen van het eerste uur al de moed bijna had opgegeven is het Ro uiteindelijk gelukt het werkelijk uitgeven van boeken te realiseren' enkele weken terug verscheen als eerste uitgave van de Editorial Kooperativa Antiyano "Kolibri" (in oprichting) MUZIKANTIL Volume I.<ref>De eerste klanken van uitgeverij "Kolibri". "Amigoe". Curaçao, 04-03-1983, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640500:mpeg21:p016</ref> Muzikantil, een bundel muziek van diverse Antilliaanse componisten, de eerste geluiden van de nieuwgeboren uitgeverij! Muzikantil bevat walsen, danza's, polka's, mazurka's, tumba's en een sehü van Arubaanse, Bonaireaanse en Curacaosche componisten uit de negentiende en twintigste eeuw. {{Appendix}} --------------------- {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Editorial Antiyano | imagen = | descripcion = | funda = | antecesor = | fecha disolucion = | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{NLD}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Editorial Antiyano''' tabata un editorial partikulier funda na 1972 pa Stanley Cras di Karibe Hulandes, establese na korsou. Algun publikashon ku a sali pa medio di Editorial Antiyano: *1973 ta publica ''Putesia'', coleccion di poeman, di Federico Oduber * 1980 ''Su Ekselensia interino'' - Stanley Cras 3q4ai9ssugr1t0env9eon37llcpoaut 199022 199021 2026-07-31T12:25:51Z Caribiana 8320 199022 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ [[Ultimo Noticia]] - [[Nobo]] --------------- {{infobox persona | variante = c | nomber = Stella Oosterof-Priest }} '''Estela Mercedes (Stella) Oosterhof-Priest''' (☆ [[22 di ougùstùs]] [[1934]] na ... – † 2022) tabata un produktor di radio, empresario di media, i luchadó pa derechinan di hende muhé di Kòrsou. E ta wòrdu konsiderá komo un di e pioneronan di tantu e mundu di radiodifushon moderno komo e movementu organisá di hende muhé na Kòrsou. Durante un karera ku a abarká vários dékada, e tabata aktivo komo presentadó, trahadó di programa, editor i atministradó den e sektor di media. Adishonalmente, ela hunga un ròl signifikante den emansipashon sosial di hende muhé na Kòrsou. == Biografia == Stella Priest a nase na [[Repúblika Dominikano]] di mayornan di Kòrsou. Na un edat yòn, el a muda ku su famia pa Kòrsou, kaminda el a lanta den bario di ..... Oosterhof-Priest a kuminsá su karera den e mundu di radio i transmishon na un tempu ku hende muhé tabata relativamente invisibel ainda den liderazgo òf posishonnan prominente den medionan di komunikashon. E tabata traha na Radio Hoyer, e tempo ey un di e radionan mas konosi na Kòrsou. Na aña 1958, Stella a sali pa Hulanda huntu ku Myrna Sintjago pa studia radio i television na Wereldomroep i na KRO. Na 1966, el a hasi e kambio pa TeleCuraçao, kaminda el a kuminsá traha komo lokutor i redaktor. Hasiendo esaki, ela pertenesé na e generashon di profeshonalnan di media ku a forma e desaroyo di televishon lokal na Kòrsou. Su presentashon kla, komportashon profeshonal i interesnan amplio a hasié un kara konosí i un bos rekonosibel pa e públiko. Despues, el a traha tambe pa Radio Nederland Wereldomroep, pa medio di kua el a keda enbolbí den transmishonnan dirigí na un públiko internashonal di abla hulandes. Komo resultado, su tereno di trabou a ekspandé mas leu ku e sosiedat eksklusivamente di Kòrsou. Huntu ku su kasá Hans Oosterhof, Stella Oosterhof-Priest a yuda konstruí un kapítulo importante den historia di radio privá di Kòrsou. Hans Oosterhof, konosí pa su nòmber di radio Suhandi, tabata wòrdu konsiderá un di e produktornan di radio mas influyente na Kòrsou. Ku tempu, Stella Oosterhof-Priest a bira doño i direktor di Radio Korsou FM i Laser 101, entre otro, dos stashon di radio ku a mantene un lugá permanente den e panorama di media di Kòrsou pa hopi aña. Banda di su trabou den medionan di komunikashon, Oosterhof-Priest a haña nòmber komo un di e fundadornan di e movement organisá di hende muhe na Kòrsou. Na aña 1974, e tabata entre e fundadornan di Women’s Steering Committee Curaçao (WSCC), un organisashon ku a trese diferente asociacion i grupo sosial di hende muhé huntu. E organisashon su meta tabata pa mehorá e posishon sosial, ekonómiko, i polítiko di hende muhé na Kòrsou. Stella Oosterhof-Priest a fayesé dia 25 di novèmber 2022, na Kòrsou, na edat di 88 aña. Su fayesimentu a wòrdu konmemorá ku hopi apresio den e mundu di media i e movementu di hende muhé. Despues di su morto, e operashon di Radio Korsou FM i Laser 101 tambe a yega su fin, markando e fin di un era den historia di radio privá di Kòrsou. Estela (Stella) Oosterhof-Priest ( 1934 – 2022) was een Curaçaose radiomaker, omroepster, mediaondernemer en voorvechter van vrouwenrechten. Zij behoort tot de pioniers van zowel de moderne omroepwereld als de georganiseerde vrouwenbeweging op Curaçao. Gedurende een loopbaan die meerdere decennia omvatte, was zij actief als presentatrice, programmamaker, redactrice en bestuurder binnen de mediasector. Daarnaast speelde zij een belangrijke rol in de maatschappelijke emancipatie van vrouwen op Curaçao en in het voormalige Nederlandse Antilliaanse verband. Stella Oosterhof-Priest werd geboren in de Dominicaanse Republiek als dochter van Curaçaose ouders. Op jonge leeftijd verhuisde zij met haar familie naar Curaçao, waar zij opgroeide en haar verdere leven zou doorbrengen. Oosterhof-Priest begon haar carrière in de radio- en omroepwereld in een tijd waarin vrouwen nog relatief weinig zichtbaar waren in leidinggevende of prominente mediaposities. Zij was werkzaam bij Radio Hoyer, destijds een van de bekendste radiozenders van Curaçao. In 1958 is Stella samen met Myrna Sintjago naar Nederland vertrokken om radio en televisie te studeren bij de Wereldomroep en de KRO. In 1966 maakte zij de overstap naar TeleCuraçao, waar zij als omroepster en redactrice ging werken. Daarmee behoorde zij tot de generatie mediaprofessionals die de opbouw van de lokale televisie op Curaçao vormgaven. Haar heldere presentatie, professionele houding en brede belangstelling maakten haar tot een vertrouwd gezicht en een herkenbare stem voor het publiek. Later werkte zij eveneens voor de Nederlandse Wereldomroep, waarmee zij betrokken raakte bij uitzendingen gericht op een internationaal Nederlandstalig publiek. Hierdoor werd haar werkterrein breder dan uitsluitend de Curaçaose samenleving. Samen met haar echtgenoot Hans Oosterhof bouwde Stella Oosterhof-Priest mee aan een belangrijk hoofdstuk in de particuliere radiogeschiedenis van Curaçao. Hans Oosterhof, bekend onder zijn radiopersoonlijkheid Suhandi, gold als een van de invloedrijkste radiomakers van het eiland. Na verloop van tijd werd Stella Oosterhof-Priest eigenaar en bestuurder van onder meer Radio Korsou FM en Laser 101, twee radiozenders die jarenlang een vaste plaats innamen binnen het Curaçaose medialandschap. Naast haar werk in de media verwierf Oosterhof-Priest aanzien als een van de grondleggers van de georganiseerde vrouwenbeweging op Curaçao. In 1974 behoorde zij tot de oprichters van het Women's Steering Committee Curaçao (WSCC), een organisatie die verschillende vrouwenverenigingen en maatschappelijke groepen samenbracht. Het doel van de organisatie was het verbeteren van de maatschappelijke, economische en politieke positie van vrouwen op Curaçao. Stella Oosterhof-Priest overleed op 25 november 2022 op Curaçao, op 88-jarige leeftijd. Haar overlijden werd binnen de mediawereld en de vrouwenbeweging met grote waardering herdacht. Na haar overlijden kwam ook een einde aan de exploitatie van Radio Korsou FM en Laser 101, waarmee een tijdperk uit de Curaçaose particuliere radiohistorie werd afgesloten. PAPIAMENTU ---------------- {{Variante|c}} {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Nobo | imagen = | descripcion = | funda = 1973 | antecesor = | fecha disolucion = 2025 | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{CUW}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} [[File:Kranten in Curaçao.jpg|thumb|Korantnan na Kòrsou (2024)]] '''Nobo''' ta un [[korant]] di atardi di [[Kòrsou]], ku tabata aktivo entre 1973 te 31 di yanüari 2025. zie La Prensa == Historia == no.wiki: Nobo ta un korant na Kòrsou . El a wòrdu fundá na 1973 i ta publiká na Papiamentu.<ref>van Dam, Oscar (2013): «Media in Curaçao - News Travels Fast», i Ieteke Witteveen, Wim Kamps og Guido Rojer jr. (red.): ''Contemporary Curaçao. A Caribbean Community'', Amsterdam: Uitgeverij SWP, s. 96.</ref> Un enkuesta di 2013 a haña ku Nobo tabatin un parti di merkado di alrededor di 5 porshento.<ref>[http://unesdoc.unesco.org/images/0024/002438/243896e.pdf ''Assessment of media development in Curaçao. Based on UNESCO's Media Development Indicators''], UNESCO, 2016, s. 185.</ref> Nobo es un periódico de Curaçao. Fue fundado en 1973 y se publica en papiamento[1]. Según un estudio de 2013, Nobo tenía una cuota de mercado de alrededor del 5%[2]. == Link eksterno == * [https://vigilantekorsou.news/ Wèpsait ofisial] Nobo ta un korant lokal na Kòrsou ku ta ofresé notisia i informashon na papiamentu. E korant ta enfoká riba vários tópiko, entre otro notisia lokal, deporte, kultura i eventonan internashonal. Nobo tin un presensia aktivo riba medionan sosial, manera Facebook, kaminda regularmente nan ta kompartí aktualisashonnan i notisianan. Ademas, e korant ta aksesibel online via su wèpsait, kaminda lektornan por sigui e último artíkulonan i desaroyonan. E empleadonan lo sigui traha te dia 31 di januari proximo.<ref>[https://nu.cw/2025/01/22/krant-nobo-stopt-per-31-januari/ Krant Nobo stopt per 31 januari], nu.cw (22 di yanuari 20250</ref> E publisista Carlos Daantje (1938) tabata e gran hòmber i forsa tras di Nobo. El a perkurá pa e publikashon di e edishonnan diario i no a duda pa duna abiertamente krítika, entre otro riba polítiko, kendenan den algun kaso a demanda rektifikashon. den keho i asta pasonan huridiko kontra e korant ?. ABC Informa a hasi negoshi bou di e nòmber Nobo.<ref name="AD">[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/30643-middagkrant-nobo-stopt-na-51-jaar Middagkrant Nobo stopt na 51 jaar], [[Antilliaans Dagblad]] (22 di yanuari 2025)</ref> Nobo a wòrdu fundá den e añanan turbulento despues di e lantamentunan di 30 di mei 1969, ora ku a sende partinan grandi di Punda i Otrobanda na kandela. A pone mas atenshon na e idioma lokal Papiamentu i na konsientisashon lokal. E corant di atardi semper tabata ubica na Scherpenheuvel. Huntu ku Amigoe, Nobo tabata wòrdu imprimí anteriormente na Rotaprint, tambe na Scherpenheuvel. Despues a outsource e imprenta na De Stad te Mundo Nobo. Ku desaparishon di Nobo awor Kòrsou tin solamente dos korant na idioma Papiamentu (Extra i Vigilante) i dos korant hulandes (Amigoe i Antilliaans Dagblad).<ref name="AD"/> * Na 1988 den un kaso lanta pa gezaghebber interino di korsou, Stanley Lamp, pa defamashon hues [[Bob Wit]] a prohibi kontinuashon di e rubrika sensashonal ''Den Kareda i bou di Tapara''.<ref>{{citeer web|titel=Na vonnis rechter Wit Geruchtmakende rubiek niet langer in Nobo|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-03-16|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-01-31|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642090:mpeg21:p010}}</ref> === Nobo-Nederland === * in de jaren 1980 lanceerde Nobo een editie voor Nederland.<ref>{{citeer web|titel=Exploitatieprobleem Nobo-Nederland|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-08-12|bezochtdatum=2025-01-31|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642961:mpeg21:p007}}</ref> Na kuminsamentu di 1989, e korant diario Nobo na idioma Papiamentu lo aparesé na Hulanda. E edishon hulandes ta idéntiko ku e vershon antiano ku un adishon di un kantidat di página di notisianan lokal hulandes antiano i un sekshon di notisia hulandes.<ref>{{citeer web|titel=Dagblad Nobo vanaf januari ook in Nederland. "Amigoe". Curaçao, 08-12-1988, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642858:mpeg21:p003}}</ref> * Sinds enkele maanden verschijnt er dagelijks in Nederland een Nederlandse Nobo. Nederlandse Nobo niet in de zin dat het volledig Nederlandstalig is maar in de zin dat het een eigen redactie in Nederland heeft. Ook wordt de krant in Nederland gedrukt, namelijk door Sijthoff Pers BV in Rijswijk. Het speciale van Nobo- Nederland is wel de technische wijze waarop de krant gemaakt wordt. Nobo-Nederland heeft direct contact met de redactie op Curacao via de satelliet, zo suggereert een tekening op de voorpagina. Satelliet klinkt erg mooi maar in principe gaat de communicatie op dezelfde manier als een telefoongesprek. Wel speciaal is de datalijn- communicatie: dat is geen gewone telefoonlijn maar een lijn speciaal voor de transmissie van data. En middels een modum komen de data op een computer- floppy-disc. Zo kunnen alle artikelen van de Antilliaanse Nobo binnen vier minuten in Nederland zijn met een perfecte kwaliteit en relatief goedkope transmissiekosten, in tegenstelling tot bijvoorbeeld een telefax-lijn Zo blijkt uit informatie die door het bedrijfin Nederland wordt verstrekt. Center-gebouw in Kotterdamcentrum. Jorge Sulbaran is algemeen directeur en Carlos Daantje op Curacao is de officiële hoofdredacteur. Maar in Rotterdam is Gonzalo Cuales de verantwoordelijke eindredacteur, 'Hefe di Informashon'. Met hem had ik een gesprek. Cuales is na vijftien succesvolle jaren in de showbizz - hij presenteerde onder andere de populaire quizzshow Caroussel - en na vele jaren ervaring in de perswereld, bij TeleCuracao, bij bijna alle radio- stations en bij verschillende kranten op Curacao, vanwege familieomstandigheden naar Nederland vertrokken. Bovendien was hij na al die jaren een beetje uitgekeken op de mediawereld op Curacao en wilde hij wat anders proberen in Nederland. Het was in eerste instantie niet zijn bedoeling om bij Nobo-Nederland te gaan werken maar in oktober 1988 werd hij door Sulbaran benaderd om deze positie te bekleden. Gonzalo Cuales en Dulce Martiszoon, eveneens afkomstig van Curacao, vormen samen de vaste redactie en daarnaast zijn er nog vijf freelance correspondenten verspreid over heel Nederland in dienst. De redactie van Nobo-Nederland is zelfstandig en beslist bijvoorbeeld zelf welk nieuws geselecteerd en Nobo-Nederland heet officieel Satellite News B.V. Rotterdam <ref>Media in Nederland: nauwelijks aandacht voor de minderheden NOBO-Nederland: gedurfd project Nieuwsflits nog in kinderschoenen. "Amigoe". Curaçao, 01-07-1989, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642926:mpeg21:p016</ref> Nobo is een Antilliaanse krant in die zin dat het blad tot nu toe in het Papiamentu verschijnt maar op basis van marké-economische overwegingen wil men volgens Cuales in de toekomst 'een Nederlandse krant' worden en voor tenminste 50 procent in de Nederlandse taal verschijnen. gepubliceerd wordt. Nobo-Nederland beschikt over een goed distributienetwerk met zon 234 verkooppunten in het gehele land. Dagelijks worden er ongeveer 4500 exemplaren gedrukt, waarvan er gemiddeld zon 3500 worden verkocht. De doelstellingen van NOBO-Nederland met betrekking tot de informatie-functie is op de eerste plaats nieuws brengen dat de Antilliaanse en Arubaanse gemeenschap in Nederland aangaat. {{Appendix}} [[:Category:Kòrsou]] '''Carlos Daantje''' (1938) tabata direktor di ABC Informa NV, kompania registra na Aruba dia 7 di november 1973. Dia 16 di november 1974 a registra ABC Informa na Korsou, usando e nomber komersial "Nobo". * 1974 hoofdredacteur van Nobo; 1993 nog hoofdredacteur * tevens directeur van drukkerij Rotaprint * stond in 1995 aan de wieg van de oprichting van Antilliaans Dagblad<ref>Nobo-directeur: over drie maanden een Nederlandstalig ochtendblad. "Amigoe". Curaçao, 20-06-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645071:mpeg21:p002</ref> * ABC Informa ta publica e corant di atardi Nobo y ta un accionista di cincuenta porciento den e compania di imprenta Rotaprint. Cincuenta porciento di e accionnan di ABC Informa ta propiedad na Curacao di Carlos Daantje y Ronchi Isa (ex Prome Minister di Antiyas Hulandes). E otro mitar ta propiedad di cuater comerciante Arubiano.<ref>{{Citeer web|titel=Gesprekken over aandelenverkoop Nobo aan de CITCO|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-03-20|bezochtdatum=2025-01-23|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644003:mpeg21:p003}}</ref> *ABC-Informa n.v a dicidi di laga publico scoge un nomber pa e corant diario nobo. Pa esaki lo tuma luga awe nochi un programa di television special na tanto Tele-Curacao como Tele-Aruba. Na Aruba e programa lo wordo dirigi pa Sr. Ronny Brete, mientras cu Eddie Oleana lo ta encarga na Curacao. E oficina di e corant nobo lo ta situa den Conscie'ntiesteeg, banda di e edificio di N.V. Paulusdrukkerij. E localidad na Aruba lo wordo anuncia pa un fecha despues.<ref>Nieuwe krant in papiaments. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 01-11-1973, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461541:mpeg21:p003</ref> * WILLEMSTAD "NOBO" wordt de naam van de nieuwe Papiamentstalige krant welke op 16 november voor het eerst van de pers komt met een oplage van 7000 voor Curacao, Aruba en Bonaire. Een jury bestaande uit mevr. Sonia Garmers en de heren Elis Juliana, Cees Martina, Padü Lampe en Janchie Tromp heeft deze naam uitgekozen uit de ruim 1500 inzendingen welke donderdagavond waren binnengekomen tijdens een wedstrijd welke was uitgeschreven en waarmee de winnaar f. 250 kon verdienen. Na de aankondiging via Tele- Cunrcao en Tele-Aruba stonden de telefoonnummers welke waren.<ref>{{citeer web|titel=„NOBO” wordt naam van nieuw dagblad. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 05-11-1973, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461544:mpeg21:p011}}</ref> * Rotaprint Nv werd opgericht in 1976 door Carlos Daantje (Nobo) en Norbert Hendrikse (Amigoe).<ref>{{citeer web|titel=Rotaprint nv. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 09-03-1976, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010460209:mpeg21:p007}}</ref> * krant niet politiek gebonden<ref>{{citeer web|titel=Bij presentatie ABC Informativo: Nobo politiek niet gebonden. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 08-11-1973, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461547:mpeg21:p005]]</ref> {{Appendix}} ------- == Ultimo Noticia == {{Variante|c}} {{Infobox empresa| variante = c | nomber = Ultimo Noticia | imagen = | descripcion = | funda = 1982 | antecesor = | fecha disolucion = 2017 | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{CUW}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Kòrsou]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Ultimo Noticia''' tabata un matutino i korant lokal di [[Kòrsou]] den idioma [[papiamentu]], ku a sali entre 1982 i 2017. == Historia == El a wòrdu fundá komo matutino na 1979 pa ... bou di e nomber Awor, kambia na 1982 pa Awe. <ref>https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640615:mpeg21:a0052</ref> E promé edishon a keda publiká dia 8 di desember 1979.<ref>Awor wil vertrouwen scheppen. "Amigoe". Curaçao, 08-12-1979, p. 10. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640080:mpeg21:p010</ref> E prome hefe di redakshon tabata Humphrey Josefa. Despues ku e korant a wòrdu deklará fayit a saka e último edishon riba dia 30? di desèmber 2017.<ref name="Antilliaans Dagblad">[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/16782-la-prensa-rolt-niet-meer-van-de-persen La Prensa rolt niet meer van de persen], [[Antilliaans Dagblad]] (30 di novèmber 2017)</ref> == Eks-redaktor i reportero == <!-- ORDEN ALFABETIKO SEGUN FAM --> * Humphrey Josefa * E ta un matutino ku sirkulashon gratis. E korant ta karakterisá pa su kobertura sensasionalista ku portadanan ku titular grandi i storia di delinkuensia i aksidente di tráfiko i por wordu deskribi komo tipo "tabloid". Ultimo Noticia es un periódico matutino gratuito de Curaçao. Se fundó en 1982,[1][2] y primero se llamó Awor.[3] Ha tenido el mismo propietario que La Prensa. El idioma es el papiamento. Su cobertura se caracteriza por la delincuencia y los accidentes de tráfico y se describe como tabloide[4]. Una encuesta de 2013 reveló que el 17% del público lector de periódicos de la isla leía Ultimo Noticia, lo que lo convertía en el cuarto periódico más leído después de Extra, Vigilante y Amigoe[5]. Ultimo Noticia ta un corant di mainta cu ta wordo bendi los na Curaçao. El a wòrdu establesé na 1982,[1][2] i a wòrdu yamá Awor pa promé biaha.[3] E tabatin e mesun doño ku La Prensa. E idioma ta papiamentu. E kobertura ta karakterisá pa kasonan kriminal i aksidentenan di tráfiko i ta wòrdu deskribí komo tabloid.[4] Un enkuesta di 2013 a haña ku 17% di e públiko ku ta lesa korant di e isla ta lesa Ultimo Noticia, loke ta hasié e di kuater korant mas lesá despues di Extra, Vigilante i Amigoe.[5] * 'Ultimo Noticia' is in Nederland bij diverse verkooppunten verkrijgbaar, maar verschijnt helaas altijd enkele dagen te laat en kent bovendien geen aparte redactie in Nederland.<ref>Media in Nederland: nauwelijks aandacht voor de minderheden NOBO-Nederland: gedurfd project Nieuwsflits nog in kinderschoenen. "Amigoe". Curaçao, 01-07-1989, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642926:mpeg21:p016</ref> {{Appendix}} Ultimo Noticia heeft het daglicht gezien als ochtendblad, dat volgens de plannen 's avonds vanaf elf uur te koop is, maar dan wel gedateerd op de volgende dag. Het is de krant, zo moet begrepen worden uit het openingsbericht onder de kop Nos tei, waarnaar velen op de Antillen hebben uitgekeken. Het is dan ook geen echt Antilliaanse krant, zoals de onderkop wil doen geloven. Niet wordt duidelijk of dit laatste ook inhoudt dat de krant vanaf elf uur 's avonds ook op Aruba en Bonaire bv gekocht kan worden. De directie bestaat uit de heren Chicho Jonckheer en Jossy Mansur, terwijl de hoofdredactrice is Jenny Cratz met als adjunct-hoofdredacteur Rigoberto Galan Melendez. Beloofd wordt wel dat men dagelijks met een krant verschijnt van minstens twintig pagina's. De uitgeversmaatschappij is Ultimo Noticia nv. Redactioneel wordt verder medewerking verleend door Chaco Castro, Yvonne Richardson, Giovanni Atalita, W.A. (Billy) Jonckheer, Sterling Isenia, A.l.F.Hellburg, dr W.F. van Leeuwen, dokter J.Hammoud en X.Booster, fotograaf Ken Wong; op Aruba is men redactioneel aanwezig met Toty Arends, Django Simmons als fotograaf en op Bonaire via Agenda Tima met als correspondent Magno (Ibi) Piar.<ref>Ultimo noticia verschenen. "Amigoe". Curaçao, 02-08-1982, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 26-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640720:mpeg21:p002</ref> [[:Category:Kòrsou]] Ultimo Noticia is een ochtendkrant die in bulk wordt verkocht op Curaçao . Het werd opgericht in 1982, [1] [2] en heette eerst Awor . [3] Het heeft dezelfde eigenaar gehad als La Prensa . De taal is Papiaments . De berichtgeving kenmerkt zich door strafzaken en verkeersongevallen en wordt omschreven als tabloid. [4] Uit een onderzoek uit 2013 bleek dat 17% van het krantenlezerspubliek op het eiland Ultimo Noticia las , waarmee het de vierde meest gelezen krant is, na Extra , Vigilante en Amigoe . [5] ------------------ media na korsou dekada 40:Er waren naast Amigoe al drie dagbladen op Curagao: *, de Boletin Comercial van Momon Pinedo, * La Prensa van Emilio Lopez Henriquez, en de * Beurs- en Nieuwsberichten met Johan van de Walle als hoofdredacteur. ----------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Editorial Colibri | imagen = | descripcion = | funda = | antecesor = | fecha disolucion = | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{NLD}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Editorial Kolibri''', ofisialmente Editorial Kooperativo Antiyano Kolibri, tabata un editorial di Karibe Hulandes, establese na korsou. E no tabata spesifikamente un editorial literario sino un editorial general. El a wordu funda na 1983 komo e prome editorial propiamente antiano.<ref>Editorial Kolibri in april een feit. "Amigoe". Curaçao, 14-03-1983, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640508:mpeg21:p003</ref> Inisiado tabata Ro de PAlm, kende despues tabata direktor di e editorial. El a wordo lanta den forma di un kooperativa di kua eskritor, poeta i otronan por bira miembro i laga nan obranan wordu publika. E organisashon a start ku sosten finansiero i ayudo di Sticusa. E prome publikashon tabata ''Muzikantil'', un kolekshon di músika ku ta kontené vals, danza, polka, mazurka, tumba i un seu di diferente kompositor di Aruba, Boneiru i Korsou di siglo 19 i 20. E prome obro literario ku a publika tabata Dolo di Amor.<ref>Proza, poezië van Hubert Wanga ”Doló di Amor”. "Amigoe". Curaçao, 18-05-1984, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641267:mpeg21:p014</ref> 1985: presidente di e directiva tabata Beti Doran. Na mart 1988 Ro de Palm ta fayese i na 1989 e editorial a wordu disolbe.<ref>Advertentie. "Amigoe". Curaçao, 16-03-1989, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642891:mpeg21:p008</ref> Algun publikashon ku a sali pa medio di Editorial Antiyano: * 1983 - ''Terminonan di aritmetika i geometria elemental'' di [[Antoine Maduro]]. * 1983 - ''Un Boka di poesia'', kolekshon di poema di Walter Palm * 1983 - ''Martein Lopap 2'' - [[Frank Martinus Arion]] * 1984 - ''Doló di Amor'', kolekshon di proza i poesia di Hubert Wanga * 1984 - PA Diverti - outor di korsou Arthur l. Tjin Kon Fat * 1985 - ''Something rich like chocolate: Caribbean Prose Writing in English'' - Aart G. Broek - un guia di e literatura di Karibe ingles como leerboek pa studiante *1988 - ''Makura'' , kuentanan kortiku di e outor id Korsou, Bèti Doran NOTES Als alles naar wens verloopt, zal medio volgende maand de oprichtingsvergadering worden gehouden van Editorial koOperativa Antiyano "Kolibri", een eigen Antilliaanse Uitgeverij opgericht om werken van haar leden en van derden uit te geven en over het algemeen de belangen van haar leden te behartigen. Momenteel zijn de conceptstatuten van de coöperatie ter revisie bij een notaris. - Kolibri" is niet specifiek een uitgeverij voor literaire werken, maar veeleer een algemene uitgeverij, aldus Ro de Palm van de werkgroep die bezig is met de voorbereidingen voor oprichting van de Antilliaanse uitgeverij.<ref>Editorial Kolibri in april een feit. "Amigoe". Curaçao, 14-03-1983, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640508:mpeg21:p003</ref> SEDERT ENKELE jaren terug tijdens het Festantil een motie werd aangenomen om te geraken tot de oprichting van een eigen Antilliaanse uitgeverij, is een kleine groep mensen, vooral gedreven door het enthousiasme en het doorzettingsvermogen van Ro de Palm, bezig geweest vorm te geven aan een eigen (coöperatieve) uitgeverij. Terwijl een aantal enthousiastelingen van het eerste uur al de moed bijna had opgegeven is het Ro uiteindelijk gelukt het werkelijk uitgeven van boeken te realiseren' enkele weken terug verscheen als eerste uitgave van de Editorial Kooperativa Antiyano "Kolibri" (in oprichting) MUZIKANTIL Volume I.<ref>De eerste klanken van uitgeverij "Kolibri". "Amigoe". Curaçao, 04-03-1983, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640500:mpeg21:p016</ref> Muzikantil, een bundel muziek van diverse Antilliaanse componisten, de eerste geluiden van de nieuwgeboren uitgeverij! Muzikantil bevat walsen, danza's, polka's, mazurka's, tumba's en een sehü van Arubaanse, Bonaireaanse en Curacaosche componisten uit de negentiende en twintigste eeuw. {{Appendix}} --------------------- {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Editorial Antiyano | imagen = | descripcion = | funda = | antecesor = | fecha disolucion = | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{NLD}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Editorial Antiyano''' tabata un editorial partikulier funda na 1972 pa Stanley Cras di Karibe Hulandes, establese na korsou. Algun publikashon ku a sali pa medio di Editorial Antiyano: *1973 ta publica ''Putesia'', coleccion di poeman, di Federico Oduber * 1980 ''Su Ekselensia interino'' - Stanley Cras t2gb945wewy5rp4qnje0fea3bm58rdm 199023 199022 2026-07-31T12:27:45Z Caribiana 8320 199023 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ [[Ultimo Noticia]] - [[Nobo]] --------------- {{infobox persona | variante = c | nomber = Stella Oosterof-Priest }} '''Estela Mercedes (Stella) Oosterhof-Priest''' (☆ [[22 di ougùstùs]] [[1934]]<ref>{{cite book|title=Kòrsou su muhenan pionero|author=[[Jeanne Henriquez]]|publisher= |date= }}</ref> na ... – † 2022) tabata un produktor di radio, empresario di media, i luchadó pa derechinan di hende muhé di Kòrsou. E ta wòrdu konsiderá komo un di e pioneronan di tantu e mundu di radiodifushon moderno komo e movementu organisá di hende muhé na Kòrsou. Durante un karera ku a abarká vários dékada, e tabata aktivo komo presentadó, trahadó di programa, editor i atministradó den e sektor di media. Adishonalmente, ela hunga un ròl signifikante den emansipashon sosial di hende muhé na Kòrsou. == Biografia == Stella Priest a nase na [[Repúblika Dominikano]] di mayornan di Kòrsou. Na un edat yòn, el a muda ku su famia pa Kòrsou, kaminda el a lanta den bario di ..... Oosterhof-Priest a kuminsá su karera den e mundu di radio i transmishon na un tempu ku hende muhé tabata relativamente invisibel ainda den liderazgo òf posishonnan prominente den medionan di komunikashon. E tabata traha na Radio Hoyer, e tempo ey un di e radionan mas konosi na Kòrsou. Na aña 1958, Stella a sali pa Hulanda huntu ku Myrna Sintjago pa studia radio i television na Wereldomroep i na KRO. Na 1966, el a hasi e kambio pa TeleCuraçao, kaminda el a kuminsá traha komo lokutor i redaktor. Hasiendo esaki, ela pertenesé na e generashon di profeshonalnan di media ku a forma e desaroyo di televishon lokal na Kòrsou. Su presentashon kla, komportashon profeshonal i interesnan amplio a hasié un kara konosí i un bos rekonosibel pa e públiko. Despues, el a traha tambe pa Radio Nederland Wereldomroep, pa medio di kua el a keda enbolbí den transmishonnan dirigí na un públiko internashonal di abla hulandes. Komo resultado, su tereno di trabou a ekspandé mas leu ku e sosiedat eksklusivamente di Kòrsou. Huntu ku su kasá Hans Oosterhof, Stella Oosterhof-Priest a yuda konstruí un kapítulo importante den historia di radio privá di Kòrsou. Hans Oosterhof, konosí pa su nòmber di radio Suhandi, tabata wòrdu konsiderá un di e produktornan di radio mas influyente na Kòrsou. Ku tempu, Stella Oosterhof-Priest a bira doño i direktor di Radio Korsou FM i Laser 101, entre otro, dos stashon di radio ku a mantene un lugá permanente den e panorama di media di Kòrsou pa hopi aña. Banda di su trabou den medionan di komunikashon, Oosterhof-Priest a haña nòmber komo un di e fundadornan di e movement organisá di hende muhe na Kòrsou. Na aña 1974, e tabata entre e fundadornan di Women’s Steering Committee Curaçao (WSCC), un organisashon ku a trese diferente asociacion i grupo sosial di hende muhé huntu. E organisashon su meta tabata pa mehorá e posishon sosial, ekonómiko, i polítiko di hende muhé na Kòrsou. Stella Oosterhof-Priest a fayesé dia 25 di novèmber 2022, na Kòrsou, na edat di 88 aña. Su fayesimentu a wòrdu konmemorá ku hopi apresio den e mundu di media i e movementu di hende muhé. Despues di su morto, e operashon di Radio Korsou FM i Laser 101 tambe a yega su fin, markando e fin di un era den historia di radio privá di Kòrsou. {{Appendix}} Estela (Stella) Oosterhof-Priest ( 1934 – 2022) was een Curaçaose radiomaker, omroepster, mediaondernemer en voorvechter van vrouwenrechten. Zij behoort tot de pioniers van zowel de moderne omroepwereld als de georganiseerde vrouwenbeweging op Curaçao. Gedurende een loopbaan die meerdere decennia omvatte, was zij actief als presentatrice, programmamaker, redactrice en bestuurder binnen de mediasector. Daarnaast speelde zij een belangrijke rol in de maatschappelijke emancipatie van vrouwen op Curaçao en in het voormalige Nederlandse Antilliaanse verband. Stella Oosterhof-Priest werd geboren in de Dominicaanse Republiek als dochter van Curaçaose ouders. Op jonge leeftijd verhuisde zij met haar familie naar Curaçao, waar zij opgroeide en haar verdere leven zou doorbrengen. Oosterhof-Priest begon haar carrière in de radio- en omroepwereld in een tijd waarin vrouwen nog relatief weinig zichtbaar waren in leidinggevende of prominente mediaposities. Zij was werkzaam bij Radio Hoyer, destijds een van de bekendste radiozenders van Curaçao. In 1958 is Stella samen met Myrna Sintjago naar Nederland vertrokken om radio en televisie te studeren bij de Wereldomroep en de KRO. In 1966 maakte zij de overstap naar TeleCuraçao, waar zij als omroepster en redactrice ging werken. Daarmee behoorde zij tot de generatie mediaprofessionals die de opbouw van de lokale televisie op Curaçao vormgaven. Haar heldere presentatie, professionele houding en brede belangstelling maakten haar tot een vertrouwd gezicht en een herkenbare stem voor het publiek. Later werkte zij eveneens voor de Nederlandse Wereldomroep, waarmee zij betrokken raakte bij uitzendingen gericht op een internationaal Nederlandstalig publiek. Hierdoor werd haar werkterrein breder dan uitsluitend de Curaçaose samenleving. Samen met haar echtgenoot Hans Oosterhof bouwde Stella Oosterhof-Priest mee aan een belangrijk hoofdstuk in de particuliere radiogeschiedenis van Curaçao. Hans Oosterhof, bekend onder zijn radiopersoonlijkheid Suhandi, gold als een van de invloedrijkste radiomakers van het eiland. Na verloop van tijd werd Stella Oosterhof-Priest eigenaar en bestuurder van onder meer Radio Korsou FM en Laser 101, twee radiozenders die jarenlang een vaste plaats innamen binnen het Curaçaose medialandschap. Naast haar werk in de media verwierf Oosterhof-Priest aanzien als een van de grondleggers van de georganiseerde vrouwenbeweging op Curaçao. In 1974 behoorde zij tot de oprichters van het Women's Steering Committee Curaçao (WSCC), een organisatie die verschillende vrouwenverenigingen en maatschappelijke groepen samenbracht. Het doel van de organisatie was het verbeteren van de maatschappelijke, economische en politieke positie van vrouwen op Curaçao. Stella Oosterhof-Priest overleed op 25 november 2022 op Curaçao, op 88-jarige leeftijd. Haar overlijden werd binnen de mediawereld en de vrouwenbeweging met grote waardering herdacht. Na haar overlijden kwam ook een einde aan de exploitatie van Radio Korsou FM en Laser 101, waarmee een tijdperk uit de Curaçaose particuliere radiohistorie werd afgesloten. PAPIAMENTU ---------------- {{Variante|c}} {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Nobo | imagen = | descripcion = | funda = 1973 | antecesor = | fecha disolucion = 2025 | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{CUW}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} [[File:Kranten in Curaçao.jpg|thumb|Korantnan na Kòrsou (2024)]] '''Nobo''' ta un [[korant]] di atardi di [[Kòrsou]], ku tabata aktivo entre 1973 te 31 di yanüari 2025. zie La Prensa == Historia == no.wiki: Nobo ta un korant na Kòrsou . El a wòrdu fundá na 1973 i ta publiká na Papiamentu.<ref>van Dam, Oscar (2013): «Media in Curaçao - News Travels Fast», i Ieteke Witteveen, Wim Kamps og Guido Rojer jr. (red.): ''Contemporary Curaçao. A Caribbean Community'', Amsterdam: Uitgeverij SWP, s. 96.</ref> Un enkuesta di 2013 a haña ku Nobo tabatin un parti di merkado di alrededor di 5 porshento.<ref>[http://unesdoc.unesco.org/images/0024/002438/243896e.pdf ''Assessment of media development in Curaçao. Based on UNESCO's Media Development Indicators''], UNESCO, 2016, s. 185.</ref> Nobo es un periódico de Curaçao. Fue fundado en 1973 y se publica en papiamento[1]. Según un estudio de 2013, Nobo tenía una cuota de mercado de alrededor del 5%[2]. == Link eksterno == * [https://vigilantekorsou.news/ Wèpsait ofisial] Nobo ta un korant lokal na Kòrsou ku ta ofresé notisia i informashon na papiamentu. E korant ta enfoká riba vários tópiko, entre otro notisia lokal, deporte, kultura i eventonan internashonal. Nobo tin un presensia aktivo riba medionan sosial, manera Facebook, kaminda regularmente nan ta kompartí aktualisashonnan i notisianan. Ademas, e korant ta aksesibel online via su wèpsait, kaminda lektornan por sigui e último artíkulonan i desaroyonan. E empleadonan lo sigui traha te dia 31 di januari proximo.<ref>[https://nu.cw/2025/01/22/krant-nobo-stopt-per-31-januari/ Krant Nobo stopt per 31 januari], nu.cw (22 di yanuari 20250</ref> E publisista Carlos Daantje (1938) tabata e gran hòmber i forsa tras di Nobo. El a perkurá pa e publikashon di e edishonnan diario i no a duda pa duna abiertamente krítika, entre otro riba polítiko, kendenan den algun kaso a demanda rektifikashon. den keho i asta pasonan huridiko kontra e korant ?. ABC Informa a hasi negoshi bou di e nòmber Nobo.<ref name="AD">[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/30643-middagkrant-nobo-stopt-na-51-jaar Middagkrant Nobo stopt na 51 jaar], [[Antilliaans Dagblad]] (22 di yanuari 2025)</ref> Nobo a wòrdu fundá den e añanan turbulento despues di e lantamentunan di 30 di mei 1969, ora ku a sende partinan grandi di Punda i Otrobanda na kandela. A pone mas atenshon na e idioma lokal Papiamentu i na konsientisashon lokal. E corant di atardi semper tabata ubica na Scherpenheuvel. Huntu ku Amigoe, Nobo tabata wòrdu imprimí anteriormente na Rotaprint, tambe na Scherpenheuvel. Despues a outsource e imprenta na De Stad te Mundo Nobo. Ku desaparishon di Nobo awor Kòrsou tin solamente dos korant na idioma Papiamentu (Extra i Vigilante) i dos korant hulandes (Amigoe i Antilliaans Dagblad).<ref name="AD"/> * Na 1988 den un kaso lanta pa gezaghebber interino di korsou, Stanley Lamp, pa defamashon hues [[Bob Wit]] a prohibi kontinuashon di e rubrika sensashonal ''Den Kareda i bou di Tapara''.<ref>{{citeer web|titel=Na vonnis rechter Wit Geruchtmakende rubiek niet langer in Nobo|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-03-16|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-01-31|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642090:mpeg21:p010}}</ref> === Nobo-Nederland === * in de jaren 1980 lanceerde Nobo een editie voor Nederland.<ref>{{citeer web|titel=Exploitatieprobleem Nobo-Nederland|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-08-12|bezochtdatum=2025-01-31|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642961:mpeg21:p007}}</ref> Na kuminsamentu di 1989, e korant diario Nobo na idioma Papiamentu lo aparesé na Hulanda. E edishon hulandes ta idéntiko ku e vershon antiano ku un adishon di un kantidat di página di notisianan lokal hulandes antiano i un sekshon di notisia hulandes.<ref>{{citeer web|titel=Dagblad Nobo vanaf januari ook in Nederland. "Amigoe". Curaçao, 08-12-1988, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642858:mpeg21:p003}}</ref> * Sinds enkele maanden verschijnt er dagelijks in Nederland een Nederlandse Nobo. Nederlandse Nobo niet in de zin dat het volledig Nederlandstalig is maar in de zin dat het een eigen redactie in Nederland heeft. Ook wordt de krant in Nederland gedrukt, namelijk door Sijthoff Pers BV in Rijswijk. Het speciale van Nobo- Nederland is wel de technische wijze waarop de krant gemaakt wordt. Nobo-Nederland heeft direct contact met de redactie op Curacao via de satelliet, zo suggereert een tekening op de voorpagina. Satelliet klinkt erg mooi maar in principe gaat de communicatie op dezelfde manier als een telefoongesprek. Wel speciaal is de datalijn- communicatie: dat is geen gewone telefoonlijn maar een lijn speciaal voor de transmissie van data. En middels een modum komen de data op een computer- floppy-disc. Zo kunnen alle artikelen van de Antilliaanse Nobo binnen vier minuten in Nederland zijn met een perfecte kwaliteit en relatief goedkope transmissiekosten, in tegenstelling tot bijvoorbeeld een telefax-lijn Zo blijkt uit informatie die door het bedrijfin Nederland wordt verstrekt. Center-gebouw in Kotterdamcentrum. Jorge Sulbaran is algemeen directeur en Carlos Daantje op Curacao is de officiële hoofdredacteur. Maar in Rotterdam is Gonzalo Cuales de verantwoordelijke eindredacteur, 'Hefe di Informashon'. Met hem had ik een gesprek. Cuales is na vijftien succesvolle jaren in de showbizz - hij presenteerde onder andere de populaire quizzshow Caroussel - en na vele jaren ervaring in de perswereld, bij TeleCuracao, bij bijna alle radio- stations en bij verschillende kranten op Curacao, vanwege familieomstandigheden naar Nederland vertrokken. Bovendien was hij na al die jaren een beetje uitgekeken op de mediawereld op Curacao en wilde hij wat anders proberen in Nederland. Het was in eerste instantie niet zijn bedoeling om bij Nobo-Nederland te gaan werken maar in oktober 1988 werd hij door Sulbaran benaderd om deze positie te bekleden. Gonzalo Cuales en Dulce Martiszoon, eveneens afkomstig van Curacao, vormen samen de vaste redactie en daarnaast zijn er nog vijf freelance correspondenten verspreid over heel Nederland in dienst. De redactie van Nobo-Nederland is zelfstandig en beslist bijvoorbeeld zelf welk nieuws geselecteerd en Nobo-Nederland heet officieel Satellite News B.V. Rotterdam <ref>Media in Nederland: nauwelijks aandacht voor de minderheden NOBO-Nederland: gedurfd project Nieuwsflits nog in kinderschoenen. "Amigoe". Curaçao, 01-07-1989, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642926:mpeg21:p016</ref> Nobo is een Antilliaanse krant in die zin dat het blad tot nu toe in het Papiamentu verschijnt maar op basis van marké-economische overwegingen wil men volgens Cuales in de toekomst 'een Nederlandse krant' worden en voor tenminste 50 procent in de Nederlandse taal verschijnen. gepubliceerd wordt. Nobo-Nederland beschikt over een goed distributienetwerk met zon 234 verkooppunten in het gehele land. Dagelijks worden er ongeveer 4500 exemplaren gedrukt, waarvan er gemiddeld zon 3500 worden verkocht. De doelstellingen van NOBO-Nederland met betrekking tot de informatie-functie is op de eerste plaats nieuws brengen dat de Antilliaanse en Arubaanse gemeenschap in Nederland aangaat. {{Appendix}} [[:Category:Kòrsou]] '''Carlos Daantje''' (1938) tabata direktor di ABC Informa NV, kompania registra na Aruba dia 7 di november 1973. Dia 16 di november 1974 a registra ABC Informa na Korsou, usando e nomber komersial "Nobo". * 1974 hoofdredacteur van Nobo; 1993 nog hoofdredacteur * tevens directeur van drukkerij Rotaprint * stond in 1995 aan de wieg van de oprichting van Antilliaans Dagblad<ref>Nobo-directeur: over drie maanden een Nederlandstalig ochtendblad. "Amigoe". Curaçao, 20-06-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645071:mpeg21:p002</ref> * ABC Informa ta publica e corant di atardi Nobo y ta un accionista di cincuenta porciento den e compania di imprenta Rotaprint. Cincuenta porciento di e accionnan di ABC Informa ta propiedad na Curacao di Carlos Daantje y Ronchi Isa (ex Prome Minister di Antiyas Hulandes). E otro mitar ta propiedad di cuater comerciante Arubiano.<ref>{{Citeer web|titel=Gesprekken over aandelenverkoop Nobo aan de CITCO|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-03-20|bezochtdatum=2025-01-23|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644003:mpeg21:p003}}</ref> *ABC-Informa n.v a dicidi di laga publico scoge un nomber pa e corant diario nobo. Pa esaki lo tuma luga awe nochi un programa di television special na tanto Tele-Curacao como Tele-Aruba. Na Aruba e programa lo wordo dirigi pa Sr. Ronny Brete, mientras cu Eddie Oleana lo ta encarga na Curacao. E oficina di e corant nobo lo ta situa den Conscie'ntiesteeg, banda di e edificio di N.V. Paulusdrukkerij. E localidad na Aruba lo wordo anuncia pa un fecha despues.<ref>Nieuwe krant in papiaments. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 01-11-1973, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461541:mpeg21:p003</ref> * WILLEMSTAD "NOBO" wordt de naam van de nieuwe Papiamentstalige krant welke op 16 november voor het eerst van de pers komt met een oplage van 7000 voor Curacao, Aruba en Bonaire. Een jury bestaande uit mevr. Sonia Garmers en de heren Elis Juliana, Cees Martina, Padü Lampe en Janchie Tromp heeft deze naam uitgekozen uit de ruim 1500 inzendingen welke donderdagavond waren binnengekomen tijdens een wedstrijd welke was uitgeschreven en waarmee de winnaar f. 250 kon verdienen. Na de aankondiging via Tele- Cunrcao en Tele-Aruba stonden de telefoonnummers welke waren.<ref>{{citeer web|titel=„NOBO” wordt naam van nieuw dagblad. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 05-11-1973, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461544:mpeg21:p011}}</ref> * Rotaprint Nv werd opgericht in 1976 door Carlos Daantje (Nobo) en Norbert Hendrikse (Amigoe).<ref>{{citeer web|titel=Rotaprint nv. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 09-03-1976, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010460209:mpeg21:p007}}</ref> * krant niet politiek gebonden<ref>{{citeer web|titel=Bij presentatie ABC Informativo: Nobo politiek niet gebonden. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 08-11-1973, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461547:mpeg21:p005]]</ref> {{Appendix}} ------- == Ultimo Noticia == {{Variante|c}} {{Infobox empresa| variante = c | nomber = Ultimo Noticia | imagen = | descripcion = | funda = 1982 | antecesor = | fecha disolucion = 2017 | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{CUW}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Kòrsou]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Ultimo Noticia''' tabata un matutino i korant lokal di [[Kòrsou]] den idioma [[papiamentu]], ku a sali entre 1982 i 2017. == Historia == El a wòrdu fundá komo matutino na 1979 pa ... bou di e nomber Awor, kambia na 1982 pa Awe. <ref>https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640615:mpeg21:a0052</ref> E promé edishon a keda publiká dia 8 di desember 1979.<ref>Awor wil vertrouwen scheppen. "Amigoe". Curaçao, 08-12-1979, p. 10. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640080:mpeg21:p010</ref> E prome hefe di redakshon tabata Humphrey Josefa. Despues ku e korant a wòrdu deklará fayit a saka e último edishon riba dia 30? di desèmber 2017.<ref name="Antilliaans Dagblad">[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/16782-la-prensa-rolt-niet-meer-van-de-persen La Prensa rolt niet meer van de persen], [[Antilliaans Dagblad]] (30 di novèmber 2017)</ref> == Eks-redaktor i reportero == <!-- ORDEN ALFABETIKO SEGUN FAM --> * Humphrey Josefa * E ta un matutino ku sirkulashon gratis. E korant ta karakterisá pa su kobertura sensasionalista ku portadanan ku titular grandi i storia di delinkuensia i aksidente di tráfiko i por wordu deskribi komo tipo "tabloid". Ultimo Noticia es un periódico matutino gratuito de Curaçao. Se fundó en 1982,[1][2] y primero se llamó Awor.[3] Ha tenido el mismo propietario que La Prensa. El idioma es el papiamento. Su cobertura se caracteriza por la delincuencia y los accidentes de tráfico y se describe como tabloide[4]. Una encuesta de 2013 reveló que el 17% del público lector de periódicos de la isla leía Ultimo Noticia, lo que lo convertía en el cuarto periódico más leído después de Extra, Vigilante y Amigoe[5]. Ultimo Noticia ta un corant di mainta cu ta wordo bendi los na Curaçao. El a wòrdu establesé na 1982,[1][2] i a wòrdu yamá Awor pa promé biaha.[3] E tabatin e mesun doño ku La Prensa. E idioma ta papiamentu. E kobertura ta karakterisá pa kasonan kriminal i aksidentenan di tráfiko i ta wòrdu deskribí komo tabloid.[4] Un enkuesta di 2013 a haña ku 17% di e públiko ku ta lesa korant di e isla ta lesa Ultimo Noticia, loke ta hasié e di kuater korant mas lesá despues di Extra, Vigilante i Amigoe.[5] * 'Ultimo Noticia' is in Nederland bij diverse verkooppunten verkrijgbaar, maar verschijnt helaas altijd enkele dagen te laat en kent bovendien geen aparte redactie in Nederland.<ref>Media in Nederland: nauwelijks aandacht voor de minderheden NOBO-Nederland: gedurfd project Nieuwsflits nog in kinderschoenen. "Amigoe". Curaçao, 01-07-1989, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642926:mpeg21:p016</ref> {{Appendix}} Ultimo Noticia heeft het daglicht gezien als ochtendblad, dat volgens de plannen 's avonds vanaf elf uur te koop is, maar dan wel gedateerd op de volgende dag. Het is de krant, zo moet begrepen worden uit het openingsbericht onder de kop Nos tei, waarnaar velen op de Antillen hebben uitgekeken. Het is dan ook geen echt Antilliaanse krant, zoals de onderkop wil doen geloven. Niet wordt duidelijk of dit laatste ook inhoudt dat de krant vanaf elf uur 's avonds ook op Aruba en Bonaire bv gekocht kan worden. De directie bestaat uit de heren Chicho Jonckheer en Jossy Mansur, terwijl de hoofdredactrice is Jenny Cratz met als adjunct-hoofdredacteur Rigoberto Galan Melendez. Beloofd wordt wel dat men dagelijks met een krant verschijnt van minstens twintig pagina's. De uitgeversmaatschappij is Ultimo Noticia nv. Redactioneel wordt verder medewerking verleend door Chaco Castro, Yvonne Richardson, Giovanni Atalita, W.A. (Billy) Jonckheer, Sterling Isenia, A.l.F.Hellburg, dr W.F. van Leeuwen, dokter J.Hammoud en X.Booster, fotograaf Ken Wong; op Aruba is men redactioneel aanwezig met Toty Arends, Django Simmons als fotograaf en op Bonaire via Agenda Tima met als correspondent Magno (Ibi) Piar.<ref>Ultimo noticia verschenen. "Amigoe". Curaçao, 02-08-1982, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 26-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640720:mpeg21:p002</ref> [[:Category:Kòrsou]] Ultimo Noticia is een ochtendkrant die in bulk wordt verkocht op Curaçao . Het werd opgericht in 1982, [1] [2] en heette eerst Awor . [3] Het heeft dezelfde eigenaar gehad als La Prensa . De taal is Papiaments . De berichtgeving kenmerkt zich door strafzaken en verkeersongevallen en wordt omschreven als tabloid. [4] Uit een onderzoek uit 2013 bleek dat 17% van het krantenlezerspubliek op het eiland Ultimo Noticia las , waarmee het de vierde meest gelezen krant is, na Extra , Vigilante en Amigoe . [5] ------------------ media na korsou dekada 40:Er waren naast Amigoe al drie dagbladen op Curagao: *, de Boletin Comercial van Momon Pinedo, * La Prensa van Emilio Lopez Henriquez, en de * Beurs- en Nieuwsberichten met Johan van de Walle als hoofdredacteur. ----------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Editorial Colibri | imagen = | descripcion = | funda = | antecesor = | fecha disolucion = | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{NLD}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Editorial Kolibri''', ofisialmente Editorial Kooperativo Antiyano Kolibri, tabata un editorial di Karibe Hulandes, establese na korsou. E no tabata spesifikamente un editorial literario sino un editorial general. El a wordu funda na 1983 komo e prome editorial propiamente antiano.<ref>Editorial Kolibri in april een feit. "Amigoe". Curaçao, 14-03-1983, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640508:mpeg21:p003</ref> Inisiado tabata Ro de PAlm, kende despues tabata direktor di e editorial. El a wordo lanta den forma di un kooperativa di kua eskritor, poeta i otronan por bira miembro i laga nan obranan wordu publika. E organisashon a start ku sosten finansiero i ayudo di Sticusa. E prome publikashon tabata ''Muzikantil'', un kolekshon di músika ku ta kontené vals, danza, polka, mazurka, tumba i un seu di diferente kompositor di Aruba, Boneiru i Korsou di siglo 19 i 20. E prome obro literario ku a publika tabata Dolo di Amor.<ref>Proza, poezië van Hubert Wanga ”Doló di Amor”. "Amigoe". Curaçao, 18-05-1984, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641267:mpeg21:p014</ref> 1985: presidente di e directiva tabata Beti Doran. Na mart 1988 Ro de Palm ta fayese i na 1989 e editorial a wordu disolbe.<ref>Advertentie. "Amigoe". Curaçao, 16-03-1989, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642891:mpeg21:p008</ref> Algun publikashon ku a sali pa medio di Editorial Antiyano: * 1983 - ''Terminonan di aritmetika i geometria elemental'' di [[Antoine Maduro]]. * 1983 - ''Un Boka di poesia'', kolekshon di poema di Walter Palm * 1983 - ''Martein Lopap 2'' - [[Frank Martinus Arion]] * 1984 - ''Doló di Amor'', kolekshon di proza i poesia di Hubert Wanga * 1984 - PA Diverti - outor di korsou Arthur l. Tjin Kon Fat * 1985 - ''Something rich like chocolate: Caribbean Prose Writing in English'' - Aart G. Broek - un guia di e literatura di Karibe ingles como leerboek pa studiante *1988 - ''Makura'' , kuentanan kortiku di e outor id Korsou, Bèti Doran NOTES Als alles naar wens verloopt, zal medio volgende maand de oprichtingsvergadering worden gehouden van Editorial koOperativa Antiyano "Kolibri", een eigen Antilliaanse Uitgeverij opgericht om werken van haar leden en van derden uit te geven en over het algemeen de belangen van haar leden te behartigen. Momenteel zijn de conceptstatuten van de coöperatie ter revisie bij een notaris. - Kolibri" is niet specifiek een uitgeverij voor literaire werken, maar veeleer een algemene uitgeverij, aldus Ro de Palm van de werkgroep die bezig is met de voorbereidingen voor oprichting van de Antilliaanse uitgeverij.<ref>Editorial Kolibri in april een feit. "Amigoe". Curaçao, 14-03-1983, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640508:mpeg21:p003</ref> SEDERT ENKELE jaren terug tijdens het Festantil een motie werd aangenomen om te geraken tot de oprichting van een eigen Antilliaanse uitgeverij, is een kleine groep mensen, vooral gedreven door het enthousiasme en het doorzettingsvermogen van Ro de Palm, bezig geweest vorm te geven aan een eigen (coöperatieve) uitgeverij. Terwijl een aantal enthousiastelingen van het eerste uur al de moed bijna had opgegeven is het Ro uiteindelijk gelukt het werkelijk uitgeven van boeken te realiseren' enkele weken terug verscheen als eerste uitgave van de Editorial Kooperativa Antiyano "Kolibri" (in oprichting) MUZIKANTIL Volume I.<ref>De eerste klanken van uitgeverij "Kolibri". "Amigoe". Curaçao, 04-03-1983, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640500:mpeg21:p016</ref> Muzikantil, een bundel muziek van diverse Antilliaanse componisten, de eerste geluiden van de nieuwgeboren uitgeverij! Muzikantil bevat walsen, danza's, polka's, mazurka's, tumba's en een sehü van Arubaanse, Bonaireaanse en Curacaosche componisten uit de negentiende en twintigste eeuw. {{Appendix}} --------------------- {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Editorial Antiyano | imagen = | descripcion = | funda = | antecesor = | fecha disolucion = | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{NLD}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Editorial Antiyano''' tabata un editorial partikulier funda na 1972 pa Stanley Cras di Karibe Hulandes, establese na korsou. Algun publikashon ku a sali pa medio di Editorial Antiyano: *1973 ta publica ''Putesia'', coleccion di poeman, di Federico Oduber * 1980 ''Su Ekselensia interino'' - Stanley Cras 57vx692piw89sz6hk9v20thmbqfb03i 199024 199023 2026-07-31T12:32:28Z Caribiana 8320 199024 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ [[Ultimo Noticia]] - [[Nobo]] --------------- {{infobox persona | variante = c | nomber = Stella Oosterof-Priest }} '''Estela Mercedes (Stella) Oosterhof-Priest''' (☆ [[22 di ougùstùs]] [[1934]]<ref>{{cite book|title=Kòrsou su muhenan pionero|author=[[Jeanne Henriquez]]|publisher= |date= }}</ref> na ... – † [[25 di novèmber]] [[2022]]) tabata un produktor di radio, empresario di media, i aktivista pa derechinan di hende muhé di Kòrsou. E ta wòrdu konsiderá komo un di e pioneronan di tantu e mundu di radiodifushon moderno komo e movementu organisá di hende muhé na Kòrsou. Durante un karera ku a abarká vários dékada, e tabata aktivo komo presentadó, trahadó di programa, editor i atministradó den e sektor di media. Adishonalmente, ela hunga un ròl signifikante den emansipashon sosial di hende muhé na Kòrsou.<ref>[[Dick Drayer]], [https://www.curacao.nu/nieuws/nieuws-van-bonaire-curacao/46045/radiomaakster-stella-oosterhof-88-overleden Radiomaakster Stella Oosterhof (88) overleden], curacao.nu (25 di november 2022)</ref> == Biografia == Stella Priest a nase na [[Repúblika Dominikano]] di mayornan di Kòrsou. Na un edat yòn, el a muda ku su famia pa Kòrsou, kaminda el a lanta den bario di ..... Oosterhof-Priest a kuminsá su karera den e mundu di radio i transmishon na un tempu ku hende muhé tabata relativamente invisibel ainda den liderazgo òf posishonnan prominente den medionan di komunikashon. E tabata traha na Radio Hoyer, e tempo ey un di e radionan mas konosi na Kòrsou. Na aña 1958, Stella a sali pa Hulanda huntu ku Myrna Sintjago pa studia radio i television na Wereldomroep i na KRO. Na 1966, el a hasi e kambio pa TeleCuraçao, kaminda el a kuminsá traha komo lokutor i redaktor. Hasiendo esaki, ela pertenesé na e generashon di profeshonalnan di media ku a forma e desaroyo di televishon lokal na Kòrsou. Su presentashon kla, komportashon profeshonal i interesnan amplio a hasié un kara konosí i un bos rekonosibel pa e públiko. Despues, el a traha tambe pa Radio Nederland Wereldomroep, pa medio di kua el a keda enbolbí den transmishonnan dirigí na un públiko internashonal di abla hulandes. Komo resultado, su tereno di trabou a ekspandé mas leu ku e sosiedat eksklusivamente di Kòrsou. Huntu ku su kasá Hans Oosterhof, Stella Oosterhof-Priest a yuda konstruí un kapítulo importante den historia di radio privá di Kòrsou. Hans Oosterhof, konosí pa su nòmber di radio Suhandi, tabata wòrdu konsiderá un di e produktornan di radio mas influyente na Kòrsou. Ku tempu, Stella Oosterhof-Priest a bira doño i direktor di Radio Korsou FM i Laser 101, entre otro, dos stashon di radio ku a mantene un lugá permanente den e panorama di media di Kòrsou pa hopi aña. Banda di su trabou den medionan di komunikashon, Oosterhof-Priest a haña nòmber komo un di e fundadornan di e movement organisá di hende muhe na Kòrsou. Na aña 1974, e tabata entre e fundadornan di Women’s Steering Committee Curaçao (WSCC), un organisashon ku a trese diferente asociacion i grupo sosial di hende muhé huntu. E organisashon su meta tabata pa mehorá e posishon sosial, ekonómiko, i polítiko di hende muhé na Kòrsou. Stella Oosterhof-Priest a fayesé dia 25 di novèmber 2022, na Kòrsou, na edat di 88 aña. Su fayesimentu a wòrdu konmemorá ku hopi apresio den e mundu di media i e movementu di hende muhé. Despues di su morto, e operashon di Radio Korsou FM i Laser 101 tambe a yega su fin, markando e fin di un era den historia di radio privá di Kòrsou. {{Appendix}} Estela (Stella) Oosterhof-Priest ( 1934 – 2022) was een Curaçaose radiomaker, omroepster, mediaondernemer en voorvechter van vrouwenrechten. Zij behoort tot de pioniers van zowel de moderne omroepwereld als de georganiseerde vrouwenbeweging op Curaçao. Gedurende een loopbaan die meerdere decennia omvatte, was zij actief als presentatrice, programmamaker, redactrice en bestuurder binnen de mediasector. Daarnaast speelde zij een belangrijke rol in de maatschappelijke emancipatie van vrouwen op Curaçao en in het voormalige Nederlandse Antilliaanse verband. Stella Oosterhof-Priest werd geboren in de Dominicaanse Republiek als dochter van Curaçaose ouders. Op jonge leeftijd verhuisde zij met haar familie naar Curaçao, waar zij opgroeide en haar verdere leven zou doorbrengen. Oosterhof-Priest begon haar carrière in de radio- en omroepwereld in een tijd waarin vrouwen nog relatief weinig zichtbaar waren in leidinggevende of prominente mediaposities. Zij was werkzaam bij Radio Hoyer, destijds een van de bekendste radiozenders van Curaçao. In 1958 is Stella samen met Myrna Sintjago naar Nederland vertrokken om radio en televisie te studeren bij de Wereldomroep en de KRO. In 1966 maakte zij de overstap naar TeleCuraçao, waar zij als omroepster en redactrice ging werken. Daarmee behoorde zij tot de generatie mediaprofessionals die de opbouw van de lokale televisie op Curaçao vormgaven. Haar heldere presentatie, professionele houding en brede belangstelling maakten haar tot een vertrouwd gezicht en een herkenbare stem voor het publiek. Later werkte zij eveneens voor de Nederlandse Wereldomroep, waarmee zij betrokken raakte bij uitzendingen gericht op een internationaal Nederlandstalig publiek. Hierdoor werd haar werkterrein breder dan uitsluitend de Curaçaose samenleving. Samen met haar echtgenoot Hans Oosterhof bouwde Stella Oosterhof-Priest mee aan een belangrijk hoofdstuk in de particuliere radiogeschiedenis van Curaçao. Hans Oosterhof, bekend onder zijn radiopersoonlijkheid Suhandi, gold als een van de invloedrijkste radiomakers van het eiland. Na verloop van tijd werd Stella Oosterhof-Priest eigenaar en bestuurder van onder meer Radio Korsou FM en Laser 101, twee radiozenders die jarenlang een vaste plaats innamen binnen het Curaçaose medialandschap. Naast haar werk in de media verwierf Oosterhof-Priest aanzien als een van de grondleggers van de georganiseerde vrouwenbeweging op Curaçao. In 1974 behoorde zij tot de oprichters van het Women's Steering Committee Curaçao (WSCC), een organisatie die verschillende vrouwenverenigingen en maatschappelijke groepen samenbracht. Het doel van de organisatie was het verbeteren van de maatschappelijke, economische en politieke positie van vrouwen op Curaçao. Stella Oosterhof-Priest overleed op 25 november 2022 op Curaçao, op 88-jarige leeftijd. Haar overlijden werd binnen de mediawereld en de vrouwenbeweging met grote waardering herdacht. Na haar overlijden kwam ook een einde aan de exploitatie van Radio Korsou FM en Laser 101, waarmee een tijdperk uit de Curaçaose particuliere radiohistorie werd afgesloten. PAPIAMENTU ---------------- {{Variante|c}} {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Nobo | imagen = | descripcion = | funda = 1973 | antecesor = | fecha disolucion = 2025 | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{CUW}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} [[File:Kranten in Curaçao.jpg|thumb|Korantnan na Kòrsou (2024)]] '''Nobo''' ta un [[korant]] di atardi di [[Kòrsou]], ku tabata aktivo entre 1973 te 31 di yanüari 2025. zie La Prensa == Historia == no.wiki: Nobo ta un korant na Kòrsou . El a wòrdu fundá na 1973 i ta publiká na Papiamentu.<ref>van Dam, Oscar (2013): «Media in Curaçao - News Travels Fast», i Ieteke Witteveen, Wim Kamps og Guido Rojer jr. (red.): ''Contemporary Curaçao. A Caribbean Community'', Amsterdam: Uitgeverij SWP, s. 96.</ref> Un enkuesta di 2013 a haña ku Nobo tabatin un parti di merkado di alrededor di 5 porshento.<ref>[http://unesdoc.unesco.org/images/0024/002438/243896e.pdf ''Assessment of media development in Curaçao. Based on UNESCO's Media Development Indicators''], UNESCO, 2016, s. 185.</ref> Nobo es un periódico de Curaçao. Fue fundado en 1973 y se publica en papiamento[1]. Según un estudio de 2013, Nobo tenía una cuota de mercado de alrededor del 5%[2]. == Link eksterno == * [https://vigilantekorsou.news/ Wèpsait ofisial] Nobo ta un korant lokal na Kòrsou ku ta ofresé notisia i informashon na papiamentu. E korant ta enfoká riba vários tópiko, entre otro notisia lokal, deporte, kultura i eventonan internashonal. Nobo tin un presensia aktivo riba medionan sosial, manera Facebook, kaminda regularmente nan ta kompartí aktualisashonnan i notisianan. Ademas, e korant ta aksesibel online via su wèpsait, kaminda lektornan por sigui e último artíkulonan i desaroyonan. E empleadonan lo sigui traha te dia 31 di januari proximo.<ref>[https://nu.cw/2025/01/22/krant-nobo-stopt-per-31-januari/ Krant Nobo stopt per 31 januari], nu.cw (22 di yanuari 20250</ref> E publisista Carlos Daantje (1938) tabata e gran hòmber i forsa tras di Nobo. El a perkurá pa e publikashon di e edishonnan diario i no a duda pa duna abiertamente krítika, entre otro riba polítiko, kendenan den algun kaso a demanda rektifikashon. den keho i asta pasonan huridiko kontra e korant ?. ABC Informa a hasi negoshi bou di e nòmber Nobo.<ref name="AD">[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/30643-middagkrant-nobo-stopt-na-51-jaar Middagkrant Nobo stopt na 51 jaar], [[Antilliaans Dagblad]] (22 di yanuari 2025)</ref> Nobo a wòrdu fundá den e añanan turbulento despues di e lantamentunan di 30 di mei 1969, ora ku a sende partinan grandi di Punda i Otrobanda na kandela. A pone mas atenshon na e idioma lokal Papiamentu i na konsientisashon lokal. E corant di atardi semper tabata ubica na Scherpenheuvel. Huntu ku Amigoe, Nobo tabata wòrdu imprimí anteriormente na Rotaprint, tambe na Scherpenheuvel. Despues a outsource e imprenta na De Stad te Mundo Nobo. Ku desaparishon di Nobo awor Kòrsou tin solamente dos korant na idioma Papiamentu (Extra i Vigilante) i dos korant hulandes (Amigoe i Antilliaans Dagblad).<ref name="AD"/> * Na 1988 den un kaso lanta pa gezaghebber interino di korsou, Stanley Lamp, pa defamashon hues [[Bob Wit]] a prohibi kontinuashon di e rubrika sensashonal ''Den Kareda i bou di Tapara''.<ref>{{citeer web|titel=Na vonnis rechter Wit Geruchtmakende rubiek niet langer in Nobo|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-03-16|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-01-31|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642090:mpeg21:p010}}</ref> === Nobo-Nederland === * in de jaren 1980 lanceerde Nobo een editie voor Nederland.<ref>{{citeer web|titel=Exploitatieprobleem Nobo-Nederland|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-08-12|bezochtdatum=2025-01-31|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642961:mpeg21:p007}}</ref> Na kuminsamentu di 1989, e korant diario Nobo na idioma Papiamentu lo aparesé na Hulanda. E edishon hulandes ta idéntiko ku e vershon antiano ku un adishon di un kantidat di página di notisianan lokal hulandes antiano i un sekshon di notisia hulandes.<ref>{{citeer web|titel=Dagblad Nobo vanaf januari ook in Nederland. "Amigoe". Curaçao, 08-12-1988, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642858:mpeg21:p003}}</ref> * Sinds enkele maanden verschijnt er dagelijks in Nederland een Nederlandse Nobo. Nederlandse Nobo niet in de zin dat het volledig Nederlandstalig is maar in de zin dat het een eigen redactie in Nederland heeft. Ook wordt de krant in Nederland gedrukt, namelijk door Sijthoff Pers BV in Rijswijk. Het speciale van Nobo- Nederland is wel de technische wijze waarop de krant gemaakt wordt. Nobo-Nederland heeft direct contact met de redactie op Curacao via de satelliet, zo suggereert een tekening op de voorpagina. Satelliet klinkt erg mooi maar in principe gaat de communicatie op dezelfde manier als een telefoongesprek. Wel speciaal is de datalijn- communicatie: dat is geen gewone telefoonlijn maar een lijn speciaal voor de transmissie van data. En middels een modum komen de data op een computer- floppy-disc. Zo kunnen alle artikelen van de Antilliaanse Nobo binnen vier minuten in Nederland zijn met een perfecte kwaliteit en relatief goedkope transmissiekosten, in tegenstelling tot bijvoorbeeld een telefax-lijn Zo blijkt uit informatie die door het bedrijfin Nederland wordt verstrekt. Center-gebouw in Kotterdamcentrum. Jorge Sulbaran is algemeen directeur en Carlos Daantje op Curacao is de officiële hoofdredacteur. Maar in Rotterdam is Gonzalo Cuales de verantwoordelijke eindredacteur, 'Hefe di Informashon'. Met hem had ik een gesprek. Cuales is na vijftien succesvolle jaren in de showbizz - hij presenteerde onder andere de populaire quizzshow Caroussel - en na vele jaren ervaring in de perswereld, bij TeleCuracao, bij bijna alle radio- stations en bij verschillende kranten op Curacao, vanwege familieomstandigheden naar Nederland vertrokken. Bovendien was hij na al die jaren een beetje uitgekeken op de mediawereld op Curacao en wilde hij wat anders proberen in Nederland. Het was in eerste instantie niet zijn bedoeling om bij Nobo-Nederland te gaan werken maar in oktober 1988 werd hij door Sulbaran benaderd om deze positie te bekleden. Gonzalo Cuales en Dulce Martiszoon, eveneens afkomstig van Curacao, vormen samen de vaste redactie en daarnaast zijn er nog vijf freelance correspondenten verspreid over heel Nederland in dienst. De redactie van Nobo-Nederland is zelfstandig en beslist bijvoorbeeld zelf welk nieuws geselecteerd en Nobo-Nederland heet officieel Satellite News B.V. Rotterdam <ref>Media in Nederland: nauwelijks aandacht voor de minderheden NOBO-Nederland: gedurfd project Nieuwsflits nog in kinderschoenen. "Amigoe". Curaçao, 01-07-1989, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642926:mpeg21:p016</ref> Nobo is een Antilliaanse krant in die zin dat het blad tot nu toe in het Papiamentu verschijnt maar op basis van marké-economische overwegingen wil men volgens Cuales in de toekomst 'een Nederlandse krant' worden en voor tenminste 50 procent in de Nederlandse taal verschijnen. gepubliceerd wordt. Nobo-Nederland beschikt over een goed distributienetwerk met zon 234 verkooppunten in het gehele land. Dagelijks worden er ongeveer 4500 exemplaren gedrukt, waarvan er gemiddeld zon 3500 worden verkocht. De doelstellingen van NOBO-Nederland met betrekking tot de informatie-functie is op de eerste plaats nieuws brengen dat de Antilliaanse en Arubaanse gemeenschap in Nederland aangaat. {{Appendix}} [[:Category:Kòrsou]] '''Carlos Daantje''' (1938) tabata direktor di ABC Informa NV, kompania registra na Aruba dia 7 di november 1973. Dia 16 di november 1974 a registra ABC Informa na Korsou, usando e nomber komersial "Nobo". * 1974 hoofdredacteur van Nobo; 1993 nog hoofdredacteur * tevens directeur van drukkerij Rotaprint * stond in 1995 aan de wieg van de oprichting van Antilliaans Dagblad<ref>Nobo-directeur: over drie maanden een Nederlandstalig ochtendblad. "Amigoe". Curaçao, 20-06-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645071:mpeg21:p002</ref> * ABC Informa ta publica e corant di atardi Nobo y ta un accionista di cincuenta porciento den e compania di imprenta Rotaprint. Cincuenta porciento di e accionnan di ABC Informa ta propiedad na Curacao di Carlos Daantje y Ronchi Isa (ex Prome Minister di Antiyas Hulandes). E otro mitar ta propiedad di cuater comerciante Arubiano.<ref>{{Citeer web|titel=Gesprekken over aandelenverkoop Nobo aan de CITCO|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-03-20|bezochtdatum=2025-01-23|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644003:mpeg21:p003}}</ref> *ABC-Informa n.v a dicidi di laga publico scoge un nomber pa e corant diario nobo. Pa esaki lo tuma luga awe nochi un programa di television special na tanto Tele-Curacao como Tele-Aruba. Na Aruba e programa lo wordo dirigi pa Sr. Ronny Brete, mientras cu Eddie Oleana lo ta encarga na Curacao. E oficina di e corant nobo lo ta situa den Conscie'ntiesteeg, banda di e edificio di N.V. Paulusdrukkerij. E localidad na Aruba lo wordo anuncia pa un fecha despues.<ref>Nieuwe krant in papiaments. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 01-11-1973, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461541:mpeg21:p003</ref> * WILLEMSTAD "NOBO" wordt de naam van de nieuwe Papiamentstalige krant welke op 16 november voor het eerst van de pers komt met een oplage van 7000 voor Curacao, Aruba en Bonaire. Een jury bestaande uit mevr. Sonia Garmers en de heren Elis Juliana, Cees Martina, Padü Lampe en Janchie Tromp heeft deze naam uitgekozen uit de ruim 1500 inzendingen welke donderdagavond waren binnengekomen tijdens een wedstrijd welke was uitgeschreven en waarmee de winnaar f. 250 kon verdienen. Na de aankondiging via Tele- Cunrcao en Tele-Aruba stonden de telefoonnummers welke waren.<ref>{{citeer web|titel=„NOBO” wordt naam van nieuw dagblad. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 05-11-1973, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461544:mpeg21:p011}}</ref> * Rotaprint Nv werd opgericht in 1976 door Carlos Daantje (Nobo) en Norbert Hendrikse (Amigoe).<ref>{{citeer web|titel=Rotaprint nv. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 09-03-1976, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010460209:mpeg21:p007}}</ref> * krant niet politiek gebonden<ref>{{citeer web|titel=Bij presentatie ABC Informativo: Nobo politiek niet gebonden. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 08-11-1973, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461547:mpeg21:p005]]</ref> {{Appendix}} ------- == Ultimo Noticia == {{Variante|c}} {{Infobox empresa| variante = c | nomber = Ultimo Noticia | imagen = | descripcion = | funda = 1982 | antecesor = | fecha disolucion = 2017 | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{CUW}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Kòrsou]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Ultimo Noticia''' tabata un matutino i korant lokal di [[Kòrsou]] den idioma [[papiamentu]], ku a sali entre 1982 i 2017. == Historia == El a wòrdu fundá komo matutino na 1979 pa ... bou di e nomber Awor, kambia na 1982 pa Awe. <ref>https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640615:mpeg21:a0052</ref> E promé edishon a keda publiká dia 8 di desember 1979.<ref>Awor wil vertrouwen scheppen. "Amigoe". Curaçao, 08-12-1979, p. 10. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640080:mpeg21:p010</ref> E prome hefe di redakshon tabata Humphrey Josefa. Despues ku e korant a wòrdu deklará fayit a saka e último edishon riba dia 30? di desèmber 2017.<ref name="Antilliaans Dagblad">[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/16782-la-prensa-rolt-niet-meer-van-de-persen La Prensa rolt niet meer van de persen], [[Antilliaans Dagblad]] (30 di novèmber 2017)</ref> == Eks-redaktor i reportero == <!-- ORDEN ALFABETIKO SEGUN FAM --> * Humphrey Josefa * E ta un matutino ku sirkulashon gratis. E korant ta karakterisá pa su kobertura sensasionalista ku portadanan ku titular grandi i storia di delinkuensia i aksidente di tráfiko i por wordu deskribi komo tipo "tabloid". Ultimo Noticia es un periódico matutino gratuito de Curaçao. Se fundó en 1982,[1][2] y primero se llamó Awor.[3] Ha tenido el mismo propietario que La Prensa. El idioma es el papiamento. Su cobertura se caracteriza por la delincuencia y los accidentes de tráfico y se describe como tabloide[4]. Una encuesta de 2013 reveló que el 17% del público lector de periódicos de la isla leía Ultimo Noticia, lo que lo convertía en el cuarto periódico más leído después de Extra, Vigilante y Amigoe[5]. Ultimo Noticia ta un corant di mainta cu ta wordo bendi los na Curaçao. El a wòrdu establesé na 1982,[1][2] i a wòrdu yamá Awor pa promé biaha.[3] E tabatin e mesun doño ku La Prensa. E idioma ta papiamentu. E kobertura ta karakterisá pa kasonan kriminal i aksidentenan di tráfiko i ta wòrdu deskribí komo tabloid.[4] Un enkuesta di 2013 a haña ku 17% di e públiko ku ta lesa korant di e isla ta lesa Ultimo Noticia, loke ta hasié e di kuater korant mas lesá despues di Extra, Vigilante i Amigoe.[5] * 'Ultimo Noticia' is in Nederland bij diverse verkooppunten verkrijgbaar, maar verschijnt helaas altijd enkele dagen te laat en kent bovendien geen aparte redactie in Nederland.<ref>Media in Nederland: nauwelijks aandacht voor de minderheden NOBO-Nederland: gedurfd project Nieuwsflits nog in kinderschoenen. "Amigoe". Curaçao, 01-07-1989, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642926:mpeg21:p016</ref> {{Appendix}} Ultimo Noticia heeft het daglicht gezien als ochtendblad, dat volgens de plannen 's avonds vanaf elf uur te koop is, maar dan wel gedateerd op de volgende dag. Het is de krant, zo moet begrepen worden uit het openingsbericht onder de kop Nos tei, waarnaar velen op de Antillen hebben uitgekeken. Het is dan ook geen echt Antilliaanse krant, zoals de onderkop wil doen geloven. Niet wordt duidelijk of dit laatste ook inhoudt dat de krant vanaf elf uur 's avonds ook op Aruba en Bonaire bv gekocht kan worden. De directie bestaat uit de heren Chicho Jonckheer en Jossy Mansur, terwijl de hoofdredactrice is Jenny Cratz met als adjunct-hoofdredacteur Rigoberto Galan Melendez. Beloofd wordt wel dat men dagelijks met een krant verschijnt van minstens twintig pagina's. De uitgeversmaatschappij is Ultimo Noticia nv. Redactioneel wordt verder medewerking verleend door Chaco Castro, Yvonne Richardson, Giovanni Atalita, W.A. (Billy) Jonckheer, Sterling Isenia, A.l.F.Hellburg, dr W.F. van Leeuwen, dokter J.Hammoud en X.Booster, fotograaf Ken Wong; op Aruba is men redactioneel aanwezig met Toty Arends, Django Simmons als fotograaf en op Bonaire via Agenda Tima met als correspondent Magno (Ibi) Piar.<ref>Ultimo noticia verschenen. "Amigoe". Curaçao, 02-08-1982, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 26-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640720:mpeg21:p002</ref> [[:Category:Kòrsou]] Ultimo Noticia is een ochtendkrant die in bulk wordt verkocht op Curaçao . Het werd opgericht in 1982, [1] [2] en heette eerst Awor . [3] Het heeft dezelfde eigenaar gehad als La Prensa . De taal is Papiaments . De berichtgeving kenmerkt zich door strafzaken en verkeersongevallen en wordt omschreven als tabloid. [4] Uit een onderzoek uit 2013 bleek dat 17% van het krantenlezerspubliek op het eiland Ultimo Noticia las , waarmee het de vierde meest gelezen krant is, na Extra , Vigilante en Amigoe . [5] ------------------ media na korsou dekada 40:Er waren naast Amigoe al drie dagbladen op Curagao: *, de Boletin Comercial van Momon Pinedo, * La Prensa van Emilio Lopez Henriquez, en de * Beurs- en Nieuwsberichten met Johan van de Walle als hoofdredacteur. ----------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Editorial Colibri | imagen = | descripcion = | funda = | antecesor = | fecha disolucion = | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{NLD}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Editorial Kolibri''', ofisialmente Editorial Kooperativo Antiyano Kolibri, tabata un editorial di Karibe Hulandes, establese na korsou. E no tabata spesifikamente un editorial literario sino un editorial general. El a wordu funda na 1983 komo e prome editorial propiamente antiano.<ref>Editorial Kolibri in april een feit. "Amigoe". Curaçao, 14-03-1983, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640508:mpeg21:p003</ref> Inisiado tabata Ro de PAlm, kende despues tabata direktor di e editorial. El a wordo lanta den forma di un kooperativa di kua eskritor, poeta i otronan por bira miembro i laga nan obranan wordu publika. E organisashon a start ku sosten finansiero i ayudo di Sticusa. E prome publikashon tabata ''Muzikantil'', un kolekshon di músika ku ta kontené vals, danza, polka, mazurka, tumba i un seu di diferente kompositor di Aruba, Boneiru i Korsou di siglo 19 i 20. E prome obro literario ku a publika tabata Dolo di Amor.<ref>Proza, poezië van Hubert Wanga ”Doló di Amor”. "Amigoe". Curaçao, 18-05-1984, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641267:mpeg21:p014</ref> 1985: presidente di e directiva tabata Beti Doran. Na mart 1988 Ro de Palm ta fayese i na 1989 e editorial a wordu disolbe.<ref>Advertentie. "Amigoe". Curaçao, 16-03-1989, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642891:mpeg21:p008</ref> Algun publikashon ku a sali pa medio di Editorial Antiyano: * 1983 - ''Terminonan di aritmetika i geometria elemental'' di [[Antoine Maduro]]. * 1983 - ''Un Boka di poesia'', kolekshon di poema di Walter Palm * 1983 - ''Martein Lopap 2'' - [[Frank Martinus Arion]] * 1984 - ''Doló di Amor'', kolekshon di proza i poesia di Hubert Wanga * 1984 - PA Diverti - outor di korsou Arthur l. Tjin Kon Fat * 1985 - ''Something rich like chocolate: Caribbean Prose Writing in English'' - Aart G. Broek - un guia di e literatura di Karibe ingles como leerboek pa studiante *1988 - ''Makura'' , kuentanan kortiku di e outor id Korsou, Bèti Doran NOTES Als alles naar wens verloopt, zal medio volgende maand de oprichtingsvergadering worden gehouden van Editorial koOperativa Antiyano "Kolibri", een eigen Antilliaanse Uitgeverij opgericht om werken van haar leden en van derden uit te geven en over het algemeen de belangen van haar leden te behartigen. Momenteel zijn de conceptstatuten van de coöperatie ter revisie bij een notaris. - Kolibri" is niet specifiek een uitgeverij voor literaire werken, maar veeleer een algemene uitgeverij, aldus Ro de Palm van de werkgroep die bezig is met de voorbereidingen voor oprichting van de Antilliaanse uitgeverij.<ref>Editorial Kolibri in april een feit. "Amigoe". Curaçao, 14-03-1983, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640508:mpeg21:p003</ref> SEDERT ENKELE jaren terug tijdens het Festantil een motie werd aangenomen om te geraken tot de oprichting van een eigen Antilliaanse uitgeverij, is een kleine groep mensen, vooral gedreven door het enthousiasme en het doorzettingsvermogen van Ro de Palm, bezig geweest vorm te geven aan een eigen (coöperatieve) uitgeverij. Terwijl een aantal enthousiastelingen van het eerste uur al de moed bijna had opgegeven is het Ro uiteindelijk gelukt het werkelijk uitgeven van boeken te realiseren' enkele weken terug verscheen als eerste uitgave van de Editorial Kooperativa Antiyano "Kolibri" (in oprichting) MUZIKANTIL Volume I.<ref>De eerste klanken van uitgeverij "Kolibri". "Amigoe". Curaçao, 04-03-1983, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640500:mpeg21:p016</ref> Muzikantil, een bundel muziek van diverse Antilliaanse componisten, de eerste geluiden van de nieuwgeboren uitgeverij! Muzikantil bevat walsen, danza's, polka's, mazurka's, tumba's en een sehü van Arubaanse, Bonaireaanse en Curacaosche componisten uit de negentiende en twintigste eeuw. {{Appendix}} --------------------- {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Editorial Antiyano | imagen = | descripcion = | funda = | antecesor = | fecha disolucion = | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{NLD}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Editorial Antiyano''' tabata un editorial partikulier funda na 1972 pa Stanley Cras di Karibe Hulandes, establese na korsou. Algun publikashon ku a sali pa medio di Editorial Antiyano: *1973 ta publica ''Putesia'', coleccion di poeman, di Federico Oduber * 1980 ''Su Ekselensia interino'' - Stanley Cras en609vwdgb33jyqwi5fdv52db07wsbh 199025 199024 2026-07-31T12:35:49Z Caribiana 8320 199025 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ [[Ultimo Noticia]] - [[Nobo]] --------------- {{infobox persona | variante = c | nomber = Stella Oosterof-Priest }} '''Estela Mercedes (Stella) Oosterhof-Priest''' (☆ [[22 di ougùstùs]] [[1934]]<ref>{{cite book|title=Kòrsou su muhenan pionero|author=[[Jeanne Henriquez]]|publisher= |date= }}</ref> na ... – † [[25 di novèmber]] [[2022]]) tabata un produktor di radio, empresario di media, i aktivista pa derechinan di hende muhé di Kòrsou. E ta wòrdu konsiderá komo un di e pioneronan di tantu e mundu di radiodifushon moderno komo e movementu organisá di hende muhé na Kòrsou. Durante un karera ku a abarká vários dékada, e tabata aktivo komo presentadó, trahadó di programa, editor i atministradó den e sektor di media. Adishonalmente, ela hunga un ròl signifikante den emansipashon sosial di hende muhé na Kòrsou.<ref>[[Dick Drayer]], [https://www.curacao.nu/nieuws/nieuws-van-bonaire-curacao/46045/radiomaakster-stella-oosterhof-88-overleden Radiomaakster Stella Oosterhof (88) overleden], curacao.nu (25 di november 2022)</ref> == Biografia == Stella Priest a nase na [[Repúblika Dominikano]] di mayornan di Kòrsou. Na un edat yòn, el a muda ku su famia pa Kòrsou, kaminda el a lanta den bario di ..... Oosterhof-Priest a kuminsá su karera den e mundu di radio i transmishon na un tempu ku hende muhé tabata relativamente invisibel ainda den liderazgo òf posishonnan prominente den medionan di komunikashon. E tabata traha na Radio Hoyer, e tempo ey un di e radionan mas konosi na Kòrsou. Na aña 1958, Stella a sali pa Hulanda huntu ku Myrna Sintjago pa studia radio i television na Wereldomroep i na KRO. Na 1966, el a hasi e kambio pa TeleCuraçao, kaminda el a kuminsá traha komo lokutor i redaktor. Hasiendo esaki, ela pertenesé na e generashon di profeshonalnan di media ku a forma e desaroyo di televishon lokal na Kòrsou. Su presentashon kla, komportashon profeshonal i interesnan amplio a hasié un kara konosí i un bos rekonosibel pa e públiko. Despues, el a traha tambe pa Radio Nederland Wereldomroep, pa medio di kua el a keda enbolbí den transmishonnan dirigí na un públiko internashonal di abla hulandes. Komo resultado, su tereno di trabou a ekspandé mas leu ku e sosiedat eksklusivamente di Kòrsou. Huntu ku su kasá Hans Oosterhof, Stella Oosterhof-Priest a yuda konstruí un kapítulo importante den historia di radio privá di Kòrsou. Hans Oosterhof, konosí pa su nòmber di radio Suhandi, tabata wòrdu konsiderá un di e produktornan di radio mas influyente na Kòrsou. Ku tempu, Stella Oosterhof-Priest a bira doño i direktor di Radio Korsou FM i Laser 101, entre otro, dos stashon di radio ku a mantene un lugá permanente den e panorama di media di Kòrsou pa hopi aña. Banda di su trabou den medionan di komunikashon, Oosterhof-Priest a haña nòmber komo un di e fundadornan di e movement organisá di hende muhe na Kòrsou. Na aña 1974, e tabata entre e fundadornan di Women’s Steering Committee Curaçao (WSCC), un organisashon ku a trese diferente asociacion i grupo sosial di hende muhé huntu. E organisashon su meta tabata pa mehorá e posishon sosial, ekonómiko, i polítiko di hende muhé na Kòrsou. Stella Oosterhof-Priest a fayesé dia 25 di novèmber 2022, na Kòrsou, na edat di 88 aña. Su fayesimentu a wòrdu konmemorá ku hopi apresio den e mundu di media i e movementu di hende muhé. Despues di su morto, e operashon di Radio Korsou FM i Laser 101 tambe a yega su fin, markando e fin di un era den historia di radio privá di Kòrsou. * [https://bernadetteheiligers.com/stella-oosterhof-priest-wij-kwamen-om-te-overleven/ Stella Oosterhof – Priest: “Wij kwamen om te overleven”] * [https://www.curacao.nu/nieuws/nieuws-van-bonaire-curacao/46291/radio-korsou-en-laser-101-zenden-niet-meer-uit Radio Korsou en Laser 101 zenden niet meer uit], 3 ddi yanuari 2023 {{Appendix}} Estela (Stella) Oosterhof-Priest ( 1934 – 2022) was een Curaçaose radiomaker, omroepster, mediaondernemer en voorvechter van vrouwenrechten. Zij behoort tot de pioniers van zowel de moderne omroepwereld als de georganiseerde vrouwenbeweging op Curaçao. Gedurende een loopbaan die meerdere decennia omvatte, was zij actief als presentatrice, programmamaker, redactrice en bestuurder binnen de mediasector. Daarnaast speelde zij een belangrijke rol in de maatschappelijke emancipatie van vrouwen op Curaçao en in het voormalige Nederlandse Antilliaanse verband. Stella Oosterhof-Priest werd geboren in de Dominicaanse Republiek als dochter van Curaçaose ouders. Op jonge leeftijd verhuisde zij met haar familie naar Curaçao, waar zij opgroeide en haar verdere leven zou doorbrengen. Oosterhof-Priest begon haar carrière in de radio- en omroepwereld in een tijd waarin vrouwen nog relatief weinig zichtbaar waren in leidinggevende of prominente mediaposities. Zij was werkzaam bij Radio Hoyer, destijds een van de bekendste radiozenders van Curaçao. In 1958 is Stella samen met Myrna Sintjago naar Nederland vertrokken om radio en televisie te studeren bij de Wereldomroep en de KRO. In 1966 maakte zij de overstap naar TeleCuraçao, waar zij als omroepster en redactrice ging werken. Daarmee behoorde zij tot de generatie mediaprofessionals die de opbouw van de lokale televisie op Curaçao vormgaven. Haar heldere presentatie, professionele houding en brede belangstelling maakten haar tot een vertrouwd gezicht en een herkenbare stem voor het publiek. Later werkte zij eveneens voor de Nederlandse Wereldomroep, waarmee zij betrokken raakte bij uitzendingen gericht op een internationaal Nederlandstalig publiek. Hierdoor werd haar werkterrein breder dan uitsluitend de Curaçaose samenleving. Samen met haar echtgenoot Hans Oosterhof bouwde Stella Oosterhof-Priest mee aan een belangrijk hoofdstuk in de particuliere radiogeschiedenis van Curaçao. Hans Oosterhof, bekend onder zijn radiopersoonlijkheid Suhandi, gold als een van de invloedrijkste radiomakers van het eiland. Na verloop van tijd werd Stella Oosterhof-Priest eigenaar en bestuurder van onder meer Radio Korsou FM en Laser 101, twee radiozenders die jarenlang een vaste plaats innamen binnen het Curaçaose medialandschap. Naast haar werk in de media verwierf Oosterhof-Priest aanzien als een van de grondleggers van de georganiseerde vrouwenbeweging op Curaçao. In 1974 behoorde zij tot de oprichters van het Women's Steering Committee Curaçao (WSCC), een organisatie die verschillende vrouwenverenigingen en maatschappelijke groepen samenbracht. Het doel van de organisatie was het verbeteren van de maatschappelijke, economische en politieke positie van vrouwen op Curaçao. Stella Oosterhof-Priest overleed op 25 november 2022 op Curaçao, op 88-jarige leeftijd. Haar overlijden werd binnen de mediawereld en de vrouwenbeweging met grote waardering herdacht. Na haar overlijden kwam ook een einde aan de exploitatie van Radio Korsou FM en Laser 101, waarmee een tijdperk uit de Curaçaose particuliere radiohistorie werd afgesloten. PAPIAMENTU ---------------- {{Variante|c}} {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Nobo | imagen = | descripcion = | funda = 1973 | antecesor = | fecha disolucion = 2025 | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{CUW}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} [[File:Kranten in Curaçao.jpg|thumb|Korantnan na Kòrsou (2024)]] '''Nobo''' ta un [[korant]] di atardi di [[Kòrsou]], ku tabata aktivo entre 1973 te 31 di yanüari 2025. zie La Prensa == Historia == no.wiki: Nobo ta un korant na Kòrsou . El a wòrdu fundá na 1973 i ta publiká na Papiamentu.<ref>van Dam, Oscar (2013): «Media in Curaçao - News Travels Fast», i Ieteke Witteveen, Wim Kamps og Guido Rojer jr. (red.): ''Contemporary Curaçao. A Caribbean Community'', Amsterdam: Uitgeverij SWP, s. 96.</ref> Un enkuesta di 2013 a haña ku Nobo tabatin un parti di merkado di alrededor di 5 porshento.<ref>[http://unesdoc.unesco.org/images/0024/002438/243896e.pdf ''Assessment of media development in Curaçao. Based on UNESCO's Media Development Indicators''], UNESCO, 2016, s. 185.</ref> Nobo es un periódico de Curaçao. Fue fundado en 1973 y se publica en papiamento[1]. Según un estudio de 2013, Nobo tenía una cuota de mercado de alrededor del 5%[2]. == Link eksterno == * [https://vigilantekorsou.news/ Wèpsait ofisial] Nobo ta un korant lokal na Kòrsou ku ta ofresé notisia i informashon na papiamentu. E korant ta enfoká riba vários tópiko, entre otro notisia lokal, deporte, kultura i eventonan internashonal. Nobo tin un presensia aktivo riba medionan sosial, manera Facebook, kaminda regularmente nan ta kompartí aktualisashonnan i notisianan. Ademas, e korant ta aksesibel online via su wèpsait, kaminda lektornan por sigui e último artíkulonan i desaroyonan. E empleadonan lo sigui traha te dia 31 di januari proximo.<ref>[https://nu.cw/2025/01/22/krant-nobo-stopt-per-31-januari/ Krant Nobo stopt per 31 januari], nu.cw (22 di yanuari 20250</ref> E publisista Carlos Daantje (1938) tabata e gran hòmber i forsa tras di Nobo. El a perkurá pa e publikashon di e edishonnan diario i no a duda pa duna abiertamente krítika, entre otro riba polítiko, kendenan den algun kaso a demanda rektifikashon. den keho i asta pasonan huridiko kontra e korant ?. ABC Informa a hasi negoshi bou di e nòmber Nobo.<ref name="AD">[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/30643-middagkrant-nobo-stopt-na-51-jaar Middagkrant Nobo stopt na 51 jaar], [[Antilliaans Dagblad]] (22 di yanuari 2025)</ref> Nobo a wòrdu fundá den e añanan turbulento despues di e lantamentunan di 30 di mei 1969, ora ku a sende partinan grandi di Punda i Otrobanda na kandela. A pone mas atenshon na e idioma lokal Papiamentu i na konsientisashon lokal. E corant di atardi semper tabata ubica na Scherpenheuvel. Huntu ku Amigoe, Nobo tabata wòrdu imprimí anteriormente na Rotaprint, tambe na Scherpenheuvel. Despues a outsource e imprenta na De Stad te Mundo Nobo. Ku desaparishon di Nobo awor Kòrsou tin solamente dos korant na idioma Papiamentu (Extra i Vigilante) i dos korant hulandes (Amigoe i Antilliaans Dagblad).<ref name="AD"/> * Na 1988 den un kaso lanta pa gezaghebber interino di korsou, Stanley Lamp, pa defamashon hues [[Bob Wit]] a prohibi kontinuashon di e rubrika sensashonal ''Den Kareda i bou di Tapara''.<ref>{{citeer web|titel=Na vonnis rechter Wit Geruchtmakende rubiek niet langer in Nobo|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-03-16|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-01-31|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642090:mpeg21:p010}}</ref> === Nobo-Nederland === * in de jaren 1980 lanceerde Nobo een editie voor Nederland.<ref>{{citeer web|titel=Exploitatieprobleem Nobo-Nederland|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-08-12|bezochtdatum=2025-01-31|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642961:mpeg21:p007}}</ref> Na kuminsamentu di 1989, e korant diario Nobo na idioma Papiamentu lo aparesé na Hulanda. E edishon hulandes ta idéntiko ku e vershon antiano ku un adishon di un kantidat di página di notisianan lokal hulandes antiano i un sekshon di notisia hulandes.<ref>{{citeer web|titel=Dagblad Nobo vanaf januari ook in Nederland. "Amigoe". Curaçao, 08-12-1988, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642858:mpeg21:p003}}</ref> * Sinds enkele maanden verschijnt er dagelijks in Nederland een Nederlandse Nobo. Nederlandse Nobo niet in de zin dat het volledig Nederlandstalig is maar in de zin dat het een eigen redactie in Nederland heeft. Ook wordt de krant in Nederland gedrukt, namelijk door Sijthoff Pers BV in Rijswijk. Het speciale van Nobo- Nederland is wel de technische wijze waarop de krant gemaakt wordt. Nobo-Nederland heeft direct contact met de redactie op Curacao via de satelliet, zo suggereert een tekening op de voorpagina. Satelliet klinkt erg mooi maar in principe gaat de communicatie op dezelfde manier als een telefoongesprek. Wel speciaal is de datalijn- communicatie: dat is geen gewone telefoonlijn maar een lijn speciaal voor de transmissie van data. En middels een modum komen de data op een computer- floppy-disc. Zo kunnen alle artikelen van de Antilliaanse Nobo binnen vier minuten in Nederland zijn met een perfecte kwaliteit en relatief goedkope transmissiekosten, in tegenstelling tot bijvoorbeeld een telefax-lijn Zo blijkt uit informatie die door het bedrijfin Nederland wordt verstrekt. Center-gebouw in Kotterdamcentrum. Jorge Sulbaran is algemeen directeur en Carlos Daantje op Curacao is de officiële hoofdredacteur. Maar in Rotterdam is Gonzalo Cuales de verantwoordelijke eindredacteur, 'Hefe di Informashon'. Met hem had ik een gesprek. Cuales is na vijftien succesvolle jaren in de showbizz - hij presenteerde onder andere de populaire quizzshow Caroussel - en na vele jaren ervaring in de perswereld, bij TeleCuracao, bij bijna alle radio- stations en bij verschillende kranten op Curacao, vanwege familieomstandigheden naar Nederland vertrokken. Bovendien was hij na al die jaren een beetje uitgekeken op de mediawereld op Curacao en wilde hij wat anders proberen in Nederland. Het was in eerste instantie niet zijn bedoeling om bij Nobo-Nederland te gaan werken maar in oktober 1988 werd hij door Sulbaran benaderd om deze positie te bekleden. Gonzalo Cuales en Dulce Martiszoon, eveneens afkomstig van Curacao, vormen samen de vaste redactie en daarnaast zijn er nog vijf freelance correspondenten verspreid over heel Nederland in dienst. De redactie van Nobo-Nederland is zelfstandig en beslist bijvoorbeeld zelf welk nieuws geselecteerd en Nobo-Nederland heet officieel Satellite News B.V. Rotterdam <ref>Media in Nederland: nauwelijks aandacht voor de minderheden NOBO-Nederland: gedurfd project Nieuwsflits nog in kinderschoenen. "Amigoe". Curaçao, 01-07-1989, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642926:mpeg21:p016</ref> Nobo is een Antilliaanse krant in die zin dat het blad tot nu toe in het Papiamentu verschijnt maar op basis van marké-economische overwegingen wil men volgens Cuales in de toekomst 'een Nederlandse krant' worden en voor tenminste 50 procent in de Nederlandse taal verschijnen. gepubliceerd wordt. Nobo-Nederland beschikt over een goed distributienetwerk met zon 234 verkooppunten in het gehele land. Dagelijks worden er ongeveer 4500 exemplaren gedrukt, waarvan er gemiddeld zon 3500 worden verkocht. De doelstellingen van NOBO-Nederland met betrekking tot de informatie-functie is op de eerste plaats nieuws brengen dat de Antilliaanse en Arubaanse gemeenschap in Nederland aangaat. {{Appendix}} [[:Category:Kòrsou]] '''Carlos Daantje''' (1938) tabata direktor di ABC Informa NV, kompania registra na Aruba dia 7 di november 1973. Dia 16 di november 1974 a registra ABC Informa na Korsou, usando e nomber komersial "Nobo". * 1974 hoofdredacteur van Nobo; 1993 nog hoofdredacteur * tevens directeur van drukkerij Rotaprint * stond in 1995 aan de wieg van de oprichting van Antilliaans Dagblad<ref>Nobo-directeur: over drie maanden een Nederlandstalig ochtendblad. "Amigoe". Curaçao, 20-06-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645071:mpeg21:p002</ref> * ABC Informa ta publica e corant di atardi Nobo y ta un accionista di cincuenta porciento den e compania di imprenta Rotaprint. Cincuenta porciento di e accionnan di ABC Informa ta propiedad na Curacao di Carlos Daantje y Ronchi Isa (ex Prome Minister di Antiyas Hulandes). E otro mitar ta propiedad di cuater comerciante Arubiano.<ref>{{Citeer web|titel=Gesprekken over aandelenverkoop Nobo aan de CITCO|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-03-20|bezochtdatum=2025-01-23|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644003:mpeg21:p003}}</ref> *ABC-Informa n.v a dicidi di laga publico scoge un nomber pa e corant diario nobo. Pa esaki lo tuma luga awe nochi un programa di television special na tanto Tele-Curacao como Tele-Aruba. Na Aruba e programa lo wordo dirigi pa Sr. Ronny Brete, mientras cu Eddie Oleana lo ta encarga na Curacao. E oficina di e corant nobo lo ta situa den Conscie'ntiesteeg, banda di e edificio di N.V. Paulusdrukkerij. E localidad na Aruba lo wordo anuncia pa un fecha despues.<ref>Nieuwe krant in papiaments. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 01-11-1973, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461541:mpeg21:p003</ref> * WILLEMSTAD "NOBO" wordt de naam van de nieuwe Papiamentstalige krant welke op 16 november voor het eerst van de pers komt met een oplage van 7000 voor Curacao, Aruba en Bonaire. Een jury bestaande uit mevr. Sonia Garmers en de heren Elis Juliana, Cees Martina, Padü Lampe en Janchie Tromp heeft deze naam uitgekozen uit de ruim 1500 inzendingen welke donderdagavond waren binnengekomen tijdens een wedstrijd welke was uitgeschreven en waarmee de winnaar f. 250 kon verdienen. Na de aankondiging via Tele- Cunrcao en Tele-Aruba stonden de telefoonnummers welke waren.<ref>{{citeer web|titel=„NOBO” wordt naam van nieuw dagblad. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 05-11-1973, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461544:mpeg21:p011}}</ref> * Rotaprint Nv werd opgericht in 1976 door Carlos Daantje (Nobo) en Norbert Hendrikse (Amigoe).<ref>{{citeer web|titel=Rotaprint nv. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 09-03-1976, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010460209:mpeg21:p007}}</ref> * krant niet politiek gebonden<ref>{{citeer web|titel=Bij presentatie ABC Informativo: Nobo politiek niet gebonden. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 08-11-1973, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461547:mpeg21:p005]]</ref> {{Appendix}} ------- == Ultimo Noticia == {{Variante|c}} {{Infobox empresa| variante = c | nomber = Ultimo Noticia | imagen = | descripcion = | funda = 1982 | antecesor = | fecha disolucion = 2017 | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{CUW}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Kòrsou]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Ultimo Noticia''' tabata un matutino i korant lokal di [[Kòrsou]] den idioma [[papiamentu]], ku a sali entre 1982 i 2017. == Historia == El a wòrdu fundá komo matutino na 1979 pa ... bou di e nomber Awor, kambia na 1982 pa Awe. <ref>https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640615:mpeg21:a0052</ref> E promé edishon a keda publiká dia 8 di desember 1979.<ref>Awor wil vertrouwen scheppen. "Amigoe". Curaçao, 08-12-1979, p. 10. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640080:mpeg21:p010</ref> E prome hefe di redakshon tabata Humphrey Josefa. Despues ku e korant a wòrdu deklará fayit a saka e último edishon riba dia 30? di desèmber 2017.<ref name="Antilliaans Dagblad">[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/16782-la-prensa-rolt-niet-meer-van-de-persen La Prensa rolt niet meer van de persen], [[Antilliaans Dagblad]] (30 di novèmber 2017)</ref> == Eks-redaktor i reportero == <!-- ORDEN ALFABETIKO SEGUN FAM --> * Humphrey Josefa * E ta un matutino ku sirkulashon gratis. E korant ta karakterisá pa su kobertura sensasionalista ku portadanan ku titular grandi i storia di delinkuensia i aksidente di tráfiko i por wordu deskribi komo tipo "tabloid". Ultimo Noticia es un periódico matutino gratuito de Curaçao. Se fundó en 1982,[1][2] y primero se llamó Awor.[3] Ha tenido el mismo propietario que La Prensa. El idioma es el papiamento. Su cobertura se caracteriza por la delincuencia y los accidentes de tráfico y se describe como tabloide[4]. Una encuesta de 2013 reveló que el 17% del público lector de periódicos de la isla leía Ultimo Noticia, lo que lo convertía en el cuarto periódico más leído después de Extra, Vigilante y Amigoe[5]. Ultimo Noticia ta un corant di mainta cu ta wordo bendi los na Curaçao. El a wòrdu establesé na 1982,[1][2] i a wòrdu yamá Awor pa promé biaha.[3] E tabatin e mesun doño ku La Prensa. E idioma ta papiamentu. E kobertura ta karakterisá pa kasonan kriminal i aksidentenan di tráfiko i ta wòrdu deskribí komo tabloid.[4] Un enkuesta di 2013 a haña ku 17% di e públiko ku ta lesa korant di e isla ta lesa Ultimo Noticia, loke ta hasié e di kuater korant mas lesá despues di Extra, Vigilante i Amigoe.[5] * 'Ultimo Noticia' is in Nederland bij diverse verkooppunten verkrijgbaar, maar verschijnt helaas altijd enkele dagen te laat en kent bovendien geen aparte redactie in Nederland.<ref>Media in Nederland: nauwelijks aandacht voor de minderheden NOBO-Nederland: gedurfd project Nieuwsflits nog in kinderschoenen. "Amigoe". Curaçao, 01-07-1989, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642926:mpeg21:p016</ref> {{Appendix}} Ultimo Noticia heeft het daglicht gezien als ochtendblad, dat volgens de plannen 's avonds vanaf elf uur te koop is, maar dan wel gedateerd op de volgende dag. Het is de krant, zo moet begrepen worden uit het openingsbericht onder de kop Nos tei, waarnaar velen op de Antillen hebben uitgekeken. Het is dan ook geen echt Antilliaanse krant, zoals de onderkop wil doen geloven. Niet wordt duidelijk of dit laatste ook inhoudt dat de krant vanaf elf uur 's avonds ook op Aruba en Bonaire bv gekocht kan worden. De directie bestaat uit de heren Chicho Jonckheer en Jossy Mansur, terwijl de hoofdredactrice is Jenny Cratz met als adjunct-hoofdredacteur Rigoberto Galan Melendez. Beloofd wordt wel dat men dagelijks met een krant verschijnt van minstens twintig pagina's. De uitgeversmaatschappij is Ultimo Noticia nv. Redactioneel wordt verder medewerking verleend door Chaco Castro, Yvonne Richardson, Giovanni Atalita, W.A. (Billy) Jonckheer, Sterling Isenia, A.l.F.Hellburg, dr W.F. van Leeuwen, dokter J.Hammoud en X.Booster, fotograaf Ken Wong; op Aruba is men redactioneel aanwezig met Toty Arends, Django Simmons als fotograaf en op Bonaire via Agenda Tima met als correspondent Magno (Ibi) Piar.<ref>Ultimo noticia verschenen. "Amigoe". Curaçao, 02-08-1982, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 26-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640720:mpeg21:p002</ref> [[:Category:Kòrsou]] Ultimo Noticia is een ochtendkrant die in bulk wordt verkocht op Curaçao . Het werd opgericht in 1982, [1] [2] en heette eerst Awor . [3] Het heeft dezelfde eigenaar gehad als La Prensa . De taal is Papiaments . De berichtgeving kenmerkt zich door strafzaken en verkeersongevallen en wordt omschreven als tabloid. [4] Uit een onderzoek uit 2013 bleek dat 17% van het krantenlezerspubliek op het eiland Ultimo Noticia las , waarmee het de vierde meest gelezen krant is, na Extra , Vigilante en Amigoe . [5] ------------------ media na korsou dekada 40:Er waren naast Amigoe al drie dagbladen op Curagao: *, de Boletin Comercial van Momon Pinedo, * La Prensa van Emilio Lopez Henriquez, en de * Beurs- en Nieuwsberichten met Johan van de Walle als hoofdredacteur. ----------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Editorial Colibri | imagen = | descripcion = | funda = | antecesor = | fecha disolucion = | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{NLD}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Editorial Kolibri''', ofisialmente Editorial Kooperativo Antiyano Kolibri, tabata un editorial di Karibe Hulandes, establese na korsou. E no tabata spesifikamente un editorial literario sino un editorial general. El a wordu funda na 1983 komo e prome editorial propiamente antiano.<ref>Editorial Kolibri in april een feit. "Amigoe". Curaçao, 14-03-1983, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640508:mpeg21:p003</ref> Inisiado tabata Ro de PAlm, kende despues tabata direktor di e editorial. El a wordo lanta den forma di un kooperativa di kua eskritor, poeta i otronan por bira miembro i laga nan obranan wordu publika. E organisashon a start ku sosten finansiero i ayudo di Sticusa. E prome publikashon tabata ''Muzikantil'', un kolekshon di músika ku ta kontené vals, danza, polka, mazurka, tumba i un seu di diferente kompositor di Aruba, Boneiru i Korsou di siglo 19 i 20. E prome obro literario ku a publika tabata Dolo di Amor.<ref>Proza, poezië van Hubert Wanga ”Doló di Amor”. "Amigoe". Curaçao, 18-05-1984, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641267:mpeg21:p014</ref> 1985: presidente di e directiva tabata Beti Doran. Na mart 1988 Ro de Palm ta fayese i na 1989 e editorial a wordu disolbe.<ref>Advertentie. "Amigoe". Curaçao, 16-03-1989, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642891:mpeg21:p008</ref> Algun publikashon ku a sali pa medio di Editorial Antiyano: * 1983 - ''Terminonan di aritmetika i geometria elemental'' di [[Antoine Maduro]]. * 1983 - ''Un Boka di poesia'', kolekshon di poema di Walter Palm * 1983 - ''Martein Lopap 2'' - [[Frank Martinus Arion]] * 1984 - ''Doló di Amor'', kolekshon di proza i poesia di Hubert Wanga * 1984 - PA Diverti - outor di korsou Arthur l. Tjin Kon Fat * 1985 - ''Something rich like chocolate: Caribbean Prose Writing in English'' - Aart G. Broek - un guia di e literatura di Karibe ingles como leerboek pa studiante *1988 - ''Makura'' , kuentanan kortiku di e outor id Korsou, Bèti Doran NOTES Als alles naar wens verloopt, zal medio volgende maand de oprichtingsvergadering worden gehouden van Editorial koOperativa Antiyano "Kolibri", een eigen Antilliaanse Uitgeverij opgericht om werken van haar leden en van derden uit te geven en over het algemeen de belangen van haar leden te behartigen. Momenteel zijn de conceptstatuten van de coöperatie ter revisie bij een notaris. - Kolibri" is niet specifiek een uitgeverij voor literaire werken, maar veeleer een algemene uitgeverij, aldus Ro de Palm van de werkgroep die bezig is met de voorbereidingen voor oprichting van de Antilliaanse uitgeverij.<ref>Editorial Kolibri in april een feit. "Amigoe". Curaçao, 14-03-1983, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640508:mpeg21:p003</ref> SEDERT ENKELE jaren terug tijdens het Festantil een motie werd aangenomen om te geraken tot de oprichting van een eigen Antilliaanse uitgeverij, is een kleine groep mensen, vooral gedreven door het enthousiasme en het doorzettingsvermogen van Ro de Palm, bezig geweest vorm te geven aan een eigen (coöperatieve) uitgeverij. Terwijl een aantal enthousiastelingen van het eerste uur al de moed bijna had opgegeven is het Ro uiteindelijk gelukt het werkelijk uitgeven van boeken te realiseren' enkele weken terug verscheen als eerste uitgave van de Editorial Kooperativa Antiyano "Kolibri" (in oprichting) MUZIKANTIL Volume I.<ref>De eerste klanken van uitgeverij "Kolibri". "Amigoe". Curaçao, 04-03-1983, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640500:mpeg21:p016</ref> Muzikantil, een bundel muziek van diverse Antilliaanse componisten, de eerste geluiden van de nieuwgeboren uitgeverij! Muzikantil bevat walsen, danza's, polka's, mazurka's, tumba's en een sehü van Arubaanse, Bonaireaanse en Curacaosche componisten uit de negentiende en twintigste eeuw. {{Appendix}} --------------------- {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Editorial Antiyano | imagen = | descripcion = | funda = | antecesor = | fecha disolucion = | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{NLD}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Editorial Antiyano''' tabata un editorial partikulier funda na 1972 pa Stanley Cras di Karibe Hulandes, establese na korsou. Algun publikashon ku a sali pa medio di Editorial Antiyano: *1973 ta publica ''Putesia'', coleccion di poeman, di Federico Oduber * 1980 ''Su Ekselensia interino'' - Stanley Cras dbo4v9uur71tetvfph22x79dprhhjc3 199026 199025 2026-07-31T12:42:43Z Caribiana 8320 199026 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ [[Ultimo Noticia]] - [[Nobo]] --------------- {{infobox persona | variante = c | nomber = Stella Oosterof-Priest }} '''Estela Mercedes (Stella) Oosterhof-Priest''' (☆ [[22 di ougùstùs]] [[1934]]<ref>{{cite book|title=Kòrsou su muhenan pionero|author=[[Jeanne Henriquez]]|publisher= |date= }}</ref> na ... – † [[25 di novèmber]] [[2022]]) tabata un produktor di radio, empresario di media, i aktivista pa derechinan di hende muhé di Kòrsou. E ta wòrdu konsiderá komo un di e pioneronan di tantu e mundu di radiodifushon moderno komo e movementu organisá di hende muhé na Kòrsou. Durante un karera ku a abarká vários dékada, e tabata aktivo komo presentadó, trahadó di programa, editor i atministradó den e sektor di media. Adishonalmente, ela hunga un ròl signifikante den emansipashon sosial di hende muhé na Kòrsou.<ref>[[Dick Drayer]], [https://www.curacao.nu/nieuws/nieuws-van-bonaire-curacao/46045/radiomaakster-stella-oosterhof-88-overleden Radiomaakster Stella Oosterhof (88) overleden], curacao.nu (25 di november 2022)</ref> == Biografia == Stella Priest a nase na [[Repúblika Dominikano]] di mayornan di Kòrsou. Na un edat yòn, el a muda ku su famia pa Kòrsou, kaminda el a lanta den bario di ..... Oosterhof-Priest a kuminsá su karera den e mundu di radio i transmishon na un tempu ku hende muhé tabata relativamente invisibel ainda den liderazgo òf posishonnan prominente den medionan di komunikashon. E tabata traha na Radio Hoyer, e tempo ey un di e radionan mas konosi na Kòrsou. Na aña 1958, Stella a sali pa Hulanda huntu ku Myrna Sintjago pa studia radio i television na Wereldomroep i na KRO. Na 1966, el a hasi e kambio pa TeleCuraçao, kaminda el a kuminsá traha komo lokutor i redaktor. Hasiendo esaki, ela pertenesé na e generashon di profeshonalnan di media ku a forma e desaroyo di televishon lokal na Kòrsou. Su presentashon kla, komportashon profeshonal i interesnan amplio a hasié un kara konosí i un bos rekonosibel pa e públiko. Despues, el a traha tambe pa Radio Nederland Wereldomroep, pa medio di kua el a keda enbolbí den transmishonnan dirigí na un públiko internashonal di abla hulandes. Komo resultado, su tereno di trabou a ekspandé mas leu ku e sosiedat eksklusivamente di Kòrsou. Huntu ku su kasá Hans Oosterhof, Stella Oosterhof-Priest a yuda konstruí un kapítulo importante den historia di radio privá di Kòrsou. Hans Oosterhof, konosí pa su nòmber di radio Suhandi, tabata wòrdu konsiderá un di e produktornan di radio mas influyente na Kòrsou. Ku tempu, Stella Oosterhof-Priest a bira doño i direktor di Radio Korsou FM i Laser 101, entre otro, dos stashon di radio ku a mantene un lugá permanente den e panorama di media di Kòrsou pa hopi aña. Banda di su trabou den medionan di komunikashon, Oosterhof-Priest a haña nòmber komo un di e fundadornan di e movement organisá di hende muhe na Kòrsou. Na aña 1974, e tabata entre e fundadornan di Women’s Steering Committee Curaçao (WSCC), un organisashon ku a trese diferente asociacion i grupo sosial di hende muhé huntu. E organisashon su meta tabata pa mehorá e posishon sosial, ekonómiko, i polítiko di hende muhé na Kòrsou. Stella Oosterhof-Priest a fayesé dia 25 di novèmber 2022, na Kòrsou, na edat di 88 aña. Su fayesimentu a wòrdu konmemorá ku hopi apresio den e mundu di media i e movementu di hende muhé. Despues di su morto, e operashon di Radio Korsou FM i Laser 101 tambe a yega su fin, markando e fin di un era den historia di radio privá di Kòrsou.<ref>[https://www.curacao.nu/nieuws/nieuws-van-bonaire-curacao/46291/radio-korsou-en-laser-101-zenden-niet-meer-uit Radio Korsou en Laser 101 zenden niet meer uit], 3 ddi yanuari 2023</ref> * [https://bernadetteheiligers.com/stella-oosterhof-priest-wij-kwamen-om-te-overleven/ Stella Oosterhof – Priest: “Wij kwamen om te overleven”] * directeur TeleCuracao {{Appendix}} Estela (Stella) Oosterhof-Priest ( 1934 – 2022) was een Curaçaose radiomaker, omroepster, mediaondernemer en voorvechter van vrouwenrechten. Zij behoort tot de pioniers van zowel de moderne omroepwereld als de georganiseerde vrouwenbeweging op Curaçao. Gedurende een loopbaan die meerdere decennia omvatte, was zij actief als presentatrice, programmamaker, redactrice en bestuurder binnen de mediasector. Daarnaast speelde zij een belangrijke rol in de maatschappelijke emancipatie van vrouwen op Curaçao en in het voormalige Nederlandse Antilliaanse verband. Stella Oosterhof-Priest werd geboren in de Dominicaanse Republiek als dochter van Curaçaose ouders. Op jonge leeftijd verhuisde zij met haar familie naar Curaçao, waar zij opgroeide en haar verdere leven zou doorbrengen. Oosterhof-Priest begon haar carrière in de radio- en omroepwereld in een tijd waarin vrouwen nog relatief weinig zichtbaar waren in leidinggevende of prominente mediaposities. Zij was werkzaam bij Radio Hoyer, destijds een van de bekendste radiozenders van Curaçao. In 1958 is Stella samen met Myrna Sintjago naar Nederland vertrokken om radio en televisie te studeren bij de Wereldomroep en de KRO. In 1966 maakte zij de overstap naar TeleCuraçao, waar zij als omroepster en redactrice ging werken. Daarmee behoorde zij tot de generatie mediaprofessionals die de opbouw van de lokale televisie op Curaçao vormgaven. Haar heldere presentatie, professionele houding en brede belangstelling maakten haar tot een vertrouwd gezicht en een herkenbare stem voor het publiek. Later werkte zij eveneens voor de Nederlandse Wereldomroep, waarmee zij betrokken raakte bij uitzendingen gericht op een internationaal Nederlandstalig publiek. Hierdoor werd haar werkterrein breder dan uitsluitend de Curaçaose samenleving. Samen met haar echtgenoot Hans Oosterhof bouwde Stella Oosterhof-Priest mee aan een belangrijk hoofdstuk in de particuliere radiogeschiedenis van Curaçao. Hans Oosterhof, bekend onder zijn radiopersoonlijkheid Suhandi, gold als een van de invloedrijkste radiomakers van het eiland. Na verloop van tijd werd Stella Oosterhof-Priest eigenaar en bestuurder van onder meer Radio Korsou FM en Laser 101, twee radiozenders die jarenlang een vaste plaats innamen binnen het Curaçaose medialandschap. Naast haar werk in de media verwierf Oosterhof-Priest aanzien als een van de grondleggers van de georganiseerde vrouwenbeweging op Curaçao. In 1974 behoorde zij tot de oprichters van het Women's Steering Committee Curaçao (WSCC), een organisatie die verschillende vrouwenverenigingen en maatschappelijke groepen samenbracht. Het doel van de organisatie was het verbeteren van de maatschappelijke, economische en politieke positie van vrouwen op Curaçao. Stella Oosterhof-Priest overleed op 25 november 2022 op Curaçao, op 88-jarige leeftijd. Haar overlijden werd binnen de mediawereld en de vrouwenbeweging met grote waardering herdacht. Na haar overlijden kwam ook een einde aan de exploitatie van Radio Korsou FM en Laser 101, waarmee een tijdperk uit de Curaçaose particuliere radiohistorie werd afgesloten. PAPIAMENTU ---------------- {{Variante|c}} {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Nobo | imagen = | descripcion = | funda = 1973 | antecesor = | fecha disolucion = 2025 | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{CUW}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} [[File:Kranten in Curaçao.jpg|thumb|Korantnan na Kòrsou (2024)]] '''Nobo''' ta un [[korant]] di atardi di [[Kòrsou]], ku tabata aktivo entre 1973 te 31 di yanüari 2025. zie La Prensa == Historia == no.wiki: Nobo ta un korant na Kòrsou . El a wòrdu fundá na 1973 i ta publiká na Papiamentu.<ref>van Dam, Oscar (2013): «Media in Curaçao - News Travels Fast», i Ieteke Witteveen, Wim Kamps og Guido Rojer jr. (red.): ''Contemporary Curaçao. A Caribbean Community'', Amsterdam: Uitgeverij SWP, s. 96.</ref> Un enkuesta di 2013 a haña ku Nobo tabatin un parti di merkado di alrededor di 5 porshento.<ref>[http://unesdoc.unesco.org/images/0024/002438/243896e.pdf ''Assessment of media development in Curaçao. Based on UNESCO's Media Development Indicators''], UNESCO, 2016, s. 185.</ref> Nobo es un periódico de Curaçao. Fue fundado en 1973 y se publica en papiamento[1]. Según un estudio de 2013, Nobo tenía una cuota de mercado de alrededor del 5%[2]. == Link eksterno == * [https://vigilantekorsou.news/ Wèpsait ofisial] Nobo ta un korant lokal na Kòrsou ku ta ofresé notisia i informashon na papiamentu. E korant ta enfoká riba vários tópiko, entre otro notisia lokal, deporte, kultura i eventonan internashonal. Nobo tin un presensia aktivo riba medionan sosial, manera Facebook, kaminda regularmente nan ta kompartí aktualisashonnan i notisianan. Ademas, e korant ta aksesibel online via su wèpsait, kaminda lektornan por sigui e último artíkulonan i desaroyonan. E empleadonan lo sigui traha te dia 31 di januari proximo.<ref>[https://nu.cw/2025/01/22/krant-nobo-stopt-per-31-januari/ Krant Nobo stopt per 31 januari], nu.cw (22 di yanuari 20250</ref> E publisista Carlos Daantje (1938) tabata e gran hòmber i forsa tras di Nobo. El a perkurá pa e publikashon di e edishonnan diario i no a duda pa duna abiertamente krítika, entre otro riba polítiko, kendenan den algun kaso a demanda rektifikashon. den keho i asta pasonan huridiko kontra e korant ?. ABC Informa a hasi negoshi bou di e nòmber Nobo.<ref name="AD">[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/30643-middagkrant-nobo-stopt-na-51-jaar Middagkrant Nobo stopt na 51 jaar], [[Antilliaans Dagblad]] (22 di yanuari 2025)</ref> Nobo a wòrdu fundá den e añanan turbulento despues di e lantamentunan di 30 di mei 1969, ora ku a sende partinan grandi di Punda i Otrobanda na kandela. A pone mas atenshon na e idioma lokal Papiamentu i na konsientisashon lokal. E corant di atardi semper tabata ubica na Scherpenheuvel. Huntu ku Amigoe, Nobo tabata wòrdu imprimí anteriormente na Rotaprint, tambe na Scherpenheuvel. Despues a outsource e imprenta na De Stad te Mundo Nobo. Ku desaparishon di Nobo awor Kòrsou tin solamente dos korant na idioma Papiamentu (Extra i Vigilante) i dos korant hulandes (Amigoe i Antilliaans Dagblad).<ref name="AD"/> * Na 1988 den un kaso lanta pa gezaghebber interino di korsou, Stanley Lamp, pa defamashon hues [[Bob Wit]] a prohibi kontinuashon di e rubrika sensashonal ''Den Kareda i bou di Tapara''.<ref>{{citeer web|titel=Na vonnis rechter Wit Geruchtmakende rubiek niet langer in Nobo|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-03-16|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-01-31|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642090:mpeg21:p010}}</ref> === Nobo-Nederland === * in de jaren 1980 lanceerde Nobo een editie voor Nederland.<ref>{{citeer web|titel=Exploitatieprobleem Nobo-Nederland|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-08-12|bezochtdatum=2025-01-31|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642961:mpeg21:p007}}</ref> Na kuminsamentu di 1989, e korant diario Nobo na idioma Papiamentu lo aparesé na Hulanda. E edishon hulandes ta idéntiko ku e vershon antiano ku un adishon di un kantidat di página di notisianan lokal hulandes antiano i un sekshon di notisia hulandes.<ref>{{citeer web|titel=Dagblad Nobo vanaf januari ook in Nederland. "Amigoe". Curaçao, 08-12-1988, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642858:mpeg21:p003}}</ref> * Sinds enkele maanden verschijnt er dagelijks in Nederland een Nederlandse Nobo. Nederlandse Nobo niet in de zin dat het volledig Nederlandstalig is maar in de zin dat het een eigen redactie in Nederland heeft. Ook wordt de krant in Nederland gedrukt, namelijk door Sijthoff Pers BV in Rijswijk. Het speciale van Nobo- Nederland is wel de technische wijze waarop de krant gemaakt wordt. Nobo-Nederland heeft direct contact met de redactie op Curacao via de satelliet, zo suggereert een tekening op de voorpagina. Satelliet klinkt erg mooi maar in principe gaat de communicatie op dezelfde manier als een telefoongesprek. Wel speciaal is de datalijn- communicatie: dat is geen gewone telefoonlijn maar een lijn speciaal voor de transmissie van data. En middels een modum komen de data op een computer- floppy-disc. Zo kunnen alle artikelen van de Antilliaanse Nobo binnen vier minuten in Nederland zijn met een perfecte kwaliteit en relatief goedkope transmissiekosten, in tegenstelling tot bijvoorbeeld een telefax-lijn Zo blijkt uit informatie die door het bedrijfin Nederland wordt verstrekt. Center-gebouw in Kotterdamcentrum. Jorge Sulbaran is algemeen directeur en Carlos Daantje op Curacao is de officiële hoofdredacteur. Maar in Rotterdam is Gonzalo Cuales de verantwoordelijke eindredacteur, 'Hefe di Informashon'. Met hem had ik een gesprek. Cuales is na vijftien succesvolle jaren in de showbizz - hij presenteerde onder andere de populaire quizzshow Caroussel - en na vele jaren ervaring in de perswereld, bij TeleCuracao, bij bijna alle radio- stations en bij verschillende kranten op Curacao, vanwege familieomstandigheden naar Nederland vertrokken. Bovendien was hij na al die jaren een beetje uitgekeken op de mediawereld op Curacao en wilde hij wat anders proberen in Nederland. Het was in eerste instantie niet zijn bedoeling om bij Nobo-Nederland te gaan werken maar in oktober 1988 werd hij door Sulbaran benaderd om deze positie te bekleden. Gonzalo Cuales en Dulce Martiszoon, eveneens afkomstig van Curacao, vormen samen de vaste redactie en daarnaast zijn er nog vijf freelance correspondenten verspreid over heel Nederland in dienst. De redactie van Nobo-Nederland is zelfstandig en beslist bijvoorbeeld zelf welk nieuws geselecteerd en Nobo-Nederland heet officieel Satellite News B.V. Rotterdam <ref>Media in Nederland: nauwelijks aandacht voor de minderheden NOBO-Nederland: gedurfd project Nieuwsflits nog in kinderschoenen. "Amigoe". Curaçao, 01-07-1989, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642926:mpeg21:p016</ref> Nobo is een Antilliaanse krant in die zin dat het blad tot nu toe in het Papiamentu verschijnt maar op basis van marké-economische overwegingen wil men volgens Cuales in de toekomst 'een Nederlandse krant' worden en voor tenminste 50 procent in de Nederlandse taal verschijnen. gepubliceerd wordt. Nobo-Nederland beschikt over een goed distributienetwerk met zon 234 verkooppunten in het gehele land. Dagelijks worden er ongeveer 4500 exemplaren gedrukt, waarvan er gemiddeld zon 3500 worden verkocht. De doelstellingen van NOBO-Nederland met betrekking tot de informatie-functie is op de eerste plaats nieuws brengen dat de Antilliaanse en Arubaanse gemeenschap in Nederland aangaat. {{Appendix}} [[:Category:Kòrsou]] '''Carlos Daantje''' (1938) tabata direktor di ABC Informa NV, kompania registra na Aruba dia 7 di november 1973. Dia 16 di november 1974 a registra ABC Informa na Korsou, usando e nomber komersial "Nobo". * 1974 hoofdredacteur van Nobo; 1993 nog hoofdredacteur * tevens directeur van drukkerij Rotaprint * stond in 1995 aan de wieg van de oprichting van Antilliaans Dagblad<ref>Nobo-directeur: over drie maanden een Nederlandstalig ochtendblad. "Amigoe". Curaçao, 20-06-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645071:mpeg21:p002</ref> * ABC Informa ta publica e corant di atardi Nobo y ta un accionista di cincuenta porciento den e compania di imprenta Rotaprint. Cincuenta porciento di e accionnan di ABC Informa ta propiedad na Curacao di Carlos Daantje y Ronchi Isa (ex Prome Minister di Antiyas Hulandes). E otro mitar ta propiedad di cuater comerciante Arubiano.<ref>{{Citeer web|titel=Gesprekken over aandelenverkoop Nobo aan de CITCO|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-03-20|bezochtdatum=2025-01-23|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644003:mpeg21:p003}}</ref> *ABC-Informa n.v a dicidi di laga publico scoge un nomber pa e corant diario nobo. Pa esaki lo tuma luga awe nochi un programa di television special na tanto Tele-Curacao como Tele-Aruba. Na Aruba e programa lo wordo dirigi pa Sr. Ronny Brete, mientras cu Eddie Oleana lo ta encarga na Curacao. E oficina di e corant nobo lo ta situa den Conscie'ntiesteeg, banda di e edificio di N.V. Paulusdrukkerij. E localidad na Aruba lo wordo anuncia pa un fecha despues.<ref>Nieuwe krant in papiaments. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 01-11-1973, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461541:mpeg21:p003</ref> * WILLEMSTAD "NOBO" wordt de naam van de nieuwe Papiamentstalige krant welke op 16 november voor het eerst van de pers komt met een oplage van 7000 voor Curacao, Aruba en Bonaire. Een jury bestaande uit mevr. Sonia Garmers en de heren Elis Juliana, Cees Martina, Padü Lampe en Janchie Tromp heeft deze naam uitgekozen uit de ruim 1500 inzendingen welke donderdagavond waren binnengekomen tijdens een wedstrijd welke was uitgeschreven en waarmee de winnaar f. 250 kon verdienen. Na de aankondiging via Tele- Cunrcao en Tele-Aruba stonden de telefoonnummers welke waren.<ref>{{citeer web|titel=„NOBO” wordt naam van nieuw dagblad. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 05-11-1973, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461544:mpeg21:p011}}</ref> * Rotaprint Nv werd opgericht in 1976 door Carlos Daantje (Nobo) en Norbert Hendrikse (Amigoe).<ref>{{citeer web|titel=Rotaprint nv. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 09-03-1976, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010460209:mpeg21:p007}}</ref> * krant niet politiek gebonden<ref>{{citeer web|titel=Bij presentatie ABC Informativo: Nobo politiek niet gebonden. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 08-11-1973, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461547:mpeg21:p005]]</ref> {{Appendix}} ------- == Ultimo Noticia == {{Variante|c}} {{Infobox empresa| variante = c | nomber = Ultimo Noticia | imagen = | descripcion = | funda = 1982 | antecesor = | fecha disolucion = 2017 | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{CUW}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Kòrsou]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Ultimo Noticia''' tabata un matutino i korant lokal di [[Kòrsou]] den idioma [[papiamentu]], ku a sali entre 1982 i 2017. == Historia == El a wòrdu fundá komo matutino na 1979 pa ... bou di e nomber Awor, kambia na 1982 pa Awe. <ref>https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640615:mpeg21:a0052</ref> E promé edishon a keda publiká dia 8 di desember 1979.<ref>Awor wil vertrouwen scheppen. "Amigoe". Curaçao, 08-12-1979, p. 10. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640080:mpeg21:p010</ref> E prome hefe di redakshon tabata Humphrey Josefa. Despues ku e korant a wòrdu deklará fayit a saka e último edishon riba dia 30? di desèmber 2017.<ref name="Antilliaans Dagblad">[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/16782-la-prensa-rolt-niet-meer-van-de-persen La Prensa rolt niet meer van de persen], [[Antilliaans Dagblad]] (30 di novèmber 2017)</ref> == Eks-redaktor i reportero == <!-- ORDEN ALFABETIKO SEGUN FAM --> * Humphrey Josefa * E ta un matutino ku sirkulashon gratis. E korant ta karakterisá pa su kobertura sensasionalista ku portadanan ku titular grandi i storia di delinkuensia i aksidente di tráfiko i por wordu deskribi komo tipo "tabloid". Ultimo Noticia es un periódico matutino gratuito de Curaçao. Se fundó en 1982,[1][2] y primero se llamó Awor.[3] Ha tenido el mismo propietario que La Prensa. El idioma es el papiamento. Su cobertura se caracteriza por la delincuencia y los accidentes de tráfico y se describe como tabloide[4]. Una encuesta de 2013 reveló que el 17% del público lector de periódicos de la isla leía Ultimo Noticia, lo que lo convertía en el cuarto periódico más leído después de Extra, Vigilante y Amigoe[5]. Ultimo Noticia ta un corant di mainta cu ta wordo bendi los na Curaçao. El a wòrdu establesé na 1982,[1][2] i a wòrdu yamá Awor pa promé biaha.[3] E tabatin e mesun doño ku La Prensa. E idioma ta papiamentu. E kobertura ta karakterisá pa kasonan kriminal i aksidentenan di tráfiko i ta wòrdu deskribí komo tabloid.[4] Un enkuesta di 2013 a haña ku 17% di e públiko ku ta lesa korant di e isla ta lesa Ultimo Noticia, loke ta hasié e di kuater korant mas lesá despues di Extra, Vigilante i Amigoe.[5] * 'Ultimo Noticia' is in Nederland bij diverse verkooppunten verkrijgbaar, maar verschijnt helaas altijd enkele dagen te laat en kent bovendien geen aparte redactie in Nederland.<ref>Media in Nederland: nauwelijks aandacht voor de minderheden NOBO-Nederland: gedurfd project Nieuwsflits nog in kinderschoenen. "Amigoe". Curaçao, 01-07-1989, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642926:mpeg21:p016</ref> {{Appendix}} Ultimo Noticia heeft het daglicht gezien als ochtendblad, dat volgens de plannen 's avonds vanaf elf uur te koop is, maar dan wel gedateerd op de volgende dag. Het is de krant, zo moet begrepen worden uit het openingsbericht onder de kop Nos tei, waarnaar velen op de Antillen hebben uitgekeken. Het is dan ook geen echt Antilliaanse krant, zoals de onderkop wil doen geloven. Niet wordt duidelijk of dit laatste ook inhoudt dat de krant vanaf elf uur 's avonds ook op Aruba en Bonaire bv gekocht kan worden. De directie bestaat uit de heren Chicho Jonckheer en Jossy Mansur, terwijl de hoofdredactrice is Jenny Cratz met als adjunct-hoofdredacteur Rigoberto Galan Melendez. Beloofd wordt wel dat men dagelijks met een krant verschijnt van minstens twintig pagina's. De uitgeversmaatschappij is Ultimo Noticia nv. Redactioneel wordt verder medewerking verleend door Chaco Castro, Yvonne Richardson, Giovanni Atalita, W.A. (Billy) Jonckheer, Sterling Isenia, A.l.F.Hellburg, dr W.F. van Leeuwen, dokter J.Hammoud en X.Booster, fotograaf Ken Wong; op Aruba is men redactioneel aanwezig met Toty Arends, Django Simmons als fotograaf en op Bonaire via Agenda Tima met als correspondent Magno (Ibi) Piar.<ref>Ultimo noticia verschenen. "Amigoe". Curaçao, 02-08-1982, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 26-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640720:mpeg21:p002</ref> [[:Category:Kòrsou]] Ultimo Noticia is een ochtendkrant die in bulk wordt verkocht op Curaçao . Het werd opgericht in 1982, [1] [2] en heette eerst Awor . [3] Het heeft dezelfde eigenaar gehad als La Prensa . De taal is Papiaments . De berichtgeving kenmerkt zich door strafzaken en verkeersongevallen en wordt omschreven als tabloid. [4] Uit een onderzoek uit 2013 bleek dat 17% van het krantenlezerspubliek op het eiland Ultimo Noticia las , waarmee het de vierde meest gelezen krant is, na Extra , Vigilante en Amigoe . [5] ------------------ media na korsou dekada 40:Er waren naast Amigoe al drie dagbladen op Curagao: *, de Boletin Comercial van Momon Pinedo, * La Prensa van Emilio Lopez Henriquez, en de * Beurs- en Nieuwsberichten met Johan van de Walle als hoofdredacteur. ----------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Editorial Colibri | imagen = | descripcion = | funda = | antecesor = | fecha disolucion = | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{NLD}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Editorial Kolibri''', ofisialmente Editorial Kooperativo Antiyano Kolibri, tabata un editorial di Karibe Hulandes, establese na korsou. E no tabata spesifikamente un editorial literario sino un editorial general. El a wordu funda na 1983 komo e prome editorial propiamente antiano.<ref>Editorial Kolibri in april een feit. "Amigoe". Curaçao, 14-03-1983, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640508:mpeg21:p003</ref> Inisiado tabata Ro de PAlm, kende despues tabata direktor di e editorial. El a wordo lanta den forma di un kooperativa di kua eskritor, poeta i otronan por bira miembro i laga nan obranan wordu publika. E organisashon a start ku sosten finansiero i ayudo di Sticusa. E prome publikashon tabata ''Muzikantil'', un kolekshon di músika ku ta kontené vals, danza, polka, mazurka, tumba i un seu di diferente kompositor di Aruba, Boneiru i Korsou di siglo 19 i 20. E prome obro literario ku a publika tabata Dolo di Amor.<ref>Proza, poezië van Hubert Wanga ”Doló di Amor”. "Amigoe". Curaçao, 18-05-1984, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641267:mpeg21:p014</ref> 1985: presidente di e directiva tabata Beti Doran. Na mart 1988 Ro de Palm ta fayese i na 1989 e editorial a wordu disolbe.<ref>Advertentie. "Amigoe". Curaçao, 16-03-1989, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642891:mpeg21:p008</ref> Algun publikashon ku a sali pa medio di Editorial Antiyano: * 1983 - ''Terminonan di aritmetika i geometria elemental'' di [[Antoine Maduro]]. * 1983 - ''Un Boka di poesia'', kolekshon di poema di Walter Palm * 1983 - ''Martein Lopap 2'' - [[Frank Martinus Arion]] * 1984 - ''Doló di Amor'', kolekshon di proza i poesia di Hubert Wanga * 1984 - PA Diverti - outor di korsou Arthur l. Tjin Kon Fat * 1985 - ''Something rich like chocolate: Caribbean Prose Writing in English'' - Aart G. Broek - un guia di e literatura di Karibe ingles como leerboek pa studiante *1988 - ''Makura'' , kuentanan kortiku di e outor id Korsou, Bèti Doran NOTES Als alles naar wens verloopt, zal medio volgende maand de oprichtingsvergadering worden gehouden van Editorial koOperativa Antiyano "Kolibri", een eigen Antilliaanse Uitgeverij opgericht om werken van haar leden en van derden uit te geven en over het algemeen de belangen van haar leden te behartigen. Momenteel zijn de conceptstatuten van de coöperatie ter revisie bij een notaris. - Kolibri" is niet specifiek een uitgeverij voor literaire werken, maar veeleer een algemene uitgeverij, aldus Ro de Palm van de werkgroep die bezig is met de voorbereidingen voor oprichting van de Antilliaanse uitgeverij.<ref>Editorial Kolibri in april een feit. "Amigoe". Curaçao, 14-03-1983, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640508:mpeg21:p003</ref> SEDERT ENKELE jaren terug tijdens het Festantil een motie werd aangenomen om te geraken tot de oprichting van een eigen Antilliaanse uitgeverij, is een kleine groep mensen, vooral gedreven door het enthousiasme en het doorzettingsvermogen van Ro de Palm, bezig geweest vorm te geven aan een eigen (coöperatieve) uitgeverij. Terwijl een aantal enthousiastelingen van het eerste uur al de moed bijna had opgegeven is het Ro uiteindelijk gelukt het werkelijk uitgeven van boeken te realiseren' enkele weken terug verscheen als eerste uitgave van de Editorial Kooperativa Antiyano "Kolibri" (in oprichting) MUZIKANTIL Volume I.<ref>De eerste klanken van uitgeverij "Kolibri". "Amigoe". Curaçao, 04-03-1983, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640500:mpeg21:p016</ref> Muzikantil, een bundel muziek van diverse Antilliaanse componisten, de eerste geluiden van de nieuwgeboren uitgeverij! Muzikantil bevat walsen, danza's, polka's, mazurka's, tumba's en een sehü van Arubaanse, Bonaireaanse en Curacaosche componisten uit de negentiende en twintigste eeuw. {{Appendix}} --------------------- {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Editorial Antiyano | imagen = | descripcion = | funda = | antecesor = | fecha disolucion = | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{NLD}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Editorial Antiyano''' tabata un editorial partikulier funda na 1972 pa Stanley Cras di Karibe Hulandes, establese na korsou. Algun publikashon ku a sali pa medio di Editorial Antiyano: *1973 ta publica ''Putesia'', coleccion di poeman, di Federico Oduber * 1980 ''Su Ekselensia interino'' - Stanley Cras 7aly0pn7qih8d71w4ul10abde3gm94h 199027 199026 2026-07-31T12:43:16Z Caribiana 8320 199027 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ [[Ultimo Noticia]] - [[Nobo]] --------------- {{infobox persona | variante = c | nomber = Stella Oosterof-Priest }} '''Estela Mercedes (Stella) Oosterhof-Priest''' (☆ [[22 di ougùstùs]] [[1934]]<ref>{{cite book|title=Kòrsou su muhenan pionero|author=[[Jeanne Henriquez]]|publisher= |date= }}</ref> na ... – † [[25 di novèmber]] [[2022]]) tabata un produktor di radio, empresario di media, i aktivista pa derechinan di hende muhé di Kòrsou. E ta wòrdu konsiderá komo un di e pioneronan di tantu e mundu di radiodifushon moderno komo e movementu organisá di hende muhé na Kòrsou. Durante un karera ku a abarká vários dékada, e tabata aktivo komo presentadó, trahadó di programa, editor i atministradó den e sektor di media. Adishonalmente, ela hunga un ròl signifikante den emansipashon sosial di hende muhé na Kòrsou.<ref>[[Dick Drayer]], [https://www.curacao.nu/nieuws/nieuws-van-bonaire-curacao/46045/radiomaakster-stella-oosterhof-88-overleden Radiomaakster Stella Oosterhof (88) overleden], curacao.nu (25 di november 2022)</ref> == Biografia == Stella Priest a nase na [[Repúblika Dominikano]] di mayornan di Kòrsou. Na un edat yòn, el a muda ku su famia pa Kòrsou, kaminda el a lanta den bario di ..... Oosterhof-Priest a kuminsá su karera den e mundu di radio i transmishon na un tempu ku hende muhé tabata relativamente invisibel ainda den liderazgo òf posishonnan prominente den medionan di komunikashon. E tabata traha na Radio Hoyer, e tempo ey un di e radionan mas konosi na Kòrsou. Na aña 1958, Stella a sali pa Hulanda huntu ku Myrna Sintjago pa studia radio i television na Wereldomroep i na KRO. Na 1966, el a hasi e kambio pa TeleCuraçao, kaminda el a kuminsá traha komo lokutor i redaktor. Hasiendo esaki, ela pertenesé na e generashon di profeshonalnan di media ku a forma e desaroyo di televishon lokal na Kòrsou. Su presentashon kla, komportashon profeshonal i interesnan amplio a hasié un kara konosí i un bos rekonosibel pa e públiko. Despues, el a traha tambe pa Radio Nederland Wereldomroep, pa medio di kua el a keda enbolbí den transmishonnan dirigí na un públiko internashonal di abla hulandes. Komo resultado, su tereno di trabou a ekspandé mas leu ku e sosiedat eksklusivamente di Kòrsou. Huntu ku su kasá Hans Oosterhof, Stella Oosterhof-Priest a yuda konstruí un kapítulo importante den historia di radio privá di Kòrsou. Hans Oosterhof, konosí pa su nòmber di radio Suhandi, tabata wòrdu konsiderá un di e produktornan di radio mas influyente na Kòrsou. Ku tempu, Stella Oosterhof-Priest a bira doño i direktor di Radio Korsou FM i Laser 101, entre otro, dos stashon di radio ku a mantene un lugá permanente den e panorama di media di Kòrsou pa hopi aña. Banda di su trabou den medionan di komunikashon, Oosterhof-Priest a haña nòmber komo un di e fundadornan di e movement organisá di hende muhe na Kòrsou. Na aña 1974, e tabata entre e fundadornan di Women’s Steering Committee Curaçao (WSCC), un organisashon ku a trese diferente asociacion i grupo sosial di hende muhé huntu. E organisashon su meta tabata pa mehorá e posishon sosial, ekonómiko, i polítiko di hende muhé na Kòrsou. Stella Oosterhof-Priest a fayesé dia 25 di novèmber 2022, na Kòrsou, na edat di 88 aña. Su fayesimentu a wòrdu konmemorá ku hopi apresio den e mundu di media i e movementu di hende muhé. Despues di su morto, e operashon di Radio Korsou FM i Laser 101 tambe a yega su fin, markando e fin di un era den historia di radio privá di Kòrsou.<ref>[https://www.curacao.nu/nieuws/nieuws-van-bonaire-curacao/46291/radio-korsou-en-laser-101-zenden-niet-meer-uit Radio Korsou en Laser 101 zenden niet meer uit], 3 di yanüari 2023</ref> * [https://bernadetteheiligers.com/stella-oosterhof-priest-wij-kwamen-om-te-overleven/ Stella Oosterhof – Priest: “Wij kwamen om te overleven”] * directeur TeleCuracao {{Appendix}} Estela (Stella) Oosterhof-Priest ( 1934 – 2022) was een Curaçaose radiomaker, omroepster, mediaondernemer en voorvechter van vrouwenrechten. Zij behoort tot de pioniers van zowel de moderne omroepwereld als de georganiseerde vrouwenbeweging op Curaçao. Gedurende een loopbaan die meerdere decennia omvatte, was zij actief als presentatrice, programmamaker, redactrice en bestuurder binnen de mediasector. Daarnaast speelde zij een belangrijke rol in de maatschappelijke emancipatie van vrouwen op Curaçao en in het voormalige Nederlandse Antilliaanse verband. Stella Oosterhof-Priest werd geboren in de Dominicaanse Republiek als dochter van Curaçaose ouders. Op jonge leeftijd verhuisde zij met haar familie naar Curaçao, waar zij opgroeide en haar verdere leven zou doorbrengen. Oosterhof-Priest begon haar carrière in de radio- en omroepwereld in een tijd waarin vrouwen nog relatief weinig zichtbaar waren in leidinggevende of prominente mediaposities. Zij was werkzaam bij Radio Hoyer, destijds een van de bekendste radiozenders van Curaçao. In 1958 is Stella samen met Myrna Sintjago naar Nederland vertrokken om radio en televisie te studeren bij de Wereldomroep en de KRO. In 1966 maakte zij de overstap naar TeleCuraçao, waar zij als omroepster en redactrice ging werken. Daarmee behoorde zij tot de generatie mediaprofessionals die de opbouw van de lokale televisie op Curaçao vormgaven. Haar heldere presentatie, professionele houding en brede belangstelling maakten haar tot een vertrouwd gezicht en een herkenbare stem voor het publiek. Later werkte zij eveneens voor de Nederlandse Wereldomroep, waarmee zij betrokken raakte bij uitzendingen gericht op een internationaal Nederlandstalig publiek. Hierdoor werd haar werkterrein breder dan uitsluitend de Curaçaose samenleving. Samen met haar echtgenoot Hans Oosterhof bouwde Stella Oosterhof-Priest mee aan een belangrijk hoofdstuk in de particuliere radiogeschiedenis van Curaçao. Hans Oosterhof, bekend onder zijn radiopersoonlijkheid Suhandi, gold als een van de invloedrijkste radiomakers van het eiland. Na verloop van tijd werd Stella Oosterhof-Priest eigenaar en bestuurder van onder meer Radio Korsou FM en Laser 101, twee radiozenders die jarenlang een vaste plaats innamen binnen het Curaçaose medialandschap. Naast haar werk in de media verwierf Oosterhof-Priest aanzien als een van de grondleggers van de georganiseerde vrouwenbeweging op Curaçao. In 1974 behoorde zij tot de oprichters van het Women's Steering Committee Curaçao (WSCC), een organisatie die verschillende vrouwenverenigingen en maatschappelijke groepen samenbracht. Het doel van de organisatie was het verbeteren van de maatschappelijke, economische en politieke positie van vrouwen op Curaçao. Stella Oosterhof-Priest overleed op 25 november 2022 op Curaçao, op 88-jarige leeftijd. Haar overlijden werd binnen de mediawereld en de vrouwenbeweging met grote waardering herdacht. Na haar overlijden kwam ook een einde aan de exploitatie van Radio Korsou FM en Laser 101, waarmee een tijdperk uit de Curaçaose particuliere radiohistorie werd afgesloten. PAPIAMENTU ---------------- {{Variante|c}} {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Nobo | imagen = | descripcion = | funda = 1973 | antecesor = | fecha disolucion = 2025 | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{CUW}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} [[File:Kranten in Curaçao.jpg|thumb|Korantnan na Kòrsou (2024)]] '''Nobo''' ta un [[korant]] di atardi di [[Kòrsou]], ku tabata aktivo entre 1973 te 31 di yanüari 2025. zie La Prensa == Historia == no.wiki: Nobo ta un korant na Kòrsou . El a wòrdu fundá na 1973 i ta publiká na Papiamentu.<ref>van Dam, Oscar (2013): «Media in Curaçao - News Travels Fast», i Ieteke Witteveen, Wim Kamps og Guido Rojer jr. (red.): ''Contemporary Curaçao. A Caribbean Community'', Amsterdam: Uitgeverij SWP, s. 96.</ref> Un enkuesta di 2013 a haña ku Nobo tabatin un parti di merkado di alrededor di 5 porshento.<ref>[http://unesdoc.unesco.org/images/0024/002438/243896e.pdf ''Assessment of media development in Curaçao. Based on UNESCO's Media Development Indicators''], UNESCO, 2016, s. 185.</ref> Nobo es un periódico de Curaçao. Fue fundado en 1973 y se publica en papiamento[1]. Según un estudio de 2013, Nobo tenía una cuota de mercado de alrededor del 5%[2]. == Link eksterno == * [https://vigilantekorsou.news/ Wèpsait ofisial] Nobo ta un korant lokal na Kòrsou ku ta ofresé notisia i informashon na papiamentu. E korant ta enfoká riba vários tópiko, entre otro notisia lokal, deporte, kultura i eventonan internashonal. Nobo tin un presensia aktivo riba medionan sosial, manera Facebook, kaminda regularmente nan ta kompartí aktualisashonnan i notisianan. Ademas, e korant ta aksesibel online via su wèpsait, kaminda lektornan por sigui e último artíkulonan i desaroyonan. E empleadonan lo sigui traha te dia 31 di januari proximo.<ref>[https://nu.cw/2025/01/22/krant-nobo-stopt-per-31-januari/ Krant Nobo stopt per 31 januari], nu.cw (22 di yanuari 20250</ref> E publisista Carlos Daantje (1938) tabata e gran hòmber i forsa tras di Nobo. El a perkurá pa e publikashon di e edishonnan diario i no a duda pa duna abiertamente krítika, entre otro riba polítiko, kendenan den algun kaso a demanda rektifikashon. den keho i asta pasonan huridiko kontra e korant ?. ABC Informa a hasi negoshi bou di e nòmber Nobo.<ref name="AD">[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/30643-middagkrant-nobo-stopt-na-51-jaar Middagkrant Nobo stopt na 51 jaar], [[Antilliaans Dagblad]] (22 di yanuari 2025)</ref> Nobo a wòrdu fundá den e añanan turbulento despues di e lantamentunan di 30 di mei 1969, ora ku a sende partinan grandi di Punda i Otrobanda na kandela. A pone mas atenshon na e idioma lokal Papiamentu i na konsientisashon lokal. E corant di atardi semper tabata ubica na Scherpenheuvel. Huntu ku Amigoe, Nobo tabata wòrdu imprimí anteriormente na Rotaprint, tambe na Scherpenheuvel. Despues a outsource e imprenta na De Stad te Mundo Nobo. Ku desaparishon di Nobo awor Kòrsou tin solamente dos korant na idioma Papiamentu (Extra i Vigilante) i dos korant hulandes (Amigoe i Antilliaans Dagblad).<ref name="AD"/> * Na 1988 den un kaso lanta pa gezaghebber interino di korsou, Stanley Lamp, pa defamashon hues [[Bob Wit]] a prohibi kontinuashon di e rubrika sensashonal ''Den Kareda i bou di Tapara''.<ref>{{citeer web|titel=Na vonnis rechter Wit Geruchtmakende rubiek niet langer in Nobo|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-03-16|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-01-31|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642090:mpeg21:p010}}</ref> === Nobo-Nederland === * in de jaren 1980 lanceerde Nobo een editie voor Nederland.<ref>{{citeer web|titel=Exploitatieprobleem Nobo-Nederland|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-08-12|bezochtdatum=2025-01-31|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642961:mpeg21:p007}}</ref> Na kuminsamentu di 1989, e korant diario Nobo na idioma Papiamentu lo aparesé na Hulanda. E edishon hulandes ta idéntiko ku e vershon antiano ku un adishon di un kantidat di página di notisianan lokal hulandes antiano i un sekshon di notisia hulandes.<ref>{{citeer web|titel=Dagblad Nobo vanaf januari ook in Nederland. "Amigoe". Curaçao, 08-12-1988, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642858:mpeg21:p003}}</ref> * Sinds enkele maanden verschijnt er dagelijks in Nederland een Nederlandse Nobo. Nederlandse Nobo niet in de zin dat het volledig Nederlandstalig is maar in de zin dat het een eigen redactie in Nederland heeft. Ook wordt de krant in Nederland gedrukt, namelijk door Sijthoff Pers BV in Rijswijk. Het speciale van Nobo- Nederland is wel de technische wijze waarop de krant gemaakt wordt. Nobo-Nederland heeft direct contact met de redactie op Curacao via de satelliet, zo suggereert een tekening op de voorpagina. Satelliet klinkt erg mooi maar in principe gaat de communicatie op dezelfde manier als een telefoongesprek. Wel speciaal is de datalijn- communicatie: dat is geen gewone telefoonlijn maar een lijn speciaal voor de transmissie van data. En middels een modum komen de data op een computer- floppy-disc. Zo kunnen alle artikelen van de Antilliaanse Nobo binnen vier minuten in Nederland zijn met een perfecte kwaliteit en relatief goedkope transmissiekosten, in tegenstelling tot bijvoorbeeld een telefax-lijn Zo blijkt uit informatie die door het bedrijfin Nederland wordt verstrekt. Center-gebouw in Kotterdamcentrum. Jorge Sulbaran is algemeen directeur en Carlos Daantje op Curacao is de officiële hoofdredacteur. Maar in Rotterdam is Gonzalo Cuales de verantwoordelijke eindredacteur, 'Hefe di Informashon'. Met hem had ik een gesprek. Cuales is na vijftien succesvolle jaren in de showbizz - hij presenteerde onder andere de populaire quizzshow Caroussel - en na vele jaren ervaring in de perswereld, bij TeleCuracao, bij bijna alle radio- stations en bij verschillende kranten op Curacao, vanwege familieomstandigheden naar Nederland vertrokken. Bovendien was hij na al die jaren een beetje uitgekeken op de mediawereld op Curacao en wilde hij wat anders proberen in Nederland. Het was in eerste instantie niet zijn bedoeling om bij Nobo-Nederland te gaan werken maar in oktober 1988 werd hij door Sulbaran benaderd om deze positie te bekleden. Gonzalo Cuales en Dulce Martiszoon, eveneens afkomstig van Curacao, vormen samen de vaste redactie en daarnaast zijn er nog vijf freelance correspondenten verspreid over heel Nederland in dienst. De redactie van Nobo-Nederland is zelfstandig en beslist bijvoorbeeld zelf welk nieuws geselecteerd en Nobo-Nederland heet officieel Satellite News B.V. Rotterdam <ref>Media in Nederland: nauwelijks aandacht voor de minderheden NOBO-Nederland: gedurfd project Nieuwsflits nog in kinderschoenen. "Amigoe". Curaçao, 01-07-1989, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642926:mpeg21:p016</ref> Nobo is een Antilliaanse krant in die zin dat het blad tot nu toe in het Papiamentu verschijnt maar op basis van marké-economische overwegingen wil men volgens Cuales in de toekomst 'een Nederlandse krant' worden en voor tenminste 50 procent in de Nederlandse taal verschijnen. gepubliceerd wordt. Nobo-Nederland beschikt over een goed distributienetwerk met zon 234 verkooppunten in het gehele land. Dagelijks worden er ongeveer 4500 exemplaren gedrukt, waarvan er gemiddeld zon 3500 worden verkocht. De doelstellingen van NOBO-Nederland met betrekking tot de informatie-functie is op de eerste plaats nieuws brengen dat de Antilliaanse en Arubaanse gemeenschap in Nederland aangaat. {{Appendix}} [[:Category:Kòrsou]] '''Carlos Daantje''' (1938) tabata direktor di ABC Informa NV, kompania registra na Aruba dia 7 di november 1973. Dia 16 di november 1974 a registra ABC Informa na Korsou, usando e nomber komersial "Nobo". * 1974 hoofdredacteur van Nobo; 1993 nog hoofdredacteur * tevens directeur van drukkerij Rotaprint * stond in 1995 aan de wieg van de oprichting van Antilliaans Dagblad<ref>Nobo-directeur: over drie maanden een Nederlandstalig ochtendblad. "Amigoe". Curaçao, 20-06-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645071:mpeg21:p002</ref> * ABC Informa ta publica e corant di atardi Nobo y ta un accionista di cincuenta porciento den e compania di imprenta Rotaprint. Cincuenta porciento di e accionnan di ABC Informa ta propiedad na Curacao di Carlos Daantje y Ronchi Isa (ex Prome Minister di Antiyas Hulandes). E otro mitar ta propiedad di cuater comerciante Arubiano.<ref>{{Citeer web|titel=Gesprekken over aandelenverkoop Nobo aan de CITCO|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-03-20|bezochtdatum=2025-01-23|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644003:mpeg21:p003}}</ref> *ABC-Informa n.v a dicidi di laga publico scoge un nomber pa e corant diario nobo. Pa esaki lo tuma luga awe nochi un programa di television special na tanto Tele-Curacao como Tele-Aruba. Na Aruba e programa lo wordo dirigi pa Sr. Ronny Brete, mientras cu Eddie Oleana lo ta encarga na Curacao. E oficina di e corant nobo lo ta situa den Conscie'ntiesteeg, banda di e edificio di N.V. Paulusdrukkerij. E localidad na Aruba lo wordo anuncia pa un fecha despues.<ref>Nieuwe krant in papiaments. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 01-11-1973, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461541:mpeg21:p003</ref> * WILLEMSTAD "NOBO" wordt de naam van de nieuwe Papiamentstalige krant welke op 16 november voor het eerst van de pers komt met een oplage van 7000 voor Curacao, Aruba en Bonaire. Een jury bestaande uit mevr. Sonia Garmers en de heren Elis Juliana, Cees Martina, Padü Lampe en Janchie Tromp heeft deze naam uitgekozen uit de ruim 1500 inzendingen welke donderdagavond waren binnengekomen tijdens een wedstrijd welke was uitgeschreven en waarmee de winnaar f. 250 kon verdienen. Na de aankondiging via Tele- Cunrcao en Tele-Aruba stonden de telefoonnummers welke waren.<ref>{{citeer web|titel=„NOBO” wordt naam van nieuw dagblad. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 05-11-1973, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461544:mpeg21:p011}}</ref> * Rotaprint Nv werd opgericht in 1976 door Carlos Daantje (Nobo) en Norbert Hendrikse (Amigoe).<ref>{{citeer web|titel=Rotaprint nv. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 09-03-1976, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010460209:mpeg21:p007}}</ref> * krant niet politiek gebonden<ref>{{citeer web|titel=Bij presentatie ABC Informativo: Nobo politiek niet gebonden. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 08-11-1973, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461547:mpeg21:p005]]</ref> {{Appendix}} ------- == Ultimo Noticia == {{Variante|c}} {{Infobox empresa| variante = c | nomber = Ultimo Noticia | imagen = | descripcion = | funda = 1982 | antecesor = | fecha disolucion = 2017 | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{CUW}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Kòrsou]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Ultimo Noticia''' tabata un matutino i korant lokal di [[Kòrsou]] den idioma [[papiamentu]], ku a sali entre 1982 i 2017. == Historia == El a wòrdu fundá komo matutino na 1979 pa ... bou di e nomber Awor, kambia na 1982 pa Awe. <ref>https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640615:mpeg21:a0052</ref> E promé edishon a keda publiká dia 8 di desember 1979.<ref>Awor wil vertrouwen scheppen. "Amigoe". Curaçao, 08-12-1979, p. 10. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640080:mpeg21:p010</ref> E prome hefe di redakshon tabata Humphrey Josefa. Despues ku e korant a wòrdu deklará fayit a saka e último edishon riba dia 30? di desèmber 2017.<ref name="Antilliaans Dagblad">[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/16782-la-prensa-rolt-niet-meer-van-de-persen La Prensa rolt niet meer van de persen], [[Antilliaans Dagblad]] (30 di novèmber 2017)</ref> == Eks-redaktor i reportero == <!-- ORDEN ALFABETIKO SEGUN FAM --> * Humphrey Josefa * E ta un matutino ku sirkulashon gratis. E korant ta karakterisá pa su kobertura sensasionalista ku portadanan ku titular grandi i storia di delinkuensia i aksidente di tráfiko i por wordu deskribi komo tipo "tabloid". Ultimo Noticia es un periódico matutino gratuito de Curaçao. Se fundó en 1982,[1][2] y primero se llamó Awor.[3] Ha tenido el mismo propietario que La Prensa. El idioma es el papiamento. Su cobertura se caracteriza por la delincuencia y los accidentes de tráfico y se describe como tabloide[4]. Una encuesta de 2013 reveló que el 17% del público lector de periódicos de la isla leía Ultimo Noticia, lo que lo convertía en el cuarto periódico más leído después de Extra, Vigilante y Amigoe[5]. Ultimo Noticia ta un corant di mainta cu ta wordo bendi los na Curaçao. El a wòrdu establesé na 1982,[1][2] i a wòrdu yamá Awor pa promé biaha.[3] E tabatin e mesun doño ku La Prensa. E idioma ta papiamentu. E kobertura ta karakterisá pa kasonan kriminal i aksidentenan di tráfiko i ta wòrdu deskribí komo tabloid.[4] Un enkuesta di 2013 a haña ku 17% di e públiko ku ta lesa korant di e isla ta lesa Ultimo Noticia, loke ta hasié e di kuater korant mas lesá despues di Extra, Vigilante i Amigoe.[5] * 'Ultimo Noticia' is in Nederland bij diverse verkooppunten verkrijgbaar, maar verschijnt helaas altijd enkele dagen te laat en kent bovendien geen aparte redactie in Nederland.<ref>Media in Nederland: nauwelijks aandacht voor de minderheden NOBO-Nederland: gedurfd project Nieuwsflits nog in kinderschoenen. "Amigoe". Curaçao, 01-07-1989, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642926:mpeg21:p016</ref> {{Appendix}} Ultimo Noticia heeft het daglicht gezien als ochtendblad, dat volgens de plannen 's avonds vanaf elf uur te koop is, maar dan wel gedateerd op de volgende dag. Het is de krant, zo moet begrepen worden uit het openingsbericht onder de kop Nos tei, waarnaar velen op de Antillen hebben uitgekeken. Het is dan ook geen echt Antilliaanse krant, zoals de onderkop wil doen geloven. Niet wordt duidelijk of dit laatste ook inhoudt dat de krant vanaf elf uur 's avonds ook op Aruba en Bonaire bv gekocht kan worden. De directie bestaat uit de heren Chicho Jonckheer en Jossy Mansur, terwijl de hoofdredactrice is Jenny Cratz met als adjunct-hoofdredacteur Rigoberto Galan Melendez. Beloofd wordt wel dat men dagelijks met een krant verschijnt van minstens twintig pagina's. De uitgeversmaatschappij is Ultimo Noticia nv. Redactioneel wordt verder medewerking verleend door Chaco Castro, Yvonne Richardson, Giovanni Atalita, W.A. (Billy) Jonckheer, Sterling Isenia, A.l.F.Hellburg, dr W.F. van Leeuwen, dokter J.Hammoud en X.Booster, fotograaf Ken Wong; op Aruba is men redactioneel aanwezig met Toty Arends, Django Simmons als fotograaf en op Bonaire via Agenda Tima met als correspondent Magno (Ibi) Piar.<ref>Ultimo noticia verschenen. "Amigoe". Curaçao, 02-08-1982, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 26-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640720:mpeg21:p002</ref> [[:Category:Kòrsou]] Ultimo Noticia is een ochtendkrant die in bulk wordt verkocht op Curaçao . Het werd opgericht in 1982, [1] [2] en heette eerst Awor . [3] Het heeft dezelfde eigenaar gehad als La Prensa . De taal is Papiaments . De berichtgeving kenmerkt zich door strafzaken en verkeersongevallen en wordt omschreven als tabloid. [4] Uit een onderzoek uit 2013 bleek dat 17% van het krantenlezerspubliek op het eiland Ultimo Noticia las , waarmee het de vierde meest gelezen krant is, na Extra , Vigilante en Amigoe . [5] ------------------ media na korsou dekada 40:Er waren naast Amigoe al drie dagbladen op Curagao: *, de Boletin Comercial van Momon Pinedo, * La Prensa van Emilio Lopez Henriquez, en de * Beurs- en Nieuwsberichten met Johan van de Walle als hoofdredacteur. ----------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Editorial Colibri | imagen = | descripcion = | funda = | antecesor = | fecha disolucion = | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{NLD}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Editorial Kolibri''', ofisialmente Editorial Kooperativo Antiyano Kolibri, tabata un editorial di Karibe Hulandes, establese na korsou. E no tabata spesifikamente un editorial literario sino un editorial general. El a wordu funda na 1983 komo e prome editorial propiamente antiano.<ref>Editorial Kolibri in april een feit. "Amigoe". Curaçao, 14-03-1983, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640508:mpeg21:p003</ref> Inisiado tabata Ro de PAlm, kende despues tabata direktor di e editorial. El a wordo lanta den forma di un kooperativa di kua eskritor, poeta i otronan por bira miembro i laga nan obranan wordu publika. E organisashon a start ku sosten finansiero i ayudo di Sticusa. E prome publikashon tabata ''Muzikantil'', un kolekshon di músika ku ta kontené vals, danza, polka, mazurka, tumba i un seu di diferente kompositor di Aruba, Boneiru i Korsou di siglo 19 i 20. E prome obro literario ku a publika tabata Dolo di Amor.<ref>Proza, poezië van Hubert Wanga ”Doló di Amor”. "Amigoe". Curaçao, 18-05-1984, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641267:mpeg21:p014</ref> 1985: presidente di e directiva tabata Beti Doran. Na mart 1988 Ro de Palm ta fayese i na 1989 e editorial a wordu disolbe.<ref>Advertentie. "Amigoe". Curaçao, 16-03-1989, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642891:mpeg21:p008</ref> Algun publikashon ku a sali pa medio di Editorial Antiyano: * 1983 - ''Terminonan di aritmetika i geometria elemental'' di [[Antoine Maduro]]. * 1983 - ''Un Boka di poesia'', kolekshon di poema di Walter Palm * 1983 - ''Martein Lopap 2'' - [[Frank Martinus Arion]] * 1984 - ''Doló di Amor'', kolekshon di proza i poesia di Hubert Wanga * 1984 - PA Diverti - outor di korsou Arthur l. Tjin Kon Fat * 1985 - ''Something rich like chocolate: Caribbean Prose Writing in English'' - Aart G. Broek - un guia di e literatura di Karibe ingles como leerboek pa studiante *1988 - ''Makura'' , kuentanan kortiku di e outor id Korsou, Bèti Doran NOTES Als alles naar wens verloopt, zal medio volgende maand de oprichtingsvergadering worden gehouden van Editorial koOperativa Antiyano "Kolibri", een eigen Antilliaanse Uitgeverij opgericht om werken van haar leden en van derden uit te geven en over het algemeen de belangen van haar leden te behartigen. Momenteel zijn de conceptstatuten van de coöperatie ter revisie bij een notaris. - Kolibri" is niet specifiek een uitgeverij voor literaire werken, maar veeleer een algemene uitgeverij, aldus Ro de Palm van de werkgroep die bezig is met de voorbereidingen voor oprichting van de Antilliaanse uitgeverij.<ref>Editorial Kolibri in april een feit. "Amigoe". Curaçao, 14-03-1983, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640508:mpeg21:p003</ref> SEDERT ENKELE jaren terug tijdens het Festantil een motie werd aangenomen om te geraken tot de oprichting van een eigen Antilliaanse uitgeverij, is een kleine groep mensen, vooral gedreven door het enthousiasme en het doorzettingsvermogen van Ro de Palm, bezig geweest vorm te geven aan een eigen (coöperatieve) uitgeverij. Terwijl een aantal enthousiastelingen van het eerste uur al de moed bijna had opgegeven is het Ro uiteindelijk gelukt het werkelijk uitgeven van boeken te realiseren' enkele weken terug verscheen als eerste uitgave van de Editorial Kooperativa Antiyano "Kolibri" (in oprichting) MUZIKANTIL Volume I.<ref>De eerste klanken van uitgeverij "Kolibri". "Amigoe". Curaçao, 04-03-1983, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640500:mpeg21:p016</ref> Muzikantil, een bundel muziek van diverse Antilliaanse componisten, de eerste geluiden van de nieuwgeboren uitgeverij! Muzikantil bevat walsen, danza's, polka's, mazurka's, tumba's en een sehü van Arubaanse, Bonaireaanse en Curacaosche componisten uit de negentiende en twintigste eeuw. {{Appendix}} --------------------- {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Editorial Antiyano | imagen = | descripcion = | funda = | antecesor = | fecha disolucion = | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{NLD}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Editorial Antiyano''' tabata un editorial partikulier funda na 1972 pa Stanley Cras di Karibe Hulandes, establese na korsou. Algun publikashon ku a sali pa medio di Editorial Antiyano: *1973 ta publica ''Putesia'', coleccion di poeman, di Federico Oduber * 1980 ''Su Ekselensia interino'' - Stanley Cras ftu2jtt9nri9ani0gqf6c65jnu62m97 199028 199027 2026-07-31T12:44:48Z Caribiana 8320 199028 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ [[Ultimo Noticia]] - [[Nobo]] --------------- {{infobox persona | variante = c | nomber = Stella Oosterof-Priest | fecha nacemento = [[22 di ougùstùs]] [[1934]] | luga nacemento = {{DOM}} }} '''Estela Mercedes (Stella) Oosterhof-Priest''' (☆ [[22 di ougùstùs]] [[1934]]<ref>{{cite book|title=Kòrsou su muhenan pionero|author=[[Jeanne Henriquez]]|publisher= |date= }}</ref> na ... – † [[25 di novèmber]] [[2022]]) tabata un produktor di radio, empresario di media, i aktivista pa derechinan di hende muhé di Kòrsou. E ta wòrdu konsiderá komo un di e pioneronan di tantu e mundu di radiodifushon moderno komo e movementu organisá di hende muhé na Kòrsou. Durante un karera ku a abarká vários dékada, e tabata aktivo komo presentadó, trahadó di programa, editor i atministradó den e sektor di media. Adishonalmente, ela hunga un ròl signifikante den emansipashon sosial di hende muhé na Kòrsou.<ref>[[Dick Drayer]], [https://www.curacao.nu/nieuws/nieuws-van-bonaire-curacao/46045/radiomaakster-stella-oosterhof-88-overleden Radiomaakster Stella Oosterhof (88) overleden], curacao.nu (25 di november 2022)</ref> == Biografia == Stella Priest a nase na [[Repúblika Dominikano]] di mayornan di Kòrsou. Na un edat yòn, el a muda ku su famia pa Kòrsou, kaminda el a lanta den bario di ..... Oosterhof-Priest a kuminsá su karera den e mundu di radio i transmishon na un tempu ku hende muhé tabata relativamente invisibel ainda den liderazgo òf posishonnan prominente den medionan di komunikashon. E tabata traha na Radio Hoyer, e tempo ey un di e radionan mas konosi na Kòrsou. Na aña 1958, Stella a sali pa Hulanda huntu ku Myrna Sintjago pa studia radio i television na Wereldomroep i na KRO. Na 1966, el a hasi e kambio pa TeleCuraçao, kaminda el a kuminsá traha komo lokutor i redaktor. Hasiendo esaki, ela pertenesé na e generashon di profeshonalnan di media ku a forma e desaroyo di televishon lokal na Kòrsou. Su presentashon kla, komportashon profeshonal i interesnan amplio a hasié un kara konosí i un bos rekonosibel pa e públiko. Despues, el a traha tambe pa Radio Nederland Wereldomroep, pa medio di kua el a keda enbolbí den transmishonnan dirigí na un públiko internashonal di abla hulandes. Komo resultado, su tereno di trabou a ekspandé mas leu ku e sosiedat eksklusivamente di Kòrsou. Huntu ku su kasá Hans Oosterhof, Stella Oosterhof-Priest a yuda konstruí un kapítulo importante den historia di radio privá di Kòrsou. Hans Oosterhof, konosí pa su nòmber di radio Suhandi, tabata wòrdu konsiderá un di e produktornan di radio mas influyente na Kòrsou. Ku tempu, Stella Oosterhof-Priest a bira doño i direktor di Radio Korsou FM i Laser 101, entre otro, dos stashon di radio ku a mantene un lugá permanente den e panorama di media di Kòrsou pa hopi aña. Banda di su trabou den medionan di komunikashon, Oosterhof-Priest a haña nòmber komo un di e fundadornan di e movement organisá di hende muhe na Kòrsou. Na aña 1974, e tabata entre e fundadornan di Women’s Steering Committee Curaçao (WSCC), un organisashon ku a trese diferente asociacion i grupo sosial di hende muhé huntu. E organisashon su meta tabata pa mehorá e posishon sosial, ekonómiko, i polítiko di hende muhé na Kòrsou. Stella Oosterhof-Priest a fayesé dia 25 di novèmber 2022, na Kòrsou, na edat di 88 aña. Su fayesimentu a wòrdu konmemorá ku hopi apresio den e mundu di media i e movementu di hende muhé. Despues di su morto, e operashon di Radio Korsou FM i Laser 101 tambe a yega su fin, markando e fin di un era den historia di radio privá di Kòrsou.<ref>[https://www.curacao.nu/nieuws/nieuws-van-bonaire-curacao/46291/radio-korsou-en-laser-101-zenden-niet-meer-uit Radio Korsou en Laser 101 zenden niet meer uit], 3 di yanüari 2023</ref> * [https://bernadetteheiligers.com/stella-oosterhof-priest-wij-kwamen-om-te-overleven/ Stella Oosterhof – Priest: “Wij kwamen om te overleven”] * directeur TeleCuracao {{Appendix}} Estela (Stella) Oosterhof-Priest ( 1934 – 2022) was een Curaçaose radiomaker, omroepster, mediaondernemer en voorvechter van vrouwenrechten. Zij behoort tot de pioniers van zowel de moderne omroepwereld als de georganiseerde vrouwenbeweging op Curaçao. Gedurende een loopbaan die meerdere decennia omvatte, was zij actief als presentatrice, programmamaker, redactrice en bestuurder binnen de mediasector. Daarnaast speelde zij een belangrijke rol in de maatschappelijke emancipatie van vrouwen op Curaçao en in het voormalige Nederlandse Antilliaanse verband. Stella Oosterhof-Priest werd geboren in de Dominicaanse Republiek als dochter van Curaçaose ouders. Op jonge leeftijd verhuisde zij met haar familie naar Curaçao, waar zij opgroeide en haar verdere leven zou doorbrengen. Oosterhof-Priest begon haar carrière in de radio- en omroepwereld in een tijd waarin vrouwen nog relatief weinig zichtbaar waren in leidinggevende of prominente mediaposities. Zij was werkzaam bij Radio Hoyer, destijds een van de bekendste radiozenders van Curaçao. In 1958 is Stella samen met Myrna Sintjago naar Nederland vertrokken om radio en televisie te studeren bij de Wereldomroep en de KRO. In 1966 maakte zij de overstap naar TeleCuraçao, waar zij als omroepster en redactrice ging werken. Daarmee behoorde zij tot de generatie mediaprofessionals die de opbouw van de lokale televisie op Curaçao vormgaven. Haar heldere presentatie, professionele houding en brede belangstelling maakten haar tot een vertrouwd gezicht en een herkenbare stem voor het publiek. Later werkte zij eveneens voor de Nederlandse Wereldomroep, waarmee zij betrokken raakte bij uitzendingen gericht op een internationaal Nederlandstalig publiek. Hierdoor werd haar werkterrein breder dan uitsluitend de Curaçaose samenleving. Samen met haar echtgenoot Hans Oosterhof bouwde Stella Oosterhof-Priest mee aan een belangrijk hoofdstuk in de particuliere radiogeschiedenis van Curaçao. Hans Oosterhof, bekend onder zijn radiopersoonlijkheid Suhandi, gold als een van de invloedrijkste radiomakers van het eiland. Na verloop van tijd werd Stella Oosterhof-Priest eigenaar en bestuurder van onder meer Radio Korsou FM en Laser 101, twee radiozenders die jarenlang een vaste plaats innamen binnen het Curaçaose medialandschap. Naast haar werk in de media verwierf Oosterhof-Priest aanzien als een van de grondleggers van de georganiseerde vrouwenbeweging op Curaçao. In 1974 behoorde zij tot de oprichters van het Women's Steering Committee Curaçao (WSCC), een organisatie die verschillende vrouwenverenigingen en maatschappelijke groepen samenbracht. Het doel van de organisatie was het verbeteren van de maatschappelijke, economische en politieke positie van vrouwen op Curaçao. Stella Oosterhof-Priest overleed op 25 november 2022 op Curaçao, op 88-jarige leeftijd. Haar overlijden werd binnen de mediawereld en de vrouwenbeweging met grote waardering herdacht. Na haar overlijden kwam ook een einde aan de exploitatie van Radio Korsou FM en Laser 101, waarmee een tijdperk uit de Curaçaose particuliere radiohistorie werd afgesloten. ---------------- {{Variante|c}} {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Nobo | imagen = | descripcion = | funda = 1973 | antecesor = | fecha disolucion = 2025 | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{CUW}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} [[File:Kranten in Curaçao.jpg|thumb|Korantnan na Kòrsou (2024)]] '''Nobo''' ta un [[korant]] di atardi di [[Kòrsou]], ku tabata aktivo entre 1973 te 31 di yanüari 2025. zie La Prensa == Historia == no.wiki: Nobo ta un korant na Kòrsou . El a wòrdu fundá na 1973 i ta publiká na Papiamentu.<ref>van Dam, Oscar (2013): «Media in Curaçao - News Travels Fast», i Ieteke Witteveen, Wim Kamps og Guido Rojer jr. (red.): ''Contemporary Curaçao. A Caribbean Community'', Amsterdam: Uitgeverij SWP, s. 96.</ref> Un enkuesta di 2013 a haña ku Nobo tabatin un parti di merkado di alrededor di 5 porshento.<ref>[http://unesdoc.unesco.org/images/0024/002438/243896e.pdf ''Assessment of media development in Curaçao. Based on UNESCO's Media Development Indicators''], UNESCO, 2016, s. 185.</ref> Nobo es un periódico de Curaçao. Fue fundado en 1973 y se publica en papiamento[1]. Según un estudio de 2013, Nobo tenía una cuota de mercado de alrededor del 5%[2]. == Link eksterno == * [https://vigilantekorsou.news/ Wèpsait ofisial] Nobo ta un korant lokal na Kòrsou ku ta ofresé notisia i informashon na papiamentu. E korant ta enfoká riba vários tópiko, entre otro notisia lokal, deporte, kultura i eventonan internashonal. Nobo tin un presensia aktivo riba medionan sosial, manera Facebook, kaminda regularmente nan ta kompartí aktualisashonnan i notisianan. Ademas, e korant ta aksesibel online via su wèpsait, kaminda lektornan por sigui e último artíkulonan i desaroyonan. E empleadonan lo sigui traha te dia 31 di januari proximo.<ref>[https://nu.cw/2025/01/22/krant-nobo-stopt-per-31-januari/ Krant Nobo stopt per 31 januari], nu.cw (22 di yanuari 20250</ref> E publisista Carlos Daantje (1938) tabata e gran hòmber i forsa tras di Nobo. El a perkurá pa e publikashon di e edishonnan diario i no a duda pa duna abiertamente krítika, entre otro riba polítiko, kendenan den algun kaso a demanda rektifikashon. den keho i asta pasonan huridiko kontra e korant ?. ABC Informa a hasi negoshi bou di e nòmber Nobo.<ref name="AD">[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/30643-middagkrant-nobo-stopt-na-51-jaar Middagkrant Nobo stopt na 51 jaar], [[Antilliaans Dagblad]] (22 di yanuari 2025)</ref> Nobo a wòrdu fundá den e añanan turbulento despues di e lantamentunan di 30 di mei 1969, ora ku a sende partinan grandi di Punda i Otrobanda na kandela. A pone mas atenshon na e idioma lokal Papiamentu i na konsientisashon lokal. E corant di atardi semper tabata ubica na Scherpenheuvel. Huntu ku Amigoe, Nobo tabata wòrdu imprimí anteriormente na Rotaprint, tambe na Scherpenheuvel. Despues a outsource e imprenta na De Stad te Mundo Nobo. Ku desaparishon di Nobo awor Kòrsou tin solamente dos korant na idioma Papiamentu (Extra i Vigilante) i dos korant hulandes (Amigoe i Antilliaans Dagblad).<ref name="AD"/> * Na 1988 den un kaso lanta pa gezaghebber interino di korsou, Stanley Lamp, pa defamashon hues [[Bob Wit]] a prohibi kontinuashon di e rubrika sensashonal ''Den Kareda i bou di Tapara''.<ref>{{citeer web|titel=Na vonnis rechter Wit Geruchtmakende rubiek niet langer in Nobo|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-03-16|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-01-31|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642090:mpeg21:p010}}</ref> === Nobo-Nederland === * in de jaren 1980 lanceerde Nobo een editie voor Nederland.<ref>{{citeer web|titel=Exploitatieprobleem Nobo-Nederland|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-08-12|bezochtdatum=2025-01-31|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642961:mpeg21:p007}}</ref> Na kuminsamentu di 1989, e korant diario Nobo na idioma Papiamentu lo aparesé na Hulanda. E edishon hulandes ta idéntiko ku e vershon antiano ku un adishon di un kantidat di página di notisianan lokal hulandes antiano i un sekshon di notisia hulandes.<ref>{{citeer web|titel=Dagblad Nobo vanaf januari ook in Nederland. "Amigoe". Curaçao, 08-12-1988, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642858:mpeg21:p003}}</ref> * Sinds enkele maanden verschijnt er dagelijks in Nederland een Nederlandse Nobo. Nederlandse Nobo niet in de zin dat het volledig Nederlandstalig is maar in de zin dat het een eigen redactie in Nederland heeft. Ook wordt de krant in Nederland gedrukt, namelijk door Sijthoff Pers BV in Rijswijk. Het speciale van Nobo- Nederland is wel de technische wijze waarop de krant gemaakt wordt. Nobo-Nederland heeft direct contact met de redactie op Curacao via de satelliet, zo suggereert een tekening op de voorpagina. Satelliet klinkt erg mooi maar in principe gaat de communicatie op dezelfde manier als een telefoongesprek. Wel speciaal is de datalijn- communicatie: dat is geen gewone telefoonlijn maar een lijn speciaal voor de transmissie van data. En middels een modum komen de data op een computer- floppy-disc. Zo kunnen alle artikelen van de Antilliaanse Nobo binnen vier minuten in Nederland zijn met een perfecte kwaliteit en relatief goedkope transmissiekosten, in tegenstelling tot bijvoorbeeld een telefax-lijn Zo blijkt uit informatie die door het bedrijfin Nederland wordt verstrekt. Center-gebouw in Kotterdamcentrum. Jorge Sulbaran is algemeen directeur en Carlos Daantje op Curacao is de officiële hoofdredacteur. Maar in Rotterdam is Gonzalo Cuales de verantwoordelijke eindredacteur, 'Hefe di Informashon'. Met hem had ik een gesprek. Cuales is na vijftien succesvolle jaren in de showbizz - hij presenteerde onder andere de populaire quizzshow Caroussel - en na vele jaren ervaring in de perswereld, bij TeleCuracao, bij bijna alle radio- stations en bij verschillende kranten op Curacao, vanwege familieomstandigheden naar Nederland vertrokken. Bovendien was hij na al die jaren een beetje uitgekeken op de mediawereld op Curacao en wilde hij wat anders proberen in Nederland. Het was in eerste instantie niet zijn bedoeling om bij Nobo-Nederland te gaan werken maar in oktober 1988 werd hij door Sulbaran benaderd om deze positie te bekleden. Gonzalo Cuales en Dulce Martiszoon, eveneens afkomstig van Curacao, vormen samen de vaste redactie en daarnaast zijn er nog vijf freelance correspondenten verspreid over heel Nederland in dienst. De redactie van Nobo-Nederland is zelfstandig en beslist bijvoorbeeld zelf welk nieuws geselecteerd en Nobo-Nederland heet officieel Satellite News B.V. Rotterdam <ref>Media in Nederland: nauwelijks aandacht voor de minderheden NOBO-Nederland: gedurfd project Nieuwsflits nog in kinderschoenen. "Amigoe". Curaçao, 01-07-1989, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642926:mpeg21:p016</ref> Nobo is een Antilliaanse krant in die zin dat het blad tot nu toe in het Papiamentu verschijnt maar op basis van marké-economische overwegingen wil men volgens Cuales in de toekomst 'een Nederlandse krant' worden en voor tenminste 50 procent in de Nederlandse taal verschijnen. gepubliceerd wordt. Nobo-Nederland beschikt over een goed distributienetwerk met zon 234 verkooppunten in het gehele land. Dagelijks worden er ongeveer 4500 exemplaren gedrukt, waarvan er gemiddeld zon 3500 worden verkocht. De doelstellingen van NOBO-Nederland met betrekking tot de informatie-functie is op de eerste plaats nieuws brengen dat de Antilliaanse en Arubaanse gemeenschap in Nederland aangaat. {{Appendix}} [[:Category:Kòrsou]] '''Carlos Daantje''' (1938) tabata direktor di ABC Informa NV, kompania registra na Aruba dia 7 di november 1973. Dia 16 di november 1974 a registra ABC Informa na Korsou, usando e nomber komersial "Nobo". * 1974 hoofdredacteur van Nobo; 1993 nog hoofdredacteur * tevens directeur van drukkerij Rotaprint * stond in 1995 aan de wieg van de oprichting van Antilliaans Dagblad<ref>Nobo-directeur: over drie maanden een Nederlandstalig ochtendblad. "Amigoe". Curaçao, 20-06-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645071:mpeg21:p002</ref> * ABC Informa ta publica e corant di atardi Nobo y ta un accionista di cincuenta porciento den e compania di imprenta Rotaprint. Cincuenta porciento di e accionnan di ABC Informa ta propiedad na Curacao di Carlos Daantje y Ronchi Isa (ex Prome Minister di Antiyas Hulandes). E otro mitar ta propiedad di cuater comerciante Arubiano.<ref>{{Citeer web|titel=Gesprekken over aandelenverkoop Nobo aan de CITCO|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-03-20|bezochtdatum=2025-01-23|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644003:mpeg21:p003}}</ref> *ABC-Informa n.v a dicidi di laga publico scoge un nomber pa e corant diario nobo. Pa esaki lo tuma luga awe nochi un programa di television special na tanto Tele-Curacao como Tele-Aruba. Na Aruba e programa lo wordo dirigi pa Sr. Ronny Brete, mientras cu Eddie Oleana lo ta encarga na Curacao. E oficina di e corant nobo lo ta situa den Conscie'ntiesteeg, banda di e edificio di N.V. Paulusdrukkerij. E localidad na Aruba lo wordo anuncia pa un fecha despues.<ref>Nieuwe krant in papiaments. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 01-11-1973, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461541:mpeg21:p003</ref> * WILLEMSTAD "NOBO" wordt de naam van de nieuwe Papiamentstalige krant welke op 16 november voor het eerst van de pers komt met een oplage van 7000 voor Curacao, Aruba en Bonaire. Een jury bestaande uit mevr. Sonia Garmers en de heren Elis Juliana, Cees Martina, Padü Lampe en Janchie Tromp heeft deze naam uitgekozen uit de ruim 1500 inzendingen welke donderdagavond waren binnengekomen tijdens een wedstrijd welke was uitgeschreven en waarmee de winnaar f. 250 kon verdienen. Na de aankondiging via Tele- Cunrcao en Tele-Aruba stonden de telefoonnummers welke waren.<ref>{{citeer web|titel=„NOBO” wordt naam van nieuw dagblad. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 05-11-1973, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461544:mpeg21:p011}}</ref> * Rotaprint Nv werd opgericht in 1976 door Carlos Daantje (Nobo) en Norbert Hendrikse (Amigoe).<ref>{{citeer web|titel=Rotaprint nv. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 09-03-1976, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010460209:mpeg21:p007}}</ref> * krant niet politiek gebonden<ref>{{citeer web|titel=Bij presentatie ABC Informativo: Nobo politiek niet gebonden. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 08-11-1973, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461547:mpeg21:p005]]</ref> {{Appendix}} ------- == Ultimo Noticia == {{Variante|c}} {{Infobox empresa| variante = c | nomber = Ultimo Noticia | imagen = | descripcion = | funda = 1982 | antecesor = | fecha disolucion = 2017 | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{CUW}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Kòrsou]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Ultimo Noticia''' tabata un matutino i korant lokal di [[Kòrsou]] den idioma [[papiamentu]], ku a sali entre 1982 i 2017. == Historia == El a wòrdu fundá komo matutino na 1979 pa ... bou di e nomber Awor, kambia na 1982 pa Awe. <ref>https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640615:mpeg21:a0052</ref> E promé edishon a keda publiká dia 8 di desember 1979.<ref>Awor wil vertrouwen scheppen. "Amigoe". Curaçao, 08-12-1979, p. 10. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640080:mpeg21:p010</ref> E prome hefe di redakshon tabata Humphrey Josefa. Despues ku e korant a wòrdu deklará fayit a saka e último edishon riba dia 30? di desèmber 2017.<ref name="Antilliaans Dagblad">[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/16782-la-prensa-rolt-niet-meer-van-de-persen La Prensa rolt niet meer van de persen], [[Antilliaans Dagblad]] (30 di novèmber 2017)</ref> == Eks-redaktor i reportero == <!-- ORDEN ALFABETIKO SEGUN FAM --> * Humphrey Josefa * E ta un matutino ku sirkulashon gratis. E korant ta karakterisá pa su kobertura sensasionalista ku portadanan ku titular grandi i storia di delinkuensia i aksidente di tráfiko i por wordu deskribi komo tipo "tabloid". Ultimo Noticia es un periódico matutino gratuito de Curaçao. Se fundó en 1982,[1][2] y primero se llamó Awor.[3] Ha tenido el mismo propietario que La Prensa. El idioma es el papiamento. Su cobertura se caracteriza por la delincuencia y los accidentes de tráfico y se describe como tabloide[4]. Una encuesta de 2013 reveló que el 17% del público lector de periódicos de la isla leía Ultimo Noticia, lo que lo convertía en el cuarto periódico más leído después de Extra, Vigilante y Amigoe[5]. Ultimo Noticia ta un corant di mainta cu ta wordo bendi los na Curaçao. El a wòrdu establesé na 1982,[1][2] i a wòrdu yamá Awor pa promé biaha.[3] E tabatin e mesun doño ku La Prensa. E idioma ta papiamentu. E kobertura ta karakterisá pa kasonan kriminal i aksidentenan di tráfiko i ta wòrdu deskribí komo tabloid.[4] Un enkuesta di 2013 a haña ku 17% di e públiko ku ta lesa korant di e isla ta lesa Ultimo Noticia, loke ta hasié e di kuater korant mas lesá despues di Extra, Vigilante i Amigoe.[5] * 'Ultimo Noticia' is in Nederland bij diverse verkooppunten verkrijgbaar, maar verschijnt helaas altijd enkele dagen te laat en kent bovendien geen aparte redactie in Nederland.<ref>Media in Nederland: nauwelijks aandacht voor de minderheden NOBO-Nederland: gedurfd project Nieuwsflits nog in kinderschoenen. "Amigoe". Curaçao, 01-07-1989, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642926:mpeg21:p016</ref> {{Appendix}} Ultimo Noticia heeft het daglicht gezien als ochtendblad, dat volgens de plannen 's avonds vanaf elf uur te koop is, maar dan wel gedateerd op de volgende dag. Het is de krant, zo moet begrepen worden uit het openingsbericht onder de kop Nos tei, waarnaar velen op de Antillen hebben uitgekeken. Het is dan ook geen echt Antilliaanse krant, zoals de onderkop wil doen geloven. Niet wordt duidelijk of dit laatste ook inhoudt dat de krant vanaf elf uur 's avonds ook op Aruba en Bonaire bv gekocht kan worden. De directie bestaat uit de heren Chicho Jonckheer en Jossy Mansur, terwijl de hoofdredactrice is Jenny Cratz met als adjunct-hoofdredacteur Rigoberto Galan Melendez. Beloofd wordt wel dat men dagelijks met een krant verschijnt van minstens twintig pagina's. De uitgeversmaatschappij is Ultimo Noticia nv. Redactioneel wordt verder medewerking verleend door Chaco Castro, Yvonne Richardson, Giovanni Atalita, W.A. (Billy) Jonckheer, Sterling Isenia, A.l.F.Hellburg, dr W.F. van Leeuwen, dokter J.Hammoud en X.Booster, fotograaf Ken Wong; op Aruba is men redactioneel aanwezig met Toty Arends, Django Simmons als fotograaf en op Bonaire via Agenda Tima met als correspondent Magno (Ibi) Piar.<ref>Ultimo noticia verschenen. "Amigoe". Curaçao, 02-08-1982, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 26-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640720:mpeg21:p002</ref> [[:Category:Kòrsou]] Ultimo Noticia is een ochtendkrant die in bulk wordt verkocht op Curaçao . Het werd opgericht in 1982, [1] [2] en heette eerst Awor . [3] Het heeft dezelfde eigenaar gehad als La Prensa . De taal is Papiaments . De berichtgeving kenmerkt zich door strafzaken en verkeersongevallen en wordt omschreven als tabloid. [4] Uit een onderzoek uit 2013 bleek dat 17% van het krantenlezerspubliek op het eiland Ultimo Noticia las , waarmee het de vierde meest gelezen krant is, na Extra , Vigilante en Amigoe . [5] ------------------ media na korsou dekada 40:Er waren naast Amigoe al drie dagbladen op Curagao: *, de Boletin Comercial van Momon Pinedo, * La Prensa van Emilio Lopez Henriquez, en de * Beurs- en Nieuwsberichten met Johan van de Walle als hoofdredacteur. ----------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Editorial Colibri | imagen = | descripcion = | funda = | antecesor = | fecha disolucion = | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{NLD}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Editorial Kolibri''', ofisialmente Editorial Kooperativo Antiyano Kolibri, tabata un editorial di Karibe Hulandes, establese na korsou. E no tabata spesifikamente un editorial literario sino un editorial general. El a wordu funda na 1983 komo e prome editorial propiamente antiano.<ref>Editorial Kolibri in april een feit. "Amigoe". Curaçao, 14-03-1983, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640508:mpeg21:p003</ref> Inisiado tabata Ro de PAlm, kende despues tabata direktor di e editorial. El a wordo lanta den forma di un kooperativa di kua eskritor, poeta i otronan por bira miembro i laga nan obranan wordu publika. E organisashon a start ku sosten finansiero i ayudo di Sticusa. E prome publikashon tabata ''Muzikantil'', un kolekshon di músika ku ta kontené vals, danza, polka, mazurka, tumba i un seu di diferente kompositor di Aruba, Boneiru i Korsou di siglo 19 i 20. E prome obro literario ku a publika tabata Dolo di Amor.<ref>Proza, poezië van Hubert Wanga ”Doló di Amor”. "Amigoe". Curaçao, 18-05-1984, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641267:mpeg21:p014</ref> 1985: presidente di e directiva tabata Beti Doran. Na mart 1988 Ro de Palm ta fayese i na 1989 e editorial a wordu disolbe.<ref>Advertentie. "Amigoe". Curaçao, 16-03-1989, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642891:mpeg21:p008</ref> Algun publikashon ku a sali pa medio di Editorial Antiyano: * 1983 - ''Terminonan di aritmetika i geometria elemental'' di [[Antoine Maduro]]. * 1983 - ''Un Boka di poesia'', kolekshon di poema di Walter Palm * 1983 - ''Martein Lopap 2'' - [[Frank Martinus Arion]] * 1984 - ''Doló di Amor'', kolekshon di proza i poesia di Hubert Wanga * 1984 - PA Diverti - outor di korsou Arthur l. Tjin Kon Fat * 1985 - ''Something rich like chocolate: Caribbean Prose Writing in English'' - Aart G. Broek - un guia di e literatura di Karibe ingles como leerboek pa studiante *1988 - ''Makura'' , kuentanan kortiku di e outor id Korsou, Bèti Doran NOTES Als alles naar wens verloopt, zal medio volgende maand de oprichtingsvergadering worden gehouden van Editorial koOperativa Antiyano "Kolibri", een eigen Antilliaanse Uitgeverij opgericht om werken van haar leden en van derden uit te geven en over het algemeen de belangen van haar leden te behartigen. Momenteel zijn de conceptstatuten van de coöperatie ter revisie bij een notaris. - Kolibri" is niet specifiek een uitgeverij voor literaire werken, maar veeleer een algemene uitgeverij, aldus Ro de Palm van de werkgroep die bezig is met de voorbereidingen voor oprichting van de Antilliaanse uitgeverij.<ref>Editorial Kolibri in april een feit. "Amigoe". Curaçao, 14-03-1983, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640508:mpeg21:p003</ref> SEDERT ENKELE jaren terug tijdens het Festantil een motie werd aangenomen om te geraken tot de oprichting van een eigen Antilliaanse uitgeverij, is een kleine groep mensen, vooral gedreven door het enthousiasme en het doorzettingsvermogen van Ro de Palm, bezig geweest vorm te geven aan een eigen (coöperatieve) uitgeverij. Terwijl een aantal enthousiastelingen van het eerste uur al de moed bijna had opgegeven is het Ro uiteindelijk gelukt het werkelijk uitgeven van boeken te realiseren' enkele weken terug verscheen als eerste uitgave van de Editorial Kooperativa Antiyano "Kolibri" (in oprichting) MUZIKANTIL Volume I.<ref>De eerste klanken van uitgeverij "Kolibri". "Amigoe". Curaçao, 04-03-1983, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640500:mpeg21:p016</ref> Muzikantil, een bundel muziek van diverse Antilliaanse componisten, de eerste geluiden van de nieuwgeboren uitgeverij! Muzikantil bevat walsen, danza's, polka's, mazurka's, tumba's en een sehü van Arubaanse, Bonaireaanse en Curacaosche componisten uit de negentiende en twintigste eeuw. {{Appendix}} --------------------- {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Editorial Antiyano | imagen = | descripcion = | funda = | antecesor = | fecha disolucion = | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{NLD}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Editorial Antiyano''' tabata un editorial partikulier funda na 1972 pa Stanley Cras di Karibe Hulandes, establese na korsou. Algun publikashon ku a sali pa medio di Editorial Antiyano: *1973 ta publica ''Putesia'', coleccion di poeman, di Federico Oduber * 1980 ''Su Ekselensia interino'' - Stanley Cras pr7emttwqodwavk0qkzlngjsev63vij 199029 199028 2026-07-31T12:45:20Z Caribiana 8320 199029 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ [[Ultimo Noticia]] - [[Nobo]] --------------- {{infobox persona | variante = c | nomber complete = Estela Mercedes Oosterhof-Priest | fecha nacemento = [[22 di ougùstùs]] [[1934]] | luga nacemento = {{DOM}} }} '''Estela Mercedes (Stella) Oosterhof-Priest''' (☆ [[22 di ougùstùs]] [[1934]]<ref>{{cite book|title=Kòrsou su muhenan pionero|author=[[Jeanne Henriquez]]|publisher= |date= }}</ref> na ... – † [[25 di novèmber]] [[2022]]) tabata un produktor di radio, empresario di media, i aktivista pa derechinan di hende muhé di Kòrsou. E ta wòrdu konsiderá komo un di e pioneronan di tantu e mundu di radiodifushon moderno komo e movementu organisá di hende muhé na Kòrsou. Durante un karera ku a abarká vários dékada, e tabata aktivo komo presentadó, trahadó di programa, editor i atministradó den e sektor di media. Adishonalmente, ela hunga un ròl signifikante den emansipashon sosial di hende muhé na Kòrsou.<ref>[[Dick Drayer]], [https://www.curacao.nu/nieuws/nieuws-van-bonaire-curacao/46045/radiomaakster-stella-oosterhof-88-overleden Radiomaakster Stella Oosterhof (88) overleden], curacao.nu (25 di november 2022)</ref> == Biografia == Stella Priest a nase na [[Repúblika Dominikano]] di mayornan di Kòrsou. Na un edat yòn, el a muda ku su famia pa Kòrsou, kaminda el a lanta den bario di ..... Oosterhof-Priest a kuminsá su karera den e mundu di radio i transmishon na un tempu ku hende muhé tabata relativamente invisibel ainda den liderazgo òf posishonnan prominente den medionan di komunikashon. E tabata traha na Radio Hoyer, e tempo ey un di e radionan mas konosi na Kòrsou. Na aña 1958, Stella a sali pa Hulanda huntu ku Myrna Sintjago pa studia radio i television na Wereldomroep i na KRO. Na 1966, el a hasi e kambio pa TeleCuraçao, kaminda el a kuminsá traha komo lokutor i redaktor. Hasiendo esaki, ela pertenesé na e generashon di profeshonalnan di media ku a forma e desaroyo di televishon lokal na Kòrsou. Su presentashon kla, komportashon profeshonal i interesnan amplio a hasié un kara konosí i un bos rekonosibel pa e públiko. Despues, el a traha tambe pa Radio Nederland Wereldomroep, pa medio di kua el a keda enbolbí den transmishonnan dirigí na un públiko internashonal di abla hulandes. Komo resultado, su tereno di trabou a ekspandé mas leu ku e sosiedat eksklusivamente di Kòrsou. Huntu ku su kasá Hans Oosterhof, Stella Oosterhof-Priest a yuda konstruí un kapítulo importante den historia di radio privá di Kòrsou. Hans Oosterhof, konosí pa su nòmber di radio Suhandi, tabata wòrdu konsiderá un di e produktornan di radio mas influyente na Kòrsou. Ku tempu, Stella Oosterhof-Priest a bira doño i direktor di Radio Korsou FM i Laser 101, entre otro, dos stashon di radio ku a mantene un lugá permanente den e panorama di media di Kòrsou pa hopi aña. Banda di su trabou den medionan di komunikashon, Oosterhof-Priest a haña nòmber komo un di e fundadornan di e movement organisá di hende muhe na Kòrsou. Na aña 1974, e tabata entre e fundadornan di Women’s Steering Committee Curaçao (WSCC), un organisashon ku a trese diferente asociacion i grupo sosial di hende muhé huntu. E organisashon su meta tabata pa mehorá e posishon sosial, ekonómiko, i polítiko di hende muhé na Kòrsou. Stella Oosterhof-Priest a fayesé dia 25 di novèmber 2022, na Kòrsou, na edat di 88 aña. Su fayesimentu a wòrdu konmemorá ku hopi apresio den e mundu di media i e movementu di hende muhé. Despues di su morto, e operashon di Radio Korsou FM i Laser 101 tambe a yega su fin, markando e fin di un era den historia di radio privá di Kòrsou.<ref>[https://www.curacao.nu/nieuws/nieuws-van-bonaire-curacao/46291/radio-korsou-en-laser-101-zenden-niet-meer-uit Radio Korsou en Laser 101 zenden niet meer uit], 3 di yanüari 2023</ref> * [https://bernadetteheiligers.com/stella-oosterhof-priest-wij-kwamen-om-te-overleven/ Stella Oosterhof – Priest: “Wij kwamen om te overleven”] * directeur TeleCuracao {{Appendix}} Estela (Stella) Oosterhof-Priest ( 1934 – 2022) was een Curaçaose radiomaker, omroepster, mediaondernemer en voorvechter van vrouwenrechten. Zij behoort tot de pioniers van zowel de moderne omroepwereld als de georganiseerde vrouwenbeweging op Curaçao. Gedurende een loopbaan die meerdere decennia omvatte, was zij actief als presentatrice, programmamaker, redactrice en bestuurder binnen de mediasector. Daarnaast speelde zij een belangrijke rol in de maatschappelijke emancipatie van vrouwen op Curaçao en in het voormalige Nederlandse Antilliaanse verband. Stella Oosterhof-Priest werd geboren in de Dominicaanse Republiek als dochter van Curaçaose ouders. Op jonge leeftijd verhuisde zij met haar familie naar Curaçao, waar zij opgroeide en haar verdere leven zou doorbrengen. Oosterhof-Priest begon haar carrière in de radio- en omroepwereld in een tijd waarin vrouwen nog relatief weinig zichtbaar waren in leidinggevende of prominente mediaposities. Zij was werkzaam bij Radio Hoyer, destijds een van de bekendste radiozenders van Curaçao. In 1958 is Stella samen met Myrna Sintjago naar Nederland vertrokken om radio en televisie te studeren bij de Wereldomroep en de KRO. In 1966 maakte zij de overstap naar TeleCuraçao, waar zij als omroepster en redactrice ging werken. Daarmee behoorde zij tot de generatie mediaprofessionals die de opbouw van de lokale televisie op Curaçao vormgaven. Haar heldere presentatie, professionele houding en brede belangstelling maakten haar tot een vertrouwd gezicht en een herkenbare stem voor het publiek. Later werkte zij eveneens voor de Nederlandse Wereldomroep, waarmee zij betrokken raakte bij uitzendingen gericht op een internationaal Nederlandstalig publiek. Hierdoor werd haar werkterrein breder dan uitsluitend de Curaçaose samenleving. Samen met haar echtgenoot Hans Oosterhof bouwde Stella Oosterhof-Priest mee aan een belangrijk hoofdstuk in de particuliere radiogeschiedenis van Curaçao. Hans Oosterhof, bekend onder zijn radiopersoonlijkheid Suhandi, gold als een van de invloedrijkste radiomakers van het eiland. Na verloop van tijd werd Stella Oosterhof-Priest eigenaar en bestuurder van onder meer Radio Korsou FM en Laser 101, twee radiozenders die jarenlang een vaste plaats innamen binnen het Curaçaose medialandschap. Naast haar werk in de media verwierf Oosterhof-Priest aanzien als een van de grondleggers van de georganiseerde vrouwenbeweging op Curaçao. In 1974 behoorde zij tot de oprichters van het Women's Steering Committee Curaçao (WSCC), een organisatie die verschillende vrouwenverenigingen en maatschappelijke groepen samenbracht. Het doel van de organisatie was het verbeteren van de maatschappelijke, economische en politieke positie van vrouwen op Curaçao. Stella Oosterhof-Priest overleed op 25 november 2022 op Curaçao, op 88-jarige leeftijd. Haar overlijden werd binnen de mediawereld en de vrouwenbeweging met grote waardering herdacht. Na haar overlijden kwam ook een einde aan de exploitatie van Radio Korsou FM en Laser 101, waarmee een tijdperk uit de Curaçaose particuliere radiohistorie werd afgesloten. ---------------- {{Variante|c}} {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Nobo | imagen = | descripcion = | funda = 1973 | antecesor = | fecha disolucion = 2025 | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{CUW}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} [[File:Kranten in Curaçao.jpg|thumb|Korantnan na Kòrsou (2024)]] '''Nobo''' ta un [[korant]] di atardi di [[Kòrsou]], ku tabata aktivo entre 1973 te 31 di yanüari 2025. zie La Prensa == Historia == no.wiki: Nobo ta un korant na Kòrsou . El a wòrdu fundá na 1973 i ta publiká na Papiamentu.<ref>van Dam, Oscar (2013): «Media in Curaçao - News Travels Fast», i Ieteke Witteveen, Wim Kamps og Guido Rojer jr. (red.): ''Contemporary Curaçao. A Caribbean Community'', Amsterdam: Uitgeverij SWP, s. 96.</ref> Un enkuesta di 2013 a haña ku Nobo tabatin un parti di merkado di alrededor di 5 porshento.<ref>[http://unesdoc.unesco.org/images/0024/002438/243896e.pdf ''Assessment of media development in Curaçao. Based on UNESCO's Media Development Indicators''], UNESCO, 2016, s. 185.</ref> Nobo es un periódico de Curaçao. Fue fundado en 1973 y se publica en papiamento[1]. Según un estudio de 2013, Nobo tenía una cuota de mercado de alrededor del 5%[2]. == Link eksterno == * [https://vigilantekorsou.news/ Wèpsait ofisial] Nobo ta un korant lokal na Kòrsou ku ta ofresé notisia i informashon na papiamentu. E korant ta enfoká riba vários tópiko, entre otro notisia lokal, deporte, kultura i eventonan internashonal. Nobo tin un presensia aktivo riba medionan sosial, manera Facebook, kaminda regularmente nan ta kompartí aktualisashonnan i notisianan. Ademas, e korant ta aksesibel online via su wèpsait, kaminda lektornan por sigui e último artíkulonan i desaroyonan. E empleadonan lo sigui traha te dia 31 di januari proximo.<ref>[https://nu.cw/2025/01/22/krant-nobo-stopt-per-31-januari/ Krant Nobo stopt per 31 januari], nu.cw (22 di yanuari 20250</ref> E publisista Carlos Daantje (1938) tabata e gran hòmber i forsa tras di Nobo. El a perkurá pa e publikashon di e edishonnan diario i no a duda pa duna abiertamente krítika, entre otro riba polítiko, kendenan den algun kaso a demanda rektifikashon. den keho i asta pasonan huridiko kontra e korant ?. ABC Informa a hasi negoshi bou di e nòmber Nobo.<ref name="AD">[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/30643-middagkrant-nobo-stopt-na-51-jaar Middagkrant Nobo stopt na 51 jaar], [[Antilliaans Dagblad]] (22 di yanuari 2025)</ref> Nobo a wòrdu fundá den e añanan turbulento despues di e lantamentunan di 30 di mei 1969, ora ku a sende partinan grandi di Punda i Otrobanda na kandela. A pone mas atenshon na e idioma lokal Papiamentu i na konsientisashon lokal. E corant di atardi semper tabata ubica na Scherpenheuvel. Huntu ku Amigoe, Nobo tabata wòrdu imprimí anteriormente na Rotaprint, tambe na Scherpenheuvel. Despues a outsource e imprenta na De Stad te Mundo Nobo. Ku desaparishon di Nobo awor Kòrsou tin solamente dos korant na idioma Papiamentu (Extra i Vigilante) i dos korant hulandes (Amigoe i Antilliaans Dagblad).<ref name="AD"/> * Na 1988 den un kaso lanta pa gezaghebber interino di korsou, Stanley Lamp, pa defamashon hues [[Bob Wit]] a prohibi kontinuashon di e rubrika sensashonal ''Den Kareda i bou di Tapara''.<ref>{{citeer web|titel=Na vonnis rechter Wit Geruchtmakende rubiek niet langer in Nobo|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-03-16|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-01-31|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642090:mpeg21:p010}}</ref> === Nobo-Nederland === * in de jaren 1980 lanceerde Nobo een editie voor Nederland.<ref>{{citeer web|titel=Exploitatieprobleem Nobo-Nederland|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-08-12|bezochtdatum=2025-01-31|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642961:mpeg21:p007}}</ref> Na kuminsamentu di 1989, e korant diario Nobo na idioma Papiamentu lo aparesé na Hulanda. E edishon hulandes ta idéntiko ku e vershon antiano ku un adishon di un kantidat di página di notisianan lokal hulandes antiano i un sekshon di notisia hulandes.<ref>{{citeer web|titel=Dagblad Nobo vanaf januari ook in Nederland. "Amigoe". Curaçao, 08-12-1988, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642858:mpeg21:p003}}</ref> * Sinds enkele maanden verschijnt er dagelijks in Nederland een Nederlandse Nobo. Nederlandse Nobo niet in de zin dat het volledig Nederlandstalig is maar in de zin dat het een eigen redactie in Nederland heeft. Ook wordt de krant in Nederland gedrukt, namelijk door Sijthoff Pers BV in Rijswijk. Het speciale van Nobo- Nederland is wel de technische wijze waarop de krant gemaakt wordt. Nobo-Nederland heeft direct contact met de redactie op Curacao via de satelliet, zo suggereert een tekening op de voorpagina. Satelliet klinkt erg mooi maar in principe gaat de communicatie op dezelfde manier als een telefoongesprek. Wel speciaal is de datalijn- communicatie: dat is geen gewone telefoonlijn maar een lijn speciaal voor de transmissie van data. En middels een modum komen de data op een computer- floppy-disc. Zo kunnen alle artikelen van de Antilliaanse Nobo binnen vier minuten in Nederland zijn met een perfecte kwaliteit en relatief goedkope transmissiekosten, in tegenstelling tot bijvoorbeeld een telefax-lijn Zo blijkt uit informatie die door het bedrijfin Nederland wordt verstrekt. Center-gebouw in Kotterdamcentrum. Jorge Sulbaran is algemeen directeur en Carlos Daantje op Curacao is de officiële hoofdredacteur. Maar in Rotterdam is Gonzalo Cuales de verantwoordelijke eindredacteur, 'Hefe di Informashon'. Met hem had ik een gesprek. Cuales is na vijftien succesvolle jaren in de showbizz - hij presenteerde onder andere de populaire quizzshow Caroussel - en na vele jaren ervaring in de perswereld, bij TeleCuracao, bij bijna alle radio- stations en bij verschillende kranten op Curacao, vanwege familieomstandigheden naar Nederland vertrokken. Bovendien was hij na al die jaren een beetje uitgekeken op de mediawereld op Curacao en wilde hij wat anders proberen in Nederland. Het was in eerste instantie niet zijn bedoeling om bij Nobo-Nederland te gaan werken maar in oktober 1988 werd hij door Sulbaran benaderd om deze positie te bekleden. Gonzalo Cuales en Dulce Martiszoon, eveneens afkomstig van Curacao, vormen samen de vaste redactie en daarnaast zijn er nog vijf freelance correspondenten verspreid over heel Nederland in dienst. De redactie van Nobo-Nederland is zelfstandig en beslist bijvoorbeeld zelf welk nieuws geselecteerd en Nobo-Nederland heet officieel Satellite News B.V. Rotterdam <ref>Media in Nederland: nauwelijks aandacht voor de minderheden NOBO-Nederland: gedurfd project Nieuwsflits nog in kinderschoenen. "Amigoe". Curaçao, 01-07-1989, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642926:mpeg21:p016</ref> Nobo is een Antilliaanse krant in die zin dat het blad tot nu toe in het Papiamentu verschijnt maar op basis van marké-economische overwegingen wil men volgens Cuales in de toekomst 'een Nederlandse krant' worden en voor tenminste 50 procent in de Nederlandse taal verschijnen. gepubliceerd wordt. Nobo-Nederland beschikt over een goed distributienetwerk met zon 234 verkooppunten in het gehele land. Dagelijks worden er ongeveer 4500 exemplaren gedrukt, waarvan er gemiddeld zon 3500 worden verkocht. De doelstellingen van NOBO-Nederland met betrekking tot de informatie-functie is op de eerste plaats nieuws brengen dat de Antilliaanse en Arubaanse gemeenschap in Nederland aangaat. {{Appendix}} [[:Category:Kòrsou]] '''Carlos Daantje''' (1938) tabata direktor di ABC Informa NV, kompania registra na Aruba dia 7 di november 1973. Dia 16 di november 1974 a registra ABC Informa na Korsou, usando e nomber komersial "Nobo". * 1974 hoofdredacteur van Nobo; 1993 nog hoofdredacteur * tevens directeur van drukkerij Rotaprint * stond in 1995 aan de wieg van de oprichting van Antilliaans Dagblad<ref>Nobo-directeur: over drie maanden een Nederlandstalig ochtendblad. "Amigoe". Curaçao, 20-06-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645071:mpeg21:p002</ref> * ABC Informa ta publica e corant di atardi Nobo y ta un accionista di cincuenta porciento den e compania di imprenta Rotaprint. Cincuenta porciento di e accionnan di ABC Informa ta propiedad na Curacao di Carlos Daantje y Ronchi Isa (ex Prome Minister di Antiyas Hulandes). E otro mitar ta propiedad di cuater comerciante Arubiano.<ref>{{Citeer web|titel=Gesprekken over aandelenverkoop Nobo aan de CITCO|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-03-20|bezochtdatum=2025-01-23|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644003:mpeg21:p003}}</ref> *ABC-Informa n.v a dicidi di laga publico scoge un nomber pa e corant diario nobo. Pa esaki lo tuma luga awe nochi un programa di television special na tanto Tele-Curacao como Tele-Aruba. Na Aruba e programa lo wordo dirigi pa Sr. Ronny Brete, mientras cu Eddie Oleana lo ta encarga na Curacao. E oficina di e corant nobo lo ta situa den Conscie'ntiesteeg, banda di e edificio di N.V. Paulusdrukkerij. E localidad na Aruba lo wordo anuncia pa un fecha despues.<ref>Nieuwe krant in papiaments. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 01-11-1973, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461541:mpeg21:p003</ref> * WILLEMSTAD "NOBO" wordt de naam van de nieuwe Papiamentstalige krant welke op 16 november voor het eerst van de pers komt met een oplage van 7000 voor Curacao, Aruba en Bonaire. Een jury bestaande uit mevr. Sonia Garmers en de heren Elis Juliana, Cees Martina, Padü Lampe en Janchie Tromp heeft deze naam uitgekozen uit de ruim 1500 inzendingen welke donderdagavond waren binnengekomen tijdens een wedstrijd welke was uitgeschreven en waarmee de winnaar f. 250 kon verdienen. Na de aankondiging via Tele- Cunrcao en Tele-Aruba stonden de telefoonnummers welke waren.<ref>{{citeer web|titel=„NOBO” wordt naam van nieuw dagblad. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 05-11-1973, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461544:mpeg21:p011}}</ref> * Rotaprint Nv werd opgericht in 1976 door Carlos Daantje (Nobo) en Norbert Hendrikse (Amigoe).<ref>{{citeer web|titel=Rotaprint nv. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 09-03-1976, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010460209:mpeg21:p007}}</ref> * krant niet politiek gebonden<ref>{{citeer web|titel=Bij presentatie ABC Informativo: Nobo politiek niet gebonden. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 08-11-1973, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461547:mpeg21:p005]]</ref> {{Appendix}} ------- == Ultimo Noticia == {{Variante|c}} {{Infobox empresa| variante = c | nomber = Ultimo Noticia | imagen = | descripcion = | funda = 1982 | antecesor = | fecha disolucion = 2017 | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{CUW}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Kòrsou]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Ultimo Noticia''' tabata un matutino i korant lokal di [[Kòrsou]] den idioma [[papiamentu]], ku a sali entre 1982 i 2017. == Historia == El a wòrdu fundá komo matutino na 1979 pa ... bou di e nomber Awor, kambia na 1982 pa Awe. <ref>https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640615:mpeg21:a0052</ref> E promé edishon a keda publiká dia 8 di desember 1979.<ref>Awor wil vertrouwen scheppen. "Amigoe". Curaçao, 08-12-1979, p. 10. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640080:mpeg21:p010</ref> E prome hefe di redakshon tabata Humphrey Josefa. Despues ku e korant a wòrdu deklará fayit a saka e último edishon riba dia 30? di desèmber 2017.<ref name="Antilliaans Dagblad">[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/16782-la-prensa-rolt-niet-meer-van-de-persen La Prensa rolt niet meer van de persen], [[Antilliaans Dagblad]] (30 di novèmber 2017)</ref> == Eks-redaktor i reportero == <!-- ORDEN ALFABETIKO SEGUN FAM --> * Humphrey Josefa * E ta un matutino ku sirkulashon gratis. E korant ta karakterisá pa su kobertura sensasionalista ku portadanan ku titular grandi i storia di delinkuensia i aksidente di tráfiko i por wordu deskribi komo tipo "tabloid". Ultimo Noticia es un periódico matutino gratuito de Curaçao. Se fundó en 1982,[1][2] y primero se llamó Awor.[3] Ha tenido el mismo propietario que La Prensa. El idioma es el papiamento. Su cobertura se caracteriza por la delincuencia y los accidentes de tráfico y se describe como tabloide[4]. Una encuesta de 2013 reveló que el 17% del público lector de periódicos de la isla leía Ultimo Noticia, lo que lo convertía en el cuarto periódico más leído después de Extra, Vigilante y Amigoe[5]. Ultimo Noticia ta un corant di mainta cu ta wordo bendi los na Curaçao. El a wòrdu establesé na 1982,[1][2] i a wòrdu yamá Awor pa promé biaha.[3] E tabatin e mesun doño ku La Prensa. E idioma ta papiamentu. E kobertura ta karakterisá pa kasonan kriminal i aksidentenan di tráfiko i ta wòrdu deskribí komo tabloid.[4] Un enkuesta di 2013 a haña ku 17% di e públiko ku ta lesa korant di e isla ta lesa Ultimo Noticia, loke ta hasié e di kuater korant mas lesá despues di Extra, Vigilante i Amigoe.[5] * 'Ultimo Noticia' is in Nederland bij diverse verkooppunten verkrijgbaar, maar verschijnt helaas altijd enkele dagen te laat en kent bovendien geen aparte redactie in Nederland.<ref>Media in Nederland: nauwelijks aandacht voor de minderheden NOBO-Nederland: gedurfd project Nieuwsflits nog in kinderschoenen. "Amigoe". Curaçao, 01-07-1989, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642926:mpeg21:p016</ref> {{Appendix}} Ultimo Noticia heeft het daglicht gezien als ochtendblad, dat volgens de plannen 's avonds vanaf elf uur te koop is, maar dan wel gedateerd op de volgende dag. Het is de krant, zo moet begrepen worden uit het openingsbericht onder de kop Nos tei, waarnaar velen op de Antillen hebben uitgekeken. Het is dan ook geen echt Antilliaanse krant, zoals de onderkop wil doen geloven. Niet wordt duidelijk of dit laatste ook inhoudt dat de krant vanaf elf uur 's avonds ook op Aruba en Bonaire bv gekocht kan worden. De directie bestaat uit de heren Chicho Jonckheer en Jossy Mansur, terwijl de hoofdredactrice is Jenny Cratz met als adjunct-hoofdredacteur Rigoberto Galan Melendez. Beloofd wordt wel dat men dagelijks met een krant verschijnt van minstens twintig pagina's. De uitgeversmaatschappij is Ultimo Noticia nv. Redactioneel wordt verder medewerking verleend door Chaco Castro, Yvonne Richardson, Giovanni Atalita, W.A. (Billy) Jonckheer, Sterling Isenia, A.l.F.Hellburg, dr W.F. van Leeuwen, dokter J.Hammoud en X.Booster, fotograaf Ken Wong; op Aruba is men redactioneel aanwezig met Toty Arends, Django Simmons als fotograaf en op Bonaire via Agenda Tima met als correspondent Magno (Ibi) Piar.<ref>Ultimo noticia verschenen. "Amigoe". Curaçao, 02-08-1982, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 26-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640720:mpeg21:p002</ref> [[:Category:Kòrsou]] Ultimo Noticia is een ochtendkrant die in bulk wordt verkocht op Curaçao . Het werd opgericht in 1982, [1] [2] en heette eerst Awor . [3] Het heeft dezelfde eigenaar gehad als La Prensa . De taal is Papiaments . De berichtgeving kenmerkt zich door strafzaken en verkeersongevallen en wordt omschreven als tabloid. [4] Uit een onderzoek uit 2013 bleek dat 17% van het krantenlezerspubliek op het eiland Ultimo Noticia las , waarmee het de vierde meest gelezen krant is, na Extra , Vigilante en Amigoe . [5] ------------------ media na korsou dekada 40:Er waren naast Amigoe al drie dagbladen op Curagao: *, de Boletin Comercial van Momon Pinedo, * La Prensa van Emilio Lopez Henriquez, en de * Beurs- en Nieuwsberichten met Johan van de Walle als hoofdredacteur. ----------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Editorial Colibri | imagen = | descripcion = | funda = | antecesor = | fecha disolucion = | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{NLD}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Editorial Kolibri''', ofisialmente Editorial Kooperativo Antiyano Kolibri, tabata un editorial di Karibe Hulandes, establese na korsou. E no tabata spesifikamente un editorial literario sino un editorial general. El a wordu funda na 1983 komo e prome editorial propiamente antiano.<ref>Editorial Kolibri in april een feit. "Amigoe". Curaçao, 14-03-1983, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640508:mpeg21:p003</ref> Inisiado tabata Ro de PAlm, kende despues tabata direktor di e editorial. El a wordo lanta den forma di un kooperativa di kua eskritor, poeta i otronan por bira miembro i laga nan obranan wordu publika. E organisashon a start ku sosten finansiero i ayudo di Sticusa. E prome publikashon tabata ''Muzikantil'', un kolekshon di músika ku ta kontené vals, danza, polka, mazurka, tumba i un seu di diferente kompositor di Aruba, Boneiru i Korsou di siglo 19 i 20. E prome obro literario ku a publika tabata Dolo di Amor.<ref>Proza, poezië van Hubert Wanga ”Doló di Amor”. "Amigoe". Curaçao, 18-05-1984, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641267:mpeg21:p014</ref> 1985: presidente di e directiva tabata Beti Doran. Na mart 1988 Ro de Palm ta fayese i na 1989 e editorial a wordu disolbe.<ref>Advertentie. "Amigoe". Curaçao, 16-03-1989, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642891:mpeg21:p008</ref> Algun publikashon ku a sali pa medio di Editorial Antiyano: * 1983 - ''Terminonan di aritmetika i geometria elemental'' di [[Antoine Maduro]]. * 1983 - ''Un Boka di poesia'', kolekshon di poema di Walter Palm * 1983 - ''Martein Lopap 2'' - [[Frank Martinus Arion]] * 1984 - ''Doló di Amor'', kolekshon di proza i poesia di Hubert Wanga * 1984 - PA Diverti - outor di korsou Arthur l. Tjin Kon Fat * 1985 - ''Something rich like chocolate: Caribbean Prose Writing in English'' - Aart G. Broek - un guia di e literatura di Karibe ingles como leerboek pa studiante *1988 - ''Makura'' , kuentanan kortiku di e outor id Korsou, Bèti Doran NOTES Als alles naar wens verloopt, zal medio volgende maand de oprichtingsvergadering worden gehouden van Editorial koOperativa Antiyano "Kolibri", een eigen Antilliaanse Uitgeverij opgericht om werken van haar leden en van derden uit te geven en over het algemeen de belangen van haar leden te behartigen. Momenteel zijn de conceptstatuten van de coöperatie ter revisie bij een notaris. - Kolibri" is niet specifiek een uitgeverij voor literaire werken, maar veeleer een algemene uitgeverij, aldus Ro de Palm van de werkgroep die bezig is met de voorbereidingen voor oprichting van de Antilliaanse uitgeverij.<ref>Editorial Kolibri in april een feit. "Amigoe". Curaçao, 14-03-1983, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640508:mpeg21:p003</ref> SEDERT ENKELE jaren terug tijdens het Festantil een motie werd aangenomen om te geraken tot de oprichting van een eigen Antilliaanse uitgeverij, is een kleine groep mensen, vooral gedreven door het enthousiasme en het doorzettingsvermogen van Ro de Palm, bezig geweest vorm te geven aan een eigen (coöperatieve) uitgeverij. Terwijl een aantal enthousiastelingen van het eerste uur al de moed bijna had opgegeven is het Ro uiteindelijk gelukt het werkelijk uitgeven van boeken te realiseren' enkele weken terug verscheen als eerste uitgave van de Editorial Kooperativa Antiyano "Kolibri" (in oprichting) MUZIKANTIL Volume I.<ref>De eerste klanken van uitgeverij "Kolibri". "Amigoe". Curaçao, 04-03-1983, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640500:mpeg21:p016</ref> Muzikantil, een bundel muziek van diverse Antilliaanse componisten, de eerste geluiden van de nieuwgeboren uitgeverij! Muzikantil bevat walsen, danza's, polka's, mazurka's, tumba's en een sehü van Arubaanse, Bonaireaanse en Curacaosche componisten uit de negentiende en twintigste eeuw. {{Appendix}} --------------------- {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Editorial Antiyano | imagen = | descripcion = | funda = | antecesor = | fecha disolucion = | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{NLD}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Editorial Antiyano''' tabata un editorial partikulier funda na 1972 pa Stanley Cras di Karibe Hulandes, establese na korsou. Algun publikashon ku a sali pa medio di Editorial Antiyano: *1973 ta publica ''Putesia'', coleccion di poeman, di Federico Oduber * 1980 ''Su Ekselensia interino'' - Stanley Cras 4vh6uxgmgrrj9hr1gni20uvya8u2107 199030 199029 2026-07-31T12:45:53Z Caribiana 8320 199030 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ [[Ultimo Noticia]] - [[Nobo]] --------------- {{infobox persona | variante = c | nomber = Stella Oosterhof-Priest | nomber completo = Estela Mercedes Oosterhof-Priest | fecha nacemento = [[22 di ougùstùs]] [[1934]] | luga nacemento = {{DOM}} }} '''Estela Mercedes (Stella) Oosterhof-Priest''' (☆ [[22 di ougùstùs]] [[1934]]<ref>{{cite book|title=Kòrsou su muhenan pionero|author=[[Jeanne Henriquez]]|publisher= |date= }}</ref> na ... – † [[25 di novèmber]] [[2022]]) tabata un produktor di radio, empresario di media, i aktivista pa derechinan di hende muhé di Kòrsou. E ta wòrdu konsiderá komo un di e pioneronan di tantu e mundu di radiodifushon moderno komo e movementu organisá di hende muhé na Kòrsou. Durante un karera ku a abarká vários dékada, e tabata aktivo komo presentadó, trahadó di programa, editor i atministradó den e sektor di media. Adishonalmente, ela hunga un ròl signifikante den emansipashon sosial di hende muhé na Kòrsou.<ref>[[Dick Drayer]], [https://www.curacao.nu/nieuws/nieuws-van-bonaire-curacao/46045/radiomaakster-stella-oosterhof-88-overleden Radiomaakster Stella Oosterhof (88) overleden], curacao.nu (25 di november 2022)</ref> == Biografia == Stella Priest a nase na [[Repúblika Dominikano]] di mayornan di Kòrsou. Na un edat yòn, el a muda ku su famia pa Kòrsou, kaminda el a lanta den bario di ..... Oosterhof-Priest a kuminsá su karera den e mundu di radio i transmishon na un tempu ku hende muhé tabata relativamente invisibel ainda den liderazgo òf posishonnan prominente den medionan di komunikashon. E tabata traha na Radio Hoyer, e tempo ey un di e radionan mas konosi na Kòrsou. Na aña 1958, Stella a sali pa Hulanda huntu ku Myrna Sintjago pa studia radio i television na Wereldomroep i na KRO. Na 1966, el a hasi e kambio pa TeleCuraçao, kaminda el a kuminsá traha komo lokutor i redaktor. Hasiendo esaki, ela pertenesé na e generashon di profeshonalnan di media ku a forma e desaroyo di televishon lokal na Kòrsou. Su presentashon kla, komportashon profeshonal i interesnan amplio a hasié un kara konosí i un bos rekonosibel pa e públiko. Despues, el a traha tambe pa Radio Nederland Wereldomroep, pa medio di kua el a keda enbolbí den transmishonnan dirigí na un públiko internashonal di abla hulandes. Komo resultado, su tereno di trabou a ekspandé mas leu ku e sosiedat eksklusivamente di Kòrsou. Huntu ku su kasá Hans Oosterhof, Stella Oosterhof-Priest a yuda konstruí un kapítulo importante den historia di radio privá di Kòrsou. Hans Oosterhof, konosí pa su nòmber di radio Suhandi, tabata wòrdu konsiderá un di e produktornan di radio mas influyente na Kòrsou. Ku tempu, Stella Oosterhof-Priest a bira doño i direktor di Radio Korsou FM i Laser 101, entre otro, dos stashon di radio ku a mantene un lugá permanente den e panorama di media di Kòrsou pa hopi aña. Banda di su trabou den medionan di komunikashon, Oosterhof-Priest a haña nòmber komo un di e fundadornan di e movement organisá di hende muhe na Kòrsou. Na aña 1974, e tabata entre e fundadornan di Women’s Steering Committee Curaçao (WSCC), un organisashon ku a trese diferente asociacion i grupo sosial di hende muhé huntu. E organisashon su meta tabata pa mehorá e posishon sosial, ekonómiko, i polítiko di hende muhé na Kòrsou. Stella Oosterhof-Priest a fayesé dia 25 di novèmber 2022, na Kòrsou, na edat di 88 aña. Su fayesimentu a wòrdu konmemorá ku hopi apresio den e mundu di media i e movementu di hende muhé. Despues di su morto, e operashon di Radio Korsou FM i Laser 101 tambe a yega su fin, markando e fin di un era den historia di radio privá di Kòrsou.<ref>[https://www.curacao.nu/nieuws/nieuws-van-bonaire-curacao/46291/radio-korsou-en-laser-101-zenden-niet-meer-uit Radio Korsou en Laser 101 zenden niet meer uit], 3 di yanüari 2023</ref> * [https://bernadetteheiligers.com/stella-oosterhof-priest-wij-kwamen-om-te-overleven/ Stella Oosterhof – Priest: “Wij kwamen om te overleven”] * directeur TeleCuracao {{Appendix}} Estela (Stella) Oosterhof-Priest ( 1934 – 2022) was een Curaçaose radiomaker, omroepster, mediaondernemer en voorvechter van vrouwenrechten. Zij behoort tot de pioniers van zowel de moderne omroepwereld als de georganiseerde vrouwenbeweging op Curaçao. Gedurende een loopbaan die meerdere decennia omvatte, was zij actief als presentatrice, programmamaker, redactrice en bestuurder binnen de mediasector. Daarnaast speelde zij een belangrijke rol in de maatschappelijke emancipatie van vrouwen op Curaçao en in het voormalige Nederlandse Antilliaanse verband. Stella Oosterhof-Priest werd geboren in de Dominicaanse Republiek als dochter van Curaçaose ouders. Op jonge leeftijd verhuisde zij met haar familie naar Curaçao, waar zij opgroeide en haar verdere leven zou doorbrengen. Oosterhof-Priest begon haar carrière in de radio- en omroepwereld in een tijd waarin vrouwen nog relatief weinig zichtbaar waren in leidinggevende of prominente mediaposities. Zij was werkzaam bij Radio Hoyer, destijds een van de bekendste radiozenders van Curaçao. In 1958 is Stella samen met Myrna Sintjago naar Nederland vertrokken om radio en televisie te studeren bij de Wereldomroep en de KRO. In 1966 maakte zij de overstap naar TeleCuraçao, waar zij als omroepster en redactrice ging werken. Daarmee behoorde zij tot de generatie mediaprofessionals die de opbouw van de lokale televisie op Curaçao vormgaven. Haar heldere presentatie, professionele houding en brede belangstelling maakten haar tot een vertrouwd gezicht en een herkenbare stem voor het publiek. Later werkte zij eveneens voor de Nederlandse Wereldomroep, waarmee zij betrokken raakte bij uitzendingen gericht op een internationaal Nederlandstalig publiek. Hierdoor werd haar werkterrein breder dan uitsluitend de Curaçaose samenleving. Samen met haar echtgenoot Hans Oosterhof bouwde Stella Oosterhof-Priest mee aan een belangrijk hoofdstuk in de particuliere radiogeschiedenis van Curaçao. Hans Oosterhof, bekend onder zijn radiopersoonlijkheid Suhandi, gold als een van de invloedrijkste radiomakers van het eiland. Na verloop van tijd werd Stella Oosterhof-Priest eigenaar en bestuurder van onder meer Radio Korsou FM en Laser 101, twee radiozenders die jarenlang een vaste plaats innamen binnen het Curaçaose medialandschap. Naast haar werk in de media verwierf Oosterhof-Priest aanzien als een van de grondleggers van de georganiseerde vrouwenbeweging op Curaçao. In 1974 behoorde zij tot de oprichters van het Women's Steering Committee Curaçao (WSCC), een organisatie die verschillende vrouwenverenigingen en maatschappelijke groepen samenbracht. Het doel van de organisatie was het verbeteren van de maatschappelijke, economische en politieke positie van vrouwen op Curaçao. Stella Oosterhof-Priest overleed op 25 november 2022 op Curaçao, op 88-jarige leeftijd. Haar overlijden werd binnen de mediawereld en de vrouwenbeweging met grote waardering herdacht. Na haar overlijden kwam ook een einde aan de exploitatie van Radio Korsou FM en Laser 101, waarmee een tijdperk uit de Curaçaose particuliere radiohistorie werd afgesloten. ---------------- {{Variante|c}} {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Nobo | imagen = | descripcion = | funda = 1973 | antecesor = | fecha disolucion = 2025 | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{CUW}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} [[File:Kranten in Curaçao.jpg|thumb|Korantnan na Kòrsou (2024)]] '''Nobo''' ta un [[korant]] di atardi di [[Kòrsou]], ku tabata aktivo entre 1973 te 31 di yanüari 2025. zie La Prensa == Historia == no.wiki: Nobo ta un korant na Kòrsou . El a wòrdu fundá na 1973 i ta publiká na Papiamentu.<ref>van Dam, Oscar (2013): «Media in Curaçao - News Travels Fast», i Ieteke Witteveen, Wim Kamps og Guido Rojer jr. (red.): ''Contemporary Curaçao. A Caribbean Community'', Amsterdam: Uitgeverij SWP, s. 96.</ref> Un enkuesta di 2013 a haña ku Nobo tabatin un parti di merkado di alrededor di 5 porshento.<ref>[http://unesdoc.unesco.org/images/0024/002438/243896e.pdf ''Assessment of media development in Curaçao. Based on UNESCO's Media Development Indicators''], UNESCO, 2016, s. 185.</ref> Nobo es un periódico de Curaçao. Fue fundado en 1973 y se publica en papiamento[1]. Según un estudio de 2013, Nobo tenía una cuota de mercado de alrededor del 5%[2]. == Link eksterno == * [https://vigilantekorsou.news/ Wèpsait ofisial] Nobo ta un korant lokal na Kòrsou ku ta ofresé notisia i informashon na papiamentu. E korant ta enfoká riba vários tópiko, entre otro notisia lokal, deporte, kultura i eventonan internashonal. Nobo tin un presensia aktivo riba medionan sosial, manera Facebook, kaminda regularmente nan ta kompartí aktualisashonnan i notisianan. Ademas, e korant ta aksesibel online via su wèpsait, kaminda lektornan por sigui e último artíkulonan i desaroyonan. E empleadonan lo sigui traha te dia 31 di januari proximo.<ref>[https://nu.cw/2025/01/22/krant-nobo-stopt-per-31-januari/ Krant Nobo stopt per 31 januari], nu.cw (22 di yanuari 20250</ref> E publisista Carlos Daantje (1938) tabata e gran hòmber i forsa tras di Nobo. El a perkurá pa e publikashon di e edishonnan diario i no a duda pa duna abiertamente krítika, entre otro riba polítiko, kendenan den algun kaso a demanda rektifikashon. den keho i asta pasonan huridiko kontra e korant ?. ABC Informa a hasi negoshi bou di e nòmber Nobo.<ref name="AD">[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/30643-middagkrant-nobo-stopt-na-51-jaar Middagkrant Nobo stopt na 51 jaar], [[Antilliaans Dagblad]] (22 di yanuari 2025)</ref> Nobo a wòrdu fundá den e añanan turbulento despues di e lantamentunan di 30 di mei 1969, ora ku a sende partinan grandi di Punda i Otrobanda na kandela. A pone mas atenshon na e idioma lokal Papiamentu i na konsientisashon lokal. E corant di atardi semper tabata ubica na Scherpenheuvel. Huntu ku Amigoe, Nobo tabata wòrdu imprimí anteriormente na Rotaprint, tambe na Scherpenheuvel. Despues a outsource e imprenta na De Stad te Mundo Nobo. Ku desaparishon di Nobo awor Kòrsou tin solamente dos korant na idioma Papiamentu (Extra i Vigilante) i dos korant hulandes (Amigoe i Antilliaans Dagblad).<ref name="AD"/> * Na 1988 den un kaso lanta pa gezaghebber interino di korsou, Stanley Lamp, pa defamashon hues [[Bob Wit]] a prohibi kontinuashon di e rubrika sensashonal ''Den Kareda i bou di Tapara''.<ref>{{citeer web|titel=Na vonnis rechter Wit Geruchtmakende rubiek niet langer in Nobo|werk=[[Amigoe]]|datum=1988-03-16|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-01-31|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642090:mpeg21:p010}}</ref> === Nobo-Nederland === * in de jaren 1980 lanceerde Nobo een editie voor Nederland.<ref>{{citeer web|titel=Exploitatieprobleem Nobo-Nederland|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-08-12|bezochtdatum=2025-01-31|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642961:mpeg21:p007}}</ref> Na kuminsamentu di 1989, e korant diario Nobo na idioma Papiamentu lo aparesé na Hulanda. E edishon hulandes ta idéntiko ku e vershon antiano ku un adishon di un kantidat di página di notisianan lokal hulandes antiano i un sekshon di notisia hulandes.<ref>{{citeer web|titel=Dagblad Nobo vanaf januari ook in Nederland. "Amigoe". Curaçao, 08-12-1988, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, |url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642858:mpeg21:p003}}</ref> * Sinds enkele maanden verschijnt er dagelijks in Nederland een Nederlandse Nobo. Nederlandse Nobo niet in de zin dat het volledig Nederlandstalig is maar in de zin dat het een eigen redactie in Nederland heeft. Ook wordt de krant in Nederland gedrukt, namelijk door Sijthoff Pers BV in Rijswijk. Het speciale van Nobo- Nederland is wel de technische wijze waarop de krant gemaakt wordt. Nobo-Nederland heeft direct contact met de redactie op Curacao via de satelliet, zo suggereert een tekening op de voorpagina. Satelliet klinkt erg mooi maar in principe gaat de communicatie op dezelfde manier als een telefoongesprek. Wel speciaal is de datalijn- communicatie: dat is geen gewone telefoonlijn maar een lijn speciaal voor de transmissie van data. En middels een modum komen de data op een computer- floppy-disc. Zo kunnen alle artikelen van de Antilliaanse Nobo binnen vier minuten in Nederland zijn met een perfecte kwaliteit en relatief goedkope transmissiekosten, in tegenstelling tot bijvoorbeeld een telefax-lijn Zo blijkt uit informatie die door het bedrijfin Nederland wordt verstrekt. Center-gebouw in Kotterdamcentrum. Jorge Sulbaran is algemeen directeur en Carlos Daantje op Curacao is de officiële hoofdredacteur. Maar in Rotterdam is Gonzalo Cuales de verantwoordelijke eindredacteur, 'Hefe di Informashon'. Met hem had ik een gesprek. Cuales is na vijftien succesvolle jaren in de showbizz - hij presenteerde onder andere de populaire quizzshow Caroussel - en na vele jaren ervaring in de perswereld, bij TeleCuracao, bij bijna alle radio- stations en bij verschillende kranten op Curacao, vanwege familieomstandigheden naar Nederland vertrokken. Bovendien was hij na al die jaren een beetje uitgekeken op de mediawereld op Curacao en wilde hij wat anders proberen in Nederland. Het was in eerste instantie niet zijn bedoeling om bij Nobo-Nederland te gaan werken maar in oktober 1988 werd hij door Sulbaran benaderd om deze positie te bekleden. Gonzalo Cuales en Dulce Martiszoon, eveneens afkomstig van Curacao, vormen samen de vaste redactie en daarnaast zijn er nog vijf freelance correspondenten verspreid over heel Nederland in dienst. De redactie van Nobo-Nederland is zelfstandig en beslist bijvoorbeeld zelf welk nieuws geselecteerd en Nobo-Nederland heet officieel Satellite News B.V. Rotterdam <ref>Media in Nederland: nauwelijks aandacht voor de minderheden NOBO-Nederland: gedurfd project Nieuwsflits nog in kinderschoenen. "Amigoe". Curaçao, 01-07-1989, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642926:mpeg21:p016</ref> Nobo is een Antilliaanse krant in die zin dat het blad tot nu toe in het Papiamentu verschijnt maar op basis van marké-economische overwegingen wil men volgens Cuales in de toekomst 'een Nederlandse krant' worden en voor tenminste 50 procent in de Nederlandse taal verschijnen. gepubliceerd wordt. Nobo-Nederland beschikt over een goed distributienetwerk met zon 234 verkooppunten in het gehele land. Dagelijks worden er ongeveer 4500 exemplaren gedrukt, waarvan er gemiddeld zon 3500 worden verkocht. De doelstellingen van NOBO-Nederland met betrekking tot de informatie-functie is op de eerste plaats nieuws brengen dat de Antilliaanse en Arubaanse gemeenschap in Nederland aangaat. {{Appendix}} [[:Category:Kòrsou]] '''Carlos Daantje''' (1938) tabata direktor di ABC Informa NV, kompania registra na Aruba dia 7 di november 1973. Dia 16 di november 1974 a registra ABC Informa na Korsou, usando e nomber komersial "Nobo". * 1974 hoofdredacteur van Nobo; 1993 nog hoofdredacteur * tevens directeur van drukkerij Rotaprint * stond in 1995 aan de wieg van de oprichting van Antilliaans Dagblad<ref>Nobo-directeur: over drie maanden een Nederlandstalig ochtendblad. "Amigoe". Curaçao, 20-06-1995, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645071:mpeg21:p002</ref> * ABC Informa ta publica e corant di atardi Nobo y ta un accionista di cincuenta porciento den e compania di imprenta Rotaprint. Cincuenta porciento di e accionnan di ABC Informa ta propiedad na Curacao di Carlos Daantje y Ronchi Isa (ex Prome Minister di Antiyas Hulandes). E otro mitar ta propiedad di cuater comerciante Arubiano.<ref>{{Citeer web|titel=Gesprekken over aandelenverkoop Nobo aan de CITCO|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-03-20|bezochtdatum=2025-01-23|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644003:mpeg21:p003}}</ref> *ABC-Informa n.v a dicidi di laga publico scoge un nomber pa e corant diario nobo. Pa esaki lo tuma luga awe nochi un programa di television special na tanto Tele-Curacao como Tele-Aruba. Na Aruba e programa lo wordo dirigi pa Sr. Ronny Brete, mientras cu Eddie Oleana lo ta encarga na Curacao. E oficina di e corant nobo lo ta situa den Conscie'ntiesteeg, banda di e edificio di N.V. Paulusdrukkerij. E localidad na Aruba lo wordo anuncia pa un fecha despues.<ref>Nieuwe krant in papiaments. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 01-11-1973, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461541:mpeg21:p003</ref> * WILLEMSTAD "NOBO" wordt de naam van de nieuwe Papiamentstalige krant welke op 16 november voor het eerst van de pers komt met een oplage van 7000 voor Curacao, Aruba en Bonaire. Een jury bestaande uit mevr. Sonia Garmers en de heren Elis Juliana, Cees Martina, Padü Lampe en Janchie Tromp heeft deze naam uitgekozen uit de ruim 1500 inzendingen welke donderdagavond waren binnengekomen tijdens een wedstrijd welke was uitgeschreven en waarmee de winnaar f. 250 kon verdienen. Na de aankondiging via Tele- Cunrcao en Tele-Aruba stonden de telefoonnummers welke waren.<ref>{{citeer web|titel=„NOBO” wordt naam van nieuw dagblad. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 05-11-1973, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461544:mpeg21:p011}}</ref> * Rotaprint Nv werd opgericht in 1976 door Carlos Daantje (Nobo) en Norbert Hendrikse (Amigoe).<ref>{{citeer web|titel=Rotaprint nv. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 09-03-1976, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010460209:mpeg21:p007}}</ref> * krant niet politiek gebonden<ref>{{citeer web|titel=Bij presentatie ABC Informativo: Nobo politiek niet gebonden. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 08-11-1973, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010461547:mpeg21:p005]]</ref> {{Appendix}} ------- == Ultimo Noticia == {{Variante|c}} {{Infobox empresa| variante = c | nomber = Ultimo Noticia | imagen = | descripcion = | funda = 1982 | antecesor = | fecha disolucion = 2017 | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{CUW}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Kòrsou]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Ultimo Noticia''' tabata un matutino i korant lokal di [[Kòrsou]] den idioma [[papiamentu]], ku a sali entre 1982 i 2017. == Historia == El a wòrdu fundá komo matutino na 1979 pa ... bou di e nomber Awor, kambia na 1982 pa Awe. <ref>https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640615:mpeg21:a0052</ref> E promé edishon a keda publiká dia 8 di desember 1979.<ref>Awor wil vertrouwen scheppen. "Amigoe". Curaçao, 08-12-1979, p. 10. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640080:mpeg21:p010</ref> E prome hefe di redakshon tabata Humphrey Josefa. Despues ku e korant a wòrdu deklará fayit a saka e último edishon riba dia 30? di desèmber 2017.<ref name="Antilliaans Dagblad">[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/16782-la-prensa-rolt-niet-meer-van-de-persen La Prensa rolt niet meer van de persen], [[Antilliaans Dagblad]] (30 di novèmber 2017)</ref> == Eks-redaktor i reportero == <!-- ORDEN ALFABETIKO SEGUN FAM --> * Humphrey Josefa * E ta un matutino ku sirkulashon gratis. E korant ta karakterisá pa su kobertura sensasionalista ku portadanan ku titular grandi i storia di delinkuensia i aksidente di tráfiko i por wordu deskribi komo tipo "tabloid". Ultimo Noticia es un periódico matutino gratuito de Curaçao. Se fundó en 1982,[1][2] y primero se llamó Awor.[3] Ha tenido el mismo propietario que La Prensa. El idioma es el papiamento. Su cobertura se caracteriza por la delincuencia y los accidentes de tráfico y se describe como tabloide[4]. Una encuesta de 2013 reveló que el 17% del público lector de periódicos de la isla leía Ultimo Noticia, lo que lo convertía en el cuarto periódico más leído después de Extra, Vigilante y Amigoe[5]. Ultimo Noticia ta un corant di mainta cu ta wordo bendi los na Curaçao. El a wòrdu establesé na 1982,[1][2] i a wòrdu yamá Awor pa promé biaha.[3] E tabatin e mesun doño ku La Prensa. E idioma ta papiamentu. E kobertura ta karakterisá pa kasonan kriminal i aksidentenan di tráfiko i ta wòrdu deskribí komo tabloid.[4] Un enkuesta di 2013 a haña ku 17% di e públiko ku ta lesa korant di e isla ta lesa Ultimo Noticia, loke ta hasié e di kuater korant mas lesá despues di Extra, Vigilante i Amigoe.[5] * 'Ultimo Noticia' is in Nederland bij diverse verkooppunten verkrijgbaar, maar verschijnt helaas altijd enkele dagen te laat en kent bovendien geen aparte redactie in Nederland.<ref>Media in Nederland: nauwelijks aandacht voor de minderheden NOBO-Nederland: gedurfd project Nieuwsflits nog in kinderschoenen. "Amigoe". Curaçao, 01-07-1989, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 23-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642926:mpeg21:p016</ref> {{Appendix}} Ultimo Noticia heeft het daglicht gezien als ochtendblad, dat volgens de plannen 's avonds vanaf elf uur te koop is, maar dan wel gedateerd op de volgende dag. Het is de krant, zo moet begrepen worden uit het openingsbericht onder de kop Nos tei, waarnaar velen op de Antillen hebben uitgekeken. Het is dan ook geen echt Antilliaanse krant, zoals de onderkop wil doen geloven. Niet wordt duidelijk of dit laatste ook inhoudt dat de krant vanaf elf uur 's avonds ook op Aruba en Bonaire bv gekocht kan worden. De directie bestaat uit de heren Chicho Jonckheer en Jossy Mansur, terwijl de hoofdredactrice is Jenny Cratz met als adjunct-hoofdredacteur Rigoberto Galan Melendez. Beloofd wordt wel dat men dagelijks met een krant verschijnt van minstens twintig pagina's. De uitgeversmaatschappij is Ultimo Noticia nv. Redactioneel wordt verder medewerking verleend door Chaco Castro, Yvonne Richardson, Giovanni Atalita, W.A. (Billy) Jonckheer, Sterling Isenia, A.l.F.Hellburg, dr W.F. van Leeuwen, dokter J.Hammoud en X.Booster, fotograaf Ken Wong; op Aruba is men redactioneel aanwezig met Toty Arends, Django Simmons als fotograaf en op Bonaire via Agenda Tima met als correspondent Magno (Ibi) Piar.<ref>Ultimo noticia verschenen. "Amigoe". Curaçao, 02-08-1982, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 26-01-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640720:mpeg21:p002</ref> [[:Category:Kòrsou]] Ultimo Noticia is een ochtendkrant die in bulk wordt verkocht op Curaçao . Het werd opgericht in 1982, [1] [2] en heette eerst Awor . [3] Het heeft dezelfde eigenaar gehad als La Prensa . De taal is Papiaments . De berichtgeving kenmerkt zich door strafzaken en verkeersongevallen en wordt omschreven als tabloid. [4] Uit een onderzoek uit 2013 bleek dat 17% van het krantenlezerspubliek op het eiland Ultimo Noticia las , waarmee het de vierde meest gelezen krant is, na Extra , Vigilante en Amigoe . [5] ------------------ media na korsou dekada 40:Er waren naast Amigoe al drie dagbladen op Curagao: *, de Boletin Comercial van Momon Pinedo, * La Prensa van Emilio Lopez Henriquez, en de * Beurs- en Nieuwsberichten met Johan van de Walle als hoofdredacteur. ----------------------------- {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Editorial Colibri | imagen = | descripcion = | funda = | antecesor = | fecha disolucion = | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{NLD}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Editorial Kolibri''', ofisialmente Editorial Kooperativo Antiyano Kolibri, tabata un editorial di Karibe Hulandes, establese na korsou. E no tabata spesifikamente un editorial literario sino un editorial general. El a wordu funda na 1983 komo e prome editorial propiamente antiano.<ref>Editorial Kolibri in april een feit. "Amigoe". Curaçao, 14-03-1983, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640508:mpeg21:p003</ref> Inisiado tabata Ro de PAlm, kende despues tabata direktor di e editorial. El a wordo lanta den forma di un kooperativa di kua eskritor, poeta i otronan por bira miembro i laga nan obranan wordu publika. E organisashon a start ku sosten finansiero i ayudo di Sticusa. E prome publikashon tabata ''Muzikantil'', un kolekshon di músika ku ta kontené vals, danza, polka, mazurka, tumba i un seu di diferente kompositor di Aruba, Boneiru i Korsou di siglo 19 i 20. E prome obro literario ku a publika tabata Dolo di Amor.<ref>Proza, poezië van Hubert Wanga ”Doló di Amor”. "Amigoe". Curaçao, 18-05-1984, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641267:mpeg21:p014</ref> 1985: presidente di e directiva tabata Beti Doran. Na mart 1988 Ro de Palm ta fayese i na 1989 e editorial a wordu disolbe.<ref>Advertentie. "Amigoe". Curaçao, 16-03-1989, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642891:mpeg21:p008</ref> Algun publikashon ku a sali pa medio di Editorial Antiyano: * 1983 - ''Terminonan di aritmetika i geometria elemental'' di [[Antoine Maduro]]. * 1983 - ''Un Boka di poesia'', kolekshon di poema di Walter Palm * 1983 - ''Martein Lopap 2'' - [[Frank Martinus Arion]] * 1984 - ''Doló di Amor'', kolekshon di proza i poesia di Hubert Wanga * 1984 - PA Diverti - outor di korsou Arthur l. Tjin Kon Fat * 1985 - ''Something rich like chocolate: Caribbean Prose Writing in English'' - Aart G. Broek - un guia di e literatura di Karibe ingles como leerboek pa studiante *1988 - ''Makura'' , kuentanan kortiku di e outor id Korsou, Bèti Doran NOTES Als alles naar wens verloopt, zal medio volgende maand de oprichtingsvergadering worden gehouden van Editorial koOperativa Antiyano "Kolibri", een eigen Antilliaanse Uitgeverij opgericht om werken van haar leden en van derden uit te geven en over het algemeen de belangen van haar leden te behartigen. Momenteel zijn de conceptstatuten van de coöperatie ter revisie bij een notaris. - Kolibri" is niet specifiek een uitgeverij voor literaire werken, maar veeleer een algemene uitgeverij, aldus Ro de Palm van de werkgroep die bezig is met de voorbereidingen voor oprichting van de Antilliaanse uitgeverij.<ref>Editorial Kolibri in april een feit. "Amigoe". Curaçao, 14-03-1983, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640508:mpeg21:p003</ref> SEDERT ENKELE jaren terug tijdens het Festantil een motie werd aangenomen om te geraken tot de oprichting van een eigen Antilliaanse uitgeverij, is een kleine groep mensen, vooral gedreven door het enthousiasme en het doorzettingsvermogen van Ro de Palm, bezig geweest vorm te geven aan een eigen (coöperatieve) uitgeverij. Terwijl een aantal enthousiastelingen van het eerste uur al de moed bijna had opgegeven is het Ro uiteindelijk gelukt het werkelijk uitgeven van boeken te realiseren' enkele weken terug verscheen als eerste uitgave van de Editorial Kooperativa Antiyano "Kolibri" (in oprichting) MUZIKANTIL Volume I.<ref>De eerste klanken van uitgeverij "Kolibri". "Amigoe". Curaçao, 04-03-1983, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 27-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640500:mpeg21:p016</ref> Muzikantil, een bundel muziek van diverse Antilliaanse componisten, de eerste geluiden van de nieuwgeboren uitgeverij! Muzikantil bevat walsen, danza's, polka's, mazurka's, tumba's en een sehü van Arubaanse, Bonaireaanse en Curacaosche componisten uit de negentiende en twintigste eeuw. {{Appendix}} --------------------- {{Variante|a}} {{Infobox empresa| variante = a | nomber = Editorial Antiyano | imagen = | descripcion = | funda = | antecesor = | fecha disolucion = | causa disolucion = | fundado = | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{NLD}} | idioma = [[Papiamentu]] | sede = | zona = [[Aruba]] | empleado = <!--cantidad di empleado--> | producto = buki, publicacion | sector = imprenta | industria = | website = }} '''Editorial Antiyano''' tabata un editorial partikulier funda na 1972 pa Stanley Cras di Karibe Hulandes, establese na korsou. Algun publikashon ku a sali pa medio di Editorial Antiyano: *1973 ta publica ''Putesia'', coleccion di poeman, di Federico Oduber * 1980 ''Su Ekselensia interino'' - Stanley Cras iv0lsavqd8k11jxsonwpa9sjigdayyd 2 11333 199017 184616 2026-07-31T11:59:31Z Caribiana 8320 199017 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Databox}} '''Aeropuerto Schiphol''' (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na [[Hulanda]] i un aeropuerto grandi di Europa. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Europa,[1] despues di Heathrow (London) i Charles de Gaulle (Paris), ku 71 mion pasahero.[2] Na 2024, el a sirbi 66.8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer den sùit di e provinsia di Nort Holland, mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di Amsterdam. Te ku 1959, parti di e lokalidat aktual di Schiphol tabata okupá pa e pueblo di Rijk.[3] E nòmber “Schiphol” tambe ta wòrdu usá komo un nòmber di lugá, meskos ku Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedad di Royal Schiphol Group (nomber statutario: “Royal Schiphol Group N.V.”), cual accionistanan ta Estado Hulandes y e municipionan di Amsterdam y Rotterdam. Un afiliashon mutuo ku e Aéroports de Paris franses a terminá na 2012.<ref>Schiphol. [https://web.archive.org/web/20191003130450/https://www.schiphol.nl/nl/schiphol-group/pagina/aandeelhoudersinformatie/ Aandeelhoudersinformatie], 17 april 2020.</ref><ref>{{Citeer nieuws |titel=Schiphol Group beëindigt samenwerking met Aéroports de Paris |url=https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/schiphol-group-beeindigt-samenwerking-met-aeroports-de-paris |werk=Luchtvaartnieuws |datum=2021-07-28 |bezochtdatum=2024-06-08}}</ref> Schiphol ta e base di cas pa e aerolineanan Hulandes KLM, Martinair, Corendon, TUI, y Transavia. E ta tambe e sentro Oropeo pa Delta Air Lines i un base pa EasyJet<ref>[https://nos.nl/artikel/675914-easyjet-krijgt-basis-op-schiphol.html EasyJet krijgt basis op Schiphol], [[Nederlandse Omroep Stichting|NOS]], 17 juli 2014</ref> i Vueling. E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. Pieter van Oord ta e Hefe Ehekutivo (CEO) di e aeropuerto for di 2024. nl.wiki --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ l4ifops321i031yivkkfeu2rnyryinh 199018 199017 2026-07-31T12:02:17Z Caribiana 8320 199018 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Databox}} '''Aeropuerto Schiphol''' (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na [[Hulanda]] i un aeropuerto grandi di Europa. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Oropa,<ref>[https://www.nu.nl/economie/5668385/71-miljoen-passagiers-voor-schiphol-in-2018.html 71 miljoen passagiers voor Schiphol in 2018], NU.nl, 7 di yanüari 2019.</ref> despues di Heathrow (London) i Charles de Gaulle (Paris), ku 71 mion pasahero.<ref>[https://www.vliegveldinfo.nl/vlieginfo/grootste-vliegveld-europa/ Grootste vliegveld Europa], ''Vliegveldinfo.nl'', t/m 2019.</ref> Na 2024, el a sirbi 66.8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer den sùit di e provinsia di Nort Holland, mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di Amsterdam. Te ku 1959, parti di e lokalidat aktual di Schiphol tabata okupá pa e pueblo di Rijk.<ref>[https://www.trouw.nl/gs-bd8fdddc Bewoners voelen sloop Rijk nog steeds als amputatie], Trouw, 17 di oktober 1998.</ref> E nòmber “Schiphol” tambe ta wòrdu usá komo un nòmber di lugá, meskos ku Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedad di Royal Schiphol Group (nomber statutario: “Royal Schiphol Group N.V.”), cual accionistanan ta Estado Hulandes y e municipionan di [[Amsterdam]] y [[Rotterdam]]. Un afiliashon mutuo ku e Aéroports de Paris franses a terminá na 2012.<ref>Schiphol. [https://web.archive.org/web/20191003130450/https://www.schiphol.nl/nl/schiphol-group/pagina/aandeelhoudersinformatie/ Aandeelhoudersinformatie], 17 april 2020.</ref><ref>{{Citeer nieuws |titel=Schiphol Group beëindigt samenwerking met Aéroports de Paris |url=https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/schiphol-group-beeindigt-samenwerking-met-aeroports-de-paris |werk=Luchtvaartnieuws |datum=2021-07-28 |bezochtdatum=2024-06-08}}</ref> Schiphol ta e base di cas pa e aerolineanan Hulandes KLM, Martinair, Corendon, TUI, y Transavia. E ta tambe e sentro Oropeo pa Delta Air Lines i un base pa EasyJet<ref>[https://nos.nl/artikel/675914-easyjet-krijgt-basis-op-schiphol.html EasyJet krijgt basis op Schiphol], [[Nederlandse Omroep Stichting|NOS]], 17 juli 2014</ref> i Vueling. E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. Pieter van Oord ta e Hefe Ehekutivo (CEO) di e aeropuerto for di 2024. nl.wiki --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ s47px2mrylu59dull59rrcibf4lr0bp 199019 199018 2026-07-31T12:07:22Z Caribiana 8320 199019 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Publico | funda = 1916 als militair vliegveld <br> 17 mei 1920 eerste lijndienst van de [[Koninklijke Luchtvaart Maatschappij|KLM]] <br> 1967 nieuwe gebouw | propietario = Koninklijke Schiphol Group | lat_deg = 52 | lat_min = 18 | lat_sec = 30 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 45 | lon_sec = 39 | lon_dir = E }} '''Aeropuerto Schiphol''' (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na [[Hulanda]] i un aeropuerto grandi di Europa. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Oropa,<ref>[https://www.nu.nl/economie/5668385/71-miljoen-passagiers-voor-schiphol-in-2018.html 71 miljoen passagiers voor Schiphol in 2018], NU.nl, 7 di yanüari 2019.</ref> despues di Heathrow (London) i Charles de Gaulle (Paris), ku 71 mion pasahero.<ref>[https://www.vliegveldinfo.nl/vlieginfo/grootste-vliegveld-europa/ Grootste vliegveld Europa], ''Vliegveldinfo.nl'', t/m 2019.</ref> Na 2024, el a sirbi 66.8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer den sùit di e provinsia di Nort Holland, mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di Amsterdam. Te ku 1959, parti di e lokalidat aktual di Schiphol tabata okupá pa e pueblo di Rijk.<ref>[https://www.trouw.nl/gs-bd8fdddc Bewoners voelen sloop Rijk nog steeds als amputatie], Trouw, 17 di oktober 1998.</ref> E nòmber “Schiphol” tambe ta wòrdu usá komo un nòmber di lugá, meskos ku Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedad di Royal Schiphol Group (nomber statutario: “Royal Schiphol Group N.V.”), cual accionistanan ta Estado Hulandes y e municipionan di [[Amsterdam]] y [[Rotterdam]]. Un afiliashon mutuo ku e Aéroports de Paris franses a terminá na 2012.<ref>Schiphol. [https://web.archive.org/web/20191003130450/https://www.schiphol.nl/nl/schiphol-group/pagina/aandeelhoudersinformatie/ Aandeelhoudersinformatie], 17 april 2020.</ref><ref>{{Citeer nieuws |titel=Schiphol Group beëindigt samenwerking met Aéroports de Paris |url=https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/schiphol-group-beeindigt-samenwerking-met-aeroports-de-paris |werk=Luchtvaartnieuws |datum=2021-07-28 |bezochtdatum=2024-06-08}}</ref> Schiphol ta e base di cas pa e aerolineanan Hulandes KLM, Martinair, Corendon, TUI, y Transavia. E ta tambe e sentro Oropeo pa Delta Air Lines i un base pa EasyJet<ref>[https://nos.nl/artikel/675914-easyjet-krijgt-basis-op-schiphol.html EasyJet krijgt basis op Schiphol], [[Nederlandse Omroep Stichting|NOS]], 17 juli 2014</ref> i Vueling. E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. Pieter van Oord ta e Hefe Ehekutivo (CEO) di e aeropuerto for di 2024. nl.wiki -------- Amsterdam Airport Schiphol (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na Hulanda i un di e aeropuerto mas importante na Europa. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Europa,[1] despues di Heathrow Airport (London) i Charles de Gaulle Airport (Paris), ku 71 mion pasahero.[2] Na 2024, el a sirbi 66,8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di e provinsia di Nort-Holland, mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di Amsterdam. Te ku 1959, parti di e área aktual di Schiphol tabata okupá pa e pueblo di Rijk.[3] E nòmber “Schiphol” tambe ta wòrdu usá komo nòmber geográfiko pa áreanan manera Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedad di Royal Schiphol Group (nomber statutario: Royal Schiphol Group N.V.), ku su aksionistanan prinsipal ta Estado Hulandes i e municipionan di Amsterdam i Rotterdam. Un asosiashon estratéiko ku Aéroports de Paris a terminá na 2012.[4][5] Schiphol ta e base prinsipal pa e aerolíneanan hulandes KLM, Martinair, Corendon Dutch Airlines, TUI fly Netherlands i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Europa pa Delta Air Lines, i un base pa easyJet i Vueling.[6] E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. For di 2024, Pieter van Oord ta e direktor ehèkutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ pvmk74s50mlhzrxv7xt283t5eblstxw 199081 199019 2026-07-31T18:24:54Z Caribiana 8320 199081 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = 1916 als militair vliegveld <br> 17 mei 1920 eerste lijndienst van de [[Koninklijke Luchtvaart Maatschappij|KLM]] <br> 1967 nieuwe gebouw | propietario = Koninklijke Schiphol Group | lat_deg = 52 | lat_min = 18 | lat_sec = 30 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 45 | lon_sec = 39 | lon_dir = E }} '''Aeropuerto Schiphol''' (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na [[Hulanda]] i un aeropuerto grandi di [[Oropa]]. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Oropa,<ref>[https://www.nu.nl/economie/5668385/71-miljoen-passagiers-voor-schiphol-in-2018.html 71 miljoen passagiers voor Schiphol in 2018], NU.nl, 7 di yanüari 2019.</ref> despues di Heathrow ([[London]]) i Charles de Gaulle ([[Paris]]), ku 71 mion pasahero.<ref>[https://www.vliegveldinfo.nl/vlieginfo/grootste-vliegveld-europa/ Grootste vliegveld Europa], ''Vliegveldinfo.nl'', t/m 2019.</ref> Na 2024, el a sirbi 66.8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer den e parti sùit di e provinsia di Nort Holland, mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di [[Amsterdam]]. Te ku 1959, e pueblo di Rijk tabata situá riba parti di e lokalidat aktual di Schiphol.<ref>[https://www.trouw.nl/gs-bd8fdddc Bewoners voelen sloop Rijk nog steeds als amputatie], Trouw, 17 di oktober 1998.</ref> E nòmber “Schiphol” tambe ta den uso komo nòmber di lugá, meskos ku Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedat di Royal Schiphol Group (nòmber statutario: “Royal Schiphol Group N.V.”), di kual e estado hulandes i munisipionan di [[Amsterdam]] y [[Rotterdam]] ta aksionista. Un afiliashon mutuo ku Aéroports de Paris franses a terminá na 2012.<ref>Schiphol. [https://web.archive.org/web/20191003130450/https://www.schiphol.nl/nl/schiphol-group/pagina/aandeelhoudersinformatie/ Aandeelhoudersinformatie], 17 april 2020.</ref><ref>{{Citeer nieuws |titel=Schiphol Group beëindigt samenwerking met Aéroports de Paris |url=https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/schiphol-group-beeindigt-samenwerking-met-aeroports-de-paris |werk=Luchtvaartnieuws |datum=2021-07-28 |bezochtdatum=2024-06-08}}</ref> Schiphol ta e sede di operashon pa e aerolineanan hulandes [[KLM]], Martinair, Corendon, TUI, i Transavia. E ta tambe e sentro oropeo pa Delta Air Lines i un base pa EasyJet<ref>[https://nos.nl/artikel/675914-easyjet-krijgt-basis-op-schiphol.html EasyJet krijgt basis op Schiphol], [[Nederlandse Omroep Stichting|NOS]], 17 juli 2014</ref> i Vueling. E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. Pieter van Oord ta e hefe ehekutivo (CEO) di e aeropuerto for di 2024. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =71560898|titulo=Luchthaven Schiphol}} {{References}} }} [[:Kategoria: Hulanda]] [[:Kategoria:Aviashon]] -------- Amsterdam Airport Schiphol (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na Hulanda i un di e aeropuerto mas importante na Europa. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Europa,[1] despues di Heathrow Airport (London) i Charles de Gaulle Airport (Paris), ku 71 mion pasahero.[2] Na 2024, el a sirbi 66,8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di e provinsia di Nort-Holland, mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di Amsterdam. Te ku 1959, parti di e área aktual di Schiphol tabata okupá pa e pueblo di Rijk.[3] E nòmber “Schiphol” tambe ta wòrdu usá komo nòmber geográfiko pa áreanan manera Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedad di Royal Schiphol Group (nomber statutario: Royal Schiphol Group N.V.), ku su aksionistanan prinsipal ta Estado Hulandes i e municipionan di Amsterdam i Rotterdam. Un asosiashon estratéiko ku Aéroports de Paris a terminá na 2012.[4][5] Schiphol ta e base prinsipal pa e aerolíneanan hulandes KLM, Martinair, Corendon Dutch Airlines, TUI fly Netherlands i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Europa pa Delta Air Lines, i un base pa easyJet i Vueling.[6] E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. For di 2024, Pieter van Oord ta e direktor ehèkutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ 7axtvylpf8iibeigxkpqdmfch6pxcdz 199082 199081 2026-07-31T18:25:58Z Caribiana 8320 199082 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = 1916 als militair vliegveld <br> 17 mei 1920 eerste lijndienst van de [[Koninklijke Luchtvaart Maatschappij|KLM]] <br> 1967 nieuwe gebouw | propietario = Koninklijke Schiphol Group | lat_deg = 52 | lat_min = 18 | lat_sec = 30 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 45 | lon_sec = 39 | lon_dir = E }} '''Aeropuerto Schiphol''' (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na [[Hulanda]] i un aeropuerto grandi di [[Oropa]]. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Oropa,<ref>[https://www.nu.nl/economie/5668385/71-miljoen-passagiers-voor-schiphol-in-2018.html 71 miljoen passagiers voor Schiphol in 2018], NU.nl, 7 di yanüari 2019.</ref> despues di Heathrow ([[London]]) i Charles de Gaulle ([[Paris]]), ku 71 mion pasahero.<ref>[https://www.vliegveldinfo.nl/vlieginfo/grootste-vliegveld-europa/ Grootste vliegveld Europa], ''Vliegveldinfo.nl'', t/m 2019.</ref> Na 2024, el a sirbi 66.8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer den e parti sùit di provinsia [[Nort-Holland]], mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di [[Amsterdam]]. Te ku 1959, e pueblo di Rijk tabata situá riba parti di e lokalidat aktual di Schiphol.<ref>[https://www.trouw.nl/gs-bd8fdddc Bewoners voelen sloop Rijk nog steeds als amputatie], Trouw, 17 di oktober 1998.</ref> E nòmber “Schiphol” tambe ta den uso komo nòmber di lugá, meskos ku Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedat di Royal Schiphol Group (nòmber statutario: “Royal Schiphol Group N.V.”), di kual e estado hulandes i munisipionan di [[Amsterdam]] y [[Rotterdam]] ta aksionista. Un afiliashon mutuo ku Aéroports de Paris franses a terminá na 2012.<ref>Schiphol. [https://web.archive.org/web/20191003130450/https://www.schiphol.nl/nl/schiphol-group/pagina/aandeelhoudersinformatie/ Aandeelhoudersinformatie], 17 april 2020.</ref><ref>{{Citeer nieuws |titel=Schiphol Group beëindigt samenwerking met Aéroports de Paris |url=https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/schiphol-group-beeindigt-samenwerking-met-aeroports-de-paris |werk=Luchtvaartnieuws |datum=2021-07-28 |bezochtdatum=2024-06-08}}</ref> Schiphol ta e sede di operashon pa e aerolineanan hulandes [[KLM]], Martinair, Corendon, TUI, i Transavia. E ta tambe e sentro oropeo pa Delta Air Lines i un base pa EasyJet<ref>[https://nos.nl/artikel/675914-easyjet-krijgt-basis-op-schiphol.html EasyJet krijgt basis op Schiphol], [[Nederlandse Omroep Stichting|NOS]], 17 juli 2014</ref> i Vueling. E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. Pieter van Oord ta e hefe ehekutivo (CEO) di e aeropuerto for di 2024. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =71560898|titulo=Luchthaven Schiphol}} {{References}} }} [[:Kategoria: Hulanda]] [[:Kategoria:Aviashon]] -------- Amsterdam Airport Schiphol (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na Hulanda i un di e aeropuerto mas importante na Europa. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Europa,[1] despues di Heathrow Airport (London) i Charles de Gaulle Airport (Paris), ku 71 mion pasahero.[2] Na 2024, el a sirbi 66,8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di e provinsia di Nort-Holland, mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di Amsterdam. Te ku 1959, parti di e área aktual di Schiphol tabata okupá pa e pueblo di Rijk.[3] E nòmber “Schiphol” tambe ta wòrdu usá komo nòmber geográfiko pa áreanan manera Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedad di Royal Schiphol Group (nomber statutario: Royal Schiphol Group N.V.), ku su aksionistanan prinsipal ta Estado Hulandes i e municipionan di Amsterdam i Rotterdam. Un asosiashon estratéiko ku Aéroports de Paris a terminá na 2012.[4][5] Schiphol ta e base prinsipal pa e aerolíneanan hulandes KLM, Martinair, Corendon Dutch Airlines, TUI fly Netherlands i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Europa pa Delta Air Lines, i un base pa easyJet i Vueling.[6] E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. For di 2024, Pieter van Oord ta e direktor ehèkutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ 8m0skuycl4g4ul2drefo9ti38dw105k 199083 199082 2026-07-31T18:26:25Z Caribiana 8320 199083 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = 1916 als militair vliegveld <br> 17 mei 1920 eerste lijndienst van de [[Koninklijke Luchtvaart Maatschappij|KLM]] <br> 1967 nieuwe gebouw | propietario = Koninklijke Schiphol Group | lat_deg = 52 | lat_min = 18 | lat_sec = 30 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 45 | lon_sec = 39 | lon_dir = E }} '''Aeropuerto Schiphol''' (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na [[Hulanda]] i un aeropuerto grandi di [[Oropa]]. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Oropa,<ref>[https://www.nu.nl/economie/5668385/71-miljoen-passagiers-voor-schiphol-in-2018.html 71 miljoen passagiers voor Schiphol in 2018], NU.nl, 7 di yanüari 2019.</ref> despues di Heathrow ([[London]]) i Charles de Gaulle ([[Paris]]), ku 71 mion pasahero.<ref>[https://www.vliegveldinfo.nl/vlieginfo/grootste-vliegveld-europa/ Grootste vliegveld Europa], ''Vliegveldinfo.nl'', t/m 2019.</ref> Na 2024, el a sirbi 66.8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer den e parti sùit di provinsia [[Nort-Holland]], na mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di [[Amsterdam]]. Te ku 1959, e pueblo di Rijk tabata situá riba parti di e lokalidat aktual di Schiphol.<ref>[https://www.trouw.nl/gs-bd8fdddc Bewoners voelen sloop Rijk nog steeds als amputatie], Trouw, 17 di oktober 1998.</ref> E nòmber “Schiphol” tambe ta den uso komo nòmber di lugá, meskos ku Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedat di Royal Schiphol Group (nòmber statutario: “Royal Schiphol Group N.V.”), di kual e estado hulandes i munisipionan di [[Amsterdam]] y [[Rotterdam]] ta aksionista. Un afiliashon mutuo ku Aéroports de Paris franses a terminá na 2012.<ref>Schiphol. [https://web.archive.org/web/20191003130450/https://www.schiphol.nl/nl/schiphol-group/pagina/aandeelhoudersinformatie/ Aandeelhoudersinformatie], 17 april 2020.</ref><ref>{{Citeer nieuws |titel=Schiphol Group beëindigt samenwerking met Aéroports de Paris |url=https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/schiphol-group-beeindigt-samenwerking-met-aeroports-de-paris |werk=Luchtvaartnieuws |datum=2021-07-28 |bezochtdatum=2024-06-08}}</ref> Schiphol ta e sede di operashon pa e aerolineanan hulandes [[KLM]], Martinair, Corendon, TUI, i Transavia. E ta tambe e sentro oropeo pa Delta Air Lines i un base pa EasyJet<ref>[https://nos.nl/artikel/675914-easyjet-krijgt-basis-op-schiphol.html EasyJet krijgt basis op Schiphol], [[Nederlandse Omroep Stichting|NOS]], 17 juli 2014</ref> i Vueling. E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. Pieter van Oord ta e hefe ehekutivo (CEO) di e aeropuerto for di 2024. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =71560898|titulo=Luchthaven Schiphol}} {{References}} }} [[:Kategoria: Hulanda]] [[:Kategoria:Aviashon]] -------- Amsterdam Airport Schiphol (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na Hulanda i un di e aeropuerto mas importante na Europa. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Europa,[1] despues di Heathrow Airport (London) i Charles de Gaulle Airport (Paris), ku 71 mion pasahero.[2] Na 2024, el a sirbi 66,8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di e provinsia di Nort-Holland, mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di Amsterdam. Te ku 1959, parti di e área aktual di Schiphol tabata okupá pa e pueblo di Rijk.[3] E nòmber “Schiphol” tambe ta wòrdu usá komo nòmber geográfiko pa áreanan manera Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedad di Royal Schiphol Group (nomber statutario: Royal Schiphol Group N.V.), ku su aksionistanan prinsipal ta Estado Hulandes i e municipionan di Amsterdam i Rotterdam. Un asosiashon estratéiko ku Aéroports de Paris a terminá na 2012.[4][5] Schiphol ta e base prinsipal pa e aerolíneanan hulandes KLM, Martinair, Corendon Dutch Airlines, TUI fly Netherlands i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Europa pa Delta Air Lines, i un base pa easyJet i Vueling.[6] E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. For di 2024, Pieter van Oord ta e direktor ehèkutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ rsga7cxi5r2yx8tykyimro2zzq5ykt2 199084 199083 2026-07-31T18:27:35Z Caribiana 8320 199084 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = 1916 als militair vliegveld <br> 17 mei 1920 eerste lijndienst van de [[Koninklijke Luchtvaart Maatschappij|KLM]] <br> 1967 nieuwe gebouw | propietario = Koninklijke Schiphol Group | lat_deg = 52 | lat_min = 18 | lat_sec = 30 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 45 | lon_sec = 39 | lon_dir = E }} '''Aeropuerto Schiphol''' (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na [[Hulanda]] i un aeropuerto grandi di [[Oropa]]. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Oropa,<ref>[https://www.nu.nl/economie/5668385/71-miljoen-passagiers-voor-schiphol-in-2018.html 71 miljoen passagiers voor Schiphol in 2018], NU.nl, 7 di yanüari 2019.</ref> despues di Heathrow ([[London]]) i Charles de Gaulle ([[Paris]]), ku 71 mion pasahero.<ref>[https://www.vliegveldinfo.nl/vlieginfo/grootste-vliegveld-europa/ Grootste vliegveld Europa], ''Vliegveldinfo.nl'', t/m 2019.</ref> Na 2024, el a sirbi 66.8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer den e parti sùit di provinsia [[Nort-Holland]], na mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di [[Amsterdam]]. Te ku 1959, e pueblo di Rijk tabata situá riba parti di e lokalidat aktual di Schiphol.<ref>[https://www.trouw.nl/gs-bd8fdddc Bewoners voelen sloop Rijk nog steeds als amputatie], Trouw, 17 di oktober 1998.</ref> E nòmber “Schiphol” tambe ta den uso komo nòmber di lugá, meskos ku Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedat di Royal Schiphol Group (nòmber statutario: “Royal Schiphol Group N.V.”), di kual e estado hulandes i munisipionan di [[Amsterdam]] y [[Rotterdam]] ta aksionista. Un afiliashon mutuo ku Aéroports de Paris franses a terminá na 2012.<ref>Schiphol. [https://web.archive.org/web/20191003130450/https://www.schiphol.nl/nl/schiphol-group/pagina/aandeelhoudersinformatie/ Aandeelhoudersinformatie], 17 april 2020.</ref><ref>{{Citeer nieuws |titel=Schiphol Group beëindigt samenwerking met Aéroports de Paris |url=https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/schiphol-group-beeindigt-samenwerking-met-aeroports-de-paris |werk=Luchtvaartnieuws |datum=2021-07-28 |bezochtdatum=2024-06-08}}</ref> Schiphol ta e sede prinsipal pa e aerolineanan hulandes [[KLM]], Martinair, Corendon, TUI, i Transavia. E ta sirbi tambe e sentro oropeo pa Delta Air Lines i un base pa EasyJet<ref>[https://nos.nl/artikel/675914-easyjet-krijgt-basis-op-schiphol.html EasyJet krijgt basis op Schiphol], [[Nederlandse Omroep Stichting|NOS]], 17 juli 2014</ref> i Vueling. E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. Pieter van Oord ta e hefe ehekutivo (CEO) di e aeropuerto for di 2024. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =71560898|titulo=Luchthaven Schiphol}} {{References}} }} [[:Kategoria: Hulanda]] [[:Kategoria:Aviashon]] -------- Amsterdam Airport Schiphol (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na Hulanda i un di e aeropuerto mas importante na Europa. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Europa,[1] despues di Heathrow Airport (London) i Charles de Gaulle Airport (Paris), ku 71 mion pasahero.[2] Na 2024, el a sirbi 66,8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di e provinsia di Nort-Holland, mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di Amsterdam. Te ku 1959, parti di e área aktual di Schiphol tabata okupá pa e pueblo di Rijk.[3] E nòmber “Schiphol” tambe ta wòrdu usá komo nòmber geográfiko pa áreanan manera Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedad di Royal Schiphol Group (nomber statutario: Royal Schiphol Group N.V.), ku su aksionistanan prinsipal ta Estado Hulandes i e municipionan di Amsterdam i Rotterdam. Un asosiashon estratéiko ku Aéroports de Paris a terminá na 2012.[4][5] Schiphol ta e base prinsipal pa e aerolíneanan hulandes KLM, Martinair, Corendon Dutch Airlines, TUI fly Netherlands i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Europa pa Delta Air Lines, i un base pa easyJet i Vueling.[6] E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. For di 2024, Pieter van Oord ta e direktor ehèkutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ e7a0752pl6g31x5fbnm4o44audmyg09 199085 199084 2026-07-31T18:27:59Z Caribiana 8320 199085 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = 1916 als militair vliegveld <br> 17 mei 1920 eerste lijndienst van de [[Koninklijke Luchtvaart Maatschappij|KLM]] <br> 1967 nieuwe gebouw | propietario = Koninklijke Schiphol Group | lat_deg = 52 | lat_min = 18 | lat_sec = 30 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 45 | lon_sec = 39 | lon_dir = E }} '''Aeropuerto Schiphol''' (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na [[Hulanda]] i un aeropuerto grandi di [[Oropa]]. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Oropa,<ref>[https://www.nu.nl/economie/5668385/71-miljoen-passagiers-voor-schiphol-in-2018.html 71 miljoen passagiers voor Schiphol in 2018], NU.nl, 7 di yanüari 2019.</ref> despues di Heathrow ([[London]]) i Charles de Gaulle ([[Paris]]), ku 71 mion pasahero.<ref>[https://www.vliegveldinfo.nl/vlieginfo/grootste-vliegveld-europa/ Grootste vliegveld Europa], ''Vliegveldinfo.nl'', t/m 2019.</ref> Na 2024, el a sirbi 66.8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer den e parti sùit di provinsia [[Nort-Holland]], na mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di [[Amsterdam]]. Te ku 1959, e pueblo di Rijk tabata situá riba parti di e lokalidat aktual di Schiphol.<ref>[https://www.trouw.nl/gs-bd8fdddc Bewoners voelen sloop Rijk nog steeds als amputatie], Trouw, 17 di oktober 1998.</ref> E nòmber “Schiphol” tambe ta den uso komo nòmber di lugá, meskos ku Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedat di Royal Schiphol Group (nòmber statutario: “Royal Schiphol Group N.V.”), di kual e estado hulandes i munisipionan di [[Amsterdam]] y [[Rotterdam]] ta aksionista. Un afiliashon mutuo ku Aéroports de Paris franses a terminá na 2012.<ref>Schiphol. [https://web.archive.org/web/20191003130450/https://www.schiphol.nl/nl/schiphol-group/pagina/aandeelhoudersinformatie/ Aandeelhoudersinformatie], 17 april 2020.</ref><ref>{{Citeer nieuws |titel=Schiphol Group beëindigt samenwerking met Aéroports de Paris |url=https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/schiphol-group-beeindigt-samenwerking-met-aeroports-de-paris |werk=Luchtvaartnieuws |datum=2021-07-28 |bezochtdatum=2024-06-08}}</ref> Schiphol ta e sede prinsipal pa e aerolineanan hulandes [[KLM]], Martinair, Corendon, TUI, i Transavia. E ta sirbi tambe e sentro oropeo pa Delta Air Lines i un base pa EasyJet<ref>[https://nos.nl/artikel/675914-easyjet-krijgt-basis-op-schiphol.html EasyJet krijgt basis op Schiphol], [[Nederlandse Omroep Stichting|NOS]], 17 juli 2014</ref> i Vueling. E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i ta dispone di seis pista di aterisahe. Pieter van Oord ta e hefe ehekutivo (CEO) di e aeropuerto for di 2024. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =71560898|titulo=Luchthaven Schiphol}} {{References}} }} [[:Kategoria: Hulanda]] [[:Kategoria:Aviashon]] -------- Amsterdam Airport Schiphol (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na Hulanda i un di e aeropuerto mas importante na Europa. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Europa,[1] despues di Heathrow Airport (London) i Charles de Gaulle Airport (Paris), ku 71 mion pasahero.[2] Na 2024, el a sirbi 66,8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di e provinsia di Nort-Holland, mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di Amsterdam. Te ku 1959, parti di e área aktual di Schiphol tabata okupá pa e pueblo di Rijk.[3] E nòmber “Schiphol” tambe ta wòrdu usá komo nòmber geográfiko pa áreanan manera Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedad di Royal Schiphol Group (nomber statutario: Royal Schiphol Group N.V.), ku su aksionistanan prinsipal ta Estado Hulandes i e municipionan di Amsterdam i Rotterdam. Un asosiashon estratéiko ku Aéroports de Paris a terminá na 2012.[4][5] Schiphol ta e base prinsipal pa e aerolíneanan hulandes KLM, Martinair, Corendon Dutch Airlines, TUI fly Netherlands i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Europa pa Delta Air Lines, i un base pa easyJet i Vueling.[6] E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. For di 2024, Pieter van Oord ta e direktor ehèkutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ trqtnk7uh0b870skaj5u2z96eg71m0l 199086 199085 2026-07-31T18:28:58Z Caribiana 8320 199086 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = 1916 als militair vliegveld <br> 17 mei 1920 eerste lijndienst van de [[Koninklijke Luchtvaart Maatschappij|KLM]] <br> 1967 nieuwe gebouw | propietario = Koninklijke Schiphol Group | lat_deg = 52 | lat_min = 18 | lat_sec = 30 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 45 | lon_sec = 39 | lon_dir = E }} '''Aeropuerto Schiphol''' (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na [[Hulanda]] i un aeropuerto grandi di [[Oropa]]. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Oropa,<ref>[https://www.nu.nl/economie/5668385/71-miljoen-passagiers-voor-schiphol-in-2018.html 71 miljoen passagiers voor Schiphol in 2018], NU.nl, 7 di yanüari 2019.</ref> despues di Heathrow ([[London]]) i Charles de Gaulle ([[Paris]]), ku 71 mion pasahero.<ref>[https://www.vliegveldinfo.nl/vlieginfo/grootste-vliegveld-europa/ Grootste vliegveld Europa], ''Vliegveldinfo.nl'', t/m 2019.</ref> Na 2024, el a sirbi 66.8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer den e parti sùit di provinsia [[Nort-Holland]], na mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di [[Amsterdam]]. Te ku 1959, e pueblo di Rijk tabata situá riba parti di e lokalidat aktual di Schiphol.<ref>[https://www.trouw.nl/gs-bd8fdddc Bewoners voelen sloop Rijk nog steeds als amputatie], Trouw, 17 di oktober 1998.</ref> E nòmber “Schiphol” tambe ta den uso komo nòmber di lugá, meskos ku Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedat di Royal Schiphol Group (nòmber statutario: “Royal Schiphol Group N.V.”), di kual e estado hulandes i munisipionan di [[Amsterdam]] y [[Rotterdam]] ta aksionista. Un afiliashon mutuo ku e kompania franses Aéroports de Paris a terminá na 2012.<ref>Schiphol. [https://web.archive.org/web/20191003130450/https://www.schiphol.nl/nl/schiphol-group/pagina/aandeelhoudersinformatie/ Aandeelhoudersinformatie], 17 april 2020.</ref><ref>{{Citeer nieuws |titel=Schiphol Group beëindigt samenwerking met Aéroports de Paris |url=https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/schiphol-group-beeindigt-samenwerking-met-aeroports-de-paris |werk=Luchtvaartnieuws |datum=2021-07-28 |bezochtdatum=2024-06-08}}</ref> Schiphol ta e sede prinsipal pa e aerolineanan hulandes [[KLM]], Martinair, Corendon, TUI, i Transavia. E ta sirbi tambe e sentro oropeo pa Delta Air Lines i un base pa EasyJet<ref>[https://nos.nl/artikel/675914-easyjet-krijgt-basis-op-schiphol.html EasyJet krijgt basis op Schiphol], [[Nederlandse Omroep Stichting|NOS]], 17 juli 2014</ref> i Vueling. E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i ta dispone di seis pista di aterisahe. Pieter van Oord ta e hefe ehekutivo (CEO) di e aeropuerto for di 2024. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =71560898|titulo=Luchthaven Schiphol}} {{References}} }} [[:Kategoria: Hulanda]] [[:Kategoria:Aviashon]] -------- Amsterdam Airport Schiphol (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na Hulanda i un di e aeropuerto mas importante na Europa. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Europa,[1] despues di Heathrow Airport (London) i Charles de Gaulle Airport (Paris), ku 71 mion pasahero.[2] Na 2024, el a sirbi 66,8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di e provinsia di Nort-Holland, mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di Amsterdam. Te ku 1959, parti di e área aktual di Schiphol tabata okupá pa e pueblo di Rijk.[3] E nòmber “Schiphol” tambe ta wòrdu usá komo nòmber geográfiko pa áreanan manera Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedad di Royal Schiphol Group (nomber statutario: Royal Schiphol Group N.V.), ku su aksionistanan prinsipal ta Estado Hulandes i e municipionan di Amsterdam i Rotterdam. Un asosiashon estratéiko ku Aéroports de Paris a terminá na 2012.[4][5] Schiphol ta e base prinsipal pa e aerolíneanan hulandes KLM, Martinair, Corendon Dutch Airlines, TUI fly Netherlands i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Europa pa Delta Air Lines, i un base pa easyJet i Vueling.[6] E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. For di 2024, Pieter van Oord ta e direktor ehèkutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ biqolfd60l5ibrk7dp0mvnyubd9j8fm 199087 199086 2026-07-31T18:30:47Z Caribiana 8320 199087 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = 1916 als militair vliegveld <br> 17 mei 1920 eerste lijndienst van de [[Koninklijke Luchtvaart Maatschappij|KLM]] <br> 1967 nieuwe gebouw | propietario = Koninklijke Schiphol Group | lat_deg = 52 | lat_min = 18 | lat_sec = 30 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 45 | lon_sec = 39 | lon_dir = E }} '''Aeropuerto Schiphol''' (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na [[Hulanda]] i un aeropuerto grandi di [[Oropa]]. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Oropa,<ref>[https://www.nu.nl/economie/5668385/71-miljoen-passagiers-voor-schiphol-in-2018.html 71 miljoen passagiers voor Schiphol in 2018], NU.nl, 7 di yanüari 2019.</ref> despues di Heathrow ([[London]]) i Charles de Gaulle ([[Paris]]), ku 71 mion pasahero.<ref>[https://www.vliegveldinfo.nl/vlieginfo/grootste-vliegveld-europa/ Grootste vliegveld Europa], ''Vliegveldinfo.nl'', t/m 2019.</ref> Na 2024, el a sirbi 66.8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer den e parti sùit di provinsia [[Nort-Holland]], na mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di [[Amsterdam]]. Te ku 1959, e pueblo di Rijk tabata situá riba parti di e lokalidat aktual di Schiphol.<ref>[https://www.trouw.nl/gs-bd8fdddc Bewoners voelen sloop Rijk nog steeds als amputatie], Trouw, 17 di oktober 1998.</ref> E nòmber “Schiphol” tambe ta den uso komo nòmber di lugá, meskos ku Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedat di Royal Schiphol Group (nòmber statutario: “Royal Schiphol Group N.V.”), di kual e estado hulandes i munisipionan di [[Amsterdam]] y [[Rotterdam]] ta aksionista. Un partisipashon mutuo ku e kompania franses Aéroports de Paris a terminá na 2012.<ref>Schiphol. [https://web.archive.org/web/20191003130450/https://www.schiphol.nl/nl/schiphol-group/pagina/aandeelhoudersinformatie/ Aandeelhoudersinformatie], 17 april 2020.</ref><ref>{{Citeer nieuws |titel=Schiphol Group beëindigt samenwerking met Aéroports de Paris |url=https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/schiphol-group-beeindigt-samenwerking-met-aeroports-de-paris |werk=Luchtvaartnieuws |datum=2021-07-28 |bezochtdatum=2024-06-08}}</ref> Schiphol ta e sede prinsipal pa e aerolineanan hulandes [[KLM]], Martinair, Corendon, TUI, i Transavia. E ta sirbi tambe e sentro oropeo pa Delta Air Lines i un base pa EasyJet<ref>[https://nos.nl/artikel/675914-easyjet-krijgt-basis-op-schiphol.html EasyJet krijgt basis op Schiphol], [[Nederlandse Omroep Stichting|NOS]], 17 juli 2014</ref> i Vueling. E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i ta dispone di seis pista di aterisahe. Pieter van Oord ta e hefe ehekutivo (CEO) di e aeropuerto for di 2024. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =71560898|titulo=Luchthaven Schiphol}} {{References}} }} [[:Kategoria: Hulanda]] [[:Kategoria:Aviashon]] -------- Amsterdam Airport Schiphol (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na Hulanda i un di e aeropuerto mas importante na Europa. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Europa,[1] despues di Heathrow Airport (London) i Charles de Gaulle Airport (Paris), ku 71 mion pasahero.[2] Na 2024, el a sirbi 66,8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di e provinsia di Nort-Holland, mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di Amsterdam. Te ku 1959, parti di e área aktual di Schiphol tabata okupá pa e pueblo di Rijk.[3] E nòmber “Schiphol” tambe ta wòrdu usá komo nòmber geográfiko pa áreanan manera Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedad di Royal Schiphol Group (nomber statutario: Royal Schiphol Group N.V.), ku su aksionistanan prinsipal ta Estado Hulandes i e municipionan di Amsterdam i Rotterdam. Un asosiashon estratéiko ku Aéroports de Paris a terminá na 2012.[4][5] Schiphol ta e base prinsipal pa e aerolíneanan hulandes KLM, Martinair, Corendon Dutch Airlines, TUI fly Netherlands i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Europa pa Delta Air Lines, i un base pa easyJet i Vueling.[6] E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. For di 2024, Pieter van Oord ta e direktor ehèkutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ 18xqmh7lpbspblie4kjmp9tdbywks67 199088 199087 2026-07-31T18:31:53Z Caribiana 8320 199088 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = 1916 als militair vliegveld <br> 17 mei 1920 eerste lijndienst van de [[Koninklijke Luchtvaart Maatschappij|KLM]] <br> 1967 nieuwe gebouw | propietario = Koninklijke Schiphol Group | lat_deg = 52 | lat_min = 18 | lat_sec = 30 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 45 | lon_sec = 39 | lon_dir = E }} '''Aeropuerto Schiphol''' (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na [[Hulanda]] i un aeropuerto grandi di [[Oropa]]. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Oropa,<ref>[https://www.nu.nl/economie/5668385/71-miljoen-passagiers-voor-schiphol-in-2018.html 71 miljoen passagiers voor Schiphol in 2018], NU.nl, 7 di yanüari 2019.</ref> despues di Heathrow ([[London]]) i Charles de Gaulle ([[Paris]]), ku 71 mion pasahero.<ref>[https://www.vliegveldinfo.nl/vlieginfo/grootste-vliegveld-europa/ Grootste vliegveld Europa], ''Vliegveldinfo.nl'', t/m 2019.</ref> Na 2024, el a sirbi 66.8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer den e parti sùit di provinsia [[Nort-Holland]], na mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di [[Amsterdam]]. Te ku 1959, e pueblo di Rijk tabata situá riba parti di e lokalidat aktual di Schiphol.<ref>[https://www.trouw.nl/gs-bd8fdddc Bewoners voelen sloop Rijk nog steeds als amputatie], Trouw, 17 di oktober 1998.</ref> E nòmber “Schiphol” tambe ta den uso komo nòmber di lugá, meskos ku Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedat di Royal Schiphol Group (nòmber statutario: “Royal Schiphol Group N.V.”), di kual e estado hulandes i munisipionan di [[Amsterdam]] i [[Rotterdam]] ta aksionista. Un partisipashon mutuo ku e kompania franses Aéroports de Paris a terminá na 2012.<ref>Schiphol. [https://web.archive.org/web/20191003130450/https://www.schiphol.nl/nl/schiphol-group/pagina/aandeelhoudersinformatie/ Aandeelhoudersinformatie], 17 april 2020.</ref><ref>{{Citeer nieuws |titel=Schiphol Group beëindigt samenwerking met Aéroports de Paris |url=https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/schiphol-group-beeindigt-samenwerking-met-aeroports-de-paris |werk=Luchtvaartnieuws |datum=2021-07-28 |bezochtdatum=2024-06-08}}</ref> Schiphol ta e sede prinsipal pa e aerolineanan hulandes [[KLM]], Martinair, Corendon, TUI, i Transavia. E ta sirbi tambe e sentro oropeo pa Delta Air Lines i un base pa EasyJet<ref>[https://nos.nl/artikel/675914-easyjet-krijgt-basis-op-schiphol.html EasyJet krijgt basis op Schiphol], [[Nederlandse Omroep Stichting|NOS]], 17 juli 2014</ref> i Vueling. E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i ta dispone di seis pista di aterisahe. Pieter van Oord ta e hefe ehekutivo (CEO) di e aeropuerto for di 2024. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =71560898|titulo=Luchthaven Schiphol}} {{References}} }} [[:Kategoria: Hulanda]] [[:Kategoria:Aviashon]] -------- Amsterdam Airport Schiphol (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na Hulanda i un di e aeropuerto mas importante na Europa. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Europa,[1] despues di Heathrow Airport (London) i Charles de Gaulle Airport (Paris), ku 71 mion pasahero.[2] Na 2024, el a sirbi 66,8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di e provinsia di Nort-Holland, mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di Amsterdam. Te ku 1959, parti di e área aktual di Schiphol tabata okupá pa e pueblo di Rijk.[3] E nòmber “Schiphol” tambe ta wòrdu usá komo nòmber geográfiko pa áreanan manera Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedad di Royal Schiphol Group (nomber statutario: Royal Schiphol Group N.V.), ku su aksionistanan prinsipal ta Estado Hulandes i e municipionan di Amsterdam i Rotterdam. Un asosiashon estratéiko ku Aéroports de Paris a terminá na 2012.[4][5] Schiphol ta e base prinsipal pa e aerolíneanan hulandes KLM, Martinair, Corendon Dutch Airlines, TUI fly Netherlands i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Europa pa Delta Air Lines, i un base pa easyJet i Vueling.[6] E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. For di 2024, Pieter van Oord ta e direktor ehèkutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ 5iz03776jol0742j6987kxtv5iz5rrg 199089 199088 2026-07-31T18:33:23Z Caribiana 8320 199089 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = 1916 als militair vliegveld <br> 17 mei 1920 eerste lijndienst van de [[Koninklijke Luchtvaart Maatschappij|KLM]] <br> 1967 nieuwe gebouw | propietario = Koninklijke Schiphol Group | lat_deg = 52 | lat_min = 18 | lat_sec = 30 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 45 | lon_sec = 39 | lon_dir = E }} '''Aeropuerto Schiphol''' (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na [[Hulanda]] i un aeropuerto grandi di [[Oropa]]. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Oropa,<ref>[https://www.nu.nl/economie/5668385/71-miljoen-passagiers-voor-schiphol-in-2018.html 71 miljoen passagiers voor Schiphol in 2018], NU.nl, 7 di yanüari 2019.</ref> despues di Heathrow ([[London]]) i Charles de Gaulle ([[Paris]]), ku 71 mion pasahero.<ref>[https://www.vliegveldinfo.nl/vlieginfo/grootste-vliegveld-europa/ Grootste vliegveld Europa], ''Vliegveldinfo.nl'', te ku 2019.</ref> Na 2024, el a sirbi 66.8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer den e parti sùit di provinsia [[Nort-Holland]], na mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di [[Amsterdam]]. Te ku 1959, e pueblo di Rijk tabata situá riba parti di e lokalidat aktual di Schiphol.<ref>[https://www.trouw.nl/gs-bd8fdddc Bewoners voelen sloop Rijk nog steeds als amputatie], Trouw, 17 di òktober 1998.</ref> E nòmber “Schiphol” tambe ta den uso komo nòmber di lugá, meskos ku Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedat di Royal Schiphol Group (nòmber statutario: “Royal Schiphol Group N.V.”), di kual e estado hulandes i munisipionan di [[Amsterdam]] i [[Rotterdam]] ta aksionista. Un partisipashon mutuo ku e kompania franses Aéroports de Paris a terminá na 2012.<ref>Schiphol. [https://web.archive.org/web/20191003130450/https://www.schiphol.nl/nl/schiphol-group/pagina/aandeelhoudersinformatie/ Aandeelhoudersinformatie], 17 april 2020.</ref><ref>{{Citeer nieuws |titel=Schiphol Group beëindigt samenwerking met Aéroports de Paris |url=https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/schiphol-group-beeindigt-samenwerking-met-aeroports-de-paris |werk=Luchtvaartnieuws |datum=2021-07-28 |bezochtdatum=2024-06-08}}</ref> Schiphol ta e sede prinsipal pa e aerolineanan hulandes [[KLM]], Martinair, Corendon, TUI, i Transavia. E ta sirbi tambe e sentro oropeo pa Delta Air Lines i un base pa EasyJet<ref>[https://nos.nl/artikel/675914-easyjet-krijgt-basis-op-schiphol.html EasyJet krijgt basis op Schiphol], NOS, 17 di yüli 2014</ref> i Vueling. E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i ta dispone di seis pista di aterisahe. Pieter van Oord ta e hefe ehekutivo (CEO) di e aeropuerto for di 2024. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =71560898|titulo=Luchthaven Schiphol}} {{References}} }} [[:Kategoria: Hulanda]] [[:Kategoria:Aviashon]] -------- Amsterdam Airport Schiphol (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na Hulanda i un di e aeropuerto mas importante na Europa. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Europa,[1] despues di Heathrow Airport (London) i Charles de Gaulle Airport (Paris), ku 71 mion pasahero.[2] Na 2024, el a sirbi 66,8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di e provinsia di Nort-Holland, mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di Amsterdam. Te ku 1959, parti di e área aktual di Schiphol tabata okupá pa e pueblo di Rijk.[3] E nòmber “Schiphol” tambe ta wòrdu usá komo nòmber geográfiko pa áreanan manera Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedad di Royal Schiphol Group (nomber statutario: Royal Schiphol Group N.V.), ku su aksionistanan prinsipal ta Estado Hulandes i e municipionan di Amsterdam i Rotterdam. Un asosiashon estratéiko ku Aéroports de Paris a terminá na 2012.[4][5] Schiphol ta e base prinsipal pa e aerolíneanan hulandes KLM, Martinair, Corendon Dutch Airlines, TUI fly Netherlands i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Europa pa Delta Air Lines, i un base pa easyJet i Vueling.[6] E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. For di 2024, Pieter van Oord ta e direktor ehèkutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ 44pdwuo4zmrlwqofq71vgu26fth0ze6 199090 199089 2026-07-31T18:34:21Z Caribiana 8320 199090 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = 1916 als militair vliegveld <br> 17 mei 1920 eerste lijndienst van de [[Koninklijke Luchtvaart Maatschappij|KLM]] <br> 1967 nieuwe gebouw | propietario = Koninklijke Schiphol Group | lat_deg = 52 | lat_min = 18 | lat_sec = 30 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 45 | lon_sec = 39 | lon_dir = E }} '''Aeropuerto Schiphol''' (IATA: '''AMS''', ICAO: '''EHAM''') ta e aeropuerto di mas grandi na [[Hulanda]] i un aeropuerto grandi di [[Oropa]]. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Oropa,<ref>[https://www.nu.nl/economie/5668385/71-miljoen-passagiers-voor-schiphol-in-2018.html 71 miljoen passagiers voor Schiphol in 2018], NU.nl, 7 di yanüari 2019.</ref> despues di Heathrow ([[London]]) i Charles de Gaulle ([[Paris]]), ku 71 mion pasahero.<ref>[https://www.vliegveldinfo.nl/vlieginfo/grootste-vliegveld-europa/ Grootste vliegveld Europa], ''Vliegveldinfo.nl'', te ku 2019.</ref> Na 2024, el a sirbi 66.8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer den e parti sùit di provinsia [[Nort-Holland]], na mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di [[Amsterdam]]. Te ku 1959, e pueblo di Rijk tabata situá riba parti di e lokalidat aktual di Schiphol.<ref>[https://www.trouw.nl/gs-bd8fdddc Bewoners voelen sloop Rijk nog steeds als amputatie], Trouw, 17 di òktober 1998.</ref> E nòmber “Schiphol” tambe ta den uso komo nòmber di lugá, meskos ku Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedat di Royal Schiphol Group (nòmber statutario: “Royal Schiphol Group N.V.”), di kual e estado hulandes i munisipionan di [[Amsterdam]] i [[Rotterdam]] ta aksionista. Un partisipashon mutuo ku e kompania franses Aéroports de Paris a terminá na 2012.<ref>Schiphol. [https://web.archive.org/web/20191003130450/https://www.schiphol.nl/nl/schiphol-group/pagina/aandeelhoudersinformatie/ Aandeelhoudersinformatie], 17 april 2020.</ref><ref>{{Citeer nieuws |titel=Schiphol Group beëindigt samenwerking met Aéroports de Paris |url=https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/schiphol-group-beeindigt-samenwerking-met-aeroports-de-paris |werk=Luchtvaartnieuws |datum=2021-07-28 |bezochtdatum=2024-06-08}}</ref> Schiphol ta e sede prinsipal pa e aerolineanan hulandes [[KLM]], Martinair, Corendon, TUI, i Transavia. E ta sirbi tambe e sentro oropeo pa Delta Air Lines i un base pa EasyJet<ref>[https://nos.nl/artikel/675914-easyjet-krijgt-basis-op-schiphol.html EasyJet krijgt basis op Schiphol], NOS, 17 di yüli 2014</ref> i Vueling. E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i ta dispone di seis pista di aterisahe. Pieter van Oord ta e hefe ehekutivo (CEO) di e aeropuerto for di 2024. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =71560898|titulo=Luchthaven Schiphol}} {{References}} }} [[:Kategoria: Hulanda]] [[:Kategoria:Aviashon]] -------- Amsterdam Airport Schiphol (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na Hulanda i un di e aeropuerto mas importante na Europa. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Europa,[1] despues di Heathrow Airport (London) i Charles de Gaulle Airport (Paris), ku 71 mion pasahero.[2] Na 2024, el a sirbi 66,8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di e provinsia di Nort-Holland, mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di Amsterdam. Te ku 1959, parti di e área aktual di Schiphol tabata okupá pa e pueblo di Rijk.[3] E nòmber “Schiphol” tambe ta wòrdu usá komo nòmber geográfiko pa áreanan manera Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedad di Royal Schiphol Group (nomber statutario: Royal Schiphol Group N.V.), ku su aksionistanan prinsipal ta Estado Hulandes i e municipionan di Amsterdam i Rotterdam. Un asosiashon estratéiko ku Aéroports de Paris a terminá na 2012.[4][5] Schiphol ta e base prinsipal pa e aerolíneanan hulandes KLM, Martinair, Corendon Dutch Airlines, TUI fly Netherlands i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Europa pa Delta Air Lines, i un base pa easyJet i Vueling.[6] E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. For di 2024, Pieter van Oord ta e direktor ehèkutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ ocsusbcguq0buxc2fp06pm5eaqflfc8 199091 199090 2026-07-31T18:34:57Z Caribiana 8320 199091 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = 1916 als militair vliegveld <br> 17 mei 1920 eerste lijndienst van de [[Koninklijke Luchtvaart Maatschappij|KLM]] <br> 1967 nieuwe gebouw | propietario = Koninklijke Schiphol Group | lat_deg = 52 | lat_min = 18 | lat_sec = 30 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 45 | lon_sec = 39 | lon_dir = E }} '''Aeropuerto Schiphol''' (IATA: '''AMS''', ICAO: '''EHAM''') ta e aeropuerto di mas grandi na [[Hulanda]] i un aeropuerto grandi di [[Oropa]]. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Oropa,<ref>[https://www.nu.nl/economie/5668385/71-miljoen-passagiers-voor-schiphol-in-2018.html 71 miljoen passagiers voor Schiphol in 2018], NU.nl, 7 di yanüari 2019.</ref> despues di Heathrow ([[London]]) i Charles de Gaulle ([[Paris]]), ku 71 mion pasahero.<ref>[https://www.vliegveldinfo.nl/vlieginfo/grootste-vliegveld-europa/ Grootste vliegveld Europa], ''Vliegveldinfo.nl'', te ku 2019.</ref> Na 2024, el a sirbi 66.8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer den e parti sùit di provinsia [[Nort-Holland]], na mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di [[Amsterdam]]. Te ku 1959, e pueblo di Rijk tabata situá riba parti di e lokalidat aktual di Schiphol.<ref>[https://www.trouw.nl/gs-bd8fdddc Bewoners voelen sloop Rijk nog steeds als amputatie], Trouw, 17 di òktober 1998.</ref> E nòmber “Schiphol” tambe ta den uso komo nòmber di lugá, meskos ku Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedat di Royal Schiphol Group (nòmber statutario: “Royal Schiphol Group N.V.”), di kual e estado hulandes i munisipionan di [[Amsterdam]] i [[Rotterdam]] ta aksionista. Un partisipashon mutuo ku e kompania franses Aéroports de Paris a terminá na 2012.<ref>Schiphol. [https://web.archive.org/web/20191003130450/https://www.schiphol.nl/nl/schiphol-group/pagina/aandeelhoudersinformatie/ Aandeelhoudersinformatie], 17 april 2020.</ref><ref>{{Citeer nieuws |titel=Schiphol Group beëindigt samenwerking met Aéroports de Paris |url=https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/schiphol-group-beeindigt-samenwerking-met-aeroports-de-paris |werk=Luchtvaartnieuws |datum=2021-07-28 |bezochtdatum=2024-06-08}}</ref> Schiphol ta e sede prinsipal pa e aerolineanan hulandes [[KLM]], Martinair, Corendon, TUI, i Transavia. E ta sirbi tambe e sentro oropeo pa Delta Air Lines i un base pa EasyJet<ref>[https://nos.nl/artikel/675914-easyjet-krijgt-basis-op-schiphol.html EasyJet krijgt basis op Schiphol], NOS, 17 di yüli 2014</ref> i Vueling. E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i ta dispone di seis pista di aterisahe. Pieter van Oord ta direktor ehekutivo (CEO) di e aeropuerto for di 2024. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =71560898|titulo=Luchthaven Schiphol}} {{References}} }} [[:Kategoria: Hulanda]] [[:Kategoria:Aviashon]] -------- Amsterdam Airport Schiphol (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na Hulanda i un di e aeropuerto mas importante na Europa. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Europa,[1] despues di Heathrow Airport (London) i Charles de Gaulle Airport (Paris), ku 71 mion pasahero.[2] Na 2024, el a sirbi 66,8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di e provinsia di Nort-Holland, mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di Amsterdam. Te ku 1959, parti di e área aktual di Schiphol tabata okupá pa e pueblo di Rijk.[3] E nòmber “Schiphol” tambe ta wòrdu usá komo nòmber geográfiko pa áreanan manera Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedad di Royal Schiphol Group (nomber statutario: Royal Schiphol Group N.V.), ku su aksionistanan prinsipal ta Estado Hulandes i e municipionan di Amsterdam i Rotterdam. Un asosiashon estratéiko ku Aéroports de Paris a terminá na 2012.[4][5] Schiphol ta e base prinsipal pa e aerolíneanan hulandes KLM, Martinair, Corendon Dutch Airlines, TUI fly Netherlands i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Europa pa Delta Air Lines, i un base pa easyJet i Vueling.[6] E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. For di 2024, Pieter van Oord ta e direktor ehèkutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ h5uzm1s54gk53983n80cxvjed2zgzmw 199092 199091 2026-07-31T18:36:02Z Caribiana 8320 199092 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Koninklijke Schiphol Group | lat_deg = 52 | lat_min = 18 | lat_sec = 30 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 45 | lon_sec = 39 | lon_dir = E }} '''Aeropuerto Schiphol''' (IATA: '''AMS''', ICAO: '''EHAM''') ta e aeropuerto di mas grandi na [[Hulanda]] i un aeropuerto grandi di [[Oropa]]. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Oropa,<ref>[https://www.nu.nl/economie/5668385/71-miljoen-passagiers-voor-schiphol-in-2018.html 71 miljoen passagiers voor Schiphol in 2018], NU.nl, 7 di yanüari 2019.</ref> despues di Heathrow ([[London]]) i Charles de Gaulle ([[Paris]]), ku 71 mion pasahero.<ref>[https://www.vliegveldinfo.nl/vlieginfo/grootste-vliegveld-europa/ Grootste vliegveld Europa], ''Vliegveldinfo.nl'', te ku 2019.</ref> Na 2024, el a sirbi 66.8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer den e parti sùit di provinsia [[Nort-Holland]], na mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di [[Amsterdam]]. Te ku 1959, e pueblo di Rijk tabata situá riba parti di e lokalidat aktual di Schiphol.<ref>[https://www.trouw.nl/gs-bd8fdddc Bewoners voelen sloop Rijk nog steeds als amputatie], Trouw, 17 di òktober 1998.</ref> E nòmber “Schiphol” tambe ta den uso komo nòmber di lugá, meskos ku Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedat di Royal Schiphol Group (nòmber statutario: “Royal Schiphol Group N.V.”), di kual e estado hulandes i munisipionan di [[Amsterdam]] i [[Rotterdam]] ta aksionista. Un partisipashon mutuo ku e kompania franses Aéroports de Paris a terminá na 2012.<ref>Schiphol. [https://web.archive.org/web/20191003130450/https://www.schiphol.nl/nl/schiphol-group/pagina/aandeelhoudersinformatie/ Aandeelhoudersinformatie], 17 april 2020.</ref><ref>{{Citeer nieuws |titel=Schiphol Group beëindigt samenwerking met Aéroports de Paris |url=https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/schiphol-group-beeindigt-samenwerking-met-aeroports-de-paris |werk=Luchtvaartnieuws |datum=2021-07-28 |bezochtdatum=2024-06-08}}</ref> Schiphol ta e sede prinsipal pa e aerolineanan hulandes [[KLM]], Martinair, Corendon, TUI, i Transavia. E ta sirbi tambe e sentro oropeo pa Delta Air Lines i un base pa EasyJet<ref>[https://nos.nl/artikel/675914-easyjet-krijgt-basis-op-schiphol.html EasyJet krijgt basis op Schiphol], NOS, 17 di yüli 2014</ref> i Vueling. E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i ta dispone di seis pista di aterisahe. Pieter van Oord ta direktor ehekutivo (CEO) di e aeropuerto for di 2024. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =71560898|titulo=Luchthaven Schiphol}} {{References}} }} [[:Kategoria: Hulanda]] [[:Kategoria:Aviashon]] -------- Amsterdam Airport Schiphol (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na Hulanda i un di e aeropuerto mas importante na Europa. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Europa,[1] despues di Heathrow Airport (London) i Charles de Gaulle Airport (Paris), ku 71 mion pasahero.[2] Na 2024, el a sirbi 66,8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di e provinsia di Nort-Holland, mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di Amsterdam. Te ku 1959, parti di e área aktual di Schiphol tabata okupá pa e pueblo di Rijk.[3] E nòmber “Schiphol” tambe ta wòrdu usá komo nòmber geográfiko pa áreanan manera Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedad di Royal Schiphol Group (nomber statutario: Royal Schiphol Group N.V.), ku su aksionistanan prinsipal ta Estado Hulandes i e municipionan di Amsterdam i Rotterdam. Un asosiashon estratéiko ku Aéroports de Paris a terminá na 2012.[4][5] Schiphol ta e base prinsipal pa e aerolíneanan hulandes KLM, Martinair, Corendon Dutch Airlines, TUI fly Netherlands i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Europa pa Delta Air Lines, i un base pa easyJet i Vueling.[6] E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. For di 2024, Pieter van Oord ta e direktor ehèkutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ 2twr56w2th8vo75u43fuxyxvpjugnyv 199093 199092 2026-07-31T18:37:01Z Caribiana 8320 199093 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Koninklijke Schiphol Group | lat_deg = 52 | lat_min = 18 | lat_sec = 30 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 45 | lon_sec = 39 | lon_dir = E }} '''Aeropuerto Schiphol''' (IATA: '''AMS''', ICAO: '''EHAM''') ta e aeropuerto di mas grandi na [[Hulanda]] i un aeropuerto grandi di [[Oropa]]. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Oropa,<ref>[https://www.nu.nl/economie/5668385/71-miljoen-passagiers-voor-schiphol-in-2018.html 71 miljoen passagiers voor Schiphol in 2018], NU.nl, 7 di yanüari 2019.</ref> despues di Heathrow ([[London]]) i Charles de Gaulle ([[Paris]]), ku 71 mion pasahero.<ref>[https://www.vliegveldinfo.nl/vlieginfo/grootste-vliegveld-europa/ Grootste vliegveld Europa], ''Vliegveldinfo.nl'', te ku 2019.</ref> Na 2024, el a prosesá 66.8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer den e parti sùit di provinsia [[Nort-Holland]], na mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di [[Amsterdam]]. Te ku 1959, e pueblo di Rijk tabata situá riba parti di e lokalidat aktual di Schiphol.<ref>[https://www.trouw.nl/gs-bd8fdddc Bewoners voelen sloop Rijk nog steeds als amputatie], Trouw, 17 di òktober 1998.</ref> E nòmber “Schiphol” tambe ta den uso komo nòmber di lugá, meskos ku Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedat di Royal Schiphol Group (nòmber statutario: “Royal Schiphol Group N.V.”), di kual e estado hulandes i munisipionan di [[Amsterdam]] i [[Rotterdam]] ta aksionista. Un partisipashon mutuo ku e kompania franses Aéroports de Paris a terminá na 2012.<ref>Schiphol. [https://web.archive.org/web/20191003130450/https://www.schiphol.nl/nl/schiphol-group/pagina/aandeelhoudersinformatie/ Aandeelhoudersinformatie], 17 april 2020.</ref><ref>{{Citeer nieuws |titel=Schiphol Group beëindigt samenwerking met Aéroports de Paris |url=https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/schiphol-group-beeindigt-samenwerking-met-aeroports-de-paris |werk=Luchtvaartnieuws |datum=2021-07-28 |bezochtdatum=2024-06-08}}</ref> Schiphol ta e sede prinsipal pa e aerolineanan hulandes [[KLM]], Martinair, Corendon, TUI, i Transavia. E ta sirbi tambe e sentro oropeo pa Delta Air Lines i un base pa EasyJet<ref>[https://nos.nl/artikel/675914-easyjet-krijgt-basis-op-schiphol.html EasyJet krijgt basis op Schiphol], NOS, 17 di yüli 2014</ref> i Vueling. E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i ta dispone di seis pista di aterisahe. Pieter van Oord ta direktor ehekutivo (CEO) di e aeropuerto for di 2024. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =71560898|titulo=Luchthaven Schiphol}} {{References}} }} [[:Kategoria: Hulanda]] [[:Kategoria:Aviashon]] -------- Amsterdam Airport Schiphol (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na Hulanda i un di e aeropuerto mas importante na Europa. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Europa,[1] despues di Heathrow Airport (London) i Charles de Gaulle Airport (Paris), ku 71 mion pasahero.[2] Na 2024, el a sirbi 66,8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di e provinsia di Nort-Holland, mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di Amsterdam. Te ku 1959, parti di e área aktual di Schiphol tabata okupá pa e pueblo di Rijk.[3] E nòmber “Schiphol” tambe ta wòrdu usá komo nòmber geográfiko pa áreanan manera Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedad di Royal Schiphol Group (nomber statutario: Royal Schiphol Group N.V.), ku su aksionistanan prinsipal ta Estado Hulandes i e municipionan di Amsterdam i Rotterdam. Un asosiashon estratéiko ku Aéroports de Paris a terminá na 2012.[4][5] Schiphol ta e base prinsipal pa e aerolíneanan hulandes KLM, Martinair, Corendon Dutch Airlines, TUI fly Netherlands i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Europa pa Delta Air Lines, i un base pa easyJet i Vueling.[6] E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. For di 2024, Pieter van Oord ta e direktor ehèkutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ 6d1opp3lx24j5qpcnymefcxzfoqp186 199094 199093 2026-07-31T18:46:49Z Caribiana 8320 199094 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Koninklijke Schiphol Group | lat_deg = 52 | lat_min = 18 | lat_sec = 30 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 45 | lon_sec = 39 | lon_dir = E }} '''Aeropuerto Schiphol''' (IATA: '''AMS''', ICAO: '''EHAM''') ta e aeropuerto di mas grandi na [[Hulanda]] i un di e aeropuertonan mas importante na [[Oropa]]. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Oropa,<ref>[https://www.nu.nl/economie/5668385/71-miljoen-passagiers-voor-schiphol-in-2018.html 71 miljoen passagiers voor Schiphol in 2018], NU.nl, 7 di yanüari 2019.</ref> despues di Heathrow ([[London]]) i Charles de Gaulle ([[Paris]]), ku 71 mion pasahero.<ref>[https://www.vliegveldinfo.nl/vlieginfo/grootste-vliegveld-europa/ Grootste vliegveld Europa], ''Vliegveldinfo.nl'', te ku 2019.</ref> Na 2024, el a prosesá 66.8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di provinsia [[Nort-Holland]], mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di [[Amsterdam]]. Te ku 1959, parti di e lokalidat aktual di Schiphol tabata wòrdu okupá pa e pueblo di Rijk.<ref>[https://www.trouw.nl/gs-bd8fdddc Bewoners voelen sloop Rijk nog steeds als amputatie], Trouw, 17 di òktober 1998.</ref> E nòmber “Schiphol” tambe ta den uso komo nòmber geográfiko, loke ta e kaso tambe pa e áreanan Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedat di Royal Schiphol Group (nòmber statutario: “Royal Schiphol Group N.V.”), di kual e estado hulandes i munisipionan di [[Amsterdam]] i [[Rotterdam]] ta aksionista prinsipal. Un partisipashon mutuo ku e kompania franses Aéroports de Paris a terminá na 2012.<ref>Schiphol. [https://web.archive.org/web/20191003130450/https://www.schiphol.nl/nl/schiphol-group/pagina/aandeelhoudersinformatie/ Aandeelhoudersinformatie], 17 april 2020.</ref><ref>{{Citeer nieuws |titel=Schiphol Group beëindigt samenwerking met Aéroports de Paris |url=https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/schiphol-group-beeindigt-samenwerking-met-aeroports-de-paris |werk=Luchtvaartnieuws |datum=2021-07-28 |bezochtdatum=2024-06-08}}</ref> Schiphol ta e sede prinsipal pa e aerolineanan hulandes [[KLM]], Martinair, Corendon, TUI, i Transavia. E ta tambe un sentro operashoonal importante na Oropeo pa Delta Air Lines i un base pa EasyJet<ref>[https://nos.nl/artikel/675914-easyjet-krijgt-basis-op-schiphol.html EasyJet krijgt basis op Schiphol], NOS, 17 di yüli 2014</ref> i Vueling. E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i ta dispone di seis pista di aterisahe. Pieter van Oord ta direktor ehekutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto for di 2024. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =71560898|titulo=Luchthaven Schiphol}} {{References}} }} [[:Kategoria: Hulanda]] [[:Kategoria:Aviashon]] -------- Amsterdam Airport Schiphol (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na Hulanda i un di e aeropuerto mas importante na Europa. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Europa,[1] despues di Heathrow Airport (London) i Charles de Gaulle Airport (Paris), ku 71 mion pasahero.[2] Na 2024, el a sirbi 66,8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di e provinsia di Nort-Holland, mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di Amsterdam. Te ku 1959, parti di e área aktual di Schiphol tabata okupá pa e pueblo di Rijk.[3] E nòmber “Schiphol” tambe ta wòrdu usá komo nòmber geográfiko pa áreanan manera Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedad di Royal Schiphol Group (nomber statutario: Royal Schiphol Group N.V.), ku su aksionistanan prinsipal ta Estado Hulandes i e municipionan di Amsterdam i Rotterdam. Un asosiashon estratéiko ku Aéroports de Paris a terminá na 2012.[4][5] Schiphol ta e base prinsipal pa e aerolíneanan hulandes KLM, Martinair, Corendon Dutch Airlines, TUI fly Netherlands i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Europa pa Delta Air Lines, i un base pa easyJet i Vueling.[6] E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. For di 2024, Pieter van Oord ta e direktor ehèkutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ p9ll7t71oyezcf1q8h7n8xsz96euouk 199095 199094 2026-07-31T18:50:35Z Caribiana 8320 199095 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Koninklijke Schiphol Group | lat_deg = 52 | lat_min = 18 | lat_sec = 30 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 45 | lon_sec = 39 | lon_dir = E }} '''Aeropuerto Schiphol''' (IATA: '''AMS''', ICAO: '''EHAM''') ta e aeropuerto di mas grandi na [[Hulanda]] i un di e aeropuertonan mas importante na [[Oropa]]. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Oropa,<ref>[https://www.nu.nl/economie/5668385/71-miljoen-passagiers-voor-schiphol-in-2018.html 71 miljoen passagiers voor Schiphol in 2018], NU.nl, 7 di yanüari 2019.</ref> despues di [[Aeropuerto London Heathrow|Heathrow]] ([[London]]) i Charles de Gaulle ([[Paris]]), ku 71 mion pasahero.<ref>[https://www.vliegveldinfo.nl/vlieginfo/grootste-vliegveld-europa/ Grootste vliegveld Europa], ''Vliegveldinfo.nl'', te ku 2019.</ref> Na 2024, el a prosesá 66.8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di provinsia [[Nort-Holland]], mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di [[Amsterdam]]. Te ku 1959, parti di e lokalidat aktual di Schiphol tabata wòrdu okupá pa e pueblo di Rijk.<ref>[https://www.trouw.nl/gs-bd8fdddc Bewoners voelen sloop Rijk nog steeds als amputatie], Trouw, 17 di òktober 1998.</ref> E nòmber “Schiphol” tambe ta den uso komo nòmber geográfiko, loke ta e kaso tambe pa e áreanan Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedat di Royal Schiphol Group (nòmber statutario: “Royal Schiphol Group N.V.”), di kual e estado hulandes i munisipionan di [[Amsterdam]] i [[Rotterdam]] ta aksionista prinsipal. Un partisipashon mutuo ku e kompania franses Aéroports de Paris a terminá na 2012.<ref>Schiphol. [https://web.archive.org/web/20191003130450/https://www.schiphol.nl/nl/schiphol-group/pagina/aandeelhoudersinformatie/ Aandeelhoudersinformatie], 17 april 2020.</ref><ref>{{Citeer nieuws |titel=Schiphol Group beëindigt samenwerking met Aéroports de Paris |url=https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/schiphol-group-beeindigt-samenwerking-met-aeroports-de-paris |werk=Luchtvaartnieuws |datum=2021-07-28 |bezochtdatum=2024-06-08}}</ref> Schiphol ta e sede prinsipal pa e aerolineanan hulandes [[KLM]], Martinair, Corendon, TUI, i Transavia. E ta tambe un sentro operashoonal importante na Oropeo pa Delta Air Lines i un base pa EasyJet<ref>[https://nos.nl/artikel/675914-easyjet-krijgt-basis-op-schiphol.html EasyJet krijgt basis op Schiphol], NOS, 17 di yüli 2014</ref> i Vueling. E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i ta dispone di seis pista di aterisahe. Pieter van Oord ta direktor ehekutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto for di 2024. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =71560898|titulo=Luchthaven Schiphol}} {{References}} }} [[:Kategoria: Hulanda]] [[:Kategoria:Aviashon]] -------- Amsterdam Airport Schiphol (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na Hulanda i un di e aeropuerto mas importante na Europa. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Europa,[1] despues di Heathrow Airport (London) i Charles de Gaulle Airport (Paris), ku 71 mion pasahero.[2] Na 2024, el a sirbi 66,8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di e provinsia di Nort-Holland, mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di Amsterdam. Te ku 1959, parti di e área aktual di Schiphol tabata okupá pa e pueblo di Rijk.[3] E nòmber “Schiphol” tambe ta wòrdu usá komo nòmber geográfiko pa áreanan manera Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedad di Royal Schiphol Group (nomber statutario: Royal Schiphol Group N.V.), ku su aksionistanan prinsipal ta Estado Hulandes i e municipionan di Amsterdam i Rotterdam. Un asosiashon estratéiko ku Aéroports de Paris a terminá na 2012.[4][5] Schiphol ta e base prinsipal pa e aerolíneanan hulandes KLM, Martinair, Corendon Dutch Airlines, TUI fly Netherlands i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Europa pa Delta Air Lines, i un base pa easyJet i Vueling.[6] E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. For di 2024, Pieter van Oord ta e direktor ehèkutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ 0wvv7dbfm7r2yvgd5xilzpvvtl9spxh 199096 199095 2026-07-31T18:54:43Z Caribiana 8320 199096 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Koninklijke Schiphol Group | lat_deg = 52 | lat_min = 18 | lat_sec = 30 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 45 | lon_sec = 39 | lon_dir = E }} '''Aeropuerto Schiphol''' (IATA: '''AMS''', ICAO: '''EHAM''') ta e aeropuerto di mas grandi na [[Hulanda]] i un di e aeropuertonan mas importante na [[Oropa]]. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Oropa,<ref>[https://www.nu.nl/economie/5668385/71-miljoen-passagiers-voor-schiphol-in-2018.html 71 miljoen passagiers voor Schiphol in 2018], NU.nl, 7 di yanüari 2019.</ref> despues di [[Aeropuerto London Heathrow|Heathrow]] ([[London]]) i Charles de Gaulle ([[Paris]]), ku 71 mion pasahero.<ref>[https://www.vliegveldinfo.nl/vlieginfo/grootste-vliegveld-europa/ Grootste vliegveld Europa], ''Vliegveldinfo.nl'', te ku 2019.</ref> Na 2024, el a prosesá 66.8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di provinsia [[Nort-Holland]], mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di [[Amsterdam]]. Te ku 1959, parti di e lokalidat aktual di Schiphol tabata wòrdu okupá pa e pueblo di Rijk.<ref>[https://www.trouw.nl/gs-bd8fdddc Bewoners voelen sloop Rijk nog steeds als amputatie], Trouw, 17 di òktober 1998.</ref> E nòmber “Schiphol” tambe ta den uso komo nòmber geográfiko, meskos ku e áreanan Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedat di Royal Schiphol Group (nòmber statutario: “Royal Schiphol Group N.V.”), di kual e estado hulandes i munisipionan di [[Amsterdam]] i [[Rotterdam]] ta aksionista prinsipal. Un partisipashon mutuo ku e kompania franses Aéroports de Paris a terminá na 2012.<ref>Schiphol. [https://web.archive.org/web/20191003130450/https://www.schiphol.nl/nl/schiphol-group/pagina/aandeelhoudersinformatie/ Aandeelhoudersinformatie], 17 april 2020.</ref><ref>{{Citeer nieuws |titel=Schiphol Group beëindigt samenwerking met Aéroports de Paris |url=https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/schiphol-group-beeindigt-samenwerking-met-aeroports-de-paris |werk=Luchtvaartnieuws |datum=2021-07-28 |bezochtdatum=2024-06-08}}</ref> Schiphol ta e sede prinsipal pa e aerolineanan hulandes [[KLM]], Martinair, Corendon, TUI, i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Oropa pa Delta Air Lines i un base pa EasyJet<ref>[https://nos.nl/artikel/675914-easyjet-krijgt-basis-op-schiphol.html EasyJet krijgt basis op Schiphol], NOS, 17 di yüli 2014</ref> i Vueling. E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. Pieter van Oord ta direktor ehekutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto for di 2024. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =71560898|titulo=Luchthaven Schiphol}} {{References}} }} [[:Kategoria: Hulanda]] [[:Kategoria:Aviashon]] -------- Amsterdam Airport Schiphol (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na Hulanda i un di e aeropuerto mas importante na Europa. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Europa,[1] despues di Heathrow Airport (London) i Charles de Gaulle Airport (Paris), ku 71 mion pasahero.[2] Na 2024, el a sirbi 66,8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di e provinsia di Nort-Holland, mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di Amsterdam. Te ku 1959, parti di e área aktual di Schiphol tabata okupá pa e pueblo di Rijk.[3] E nòmber “Schiphol” tambe ta wòrdu usá komo nòmber geográfiko pa áreanan manera Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedad di Royal Schiphol Group (nomber statutario: Royal Schiphol Group N.V.), ku su aksionistanan prinsipal ta Estado Hulandes i e municipionan di Amsterdam i Rotterdam. Un asosiashon estratéiko ku Aéroports de Paris a terminá na 2012.[4][5] Schiphol ta e base prinsipal pa e aerolíneanan hulandes KLM, Martinair, Corendon Dutch Airlines, TUI fly Netherlands i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Europa pa Delta Air Lines, i un base pa easyJet i Vueling.[6] E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. For di 2024, Pieter van Oord ta e direktor ehèkutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ k611homdzd78xo2dnn9ij44xq9abmq1 199097 199096 2026-07-31T18:56:16Z Caribiana 8320 199097 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Koninklijke Schiphol Group | lat_deg = 52 | lat_min = 18 | lat_sec = 30 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 45 | lon_sec = 39 | lon_dir = E }} '''Aeropuerto Schiphol''' (IATA: '''AMS''', ICAO: '''EHAM''') ta e aeropuerto di mas grandi na [[Hulanda]] i un di e aeropuertonan mas importante na [[Oropa]]. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Oropa,<ref>[https://www.nu.nl/economie/5668385/71-miljoen-passagiers-voor-schiphol-in-2018.html 71 miljoen passagiers voor Schiphol in 2018], NU.nl, 7 di yanüari 2019.</ref> despues di [[Aeropuerto London Heathrow|Heathrow]] ([[London]]) i Charles de Gaulle ([[Paris]]), ku 71 mion pasahero.<ref>[https://www.vliegveldinfo.nl/vlieginfo/grootste-vliegveld-europa/ Grootste vliegveld Europa], ''Vliegveldinfo.nl'', te ku 2019.</ref> Na 2024, el a prosesá 66.8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di provinsia [[Nort-Holland]], mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di [[Amsterdam]]. Te ku 1959, parti di e lokalidat aktual di Schiphol tabata wòrdu okupá pa e pueblo di Rijk.<ref>[https://www.trouw.nl/gs-bd8fdddc Bewoners voelen sloop Rijk nog steeds als amputatie], Trouw, 17 di òktober 1998.</ref> E nòmber “Schiphol” tambe ta den uso komo nòmber geográfiko, meskos ku e áreanan Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedat di Royal Schiphol Group (nòmber statutario: “Royal Schiphol Group N.V.”), di kual e estado hulandes i munisipionan di [[Amsterdam]] i [[Rotterdam]] ta aksionista prinsipal. Un partisipashon mutuo ku e kompania franses Aéroports de Paris a terminá na 2012.<ref>Schiphol. [https://web.archive.org/web/20191003130450/https://www.schiphol.nl/nl/schiphol-group/pagina/aandeelhoudersinformatie/ Aandeelhoudersinformatie], 17 april 2020.</ref><ref>{{Citeer nieuws |titel=Schiphol Group beëindigt samenwerking met Aéroports de Paris |url=https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/schiphol-group-beeindigt-samenwerking-met-aeroports-de-paris |werk=Luchtvaartnieuws |datum=2021-07-28 |bezochtdatum=2024-06-08}}</ref> Schiphol ta e sede prinsipal pa e aerolineanan hulandes [[KLM]], Martinair, Corendon, [[TUI Fly (Hulanda)|TUI]], i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Oropa pa Delta Air Lines i un base pa EasyJet<ref>[https://nos.nl/artikel/675914-easyjet-krijgt-basis-op-schiphol.html EasyJet krijgt basis op Schiphol], NOS, 17 di yüli 2014</ref> i Vueling. | E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. Pieter van Oord ta direktor ehekutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto for di 2024. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =71560898|titulo=Luchthaven Schiphol}} {{References}} }} [[:Kategoria: Hulanda]] [[:Kategoria:Aviashon]] -------- Amsterdam Airport Schiphol (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na Hulanda i un di e aeropuerto mas importante na Europa. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Europa,[1] despues di Heathrow Airport (London) i Charles de Gaulle Airport (Paris), ku 71 mion pasahero.[2] Na 2024, el a sirbi 66,8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di e provinsia di Nort-Holland, mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di Amsterdam. Te ku 1959, parti di e área aktual di Schiphol tabata okupá pa e pueblo di Rijk.[3] E nòmber “Schiphol” tambe ta wòrdu usá komo nòmber geográfiko pa áreanan manera Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedad di Royal Schiphol Group (nomber statutario: Royal Schiphol Group N.V.), ku su aksionistanan prinsipal ta Estado Hulandes i e municipionan di Amsterdam i Rotterdam. Un asosiashon estratéiko ku Aéroports de Paris a terminá na 2012.[4][5] Schiphol ta e base prinsipal pa e aerolíneanan hulandes KLM, Martinair, Corendon Dutch Airlines, TUI fly Netherlands i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Europa pa Delta Air Lines, i un base pa easyJet i Vueling.[6] E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. For di 2024, Pieter van Oord ta e direktor ehèkutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ skhtn39h5zqdxp7ogvm2pipcny1sw8p 199098 199097 2026-07-31T18:59:11Z Caribiana 8320 199098 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = | apertura =1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Koninklijke Schiphol Group | lat_deg = 52 | lat_min = 18 | lat_sec = 30 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 45 | lon_sec = 39 | lon_dir = E | operado = | website = }} '''Aeropuerto Schiphol''' (IATA: '''AMS''', ICAO: '''EHAM''') ta e aeropuerto di mas grandi na [[Hulanda]] i un di e aeropuertonan mas importante na [[Oropa]]. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Oropa,<ref>[https://www.nu.nl/economie/5668385/71-miljoen-passagiers-voor-schiphol-in-2018.html 71 miljoen passagiers voor Schiphol in 2018], NU.nl, 7 di yanüari 2019.</ref> despues di [[Aeropuerto London Heathrow|Heathrow]] ([[London]]) i Charles de Gaulle ([[Paris]]), ku 71 mion pasahero.<ref>[https://www.vliegveldinfo.nl/vlieginfo/grootste-vliegveld-europa/ Grootste vliegveld Europa], ''Vliegveldinfo.nl'', te ku 2019.</ref> Na 2024, el a prosesá 66.8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di provinsia [[Nort-Holland]], mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di [[Amsterdam]]. Te ku 1959, parti di e lokalidat aktual di Schiphol tabata wòrdu okupá pa e pueblo di Rijk.<ref>[https://www.trouw.nl/gs-bd8fdddc Bewoners voelen sloop Rijk nog steeds als amputatie], Trouw, 17 di òktober 1998.</ref> E nòmber “Schiphol” tambe ta den uso komo nòmber geográfiko, meskos ku e áreanan Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedat di Royal Schiphol Group (nòmber statutario: “Royal Schiphol Group N.V.”), di kual e estado hulandes i munisipionan di [[Amsterdam]] i [[Rotterdam]] ta aksionista prinsipal. Un partisipashon mutuo ku e kompania franses Aéroports de Paris a terminá na 2012.<ref>Schiphol. [https://web.archive.org/web/20191003130450/https://www.schiphol.nl/nl/schiphol-group/pagina/aandeelhoudersinformatie/ Aandeelhoudersinformatie], 17 april 2020.</ref><ref>{{Citeer nieuws |titel=Schiphol Group beëindigt samenwerking met Aéroports de Paris |url=https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/schiphol-group-beeindigt-samenwerking-met-aeroports-de-paris |werk=Luchtvaartnieuws |datum=2021-07-28 |bezochtdatum=2024-06-08}}</ref> Schiphol ta e sede prinsipal pa e aerolineanan hulandes [[KLM]], Martinair, Corendon, [[TUI Fly (Hulanda)|TUI]], i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Oropa pa Delta Air Lines i un base pa EasyJet<ref>[https://nos.nl/artikel/675914-easyjet-krijgt-basis-op-schiphol.html EasyJet krijgt basis op Schiphol], NOS, 17 di yüli 2014</ref> i Vueling. | E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. Pieter van Oord ta direktor ehekutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto for di 2024. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =71560898|titulo=Luchthaven Schiphol}} {{References}} }} [[:Kategoria: Hulanda]] [[:Kategoria:Aviashon]] -------- Amsterdam Airport Schiphol (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na Hulanda i un di e aeropuerto mas importante na Europa. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Europa,[1] despues di Heathrow Airport (London) i Charles de Gaulle Airport (Paris), ku 71 mion pasahero.[2] Na 2024, el a sirbi 66,8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di e provinsia di Nort-Holland, mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di Amsterdam. Te ku 1959, parti di e área aktual di Schiphol tabata okupá pa e pueblo di Rijk.[3] E nòmber “Schiphol” tambe ta wòrdu usá komo nòmber geográfiko pa áreanan manera Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedad di Royal Schiphol Group (nomber statutario: Royal Schiphol Group N.V.), ku su aksionistanan prinsipal ta Estado Hulandes i e municipionan di Amsterdam i Rotterdam. Un asosiashon estratéiko ku Aéroports de Paris a terminá na 2012.[4][5] Schiphol ta e base prinsipal pa e aerolíneanan hulandes KLM, Martinair, Corendon Dutch Airlines, TUI fly Netherlands i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Europa pa Delta Air Lines, i un base pa easyJet i Vueling.[6] E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. For di 2024, Pieter van Oord ta e direktor ehèkutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ mrnv8exrspdfsdsqacy7jobvu3u8dh7 199099 199098 2026-07-31T18:59:53Z Caribiana 8320 199099 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = | apertura = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Koninklijke Schiphol Group | lat_deg = 52 | lat_min = 18 | lat_sec = 30 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 45 | lon_sec = 39 | lon_dir = E | operado = | website = }} '''Aeropuerto Schiphol''' (IATA: '''AMS''', ICAO: '''EHAM''') ta e aeropuerto di mas grandi na [[Hulanda]] i un di e aeropuertonan mas importante na [[Oropa]]. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Oropa,<ref>[https://www.nu.nl/economie/5668385/71-miljoen-passagiers-voor-schiphol-in-2018.html 71 miljoen passagiers voor Schiphol in 2018], NU.nl, 7 di yanüari 2019.</ref> despues di [[Aeropuerto London Heathrow|Heathrow]] ([[London]]) i Charles de Gaulle ([[Paris]]), ku 71 mion pasahero.<ref>[https://www.vliegveldinfo.nl/vlieginfo/grootste-vliegveld-europa/ Grootste vliegveld Europa], ''Vliegveldinfo.nl'', te ku 2019.</ref> Na 2024, el a prosesá 66.8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di provinsia [[Nort-Holland]], mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di [[Amsterdam]]. Te ku 1959, parti di e lokalidat aktual di Schiphol tabata wòrdu okupá pa e pueblo di Rijk.<ref>[https://www.trouw.nl/gs-bd8fdddc Bewoners voelen sloop Rijk nog steeds als amputatie], Trouw, 17 di òktober 1998.</ref> E nòmber “Schiphol” tambe ta den uso komo nòmber geográfiko, meskos ku e áreanan Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedat di Royal Schiphol Group (nòmber statutario: “Royal Schiphol Group N.V.”), di kual e estado hulandes i munisipionan di [[Amsterdam]] i [[Rotterdam]] ta aksionista prinsipal. Un partisipashon mutuo ku e kompania franses Aéroports de Paris a terminá na 2012.<ref>Schiphol. [https://web.archive.org/web/20191003130450/https://www.schiphol.nl/nl/schiphol-group/pagina/aandeelhoudersinformatie/ Aandeelhoudersinformatie], 17 april 2020.</ref><ref>{{Citeer nieuws |titel=Schiphol Group beëindigt samenwerking met Aéroports de Paris |url=https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/schiphol-group-beeindigt-samenwerking-met-aeroports-de-paris |werk=Luchtvaartnieuws |datum=2021-07-28 |bezochtdatum=2024-06-08}}</ref> Schiphol ta e sede prinsipal pa e aerolineanan hulandes [[KLM]], Martinair, Corendon, [[TUI Fly (Hulanda)|TUI]], i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Oropa pa Delta Air Lines i un base pa EasyJet<ref>[https://nos.nl/artikel/675914-easyjet-krijgt-basis-op-schiphol.html EasyJet krijgt basis op Schiphol], NOS, 17 di yüli 2014</ref> i Vueling. | E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. Pieter van Oord ta direktor ehekutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto for di 2024. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =71560898|titulo=Luchthaven Schiphol}} {{References}} }} [[:Kategoria: Hulanda]] [[:Kategoria:Aviashon]] -------- Amsterdam Airport Schiphol (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na Hulanda i un di e aeropuerto mas importante na Europa. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Europa,[1] despues di Heathrow Airport (London) i Charles de Gaulle Airport (Paris), ku 71 mion pasahero.[2] Na 2024, el a sirbi 66,8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di e provinsia di Nort-Holland, mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di Amsterdam. Te ku 1959, parti di e área aktual di Schiphol tabata okupá pa e pueblo di Rijk.[3] E nòmber “Schiphol” tambe ta wòrdu usá komo nòmber geográfiko pa áreanan manera Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedad di Royal Schiphol Group (nomber statutario: Royal Schiphol Group N.V.), ku su aksionistanan prinsipal ta Estado Hulandes i e municipionan di Amsterdam i Rotterdam. Un asosiashon estratéiko ku Aéroports de Paris a terminá na 2012.[4][5] Schiphol ta e base prinsipal pa e aerolíneanan hulandes KLM, Martinair, Corendon Dutch Airlines, TUI fly Netherlands i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Europa pa Delta Air Lines, i un base pa easyJet i Vueling.[6] E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. For di 2024, Pieter van Oord ta e direktor ehèkutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ bc5ifxfg2m6imjwp14n4gs2u3gj5n7v 199100 199099 2026-07-31T19:01:23Z Caribiana 8320 199100 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = | apertura = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Koninklijke Schiphol Group | lat_deg = 52 | lat_min = 18 | lat_sec = 30 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 45 | lon_sec = 39 | lon_dir = E | pais = {{NLD}} | pista = | operado = | website = }} '''Aeropuerto Schiphol''' (IATA: '''AMS''', ICAO: '''EHAM''') ta e aeropuerto di mas grandi na [[Hulanda]] i un di e aeropuertonan mas importante na [[Oropa]]. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Oropa,<ref>[https://www.nu.nl/economie/5668385/71-miljoen-passagiers-voor-schiphol-in-2018.html 71 miljoen passagiers voor Schiphol in 2018], NU.nl, 7 di yanüari 2019.</ref> despues di [[Aeropuerto London Heathrow|Heathrow]] ([[London]]) i Charles de Gaulle ([[Paris]]), ku 71 mion pasahero.<ref>[https://www.vliegveldinfo.nl/vlieginfo/grootste-vliegveld-europa/ Grootste vliegveld Europa], ''Vliegveldinfo.nl'', te ku 2019.</ref> Na 2024, el a prosesá 66.8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di provinsia [[Nort-Holland]], mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di [[Amsterdam]]. Te ku 1959, parti di e lokalidat aktual di Schiphol tabata wòrdu okupá pa e pueblo di Rijk.<ref>[https://www.trouw.nl/gs-bd8fdddc Bewoners voelen sloop Rijk nog steeds als amputatie], Trouw, 17 di òktober 1998.</ref> E nòmber “Schiphol” tambe ta den uso komo nòmber geográfiko, meskos ku e áreanan Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedat di Royal Schiphol Group (nòmber statutario: “Royal Schiphol Group N.V.”), di kual e estado hulandes i munisipionan di [[Amsterdam]] i [[Rotterdam]] ta aksionista prinsipal. Un partisipashon mutuo ku e kompania franses Aéroports de Paris a terminá na 2012.<ref>Schiphol. [https://web.archive.org/web/20191003130450/https://www.schiphol.nl/nl/schiphol-group/pagina/aandeelhoudersinformatie/ Aandeelhoudersinformatie], 17 april 2020.</ref><ref>{{Citeer nieuws |titel=Schiphol Group beëindigt samenwerking met Aéroports de Paris |url=https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/schiphol-group-beeindigt-samenwerking-met-aeroports-de-paris |werk=Luchtvaartnieuws |datum=2021-07-28 |bezochtdatum=2024-06-08}}</ref> Schiphol ta e sede prinsipal pa e aerolineanan hulandes [[KLM]], Martinair, Corendon, [[TUI Fly (Hulanda)|TUI]], i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Oropa pa Delta Air Lines i un base pa EasyJet<ref>[https://nos.nl/artikel/675914-easyjet-krijgt-basis-op-schiphol.html EasyJet krijgt basis op Schiphol], NOS, 17 di yüli 2014</ref> i Vueling. | E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. Pieter van Oord ta direktor ehekutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto for di 2024. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =71560898|titulo=Luchthaven Schiphol}} {{References}} }} [[:Kategoria: Hulanda]] [[:Kategoria:Aviashon]] -------- Amsterdam Airport Schiphol (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na Hulanda i un di e aeropuerto mas importante na Europa. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Europa,[1] despues di Heathrow Airport (London) i Charles de Gaulle Airport (Paris), ku 71 mion pasahero.[2] Na 2024, el a sirbi 66,8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di e provinsia di Nort-Holland, mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di Amsterdam. Te ku 1959, parti di e área aktual di Schiphol tabata okupá pa e pueblo di Rijk.[3] E nòmber “Schiphol” tambe ta wòrdu usá komo nòmber geográfiko pa áreanan manera Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedad di Royal Schiphol Group (nomber statutario: Royal Schiphol Group N.V.), ku su aksionistanan prinsipal ta Estado Hulandes i e municipionan di Amsterdam i Rotterdam. Un asosiashon estratéiko ku Aéroports de Paris a terminá na 2012.[4][5] Schiphol ta e base prinsipal pa e aerolíneanan hulandes KLM, Martinair, Corendon Dutch Airlines, TUI fly Netherlands i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Europa pa Delta Air Lines, i un base pa easyJet i Vueling.[6] E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. For di 2024, Pieter van Oord ta e direktor ehèkutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ 1pt1pmrz2ksdtl7ktlv47n5opt4agoo 199119 199100 2026-07-31T20:24:19Z Caribiana 8320 199119 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = | apertura = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Koninklijke Schiphol Group | lat_deg = 52 | lat_min = 18 | lat_sec = 30 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 45 | lon_sec = 39 | lon_dir = E | pais = {{NLD}} | pista = | operado = | website = }} '''Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana''' (IATA: '''SXM''', ICAO: '''TNCM'''), konosí lokalmente komo '''Princess Juliana International Airport''', ta e aeropuerto di e isla di Sint Maarten, sirbiendo tantu e parti franses komo hulandes di e isla. E aeropuerto ta haña su nòmber for di e monarka [[Juliana di Hulanda]], kende ainda tabata prinses heredero tempu ku el a habri e aeropuerto na 1943. E nòmber ta wòrdu abreviá pa PJIA. Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V., cu ta totalmente propiedat di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V. ku gobièrnu di Sint Maarten komo e óniko accionista di e holding. For di 2001, a traha plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un edifisio nobo di aeropuerto, ku un kapasidat pa 2.5 mion pasahero pa aña, a wordo habri ofisialmente pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]] na novèmber 2006. Komo parti di e di 70 aniversario na 2014, e aeropuerto a hasi un donashon di tres estatua di pelikan maron na gobièrnu. Nan a wòrdu poné riba e rotònde dilanti di e aeropuerto, huntu ku e lèternan di e kódigonan di aeropuerto di IATA di e aeropuertonan partner.[1] {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =70946032|titulo=Princess Juliana International Airport}} {{References}} }} [[:Kategoria:Sint Maarten]] [[:Kategoria:Aviashon]] -------- Amsterdam Airport Schiphol (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na Hulanda i un di e aeropuerto mas importante na Europa. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Europa,[1] despues di Heathrow Airport (London) i Charles de Gaulle Airport (Paris), ku 71 mion pasahero.[2] Na 2024, el a sirbi 66,8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di e provinsia di Nort-Holland, mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di Amsterdam. Te ku 1959, parti di e área aktual di Schiphol tabata okupá pa e pueblo di Rijk.[3] E nòmber “Schiphol” tambe ta wòrdu usá komo nòmber geográfiko pa áreanan manera Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedad di Royal Schiphol Group (nomber statutario: Royal Schiphol Group N.V.), ku su aksionistanan prinsipal ta Estado Hulandes i e municipionan di Amsterdam i Rotterdam. Un asosiashon estratéiko ku Aéroports de Paris a terminá na 2012.[4][5] Schiphol ta e base prinsipal pa e aerolíneanan hulandes KLM, Martinair, Corendon Dutch Airlines, TUI fly Netherlands i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Europa pa Delta Air Lines, i un base pa easyJet i Vueling.[6] E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. For di 2024, Pieter van Oord ta e direktor ehèkutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ pe6mc4usjqznyvlzekccmskr7r7kwf6 199120 199119 2026-07-31T20:27:22Z Caribiana 8320 199120 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = | apertura = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Princess Juliana International Airport Holding Company N.V. | lat_deg = 18 | lat_min = 02 | lat_sec = 27 | lat_dir = N | lon_deg = 63 | lon_min = 06 | lon_sec = 32 | lon_dir = W | pais = {{SXM}} | pista = | operado = | website = http://www.sxmairport.com/ }} '''Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana''' (IATA: '''SXM''', ICAO: '''TNCM'''), konosí lokalmente komo '''Princess Juliana International Airport''', ta e aeropuerto di e isla di Sint Maarten, sirbiendo tantu e parti franses komo hulandes di e isla. E aeropuerto ta haña su nòmber for di e monarka [[Juliana di Hulanda]], kende ainda tabata prinses heredero tempu ku el a habri e aeropuerto na 1943. E nòmber ta wòrdu abreviá pa PJIA. Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V., cu ta totalmente propiedat di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V. ku gobièrnu di Sint Maarten komo e óniko accionista di e holding. For di 2001, a traha plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un edifisio nobo di aeropuerto, ku un kapasidat pa 2.5 mion pasahero pa aña, a wordo habri ofisialmente pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]] na novèmber 2006. Komo parti di e di 70 aniversario na 2014, e aeropuerto a hasi un donashon di tres estatua di pelikan maron na gobièrnu. Nan a wòrdu poné riba e rotònde dilanti di e aeropuerto, huntu ku e lèternan di e kódigonan di aeropuerto di IATA di e aeropuertonan partner.<ref>The Daily Herald, [https://www.thedailyherald.sx/islands/national-bird-monument-at-airport-roundabout-restored National bird monument at airport roundabout restored], 9 juni 2021</ref> {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =70946032|titulo=Princess Juliana International Airport}} {{References}} }} [[:Kategoria:Sint Maarten]] [[:Kategoria:Aviashon]] -------- Amsterdam Airport Schiphol (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na Hulanda i un di e aeropuerto mas importante na Europa. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Europa,[1] despues di Heathrow Airport (London) i Charles de Gaulle Airport (Paris), ku 71 mion pasahero.[2] Na 2024, el a sirbi 66,8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di e provinsia di Nort-Holland, mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di Amsterdam. Te ku 1959, parti di e área aktual di Schiphol tabata okupá pa e pueblo di Rijk.[3] E nòmber “Schiphol” tambe ta wòrdu usá komo nòmber geográfiko pa áreanan manera Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedad di Royal Schiphol Group (nomber statutario: Royal Schiphol Group N.V.), ku su aksionistanan prinsipal ta Estado Hulandes i e municipionan di Amsterdam i Rotterdam. Un asosiashon estratéiko ku Aéroports de Paris a terminá na 2012.[4][5] Schiphol ta e base prinsipal pa e aerolíneanan hulandes KLM, Martinair, Corendon Dutch Airlines, TUI fly Netherlands i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Europa pa Delta Air Lines, i un base pa easyJet i Vueling.[6] E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. For di 2024, Pieter van Oord ta e direktor ehèkutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ etc28jdxvmwx0zw3gvo8xbg03ujixdl 199121 199120 2026-07-31T20:32:00Z Caribiana 8320 199121 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = | apertura = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Princess Juliana International Airport Holding Company N.V. | lat_deg = 18 | lat_min = 02 | lat_sec = 27 | lat_dir = N | lon_deg = 63 | lon_min = 06 | lon_sec = 32 | lon_dir = W | pais = {{SXM}} | pista = | operado = | website = http://www.sxmairport.com/ }} '''Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana''' (IATA: '''SXM''', ICAO: '''TNCM'''), konosí lokalmente komo '''Princess Juliana International Airport''', ta e aeropuerto di e isla di Sint Maarten, sirbiendo tantu e parti franses komo hulandes di e isla. E aeropuerto ta haña su nòmber for di e monarka [[Juliana di Hulanda]], kende ainda tabata prinses heredero tempu ku el a habri e aeropuerto na 1943. E nòmber ta wòrdu abreviá pa PJIA. Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V.<ref>[https://web.archive.org/web/20050526154747/http://www.pjiae.com/pdfs/company-profile.pdf Compnay profile - The Princess Juliana International Airport (PJIA)], sxm-airport.com (4 di mart 2005)</ref>, cu ta totalmente propiedat di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V. ku gobièrnu di Sint Maarten komo e óniko accionista di e holding. For di 2001, a traha plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un edifisio nobo di aeropuerto, ku un kapasidat pa 2.5 mion pasahero pa aña, a wordo habri ofisialmente pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]] na novèmber 2006. Komo parti di e di 70 aniversario na 2014, e aeropuerto a hasi un donashon di tres estatua di pelikan maron na gobièrnu. Nan a wòrdu poné riba e rotònde dilanti di e aeropuerto, huntu ku e lèternan di e kódigonan di aeropuerto di IATA di e aeropuertonan partner.<ref>The Daily Herald, [https://www.thedailyherald.sx/islands/national-bird-monument-at-airport-roundabout-restored National bird monument at airport roundabout restored], 9 juni 2021</ref> {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =70946032|titulo=Princess Juliana International Airport}} {{References}} }} [[:Kategoria:Sint Maarten]] [[:Kategoria:Aviashon]] -------- Amsterdam Airport Schiphol (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na Hulanda i un di e aeropuerto mas importante na Europa. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Europa,[1] despues di Heathrow Airport (London) i Charles de Gaulle Airport (Paris), ku 71 mion pasahero.[2] Na 2024, el a sirbi 66,8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di e provinsia di Nort-Holland, mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di Amsterdam. Te ku 1959, parti di e área aktual di Schiphol tabata okupá pa e pueblo di Rijk.[3] E nòmber “Schiphol” tambe ta wòrdu usá komo nòmber geográfiko pa áreanan manera Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedad di Royal Schiphol Group (nomber statutario: Royal Schiphol Group N.V.), ku su aksionistanan prinsipal ta Estado Hulandes i e municipionan di Amsterdam i Rotterdam. Un asosiashon estratéiko ku Aéroports de Paris a terminá na 2012.[4][5] Schiphol ta e base prinsipal pa e aerolíneanan hulandes KLM, Martinair, Corendon Dutch Airlines, TUI fly Netherlands i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Europa pa Delta Air Lines, i un base pa easyJet i Vueling.[6] E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. For di 2024, Pieter van Oord ta e direktor ehèkutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ rk1j6y8nfzobl9ni95ig513mit2ftlx 199122 199121 2026-07-31T20:38:06Z Caribiana 8320 199122 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = | apertura = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Princess Juliana International Airport Holding Company N.V. | lat_deg = 18 | lat_min = 02 | lat_sec = 27 | lat_dir = N | lon_deg = 63 | lon_min = 06 | lon_sec = 32 | lon_dir = W | pais = {{SXM}} | pista = | operado = | website = http://www.sxmairport.com/ }} '''Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana''' (IATA: '''SXM''', ICAO: '''TNCM'''), konosí lokalmente komo '''Princess Juliana International Airport''', ta e aeropuerto di e isla di Sint Maarten, sirbiendo tantu e parti franses komo hulandes di e isla. E aeropuerto ta haña su nòmber for di e monarka [[Juliana di Hulanda]], kende ainda tabata prinses heredero tempu ku el a habri e aeropuerto na 1943. E nòmber ta wòrdu abreviá pa PJIA. Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V.<ref>[https://web.archive.org/web/20050526154747/http://www.pjiae.com/pdfs/company-profile.pdf Company profile - The Princess Juliana International Airport (PJIA)], sxm-airport.com (4 di mart 2005)</ref>, cu ta totalmente propiedat di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V. ku gobièrnu di Sint Maarten komo e úniko accionista di e holding. For di 2001, a traha plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un edifisio nobo di aeropuerto, ku un kapasidat pa 2.5 mion pasahero pa aña, a wordo habri ofisialmente pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]] na novèmber 2006. Komo parti di e di 70 aniversario na 2014, e aeropuerto a hasi un donashon di tres estatua di pelikan maron na gobièrnu. Nan a wòrdu poné riba e rotònde dilanti di e aeropuerto, huntu ku e lèternan di e kódigonan di aeropuerto di IATA di e aeropuertonan partner.<ref>The Daily Herald, [https://www.thedailyherald.sx/islands/national-bird-monument-at-airport-roundabout-restored National bird monument at airport roundabout restored], 9 juni 2021</ref> {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =70946032|titulo=Princess Juliana International Airport}} {{References}} }} [[:Kategoria:Sint Maarten]] [[:Kategoria:Aviashon]] -------- Amsterdam Airport Schiphol (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na Hulanda i un di e aeropuerto mas importante na Europa. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Europa,[1] despues di Heathrow Airport (London) i Charles de Gaulle Airport (Paris), ku 71 mion pasahero.[2] Na 2024, el a sirbi 66,8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di e provinsia di Nort-Holland, mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di Amsterdam. Te ku 1959, parti di e área aktual di Schiphol tabata okupá pa e pueblo di Rijk.[3] E nòmber “Schiphol” tambe ta wòrdu usá komo nòmber geográfiko pa áreanan manera Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedad di Royal Schiphol Group (nomber statutario: Royal Schiphol Group N.V.), ku su aksionistanan prinsipal ta Estado Hulandes i e municipionan di Amsterdam i Rotterdam. Un asosiashon estratéiko ku Aéroports de Paris a terminá na 2012.[4][5] Schiphol ta e base prinsipal pa e aerolíneanan hulandes KLM, Martinair, Corendon Dutch Airlines, TUI fly Netherlands i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Europa pa Delta Air Lines, i un base pa easyJet i Vueling.[6] E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. For di 2024, Pieter van Oord ta e direktor ehèkutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ k7r7wgk22s063iqwxm4z4amd7ae9vj1 199123 199122 2026-07-31T20:47:50Z Caribiana 8320 199123 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = | apertura = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Princess Juliana International Airport Holding Company N.V. | lat_deg = 18 | lat_min = 02 | lat_sec = 27 | lat_dir = N | lon_deg = 63 | lon_min = 06 | lon_sec = 32 | lon_dir = W | pais = {{SXM}} | pista = | operado = | website = http://www.sxmairport.com/ }} '''Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana''' (IATA: '''SXM''', ICAO: '''TNCM'''), konosí lokalmente komo '''Princess Juliana International Airport''', ta e aeropuerto di e isla di Sint Maarten, sirbiendo tantu e parti franses komo hulandes di e isla. E aeropuerto ta haña su nòmber for di e monarka [[Juliana di Hulanda]], kende ainda tabata prinses heredero tempu ku el a habri e aeropuerto na 1943. E nòmber ta wòrdu abreviá pa PJIA. Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V.<ref>[https://web.archive.org/web/20050526154747/http://www.pjiae.com/pdfs/company-profile.pdf Company profile - The Princess Juliana International Airport (PJIA)], sxm-airport.com (4 di mart 2005)</ref>, cu ta totalmente propiedat di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V. ku gobièrnu di Sint Maarten komo e úniko accionista di e holding. For di 2001, a traha plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un edifisio nobo di aeropuerto, ku un kapasidat pa 2.5 mion pasahero pa aña, a wordo habri ofisialmente pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]] na novèmber 2006. Komo parti di e di 70 aniversario na 2014, e aeropuerto a hasi un donashon di tres estatua di pelikan maron na gobièrnu. Nan a wòrdu poné riba e rotònde dilanti di e aeropuerto, huntu ku e lèternan di e kódigonan di aeropuerto di IATA di e aeropuertonan partner.<ref>The Daily Herald, [https://www.thedailyherald.sx/islands/national-bird-monument-at-airport-roundabout-restored National bird monument at airport roundabout restored], 9 juni 2021</ref> Aeropuerto Internashonal di Prinsesa Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM) ta e aeropuerto prinsipal riba e isla karibense di Saint Martin. E aeropuerto ta situá na e parti hulandes di e isla, den e pais di Sint Maarten, serka di e kosta di Simpson Bay Lagoon. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i alrededor di 60.000 moveshon di avion.<ref>{{cite web |website=Sxmairport.com |url=http://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |title=Annual Report 2015 |access-date=2 March 2016 |archive-date=9 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709223107/https://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |url-status=dead }}</ref> E aeropuerto ta sirbi komo un sentro pa Winair i ta e porta prinsipal pa e Islanan Leeward mas chikitu, inkluyendo Anguilla, Saba, Saint Barthélemy i Sint Eustatius. E ta haya su nomber for di Reina Juliana di Hulanda, kende a baha eynan tempo cu e tabata heredero presunto na 1944, e aña despues cu e aeropuerto a habri. E aeropuerto tin aserkamentu di aterisahe di flyover na altitud hopi abou pasobra un punta di su pista ta sumamente serka di kosta i Maho Beach. Miéntras ku Prinsesa Juliana Internashonal ta e porta di aviashon prinsipal pa e isla, tin tambe un aeropuerto di uso públiko mas chikitu na e parti Franses, den e Kolektividat Franses di San Martin, yamá Aeropuerto Grand Case-Espérance. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =70946032|titulo=Princess Juliana International Airport}} {{References}} }} [[:Kategoria:Sint Maarten]] [[:Kategoria:Aviashon]] -------- Amsterdam Airport Schiphol (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na Hulanda i un di e aeropuerto mas importante na Europa. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Europa,[1] despues di Heathrow Airport (London) i Charles de Gaulle Airport (Paris), ku 71 mion pasahero.[2] Na 2024, el a sirbi 66,8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di e provinsia di Nort-Holland, mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di Amsterdam. Te ku 1959, parti di e área aktual di Schiphol tabata okupá pa e pueblo di Rijk.[3] E nòmber “Schiphol” tambe ta wòrdu usá komo nòmber geográfiko pa áreanan manera Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedad di Royal Schiphol Group (nomber statutario: Royal Schiphol Group N.V.), ku su aksionistanan prinsipal ta Estado Hulandes i e municipionan di Amsterdam i Rotterdam. Un asosiashon estratéiko ku Aéroports de Paris a terminá na 2012.[4][5] Schiphol ta e base prinsipal pa e aerolíneanan hulandes KLM, Martinair, Corendon Dutch Airlines, TUI fly Netherlands i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Europa pa Delta Air Lines, i un base pa easyJet i Vueling.[6] E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. For di 2024, Pieter van Oord ta e direktor ehèkutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ 1s38c19m26r6au6bsynughfbh09x4ax 199124 199123 2026-07-31T20:50:09Z Caribiana 8320 199124 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = | apertura = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Princess Juliana International Airport Holding Company N.V. | lat_deg = 18 | lat_min = 02 | lat_sec = 27 | lat_dir = N | lon_deg = 63 | lon_min = 06 | lon_sec = 32 | lon_dir = W | pais = {{SXM}} | pista = | operado = | website = http://www.sxmairport.com/ }} '''Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana''' (IATA: '''SXM''', ICAO: '''TNCM'''), konosí lokalmente komo '''Princess Juliana International Airport''', ta e aeropuerto di e isla di Sint Maarten, sirbiendo tantu e parti franses komo hulandes di e isla. E aeropuerto ta haña su nòmber for di e monarka [[Juliana di Hulanda]], kende ainda tabata prinses heredero tempu ku el a habri e aeropuerto na 1943. E nòmber ta wòrdu abreviá pa PJIA. Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V.<ref>[https://web.archive.org/web/20050526154747/http://www.pjiae.com/pdfs/company-profile.pdf Company profile - The Princess Juliana International Airport (PJIA)], sxm-airport.com (4 di mart 2005)</ref>, cu ta totalmente propiedat di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V. ku gobièrnu di Sint Maarten komo e úniko accionista di e holding. For di 2001, a traha plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un edifisio nobo di aeropuerto, ku un kapasidat pa 2.5 mion pasahero pa aña, a wordo habri ofisialmente pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]] na novèmber 2006. Komo parti di e di 70 aniversario na 2014, e aeropuerto a hasi un donashon di tres estatua di pelikan maron na gobièrnu. Nan a wòrdu poné riba e rotònde dilanti di e aeropuerto, huntu ku e lèternan di e kódigonan di aeropuerto di IATA di e aeropuertonan partner.<ref>The Daily Herald, [https://www.thedailyherald.sx/islands/national-bird-monument-at-airport-roundabout-restored National bird monument at airport roundabout restored], 9 juni 2021</ref> [[File:06-SXM-airport1s.jpg|thumb|left|Interior di e terminal di Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana.]] Aeropuerto Internashonal di Prinsesa Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM) ta e aeropuerto prinsipal riba e isla karibense di Saint Martin. E aeropuerto ta situá na e parti hulandes di e isla, den e pais di Sint Maarten, serka di e kosta di Simpson Bay Lagoon. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i alrededor di 60.000 moveshon di avion.<ref>{{cite web |website=Sxmairport.com |url=http://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |title=Annual Report 2015 |access-date=2 March 2016 |archive-date=9 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709223107/https://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |url-status=dead }}</ref> E aeropuerto ta sirbi komo un sentro pa Winair i ta e porta prinsipal pa e Islanan Leeward mas chikitu, inkluyendo Anguilla, Saba, Saint Barthélemy i Sint Eustatius. E ta haya su nomber for di Reina Juliana di Hulanda, kende a baha eynan tempo cu e tabata heredero presunto na 1944, e aña despues cu e aeropuerto a habri. E aeropuerto tin aserkamentu di aterisahe di flyover na altitud hopi abou pasobra un punta di su pista ta sumamente serka di kosta i Maho Beach. Miéntras ku Prinsesa Juliana Internashonal ta e porta di aviashon prinsipal pa e isla, tin tambe un aeropuerto di uso públiko mas chikitu na e parti Franses, den e Kolektividat Franses di San Martin, yamá Aeropuerto Grand Case-Espérance. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =70946032|titulo=Princess Juliana International Airport}} {{References}} }} [[:Kategoria:Sint Maarten]] [[:Kategoria:Aviashon]] -------- Amsterdam Airport Schiphol (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na Hulanda i un di e aeropuerto mas importante na Europa. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Europa,[1] despues di Heathrow Airport (London) i Charles de Gaulle Airport (Paris), ku 71 mion pasahero.[2] Na 2024, el a sirbi 66,8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di e provinsia di Nort-Holland, mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di Amsterdam. Te ku 1959, parti di e área aktual di Schiphol tabata okupá pa e pueblo di Rijk.[3] E nòmber “Schiphol” tambe ta wòrdu usá komo nòmber geográfiko pa áreanan manera Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedad di Royal Schiphol Group (nomber statutario: Royal Schiphol Group N.V.), ku su aksionistanan prinsipal ta Estado Hulandes i e municipionan di Amsterdam i Rotterdam. Un asosiashon estratéiko ku Aéroports de Paris a terminá na 2012.[4][5] Schiphol ta e base prinsipal pa e aerolíneanan hulandes KLM, Martinair, Corendon Dutch Airlines, TUI fly Netherlands i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Europa pa Delta Air Lines, i un base pa easyJet i Vueling.[6] E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. For di 2024, Pieter van Oord ta e direktor ehèkutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ ahatjq9n2z5gs8f0d4d063ok5va5x8v 199125 199124 2026-07-31T20:50:32Z Caribiana 8320 199125 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = | apertura = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Princess Juliana International Airport Holding Company N.V. | lat_deg = 18 | lat_min = 02 | lat_sec = 27 | lat_dir = N | lon_deg = 63 | lon_min = 06 | lon_sec = 32 | lon_dir = W | pais = {{SXM}} | pista = | operado = | website = http://www.sxmairport.com/ }} '''Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana''' (IATA: '''SXM''', ICAO: '''TNCM'''), konosí lokalmente komo '''Princess Juliana International Airport''', ta e aeropuerto di e isla di Sint Maarten, sirbiendo tantu e parti franses komo hulandes di e isla. E aeropuerto ta haña su nòmber for di e monarka [[Juliana di Hulanda]], kende ainda tabata prinses heredero tempu ku el a habri e aeropuerto na 1943. E nòmber ta wòrdu abreviá pa PJIA. Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V.<ref>[https://web.archive.org/web/20050526154747/http://www.pjiae.com/pdfs/company-profile.pdf Company profile - The Princess Juliana International Airport (PJIA)], sxm-airport.com (4 di mart 2005)</ref>, cu ta totalmente propiedat di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V. ku gobièrnu di Sint Maarten komo e úniko accionista di e holding. For di 2001, a traha plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un edifisio nobo di aeropuerto, ku un kapasidat pa 2.5 mion pasahero pa aña, a wordo habri ofisialmente pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]] na novèmber 2006. Komo parti di e di 70 aniversario na 2014, e aeropuerto a hasi un donashon di tres estatua di pelikan maron na gobièrnu. Nan a wòrdu poné riba e rotònde dilanti di e aeropuerto, huntu ku e lèternan di e kódigonan di aeropuerto di IATA di e aeropuertonan partner.<ref>The Daily Herald, [https://www.thedailyherald.sx/islands/national-bird-monument-at-airport-roundabout-restored National bird monument at airport roundabout restored], 9 juni 2021</ref> [[File:06-SXM-airport1s.jpg|thumb|left|200px|Interior di e terminal di Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana.]] Aeropuerto Internashonal di Prinsesa Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM) ta e aeropuerto prinsipal riba e isla karibense di Saint Martin. E aeropuerto ta situá na e parti hulandes di e isla, den e pais di Sint Maarten, serka di e kosta di Simpson Bay Lagoon. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i alrededor di 60.000 moveshon di avion.<ref>{{cite web |website=Sxmairport.com |url=http://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |title=Annual Report 2015 |access-date=2 March 2016 |archive-date=9 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709223107/https://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |url-status=dead }}</ref> E aeropuerto ta sirbi komo un sentro pa Winair i ta e porta prinsipal pa e Islanan Leeward mas chikitu, inkluyendo Anguilla, Saba, Saint Barthélemy i Sint Eustatius. E ta haya su nomber for di Reina Juliana di Hulanda, kende a baha eynan tempo cu e tabata heredero presunto na 1944, e aña despues cu e aeropuerto a habri. E aeropuerto tin aserkamentu di aterisahe di flyover na altitud hopi abou pasobra un punta di su pista ta sumamente serka di kosta i Maho Beach. Miéntras ku Prinsesa Juliana Internashonal ta e porta di aviashon prinsipal pa e isla, tin tambe un aeropuerto di uso públiko mas chikitu na e parti Franses, den e Kolektividat Franses di San Martin, yamá Aeropuerto Grand Case-Espérance. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =70946032|titulo=Princess Juliana International Airport}} {{References}} }} [[:Kategoria:Sint Maarten]] [[:Kategoria:Aviashon]] -------- Amsterdam Airport Schiphol (IATA: AMS, ICAO: EHAM) ta e aeropuerto di mas grandi na Hulanda i un di e aeropuerto mas importante na Europa. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Europa,[1] despues di Heathrow Airport (London) i Charles de Gaulle Airport (Paris), ku 71 mion pasahero.[2] Na 2024, el a sirbi 66,8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di e provinsia di Nort-Holland, mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di Amsterdam. Te ku 1959, parti di e área aktual di Schiphol tabata okupá pa e pueblo di Rijk.[3] E nòmber “Schiphol” tambe ta wòrdu usá komo nòmber geográfiko pa áreanan manera Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedad di Royal Schiphol Group (nomber statutario: Royal Schiphol Group N.V.), ku su aksionistanan prinsipal ta Estado Hulandes i e municipionan di Amsterdam i Rotterdam. Un asosiashon estratéiko ku Aéroports de Paris a terminá na 2012.[4][5] Schiphol ta e base prinsipal pa e aerolíneanan hulandes KLM, Martinair, Corendon Dutch Airlines, TUI fly Netherlands i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Europa pa Delta Air Lines, i un base pa easyJet i Vueling.[6] E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. For di 2024, Pieter van Oord ta e direktor ehèkutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ 8rxm1me6821nynbqy01bdfiythltlbp 199129 199125 2026-08-01T09:03:01Z Caribiana 8320 199129 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = | apertura = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Princess Juliana International Airport Holding Company N.V. | lat_deg = 18 | lat_min = 02 | lat_sec = 27 | lat_dir = N | lon_deg = 63 | lon_min = 06 | lon_sec = 32 | lon_dir = W | pais = {{SXM}} | pista = | operado = | website = http://www.sxmairport.com/ }} '''Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana''' (IATA: '''SXM''', ICAO: '''TNCM'''), konosí na [[ingles]] komo '''Princess Juliana International Airport''', ta e aeropuerto prinsipal di e [[Sint Maarten (isla)|isla di Sint Maarten]]. E ta sirbi tantu e [[Sint Maarten|parti hulandes]] komo e [[Sint Maarten (Fransia)|parti franses]] di e isla. E aeropuerto ta haña su nòmber for di e monarka [[Juliana di Hulanda]], kende ainda tabata prinses heredero tempu ku el a habri e aeropuerto na 1943. E nòmber ta wòrdu abreviá pa PJIA. Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V.<ref>[https://web.archive.org/web/20050526154747/http://www.pjiae.com/pdfs/company-profile.pdf Company profile - The Princess Juliana International Airport (PJIA)], sxm-airport.com (4 di mart 2005)</ref>, cu ta totalmente propiedat di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V. ku gobièrnu di Sint Maarten komo e úniko accionista di e holding. For di 2001, a traha plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un edifisio nobo di aeropuerto, ku un kapasidat pa 2.5 mion pasahero pa aña, a wordo habri ofisialmente pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]] na novèmber 2006. Komo parti di e di 70 aniversario na 2014, e aeropuerto a hasi un donashon di tres estatua di pelikan maron na gobièrnu. Nan a wòrdu poné riba e rotònde dilanti di e aeropuerto, huntu ku e lèternan di e kódigonan di aeropuerto di IATA di e aeropuertonan partner.<ref>The Daily Herald, [https://www.thedailyherald.sx/islands/national-bird-monument-at-airport-roundabout-restored National bird monument at airport roundabout restored], 9 juni 2021</ref> [[File:06-SXM-airport1s.jpg|thumb|left|200px|Interior di e terminal di Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana.]] Aeropuerto Internashonal di Prinsesa Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM) ta e aeropuerto prinsipal riba e isla karibense di Saint Martin. E aeropuerto ta situá na e parti hulandes di e isla, den e pais di Sint Maarten, serka di e kosta di Simpson Bay Lagoon. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i alrededor di 60.000 moveshon di avion.<ref>{{cite web |website=Sxmairport.com |url=http://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |title=Annual Report 2015 |access-date=2 March 2016 |archive-date=9 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709223107/https://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |url-status=dead }}</ref> E aeropuerto ta sirbi komo un sentro pa Winair i ta e porta prinsipal pa e Islanan Leeward mas chikitu, inkluyendo Anguilla, Saba, Saint Barthélemy i Sint Eustatius. E ta haya su nomber for di Reina Juliana di Hulanda, kende a baha eynan tempo cu e tabata heredero presunto na 1944, e aña despues cu e aeropuerto a habri. E aeropuerto tin aserkamentu di aterisahe di flyover na altitud hopi abou pasobra un punta di su pista ta sumamente serka di kosta i Maho Beach. Miéntras ku Prinsesa Juliana Internashonal ta e porta di aviashon prinsipal pa e isla, tin tambe un aeropuerto di uso públiko mas chikitu na e parti Franses, den e Kolektividat Franses di San Martin, yamá Aeropuerto Grand Case-Espérance. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =70946032|titulo=Princess Juliana International Airport}} {{References}} }} [[:Kategoria:Sint Maarten]] [[:Kategoria:Aviashon]] Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM), konosí na Ingles komo Princess Juliana International Airport (PJIA), ta e aeropuerto prinsipal di e isla di Sint Maarten. E ta sirbi tantu e parti hulandes komo e parti franses di e isla. E aeropuerto ta situá den e pais Sint Maarten, serka di Simpson Bay Lagoon. El a haña su nòmber for di Juliana of the Netherlands, kende ainda tabata prinses heredero tempu ku e aeropuerto a habri na 1943. Na 1944, el a bishitá e sitio, loke a kontribuí na e nòmber ofisial. Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V., ku ta un filial di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V., ku gobièrnu di Sint Maarten komo e úniko akshonista. Desaroyo i infrastruktura For di 2001, a elaborá plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un terminal nobo, ku un kapasidat pa 2,5 mion pasahero pa aña, a wòrdu habrí ofisialmente na novèmber 2006 pa Beatrix of the Netherlands. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i aproksimadamente 60.000 moveshon di avion.[3] Funshon regional E aeropuerto ta sirbi komo un sentro importante pa aviashon den e region di Nortoost Karibe. E ta e base di operashon pa Winair i funshoná komo e porta prinsipal pa islanan mas chikitu den e region, manera Anguilla, Saba, Sint Eustatius i Saint Barthélemy. Karakterístikanan Un di e aspektunan mas distintivo di e aeropuerto ta su aserkamentu di aterisahe. Un punta di e pista ta situa hopi serka di Maho Beach, loke ta hasi ku avionnan pasa na altitut hopi abou riba e playa ora nan ta aterisá. Esaki a hasi e sitio konosí internashonalmente, pero tambe ta krea situashonnan potensialmente peligroso pa bishitantenan. Otro aeropuerto riba e isla Ademas di PJIA, tin un aeropuerto mas chikitu na e parti franses di e isla, konosí komo Grand Case-Espérance Airport. E aeropuerto aki ta sirbi prinsipalmente buelonan regional chikitu. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ iytggoouakq6j7rqqhv96puqd2ljcso 199130 199129 2026-08-01T09:05:46Z Caribiana 8320 199130 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = | apertura = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Princess Juliana International Airport Holding Company N.V. | lat_deg = 18 | lat_min = 02 | lat_sec = 27 | lat_dir = N | lon_deg = 63 | lon_min = 06 | lon_sec = 32 | lon_dir = W | pais = {{SXM}} | pista = | operado = | website = http://www.sxmairport.com/ }} '''Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana''' (IATA: '''SXM''', ICAO: '''TNCM'''), konosí na [[ingles]] komo '''Princess Juliana International Airport''' (PJIA), ta e aeropuerto prinsipal di e [[Sint Maarten (isla)|isla di Sint Maarten]]. E ta sirbi tantu e [[Sint Maarten|parti hulandes]] komo e [[Sint Maarten (Fransia)|parti franses]] di e isla. E aeropuerto ta situá den e pais [[Sint Maarten]], serka di Simpson Bay Lagoon. El a haña su nòmber for di Reina [[Juliana di Hulanda]], kende ainda tabata prinses heredero tempu ku e aeropuerto a habri na 1943. Na 1944, el a bishitá e sitio, loke a kontribuí na e nòmber ofisial. Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V.<ref>[https://web.archive.org/web/20050526154747/http://www.pjiae.com/pdfs/company-profile.pdf Company profile - The Princess Juliana International Airport (PJIA)], sxm-airport.com (4 di mart 2005)</ref>, cu ta totalmente propiedat di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V. ku gobièrnu di Sint Maarten komo e úniko accionista di e holding. For di 2001, a traha plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un edifisio nobo di aeropuerto, ku un kapasidat pa 2.5 mion pasahero pa aña, a wordo habri ofisialmente pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]] na novèmber 2006. Komo parti di e di 70 aniversario na 2014, e aeropuerto a hasi un donashon di tres estatua di pelikan maron na gobièrnu. Nan a wòrdu poné riba e rotònde dilanti di e aeropuerto, huntu ku e lèternan di e kódigonan di aeropuerto di IATA di e aeropuertonan partner.<ref>The Daily Herald, [https://www.thedailyherald.sx/islands/national-bird-monument-at-airport-roundabout-restored National bird monument at airport roundabout restored], 9 juni 2021</ref> [[File:06-SXM-airport1s.jpg|thumb|left|200px|Interior di e terminal di Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana.]] Aeropuerto Internashonal di Prinsesa Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM) ta e aeropuerto prinsipal riba e isla karibense di Saint Martin. E aeropuerto ta situá na e parti hulandes di e isla, den e pais di Sint Maarten, serka di e kosta di Simpson Bay Lagoon. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i alrededor di 60.000 moveshon di avion.<ref>{{cite web |website=Sxmairport.com |url=http://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |title=Annual Report 2015 |access-date=2 March 2016 |archive-date=9 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709223107/https://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |url-status=dead }}</ref> E aeropuerto ta sirbi komo un sentro pa Winair i ta e porta prinsipal pa e Islanan Leeward mas chikitu, inkluyendo Anguilla, Saba, Saint Barthélemy i Sint Eustatius. E ta haya su nomber for di Reina Juliana di Hulanda, kende a baha eynan tempo cu e tabata heredero presunto na 1944, e aña despues cu e aeropuerto a habri. E aeropuerto tin aserkamentu di aterisahe di flyover na altitud hopi abou pasobra un punta di su pista ta sumamente serka di kosta i Maho Beach. Miéntras ku Prinsesa Juliana Internashonal ta e porta di aviashon prinsipal pa e isla, tin tambe un aeropuerto di uso públiko mas chikitu na e parti Franses, den e Kolektividat Franses di San Martin, yamá Aeropuerto Grand Case-Espérance. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =70946032|titulo=Princess Juliana International Airport}} {{References}} }} [[:Kategoria:Sint Maarten]] [[:Kategoria:Aviashon]] Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM), konosí na Ingles komo Princess Juliana International Airport (PJIA), ta e aeropuerto prinsipal di e isla di Sint Maarten. E ta sirbi tantu e parti hulandes komo e parti franses di e isla. E aeropuerto ta situá den e pais Sint Maarten, serka di Simpson Bay Lagoon. El a haña su nòmber for di Juliana of the Netherlands, kende ainda tabata prinses heredero tempu ku e aeropuerto a habri na 1943. Na 1944, el a bishitá e sitio, loke a kontribuí na e nòmber ofisial. Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V., ku ta un filial di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V., ku gobièrnu di Sint Maarten komo e úniko akshonista. Desaroyo i infrastruktura For di 2001, a elaborá plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un terminal nobo, ku un kapasidat pa 2,5 mion pasahero pa aña, a wòrdu habrí ofisialmente na novèmber 2006 pa Beatrix of the Netherlands. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i aproksimadamente 60.000 moveshon di avion.[3] Funshon regional E aeropuerto ta sirbi komo un sentro importante pa aviashon den e region di Nortoost Karibe. E ta e base di operashon pa Winair i funshoná komo e porta prinsipal pa islanan mas chikitu den e region, manera Anguilla, Saba, Sint Eustatius i Saint Barthélemy. Karakterístikanan Un di e aspektunan mas distintivo di e aeropuerto ta su aserkamentu di aterisahe. Un punta di e pista ta situa hopi serka di Maho Beach, loke ta hasi ku avionnan pasa na altitut hopi abou riba e playa ora nan ta aterisá. Esaki a hasi e sitio konosí internashonalmente, pero tambe ta krea situashonnan potensialmente peligroso pa bishitantenan. Otro aeropuerto riba e isla Ademas di PJIA, tin un aeropuerto mas chikitu na e parti franses di e isla, konosí komo Grand Case-Espérance Airport. E aeropuerto aki ta sirbi prinsipalmente buelonan regional chikitu. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ 1agwjyn1ju1u245zhek12rujjq2qwmy 199131 199130 2026-08-01T09:12:43Z Caribiana 8320 199131 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = | apertura = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Princess Juliana International Airport Holding Company N.V. | lat_deg = 18 | lat_min = 02 | lat_sec = 27 | lat_dir = N | lon_deg = 63 | lon_min = 06 | lon_sec = 32 | lon_dir = W | pais = {{SXM}} | pista = | operado = | website = http://www.sxmairport.com/ }} '''Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana''' (IATA: '''SXM''', ICAO: '''TNCM'''), konosí na [[ingles]] komo '''Princess Juliana International Airport''' (PJIA), ta e aeropuerto prinsipal di e [[Sint Maarten (isla)|isla di Sint Maarten]]. E ta sirbi tantu e [[Sint Maarten|parti hulandes]] komo e [[Sint Maarten (Fransia)|parti franses]] di e isla. E aeropuerto ta situá den e pais [[Sint Maarten]], serka di Simpson Bay Lagoon. El a haña su nòmber for di Reina [[Juliana di Hulanda]], kende ainda tabata prinses heredero tempu ku e aeropuerto a habri na 1943. Na 1944, el a bishitá e sitio, loke a kontribuí na e nòmber ofisial. Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V.<ref>[https://web.archive.org/web/20050526154747/http://www.pjiae.com/pdfs/company-profile.pdf Company profile - The Princess Juliana International Airport (PJIA)], sxm-airport.com (4 di mart 2005)</ref>, un kompania supsidiario di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V., ku gobièrnu di Sint Maarten komo úniko akshonista. == Desaroyo i infrastruktura == For di 2001, a elaborá plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un terminal nobo, ku un kapasidat pa 2,5 mion pasahero pa aña, a wòrdu habrí ofisialmente na novèmber 2006 pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]]. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i aproksimadamente 60.000 moveshon di avion.<ref>{{cite web |website=Sxmairport.com |url=http://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |title=Annual Report 2015 |access-date= |archive-date=2023-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709223107/https://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |url-status=dead }}</ref> ---- For di 2001, a traha plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un edifisio nobo di aeropuerto, ku un kapasidat pa 2.5 mion pasahero pa aña, a wordo habri ofisialmente pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]] na novèmber 2006. Komo parti di e di 70 aniversario na 2014, e aeropuerto a hasi un donashon di tres estatua di pelikan maron na gobièrnu. Nan a wòrdu poné riba e rotònde dilanti di e aeropuerto, huntu ku e lèternan di e kódigonan di aeropuerto di IATA di e aeropuertonan partner.<ref>The Daily Herald, [https://www.thedailyherald.sx/islands/national-bird-monument-at-airport-roundabout-restored National bird monument at airport roundabout restored], 9 juni 2021</ref> [[File:06-SXM-airport1s.jpg|thumb|left|200px|Interior di e terminal di Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana.]] Aeropuerto Internashonal di Prinsesa Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM) ta e aeropuerto prinsipal riba e isla karibense di Saint Martin. E aeropuerto ta situá na e parti hulandes di e isla, den e pais di Sint Maarten, serka di e kosta di Simpson Bay Lagoon. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i alrededor di 60.000 moveshon di avion.<ref>{{cite web |website=Sxmairport.com |url=http://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |title=Annual Report 2015 |access-date=2 March 2016 |archive-date=9 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709223107/https://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |url-status=dead }}</ref> E aeropuerto ta sirbi komo un sentro pa Winair i ta e porta prinsipal pa e Islanan Leeward mas chikitu, inkluyendo Anguilla, Saba, Saint Barthélemy i Sint Eustatius. E ta haya su nomber for di Reina Juliana di Hulanda, kende a baha eynan tempo cu e tabata heredero presunto na 1944, e aña despues cu e aeropuerto a habri. E aeropuerto tin aserkamentu di aterisahe di flyover na altitud hopi abou pasobra un punta di su pista ta sumamente serka di kosta i Maho Beach. Miéntras ku Prinsesa Juliana Internashonal ta e porta di aviashon prinsipal pa e isla, tin tambe un aeropuerto di uso públiko mas chikitu na e parti Franses, den e Kolektividat Franses di San Martin, yamá Aeropuerto Grand Case-Espérance. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =70946032|titulo=Princess Juliana International Airport}} {{References}} }} [[:Kategoria:Sint Maarten]] [[:Kategoria:Aviashon]] Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM), konosí na Ingles komo Princess Juliana International Airport (PJIA), ta e aeropuerto prinsipal di e isla di Sint Maarten. E ta sirbi tantu e parti hulandes komo e parti franses di e isla. E aeropuerto ta situá den e pais Sint Maarten, serka di Simpson Bay Lagoon. El a haña su nòmber for di Juliana of the Netherlands, kende ainda tabata prinses heredero tempu ku e aeropuerto a habri na 1943. Na 1944, el a bishitá e sitio, loke a kontribuí na e nòmber ofisial. Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V., ku ta un filial di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V., ku gobièrnu di Sint Maarten komo e úniko akshonista. Desaroyo i infrastruktura For di 2001, a elaborá plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un terminal nobo, ku un kapasidat pa 2,5 mion pasahero pa aña, a wòrdu habrí ofisialmente na novèmber 2006 pa Beatrix of the Netherlands. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i aproksimadamente 60.000 moveshon di avion.[3] Funshon regional E aeropuerto ta sirbi komo un sentro importante pa aviashon den e region di Nortoost Karibe. E ta e base di operashon pa Winair i funshoná komo e porta prinsipal pa islanan mas chikitu den e region, manera Anguilla, Saba, Sint Eustatius i Saint Barthélemy. Karakterístikanan Un di e aspektunan mas distintivo di e aeropuerto ta su aserkamentu di aterisahe. Un punta di e pista ta situa hopi serka di Maho Beach, loke ta hasi ku avionnan pasa na altitut hopi abou riba e playa ora nan ta aterisá. Esaki a hasi e sitio konosí internashonalmente, pero tambe ta krea situashonnan potensialmente peligroso pa bishitantenan. Otro aeropuerto riba e isla Ademas di PJIA, tin un aeropuerto mas chikitu na e parti franses di e isla, konosí komo Grand Case-Espérance Airport. E aeropuerto aki ta sirbi prinsipalmente buelonan regional chikitu. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ ewe4ikrl5s631edsbi30g4ccadntikq 199132 199131 2026-08-01T09:17:13Z Caribiana 8320 199132 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = | apertura = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Princess Juliana International Airport Holding Company N.V. | lat_deg = 18 | lat_min = 02 | lat_sec = 27 | lat_dir = N | lon_deg = 63 | lon_min = 06 | lon_sec = 32 | lon_dir = W | pais = {{SXM}} | pista = | operado = | website = http://www.sxmairport.com/ }} '''Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana''' (IATA: '''SXM''', ICAO: '''TNCM'''), konosí na [[ingles]] komo '''Princess Juliana International Airport''' (PJIA), ta e aeropuerto prinsipal di e [[Sint Maarten (isla)|isla di Sint Maarten]]. E ta sirbi tantu e [[Sint Maarten|parti hulandes]] komo e [[Sint Maarten (Fransia)|parti franses]] di e isla. E aeropuerto ta situá den e pais [[Sint Maarten]], serka di Simpson Bay Lagoon. El a haña su nòmber for di Reina [[Juliana di Hulanda]], kende ainda tabata prinses heredero tempu ku e aeropuerto a habri na 1943. Na 1944, el a bishitá e sitio, loke a kontribuí na e nòmber ofisial. E aeropuerto ta sirbi komo un sentro importante pa aviashon den e region di Nortoost Karibe. E ta e base di operashon pa Winair i funshoná komo e porta prinsipal pa islanan mas chikitu den e region, manera Anguilla, Saba, Sint Eustatius i Saint Barthélemy. Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V.<ref>[https://web.archive.org/web/20050526154747/http://www.pjiae.com/pdfs/company-profile.pdf Company profile - The Princess Juliana International Airport (PJIA)], sxm-airport.com (4 di mart 2005)</ref>, un kompania supsidiario di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V., ku gobièrnu di Sint Maarten komo úniko akshonista. == Infrastruktura i desaroyo == For di 2001, a elaborá plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un terminal nobo, ku un kapasidat pa 2,5 mion pasahero pa aña, a wòrdu habrí ofisialmente na novèmber 2006 pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]]. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i aproksimadamente 60.000 moveshon di avion.<ref>{{cite web |website=Sxmairport.com |url=http://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |title=Annual Report 2015 |access-date= |archive-date=2023-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709223107/https://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |url-status=dead }}</ref> E aeropuerto ta sirbi komo un sentro importante pa aviashon den e region di Nortost Karibe. E ta e base di operashon pa [[Winair]] i ta funshoná komo e hub prinsipal pa islanan mas chikitu den region, manera [[Anguilla]], [[Saba]], [[Sint Eustatius]] i [[Saint Barthélemy]]. ---- For di 2001, a traha plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un edifisio nobo di aeropuerto, ku un kapasidat pa 2.5 mion pasahero pa aña, a wordo habri ofisialmente pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]] na novèmber 2006. Komo parti di e di 70 aniversario na 2014, e aeropuerto a hasi un donashon di tres estatua di pelikan maron na gobièrnu. Nan a wòrdu poné riba e rotònde dilanti di e aeropuerto, huntu ku e lèternan di e kódigonan di aeropuerto di IATA di e aeropuertonan partner.<ref>The Daily Herald, [https://www.thedailyherald.sx/islands/national-bird-monument-at-airport-roundabout-restored National bird monument at airport roundabout restored], 9 juni 2021</ref> [[File:06-SXM-airport1s.jpg|thumb|left|200px|Interior di e terminal di Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana.]] Aeropuerto Internashonal di Prinsesa Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM) ta e aeropuerto prinsipal riba e isla karibense di Saint Martin. E aeropuerto ta situá na e parti hulandes di e isla, den e pais di Sint Maarten, serka di e kosta di Simpson Bay Lagoon. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i alrededor di 60.000 moveshon di avion.<ref>{{cite web |website=Sxmairport.com |url=http://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |title=Annual Report 2015 |access-date=2 March 2016 |archive-date=9 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709223107/https://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |url-status=dead }}</ref> E aeropuerto ta sirbi komo un sentro pa Winair i ta e porta prinsipal pa e Islanan Leeward mas chikitu, inkluyendo Anguilla, Saba, Saint Barthélemy i Sint Eustatius. E ta haya su nomber for di Reina Juliana di Hulanda, kende a baha eynan tempo cu e tabata heredero presunto na 1944, e aña despues cu e aeropuerto a habri. E aeropuerto tin aserkamentu di aterisahe di flyover na altitud hopi abou pasobra un punta di su pista ta sumamente serka di kosta i Maho Beach. Miéntras ku Prinsesa Juliana Internashonal ta e porta di aviashon prinsipal pa e isla, tin tambe un aeropuerto di uso públiko mas chikitu na e parti Franses, den e Kolektividat Franses di San Martin, yamá Aeropuerto Grand Case-Espérance. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =70946032|titulo=Princess Juliana International Airport}} {{References}} }} [[:Kategoria:Sint Maarten]] [[:Kategoria:Aviashon]] Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM), konosí na Ingles komo Princess Juliana International Airport (PJIA), ta e aeropuerto prinsipal di e isla di Sint Maarten. E ta sirbi tantu e parti hulandes komo e parti franses di e isla. E aeropuerto ta situá den e pais Sint Maarten, serka di Simpson Bay Lagoon. El a haña su nòmber for di Juliana of the Netherlands, kende ainda tabata prinses heredero tempu ku e aeropuerto a habri na 1943. Na 1944, el a bishitá e sitio, loke a kontribuí na e nòmber ofisial. Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V., ku ta un filial di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V., ku gobièrnu di Sint Maarten komo e úniko akshonista. Desaroyo i infrastruktura For di 2001, a elaborá plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un terminal nobo, ku un kapasidat pa 2,5 mion pasahero pa aña, a wòrdu habrí ofisialmente na novèmber 2006 pa Beatrix of the Netherlands. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i aproksimadamente 60.000 moveshon di avion.[3] Funshon regional E aeropuerto ta sirbi komo un sentro importante pa aviashon den e region di Nortoost Karibe. E ta e base di operashon pa Winair i funshoná komo e porta prinsipal pa islanan mas chikitu den e region, manera Anguilla, Saba, Sint Eustatius i Saint Barthélemy. Karakterístikanan Un di e aspektunan mas distintivo di e aeropuerto ta su aserkamentu di aterisahe. Un punta di e pista ta situa hopi serka di Maho Beach, loke ta hasi ku avionnan pasa na altitut hopi abou riba e playa ora nan ta aterisá. Esaki a hasi e sitio konosí internashonalmente, pero tambe ta krea situashonnan potensialmente peligroso pa bishitantenan. Otro aeropuerto riba e isla Ademas di PJIA, tin un aeropuerto mas chikitu na e parti franses di e isla, konosí komo Grand Case-Espérance Airport. E aeropuerto aki ta sirbi prinsipalmente buelonan regional chikitu. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ rveyvfi2vwe3g5r1p5cq0wbr3fyrtcu 199133 199132 2026-08-01T09:22:31Z Caribiana 8320 199133 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = | apertura = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Princess Juliana International Airport Holding Company N.V. | lat_deg = 18 | lat_min = 02 | lat_sec = 27 | lat_dir = N | lon_deg = 63 | lon_min = 06 | lon_sec = 32 | lon_dir = W | pais = {{SXM}} | pista = | operado = | website = http://www.sxmairport.com/ }} '''Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana''' (IATA: '''SXM''', ICAO: '''TNCM'''), konosí na [[ingles]] komo '''Princess Juliana International Airport''' (PJIA), ta e aeropuerto prinsipal di e [[Sint Maarten (isla)|isla di Sint Maarten]]. E ta sirbi tantu e [[Sint Maarten|parti hulandes]] komo e [[Sint Maarten (Fransia)|parti franses]] di e isla. E aeropuerto ta situá den e pais [[Sint Maarten]], serka di Simpson Bay Lagoon. El a haña su nòmber for di Reina [[Juliana di Hulanda]], kende ainda tabata prinses heredero tempu ku e aeropuerto a habri na 1943. Na 1944, el a bishitá e sitio, loke a kontribuí na e nòmber ofisial. Ademas di PJIA, tin un aeropuerto mas chikitu na e parti franses di e isla, konosí komo Aeropuerto Grand Case-Espérance. E aeropuerto aki ta sirbi prinsipalmente buelonan regional chikitu. == Infrastruktura i desaroyo == For di 2001, a elaborá plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un terminal nobo, ku un kapasidat pa 2,5 mion pasahero pa aña, a wòrdu habrí ofisialmente na novèmber 2006 pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]]. Un di e aspektunan mas distintivo di e aeropuerto ta su aserkamentu di aterisahe. Un punta di e pista ta situá hopi serka di Maho Beach, loke ta hasi ku avionnan pasa na altitut hopi abou riba e playa ora nan ta aterisá. Esaki a hasi e sitio konosí internashonalmente, pero tambe ta krea situashonnan potensialmente peligroso pa bishitante. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i aproksimadamente 60.000 moveshon di avion.<ref>{{cite web |website=Sxmairport.com |url=http://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |title=Annual Report 2015 |access-date= |archive-date=2023-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709223107/https://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |url-status=dead }}</ref> E aeropuerto ta sirbi komo un sentro importante pa aviashon den e region di Nortost Karibe. E ta e base di operashon pa [[Winair]] i ta funshoná komo e hub prinsipal pa islanan mas chikitu den region, manera [[Anguilla]], [[Saba]], [[Sint Eustatius]] i [[Saint Barthélemy]]. == Struktura == Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V.<ref>[https://web.archive.org/web/20050526154747/http://www.pjiae.com/pdfs/company-profile.pdf Company profile - The Princess Juliana International Airport (PJIA)], sxm-airport.com (4 di mart 2005)</ref>, un kompania supsidiario di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V., ku gobièrnu di Sint Maarten komo úniko akshonista. ---- For di 2001, a traha plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un edifisio nobo di aeropuerto, ku un kapasidat pa 2.5 mion pasahero pa aña, a wordo habri ofisialmente pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]] na novèmber 2006. Komo parti di e di 70 aniversario na 2014, e aeropuerto a hasi un donashon di tres estatua di pelikan maron na gobièrnu. Nan a wòrdu poné riba e rotònde dilanti di e aeropuerto, huntu ku e lèternan di e kódigonan di aeropuerto di IATA di e aeropuertonan partner.<ref>The Daily Herald, [https://www.thedailyherald.sx/islands/national-bird-monument-at-airport-roundabout-restored National bird monument at airport roundabout restored], 9 juni 2021</ref> [[File:06-SXM-airport1s.jpg|thumb|left|200px|Interior di e terminal di Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana.]] Aeropuerto Internashonal di Prinsesa Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM) ta e aeropuerto prinsipal riba e isla karibense di Saint Martin. E aeropuerto ta situá na e parti hulandes di e isla, den e pais di Sint Maarten, serka di e kosta di Simpson Bay Lagoon. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i alrededor di 60.000 moveshon di avion.<ref>{{cite web |website=Sxmairport.com |url=http://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |title=Annual Report 2015 |access-date=2 March 2016 |archive-date=9 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709223107/https://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |url-status=dead }}</ref> E aeropuerto ta sirbi komo un sentro pa Winair i ta e porta prinsipal pa e Islanan Leeward mas chikitu, inkluyendo Anguilla, Saba, Saint Barthélemy i Sint Eustatius. E ta haya su nomber for di Reina Juliana di Hulanda, kende a baha eynan tempo cu e tabata heredero presunto na 1944, e aña despues cu e aeropuerto a habri. E aeropuerto tin aserkamentu di aterisahe di flyover na altitud hopi abou pasobra un punta di su pista ta sumamente serka di kosta i Maho Beach. Miéntras ku Prinsesa Juliana Internashonal ta e porta di aviashon prinsipal pa e isla, tin tambe un aeropuerto di uso públiko mas chikitu na e parti Franses, den e Kolektividat Franses di San Martin, yamá Aeropuerto Grand Case-Espérance. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =70946032|titulo=Princess Juliana International Airport}} {{References}} }} [[:Kategoria:Sint Maarten]] [[:Kategoria:Aviashon]] Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM), konosí na Ingles komo Princess Juliana International Airport (PJIA), ta e aeropuerto prinsipal di e isla di Sint Maarten. E ta sirbi tantu e parti hulandes komo e parti franses di e isla. E aeropuerto ta situá den e pais Sint Maarten, serka di Simpson Bay Lagoon. El a haña su nòmber for di Juliana of the Netherlands, kende ainda tabata prinses heredero tempu ku e aeropuerto a habri na 1943. Na 1944, el a bishitá e sitio, loke a kontribuí na e nòmber ofisial. Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V., ku ta un filial di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V., ku gobièrnu di Sint Maarten komo e úniko akshonista. Desaroyo i infrastruktura For di 2001, a elaborá plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un terminal nobo, ku un kapasidat pa 2,5 mion pasahero pa aña, a wòrdu habrí ofisialmente na novèmber 2006 pa Beatrix of the Netherlands. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i aproksimadamente 60.000 moveshon di avion.[3] Funshon regional E aeropuerto ta sirbi komo un sentro importante pa aviashon den e region di Nortoost Karibe. E ta e base di operashon pa Winair i funshoná komo e porta prinsipal pa islanan mas chikitu den e region, manera Anguilla, Saba, Sint Eustatius i Saint Barthélemy. Karakterístikanan Un di e aspektunan mas distintivo di e aeropuerto ta su aserkamentu di aterisahe. Un punta di e pista ta situa hopi serka di Maho Beach, loke ta hasi ku avionnan pasa na altitut hopi abou riba e playa ora nan ta aterisá. Esaki a hasi e sitio konosí internashonalmente, pero tambe ta krea situashonnan potensialmente peligroso pa bishitantenan. Otro aeropuerto riba e isla Ademas di PJIA, tin un aeropuerto mas chikitu na e parti franses di e isla, konosí komo Grand Case-Espérance Airport. E aeropuerto aki ta sirbi prinsipalmente buelonan regional chikitu. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ 7sr6czxde8oreabvueltegnf7jafojo 199134 199133 2026-08-01T09:25:43Z Caribiana 8320 199134 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = | apertura = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Princess Juliana International Airport Holding Company N.V. | lat_deg = 18 | lat_min = 02 | lat_sec = 27 | lat_dir = N | lon_deg = 63 | lon_min = 06 | lon_sec = 32 | lon_dir = W | pais = {{SXM}} | pista = | operado = Princess Juliana International Operating Company N.V. | director = Michael Cleaver | website = http://www.sxmairport.com/ }} '''Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana''' (IATA: '''SXM''', ICAO: '''TNCM'''), konosí na [[ingles]] komo '''Princess Juliana International Airport''' (PJIA), ta e aeropuerto prinsipal di e [[Sint Maarten (isla)|isla di Sint Maarten]]. E ta sirbi tantu e [[Sint Maarten|parti hulandes]] komo e [[Sint Maarten (Fransia)|parti franses]] di e isla. E aeropuerto ta situá den e pais [[Sint Maarten]], serka di Simpson Bay Lagoon. El a haña su nòmber for di Reina [[Juliana di Hulanda]], kende ainda tabata prinses heredero tempu ku e aeropuerto a habri na 1943. Na 1944, el a bishitá e sitio, loke a kontribuí na e nòmber ofisial. Ademas di PJIA, tin un aeropuerto mas chikitu na e parti franses di e isla, konosí komo Aeropuerto Grand Case-Espérance. E aeropuerto aki ta sirbi prinsipalmente buelonan regional chikitu. == Infrastruktura i desaroyo == For di 2001, a elaborá plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un terminal nobo, ku un kapasidat pa 2,5 mion pasahero pa aña, a wòrdu habrí ofisialmente na novèmber 2006 pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]]. Un di e aspektunan mas distintivo di e aeropuerto ta su aserkamentu di aterisahe. Un punta di e pista ta situá hopi serka di Maho Beach, loke ta hasi ku avionnan pasa na altitut hopi abou riba e playa ora nan ta aterisá. Esaki a hasi e sitio konosí internashonalmente, pero tambe ta krea situashonnan potensialmente peligroso pa bishitante. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i aproksimadamente 60.000 moveshon di avion.<ref>{{cite web |website=Sxmairport.com |url=http://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |title=Annual Report 2015 |access-date= |archive-date=2023-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709223107/https://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |url-status=dead }}</ref> E aeropuerto ta sirbi komo un sentro importante pa aviashon den e region di Nortost Karibe. E ta e base di operashon pa [[Winair]] i ta funshoná komo e hub prinsipal pa islanan mas chikitu den region, manera [[Anguilla]], [[Saba]], [[Sint Eustatius]] i [[Saint Barthélemy]]. == Struktura == Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V.<ref>[https://web.archive.org/web/20050526154747/http://www.pjiae.com/pdfs/company-profile.pdf Company profile - The Princess Juliana International Airport (PJIA)], sxm-airport.com (4 di mart 2005)</ref>, un kompania supsidiario di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V., ku gobièrnu di Sint Maarten komo úniko akshonista. ---- For di 2001, a traha plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un edifisio nobo di aeropuerto, ku un kapasidat pa 2.5 mion pasahero pa aña, a wordo habri ofisialmente pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]] na novèmber 2006. Komo parti di e di 70 aniversario na 2014, e aeropuerto a hasi un donashon di tres estatua di pelikan maron na gobièrnu. Nan a wòrdu poné riba e rotònde dilanti di e aeropuerto, huntu ku e lèternan di e kódigonan di aeropuerto di IATA di e aeropuertonan partner.<ref>The Daily Herald, [https://www.thedailyherald.sx/islands/national-bird-monument-at-airport-roundabout-restored National bird monument at airport roundabout restored], 9 juni 2021</ref> [[File:06-SXM-airport1s.jpg|thumb|left|200px|Interior di e terminal di Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana.]] Aeropuerto Internashonal di Prinsesa Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM) ta e aeropuerto prinsipal riba e isla karibense di Saint Martin. E aeropuerto ta situá na e parti hulandes di e isla, den e pais di Sint Maarten, serka di e kosta di Simpson Bay Lagoon. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i alrededor di 60.000 moveshon di avion.<ref>{{cite web |website=Sxmairport.com |url=http://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |title=Annual Report 2015 |access-date=2 March 2016 |archive-date=9 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709223107/https://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |url-status=dead }}</ref> E aeropuerto ta sirbi komo un sentro pa Winair i ta e porta prinsipal pa e Islanan Leeward mas chikitu, inkluyendo Anguilla, Saba, Saint Barthélemy i Sint Eustatius. E ta haya su nomber for di Reina Juliana di Hulanda, kende a baha eynan tempo cu e tabata heredero presunto na 1944, e aña despues cu e aeropuerto a habri. E aeropuerto tin aserkamentu di aterisahe di flyover na altitud hopi abou pasobra un punta di su pista ta sumamente serka di kosta i Maho Beach. Miéntras ku Prinsesa Juliana Internashonal ta e porta di aviashon prinsipal pa e isla, tin tambe un aeropuerto di uso públiko mas chikitu na e parti Franses, den e Kolektividat Franses di San Martin, yamá Aeropuerto Grand Case-Espérance. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =70946032|titulo=Princess Juliana International Airport}} {{References}} }} [[:Kategoria:Sint Maarten]] [[:Kategoria:Aviashon]] Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM), konosí na Ingles komo Princess Juliana International Airport (PJIA), ta e aeropuerto prinsipal di e isla di Sint Maarten. E ta sirbi tantu e parti hulandes komo e parti franses di e isla. E aeropuerto ta situá den e pais Sint Maarten, serka di Simpson Bay Lagoon. El a haña su nòmber for di Juliana of the Netherlands, kende ainda tabata prinses heredero tempu ku e aeropuerto a habri na 1943. Na 1944, el a bishitá e sitio, loke a kontribuí na e nòmber ofisial. Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V., ku ta un filial di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V., ku gobièrnu di Sint Maarten komo e úniko akshonista. Desaroyo i infrastruktura For di 2001, a elaborá plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un terminal nobo, ku un kapasidat pa 2,5 mion pasahero pa aña, a wòrdu habrí ofisialmente na novèmber 2006 pa Beatrix of the Netherlands. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i aproksimadamente 60.000 moveshon di avion.[3] Funshon regional E aeropuerto ta sirbi komo un sentro importante pa aviashon den e region di Nortoost Karibe. E ta e base di operashon pa Winair i funshoná komo e porta prinsipal pa islanan mas chikitu den e region, manera Anguilla, Saba, Sint Eustatius i Saint Barthélemy. Karakterístikanan Un di e aspektunan mas distintivo di e aeropuerto ta su aserkamentu di aterisahe. Un punta di e pista ta situa hopi serka di Maho Beach, loke ta hasi ku avionnan pasa na altitut hopi abou riba e playa ora nan ta aterisá. Esaki a hasi e sitio konosí internashonalmente, pero tambe ta krea situashonnan potensialmente peligroso pa bishitantenan. Otro aeropuerto riba e isla Ademas di PJIA, tin un aeropuerto mas chikitu na e parti franses di e isla, konosí komo Grand Case-Espérance Airport. E aeropuerto aki ta sirbi prinsipalmente buelonan regional chikitu. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ hxnxo2uxoobg263i9db5sehlcp8uuer 199135 199134 2026-08-01T09:27:06Z Caribiana 8320 199135 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | sirbi = [[Sint Maarten (isla)|Isla di Sint Maarten]] | funda = | apertura = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Princess Juliana International Airport Holding Company N.V. | lat_deg = 18 | lat_min = 02 | lat_sec = 27 | lat_dir = N | lon_deg = 63 | lon_min = 06 | lon_sec = 32 | lon_dir = W | pais = {{SXM}} | pista = | operado = Princess Juliana International Operating Company N.V. | director = Michael Cleaver | website = http://www.sxmairport.com/ }} '''Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana''' (IATA: '''SXM''', ICAO: '''TNCM'''), konosí na [[ingles]] komo '''Princess Juliana International Airport''' (PJIA), ta e aeropuerto prinsipal di e [[Sint Maarten (isla)|isla di Sint Maarten]]. E ta sirbi tantu e [[Sint Maarten|parti hulandes]] komo e [[Sint Maarten (Fransia)|parti franses]] di e isla. E aeropuerto ta situá den e pais [[Sint Maarten]], serka di Simpson Bay Lagoon. El a haña su nòmber for di Reina [[Juliana di Hulanda]], kende ainda tabata prinses heredero tempu ku e aeropuerto a habri na 1943. Na 1944, el a bishitá e sitio, loke a kontribuí na e nòmber ofisial. Ademas di PJIA, tin un aeropuerto mas chikitu na e parti franses di e isla, konosí komo Aeropuerto Grand Case-Espérance. E aeropuerto aki ta sirbi prinsipalmente buelonan regional chikitu. == Infrastruktura i desaroyo == For di 2001, a elaborá plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un terminal nobo, ku un kapasidat pa 2,5 mion pasahero pa aña, a wòrdu habrí ofisialmente na novèmber 2006 pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]]. Un di e aspektunan mas distintivo di e aeropuerto ta su aserkamentu di aterisahe. Un punta di e pista ta situá hopi serka di Maho Beach, loke ta hasi ku avionnan pasa na altitut hopi abou riba e playa ora nan ta aterisá. Esaki a hasi e sitio konosí internashonalmente, pero tambe ta krea situashonnan potensialmente peligroso pa bishitante. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i aproksimadamente 60.000 moveshon di avion.<ref>{{cite web |website=Sxmairport.com |url=http://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |title=Annual Report 2015 |access-date= |archive-date=2023-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709223107/https://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |url-status=dead }}</ref> E aeropuerto ta sirbi komo un sentro importante pa aviashon den e region di Nortost Karibe. E ta e base di operashon pa [[Winair]] i ta funshoná komo e hub prinsipal pa islanan mas chikitu den region, manera [[Anguilla]], [[Saba]], [[Sint Eustatius]] i [[Saint Barthélemy]]. == Struktura == Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V.<ref>[https://web.archive.org/web/20050526154747/http://www.pjiae.com/pdfs/company-profile.pdf Company profile - The Princess Juliana International Airport (PJIA)], sxm-airport.com (4 di mart 2005)</ref>, un kompania supsidiario di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V., ku gobièrnu di Sint Maarten komo úniko akshonista. ---- For di 2001, a traha plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un edifisio nobo di aeropuerto, ku un kapasidat pa 2.5 mion pasahero pa aña, a wordo habri ofisialmente pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]] na novèmber 2006. Komo parti di e di 70 aniversario na 2014, e aeropuerto a hasi un donashon di tres estatua di pelikan maron na gobièrnu. Nan a wòrdu poné riba e rotònde dilanti di e aeropuerto, huntu ku e lèternan di e kódigonan di aeropuerto di IATA di e aeropuertonan partner.<ref>The Daily Herald, [https://www.thedailyherald.sx/islands/national-bird-monument-at-airport-roundabout-restored National bird monument at airport roundabout restored], 9 juni 2021</ref> [[File:06-SXM-airport1s.jpg|thumb|left|200px|Interior di e terminal di Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana.]] Aeropuerto Internashonal di Prinsesa Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM) ta e aeropuerto prinsipal riba e isla karibense di Saint Martin. E aeropuerto ta situá na e parti hulandes di e isla, den e pais di Sint Maarten, serka di e kosta di Simpson Bay Lagoon. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i alrededor di 60.000 moveshon di avion.<ref>{{cite web |website=Sxmairport.com |url=http://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |title=Annual Report 2015 |access-date=2 March 2016 |archive-date=9 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709223107/https://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |url-status=dead }}</ref> E aeropuerto ta sirbi komo un sentro pa Winair i ta e porta prinsipal pa e Islanan Leeward mas chikitu, inkluyendo Anguilla, Saba, Saint Barthélemy i Sint Eustatius. E ta haya su nomber for di Reina Juliana di Hulanda, kende a baha eynan tempo cu e tabata heredero presunto na 1944, e aña despues cu e aeropuerto a habri. E aeropuerto tin aserkamentu di aterisahe di flyover na altitud hopi abou pasobra un punta di su pista ta sumamente serka di kosta i Maho Beach. Miéntras ku Prinsesa Juliana Internashonal ta e porta di aviashon prinsipal pa e isla, tin tambe un aeropuerto di uso públiko mas chikitu na e parti Franses, den e Kolektividat Franses di San Martin, yamá Aeropuerto Grand Case-Espérance. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =70946032|titulo=Princess Juliana International Airport}} {{References}} }} [[:Kategoria:Sint Maarten]] [[:Kategoria:Aviashon]] Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM), konosí na Ingles komo Princess Juliana International Airport (PJIA), ta e aeropuerto prinsipal di e isla di Sint Maarten. E ta sirbi tantu e parti hulandes komo e parti franses di e isla. E aeropuerto ta situá den e pais Sint Maarten, serka di Simpson Bay Lagoon. El a haña su nòmber for di Juliana of the Netherlands, kende ainda tabata prinses heredero tempu ku e aeropuerto a habri na 1943. Na 1944, el a bishitá e sitio, loke a kontribuí na e nòmber ofisial. Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V., ku ta un filial di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V., ku gobièrnu di Sint Maarten komo e úniko akshonista. Desaroyo i infrastruktura For di 2001, a elaborá plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un terminal nobo, ku un kapasidat pa 2,5 mion pasahero pa aña, a wòrdu habrí ofisialmente na novèmber 2006 pa Beatrix of the Netherlands. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i aproksimadamente 60.000 moveshon di avion.[3] Funshon regional E aeropuerto ta sirbi komo un sentro importante pa aviashon den e region di Nortoost Karibe. E ta e base di operashon pa Winair i funshoná komo e porta prinsipal pa islanan mas chikitu den e region, manera Anguilla, Saba, Sint Eustatius i Saint Barthélemy. Karakterístikanan Un di e aspektunan mas distintivo di e aeropuerto ta su aserkamentu di aterisahe. Un punta di e pista ta situa hopi serka di Maho Beach, loke ta hasi ku avionnan pasa na altitut hopi abou riba e playa ora nan ta aterisá. Esaki a hasi e sitio konosí internashonalmente, pero tambe ta krea situashonnan potensialmente peligroso pa bishitantenan. Otro aeropuerto riba e isla Ademas di PJIA, tin un aeropuerto mas chikitu na e parti franses di e isla, konosí komo Grand Case-Espérance Airport. E aeropuerto aki ta sirbi prinsipalmente buelonan regional chikitu. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ fklmhk1ezx3lzrehlmjv0uu9iir958x 199136 199135 2026-08-01T09:36:32Z Caribiana 8320 199136 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | sirbi = [[Sint Maarten (isla)|Isla di Sint Maarten]] | funda = | apertura = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Princess Juliana International Airport Holding Company N.V. | lat_deg = 18 | lat_min = 02 | lat_sec = 27 | lat_dir = N | lon_deg = 63 | lon_min = 06 | lon_sec = 32 | lon_dir = W | pais = {{SXM}} | pista = | operado = Princess Juliana International Operating Company N.V. | director = Michael Cleaver | website = http://www.sxmairport.com/ }} '''Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana''' (IATA: '''SXM''', ICAO: '''TNCM'''), konosí na [[ingles]] komo '''Princess Juliana International Airport''' (PJIA), ta e aeropuerto prinsipal di e [[Sint Maarten (isla)|isla di Sint Maarten]]. E ta sirbi tantu e [[Sint Maarten|parti hulandes]] komo e [[Sint Maarten (Fransia)|parti franses]] di e isla. E aeropuerto ta situá den e pais [[Sint Maarten]], serka di Simpson Bay Lagoon. El a haña su nòmber for di Reina [[Juliana di Hulanda]], kende ainda tabata prinses heredero tempu ku e aeropuerto a habri na 1943. Na 1944, el a bishitá e sitio, loke a kontribuí na e nòmber ofisial. Ademas di PJIA, tin un aeropuerto mas chikitu na e parti franses di e isla, konosí komo Aeropuerto Grand Case-Espérance. E aeropuerto aki ta sirbi prinsipalmente buelonan regional chikitu. == Historia == Na 1942, durante e altura di e [[Di Dos Guera Mundial]], e ehérsito merikano a konstruí un pista di aterisahe kaminda e PJIA moderno ta eksistí awendia pa e propósitonan di monitoriá i kontrarestá aktividatnan supmarino di nazi den e área. Pa 1944, e promé buelo no-militar ku tabata transportá pasaheronan sivil, un avion di KLM, a baha na Sint Maarten riba e vliegveld. E aeropuerto konstruí seguidamente riba e sitio despues a wòrdu nombrá na honor di Prinsesa Juliana di Hulanda ku tabata abordo e buelo inougural ei.<ref>[https://www.centralbank.cw/storage/app/media/economic_bulletins_2024/20240927_feature_article_princess_juliana_international_airport_economic_bulletin_september_2024.pdf Princess Juliana International Airport An Economic Profile], [[Banko Sentral di Kòrsou i Sint Maarten|CBSC]] Economic Bulletin (sèptèmber 2024)</ref> == Infrastruktura i desaroyo == For di 2001, a elaborá plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un terminal nobo, ku un kapasidat pa 2,5 mion pasahero pa aña, a wòrdu habrí ofisialmente na novèmber 2006 pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]]. Un di e aspektunan mas distintivo di e aeropuerto ta su aserkamentu di aterisahe. Un punta di e pista ta situá hopi serka di Maho Beach, loke ta hasi ku avionnan pasa na altitut hopi abou riba e playa ora nan ta aterisá. Esaki a hasi e sitio konosí internashonalmente, pero tambe ta krea situashonnan potensialmente peligroso pa bishitante. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i aproksimadamente 60.000 moveshon di avion.<ref>{{cite web |website=Sxmairport.com |url=http://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |title=Annual Report 2015 |access-date= |archive-date=2023-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709223107/https://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |url-status=dead }}</ref> E aeropuerto ta sirbi komo un sentro importante pa aviashon den e region di Nortost Karibe. E ta e base di operashon pa [[Winair]] i ta funshoná komo e hub prinsipal pa islanan mas chikitu den region, manera [[Anguilla]], [[Saba]], [[Sint Eustatius]] i [[Saint Barthélemy]]. == Struktura == Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V.<ref>[https://web.archive.org/web/20050526154747/http://www.pjiae.com/pdfs/company-profile.pdf Company profile - The Princess Juliana International Airport (PJIA)], sxm-airport.com (4 di mart 2005)</ref>, un kompania supsidiario di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V., ku gobièrnu di Sint Maarten komo úniko akshonista. ---- For di 2001, a traha plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un edifisio nobo di aeropuerto, ku un kapasidat pa 2.5 mion pasahero pa aña, a wordo habri ofisialmente pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]] na novèmber 2006. Komo parti di e di 70 aniversario na 2014, e aeropuerto a hasi un donashon di tres estatua di pelikan maron na gobièrnu. Nan a wòrdu poné riba e rotònde dilanti di e aeropuerto, huntu ku e lèternan di e kódigonan di aeropuerto di IATA di e aeropuertonan partner.<ref>The Daily Herald, [https://www.thedailyherald.sx/islands/national-bird-monument-at-airport-roundabout-restored National bird monument at airport roundabout restored], 9 juni 2021</ref> [[File:06-SXM-airport1s.jpg|thumb|left|200px|Interior di e terminal di Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana.]] Aeropuerto Internashonal di Prinsesa Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM) ta e aeropuerto prinsipal riba e isla karibense di Saint Martin. E aeropuerto ta situá na e parti hulandes di e isla, den e pais di Sint Maarten, serka di e kosta di Simpson Bay Lagoon. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i alrededor di 60.000 moveshon di avion.<ref>{{cite web |website=Sxmairport.com |url=http://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |title=Annual Report 2015 |access-date=2 March 2016 |archive-date=9 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709223107/https://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |url-status=dead }}</ref> E aeropuerto ta sirbi komo un sentro pa Winair i ta e porta prinsipal pa e Islanan Leeward mas chikitu, inkluyendo Anguilla, Saba, Saint Barthélemy i Sint Eustatius. E ta haya su nomber for di Reina Juliana di Hulanda, kende a baha eynan tempo cu e tabata heredero presunto na 1944, e aña despues cu e aeropuerto a habri. E aeropuerto tin aserkamentu di aterisahe di flyover na altitud hopi abou pasobra un punta di su pista ta sumamente serka di kosta i Maho Beach. Miéntras ku Prinsesa Juliana Internashonal ta e porta di aviashon prinsipal pa e isla, tin tambe un aeropuerto di uso públiko mas chikitu na e parti Franses, den e Kolektividat Franses di San Martin, yamá Aeropuerto Grand Case-Espérance. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =70946032|titulo=Princess Juliana International Airport}} {{References}} }} [[:Kategoria:Sint Maarten]] [[:Kategoria:Aviashon]] Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM), konosí na Ingles komo Princess Juliana International Airport (PJIA), ta e aeropuerto prinsipal di e isla di Sint Maarten. E ta sirbi tantu e parti hulandes komo e parti franses di e isla. E aeropuerto ta situá den e pais Sint Maarten, serka di Simpson Bay Lagoon. El a haña su nòmber for di Juliana of the Netherlands, kende ainda tabata prinses heredero tempu ku e aeropuerto a habri na 1943. Na 1944, el a bishitá e sitio, loke a kontribuí na e nòmber ofisial. Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V., ku ta un filial di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V., ku gobièrnu di Sint Maarten komo e úniko akshonista. Desaroyo i infrastruktura For di 2001, a elaborá plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un terminal nobo, ku un kapasidat pa 2,5 mion pasahero pa aña, a wòrdu habrí ofisialmente na novèmber 2006 pa Beatrix of the Netherlands. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i aproksimadamente 60.000 moveshon di avion.[3] Funshon regional E aeropuerto ta sirbi komo un sentro importante pa aviashon den e region di Nortoost Karibe. E ta e base di operashon pa Winair i funshoná komo e porta prinsipal pa islanan mas chikitu den e region, manera Anguilla, Saba, Sint Eustatius i Saint Barthélemy. Karakterístikanan Un di e aspektunan mas distintivo di e aeropuerto ta su aserkamentu di aterisahe. Un punta di e pista ta situa hopi serka di Maho Beach, loke ta hasi ku avionnan pasa na altitut hopi abou riba e playa ora nan ta aterisá. Esaki a hasi e sitio konosí internashonalmente, pero tambe ta krea situashonnan potensialmente peligroso pa bishitantenan. Otro aeropuerto riba e isla Ademas di PJIA, tin un aeropuerto mas chikitu na e parti franses di e isla, konosí komo Grand Case-Espérance Airport. E aeropuerto aki ta sirbi prinsipalmente buelonan regional chikitu. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ 6mmc7nfulgn92hmol542zy76wze2m7y 199137 199136 2026-08-01T09:41:47Z Caribiana 8320 /* Struktura */ 199137 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | sirbi = [[Sint Maarten (isla)|Isla di Sint Maarten]] | funda = | apertura = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Princess Juliana International Airport Holding Company N.V. | lat_deg = 18 | lat_min = 02 | lat_sec = 27 | lat_dir = N | lon_deg = 63 | lon_min = 06 | lon_sec = 32 | lon_dir = W | pais = {{SXM}} | pista = | operado = Princess Juliana International Operating Company N.V. | director = Michael Cleaver | website = http://www.sxmairport.com/ }} '''Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana''' (IATA: '''SXM''', ICAO: '''TNCM'''), konosí na [[ingles]] komo '''Princess Juliana International Airport''' (PJIA), ta e aeropuerto prinsipal di e [[Sint Maarten (isla)|isla di Sint Maarten]]. E ta sirbi tantu e [[Sint Maarten|parti hulandes]] komo e [[Sint Maarten (Fransia)|parti franses]] di e isla. E aeropuerto ta situá den e pais [[Sint Maarten]], serka di Simpson Bay Lagoon. El a haña su nòmber for di Reina [[Juliana di Hulanda]], kende ainda tabata prinses heredero tempu ku e aeropuerto a habri na 1943. Na 1944, el a bishitá e sitio, loke a kontribuí na e nòmber ofisial. Ademas di PJIA, tin un aeropuerto mas chikitu na e parti franses di e isla, konosí komo Aeropuerto Grand Case-Espérance. E aeropuerto aki ta sirbi prinsipalmente buelonan regional chikitu. == Historia == Na 1942, durante e altura di e [[Di Dos Guera Mundial]], e ehérsito merikano a konstruí un pista di aterisahe kaminda e PJIA moderno ta eksistí awendia pa e propósitonan di monitoriá i kontrarestá aktividatnan supmarino di nazi den e área. Pa 1944, e promé buelo no-militar ku tabata transportá pasaheronan sivil, un avion di KLM, a baha na Sint Maarten riba e vliegveld. E aeropuerto konstruí seguidamente riba e sitio despues a wòrdu nombrá na honor di Prinsesa Juliana di Hulanda ku tabata abordo e buelo inougural ei.<ref>[https://www.centralbank.cw/storage/app/media/economic_bulletins_2024/20240927_feature_article_princess_juliana_international_airport_economic_bulletin_september_2024.pdf Princess Juliana International Airport An Economic Profile], [[Banko Sentral di Kòrsou i Sint Maarten|CBSC]] Economic Bulletin (sèptèmber 2024)</ref> == Infrastruktura i desaroyo == For di 2001, a elaborá plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un terminal nobo, ku un kapasidat pa 2,5 mion pasahero pa aña, a wòrdu habrí ofisialmente na novèmber 2006 pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]]. Un di e aspektunan mas distintivo di e aeropuerto ta su aserkamentu di aterisahe. Un punta di e pista ta situá hopi serka di Maho Beach, loke ta hasi ku avionnan pasa na altitut hopi abou riba e playa ora nan ta aterisá. Esaki a hasi e sitio konosí internashonalmente, pero tambe ta krea situashonnan potensialmente peligroso pa bishitante. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i aproksimadamente 60.000 moveshon di avion.<ref>{{cite web |website=Sxmairport.com |url=http://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |title=Annual Report 2015 |access-date= |archive-date=2023-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709223107/https://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |url-status=dead }}</ref> E aeropuerto ta sirbi komo un sentro importante pa aviashon den e region di Nortost Karibe. E ta e base di operashon pa [[Winair]] i ta funshoná komo e hub prinsipal pa islanan mas chikitu den region, manera [[Anguilla]], [[Saba]], [[Sint Eustatius]] i [[Saint Barthélemy]]. == Organisashon == PJIA su kantidat total di empleado tabata 305 ekivalente di tempu kompletu (FTEs) na 2024, hasiendo e ta un di e dunadónan di trabou individual mas grandi na Sint Maarten, ekskluyendo gobièrnu. Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V.<ref>[https://web.archive.org/web/20050526154747/http://www.pjiae.com/pdfs/company-profile.pdf Company profile - The Princess Juliana International Airport (PJIA)], sxm-airport.com (4 di mart 2005)</ref>, un kompania supsidiario di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V., ku gobièrnu di Sint Maarten komo úniko akshonista. ---- For di 2001, a traha plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un edifisio nobo di aeropuerto, ku un kapasidat pa 2.5 mion pasahero pa aña, a wordo habri ofisialmente pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]] na novèmber 2006. Komo parti di e di 70 aniversario na 2014, e aeropuerto a hasi un donashon di tres estatua di pelikan maron na gobièrnu. Nan a wòrdu poné riba e rotònde dilanti di e aeropuerto, huntu ku e lèternan di e kódigonan di aeropuerto di IATA di e aeropuertonan partner.<ref>The Daily Herald, [https://www.thedailyherald.sx/islands/national-bird-monument-at-airport-roundabout-restored National bird monument at airport roundabout restored], 9 juni 2021</ref> [[File:06-SXM-airport1s.jpg|thumb|left|200px|Interior di e terminal di Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana.]] Aeropuerto Internashonal di Prinsesa Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM) ta e aeropuerto prinsipal riba e isla karibense di Saint Martin. E aeropuerto ta situá na e parti hulandes di e isla, den e pais di Sint Maarten, serka di e kosta di Simpson Bay Lagoon. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i alrededor di 60.000 moveshon di avion.<ref>{{cite web |website=Sxmairport.com |url=http://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |title=Annual Report 2015 |access-date=2 March 2016 |archive-date=9 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709223107/https://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |url-status=dead }}</ref> E aeropuerto ta sirbi komo un sentro pa Winair i ta e porta prinsipal pa e Islanan Leeward mas chikitu, inkluyendo Anguilla, Saba, Saint Barthélemy i Sint Eustatius. E ta haya su nomber for di Reina Juliana di Hulanda, kende a baha eynan tempo cu e tabata heredero presunto na 1944, e aña despues cu e aeropuerto a habri. E aeropuerto tin aserkamentu di aterisahe di flyover na altitud hopi abou pasobra un punta di su pista ta sumamente serka di kosta i Maho Beach. Miéntras ku Prinsesa Juliana Internashonal ta e porta di aviashon prinsipal pa e isla, tin tambe un aeropuerto di uso públiko mas chikitu na e parti Franses, den e Kolektividat Franses di San Martin, yamá Aeropuerto Grand Case-Espérance. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =70946032|titulo=Princess Juliana International Airport}} {{References}} }} [[:Kategoria:Sint Maarten]] [[:Kategoria:Aviashon]] Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM), konosí na Ingles komo Princess Juliana International Airport (PJIA), ta e aeropuerto prinsipal di e isla di Sint Maarten. E ta sirbi tantu e parti hulandes komo e parti franses di e isla. E aeropuerto ta situá den e pais Sint Maarten, serka di Simpson Bay Lagoon. El a haña su nòmber for di Juliana of the Netherlands, kende ainda tabata prinses heredero tempu ku e aeropuerto a habri na 1943. Na 1944, el a bishitá e sitio, loke a kontribuí na e nòmber ofisial. Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V., ku ta un filial di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V., ku gobièrnu di Sint Maarten komo e úniko akshonista. Desaroyo i infrastruktura For di 2001, a elaborá plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un terminal nobo, ku un kapasidat pa 2,5 mion pasahero pa aña, a wòrdu habrí ofisialmente na novèmber 2006 pa Beatrix of the Netherlands. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i aproksimadamente 60.000 moveshon di avion.[3] Funshon regional E aeropuerto ta sirbi komo un sentro importante pa aviashon den e region di Nortoost Karibe. E ta e base di operashon pa Winair i funshoná komo e porta prinsipal pa islanan mas chikitu den e region, manera Anguilla, Saba, Sint Eustatius i Saint Barthélemy. Karakterístikanan Un di e aspektunan mas distintivo di e aeropuerto ta su aserkamentu di aterisahe. Un punta di e pista ta situa hopi serka di Maho Beach, loke ta hasi ku avionnan pasa na altitut hopi abou riba e playa ora nan ta aterisá. Esaki a hasi e sitio konosí internashonalmente, pero tambe ta krea situashonnan potensialmente peligroso pa bishitantenan. Otro aeropuerto riba e isla Ademas di PJIA, tin un aeropuerto mas chikitu na e parti franses di e isla, konosí komo Grand Case-Espérance Airport. E aeropuerto aki ta sirbi prinsipalmente buelonan regional chikitu. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ 6rb6cogujolj0vhvpowsqb1920v9ux1 199141 199137 2026-08-01T09:53:03Z Caribiana 8320 199141 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | nomber oficial = Princess Juliana International Airport | imagen = | tipo = Públiko | sirbi = [[Sint Maarten (isla)|Isla di Sint Maarten]] | funda = | apertura = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Princess Juliana International Airport Holding Company N.V. | lat_deg = 18 | lat_min = 02 | lat_sec = 27 | lat_dir = N | lon_deg = 63 | lon_min = 06 | lon_sec = 32 | lon_dir = W | pais = {{SXM}} | pista = | operado = Princess Juliana International Operating Company N.V. | website = http://www.sxmairport.com/ }} '''Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana''' (IATA: '''SXM''', ICAO: '''TNCM'''), konosí na [[ingles]] komo '''Princess Juliana International Airport''' (PJIA), ta e aeropuerto prinsipal di e [[Sint Maarten (isla)|isla di Sint Maarten]]. E ta sirbi tantu e [[Sint Maarten|parti hulandes]] komo e [[Sint Maarten (Fransia)|parti franses]] di e isla. E aeropuerto ta situá den e pais [[Sint Maarten]], serka di Simpson Bay Lagoon. El a haña su nòmber for di Reina [[Juliana di Hulanda]], kende ainda tabata prinses heredero tempu ku e aeropuerto a habri na 1943. Na 1944, el a bishitá e sitio, loke a kontribuí na e nòmber ofisial. Ademas di PJIA, tin un aeropuerto mas chikitu na e parti franses di e isla, konosí komo Aeropuerto Grand Case-Espérance. E aeropuerto aki ta sirbi prinsipalmente buelonan regional chikitu. == Historia == Na 1942, durante e altura di e [[Di Dos Guera Mundial]], e ehérsito merikano a konstruí un pista di aterisahe kaminda e PJIA moderno ta eksistí awendia pa e propósitonan di monitoriá i kontrarestá aktividatnan supmarino di nazi den e área. Pa 1944, e promé buelo no-militar ku tabata transportá pasaheronan sivil, un avion di KLM, a baha na Sint Maarten riba e vliegveld. E aeropuerto konstruí seguidamente riba e sitio despues a wòrdu nombrá na honor di Prinsesa Juliana di Hulanda ku tabata abordo e buelo inougural ei.<ref name="CBCS">[https://www.centralbank.cw/storage/app/media/economic_bulletins_2024/20240927_feature_article_princess_juliana_international_airport_economic_bulletin_september_2024.pdf Princess Juliana International Airport An Economic Profile], [[Banko Sentral di Kòrsou i Sint Maarten|CBCS]] Economic Bulletin (sèptèmber 2024)</ref> == Infrastruktura i desaroyo == For di 2001, a elaborá plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un terminal nobo, ku un kapasidat pa 2,5 mion pasahero pa aña, a wòrdu habrí ofisialmente na novèmber 2006 pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]]. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i aproksimadamente 60.000 moveshon di avion.<ref>{{cite web |website=Sxmairport.com |url=http://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |title=Annual Report 2015 |access-date= |archive-date=2023-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709223107/https://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |url-status=dead }}</ref> E aeropuerto ta sirbi komo un sentro importante pa aviashon den e region di Nortost Karibe. E ta e base di operashon pa [[Winair]] i ta funshoná komo e hub prinsipal pa islanan mas chikitu den region, manera [[Anguilla]], [[Saba]], [[Sint Eustatius]] i [[Saint Barthélemy]]. E aeropuerto, ku ta konektá ku Oropa dor di KLM i vários kompania di aviashon franses, ta internashonalmente konosí prinsipalmente pa Maho Beach.<ref name="cleaver"/> Avionnan ta bula hopi abou riba e playa ei promé ku baha riba e pista situá direktamente su tras, hasiendo esaki un atrakshon turístiko prinsipal.<ref name="cleaver"/> Un di e aspektunan mas distintivo di e aeropuerto ta su aserkamentu di aterisahe. Un punta di e pista ta situá hopi serka di Maho Beach, loke ta hasi ku avionnan pasa na altitut hopi abou riba e playa ora nan ta aterisá. Esaki a hasi e sitio konosí internashonalmente, pero tambe ta krea situashonnan potensialmente peligroso pa bishitante. == Organisashon == PJIA su kantidat total di empleado tabata 305 ekivalente di tempu kompletu (FTEs) na 2024, hasiendo e ta un di e dunadónan di trabou individual mas grandi na Sint Maarten, ekskluyendo gobièrnu.<ref name="CBCS"/> Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V.<ref>[https://web.archive.org/web/20050526154747/http://www.pjiae.com/pdfs/company-profile.pdf Company profile - The Princess Juliana International Airport (PJIA)], sxm-airport.com (4 di mart 2005)</ref>, un kompania supsidiario di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V., ku gobièrnu di Sint Maarten komo úniko akshonista. Michael Cleaver ta direktor ehekutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto for di 2025.<ref name="cleaver">[https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/michael-cleaver-volgt-brian-mingo-op-als-ceo-van-luchthaven-van-sint-maarten Michael Cleaver volgt Brian Mingo op als CEO van luchthaven van Sint Maarten], luchtvaartnieuws.nl (5 di aprel 2025)</ref> {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =70946032|titulo=Princess Juliana International Airport}} {{References}} }} [[:Kategoria:Sint Maarten]] [[:Kategoria:Aviashon]] ---- For di 2001, a traha plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un edifisio nobo di aeropuerto, ku un kapasidat pa 2.5 mion pasahero pa aña, a wordo habri ofisialmente pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]] na novèmber 2006. Komo parti di e di 70 aniversario na 2014, e aeropuerto a hasi un donashon di tres estatua di pelikan maron na gobièrnu. Nan a wòrdu poné riba e rotònde dilanti di e aeropuerto, huntu ku e lèternan di e kódigonan di aeropuerto di IATA di e aeropuertonan partner.<ref>The Daily Herald, [https://www.thedailyherald.sx/islands/national-bird-monument-at-airport-roundabout-restored National bird monument at airport roundabout restored], 9 juni 2021</ref> [[File:06-SXM-airport1s.jpg|thumb|left|200px|Interior di e terminal di Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana.]] Aeropuerto Internashonal di Prinsesa Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM) ta e aeropuerto prinsipal riba e isla karibense di Saint Martin. E aeropuerto ta situá na e parti hulandes di e isla, den e pais di Sint Maarten, serka di e kosta di Simpson Bay Lagoon. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i alrededor di 60.000 moveshon di avion.<ref>{{cite web |website=Sxmairport.com |url=http://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |title=Annual Report 2015 |access-date=2 March 2016 |archive-date=9 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709223107/https://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |url-status=dead }}</ref> E aeropuerto ta sirbi komo un sentro pa Winair i ta e porta prinsipal pa e Islanan Leeward mas chikitu, inkluyendo Anguilla, Saba, Saint Barthélemy i Sint Eustatius. E ta haya su nomber for di Reina Juliana di Hulanda, kende a baha eynan tempo cu e tabata heredero presunto na 1944, e aña despues cu e aeropuerto a habri. E aeropuerto tin aserkamentu di aterisahe di flyover na altitud hopi abou pasobra un punta di su pista ta sumamente serka di kosta i Maho Beach. Miéntras ku Prinsesa Juliana Internashonal ta e porta di aviashon prinsipal pa e isla, tin tambe un aeropuerto di uso públiko mas chikitu na e parti Franses, den e Kolektividat Franses di San Martin, yamá Aeropuerto Grand Case-Espérance. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =70946032|titulo=Princess Juliana International Airport}} {{References}} }} [[:Kategoria:Sint Maarten]] [[:Kategoria:Aviashon]] Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM), konosí na Ingles komo Princess Juliana International Airport (PJIA), ta e aeropuerto prinsipal di e isla di Sint Maarten. E ta sirbi tantu e parti hulandes komo e parti franses di e isla. E aeropuerto ta situá den e pais Sint Maarten, serka di Simpson Bay Lagoon. El a haña su nòmber for di Juliana of the Netherlands, kende ainda tabata prinses heredero tempu ku e aeropuerto a habri na 1943. Na 1944, el a bishitá e sitio, loke a kontribuí na e nòmber ofisial. Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V., ku ta un filial di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V., ku gobièrnu di Sint Maarten komo e úniko akshonista. Desaroyo i infrastruktura For di 2001, a elaborá plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un terminal nobo, ku un kapasidat pa 2,5 mion pasahero pa aña, a wòrdu habrí ofisialmente na novèmber 2006 pa Beatrix of the Netherlands. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i aproksimadamente 60.000 moveshon di avion.[3] Funshon regional E aeropuerto ta sirbi komo un sentro importante pa aviashon den e region di Nortoost Karibe. E ta e base di operashon pa Winair i funshoná komo e porta prinsipal pa islanan mas chikitu den e region, manera Anguilla, Saba, Sint Eustatius i Saint Barthélemy. Karakterístikanan Un di e aspektunan mas distintivo di e aeropuerto ta su aserkamentu di aterisahe. Un punta di e pista ta situa hopi serka di Maho Beach, loke ta hasi ku avionnan pasa na altitut hopi abou riba e playa ora nan ta aterisá. Esaki a hasi e sitio konosí internashonalmente, pero tambe ta krea situashonnan potensialmente peligroso pa bishitantenan. Otro aeropuerto riba e isla Ademas di PJIA, tin un aeropuerto mas chikitu na e parti franses di e isla, konosí komo Grand Case-Espérance Airport. E aeropuerto aki ta sirbi prinsipalmente buelonan regional chikitu. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ 2n8drnfwm2cv33xdamhs76iov99e5zw 199142 199141 2026-08-01T09:54:41Z Caribiana 8320 /* Organisashon */ 199142 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | nomber oficial = Princess Juliana International Airport | imagen = | tipo = Públiko | sirbi = [[Sint Maarten (isla)|Isla di Sint Maarten]] | funda = | apertura = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Princess Juliana International Airport Holding Company N.V. | lat_deg = 18 | lat_min = 02 | lat_sec = 27 | lat_dir = N | lon_deg = 63 | lon_min = 06 | lon_sec = 32 | lon_dir = W | pais = {{SXM}} | pista = | operado = Princess Juliana International Operating Company N.V. | website = http://www.sxmairport.com/ }} '''Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana''' (IATA: '''SXM''', ICAO: '''TNCM'''), konosí na [[ingles]] komo '''Princess Juliana International Airport''' (PJIA), ta e aeropuerto prinsipal di e [[Sint Maarten (isla)|isla di Sint Maarten]]. E ta sirbi tantu e [[Sint Maarten|parti hulandes]] komo e [[Sint Maarten (Fransia)|parti franses]] di e isla. E aeropuerto ta situá den e pais [[Sint Maarten]], serka di Simpson Bay Lagoon. El a haña su nòmber for di Reina [[Juliana di Hulanda]], kende ainda tabata prinses heredero tempu ku e aeropuerto a habri na 1943. Na 1944, el a bishitá e sitio, loke a kontribuí na e nòmber ofisial. Ademas di PJIA, tin un aeropuerto mas chikitu na e parti franses di e isla, konosí komo Aeropuerto Grand Case-Espérance. E aeropuerto aki ta sirbi prinsipalmente buelonan regional chikitu. == Historia == Na 1942, durante e altura di e [[Di Dos Guera Mundial]], e ehérsito merikano a konstruí un pista di aterisahe kaminda e PJIA moderno ta eksistí awendia pa e propósitonan di monitoriá i kontrarestá aktividatnan supmarino di nazi den e área. Pa 1944, e promé buelo no-militar ku tabata transportá pasaheronan sivil, un avion di KLM, a baha na Sint Maarten riba e vliegveld. E aeropuerto konstruí seguidamente riba e sitio despues a wòrdu nombrá na honor di Prinsesa Juliana di Hulanda ku tabata abordo e buelo inougural ei.<ref name="CBCS">[https://www.centralbank.cw/storage/app/media/economic_bulletins_2024/20240927_feature_article_princess_juliana_international_airport_economic_bulletin_september_2024.pdf Princess Juliana International Airport An Economic Profile], [[Banko Sentral di Kòrsou i Sint Maarten|CBCS]] Economic Bulletin (sèptèmber 2024)</ref> == Infrastruktura i desaroyo == For di 2001, a elaborá plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un terminal nobo, ku un kapasidat pa 2,5 mion pasahero pa aña, a wòrdu habrí ofisialmente na novèmber 2006 pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]]. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i aproksimadamente 60.000 moveshon di avion.<ref>{{cite web |website=Sxmairport.com |url=http://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |title=Annual Report 2015 |access-date= |archive-date=2023-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709223107/https://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |url-status=dead }}</ref> E aeropuerto ta sirbi komo un sentro importante pa aviashon den e region di Nortost Karibe. E ta e base di operashon pa [[Winair]] i ta funshoná komo e hub prinsipal pa islanan mas chikitu den region, manera [[Anguilla]], [[Saba]], [[Sint Eustatius]] i [[Saint Barthélemy]]. E aeropuerto, ku ta konektá ku Oropa dor di KLM i vários kompania di aviashon franses, ta internashonalmente konosí prinsipalmente pa Maho Beach.<ref name="cleaver"/> Avionnan ta bula hopi abou riba e playa ei promé ku baha riba e pista situá direktamente su tras, hasiendo esaki un atrakshon turístiko prinsipal.<ref name="cleaver"/> Un di e aspektunan mas distintivo di e aeropuerto ta su aserkamentu di aterisahe. Un punta di e pista ta situá hopi serka di Maho Beach, loke ta hasi ku avionnan pasa na altitut hopi abou riba e playa ora nan ta aterisá. Esaki a hasi e sitio konosí internashonalmente, pero tambe ta krea situashonnan potensialmente peligroso pa bishitante. == Organisashon == PJIA su kantidat total di empleado tabata 305 ekivalente di tempu kompletu (FTEs) na 2024, hasiendo e ta un di e dunadónan di trabou individual mas grandi na Sint Maarten, ekskluyendo gobièrnu.<ref name="CBCS"/> Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V.<ref>[https://web.archive.org/web/20050526154747/http://www.pjiae.com/pdfs/company-profile.pdf Company profile - The Princess Juliana International Airport (PJIA)], sxm-airport.com (4 di mart 2005)</ref>, un kompania supsidiario di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V., ku gobièrnu di Sint Maarten komo úniko akshonista. Michael Cleaver ta direktor ehekutivo (CEO) di e aeropuerto for di 2025.<ref name="cleaver">[https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/michael-cleaver-volgt-brian-mingo-op-als-ceo-van-luchthaven-van-sint-maarten Michael Cleaver volgt Brian Mingo op als CEO van luchthaven van Sint Maarten], luchtvaartnieuws.nl (5 di aprel 2025)</ref> {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =70946032|titulo=Princess Juliana International Airport}} {{References}} }} [[:Kategoria:Sint Maarten]] [[:Kategoria:Aviashon]] ---- For di 2001, a traha plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un edifisio nobo di aeropuerto, ku un kapasidat pa 2.5 mion pasahero pa aña, a wordo habri ofisialmente pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]] na novèmber 2006. Komo parti di e di 70 aniversario na 2014, e aeropuerto a hasi un donashon di tres estatua di pelikan maron na gobièrnu. Nan a wòrdu poné riba e rotònde dilanti di e aeropuerto, huntu ku e lèternan di e kódigonan di aeropuerto di IATA di e aeropuertonan partner.<ref>The Daily Herald, [https://www.thedailyherald.sx/islands/national-bird-monument-at-airport-roundabout-restored National bird monument at airport roundabout restored], 9 juni 2021</ref> [[File:06-SXM-airport1s.jpg|thumb|left|200px|Interior di e terminal di Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana.]] Aeropuerto Internashonal di Prinsesa Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM) ta e aeropuerto prinsipal riba e isla karibense di Saint Martin. E aeropuerto ta situá na e parti hulandes di e isla, den e pais di Sint Maarten, serka di e kosta di Simpson Bay Lagoon. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i alrededor di 60.000 moveshon di avion.<ref>{{cite web |website=Sxmairport.com |url=http://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |title=Annual Report 2015 |access-date=2 March 2016 |archive-date=9 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709223107/https://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |url-status=dead }}</ref> E aeropuerto ta sirbi komo un sentro pa Winair i ta e porta prinsipal pa e Islanan Leeward mas chikitu, inkluyendo Anguilla, Saba, Saint Barthélemy i Sint Eustatius. E ta haya su nomber for di Reina Juliana di Hulanda, kende a baha eynan tempo cu e tabata heredero presunto na 1944, e aña despues cu e aeropuerto a habri. E aeropuerto tin aserkamentu di aterisahe di flyover na altitud hopi abou pasobra un punta di su pista ta sumamente serka di kosta i Maho Beach. Miéntras ku Prinsesa Juliana Internashonal ta e porta di aviashon prinsipal pa e isla, tin tambe un aeropuerto di uso públiko mas chikitu na e parti Franses, den e Kolektividat Franses di San Martin, yamá Aeropuerto Grand Case-Espérance. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =70946032|titulo=Princess Juliana International Airport}} {{References}} }} [[:Kategoria:Sint Maarten]] [[:Kategoria:Aviashon]] Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM), konosí na Ingles komo Princess Juliana International Airport (PJIA), ta e aeropuerto prinsipal di e isla di Sint Maarten. E ta sirbi tantu e parti hulandes komo e parti franses di e isla. E aeropuerto ta situá den e pais Sint Maarten, serka di Simpson Bay Lagoon. El a haña su nòmber for di Juliana of the Netherlands, kende ainda tabata prinses heredero tempu ku e aeropuerto a habri na 1943. Na 1944, el a bishitá e sitio, loke a kontribuí na e nòmber ofisial. Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V., ku ta un filial di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V., ku gobièrnu di Sint Maarten komo e úniko akshonista. Desaroyo i infrastruktura For di 2001, a elaborá plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un terminal nobo, ku un kapasidat pa 2,5 mion pasahero pa aña, a wòrdu habrí ofisialmente na novèmber 2006 pa Beatrix of the Netherlands. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i aproksimadamente 60.000 moveshon di avion.[3] Funshon regional E aeropuerto ta sirbi komo un sentro importante pa aviashon den e region di Nortoost Karibe. E ta e base di operashon pa Winair i funshoná komo e porta prinsipal pa islanan mas chikitu den e region, manera Anguilla, Saba, Sint Eustatius i Saint Barthélemy. Karakterístikanan Un di e aspektunan mas distintivo di e aeropuerto ta su aserkamentu di aterisahe. Un punta di e pista ta situa hopi serka di Maho Beach, loke ta hasi ku avionnan pasa na altitut hopi abou riba e playa ora nan ta aterisá. Esaki a hasi e sitio konosí internashonalmente, pero tambe ta krea situashonnan potensialmente peligroso pa bishitantenan. Otro aeropuerto riba e isla Ademas di PJIA, tin un aeropuerto mas chikitu na e parti franses di e isla, konosí komo Grand Case-Espérance Airport. E aeropuerto aki ta sirbi prinsipalmente buelonan regional chikitu. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ 82yg3aemj1x2xn753oz74hah53x9hgn 199143 199142 2026-08-01T10:03:28Z Caribiana 8320 199143 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | nomber oficial = Princess Juliana International Airport | imagen = | tipo = Públiko | sirbi = [[Sint Maarten (isla)|Isla di Sint Maarten]] | funda = | apertura = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Princess Juliana International Airport Holding Company N.V. | lat_deg = 18 | lat_min = 02 | lat_sec = 27 | lat_dir = N | lon_deg = 63 | lon_min = 06 | lon_sec = 32 | lon_dir = W | pais = {{SXM}} | pista = | operado = Princess Juliana International Operating Company N.V. | website = http://www.sxmairport.com/ }} '''Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana''' (IATA: '''SXM''', ICAO: '''TNCM'''), konosí na [[ingles]] komo '''Princess Juliana International Airport''' (PJIA), ta e aeropuerto prinsipal di e [[Sint Maarten (isla)|isla di Sint Maarten]]. E ta sirbi tantu e [[Sint Maarten|parti hulandes]] komo e [[Sint Maarten (Fransia)|parti franses]] di e isla. E aeropuerto ta situá den e pais [[Sint Maarten]], serka di Simpson Bay Lagoon. El a haña su nòmber for di Reina [[Juliana di Hulanda]], kende ainda tabata prinses heredero tempu ku e aeropuerto a habri na 1943. Na 1944, el a bishitá e sitio, loke a kontribuí na e nòmber ofisial. Ademas di PJIA, tin un aeropuerto mas chikitu na e parti franses di e isla, konosí komo Aeropuerto Grand Case-Espérance. E aeropuerto aki ta sirbi prinsipalmente buelonan regional chikitu. == Historia == Na 1942, durante e altura di e [[Di Dos Guera Mundial]], e ehérsito merikano a konstruí un pista di aterisahe kaminda e PJIA moderno ta eksistí awendia pa e propósitonan di monitoriá i kontrarestá aktividatnan supmarino di nazi den e área. Pa 1944, e promé buelo no-militar ku tabata transportá pasaheronan sivil, un avion di KLM, a baha na Sint Maarten riba e vliegveld. E aeropuerto konstruí seguidamente riba e sitio despues a wòrdu nombrá na honor di Prinsesa Juliana di Hulanda ku tabata abordo e buelo inougural ei.<ref name="CBCS">[https://www.centralbank.cw/storage/app/media/economic_bulletins_2024/20240927_feature_article_princess_juliana_international_airport_economic_bulletin_september_2024.pdf Princess Juliana International Airport An Economic Profile], [[Banko Sentral di Kòrsou i Sint Maarten|CBCS]] Economic Bulletin (sèptèmber 2024)</ref> == Infrastruktura i desaroyo == For di 2001, a elaborá plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un terminal nobo, ku un kapasidat pa 2,5 mion pasahero pa aña, a wòrdu habrí ofisialmente na novèmber 2006 pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]]. The new $80m terminal, which was opened in late 2006, has a design capacity of 2.5 million and was built on a reclaimed site to the northwest of the old terminal. The terminal building has 27,000m² of floor space across two storeys. The check-in (46 desks) and baggage reclaim is located on the ground floor and the departure lounge and retail areas are located on the first floor.<ref name="pjia"/> Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i aproksimadamente 60.000 moveshon di avion.<ref>{{cite web |website=Sxmairport.com |url=http://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |title=Annual Report 2015 |access-date= |archive-date=2023-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709223107/https://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |url-status=dead }}</ref> E aeropuerto ta sirbi komo un sentro importante pa aviashon den e region di Nortost Karibe. E ta e base di operashon pa [[Winair]] i ta funshoná komo e hub prinsipal pa islanan mas chikitu den region, manera [[Anguilla]], [[Saba]], [[Sint Eustatius]] i [[Saint Barthélemy]].<ref name="pjia">[https://www.airport-technology.com/projects/princessjulianaint/?cf-view Princess Juliana International Airport], airport-technology.com (2008)</ref> E aeropuerto, ku ta konektá ku Oropa dor di KLM i vários kompania di aviashon franses, ta internashonalmente konosí prinsipalmente pa Maho Beach.<ref name="cleaver"/> Avionnan ta bula hopi abou riba e playa ei promé ku baha riba e pista situá direktamente su tras, hasiendo esaki un atrakshon turístiko prinsipal.<ref name="cleaver"/> Un di e aspektunan mas distintivo di e aeropuerto ta su aserkamentu di aterisahe. Un punta di e pista ta situá hopi serka di Maho Beach, loke ta hasi ku avionnan pasa na altitut hopi abou riba e playa ora nan ta aterisá. Esaki a hasi e sitio konosí internashonalmente, pero tambe ta krea situashonnan potensialmente peligroso pa bishitante. == Organisashon == PJIA su kantidat total di empleado tabata 305 ekivalente di tempu kompletu (FTEs) na 2024, hasiendo e ta un di e dunadónan di trabou individual mas grandi na Sint Maarten, ekskluyendo gobièrnu.<ref name="CBCS"/> Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V.<ref name="pjia"/><ref>[https://web.archive.org/web/20050526154747/http://www.pjiae.com/pdfs/company-profile.pdf Company profile - The Princess Juliana International Airport (PJIA)], sxm-airport.com (4 di mart 2005)</ref>, un kompania supsidiario di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V., ku gobièrnu di Sint Maarten komo úniko akshonista. Michael Cleaver ta direktor ehekutivo (CEO) di e aeropuerto for di 2025.<ref name="cleaver">[https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/michael-cleaver-volgt-brian-mingo-op-als-ceo-van-luchthaven-van-sint-maarten Michael Cleaver volgt Brian Mingo op als CEO van luchthaven van Sint Maarten], luchtvaartnieuws.nl (5 di aprel 2025)</ref> {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =70946032|titulo=Princess Juliana International Airport}} {{References}} }} [[:Kategoria:Sint Maarten]] [[:Kategoria:Aviashon]] ---- For di 2001, a traha plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un edifisio nobo di aeropuerto, ku un kapasidat pa 2.5 mion pasahero pa aña, a wordo habri ofisialmente pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]] na novèmber 2006. Komo parti di e di 70 aniversario na 2014, e aeropuerto a hasi un donashon di tres estatua di pelikan maron na gobièrnu. Nan a wòrdu poné riba e rotònde dilanti di e aeropuerto, huntu ku e lèternan di e kódigonan di aeropuerto di IATA di e aeropuertonan partner.<ref>The Daily Herald, [https://www.thedailyherald.sx/islands/national-bird-monument-at-airport-roundabout-restored National bird monument at airport roundabout restored], 9 juni 2021</ref> [[File:06-SXM-airport1s.jpg|thumb|left|200px|Interior di e terminal di Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana.]] Aeropuerto Internashonal di Prinsesa Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM) ta e aeropuerto prinsipal riba e isla karibense di Saint Martin. E aeropuerto ta situá na e parti hulandes di e isla, den e pais di Sint Maarten, serka di e kosta di Simpson Bay Lagoon. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i alrededor di 60.000 moveshon di avion.<ref>{{cite web |website=Sxmairport.com |url=http://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |title=Annual Report 2015 |access-date=2 March 2016 |archive-date=9 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709223107/https://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |url-status=dead }}</ref> E aeropuerto ta sirbi komo un sentro pa Winair i ta e porta prinsipal pa e Islanan Leeward mas chikitu, inkluyendo Anguilla, Saba, Saint Barthélemy i Sint Eustatius. E ta haya su nomber for di Reina Juliana di Hulanda, kende a baha eynan tempo cu e tabata heredero presunto na 1944, e aña despues cu e aeropuerto a habri. E aeropuerto tin aserkamentu di aterisahe di flyover na altitud hopi abou pasobra un punta di su pista ta sumamente serka di kosta i Maho Beach. Miéntras ku Prinsesa Juliana Internashonal ta e porta di aviashon prinsipal pa e isla, tin tambe un aeropuerto di uso públiko mas chikitu na e parti Franses, den e Kolektividat Franses di San Martin, yamá Aeropuerto Grand Case-Espérance. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =70946032|titulo=Princess Juliana International Airport}} {{References}} }} [[:Kategoria:Sint Maarten]] [[:Kategoria:Aviashon]] Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM), konosí na Ingles komo Princess Juliana International Airport (PJIA), ta e aeropuerto prinsipal di e isla di Sint Maarten. E ta sirbi tantu e parti hulandes komo e parti franses di e isla. E aeropuerto ta situá den e pais Sint Maarten, serka di Simpson Bay Lagoon. El a haña su nòmber for di Juliana of the Netherlands, kende ainda tabata prinses heredero tempu ku e aeropuerto a habri na 1943. Na 1944, el a bishitá e sitio, loke a kontribuí na e nòmber ofisial. Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V., ku ta un filial di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V., ku gobièrnu di Sint Maarten komo e úniko akshonista. Desaroyo i infrastruktura For di 2001, a elaborá plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un terminal nobo, ku un kapasidat pa 2,5 mion pasahero pa aña, a wòrdu habrí ofisialmente na novèmber 2006 pa Beatrix of the Netherlands. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i aproksimadamente 60.000 moveshon di avion.[3] Funshon regional E aeropuerto ta sirbi komo un sentro importante pa aviashon den e region di Nortoost Karibe. E ta e base di operashon pa Winair i funshoná komo e porta prinsipal pa islanan mas chikitu den e region, manera Anguilla, Saba, Sint Eustatius i Saint Barthélemy. Karakterístikanan Un di e aspektunan mas distintivo di e aeropuerto ta su aserkamentu di aterisahe. Un punta di e pista ta situa hopi serka di Maho Beach, loke ta hasi ku avionnan pasa na altitut hopi abou riba e playa ora nan ta aterisá. Esaki a hasi e sitio konosí internashonalmente, pero tambe ta krea situashonnan potensialmente peligroso pa bishitantenan. Otro aeropuerto riba e isla Ademas di PJIA, tin un aeropuerto mas chikitu na e parti franses di e isla, konosí komo Grand Case-Espérance Airport. E aeropuerto aki ta sirbi prinsipalmente buelonan regional chikitu. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ arl008awpncutztwfodvxibrblgugfk 199144 199143 2026-08-01T10:12:36Z Caribiana 8320 199144 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | nomber oficial = Princess Juliana International Airport | imagen = | tipo = Públiko | sirbi = [[Sint Maarten (isla)|Isla di Sint Maarten]] | funda = | apertura = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Princess Juliana International Airport Holding Company N.V. | lat_deg = 18 | lat_min = 02 | lat_sec = 27 | lat_dir = N | lon_deg = 63 | lon_min = 06 | lon_sec = 32 | lon_dir = W | pais = {{SXM}} | pista = | operado = Princess Juliana International Operating Company N.V. | website = http://www.sxmairport.com/ }} '''Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana''' (IATA: '''SXM''', ICAO: '''TNCM'''), konosí na [[ingles]] komo '''Princess Juliana International Airport''' (PJIA), ta e aeropuerto prinsipal di e [[Sint Maarten (isla)|isla di Sint Maarten]]. E ta sirbi tantu e [[Sint Maarten|parti hulandes]] komo e [[Sint Maarten (Fransia)|parti franses]] di e isla. E aeropuerto ta situá den e pais [[Sint Maarten]], serka di Simpson Bay Lagoon. El a haña su nòmber for di Reina [[Juliana di Hulanda]], kende ainda tabata prinses heredero tempu ku e aeropuerto a habri. Ademas di PJIA, tin un aeropuerto mas chikitu na e parti franses di e isla, konosí komo Aeropuerto Grand Case-Espérance. E aeropuerto aki ta sirbi prinsipalmente buelonan regional chikitu. == Historia == Na 1942, durante [[Di Dos Guera Mundial]], e ehérsito merikano a konstruí un pista di aterisahe na e sitio akutal di PJIA ku e propósito di monitoriá i kontrarestá aktividatnan supmarino aleman nazi den e área. Pa 1944, e promé buelo no-militar ku tabata transportá pasahero sivil, un avion di [[KLM]], a baha na Sint Maarten riba e vliegveld. E aeropuerto konstruí seguidamente riba e sitio despues a wòrdu nombrá na honor di Prinsesa Juliana di Hulanda ku tabata abordo e buelo inougural ei.<ref name="CBCS">[https://www.centralbank.cw/storage/app/media/economic_bulletins_2024/20240927_feature_article_princess_juliana_international_airport_economic_bulletin_september_2024.pdf Princess Juliana International Airport An Economic Profile], [[Banko Sentral di Kòrsou i Sint Maarten|CBCS]] Economic Bulletin (sèptèmber 2024)</ref> == Infrastruktura i desaroyo == For di 2001, a elaborá plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un terminal nobo, ku un kapasidat pa 2,5 mion pasahero pa aña, a wòrdu habrí ofisialmente na novèmber 2006 pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]]. The new $80m terminal, which was opened in late 2006, has a design capacity of 2.5 million and was built on a reclaimed site to the northwest of the old terminal. The terminal building has 27,000m² of floor space across two storeys. The check-in (46 desks) and baggage reclaim is located on the ground floor and the departure lounge and retail areas are located on the first floor.<ref name="pjia"/> Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i aproksimadamente 60.000 moveshon di avion.<ref>{{cite web |website=Sxmairport.com |url=http://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |title=Annual Report 2015 |access-date= |archive-date=2023-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709223107/https://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |url-status=dead }}</ref> E aeropuerto ta sirbi komo un sentro importante pa aviashon den e region di Nortost Karibe. E ta e base di operashon pa [[Winair]] i ta funshoná komo e hub prinsipal pa islanan mas chikitu den region, manera [[Anguilla]], [[Saba]], [[Sint Eustatius]] i [[Saint Barthélemy]].<ref name="pjia">[https://www.airport-technology.com/projects/princessjulianaint/?cf-view Princess Juliana International Airport], airport-technology.com (2008)</ref> E aeropuerto, ku ta konektá ku Oropa dor di KLM i vários kompania di aviashon franses, ta internashonalmente konosí prinsipalmente pa Maho Beach.<ref name="cleaver"/> Avionnan ta bula hopi abou riba e playa ei promé ku baha riba e pista situá direktamente su tras, hasiendo esaki un atrakshon turístiko prinsipal.<ref name="cleaver"/> Un di e aspektunan mas distintivo di e aeropuerto ta su aserkamentu di aterisahe. Un punta di e pista ta situá hopi serka di Maho Beach, loke ta hasi ku avionnan pasa na altitut hopi abou riba e playa ora nan ta aterisá. Esaki a hasi e sitio konosí internashonalmente, pero tambe ta krea situashonnan potensialmente peligroso pa bishitante. == Organisashon == PJIA su kantidat total di empleado tabata 305 ekivalente di tempu kompletu (FTEs) na 2024, hasiendo e ta un di e dunadónan di trabou individual mas grandi na Sint Maarten, ekskluyendo gobièrnu.<ref name="CBCS"/> Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V.<ref name="pjia"/><ref>[https://web.archive.org/web/20050526154747/http://www.pjiae.com/pdfs/company-profile.pdf Company profile - The Princess Juliana International Airport (PJIA)], sxm-airport.com (4 di mart 2005)</ref>, un kompania supsidiario di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V., ku gobièrnu di Sint Maarten komo úniko akshonista. Michael Cleaver ta direktor ehekutivo (CEO) di e aeropuerto for di 2025.<ref name="cleaver">[https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/michael-cleaver-volgt-brian-mingo-op-als-ceo-van-luchthaven-van-sint-maarten Michael Cleaver volgt Brian Mingo op als CEO van luchthaven van Sint Maarten], luchtvaartnieuws.nl (5 di aprel 2025)</ref> {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =70946032|titulo=Princess Juliana International Airport}} {{References}} }} [[:Kategoria:Sint Maarten]] [[:Kategoria:Aviashon]] ---- For di 2001, a traha plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un edifisio nobo di aeropuerto, ku un kapasidat pa 2.5 mion pasahero pa aña, a wordo habri ofisialmente pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]] na novèmber 2006. Komo parti di e di 70 aniversario na 2014, e aeropuerto a hasi un donashon di tres estatua di pelikan maron na gobièrnu. Nan a wòrdu poné riba e rotònde dilanti di e aeropuerto, huntu ku e lèternan di e kódigonan di aeropuerto di IATA di e aeropuertonan partner.<ref>The Daily Herald, [https://www.thedailyherald.sx/islands/national-bird-monument-at-airport-roundabout-restored National bird monument at airport roundabout restored], 9 juni 2021</ref> [[File:06-SXM-airport1s.jpg|thumb|left|200px|Interior di e terminal di Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana.]] Aeropuerto Internashonal di Prinsesa Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM) ta e aeropuerto prinsipal riba e isla karibense di Saint Martin. E aeropuerto ta situá na e parti hulandes di e isla, den e pais di Sint Maarten, serka di e kosta di Simpson Bay Lagoon. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i alrededor di 60.000 moveshon di avion.<ref>{{cite web |website=Sxmairport.com |url=http://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |title=Annual Report 2015 |access-date=2 March 2016 |archive-date=9 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709223107/https://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |url-status=dead }}</ref> E aeropuerto ta sirbi komo un sentro pa Winair i ta e porta prinsipal pa e Islanan Leeward mas chikitu, inkluyendo Anguilla, Saba, Saint Barthélemy i Sint Eustatius. E ta haya su nomber for di Reina Juliana di Hulanda, kende a baha eynan tempo cu e tabata heredero presunto na 1944, e aña despues cu e aeropuerto a habri. E aeropuerto tin aserkamentu di aterisahe di flyover na altitud hopi abou pasobra un punta di su pista ta sumamente serka di kosta i Maho Beach. Miéntras ku Prinsesa Juliana Internashonal ta e porta di aviashon prinsipal pa e isla, tin tambe un aeropuerto di uso públiko mas chikitu na e parti Franses, den e Kolektividat Franses di San Martin, yamá Aeropuerto Grand Case-Espérance. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =70946032|titulo=Princess Juliana International Airport}} {{References}} }} [[:Kategoria:Sint Maarten]] [[:Kategoria:Aviashon]] Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM), konosí na Ingles komo Princess Juliana International Airport (PJIA), ta e aeropuerto prinsipal di e isla di Sint Maarten. E ta sirbi tantu e parti hulandes komo e parti franses di e isla. E aeropuerto ta situá den e pais Sint Maarten, serka di Simpson Bay Lagoon. El a haña su nòmber for di Juliana of the Netherlands, kende ainda tabata prinses heredero tempu ku e aeropuerto a habri na 1943. Na 1944, el a bishitá e sitio, loke a kontribuí na e nòmber ofisial. Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V., ku ta un filial di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V., ku gobièrnu di Sint Maarten komo e úniko akshonista. Desaroyo i infrastruktura For di 2001, a elaborá plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un terminal nobo, ku un kapasidat pa 2,5 mion pasahero pa aña, a wòrdu habrí ofisialmente na novèmber 2006 pa Beatrix of the Netherlands. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i aproksimadamente 60.000 moveshon di avion.[3] Funshon regional E aeropuerto ta sirbi komo un sentro importante pa aviashon den e region di Nortoost Karibe. E ta e base di operashon pa Winair i funshoná komo e porta prinsipal pa islanan mas chikitu den e region, manera Anguilla, Saba, Sint Eustatius i Saint Barthélemy. Karakterístikanan Un di e aspektunan mas distintivo di e aeropuerto ta su aserkamentu di aterisahe. Un punta di e pista ta situa hopi serka di Maho Beach, loke ta hasi ku avionnan pasa na altitut hopi abou riba e playa ora nan ta aterisá. Esaki a hasi e sitio konosí internashonalmente, pero tambe ta krea situashonnan potensialmente peligroso pa bishitantenan. Otro aeropuerto riba e isla Ademas di PJIA, tin un aeropuerto mas chikitu na e parti franses di e isla, konosí komo Grand Case-Espérance Airport. E aeropuerto aki ta sirbi prinsipalmente buelonan regional chikitu. --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ oxrlrac3m884rqdci2kmxjxv10ar8su 199147 199144 2026-08-01T10:17:50Z Caribiana 8320 199147 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ * Nieuw: [[Avia Air]] - [[Insel Air Aruba]] - [[Aruba Airlines]] - [[Aruba Flying Club]] . [[SLM]] - [[Jetair Caribbean]] - [[Buelo 980 di ALM]] - [[Margareth Abraham]] * Aanvullen: [[Z Air]] --------------- {{Infobox Aeropuerto | variante = c | nomber oficial = Princess Juliana International Airport | imagen = | tipo = Públiko | sirbi = [[Sint Maarten (isla)|Isla di Sint Maarten]] | funda = | apertura = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Princess Juliana International Airport Holding Company N.V. | lat_deg = 18 | lat_min = 02 | lat_sec = 27 | lat_dir = N | lon_deg = 63 | lon_min = 06 | lon_sec = 32 | lon_dir = W | pais = {{SXM}} | pista = | operado = Princess Juliana International Operating Company N.V. | website = http://www.sxmairport.com/ }} '''Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana''' (IATA: '''SXM''', ICAO: '''TNCM'''), konosí na [[ingles]] komo '''Princess Juliana International Airport''' (PJIA), ta e aeropuerto prinsipal di e [[Sint Maarten (isla)|isla di Sint Maarten]]. E ta sirbi tantu e [[Sint Maarten|parti hulandes]] komo e [[Sint Maarten (Fransia)|parti franses]] di e isla. E aeropuerto ta situá den e pais [[Sint Maarten]], serka di Simpson Bay Lagoon. El a haña su nòmber for di Reina [[Juliana di Hulanda]], kende ainda tabata prinses heredero tempu ku e aeropuerto a habri. Ademas di PJIA, tin un aeropuerto mas chikitu na e parti franses di e isla, konosí komo Aeropuerto Grand Case-Espérance. E aeropuerto aki ta sirbi prinsipalmente buelonan regional chikitu. == Historia == Na 1942, durante [[Di Dos Guera Mundial]], e ehérsito merikano a konstruí un pista di aterisahe na e sitio akutal di PJIA ku e propósito di monitoriá i kontrarestá aktividatnan supmarino aleman nazi den e área. Pa 1944, e promé buelo no-militar ku tabata transportá pasahero sivil, un avion di [[KLM]], a baha na Sint Maarten riba e vliegveld. E aeropuerto konstruí seguidamente riba e sitio despues a wòrdu nombrá na honor di Prinsesa Juliana di Hulanda ku tabata abordo e buelo inougural ei.<ref name="CBCS">[https://www.centralbank.cw/storage/app/media/economic_bulletins_2024/20240927_feature_article_princess_juliana_international_airport_economic_bulletin_september_2024.pdf Princess Juliana International Airport An Economic Profile], [[Banko Sentral di Kòrsou i Sint Maarten|CBCS]] Economic Bulletin (sèptèmber 2024)</ref> == Infrastruktura i desaroyo == For di 2001, a elaborá plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un terminal nobo, ku un kapasidat pa 2,5 mion pasahero pa aña, a wòrdu habrí ofisialmente na novèmber 2006 pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]]. The new $80m terminal, which was opened in late 2006, has a design capacity of 2.5 million and was built on a reclaimed site to the northwest of the old terminal. The terminal building has 27,000m² of floor space across two storeys. The check-in (46 desks) and baggage reclaim is located on the ground floor and the departure lounge and retail areas are located on the first floor.<ref name="pjia"/> Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i aproksimadamente 60.000 moveshon di avion.<ref>{{cite web |website=Sxmairport.com |url=http://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |title=Annual Report 2015 |access-date= |archive-date=2023-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709223107/https://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |url-status=dead }}</ref> E aeropuerto ta sirbi komo un sentro importante pa aviashon den e region di Nortost Karibe. E ta e base di operashon pa [[Winair]] i ta funshoná komo e hub prinsipal pa islanan mas chikitu den region, manera [[Anguilla]], [[Saba]], [[Sint Eustatius]] i [[Saint Barthélemy]].<ref name="pjia">[https://www.airport-technology.com/projects/princessjulianaint/?cf-view Princess Juliana International Airport], airport-technology.com (2008)</ref> E aeropuerto, ku ta konektá ku Oropa dor di KLM i vários kompania di aviashon franses, ta internashonalmente konosí prinsipalmente pa Maho Beach.<ref name="cleaver"/> Avionnan ta bula hopi abou riba e playa ei promé ku baha riba e pista situá direktamente su tras, hasiendo esaki un atrakshon turístiko prinsipal.<ref name="cleaver"/> Un di e aspektunan mas distintivo di e aeropuerto ta su aserkamentu di aterisahe. Un punta di e pista ta situá hopi serka di Maho Beach, loke ta hasi ku avionnan pasa na altitut hopi abou riba e playa ora nan ta aterisá. Esaki a hasi e sitio konosí internashonalmente, pero tambe ta krea situashonnan potensialmente peligroso pa bishitante. == Organisashon == PJIA su kantidat total di empleado tabata 305 ekivalente di tempu kompletu (FTEs) na 2024, hasiendo e ta un di e dunadónan di trabou individual mas grandi na Sint Maarten, ekskluyendo gobièrnu.<ref name="CBCS"/> Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V.<ref name="pjia"/><ref>[https://web.archive.org/web/20050526154747/http://www.pjiae.com/pdfs/company-profile.pdf Company profile - The Princess Juliana International Airport (PJIA)], sxm-airport.com (4 di mart 2005)</ref>, un kompania supsidiario di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V., ku gobièrnu di Sint Maarten komo úniko akshonista. Michael Cleaver ta direktor ehekutivo (CEO) di e aeropuerto for di 2025.<ref name="cleaver">[https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/michael-cleaver-volgt-brian-mingo-op-als-ceo-van-luchthaven-van-sint-maarten Michael Cleaver volgt Brian Mingo op als CEO van luchthaven van Sint Maarten], luchtvaartnieuws.nl (5 di aprel 2025)</ref> {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =70946032|titulo=Princess Juliana International Airport}} {{References}} }} [[:Kategoria:Sint Maarten]] [[:Kategoria:Aviashon]] ------------ Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM), konosí na ingles komo Princess Juliana International Airport (PJIA), ta e aeropuerto prinsipal di e isla di Sint Maarten. E ta sirbi tantu e parti hulandes komo e parti franses di e isla. E aeropuerto ta situá den e pais Sint Maarten, serka di Simpson Bay Lagoon. E a haña su nòmber for di Reina Juliana di Hulanda, kende ainda tabata prinses heredero tempu ku e aeropuerto a habri na 1943. Na 1944, e a bishitá e sitio, loke a kontribuí na e nòmber ofisial. Ademas di PJIA, tin un aeropuerto mas chikitu na e parti franses di e isla, konosí komo Aeropuerto Grand Case–Espérance, cu ta sirbi prinsipalmente buelonan regional. Historia Na 1942, durante e Di Dos Guera Mundial, e ehérsito merikano a konstruí un pista di aterisahe riba e lokashon kaminda e aeropuerto moderno ta eksistí awe. E objetivo tabata pa monitoriá i kontrarestá aktividat di supmarino den e área. Na 1944, e promé buelo no-militar ku pasaheronan sivil — operá pa KLM — a baha na Sint Maarten. E aeropuerto posterior a wòrdu desaroyá riba e mesun sitio i a haña su nòmber na honor di Prinsesa Juliana, kende tabata abordo di e buelo inaugural. Infrastruktura i desaroyo For di 2001, a elaborá plannan pa modernisashon i ekspanshon di e aeropuerto. Un terminal nobo, ku un kapasidat di 2,5 mion pasahero pa aña, a wòrdu habrí ofisialmente na novèmber 2006 pa Reina Beatrix. E terminal nobo a wòrdu konstruí riba tereno rekupersá na noroeste di e terminal anterior. E edifisio tin dos piso i un superfisie total di aproksimadamente 27.000 m². Check-in i entrega di maleta ta situá na planta abou, miéntras ku sala di salida i áreanan komersial ta na e promé piso. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i aproksimadamente 60.000 moveshon di avion. Rol regional E aeropuerto ta un sentro importante pa aviashon den e region di Nortost Karibe. E ta funshoná komo base di operashon pa Winair i komo hub prinsipal pa konekshon ku islanan mas chikitu den e region, manera Anguilla, Saba, Sint Eustatius i Saint Barthélemy. E aeropuerto tin konekshonnan regular ku Oropa i Nort Amérika dor di diferente aerolinea, inkluyendo KLM i kompania di aviashon franses. Aserkamentu di aterisahe Un di e karakterístikanan mas distintivo di e aeropuerto ta su aserkamentu di aterisahe. Un punta di e pista ta situá hopi serka di Maho Beach, loke ta hasi ku avionnan pasa na altitut hopi abou riba e playa promé ku nan aterisá. Esaki a hasi e sitio konosí internashonalmente i a kontribuí na su popularidat komo atrakshon. Alabes, e situashon ta konsiderá potensialmente peligroso, i bishitantenan ta wordo advertí pa sigui instrukshonnan di siguridat. Organisashon Maneho di e aeropuerto ta den man di Princess Juliana International Operating Company N.V., un supsidiario di Princess Juliana International Airport Holding Company N.V., ku gobièrnu di Sint Maarten komo úniko akshonista. Na 2024, e aeropuerto tabatin aproximadamente 305 empleado (FTE), hasiendo e un di e empleadornan individual mas grandi na Sint Maarten, fuera di sektor públiko. Michael Cleaver ta direktor ehekutivo (CEO) di e aeropuerto for di 2025. ---- For di 2001, a traha plannan pa ekspanshon i modernisashon di e aeropuerto. Un edifisio nobo di aeropuerto, ku un kapasidat pa 2.5 mion pasahero pa aña, a wordo habri ofisialmente pa [[Beatrix di Hulanda|Reina Beatrix]] na novèmber 2006. Komo parti di e di 70 aniversario na 2014, e aeropuerto a hasi un donashon di tres estatua di pelikan maron na gobièrnu. Nan a wòrdu poné riba e rotònde dilanti di e aeropuerto, huntu ku e lèternan di e kódigonan di aeropuerto di IATA di e aeropuertonan partner.<ref>The Daily Herald, [https://www.thedailyherald.sx/islands/national-bird-monument-at-airport-roundabout-restored National bird monument at airport roundabout restored], 9 juni 2021</ref> [[File:06-SXM-airport1s.jpg|thumb|left|200px|Interior di e terminal di Aeropuerto Internashonal Prinses Juliana.]] Aeropuerto Internashonal di Prinsesa Juliana (IATA: SXM, ICAO: TNCM) ta e aeropuerto prinsipal riba e isla karibense di Saint Martin. E aeropuerto ta situá na e parti hulandes di e isla, den e pais di Sint Maarten, serka di e kosta di Simpson Bay Lagoon. Na 2015, e aeropuerto a manehá 1.829.543 pasahero i alrededor di 60.000 moveshon di avion.<ref>{{cite web |website=Sxmairport.com |url=http://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |title=Annual Report 2015 |access-date=2 March 2016 |archive-date=9 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709223107/https://www.sxmairport.com/includes/pdfs/2015-Annual-Report.pdf |url-status=dead }}</ref> E aeropuerto ta sirbi komo un sentro pa Winair i ta e porta prinsipal pa e Islanan Leeward mas chikitu, inkluyendo Anguilla, Saba, Saint Barthélemy i Sint Eustatius. E ta haya su nomber for di Reina Juliana di Hulanda, kende a baha eynan tempo cu e tabata heredero presunto na 1944, e aña despues cu e aeropuerto a habri. E aeropuerto tin aserkamentu di aterisahe di flyover na altitud hopi abou pasobra un punta di su pista ta sumamente serka di kosta i Maho Beach. Miéntras ku Prinsesa Juliana Internashonal ta e porta di aviashon prinsipal pa e isla, tin tambe un aeropuerto di uso públiko mas chikitu na e parti Franses, den e Kolektividat Franses di San Martin, yamá Aeropuerto Grand Case-Espérance. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =70946032|titulo=Princess Juliana International Airport}} {{References}} }} [[:Kategoria:Sint Maarten]] [[:Kategoria:Aviashon]] --------------- {{Variante|c}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = Buelo 980 di ALM | imagen = Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg | descripcion = Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente. | mapa = | fecha = [[2 di mei]] [[1970]] | tipo_calamidad = | sitio = | morto = | tipo_avion = Douglas DC-9-33CF | number_avion = | operado = Overseas National Airways (ONA) pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] | nomber_avion = | number_vuelo = 980 di ALM | salida_vuelo = | layover = | destinacion = [[Sint Maarten]] | pasahero = 57 | tripulante = 6 | sobrviviente = 40 }} '''Buelo 980 di ALM''' tabata e buelo komersial programá pa bula for di aeropuerto JFK, [[New York City|New York]] pa Aeropuerto Prinses Juliana na [[Sint Maarten]] dia [[2 di mei]] [[1970]]. Despues di vários intento di aterisahe sin eksito, e avion a keda sin kombustibel i a kai den [[Laman Karibe]] (48 km for di [[Sint Croix|St. Croix]]), resultando den 23 persona morto i 40 sobrebibente. E suseso ta un di e poko kasonan di aterisahe forsoso (''ditching'') di un avion jet i ta ser konsiderá komo e pió desastre den historia di aviashon di [[Antias Hulandes]]. == Detaye di e buelo == * '''Data''': 2 di mei 1970 * '''Ruta''': New York (JFK) → Sint Maarten (SXM) * '''Avion''': Boeing 727-200 * '''Operadó''': Overseas National Airways (pa ALM) * '''Persona riba avion''': 63 (inkluso miembronan di tripulashon) == Avion i su tripulashon == E avion tabata un Douglas DC-9-33CF di dos motor, operá pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM) dor di Overseas National Airways (ONA), ku un avion i tripulashon di buelo di ONA i un tripulashon di kabina di ALM.[1] Su number di seri tabata 47407, su number di ruta tabata 457. E avion a wòrdu fabriká dia 23 di yanüari 1969 i tabata matrikulá na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] bou di e number di registrashon: FAA N935F. E buelo tabata transportá 57 pasahero i 6 miembro di tripulashon. E tripulashon di buelo tabata konsistí di kapitan Balsey DeWitt (37), promé ofisial Harry Evans II (25), i piloto Hugh Hart (35).[2] == Buelo i aterisahe forsoso == Buelo 980 a sali for di Aeropuerto John F. Kennedy normalmente i a sigui sin nobedat den direkshon di Karibe, ounke e DC-9 mester a baha na un altitut mas abou pasùit di [[Bermuda ]]pa evitá un tormenta di strena, oumentando su kimamentu di kombustibel. Despues ku e buelo a haña pèrmit pa baha te na 10.000 pia (3.000 m), kontrol di tráfiko aéreo regional (ATC) a konsehá ku e kondishonnan di tempu na St. Maarten tabata bou di e mínimo pa aterisahe, un sèt di kriterio ku ta determiná si un aterisahe ta posibel. Kapitan DeWitt a disidí di desviá pa San Juan, pero poko despues, kontrol di St. Maarten a informá nan ku e kondishonnan di tempu a mehorá sufisiente pa aterisa. E buelo a hasi un aserkamentu inisial na e aeropuerto pero no a logra mira e pista na tempu pa aliñea pa aterisahe i a deklará un aserkamentu faya pèrdí. Buelo 980 a purba di baha un di dos biaha, pero atrobe no a logra yega na aliñea ku e pista. Despues di a abortá e aserkamentu ei, e tripulashon a hasi un di tres intento, pero e avion tabata muchu altu pa aterisa sigur. Despues di a evaluá e situashon di tempu i kombustibel, e pilotonan a disidí di desviá pa Saint Croix, risibiendo un vektor di aserkamentu i pèrmit pa aterisahe. Na e punto aki, a konstatá un posibel diskrepansia entre e meter di kombustibel i loke a wòrdu kalkulá komo e kantidat di kombustibel ku a sobra den e tankinan. DeWitt a informá e kontroladó di tráfiko aereo di su intenshon pa bandoná e avion i a kuminsá un aserkamentu abou riba awa, aterisando pa 3:49 pm ora lokal, 30 mia ost di Saint Croix.[3][2] Ounke e pilotonan a aktivá señalnan di faha di seguridat djis promé ku aterisahe, tabatin insertidumbre den e kabina tokante ki ora, òf si, e avion lo a baha. E sistema di komunikashon di e kòkpit no tabata funshoná, pues pasaheronan no a risibí ningun atvertensia di e bashamentu inminente. Consecuentemente, un cantidad desconoci di pasahero y tripulacion tabata para of tabatin nan faha di seguridad kita ora cu e avion a dal den awa. Na e momento aki, laman tabata brutu debí na kondishonnan di wer volatil. E avion a keda relativamente intacto despues di a baha den awa, pero pronto a sink den mas o menos 5.000 pia (1.500 m) y nunca a wordo recupera. E aksidente a resultá den 23 morto i 37 herido, ku 40 sobrebibiente en total. Tantu e pilotonan komo e nabegante a sobrebibí. E sobrebibientenan a keda bula den e laman turbulento, infestá ku tiburon ku nan vest di salbabida te ora ku yudansa a yega.[3][4] E rekuperashon di e sobrebibientenan ku helikòpter a kuminsá mas o ménos 12:00, un pa dos ora despues di e bentamentu, i e último sobrebibiente, Promé Ofisial Evans, a wòrdu rekuperá mas o ménos 1 ora despues.[2] E helikòpternan a wòrdu guiá pa e sitio di reskate dor di un avion di Pan American Airways, kende su piloto a informá e bentamentu via radio, despues a bula riba e sitio te ora ku yudansa a yega pa guia e reskatistanan.[3] E esfuersonan di reskate a enbolbí unidatnan di Guardakosta di Merka, Marina di Merka, i Kuerpo di Marina di Merka, i un kantidat di sobrebibiente a wòrdu hibá tera ku helikòpter.[5] ---- Durante e buelo, e avion a topa ku maltempu ku a forsa e kapitan pa hasi varios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na Sint Maarten. Despues di intentonan repetí sin éksito i ku e gasolin a kaba, e kapitan a desidí pa hasi un '''ditching''' (aterisáhe forzoso den laman) serka di isla Saint Croix. == En kultura == E historia di buelo 980 a inspirá varios artikulo, dokumental i video ku ta analisá e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Antias Hulandes]] == E aksidente == E impakto ku e laman a keda mas fuerte ku tabata spera, i e fuselaje di e avion a kibra den barios parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece, mientras 40 a logra salba via bote di salbashon òf flotadónan. Entre e viktimanan tabata hopi hende di Kòrsou, Sint Maarten i Hulanda. === Viktimanan konosí === Un di e viktimanan mas konosí tabata '''[[Margareth Abraham]]''', un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé mas latr pa medio di un premi di valentia posthumo. == Investigashon == Investigashon di e '''[[National Transportation Safety Board]] (NTSB)''' a indiká ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa den Sint Maarten. E raport a menzioná tambe ku komunikashon entre e kapitan i kontrol aéreo tabata konfuso, i ku desishon humano den un situashon di stres a kontribuí na e desenláse fatal. NTSB a rekomendá mehoras den planifikashon di ruta aéreo, maneho di krisis, i komunikashon durante emerhensia. == Impacto == E aksidente di Vuelo 980 a trese hopi dolor den e komunidat di e Antias Hulandes, partikularmente na Kòrsou. Den su respuèsta, [[ALM Antillean Airlines|ALM]] a pasa pa un revishon di proseduranan di emerhensia i entrenamiento di tripulantenan. E aksidente a keda den memoria kolektivo komo un simbolo di valentia humano, partikularmente pa e akshon di Margareth Abraham. == En kultura == E historia di Vuelo 980 a inspirá barios artikulonan, dokumental i video ku ta analiza e desishonnan tomá durante e vuelo, inkluí: * ''A desperate crew and their awful decisions – The extraordinary tale of ALM Flight 980'' (YouTube, 10 di febrüari 2025) * Emilio Corsetti – ''What a Real Hero Looks Like'' == Referensia == <references> <ref>National Transportation Safety Board (NTSB) – Aircraft Accident Report: Overseas National Airways Flight ALM980.</ref> <ref>SimpleFlying – Crew Perspective: Lessons from ALM Flight 980.</ref> <ref>Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like (2024).</ref> </references> {{Variante|a}} {{Databox}} {{Infobox accidente aereo | variante = c | nomber = ALM Buelo 980 }} [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33CF di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e insidente.]] '''Buelo 980 di ALM''' tabata un buelo komersial ku a tuma lugá riba [[2 di mei]] [[1970]], operá pa Overseas National Airways den nòmber di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM). E vuelo tabata bai for di New York JFK pa [[Sint Maarten]], pero a terminá den un tragedia despues ku e avion a tene ku hasi un aterisahe forzoso den laman serka [[Sint Croix|St. Croix]]. E tabata e peor desastre den historia di aviashon antiano. Detaye di e vuelo Avion: Boeing 727-200 Operadó: Overseas National Airways (pa ALM) Ruta: New York (JFK) → St. Maarten Data: 2 di mei 1970 Persona riba avion: 63 (incluso tripulantenan) Durante e vuelo, e avion a topa ku malu tempu ku a forsa e piloto pa hasi barios intento pa landa den aeropuerto Prinses Juliana na St. Maarten. Despues di barios intento sin éksito i gasolin ku ta kaba, e kapitán a desidí pa hasi un ditching (aterrisahe den laman) serka isla St. Croix. E aksidente E avion a impacta e laman mas fuerte ku lo a spera, i e fuselaje a kibra den varias parti. Di e total di 63 hende riba avion, 23 a fayece. E resto di e pasaheronan i tripulantenan a salba, algun via flotadónan i bote di salva. Viktimanan i heróes Un di e viktimanan mas konosí tabata Margareth Abraham, un stewardess di 24 aña for di Kòrsou. Segun testigunan, e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon i no a logra siña pa su mes. Su entrega i sakrifisio a ser rekonosé ku un premi di valentia posthumo. Investigashon i resultado Investigashon di NTSB (National Transportation Safety Board) a determiná ku e avion a keda sin gasolin despues di intentonan repetí pa landa. Tambe a indiká ku komunikashon entre e kapitan i kontrol di trafiko aéreo tabata konfuso. A resultá den rekomendashon pa mehoras den manejamentu di krisis i planifikashon di ruta aéreo. Impacto E aksidente di ALM Vlucht 980 a trese hopi dolor na Antias Hulandes i tambe a pone preshon riba ALM. E kasonan di valor humano, manera e di Margareth Abraham, a keda parte di e memoria kolektivo di Kòrsou. * Tobias Cordeiro - mira it.wiki == Link eksterno == * [https://www.youtube.com/watch?v=rPQZbbgr4w8&t=62s A desperate crew and their aweful decisions - The extraordinary tale of ALM flight 980], [[Youtube]] (10 di febrüari 2025) {{Infobox vuelo aéreo | nòmber_vuelo = ALM Vlucht 980 | operador = Overseas National Airways pa ALM Antillean Airlines | ruta = JFK – St. Maarten | avion = Boeing 727-200 | pasaheero = 57 | tripulashon = 6 | total_persona = 63 | viktima = 23 | sobrevivienten= 40 | data = 2 di mei 1970 | lugá = Serka St. Croix, Karibe }} '''ALM Vlucht 980''' tabata un vuelo di [[ALM Antillean Airlines]], operá pa [[Overseas National Airways]], ku a pasa un aksidente fatal riba 2 di mei 1970. E avion a tuma un aterrisahe forzoso (''ditching'') den laman serka isla [[St. Croix]], despues ku a keda sin gasolin. 23 hende a fayece, entre nan e stewardess [[Margareth Abraham]]. == Detaye di e vuelo == E avion a sali for di [[New York JFK]] pa [[St. Maarten]], pero a topa ku malu tempu. Despues di barios intento pa landa i sin eksito, e kapitan a desidí hasi un ditching den laman. == E aksidente == E avion a kibra den varias parti den e impakto. A haya 23 viktima humano. Barios hende a salba via bote i flotador, entre nan 40 sobrevivientenan. == Viktimanan konosí == - [[Margareth Abraham]], stewardess di 24 aña for di Kòrsou, a fayece mientras tabata yudando pasaheronan. == Investigashon == E investigashon di [[NTSB]] a determiná ku agotashon di gasolin i desishon difísil durante e vuelo a kontribuí na e aksidente. A yega tambe ku komunikashon ku kontrol aéreo tabata konfundí. == Impacto == E aksidente a trese hopi dolor den e komunidat di Antias Hulandes. ALM a pasa pa revishon di proseduranan di emerhensia. E aksidente a keda komo un punto importante den istoria di aviashon di e región. == Referensianan == * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying – Crew Perspective] * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ Emilio Corsetti – What a Real Hero Looks Like] * [https://www.ntsb.gov/about/organization/Pages/Air.aspx National Transportation Safety Board (NTSB)] -------------- {{infobox persona| variante = c | nomber completo = Margareth Aleida Abraham | fecha nacemento = [[11 di yüni]] [[1945]] | luga nacemento = [[Kòrsou]] | fecha fayecimento = [[2 di mei]] [[1970]] | luga fayecimento = Serka St. Croix, Karibe | ofishi = stewardess | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di buelo 980 di ALM | distincion = ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (2020) }} '''Margareth Aleida Abraham''' (☆ [[11 di yüni]] [[1945]] na [[Kòrsou]] - † [[2 di mei]] [[1970]] den serkania di [[Sint Croix]]) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] den servisio di [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]], ku a fayesé na edat di 24 aña durante un aterisahe di emergensia.<ref>[https://curacao-airport.com/history-margareth-abraham/ History of Margareth Abraham], [[Aeropuerto Hato|Curacao International Airport]]</ref> Su kurashi i trankilidat bou di preshon ekstremo a hasié un héroe den aviashon [[Antias Hulandes|antiano]]. == Biografia == Margareth Abraham, huntu ku su ruman hòmber ohochi Carol, a nase dia 11 di yüni 1945. Den e famia Abraham tabatin kuater ruman mayó. Na aña 1967, despues di a kaba Mulo, el a skoge un karera komo stewardess na [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM).<ref name="Pionero">{{cite book|author=[[Jeanne Henriquez|Henriquez, Jeanne]]|title=Kòrsou su muhénan pionero|year=2000|publisher=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]|pag= 40-42|ISBN=99904-0-431-3}}</ref> === Buelo LM 980 2 di mei 1970 === [[File:Douglas DC-9-33F N937F ONA MIA 17.07.76 edited-2.jpg|thumb|Avion tipo Douglas DC-9-33F di ONA, similar na esun di hür pa [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij|ALM]] dia di e desaster.]] Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata miembro di tripulashon di kabina riba buelo 980 for di [[New York City|New York]] (JFK) pa [[Sint Maarten]]. E avion, tipo DC‐9-33CF, tabata un avion ku ALM a hür di a kompania merikano Overseas National Airways (ONA). Tabatin sinkuentishete pasahero y seis miembro di tripulashon abordo. Debí na bientu fuerte i neblina, e piloto a purba baha varios biaha na Aeropuerto Internashonal Prinsesa Juliana (SXM). Kapitan Balsey De Witt a disidí despues di desviá pa Sint Croix. Durante e buelo aki, e piloto a keda sin kombustibel i e riesgo di un aterisahe den awa (ditch) a surgi. Abraham a sobresalí den heroismo: segun testigunan okular, el a yuda pasaheronan bisti nan salbabida i a kompañá nan te na e salida. Na e momentu presiso ey, e avion a hasi un impakto duro ku e awa i a kibra banda di e kòkpit. Abraham, kende a sigui duna asistensia te na final, no a sobrebibí e desaster.<ref>[https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a real hero looks like], emiliocorsetti.com (3 di mei 2019)</ref> El a fayesé inesperadamente durante e akshon di rescate. Un total di 43 persona a sobrebibí; 23 hende a muri, inkluso Margareth Abraham. == Personal == Despues di e buelo, Abraham tabata pa bula bèk New York unda e lo a topa ku su komprometido, Robby Schouten. Nan tabatin plan pa kasa dia 15 di yüni 1970, djis algun siman despues di e suseso trágiko.<ref name="Pionero"/> [[File:Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon Versie sinds 1912.jpg|thumb|170x210px|]] == Honor == Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di balentia i altruismo den [[Karibe Hulandes]]. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di varios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya. Den sala di yegada di [[Aeropuerto Hato|Aeropuerto Internashonal di Kòrsou]], a develá un plakat di bròns na 1972, poné pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. Despues na 2024, a pone un mural ku su imagen riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. E gerensia di aeropuerto a kambia e nòmber di e lokalidat pa aktividatnan di aviashon pa "Plasa Margareth Abraham" na 1990. Na 2020, el a wòrdu otorgá póstumo e Medaya di Honor di Plata pa Yudansa Humanitario (''Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon''), un di e medayanan sivil militar [[Reino Hulandes|hulandes]] di mas altu pa yudansa humanitario. {{DEFAULTSORT:Abraham, Margareth}} [[:Kategoria:Hende]] [[:Kategoria:Aviashon]] [[:Kategoria:Kòrsou]] Margareth Abraham a wòrdu rekonosé komo un berdadero hende di balentia. Margareth Abraham ta konsiderá un símbolo di balentia i altruismo den Karibe Hulandes. Su akshonnan den momentu di pániko a salba bida di barios hende i su historia ta sigui inspirá hende den Kòrsou i mas aya.Na 1972 Merka a pone un plaka ku inskripshon den sala di salida di [[Aeropuerto Hato]]. Pa honrá su memoria, Aeropuerto Internashonal di Kòrsou a pone su nòmber na su direkshon ofisial: Plasa Margareth Abraham. Na 2024, a develá un mural ku su potret na fachada di e terminal, komo un símbolo di su entrega i korahe.<ref>{{citeer web|url=https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/|titel= CAP honoring a true hero, Margareth Abraham|datum=2024-05-02|bezochtdatum=2025-07-01|werk=curacaochronicle.com}}</ref> Na 2020, el a risibí posthumamente e ''Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon'' (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario), un di e mas antiguo i prestisioso premionan di valentia di [[Hulanda]]. --- Margareth Abraham ta wòrdu rekordá komo un símbolo di kurashi i sakrifisio den Karibe Hulandes: 1972: Un plachi di bròns òf metal a wòrdu desvelá den e sala di yegada di Aeropuerto Hato. 1990: E maneho di aeropuerto a kambia e nòmber di e lugá pa aktividatnan di aviashon pa Plasa Margareth Abraham. 2024: Un mural ku su potrèt a wòrdu desvelá riba e fachada di e terminal, komo un homenahe bibu. 2020: El a wòrdu otorgá postumamente ku e Medaya di Honor di Plata pa Asistensia Karitativo, un di e medayanan sivil militar mas haltu pa ayudo humanitario na Hulanda. Margareth Abraham ta keda un fuente di inspirashon pa hopi na Kòrsou i mas leu. Su legado ta sigui biba komo un ehèmpel di sakrifisio propio i forsa humano bou di sirkunstansianan ekstremo. , ku tabata baseá den Antias Hulandes. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. {{Infobox persona | nòmber = Margareth Abraham | portret = | nashimentu = ±1946 | lugá nashimentu = Kòrsou | morto = 2 di mei 1970 | lugá morto = Serka St. Croix, Karibe | trabou = Stewardess (ALM) | konosí pa = Su akshonnan heróiko durante e aksidente aéreo di ALM Vlucht 980 }} '''Margareth Abraham''' (±1946 – 2 di mei 1970) tabata un stewardess di [[Kòrsou]] ku a perde su bida den e aksidente aéreo trágiko di [[ALM Vlucht 980]]. E a wòrdu rekordá komo un verdadero hende valent, ku su entrega a yuda salba bida di pasaheronan riba e avion. == Bida i karera == Margareth Abraham a nase den Kòrsou i a traha komo stewardess pa [[ALM Antillean Airlines]]. E tabata konosí pa su amabilidat i entrega na su trabou. == Aksidente di 2 di mei 1970 == Riba 2 di mei 1970, Abraham tabata riba e vuelo [[ALM Vlucht 980]], ku a hasi un ''ditching'' den laman serka [[St. Croix]] despues ku e avion a keda sin gasolin. Testigunan a bisa ku e tabata yudando pasaheronan pone su chaleko di salbashon, i tabata para den e pasillo ora e avion a impacta e laman. E a fayece den e impakto. == Rekonosimentu posthumo == - A risibí e [[Zilveren Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon]] (Plaka di Plata pa Ayudo Humanitario) di Reinou Hulanda. - Su nòmber ta honra na [[Aeropuerto Internashonal Hato]] na Kòrsou, ku su direkshon ofisial ta '''Plasa Margareth Abraham'''. - Tambe tin un mural ku su potrèt riba e fachada di e terminal. == Legado == E ta konsiderá komo un símbolo di balentia i entrega humano den e istoria di aviashon Karibe Hulandes. == Referensia == * [https://emiliocorsetti.com/what-a-real-hero-looks-like/ What a Real Hero Looks Like – Emilio Corsetti] * [https://www.curacaochronicle.com/post/local/cap-honoring-a-true-hero-margareth-abraham/ CAP Honoring a True Hero – Curaçao Chronicle] * [https://simpleflying.com/alm-antillean-airlines-flight-980-cabin-crew-perspective/ SimpleFlying on Flight 980] --------- Margareth Abraham was a 24-year-old flight attendant from Curaçao who served on ALM Antillean Airlines Flight 980. On May 2, 1970, the flight, operated by Overseas National Airways on behalf of ALM, departed from New York's JFK International Airport bound for St. Maarten. Due to poor weather conditions, the aircraft made several unsuccessful landing attempts and eventually ran out of fuel, leading to a controlled ditching in the Caribbean Sea near St. Croix. Of the 63 people on board, 40 survived, while 23, including Margareth Abraham, perished .​ Wikipedia, la enciclopedia libre +7 Curaçao International Airport +7 Simple Flying +7 Curaçao International Airport +7 Wikipedia +7 Curaçao International Airport +7 Medium Margareth Abraham is remembered for her heroic actions during the emergency. She assisted passengers in evacuating the aircraft, prioritizing their safety over her own. Tragically, she lost her life in the process . At the time of the accident, she was engaged to Robby Schouten, a well-known Antillean TV presenter, and was planning to leave her position at ALM .​ Curaçao International Airport In honor of her bravery, the address of Curaçao International Airport was named 'Margareth Abraham Plasa' . Her sacrifice is commemorated by the local community, and she is celebrated as a true hero .​ {{Appendix}} ------------------- '''Aruba Airlines''' (officially Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.) ta e aerolínea di bandera y e único aerolínea nashonal di Aruba. Fundá den 2006, Aruba Airlines ta oferé transporte aéreo regular y charter pa pasaheronan pa varias destinashon. Su sede korporativo ta na Oranjestad, Aruba, y su base di mantenemento prinsipal ta na Miami, Florida. Den 2015 e compañías a risibí e Aircraft Operating Certificate (AOC) for di Estados Unidos.[1][2] == Historia == Aruba Airlines a wordo funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kien tabata su promé direktor. Den 2010 e a inicia operashon di charter ku un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. Su sede operashonal ta na Oranjestad, kaminda e tin su base perto di Aeropuerto Internacional Reina Beatrix. E tin ofisinan di benta na Miami (EEUU), Curaçao, Bonaire, i Venezuela (Maracaibo, Valencia y Maracay).[3] Na 2011 Aruba Airlines a atraé inversionistanan nobo pa mehorá su flota. Den ougùstùs 2012, e aerolínea risibí su sertifikado di operashon aéreo ekonómiko, y e a introducí dos Airbus A320 na su flota (su promé A320 yegá na Aruba na november 2012). Su promé ruta regular tabata Aruba → Maracaibo (Venezuela), sigi pa Aruba → Valencia (Venezuela), y mas dilanti Aruba → Panama City (Panamá) i Aruba → Miami (EEUU). Flota y Destinashonnan {| class="wikitable sortable" ! Tipo di Avion !! Modelo !! Kantidat !! Kabina !! Asiento !! Registrashon |- | Airbus || A320-200 || 1 || Ekonomiko || ~180 || P4-AAF [4] |- | Airbus || A321-200 || 1 || Ekonomiko/“Premium” || ~178 || (vhe model, [5]) |- | Bombardier || CRJ200 || 1 || Ekonomiko || ~52 || P4-CRA [6] |} == Destinashonnan selectá == {| class="wikitable sortable" ! Ruta !! País/Región !! Estado |- | Aruba ↔ Miami !! EEUU !! Activo (charter/regular) [3] |- | Aruba ↔ Maracaibo !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Valencia !! Venezuela !! Introdi (2012) [3] |- | Aruba ↔ Panama City !! Panamá !! Introdi (5 Julio) [3] |} == Dificultadnan i Estado Actual == Durante e kriis di COVID-19 y problemanan operashonal, Aruba Airlines a enfrenta varios reto. Pa ehempel: su flota a keda parká, i datos reciente ta mustra ku e aerolínea no ta tene vuelos normales kuendo; por ehempel, un sitio pa seguimiento di vuelos ta nifiká kantidat “0” destinashon pa Aruba Airlines. [7] Den marzo 2021 Aruba Airlines a risibí su promé A321-200 (P4-AAI) pa possibilitá un relansa, pero no ta klaro si e aerolínea actualmente ta operando vuelos regulares.[8] E situashon ta kompleho: aunke e sitio ofisial y rekursonan ta indiká ku e aerolínea ta “active” [9], e falta di voli actual y klaridat publikashonal ta kreá duda. ------------ {{Infobox empresa | variante =a tipo = compania di aviacion | nomber = Aruba Airlines | pais = {{ABW}} | imagen = | descripcion = | funda = 2006 | antesecor = | fecha disolucion= | causa disolucion= | fundado = Onno J. de Swart | propietario = | director ehecutivo = | pais = {{ABW}} | sector = transporte | industria = aviacion }} '''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea di bandera y e unico aerolinea di [[Aruba]]. E aerolinea, fundá na 2006, ku ta ofresé transporte aéreo regular i charter pa pasahero pa 13 destinashon. Aruba Airlines su sede corporativo ta na Oranjestad, Aruba. Aruba ta opera su base di mantencion principal na Miami. Na 2015 el a ricibi un AOC (''aircraft operating certificate'') for di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]]. == Historia == Aruba Airlines a ser funda na 2006 pa Onno J. de Swart, kende tabata su prome director.<ref>{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}</ref> E aerolinea a cuminsa operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento na 2010. E sede principal ta na Oranjestad na Aruba, cual ta e centro di operacion principal, y e aerolinea a habri un oficina nobo na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. E tin tambe ofisina di benta na Miami, Curaçao, Bonaire i na Maracaibo, Valencia i Maracay.<ref name="arubaair-offices">{{cite web|url=http://www.arubaairlines.com/#contactus|title=Aruba Airlines - Contact Us|accessdate=2015-04-21 }}</ref> Na kuminsamentu di 2011 e kompania a atrae inversionista nobo, ku ta kondusí na e mehoracion di e flota. E compania a risibí un Sertifikado di Operashon di aerolínea ekonómiko na ougùstùs di 2012. E aerolinea ta haya dos avion Airbus A320, e prome di nan a yega Aruba na november di 2012. E avion a kuminsá bula buelonan charter for di Aruba na fin di 2012 i e operashonnan programá a kuminsá e siguiente aña. Su promé destinashon tabata Maracaibo, Venezuela i despues Valencia, Venezuela. Despues riba 5 di yüli di e aña ei nan a inaugurá e buelonan pa Panama City, Panama. Y finalmente Miami, Merca. {{Appendix}} 18/10/25 Aruba Airlines is still operating and is the flag carrier and sole airline of Aruba. It is based at Queen Beatrix International Airport in Oranjestad and provides scheduled and charter services to various destinations across the Caribbean, South America, and the United States. Operations: Aruba Airlines is currently the only Aruban airline. It offers both scheduled and charter flights, serving as a primary carrier to and from the island. Headquarters: The airline's corporate headquarters are in Oranjestad, Aruba. Its main maintenance base is in Miami, Florida. Destinations: It flies to a number of destinations, including cities in the Caribbean, South America (such as Medellin, Colombia, and Georgetown, Guyana), and the United States (such as Miami). ------------------ {{Variante|a}} {{Databox}} '''Jet Air''' (oficialmente ) ta e aerolínea nacional di {{Appendix}} [[Category:Aviashon]] [[Category:Karibe Hulandes]] ------------------- {{Databox}} '''Avia Air''' ta un compania aereo di Aruba cu a opera entre .. y november 2003. Avia Air tabata un aerolinea basá na Aruba. Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut. 1] == Historia == Avia Air a kuminsá operashon den zomer di 1994 inicialmente tres Cessna 402B ⁇ (P4-AVA te ku P4-AVC); e mesun aña a añadí un Embraer Bandeirante (P4-AVD). Pasobra Air Aruba a enfoca mas y mas riba buelonan pa Merka, algun ruta regional por a bira operá. A kuminsá ku servisionan di liña pa Curaçao, Bonaire i e siudatnan Venezolano di Maracaibo, Punto Fijo i Valencia. Na fin di 1995, a cumpra un di dos Bandeirante P4-AVE).<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Na 13 di mart di 1996 e barku a kai banda di (Venezuela) e Cessna 402B P4-AVB na laman, cu a mata tur ocho persona den e auto. E tabata trata di un buelo di linea di Aruba pa Punto Fijo. E piloto a reporta na un otro avion di Avia Problema di aire ku e motor robes, i algun tempu despues cu un candela a kibra. For di investigashon a resulta cu e candela a causa e motor y un parti di a kibra e ala robes di e avion, despues cu e Nort di Las Piedras- Aeropuerto di Punto Fijo - a kai. Na komienso di 2003, un Short SD.360-200 a kumpra, pero e aparato aki no a wòrdu a drenta servisio. For di mei 2003 no tabatin sèn mas pa paga salario di e personal y operacionnan di vuelo a keda para. Poco despues e lease company Volvo Aero a pidi e motornan di e dos Bandeirantes y finalmente E departamento di impuesto a konfiská tur e produktonan. E Cessna tambe a keda destruí. aerodinámiko pa motibu di mantenshon atrasá. Con E shortenan a bira algun e vuelo di entrenamentu a tuma lugá despues di e grupo di invershon IMCA, propietario di Air Exel, a kumpra un participacion di 50% den Avia Air. Avia Air lo sigui como AviaExel. E falta di Avia Air a hasi un pèrmit di establesementu definitivo drecha bo kara. Na òktober 2003 e kompania a a declara su mes na faillite. Poco despues, e 'Short' a bira e doño a rekuperá; tur dos Bandeirantes a keda te ku e zomer di e aña aki riba e Aeropuerto di Oranjestad ta para y e Cessna 402 P4-AVA ainda ta presente aki. ==Code data== *[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R''' *[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB''' *Callsign: Aviair ==Flota== *Short 360-200 *Embraer EMB 110 Bandeirante == Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] {{Appendix}} NOTES * Avia Air a cuminsa na 1984 como compania di charter Avia Air Chapter cu tabata activo na Aruba i Corwou. * in augustus 1987 verscheen het Avia Air toestel met piloot Robby Anjie, 26 jr., ter hoogte van MAcoya, Venezuela. Een tweemotorig vliegtuig Cessna met kenteken N-5351- A van de particuliere chartermaatschappij van de heer Efi Tromp, Avia Air, wordt sinds vrijdagavond op de route van Punto Fjjo (Venezuela) naar de luchthaven van Aruba vermist. * directie/eignaaar? Efi Tromp. * HetvliegtuigiseenJetpropAerocommander, een snelle vliegtuig ingericht met de nodige luxe. Avia- Air hoopt met zijn nieuwe aanwinst de Curagaose zakenman nu een nog betere service te verlenen. Avia- Air die in 1980 bij ministriële beschikking toestemming kreeg om samen met twee andere luchttransportmaatschappijen commerciële passagiersvluchten uit te voeren, biedt rechtstreekse vluchten aan naar alle bestemmingen in het Caribisch gebied, Colombia, Venezuela en Suriname. Met dit nieuwe vliegtuig hoopt Avia- Air bij te kunnen dragen aan de economische ontwikkeling van Curagao,<ref>TOEKOMST ANDERS TEKORT AAN GEKWALIFICEERDE KRACHTEN CDM ervaart dat nu al Opleiding vaklieden in metaalsector noodzakelijk. "Amigoe". Curaçao, 24-08-1987, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642489:mpeg21:p003</ref> * 1994: Avia Air van Efi Tromp is reeds enige tijd doende met plannen om commutervluchten tussen de eilanden te gaan vliegen. * Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba - Curagao v.v. en Aruba - Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.<ref>WILLEMSTAD— Avia Air heeft vanaf woensdag een nieuw vliegtuig in bedrijf. Het is een EMB-110, van Braziliaanse makelij, dat 19 passagiers kan vervoeren. Het kan gecharterd worden voor vluchten Aruba – Curagao v.v. en Aruba – Bonaire v.v. Auia Air voert tweemaal daags vluchten uit tussen Aruba en Punto Fijo in Venezuela.. "Amigoe". Curaçao, 12-10-1994, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645369:mpeg21:p009</ref> * Luchtvaartmaatschappij Avia Air die door de regering als nationale luchtvaartmaatschappij *s erkend, heeft plannen °ni met ingang van 1 december aanstaande naar vleugels uit te slaan. **er dag vertrekken twee yiuchten naar Punto Fijo (Venezuela), dirie naar en vier naar öonaire. Avia Air president Ciro Pieters. In 1986 is Avia Air begonnen als chartermaatschappij voor vluchten in de omgeving. In april van dit jaar kreeg Avia Air een vergunning om regelmatige vluchten uit te voeren. De maatschappij heeft vijf vliegtuigen: twee Embriers 110, elk met zestien stoelen en extra ruimte voor de koffers en twee Cessnas, elk met zeven stoelen.<ref>Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. "Amigoe". Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007</ref> * 1995: Het particuliere Avia Air heeft afgelopen vrijdag van minister. Glenbert Croes van Verkeer en Communicatie de vergunning ontvangen om geregelde vluchten uit te voeren. "Wij zijn nu ook een officiële luchtvaartmaatschappij die vluchten uit mag voeren op Bonaire, Curacao, Coro en Las Piedras", zo reageerde Avia Air-president Ciro Pieters vanmorgen desgevraagd. Ook werd vastgesteld dat de luchtvaartmaatschappijen van de twee landen (aruba-NA) elk een bepaald aantal vluchten kan uitvoeren. Dit zijn Aruba- Curacao met 35 vluchten per week, Aruba-Bonaire met 28 Avia Air, dat tot nu toe alleen chartervluchten verzorgde, begint binnen afzienbare tijd met de vluchten op Bonaire, Curacao en de twee Venezolaanse steden Coro en Las Piedras. * Avia Air kreeg op 28 april van de minister Glenbert Croes van Vervoer en Communicatie een vergunning om geregelde vluchten uit te voeren tussen Cura9ao, Bonaire, Coro, Las Piedras en thuisbasis Aruba. De voorbereidingen betreffen nu voornamelijk de vluchten tussen de ABC-eilanden. {{Appendix}} ------------------ '''Insel Air Aruba''' tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba.<ref>[http://curacaochronicle.com/aviation/insel-air-aruba-seeks-u-s-routes/ Insel Air Aruba Seeks U.S. Routes]</ref> de.wiki:Insel Air Aruba tabata un aerolinea y subsidiario di Insel Air, como tambe e aerolinea oficial nacional di Aruba. [1] Un investigashon ku a tuma lugá na yanüari 2017 dor di e Inspectie Leefomgeving en Transport di Reino Hulandes a evidensiá defectonan tantu den e kompania mayor Insel Air i Insel Air Aruba, komo tambe den e outoridatnan di aviashon di Kòrsou i Aruba. Komo resultado, un kantidat di avion di e dos kompanianan lo no por bula pa un tempu indeterminá. Insel Air i Insel Air Aruba despues a reduci nan destinashonnan di buelo, ku anteriormente tambe tabata inkluí destinashonnan den Merka i Sur Amerika, pa e islanan ABC i Sint Maarten.<ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Dutch ILT intervenes in Curaçao, Aruba CAAs |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53584-dutch-ilt-intervenes-in-curaao-aruba-caas ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Insel Air axes bulk of network, retains ABC Islands |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/53989-insel-air-axes-bulk-of-network-retains-abc-islands ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air looking to dispose of Aruban unit |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54051-curaaos-insel-air-looking-to-dispose-of-aruban-unit ch-aviation.com]}}</ref><ref>{{Literatur |Autor= |Titel=Curaçao's Insel Air fends off bankruptcy filing |Sammelwerk=ch-aviation |Verlag= |Ort= |Datum= |Seiten= |Online=[http://www.ch-aviation.com/portal/news/54267-curaaos-insel-air-fends-off-bankruptcy-filing ch-aviation.com]}}</ref> Insel Air Aruba a stop di opera na 2017 despues di cinco aña. [6] == Flota == For di maart 2017, Insel Air Aruba su flota tabata consisti di ocho avion, di cual ningun ta operacional.<ref>[http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=ISU ch-aviation], abgerufen am 20. März 2017.</ref> ==Wak tambe == * [[Lista di eks-kompania aéreo di Karibe Hulandes]] == Link externo == * [https://www.fly-inselair.com/en/ Webpräsenz der Insel Air] (englisch und spanisch) * [http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=Insel%20Air%20Aruba&distinct_entry=true Fotos] der Insel Air Aruba auf [[Airliners.net]] {{Appendix}} ----------------- '''Aruba Flying Club''' tabata un asociacion di piloto amatur na Aruba?? == Historia == AFC ta data di ananan 1940. Tabata haci uzo di aeropuerto de Vuyst na San nicolas den bario di juana morto. met hangar Na 1998 AFC a bira activo atrobe. AFC in 1950 statutair opgricht Vereniging Aruba Flying Club In 1998 werd de Aruba Flying Club weer actief (welke vanaf de oorlogsjaren tot in de jaren 70 al had bestaan). Aanvankelijk werd gevlogen met de Cessna 172M P4-BON, in 1992 en 1993 aangevuld met Cessna 182P P4-GIN en sinds 1998 met een Amerikaans geregistreerde Cessna 172R, de N174AP.<ref>[http://landewers.net/P4-artikel.pdf 20 jaar Arubaans Luchtvaartuig Register Arno Landewers]</ref> Eleccion di directiva di AFC * na 1956 e club tabatin 4 avioneta propio di cual e ultimo adkisicion tabata un stimson. Cu e avionetanan tabata bula y tene competencia y demostracionnan.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ARUBAANSECOURANT-1956-09/page/n67/mode/2up?q=flying Aruba Flying Club viert eerste vlucht van nieuwe Stimson], Arubaanse Courant (21 september 1956)</ref> * Aanwijzing: Als leden van de Raad van Beheer van de Aruba Flying Club, de heren: P. A. de Vuyst; Commandant Onderzoekings en Bewakingsdienst op Aruba; H. A. Hessling, Ambtenaar belast met het domein beheer op Aruba * in 1950 de 100ste vliegbevet uitgereikt =- examens sportvliegr, instrument vlieger en instructur * De Aruba Flying | Club 'is een bloeiende vereniging. | Het maximum aantal leden dat toegelaten wordt bedraagt statutair vijftig en dat heeft men vrijwel voortdurend. Het aantal brevetten dat in de loop der jaren werd uitge- > reikt loopt in de honderden. De samenwerking tussen A.F.C. en overheid is voortreffelijk en het aantal deskundigen waarover men kan beschikken ruim voldoende. De vloot bestaat uit vier toestellen, waarbij dan nog drie komen, die particulier eigendom van enkele leden zijn. De minimum leeftijdsgrens voor het behalen van een brevet is zeventien jaar. Men moet zich hiertoe eerst aan een strenge medische keuring onderwerpen. Voorschrift i.; dat men een aandeel koopt van driehonderd gulden. Daarna hebben de meeste leerlingen ongeveer 12 uur lessen nodig om dan nog een 25 tot 30 uur solo te vliegen voor zij het brevet kunnen halen. De totale instruktieteksten belopen dan ongeveer ƒ 500.—. Wie eenmaal het brevet heeft en de nodige proeven hoeft afgelegd mag zelf een vliegtuigje huren, eerst voor vluchten boven het eiland, daarna ook voor tochtjes naar buiten. Voor weekenden komen vooral Curaeao en Bonaire in aanmerking voor langere vakanties Venezuela en andere omliggende landen. Enkele leden, als de heren Riehardson en van der Voort maakten ook veel langer vakantievluchteri (om langs de Venezolaans kust, Trinidad en andere eilanden naar Sint Maarten.<ref>De Aruba Flying Club. "Amigoe di Curacao". Willemstad, 26-10-1957. Geraadpleegd op Delpher op 12-03-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211195:mpeg21:p003</ref> * Voor velen is het vertrek van de heer Pieter A. de Vuyst ongemerkt voorbij gegaan. Gedurende de tweede wereldoorlog was hij verbindingsmarineofficier en gedurende die tijd begon hij met het plannen voor een particulier vliegvels, dat naar hem genoemd werd. Op 16 juli 1944 werd dit vliegveld geopend dooi de toenmalige Gezaghebber I. Wagemaker. Dat het vliegveld naar hem ge noemd werd, was op voordracht van Aruba Flying Club als waardering voor het vele werk dat hij voor deze club had gedaan. In oktober 1945 kwam de heer de Vuyst in dienst van de Lago en verliet deze op 1 juni j.l. 1956.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404914:mpeg21:p005|titel=Pieter A. de Vuyst verliet Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1956-06-18|bezochtdatum=2024-03-12}}</ref> {{Appendix}} AFC is een Arubaanse vereniging ter beoefening van de vliegsport, opgericht in 1942 door employes van Lago te San Nicolas. Eerste voorzitter was Pieter A. de Vuijst, waarnaar het sportvliegveld is genoemd.<ref>Hoetink, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, 1969 pag.55</ref> ----------------- == EZ Air (aanvulling)== Mester menshoná ku direktor di Medicair Rene Winkel ta alabes direktor di aerolínea EZ Air, pues e kontrato firmá ta ku Winkel i no e aerolínea EZ Air. Esaki ta importante pa menshoná mirando ku den komunidat tin e impreshon ku ta EZ Air ta sòru pa Ambulans Aéreo. “Nos tin kontrato ku e doño pues no e aerolínea mes. Awor a yega e momentu ku e kontrato a vense. Segun e proseso, tur interesado por entregá un petishon pa ehekutá e tarea di Ambulans Aéreo. Boneriano 29-11-2023 titel=Ken ta bai ehekuta air ambulans?|https://awemainta.com/boneriano/ Medicair tambe por bolbe entregá un petishon”, e ta splika. Sinembargo e no ta konfirmá ku vensementu di e kontrato a sosedé entrante yanüari 2024. Tambe e ta sigurá ku e situashon di niun forma ta opstakulisá servisio di Ambulans Aéreo. Mester menshoná ku ya pa algun luna tin spekulashon tokante e situashon aki. Dòkter Frans komo direktor di FM den un rueda di prensa anterior a konfirmá ku Ministerio na Hulanda ke pa ehekutá buelonan di Ambulans Aéreo ku avionnan registrá na Hulanda. Tur esaki por konsiderá komo opstákulo pa proveodornan lokal. BONERIANO a tuma kontakto ku Rene Winkel tokante e situashon aki i e ta splika ku e no ta deseá na amplia masha mirando ku FM ainda ta un kliente. “Echo sí ta ku FM algun tempu atras a saka un asina yamá ‘tender’ pa buska un operadó pa ambulans aéreo ku lo trese avionnan ku registrashon PH, esta di Hulanda. Es mas FM lo ta basta leu pa bira un operador di aerolínea. No ta eksistí Ambulans Aéreo, ta eksistí pèrmit pa ehekutá buelo ‘ airline operator certificate’ (AOC). Di aki ta haña un provishon riba e pèrmit pa Ambulans Aéreo pasombra ta buelo komersial i ku nan lo bula bou di e reglanan Europeo, EASA”, e ta splika. Winkel ta agregá ku nan tambe a lesa ku FM ke bin ku avion di Ambulans eléktriko, pero tambe mester bisa ku e teknologia aki no ta asina leu ainda. “No ta eksistí avion eléktriko ainda ku por bula e rutanan aki, i dado kaso ku bin ku avionnan asina mes, mester pasa den hinter un prosedura pa nan wòrdu sertifiká pa departamentonan konserní manera Curacao Civil Aviation Authority (CCAA) Y ILT holanda , Esei ta nifiká ku por dura añanan promé ku por bai usa avionnan eléktriko pa transporte di pashènt.” Importansia di Ambulans Aéreo Esaki ta un avion privá spesialmente adaptá pa duna sosten médiko na pashèntnan durante transporte. Un dòkter, paramediko òf ekipo di dòkternan altamente kualifiká lo biaha ku su pashènt pa atendé e pashènt te ora e yega e aeropuerto destiná i por transportá e pashènt na un manera sigur te su kas òf pa un hòspital den e pais. E Ambulans Aéreo lógikamente ta karga tur e ekipo i e remedinan nesesario durante e buelo. {{Appendix}} ----------------------------- __NOINDEX__ tlwhs4wpfw6seunnqwqafks5hmxivcc 10 11795 199058 195137 2026-07-31T15:58:52Z Kallmemel 14000 199058 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Infobox generiek | bgcolor = {{#switch: {{{tipo|animal}}} | {{lc:animal}} = #f7c0c7 | {{lc:mata}} = #c3e3bf | zwam | beskem = #a3cce8 | protista | {{lc:Protozoa}} | alga = #f1efc1 | bacteria = #dfdfdf | {{lc:Archaea}} = #d0d7d8 | virus = lightgrey | {{lc:Eukaryota}} = #f1efc1 |none}} | kop = {{#if:{{{nomber|}}}|{{{nomber|}}}}} | breed = {{#switch: {{{status|}}} | Bedreigd | bedreigd | Endangered | endangered | EN = '''<small>[[Status di conservacion|{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Status|Státus}}]] di [[International Union for Conservation of Nature|IUCN]]: <span style="color: deeppink">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Menasa|Menasá}}</span></small>''' | Gevoelig | gevoelig | Near Threatened | near threatened | NT | LR/NT = '''<small>[[Status di conservacion|{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Status|Státus}}]] di [[International Union for Conservation of Nature|IUCN]]: <span style="color: Olive">Sensibel pa menasa</span></small>''' | Kritiek | kritiek | Critically Endangered | CR = '''<small>[[Status di conservacion|{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Status|Státus}}]] di [[International Union for Conservation of Nature|IUCN]]: <span style="color: crimson">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Criticamente menasa|Krítikamente menasá}}</span></small>''' | Kwetsbaar | kwetsbaar | Vulnerable | vulnerable | VU = '''<small>[[Status di conservacion|{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Status|Státus}}]] di [[International Union for Conservation of Nature|IUCN]]: <span style="color: brown">Vulnerabel</span></small>''' | Onzeker | onzeker | DataDeficient | DD = '''<small>[[Status di conservacion|{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Status|Státus}}]] di [[International Union for Conservation of Nature|IUCN]]: <span style="color: dimgray">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Deficiente|Defisiente}} di data</span></small>''' | Uitgestorven | uitgestorven | Extinct | extinct | EX = '''<small>[[Status di conservacion|{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Status|Státus}}]]: <span style="color: slateblue">Extinto {{#if:{{{na|}}}|({{{na}}})}}</span></small>''' | Uitgestorven in het wild | uitgestorven in het wild | Uitgestorveninhetwild | uitgestorveninhetwild |Extinct in the Wild | Extinctinthewild | UIHW | EW = '''<small>[[Status di conservacion|{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Status|Státus}}]] di [[International Union for Conservation of Nature|IUCN]]: <span style="color: darkslateblue">Extinto den naturalesa</span></small>''' | Vanbeschermingafhankelijk | vanbeschermingafhankelijk | Van bescherming afhankelijk | van bescherming afhankelijk | conservation dependent | Conservation Dependent | VBA | LR/CD | CD = '''<small>[[Status di conservacion|{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Status|Státus}}]] di [[International Union for Conservation of Nature|IUCN]]: <span style="color: forestgreen">Dependiente di {{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|conservacion|conservashon}} (LR/CD)</span></small>''' | Veilig | veilig | Secure | Niet bedreigd | niet bedreigd | Least Concern | least concern | LC | LR/LC = '''<small>[[Status di conservacion|{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Status|Státus}}]] di [[International Union for Conservation of Nature|IUCN]]: <span style="color: forestgreen">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|No menasa|No menasá}}</span></small>''' | Nvt| nvt | NA | na | NE = '''<small>[[Status di conservacion|{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Status|Státus}}]] di [[International Union for Conservation of Nature|IUCN]]: <span style="color: forestgreen">No {{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|evalua|evaluá}}</span></small>''' }}<!-- -->{{#if: {{{fuente status|}}}|&nbsp;<small>'''({{{fuente status}}})'''</small>|}}<!-- -->{{#ifeq:{{NAMESPACE}}||{{#if: {{{rl-id|}}}{{#property:P627}}|<small>{{#tag:ref|{{en}}[https://www.iucnredlist.org/details/{{if empty|{{{rl-id|}}}|{{wikidata|property|P627}}}}/0 {{#if:{{{nomber|}}}|{{{nomber}}}|{{PAGENAME}}}} {{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|riba Lista Cora di Especie Menasa di IUCN|riba Lista Kòrá di Espesie Menasá di IUCN}}].|name="IUCN"}}</small>|}}}}<!-- -->{{#if: {{{fossiel|}}} | {{#if: {{{status|}}}|<br/><small>'''{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|[[Fossiel]] ta aparece:|[[Fossiel|Fosil]] ta aparesé:}} {{{fossiel}}}'''</small>|<small>'''{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|[[Fossiel]] ta aparece:|[[Fossiel|Fosil]] ta aparesé:}} {{{fossiel}}}'''</small>}} }}<!-- -->{{#if: {{{scala tempo|}}} | {{#if: {{{fossiel|}}}|<br/><small>'''{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|[[Skala di tempu geológiko|Scala di tempo geologico]]|[[Skala di tempu geológiko]]}}: {{{scala tempo}}}'''</small>|<small>'''{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|[[Skala di tèmpo geológiko|Scala di tempo geologico]]|[[Skala di tèmpo geológiko]]}}: {{{scala tempo}}}'''</small>}} }} | main1 = {{{multi_imagen|}}} | image = {{#if:{{{multi_imagen|}}}||{{if empty|{{{imagen|}}}|{{wikidata|property|raw|P2716}}|{{wikidata|property|raw|P18}}|{{wikidata|property|raw|P242}}}} }} | imagewidth = {{{imagen tamaño|}}} | caption = {{{descripcion|}}} | noimage = {{#if:{{{multi_imagen|}}}||{{Afbeelding gewenst}}}} | kop1 = {{#ifeq:{{{taxobox_dominio|}}}|si||{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|[[Taksonomia|Clasificacion taxonomico]]|[[Taksonomia|Klasifikashon taksonomiko]]}}}} | links1 = <div style="display:flex; flex-direction:column;"><!-- -->{{#if:{{{dominio|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">Dominio:</div> <div style="flex: 1;">{{{dominio|}}}{{#if:{{{autor dominio|}}}|<br /><small style="font-variant: small-caps;">{{{autor dominio}}}</small>}}{{#if:{{{fecha dominio|}}}|<small>, {{{fecha dominio}}}</small>}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{sin rango|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">Sin rango:</div> <div style="flex: 1;">{{{sin rango|}}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{imperio|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">Imperio:</div> <div style="flex: 1;">{{{imperio|}}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if: {{{grupo|}}} |<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">[[Clasificacion di Baltimore|Grupo]]:</div><div style="flex: 1;">{{#switch: {{{grupo}}} | groep i |group i | i | I = Grupo I <small>([[virus ADN|dsDNA]])</small> | groep ii | group ii | ii | II = Grupo II <small>([[virus ADN|ssDNA]])</small> | groep iii | group iii | iii | III = Grupo III <small>([[virus ARN|dsRNA]])</small> | groep iv | group iv | iv | IV = Grupo IV <small>((+)ssRNA)</small> | groep v | group v | v | V = Grupo V <small>((−)ssRNA)</small> | groep vi | group vi | vi | groep viii | group viii | viii | groep x | group x | x | VI | X = Grupo VI <small>([[virus ARN|ssRNA-RT]])</small> | groep vii | group vii | vii | groep ix | group ix | ix | groep xi | group xi | xi | VII | IX = Grupo VII <small>([[virus ADN|dsDNA-RT]])</small> | {{{grupo}}} }}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{reino|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">[[Reino (biologia)|Reino]]:</div> <div style="flex: 1;">{{{reino|}}}{{#if:{{{autor reino|}}}|<br /><small style="font-variant: small-caps;">{{{autor reino}}}</small>}}{{#if:{{{fecha reino|}}}|<small>, {{{fecha reino}}}</small>}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{subreino|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Subreino|Supreino}}:</div> <div style="flex: 1;">{{{subreino|}}}{{#if:{{{autor subreino|}}}|<br /><small style="font-variant: small-caps;">{{{autor subreino}}}</small>}}{{#if:{{{fecha subreino|}}}|<small>, {{{fecha subreino}}}</small>}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{division|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Division|Divishon}}:</div> <div style="flex: 1;">{{{division|}}}{{#if:{{{autor division|}}}|<br /><small style="font-variant: small-caps;">{{{autor division}}}</small>}}{{#if:{{{fecha division|}}}|<small>, {{{fecha division}}}</small>}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{supertroncon|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Supertroncon|Supertronkon}}:</div> <div style="flex: 1;">{{{supertroncon|}}}{{#if:{{{autor supertroncon|}}}|<br /><small style="font-variant: small-caps;">{{{autor supertroncon}}}</small>}}{{#if:{{{fecha supertroncon|}}}|<small>, {{{fecha supertroncon}}}</small>}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{troncon|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Troncon|Tronkon}}:</div> <div style="flex: 1;">{{{troncon|}}}{{#if:{{{autor troncon|}}}|<br /><small style="font-variant: small-caps;">{{{autor troncon}}}</small>}}{{#if:{{{fecha troncon|}}}|<small>, {{{fecha troncon}}}</small>}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{subtroncon|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Subtroncon|Suptronkon}}:</div> <div style="flex: 1;">{{{subtroncon|}}}{{#if:{{{autor subtroncon|}}}|<br /><small style="font-variant: small-caps;">{{{autor subtroncon}}}</small>}}{{#if:{{{fecha subtroncon|}}}|<small>, {{{fecha subtroncon}}}</small>}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{infratroncon|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Infratroncon|Infratronkon}}:</div> <div style="flex: 1;">{{{infratroncon|}}}{{#if:{{{autor infratroncon|}}}|<br /><small style="font-variant: small-caps;">{{{autor infratroncon}}}</small>}}{{#if:{{{fecha infratroncon|}}}|<small>, {{{fecha infratroncon}}}</small>}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{superclase|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Superclase|Superklase}}:</div> <div style="flex: 1;">{{{superclase|}}}{{#if:{{{autor superclase|}}}|<br /><small style="font-variant: small-caps;">{{{autor superclase}}}</small>}}{{#if:{{{fecha superclase|}}}|<small>, {{{fecha superclase}}}</small>}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{clase|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Clase|Klase}}:</div> <div style="flex: 1;">{{{clase|}}}{{#if:{{{autor clase|}}}|<br /><small style="font-variant: small-caps;">{{{autor clase}}}</small>}}{{#if:{{{fecha clase|}}}|<small>, {{{fecha clase}}}</small>}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{subclase|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Subclase|Supklase}}:</div> <div style="flex: 1;">{{{subclase|}}}{{#if:{{{autor subclase|}}}|<br /><small style="font-variant: small-caps;">{{{autor subclase}}}</small>}}{{#if:{{{fecha subclase|}}}|<small>, {{{fecha subclase}}}</small>}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{clade1|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|''Clade''|''Klade''}}:</div> <div style="flex: 1;">{{{clade1|}}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{clade2|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|''Clade''|''Klade''}}:</div> <div style="flex: 1;">{{{clade2|}}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{clade3|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|''Clade''|''Klade''}}:</div> <div style="flex: 1;">{{{clade3|}}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{clade4|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|''Clade''|''Klade''}}:</div> <div style="flex: 1;">{{{clade4|}}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{clade5|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|''Clade''|''Klade''}}:</div> <div style="flex: 1;">{{{clade5|}}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{clade6|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|''Clade''|''Klade''}}:</div> <div style="flex: 1;">{{{clade6|}}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{clade7|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|''Clade''|''Klade''}}:</div> <div style="flex: 1;">{{{clade7|}}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{infraclase|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Infraclase|Infraklase}}:</div> <div style="flex: 1;">{{{infraclase|}}}{{#if:{{{autor infraclase|}}}|<br /><small style="font-variant: small-caps;">{{{autor infraclase}}}</small>}}{{#if:{{{fecha infraclase|}}}|<small>, {{{fecha infraclase}}}</small>}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{clade infraclase|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|''Clade''|''Klade''}}:</div> <div style="flex: 1;">{{{clade infraclase|}}}{{#if:{{{autor clade infraclase|}}}|<br /><small style="font-variant: small-caps;">{{{autor clade infraclase}}}</small>}}{{#if:{{{fecha clade infraclase|}}}|<small>, {{{fecha clade infraclase}}}</small>}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{superorden|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Superorden|Superórden}}:</div> <div style="flex: 1;">{{{superorden|}}}{{#if:{{{autor superorden|}}}|<br /><small style="font-variant: small-caps;">{{{autor superorden}}}</small>}}{{#if:{{{fecha superorden|}}}|<small>, {{{fecha superorden}}}</small>}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{orden|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|[[Òrde (biologia)|Orden]]|[[Òrde (biologia)|Órden]]}}:</div> <div style="flex: 1;">{{{orden|}}}{{#if:{{{autor orden|}}}|<br /><small style="font-variant: small-caps;">{{{autor orden}}}</small>}}{{#if:{{{fecha orden|}}}|<small>, {{{fecha orden}}}</small>}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{suborden|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Suborden|Supórden}}:</div> <div style="flex: 1;">{{{suborden|}}}{{#if:{{{autor suborden|}}}|<br /><small style="font-variant: small-caps;">{{{autor suborden}}}</small>}}{{#if:{{{fecha suborden|}}}|<small>, {{{fecha suborden}}}</small>}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{infraorden|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Infraorden|Infraórden}}:</div> <div style="flex: 1;">{{{infraorden|}}}{{#if:{{{autor infraorden|}}}|<br /><small style="font-variant: small-caps;">{{{autor infraorden}}}</small>}}{{#if:{{{fecha infraorden|}}}|<small>, {{{fecha infraorden}}}</small>}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{parvorden|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Parvorden|Parvórden}}:</div> <div style="flex: 1;">{{{parvorden|}}}{{#if:{{{autor parvorden|}}}|<br /><small style="font-variant: small-caps;">{{{autor parvorden}}}</small>}}{{#if:{{{fecha parvorden|}}}|<small>, {{{fecha parvorden}}}</small>}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{superfamia|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">Superfamia:</div> <div style="flex: 1;">{{{superfamia|}}}{{#if:{{{autor superfamia|}}}|<br /><small style="font-variant: small-caps;">{{{autor superfamia}}}</small>}}{{#if:{{{fecha superfamia|}}}|<small>, {{{fecha superfamia}}}</small>}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{famia|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">[[Famia (biologia)|Famia]]:</div> <div style="flex: 1;">{{{famia|}}}{{#if:{{{autor famia|}}}|<br /><small style="font-variant: small-caps;">{{{autor famia}}}</small>}}{{#if:{{{fecha famia|}}}|<small>, {{{fecha famia}}}</small>}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{subfamia|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Subfamia|Supfamia}}:</div> <div style="flex: 1;">{{{subfamia|}}}{{#if:{{{autor subfamia|}}}|<br /><small style="font-variant: small-caps;">{{{autor subfamia}}}</small>}}{{#if:{{{fecha subfamia|}}}|<small>, {{{fecha subfamia}}}</small>}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{tribu|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">Tribu:</div> <div style="flex: 1;">{{{tribu|}}}{{#if:{{{autor tribu|}}}|<br /><small style="font-variant: small-caps;">{{{autor tribu}}}</small>}}{{#if:{{{fecha tribu|}}}|<small>, {{{fecha tribu}}}</small>}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{genero|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|[[Género (biologia)|Genero]]|[[Género (biologia)|Género]]}}:</div> <div style="flex: 1;">{{{genero|}}}{{#if:{{{autor genero|}}}|<br /><small style="font-variant: small-caps;">{{{autor genero}}}</small>}}{{#if:{{{fecha genero|}}}|<small>, {{{fecha genero}}}</small>}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{subgenero|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Subgenero|Supgénero}}:</div> <div style="flex: 1;">{{{subgenero|}}}{{#if:{{{autor subgenero|}}}|<br /><small style="font-variant: small-caps;">{{{autor subgenero}}}</small>}}{{#if:{{{fecha subgenero|}}}|<small>, {{{fecha subgenero}}}</small>}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{seccion|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Seccion|Sekshon}}:</div> <div style="flex: 1;">{{{seccion|}}}{{#if:{{{autor seccion|}}}|<br /><small style="font-variant: small-caps;">{{{autor seccion}}}</small>}}{{#if:{{{fecha seccion|}}}|<small>, {{{fecha seccion}}}</small>}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{serie|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">Serie:</div> <div style="flex: 1;">{{{serie|}}}{{#if:{{{autor serie|}}}|<br /><small style="font-variant: small-caps;">{{{autor serie}}}</small>}}{{#if:{{{fecha serie|}}}|<small>, {{{fecha serie}}}</small>}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{especie|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|[[Espesie|Especie]]|[[Espesie]]}}:</div> <div style="flex: 1;">{{{especie|}}}{{#if:{{{autor especie|}}}|<br /><small style="font-variant: small-caps;">{{{autor especie}}}</small>}}{{#if:{{{fecha especie|}}}|<small>, {{{fecha especie}}}</small>}}</div> </div>}}<!-- -->{{#if:{{{subespecie|}}}|<div style="display:flex; justify-content: space-between; margin-bottom: 0.3em;"> <div style="flex: 1;">{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Subespecie|Supespesie}}:</div> <div style="flex: 1;">{{{subespecie|}}}{{#if:{{{autor subespecie|}}}|<br /><small style="font-variant: small-caps;">{{{autor subespecie}}}</small>}}{{#if:{{{fecha subespecie|}}}|<small>, {{{fecha subespecie}}}</small>}}</div> </div>}} </div> | kop2 = {{#if:{{{taxobox_dominio|}}}|[[Dominio (biologia)|Dominio]]|{{#if:{{{taxon|}}}|{{{taxon}}}|{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|[[Espesie|Especie]]|[[Espesie]]}}}}}} | breed2 = {{#if:{{{c-nomber|}}}|'''{{{c-nomber}}}'''|{{#if:{{{taxon|}}}|{{#switch: {{{taxon}}} | [[Subespecie]] | [[subespecie]] | Subespecie | subespecie | [[Especie]] | [[especie]] | Especie | especie | [[Género (biologia)|Genero]] | [[Género (biologia)|genero]] | Genero | genero = '''''{{PAGENAME}}''''' | #default = '''{{PAGENAME}}'''}} |'''''{{PAGENAME}}'''''}} }}<br />{{#switch: {{{tipo|animal}}} | Archaea | bacteria | protist | Protozoa | animal = {{#if: {{{parentesis|}}} | <small>(</small>}} | }}<!-- -->{{#if: {{{autor|}}} | <small style="font-variant: small-caps;">{{{autor}}}</small>}}<!-- -->{{#switch: {{{tipo|animal}}} | Protozoa | animal = {{#if: {{{fecha|}}} |<small>, {{{fecha}}}</small>}} | alg | zwam | schimmel | plant = {{#if: {{{fecha|}}}|<small> ({{{fecha}}})</small>}} | Archaea | bacterie = {{#if: {{{fecha|}}}|<small> {{{fecha}}}</small>}} | {{#if: {{{fecha|}}} |<small>, {{{fecha}}}</small>|}} }}<!-- -->{{#switch: {{{tipo|animal}}} | protist | Protozoa | Archaea | bacterie | animal = {{#if: {{{parentesis|}}} | <small>)</small>}} | }}<!-- -->{{#if: {{{fuente|}}} | <small>{{{fuente}}}</small>}}<!-- -->{{#if:{{{original|}}}|{{#ifeq:{{{original}}}|{{{c-nomber|}}}|<!-- original=nomber cientifico: no mustra -->|<br /><small>{{#ifeq:{{{tipo|}}}|plant|[[Basioniem]]|{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Combinacion original|Kombinashon original}}}}</small><br />{{{original|}}} }} }} | kop3 = {{#if:{{{especie tipo|}}}|{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Especie tipo|Espesie tipo}}}} | breed3 = {{{especie tipo|}}}<!-- -->{{#if: {{{especie tipo autor|}}} |<br/> <small style="font-variant: small-caps;">{{{especie tipo autor}}}</small>}}<!-- -->{{#if: {{{especie tipo fecha|}}} |<small>, {{{especie tipo fecha}}}</small>}} | kop4 = {{#if:{{{genero tipo|}}}|{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Genero tipo|Género tipo}}}} | breed4 = {{{genero tipo|}}}<!-- -->{{#if: {{{genero tipo autor|}}} |<br/> <small style="font-variant: small-caps;">{{{genero tipo autor}}}</small>}}<!-- -->{{#if: {{{genero tipo fecha|}}} |<small>, {{{genero tipo fecha}}}</small>}} | kop5 = {{{rango|{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|[[Espesie|Especie]]|[[Espesie]]}}}}} | links5 = {{Columns-list|{{{subdivision|}}}}} | kop6 = {{#if:{{{sinonimo|}}}|{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Sinonimo|Sinónimo}}|Sepa}} | links6 = {{if empty|{{Columns-list|{{{sinonimo|}}}}}|{{Columns-list|{{{sepa|}}}}}}} | kop7 = {{#if:{{{vocal1|}}}{{{vocal2|}}}{{{vocal3|}}}|----}} | breed7 ={{#if:{{{vocal1|}}}|{{{descripcion vocal1|}}}[[File:{{{vocal1}}}]]}} <!-- -->{{#if:{{{vocal2|}}}|{{{descripcion vocal2|}}}[[File:{{{vocal2}}}]]}}<!-- -->{{#if:{{{vocal3|}}}|{{{descripcion vocal3|}}}[[File:{{{vocal3}}}]]}} | otherkop = {{#if:{{#invoke:wikidata|claim|P373}}{{#invoke:Wikidata|getSiteLink|specieswiki}}{{{commons|}}}{{{species|}}}{{{worms|}}}{{#property:P850}}{{#property:P9649}}|----}} | other1 = {{#if:{{{commons|}}} | [[commons:{{{commons}}}|{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Imagen|Imágen}}]]&nbsp;riba [[File:Commons-logo.svg|15px|link=|Wikimedia Commons]] [[Wikimedia Commons]] | {{#ifeq:{{#invoke:wd|property|P373}}||| [[commons:Category:{{#invoke:wd|property|P373}}|{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Imagen|Imágen}}]]&nbsp;riba [[File:Commons-logo.svg|15px|link=|Wikimedia Commons]] [[Wikimedia Commons]]}} }} | other2 = {{#if:{{{species|}}}|[[wikispecies:{{{species}}}|{{{speciesnomber|{{#if:{{{nomber|}}}|{{{nomber}}}|{{PAGENAME}}}}}}}]]&nbsp;riba [[File:wikispecies-logo.svg|15px|link=|Wikispecies]] [[Wikispecies]] <!-- -->|{{#ifeq:{{#invoke:Wikidata|getSiteLink|specieswiki}}||| [[wikispecies:{{#invoke:Wikidata|getSiteLink|specieswiki}}|{{{speciesnomber|{{#if:{{{nomber|}}}|{{{nomber}}}|{{PAGENAME}}}}}}}]]&nbsp;riba [[File:wikispecies-logo.svg|15px|link=|Wikispecies]] [[Wikispecies]]}} }} | other3 = {{#if:{{#property:P9649}}|{{DCSR logo|1=[https://www.dutchcaribbeanspecies.org/linnaeus_ng/app/views/species/nsr_taxon.php?id={{#invoke:wd|property|raw|P9649}} {{if empty|{{{nomber|}}}|{{PAGENAME}}|{{#property:P9649}}|}}]&nbsp;riba|2=[[Dutch Caribbean Species Register|DCSR]]}}}} | other4= {{#if:{{{worms|}}}{{#property:P850}}| [https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id={{if empty|{{{worms|}}}|{{wikidata|property|P850}}}} WoRMS]}} | image0 = {{if empty|{{{mapa|}}}|{{wikidata|property|raw|P181}}}} | caption0 = {{if empty|{{{leyenda|}}}|{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Distribucion|Distribushon}}}} | image1 = {{#if:{{{imagen2|}}}|{{{imagen2}}}}} | caption1 ={{#if:{{{descripcion2|}}}|{{{descripcion2}}}|{{PAGENAME}}}} | imagewidth1 = {{{imagen tamaño2|}}} | image2 = {{#if:{{{imagen3|}}}|{{{imagen3}}}}} | caption2 ={{#if:{{{descripcion3|}}}|{{{descripcion3}}}|{{PAGENAME}}}} | imagewidth2 = {{{imagen tamaño3|}}} | image3 = {{#if:{{{imagen4|}}}|{{{imagen4}}}}} | caption3 ={{#if:{{{descripcion4|}}}|{{{descripcion4}}}|{{PAGENAME}}}} | imagewidth3 = {{{imagen tamaño4|}}} | image4 = {{#if:{{{imagen5|}}}|{{{imagen5}}}}} | caption4 ={{#if:{{{descripcion5|}}}|{{{descripcion5}}}|{{PAGENAME}}}} | imagewidth4 = {{{imagen tamaño5|}}} | image5 = {{#if:{{{imagen6|}}}|{{{imagen6}}}}} | caption5 ={{#if:{{{descripcion6|}}}|{{{descripcion6}}}|{{PAGENAME}}}} | imagewidth5 = {{{imagen tamaño6|}}} | links36 = {{#if:{{#invoke:Wikidata|pageId}}|<small><nowiki>[</nowiki>[[:Wikidata:{{#invoke:Wikidata|pageId}}|{{var|{{{variante|{{{1|}}}}}}|Edita|Editá}} Wikidata]]<nowiki>]</nowiki>&nbsp;·&nbsp;<nowiki>[</nowiki>[[Template:Taxobox/doc|Manual]]<nowiki>]</nowiki></small>}} }}{{#if:{{{exhibi titulo|}}}|{{#ifeq:{{{exhibi titulo}}}|cursivo|{{Cursivo}}|{{DISPLAYTITLE:{{{exhibi titulo}}}}}}}}}</includeonly><noinclude>{{documentation}}[[Category:infobox templates]]</noinclude> lc8mueczkp6byge03s336bfpj6mmh6z 0 11928 199064 172385 2026-07-31T16:05:58Z Kallmemel 14000 wikilink 199064 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{Rango taxonomico|variante=c}} '''Taksonomia''' ([[Aruba]]: '''taxonomia''') ta un tereno di [[biologia]] ku ta trata di haña, distinguí i deskribí, duna nòmber i klasifiká tur [[organismo]] bibu a base di karakterístikanan komun. Organismonan por wòrdu klasifiká den gruponan (''taxa'') i e gruponan aki ta haña un rango taxonómiko. Gruponan denter di un rango por wòrdu kombiná pa forma un rango mas haltu; esaki ta krea un herarkia taksonómiko.[[File:Caroli Linnaei, Systema naturae, 4e ed. (frontispice et page de titre).jpg|thumb|E di kuater edision di ''Systema naturæ'' ('Sistema di naturalesa'), den kual naturalesa tabata organisa den tres [[Reino (biologia)|reino]] di naturalesa (1744).|left]] E rangonan prinsipal ku ta wòrdu usá den biologia moderno ta dominio, reino, divishon (tronkon), klase, orden, famia, género i [[espesie]]. E naturalista [[Suesia|sueko]] Carl Linnaeus (1707–1778) ta wòrdu konsiderá e fundadó di taksonomia biológiko. El a desaroyá un sistema den kua organismonan tabata wòrdu klasifiká a base di karakterístikanan kompartí, i a diseñá nomenklatura binomial pa nombramentu di espesienan. Nombramentu di espesie ta basá riba un sistema di [[sufiho]]. E famia di kual [[cododo]] (''Cnemidophorus arubensis'') ta pertenesé na dje ta por ehempel Teiidae. E sufiho ''-idae'' ta mará na famia di animal. E otro sufihonan por mira den e siguiente tabel.<ref>{{Citeer web |url=https://www.ecopedia.be/encyclopedie/taxonomie |titel=Taxonomie: Namen geven |taal=nl | |werk=ecopedia.be |bezochtdatum=2024-08-01}}</ref> :{| class="wikitable" style=" max-width:600px; border: none; background: none;" |+ Nombramentu di espesie: sufiho !style="border: none; background: none;"| !style="border: none; background: none;"| ! colspan="4"|[[Reino (biologia)|Reino]] |- !style="border: none; background: none;"| !style="border: none; background: none;"| ! [[Mata]] ! Alga ! Beskem ! [[Animal]] |- ! rowspan="11"|Rango !Tronkon/ division | colspan="2"|-phyta || -mycota || |- !Suptronkon/ supdivision | colspan="2"|-phytina ||-mycotina || |- !Klase | -opsida || -phyceae ||-mycetes || |- !Supklase | -idae || -phycidae||-mycetidae|| |- ![[Òrde (biologia)|Orden]] | colspan="3" | -ales || |- !Superfamia | colspan="3" | || -oidea |- ![[Famia (biologia)|Famia]] | colspan="3" | -aceae || -idae |- !Supfamia | colspan="3" | -oideae || -inae |- !Supertribu | colspan="3" | ||-itae |- !Tribu | colspan="3" | -eae ||-ini |- !Suptribu | colspan="3" |-inae ||-ina |- |colspan="6" |'''''Nota:''' E rango di division ta diferente di tronkon den e forma cu e ta solamente utilisa pa identifika e reino di mata, e resto di e reino ta usa e rango di tronkon.'' |} {{Appendix}} [[Category:Biologia]] rzwqfewa1iwakq6f82161wbdmf0gbx4 2 12220 199039 198071 2026-07-31T14:26:43Z Bitbotje 9309 update - 195 fouten 199039 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{DISPLAYTITLE:user:bdijkstra/Lint-fouten/overzicht}}</noinclude> <div class="plainlinks"> {| class="wikitable sortable" ! lint-kategory ! style="text-align:right" | <abbr title="(Prinsipal)">0</abbr> ! style="text-align:right" | <abbr title="Wikipedia">4</abbr> ! style="text-align:right" | <abbr title="Fail">6</abbr> ! style="text-align:right" | <abbr title="Malchi">10</abbr> ! style="text-align:right" | <abbr title="Yuda">12</abbr> ! style="text-align:right" | <abbr title="Kategoria">14</abbr> ! style="text-align:right" | <abbr title="Module">828</abbr> ! Miseláneo |- | colspan="10" | '''High priority''' |- | Table tag that should be deleted | style="text-align:right" | <!-- 0 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 4 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 6 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 10 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 12 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 14 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 828 --> 0 | style="text-align:right" | 4 |- | Misnested tag with different rendering in HTML5 and HTML4 | style="text-align:right" | <!-- 0 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 4 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 6 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 10 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 12 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 14 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 828 --> 0 | style="text-align:right" | 7 |- | Miscellaneous issues | style="text-align:right" | <!-- 0 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 4 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 6 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 10 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 12 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 14 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 828 --> 0 | style="text-align:right" | 0 |- | Multiline table in list | style="text-align:right" | <!-- 0 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 4 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 6 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 10 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 12 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 14 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 828 --> 0 | style="text-align:right" | 1 |- | Multiple unclosed formatting tags | style="text-align:right" | <!-- 0 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 4 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 6 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 10 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 12 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 14 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 828 --> 0 | style="text-align:right" | 0 |- | Paragraph wrapping bug workaround | style="text-align:right" | <!-- 0 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 4 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 6 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 10 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 12 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 14 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 828 --> 0 | style="text-align:right" | 0 |- | Self-closed tags | style="text-align:right" | <!-- 0 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 4 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 6 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 10 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 12 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 14 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 828 --> 0 | style="text-align:right" | 0 |- | Old behaviour of link-wrapping font tags | style="text-align:right" | <!-- 0 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 4 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 6 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 10 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 12 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 14 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 828 --> 0 | style="text-align:right" | 0 |- | Whitespace parsing bug | style="text-align:right" | <!-- 0 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 4 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 6 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 10 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 12 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 14 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 828 --> 0 | style="text-align:right" | 0 |- | Unclosed quote in heading | style="text-align:right" | <!-- 0 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 4 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 6 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 10 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 12 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 14 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 828 --> 0 | style="text-align:right" | 0 |- | colspan="10" | '''Medium priority''' |- | Bogus file options | style="text-align:right" | [//pap.wikipedia.org/wiki/Spesial:LintErrors/bogus-image-options?wpNamespaceRestrictions=0 1] | style="text-align:right" | <!-- 4 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 6 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 10 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 12 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 14 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 828 --> 0 | style="text-align:right" | 2 |- | Fostered content | style="text-align:right" | <!-- 0 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 4 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 6 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 10 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 12 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 14 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 828 --> 0 | style="text-align:right" | 4 |- | Misnested tags | style="text-align:right" | <!-- 0 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 4 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 6 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 10 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 12 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 14 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 828 --> 0 | style="text-align:right" | 10 |- | Multi colon escape | style="text-align:right" | <!-- 0 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 4 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 6 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 10 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 12 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 14 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 828 --> 0 | style="text-align:right" | 0 |- | Links in links | style="text-align:right" | [//pap.wikipedia.org/wiki/Spesial:LintErrors/wikilink-in-extlink?wpNamespaceRestrictions=0 1] | style="text-align:right" | <!-- 4 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 6 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 10 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 12 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 14 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 828 --> 0 | style="text-align:right" | 2 |- | colspan="10" | '''Low priority''' |- | Missing end tag | style="text-align:right" | [//pap.wikipedia.org/wiki/Spesial:LintErrors/missing-end-tag?wpNamespaceRestrictions=0 122] | style="text-align:right" | [//pap.wikipedia.org/wiki/Spesial:LintErrors/missing-end-tag?wpNamespaceRestrictions=4 20] | style="text-align:right" | <!-- 6 --> 0 | style="text-align:right" | [//pap.wikipedia.org/wiki/Spesial:LintErrors/missing-end-tag?wpNamespaceRestrictions=10 5] | style="text-align:right" | <!-- 12 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 14 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 828 --> 0 | style="text-align:right" | 129 |- | Obsolete HTML tags | style="text-align:right" | [//pap.wikipedia.org/wiki/Spesial:LintErrors/obsolete-tag?wpNamespaceRestrictions=0 21] | style="text-align:right" | [//pap.wikipedia.org/wiki/Spesial:LintErrors/obsolete-tag?wpNamespaceRestrictions=4 12] | style="text-align:right" | <!-- 6 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 10 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 12 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 14 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 828 --> 0 | style="text-align:right" | 113 |- | Stripped tags | style="text-align:right" | <!-- 0 --> 0 | style="text-align:right" | [//pap.wikipedia.org/wiki/Spesial:LintErrors/stripped-tag?wpNamespaceRestrictions=4 11] | style="text-align:right" | <!-- 6 --> 0 | style="text-align:right" | [//pap.wikipedia.org/wiki/Spesial:LintErrors/stripped-tag?wpNamespaceRestrictions=10 2] | style="text-align:right" | <!-- 12 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 14 --> 0 | style="text-align:right" | <!-- 828 --> 0 | style="text-align:right" | 43 |}</div> s62uyg6le9gbj5xvmtleo7j0ay3yxeb 0 12432 199111 191326 2026-07-31T19:41:38Z Caribiana 8320 wikilink 199111 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{Databox}} '''Snip''', tambe konosí komo '''De Snip''' òf '''Fokker PH-AIS''', tabata un avion legendario ku a bula komo promé avion riba e ruta midatlántiko di [[Hulanda]] pa [[Kòrsou]]. Su yegada na Kòrsou dia [[22 di desèmber]] [[1934]] a marka e inisio di [[KLM West-Indisch Bedrijf]] i un era nobo den aviashon sivil na [[Karibe Hulandes]].<ref name="Snip">{{citeer web|titel=Twintig jaar geleden vloog de „Snip” van Amsterdam naar de Antillen|werk=[[Amigoe]]|datum=1954-12-16|bezochtdatum=2024-12-19|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404465:mpeg21:p001}}</ref> E avion tipo Fokker F.XVIII ku tres motor tabatin un kapasidat pa 12 pasahero<ref name="munt">{{citeer web|titel=Herdenkingsmunt van 25 gulden van de Snip|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-11-18|bezochtdatum=2024-12-19|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645400:mpeg21:p002}}</ref> i a wòrdu matrikulá na Kòrsou komo ''PJ-AIS''. "Snip" ta un snepi na [[papiamentu]]. A duna e avion e nòmber aki komo e ta referí na un para tropikal loke ta enfatisá su vínkulo ku Karibe. == Buelo midatlántiko == Debi na e distansia grandi, e avion mester a wòrdu modifiká. Tankinan di kombustibel i zeta adishonal a wòrdu instalá, i e avion tambe tabata ekipá ku motornan mas potente di e tipo Pratt & Whitney Wasp TD-1 ku 550 hp kada un. Ademas, e biahe a wòrdu prepará i sostené ekstensivamente. [[Marina Real]] a stashoná e supmarino ''Hr.Ms. K XVIII'' na mita di e ruta i Koninklijke Nederlandse Stoomboot-Maatschappij (KNSM) a manda vários barku pa asistí ku nabegashon.[[File:Wegwijzer op vliegveld Hato op Curaçao, Bestanddeelnr 252-7681.jpg|thumb|210px|left|Monumento konmemorativo na [[Aeropuerto Hato]] di e buelo di Pasku di Snip (1947).]] E avion a lanta buelo alrededor di mei anochi dia [[15 di desèmber]] [[1934]] for di [[aeropuerto Schiphol]], ku kapitan Jan Hondong (1893-1968), kopiloto Jan van Balkom, operador di telegrafia Simon van der Molen i ingeniero Leo Stolk komo tripulashon. E buelo tabata hiba post di [[Pasco|Pasku]] pa [[Sürnam]] i [[Kòrsou i Dependensianan|Kòrsou]]. For di [[Amsterdam]], e avion a bula den un par di dia via Marseille, Alicante i [[Casablanca]] (e ruta a wòrdu ahusta poko promé debí na kondishonnan di tempu), pa [[Praia]] riba e islanan di [[Kabo Verde]]. Einan a tuma un pousa di tres dia i a prepará Snip pa e krusamentu di [[Oséano Atlántiko]], un trayecto di 3612 km. Snip a lanta buelo dia 19 di desèmber 1934 i a yega aeropuerto Zanderij na [[Paramaribo]] 17 ora despues. For di einan el a sali dia 22 di desèmber pa e destinashon final Kòrsou, un trayekto di 1700 km ku a dura 9 ora.<ref>{{citeer web|titel=„Snip” gisteren 10 jaar geleden aangekomen|werk=[[Amigoe]]|datum=1944-12-23|bezochtdatum=2024-12-19|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010405818:mpeg21:p003}}</ref> E distansia total Amsterdam-Kòrsou di 12.200 kilometer a wòrdu kubri den 8 dia, 54 ora i 27 minut. Pa e logro aki, tur miembro di tripulashon a risibí un kondekorashon real.<ref>[https://web.archive.org/web/20171009021610/http://home.kpn.nl/frans.gordijn/wh32.htm Frans Gordijn – Waalhaven deel 32: de Snip]</ref> Na okashon di su promé lustro a lanta na aeropuerto Hato un monumento konmemorativo permanente den forma di un bòrchi di tráfiko aereo ku un plaka di bròns, kual a wòrdu develá dia 22 di desèmber 1939 pa [[Gielliam Wouters|Gobernador Wouters]].<ref>{{citeer web|titel=Onthulling van het gedenkteken: Kerstvlucht 1934|[[[Amigoe]]|datum=1939-12-23|bezochtdatum=2025-04-28|vial=Delpher.nl|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010281851:mpeg21:p003}}</ref> {{Multiple image | total_width = 650 | align = center | caption_align= center | image_style = border:none | image1 = Kerstvlucht van de Snip naar de West.webm | caption1 = Salida di Snip for di aeropuerto Schiphol | image2 = 1934, kerstvlucht van de Snip, objectnr PA 2308.jpg | caption2 = Moneda konmemorativo di e promé buelo entre Hulanda i Kòrsou | image3 = KITLV A592 - Grote belangstelling na de landing van de Snip, een Fokker 18, met gezagvoerder J.J. Hondong op het vliegveld Hato van Curaçao, die het begin inluidde van het Westindisch bedrijf van de K, KITLV 52578.tiff | caption3 = Un multitut di públiko na yegada na [[aeropuerto Hato]] }} Na 1946, 12 aña despues di e promé buelo direkto, Antias Hulandes ta haya konekshon aereo regular ku West-Oropa.<ref name="Snip"/> Na 1994, na okashon di e 60 aniversario di e promé buelo midatlántiko, [[Antias Hulandes]] a saka un moneda konmemorativo na balor di 25 [[Florin Antiano|florin antiano]].<ref name="munt"/> == Kòrsou == Ku su estashonamentu na Kòrsou Snip a kuminsa bula regularmente pa [[Aruba]] i tambe pa [[Boneiru]]. E buelo inougural pa Aruba a tuma lugá dia 24 di desèmber 1934.<ref>{{citeer web|titel=De Snip op Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1935-01-05|bezochtdatum=2024-12-19|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010281386:mpeg21:p003}}</ref> Na 1940, despues ku [[Di Dos Guera Mundial|Guera Mundial II]] a estayá, Snip a wòrdu konvertí den un bombardero pa e servisio di aviashon naval komo parti di e defensa di Karibe Hulandes. Un mitrayadó a wòrdu koloká den un apertura den e dak, i un buraku a wòrdu traha den e parti abou pa permití bomnan di profundidat wòrdu bentá riba supmarinonan [[Alemania|aleman]]. Dia [[16 di febrüari]] [[1942]], Snip a bai tambe den akshon durante e atake riba e refinerianan na [[Lago Oil & Transport Company|Aruba]] i [[Refineria Isla|Kòrsou]].<ref>[https://web.archive.org/web/20191229145232/https://www.ipms.nl/artikelen/nedmil-luchtvaart/vliegtuigen-w/vliegtuigen-w-westland-wasp/180-artikelen/nedmil/941-operaties-op-de-nederlandse-antillen-tijdens-wo-ii De Nederlandse Antillen en Caribisch gebied in de Tweede Wereldoorlog], ''ipms.nl''</ref> [[File:CURA-willemst-museum-snip.jpg|thumb|220px|E restonan di ''Snip'', ekshibí den [[Museo di Kòrsou]].]] Despues di guera, e avion a bolbe wòrdu usá pa transportá pasahero. Na fin di 1946 el a wòrdu dekomishoná i a wòrdu utilisá na aeropuerto Hato den treining di kombatimentu di kandela promé ku el a wòrdu desmantelá. E motor sentral i parti di e kòkpit a keda retené. Pa añanan largu nan a para den e hardin di [[Museo di Kòrsou]] na [[Willemstad]], te ku den añanan 80 di [[siglo 20]] a disidí pa restourá e restonan na Hulanda pa despues pone nan den un anekso di e museo.<ref>{{citeer web|titel=Eerste steen Snipgalerij|werk=[[Amigoe]]|datum=1995-10-12|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2024-12-19|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644967:mpeg21:p003}}</ref> Desde 1992, e kòkpit ku e motor ta wòrdu ekshibí einan. == Link eksterno == * [https://web.archive.org/web/20171006062348/https://caribaviation.net/2016/08/23/klms-first-transatlantic-flight/ Frido Ogier, KLM’s First Transatlantic Flight] * [https://web.archive.org/web/20240418034738/https://blog.klm.com/klms-first-transatlantic-flight/ Frido Ogier, KLM’s First Transatlantic Flight, 14 di desèmber 2014] (kompilashon di e artíkulo ariba den un video di Polygoon) {{Appendix}} [[Category:Aviashon|Antias Hulandes]] [[Category:Historia di Kòrsou]] 6e53z806mdp778j78zsryy8qsao1ibq 199112 199111 2026-07-31T19:42:15Z Caribiana 8320 wikilink 199112 wikitext text/x-wiki {{Variante|c}} {{Databox}} '''Snip''', tambe konosí komo '''De Snip''' òf '''Fokker PH-AIS''', tabata un avion legendario ku a bula komo promé avion riba e ruta midatlántiko di [[Hulanda]] pa [[Kòrsou]]. Su yegada na Kòrsou dia [[22 di desèmber]] [[1934]] a marka e inisio di [[KLM West-Indisch Bedrijf]] i un era nobo den aviashon sivil na [[Karibe Hulandes]].<ref name="Snip">{{citeer web|titel=Twintig jaar geleden vloog de „Snip” van Amsterdam naar de Antillen|werk=[[Amigoe]]|datum=1954-12-16|bezochtdatum=2024-12-19|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404465:mpeg21:p001}}</ref> E avion tipo Fokker F.XVIII ku tres motor tabatin un kapasidat pa 12 pasahero<ref name="munt">{{citeer web|titel=Herdenkingsmunt van 25 gulden van de Snip|werk=[[Amigoe]]|datum=1994-11-18|bezochtdatum=2024-12-19|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010645400:mpeg21:p002}}</ref> i a wòrdu matrikulá na Kòrsou komo ''PJ-AIS''. "Snip" ta un snepi na [[papiamentu]]. A duna e avion e nòmber aki komo e ta referí na un para tropikal loke ta enfatisá su vínkulo ku Karibe. == Buelo midatlántiko == Debi na e distansia grandi, e avion mester a wòrdu modifiká. Tankinan di kombustibel i zeta adishonal a wòrdu instalá, i e avion tambe tabata ekipá ku motornan mas potente di e tipo Pratt & Whitney Wasp TD-1 ku 550 hp kada un. Ademas, e biahe a wòrdu prepará i sostené ekstensivamente. [[Marina Real]] a stashoná e supmarino ''Hr.Ms. K XVIII'' na mita di e ruta i Koninklijke Nederlandse Stoomboot-Maatschappij (KNSM) a manda vários barku pa asistí ku nabegashon.[[File:Wegwijzer op vliegveld Hato op Curaçao, Bestanddeelnr 252-7681.jpg|thumb|210px|left|Monumento konmemorativo na [[Aeropuerto Hato]] di e buelo di Pasku di Snip (1947).]] E avion a lanta buelo alrededor di mei anochi dia [[15 di desèmber]] [[1934]] for di [[aeropuerto Schiphol]], ku kapitan Jan Hondong (1893-1968), kopiloto Jan van Balkom, operador di telegrafia Simon van der Molen i ingeniero Leo Stolk komo tripulashon. E buelo tabata hiba post di [[Pasco|Pasku]] pa [[Sürnam]] i [[Kòrsou i Dependensianan|Kòrsou]]. For di [[Amsterdam]], e avion a bula den un par di dia via Marseille, Alicante i [[Casablanca]] (e ruta a wòrdu ahusta poko promé debí na kondishonnan di tempu), pa [[Praia]] riba e islanan di [[Kabo Verde]]. Einan a tuma un pousa di tres dia i a prepará Snip pa e krusamentu di [[Oséano Atlántiko]], un trayecto di 3612 km. Snip a lanta buelo dia 19 di desèmber 1934 i a yega aeropuerto Zanderij na [[Paramaribo]] 17 ora despues. For di einan el a sali dia 22 di desèmber pa e destinashon final Kòrsou, un trayekto di 1700 km ku a dura 9 ora.<ref>{{citeer web|titel=„Snip” gisteren 10 jaar geleden aangekomen|werk=[[Amigoe]]|datum=1944-12-23|bezochtdatum=2024-12-19|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010405818:mpeg21:p003}}</ref> E distansia total Amsterdam-Kòrsou di 12.200 kilometer a wòrdu kubri den 8 dia, 54 ora i 27 minut. Pa e logro aki, tur miembro di tripulashon a risibí un kondekorashon real.<ref>[https://web.archive.org/web/20171009021610/http://home.kpn.nl/frans.gordijn/wh32.htm Frans Gordijn – Waalhaven deel 32: de Snip]</ref> Na okashon di su promé lustro a lanta na aeropuerto Hato un monumento konmemorativo permanente den forma di un bòrchi di tráfiko aereo ku un plaka di bròns, kual a wòrdu develá dia 22 di desèmber 1939 pa [[Gielliam Wouters|Gobernador Wouters]].<ref>{{citeer web|titel=Onthulling van het gedenkteken: Kerstvlucht 1934|[[[Amigoe]]|datum=1939-12-23|bezochtdatum=2025-04-28|vial=Delpher.nl|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010281851:mpeg21:p003}}</ref> {{Multiple image | total_width = 650 | align = center | caption_align= center | image_style = border:none | image1 = Kerstvlucht van de Snip naar de West.webm | caption1 = Salida di Snip for di [[aeropuerto Schiphol]] | image2 = 1934, kerstvlucht van de Snip, objectnr PA 2308.jpg | caption2 = Moneda konmemorativo di e promé buelo entre Hulanda i Kòrsou | image3 = KITLV A592 - Grote belangstelling na de landing van de Snip, een Fokker 18, met gezagvoerder J.J. Hondong op het vliegveld Hato van Curaçao, die het begin inluidde van het Westindisch bedrijf van de K, KITLV 52578.tiff | caption3 = Un multitut di públiko na yegada na [[aeropuerto Hato]] }} Na 1946, 12 aña despues di e promé buelo direkto, Antias Hulandes ta haya konekshon aereo regular ku West-Oropa.<ref name="Snip"/> Na 1994, na okashon di e 60 aniversario di e promé buelo midatlántiko, [[Antias Hulandes]] a saka un moneda konmemorativo na balor di 25 [[Florin Antiano|florin antiano]].<ref name="munt"/> == Kòrsou == Ku su estashonamentu na Kòrsou Snip a kuminsa bula regularmente pa [[Aruba]] i tambe pa [[Boneiru]]. E buelo inougural pa Aruba a tuma lugá dia 24 di desèmber 1934.<ref>{{citeer web|titel=De Snip op Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1935-01-05|bezochtdatum=2024-12-19|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010281386:mpeg21:p003}}</ref> Na 1940, despues ku [[Di Dos Guera Mundial|Guera Mundial II]] a estayá, Snip a wòrdu konvertí den un bombardero pa e servisio di aviashon naval komo parti di e defensa di Karibe Hulandes. Un mitrayadó a wòrdu koloká den un apertura den e dak, i un buraku a wòrdu traha den e parti abou pa permití bomnan di profundidat wòrdu bentá riba supmarinonan [[Alemania|aleman]]. Dia [[16 di febrüari]] [[1942]], Snip a bai tambe den akshon durante e atake riba e refinerianan na [[Lago Oil & Transport Company|Aruba]] i [[Refineria Isla|Kòrsou]].<ref>[https://web.archive.org/web/20191229145232/https://www.ipms.nl/artikelen/nedmil-luchtvaart/vliegtuigen-w/vliegtuigen-w-westland-wasp/180-artikelen/nedmil/941-operaties-op-de-nederlandse-antillen-tijdens-wo-ii De Nederlandse Antillen en Caribisch gebied in de Tweede Wereldoorlog], ''ipms.nl''</ref> [[File:CURA-willemst-museum-snip.jpg|thumb|220px|E restonan di ''Snip'', ekshibí den [[Museo di Kòrsou]].]] Despues di guera, e avion a bolbe wòrdu usá pa transportá pasahero. Na fin di 1946 el a wòrdu dekomishoná i a wòrdu utilisá na aeropuerto Hato den treining di kombatimentu di kandela promé ku el a wòrdu desmantelá. E motor sentral i parti di e kòkpit a keda retené. Pa añanan largu nan a para den e hardin di [[Museo di Kòrsou]] na [[Willemstad]], te ku den añanan 80 di [[siglo 20]] a disidí pa restourá e restonan na Hulanda pa despues pone nan den un anekso di e museo.<ref>{{citeer web|titel=Eerste steen Snipgalerij|werk=[[Amigoe]]|datum=1995-10-12|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2024-12-19|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644967:mpeg21:p003}}</ref> Desde 1992, e kòkpit ku e motor ta wòrdu ekshibí einan. == Link eksterno == * [https://web.archive.org/web/20171006062348/https://caribaviation.net/2016/08/23/klms-first-transatlantic-flight/ Frido Ogier, KLM’s First Transatlantic Flight] * [https://web.archive.org/web/20240418034738/https://blog.klm.com/klms-first-transatlantic-flight/ Frido Ogier, KLM’s First Transatlantic Flight, 14 di desèmber 2014] (kompilashon di e artíkulo ariba den un video di Polygoon) {{Appendix}} [[Category:Aviashon|Antias Hulandes]] [[Category:Historia di Kòrsou]] 208a9noqesxidi1rg1mwlsd9c8tweav 0 12460 199052 145713 2026-07-31T15:38:49Z Kallmemel 14000 nomber latin, wikilink 199052 wikitext text/x-wiki {{Taxobox mamifero | imagen = Lightmatter silverback gorilla.jpg | descripcion = Gorila oksidental (''Gorilla gorilla'') | superorden = [[Euarchontoglires]] | taxon = Orden | c-nomber = Primates | autor = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]] | fecha = 1758 }} '''Primate''' (Primates), ta un òrden di [[mamífero]] ku ta inkluí tur mitar makaku (Strepsirrhini) i makaku, inkluyendo e úniko espesie humano ku a sobra, ''[[Hende|Homo sapiens]]''. E nòmber sientífiko "Primates" ta nifiká "proménan". Primate a surgi 85 pa 55 mion aña pasá for di antepasadonan ku tabata biba den e palunan di mondi tropikal. Den transkurso di [[evolushon]], nan a adaptá fuertemente pa sobrebibí den e ambiente difísil aki. Kalidatnan karakterístiko ta inkluí un [[Celebro|selebro]] grandi, vishon bon desaroyá (inkluyendo vishon di koló), i un skouder mobil. Hopi espesie tin un duim i un dede grandi di pia, ku ta permití nan gara i usa opheto. Algun espesie asta tin un rabo. Primate a desaroyá formanan kompleho di moveshon, manera bula di palu pa palu, kana riba dos òf kuater ekstremidatnan, i zuai riba rama. Nan ta karakterisá pa un oumento di uso di vishon stereoskópiko, ku a haña preferensia riba holó, e sentido dominante di mayoria di otro mamífero. E propiedatnan aki ta mas desaroyá den makaku i mitar makaku, i ménos den lori i lemur. {{appendix|refs|2= *{{Tradukshon for di otro Wikipedia |idioma=nl |titel=Primaten |oldid=67915144}} {{references}} }} [[Category:Primatologia]] rmi8p54p91clqa76o7zyh90ycfq7kmp 0 12740 199109 181526 2026-07-31T19:32:55Z Caribiana 8320 wikilink 199109 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{infobox luga den pais | variante= c | tipo= [[Provinsia]] | pais={{NLD}} }} '''Nort-Holland''' ta un provinsia na sekshon nortwèst di [[Hulanda]]. Riba dia 1 di novèmber 2019, e provinsia tabatin 2.877.909 habitante. Nort-Holland tin un área total di 4.092 km2, di kua 2.662 km2 ta tera. Esaki ta resultá den un densidat di poblashon di 1.082 habitante pa km2. E kapital di e provinsia ta Haarlem, miéntras ku [[Amsterdam]] ta e stat di mas grandi. E provinsia ta sede tambe di [[Aeropuerto Schiphol|Aeropuerto Amsterdam Schiphol]], e aeropuerto mas grandi di Hulanda i e di tres mas grandi di [[Oropa]]. == Historia == Holland tabata e provinsia mas importante durante e Repúblika hulandes (1588-1795). Na 1795 [[Repúblika di Batavia]] a wòrdu proklamá. Despues di e golpi di estado di 21 di yanüari 1798, e Konstitushon pa e Pueblo di Batavia a wòrdu adoptá dia 23 di aprel 1798, ku a revisá e fronteranan regional radikalmente. Holland tabata dividí den: * departamentu di Texel * departamentu di Amstel * departamentu di Delft Ademas, partinan di e departamentu di Scheldt i Meuse i e departamentu di Rijn tabata situá riba teritorio Holland. E reorganisashon a resultá inefektivo. Na 1801 a restourá e departamentu di Holland, a base di e fronteranan bieu di e region. Na 1806 e Mankomunidat di Batavia a wòrdu remplasá pa e Reino di Holland. Na 1807 e departamentu di Holland a wòrdu dividí den: * Amstelland (mas o ménos Nort-Holland di awendia) * Maasland (mas o ménos Sùit-Holland di awendia) Despues di e anekshon dor di e Imperio Franses na 1811, Amstelland a wòrdu kombiná ku Utrecht den e {{lang|fr|département de la Zuyderzée|italic=yes}} (departamentu di Zuiderzee), miéntras ku Maasland a wòrdu nombrá komo {{lang|fr|département des Bouches-de-la-Meuse|italic=yes}} (Boka di e Meuse). Despues di e retiro franses na fin di 1813, e divishon inisialmente a keda meskos. Ku e Konstitushon di 29 di mart 1814, e departamentunan a wòrdu remplasá pa provinsianan. Amstelland i Maasland a keda uni den e provinsia di Holland. Minister Van Maanen a propone pa usa e nòmber "Holland i Wèst-Friesland", pero esaki a wordo rechasa. E provinsia inisialmente tabatin dos gobernador, kada un responsabel pa un di e departamentunan anterior. Na 1820 e fronteranan ku Utrecht i Gelderland a keda establesé. Pa por a redusí e dominio di Holland denter di Hulanda, e provinsia a wòrdu dividí den Nort-Holland i Sùit-Hulanda den un ''amendement'' (revishon) konstitushonal na 1840. Esaki no a wòrdu persibí komo nesesario na Sùit-Holland, pero mas ainda na Nort-Holland, spesialmente na Amsterdam. Na Wèst-Friesland hende tabata ke a regresá na e divishon promé ku 1795, pero e petishon aki no a wòrdu kumplí. Despues di e drenmentu di e Haarlemmermeer na 1855, e área aki a wòrdu agregá na Nort-Holland. Komo kompensashon, Sùit-Holland a haña e parti mas grandi di e munisipio di Leimuiden na 1864. Na 1942, e islanan di Vlieland i Terschelling a wòrdu inkorporá den e provinsia di Friesland. E isla anterior di Urk tabata parti di Nort-Holland te ku 1950. Te ku 2002, Loosdrecht tabata forma parti di e provinsia di Utrecht. Entre 2010 i 2012 a papia di un fushon entre Nort-Holland, Flevoland i [[Utrecht]]. Na 2014 a sali na kla ku e plannan aki lo no bay door. {{Provinsianan di Hulanda}} {{appendix|refs|2= *{{tradukshon for di otro Wikipedia |idioma=nl |titel=Noord-Holland |oldid=68867809}} {{references}} }} [[Category:Hulanda]] 0ils039wjonhxq7cho6yr71baguzd7b 199110 199109 2026-07-31T19:34:13Z Caribiana 8320 199110 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{infobox luga den pais | variante= c | tipo= [[Provinsia]] | pais={{NLD}} }} '''Nort-Holland''' ta un provinsia na sekshon nortwèst di [[Hulanda]]. Riba dia 1 di novèmber 2019, e provinsia tabatin 2.877.909 habitante. Nort-Holland tin un área total di 4.092 km², di kua 2.662 km² ta tera. Esaki ta resultá den un densidat di poblashon di 1.082 habitante pa km². E kapital di e provinsia ta Haarlem, miéntras ku [[Amsterdam]] ta e stat di mas grandi. E provinsia ta sede tambe di [[Aeropuerto Schiphol|Aeropuerto Amsterdam Schiphol]], e aeropuerto mas grandi di Hulanda i e di tres mas grandi di [[Oropa]]. == Historia == Holland tabata e provinsia mas importante durante e Repúblika hulandes (1588-1795). Na 1795 [[Repúblika di Batavia]] a wòrdu proklamá. Despues di e golpi di estado di 21 di yanüari 1798, e Konstitushon pa e Pueblo di Batavia a wòrdu adoptá dia 23 di aprel 1798, ku a revisá e fronteranan regional radikalmente. Holland tabata dividí den: * departamentu di Texel * departamentu di Amstel * departamentu di Delft Ademas, partinan di e departamentu di Scheldt i Meuse i e departamentu di Rijn tabata situá riba teritorio Holland. E reorganisashon a resultá inefektivo. Na 1801 a restourá e departamentu di Holland, a base di e fronteranan bieu di e region. Na 1806 e Mankomunidat di Batavia a wòrdu remplasá pa e Reino di Holland. Na 1807 e departamentu di Holland a wòrdu dividí den: * Amstelland (mas o ménos Nort-Holland di awendia) * Maasland (mas o ménos Sùit-Holland di awendia) Despues di e anekshon dor di e Imperio Franses na 1811, Amstelland a wòrdu kombiná ku Utrecht den e {{lang|fr|département de la Zuyderzée|italic=yes}} (departamentu di Zuiderzee), miéntras ku Maasland a wòrdu nombrá komo {{lang|fr|département des Bouches-de-la-Meuse|italic=yes}} (Boka di e Meuse). Despues di e retiro franses na fin di 1813, e divishon inisialmente a keda meskos. Ku e Konstitushon di 29 di mart 1814, e departamentunan a wòrdu remplasá pa provinsianan. Amstelland i Maasland a keda uni den e provinsia di Holland. Minister Van Maanen a propone pa usa e nòmber "Holland i Wèst-Friesland", pero esaki a wordo rechasa. E provinsia inisialmente tabatin dos gobernador, kada un responsabel pa un di e departamentunan anterior. Na 1820 e fronteranan ku Utrecht i Gelderland a keda establesé. Pa por a redusí e dominio di Holland denter di Hulanda, e provinsia a wòrdu dividí den Nort-Holland i Sùit-Hulanda den un ''amendement'' (revishon) konstitushonal na 1840. Esaki no a wòrdu persibí komo nesesario na Sùit-Holland, pero mas ainda na Nort-Holland, spesialmente na Amsterdam. Na Wèst-Friesland hende tabata ke a regresá na e divishon promé ku 1795, pero e petishon aki no a wòrdu kumplí. Despues di e drenmentu di e Haarlemmermeer na 1855, e área aki a wòrdu agregá na Nort-Holland. Komo kompensashon, Sùit-Holland a haña e parti mas grandi di e munisipio di Leimuiden na 1864. Na 1942, e islanan di Vlieland i Terschelling a wòrdu inkorporá den e provinsia di Friesland. E isla anterior di Urk tabata parti di Nort-Holland te ku 1950. Te ku 2002, Loosdrecht tabata forma parti di e provinsia di Utrecht. Entre 2010 i 2012 a papia di un fushon entre Nort-Holland, Flevoland i [[Utrecht]]. Na 2014 a sali na kla ku e plannan aki lo no bay door. {{Provinsianan di Hulanda}} {{appendix|refs|2= *{{tradukshon for di otro Wikipedia |idioma=nl |titel=Noord-Holland |oldid=68867809}} {{references}} }} [[Category:Hulanda]] 4g182msfcif1nqvyel9iibhv08aahii 0 13234 199059 167589 2026-07-31T16:01:38Z Kallmemel 14000 wikilink 199059 wikitext text/x-wiki {{variante|a}} {{Taxobox | imagen = Coleoptera SMNK.jpg | descripcion = ''Coleoptera'' | dominio = [[Eukaryota]] | reino = [[Animalia]] | troncon = [[Arthropoda]] | subtroncon = [[Hexapoda]] (Seis pia) | clase = [[Insekto|Insecta]] | subclase = [[Pterygota]] (Insecto cu hala) | superorden = [[Endopterygota]] of [[Coleopteria]] | taxon = [[Òrde (biologia)|Orden]] | c-nomber = Coleoptera | autor = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]] | fecha = 1758 }} '''Kalander''' (of '''tor''') ta insectonan cu ta pertenece na e [[Òrde (biologia)|orden]] ''Coleoptera''. Un caracteristica definitivo di kalander ta nan par di hala padilanti cu a forma den un capa duro protectivo, e ''elytra''. E caracteristica aki ta distingui nan for di mayoria di otro gruponan di [[insekto|insecto]]. Cu aproximadamente 400.000 [[Espesie|especie]] describi, ''Coleoptera'' ta e orden di mas grandi di insecto, y en berdad e orden di mas grandi di cualkier grupo di [[animal|bestia]], representando casi 40% di tur Arthropoda describi y 25% di tur especie di bestia conoci. Especienan nobo ta wordo descubri regularmente, y calculacionnan di e cantidad total di especie di kalander ta varia di 900.000 pa 2.1 miyon. Sinembargo, e dominio aki tin biaha ta wordo cuestiona door di e gran diversidad di otro orden di insecto, manera e ''Diptera'' (muska) y ''Hymenoptera'' (maribomba y fruminga). Kalandernan ta ocupa casi tur habitat na [[Tera (planeta)|Tera]], cu excepcion di ambientenan marino y polar. Nan ta eherce un variedad di rolnan ecologico: hopi ta alimenta nan mes cu mata y ''fungi'', ta digeri material di bestia y mata, of ta jaag riba otro ''invertebradonan''. Algun kalander ta dañino pa agricultura, manera e ''Leptinotarsa decemlineata'', cu ta daña vegetacion. Otronan, manera bacator (''Coccinellidae''), ta benificioso pasobra nan ta come insectonan cu ta dañino pa mata, manera pispis (''Aphidoidea''). Cierto kalander tamber ta expone caracteristicanan unico, manera bichi candela (''Lampyridae''). Nan ta posee organonan ilumina pa comunica y par. {{Appendix|refs|2= *{{Tradukshon for di otro Wikipedia |idioma=en |titel=Beetle |oldid=1299025469}} {{references}} }} [[Kategoria:Animalnan]] k3tdkmchoer7c426wq8q18wdmx9hub8 199139 199059 2026-08-01T09:47:31Z Kallmemel 14000 reformualcion 199139 wikitext text/x-wiki {{variante|a}} {{Taxobox | imagen = Coleoptera SMNK.jpg | descripcion = ''Coleoptera'' | dominio = [[Eukaryota]] | reino = [[Animalia]] | troncon = [[Arthropoda]] | subtroncon = [[Hexapoda]] (Seis pia) | clase = [[Insekto|Insecta]] | subclase = [[Pterygota]] (Insecto cu hala) | superorden = [[Endopterygota]] of [[Coleopteria]] | taxon = [[Òrde (biologia)|Orden]] | c-nomber = Coleoptera | autor = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]] | fecha = 1758 }} '''Kalander''' (of '''tor''') ta [[Insekto|insecto]] cu ta pertenece na [[Òrde (biologia)|orden]] ''Coleoptera''. Un caracteristica definitivo di kalander ta nan par di hala padilanti cu a forma den un capa duro protectivo, e ''elytra''. E caracteristica aki ta distingui nan for di mayoria di otro gruponan di [[insekto|insecto]]. Cu aproximadamente 400.000 [[Espesie|especie]] describi, ''Coleoptera'' ta e orden di mas grandi di insecto, y en berdad e orden di mas grandi di cualkier grupo di [[animal|bestia]], representando casi 40% di tur Arthropoda describi y 25% di tur especie di bestia conoci. Especienan nobo ta wordo descubri regularmente, y calculacionnan di e cantidad total di especie di kalander ta varia di 900.000 pa 2.1 miyon. Sinembargo, e dominio aki tin biaha ta wordo cuestiona door di e gran diversidad di otro orden di insecto, manera e ''Diptera'' (muska) y ''Hymenoptera'' (maribomba y fruminga). Kalandernan ta ocupa casi tur habitat na [[Tera (planeta)|Tera]], cu excepcion di ambientenan marino y polar. Nan ta eherce un variedad di rolnan ecologico: hopi ta alimenta nan mes cu mata y ''fungi'', ta digeri material di bestia y mata, of ta jaag riba otro ''invertebradonan''. Algun kalander ta dañino pa agricultura, manera e ''Leptinotarsa decemlineata'', cu ta daña vegetacion. Otronan, manera bacator (''Coccinellidae''), ta benificioso pasobra nan ta come insectonan cu ta dañino pa mata, manera pispis (''Aphidoidea''). Cierto kalander tamber ta expone caracteristicanan unico, manera bichi candela (''Lampyridae''). Nan ta posee organonan ilumina pa comunica y par. {{Appendix|refs|2= *{{Tradukshon for di otro Wikipedia |idioma=en |titel=Beetle |oldid=1299025469}} {{references}} }} [[Kategoria:Animalnan]] di07px09u2z6fpssaukqmaltxds5m6h 199140 199139 2026-08-01T09:50:39Z Kallmemel 14000 singular, reformulacion menor 199140 wikitext text/x-wiki {{variante|a}} {{Taxobox | imagen = Coleoptera SMNK.jpg | descripcion = ''Coleoptera'' | dominio = [[Eukaryota]] | reino = [[Animalia]] | troncon = [[Arthropoda]] | subtroncon = [[Hexapoda]] (Seis pia) | clase = [[Insekto|Insecta]] | subclase = [[Pterygota]] (Insecto cu hala) | superorden = [[Endopterygota]] of [[Coleopteria]] | taxon = [[Òrde (biologia)|Orden]] | c-nomber = Coleoptera | autor = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]] | fecha = 1758 }} '''Kalander''' (of '''tor''') ta [[Insekto|insecto]] cu ta pertenece na [[Òrde (biologia)|orden]] ''Coleoptera''. Un caracteristica definitivo di kalander ta nan par di hala padilanti cu a forma den un capa duro protectivo, e ''elytra''. E caracteristica aki ta distingui nan for di mayoria di otro gruponan di [[insekto|insecto]]. Cu aproximadamente 400.000 [[Espesie|especie]] describi, ''Coleoptera'' ta e orden di mas grandi di insecto, y en berdad e orden di mas grandi di cualkier grupo di [[animal|bestia]], representando casi 40% di tur Arthropoda describi y 25% di tur especie di bestia conoci. Especienan nobo ta wordo descubri regularmente, y calculacionnan di e cantidad total di especie di kalander ta varia di 900.000 pa 2.1 miyon. Sinembargo, e dominio aki tin biaha ta wordo cuestiona door di e gran diversidad di otro orden di insecto, manera e ''Diptera'' (muska) y ''Hymenoptera'' (maribomba y fruminga). Kalander ta ocupa casi tur habitat na [[Tera (planeta)|Tera]], cu excepcion di ambientenan marino y polar. Nan ta eherce un variedad di rolnan ecologico: hopi ta alimenta nan mes cu mata y ''fungi'', ta digeri material di bestia y [[mata]], of ta jaag riba otro invertebrado. Algun kalander ta dañino pa agricultura, manera especie ''Leptinotarsa decemlineata'', cu ta daña vegetacion. Otronan, manera bacator (''Coccinellidae''), ta benificioso pasobra nan ta come insectonan cu ta dañino pa mata, manera pispis (''Aphidoidea''). Cierto kalander tamber ta expone caracteristicanan unico, manera bichi candela (''Lampyridae'') cu ta posee organonan ilumina pa comunica y par. {{Appendix|refs|2= *{{Tradukshon for di otro Wikipedia |idioma=en |titel=Beetle |oldid=1299025469}} {{references}} }} [[Kategoria:Animalnan]] kbval4ukwfx71457lsjil3vkdzh050e 199149 199140 2026-08-01T10:26:10Z Kallmemel 14000 wikilink 199149 wikitext text/x-wiki {{variante|a}} {{Taxobox | imagen = Coleoptera SMNK.jpg | descripcion = ''Coleoptera'' | dominio = [[Eukaryota]] | reino = [[Animalia]] | troncon = [[Arthropoda]] | subtroncon = [[Hexapoda]] (Seis pia) | clase = [[Insekto|Insecta]] | subclase = [[Pterygota]] (Insecto cu hala) | superorden = [[Endopterygota]] of [[Coleopteria]] | taxon = [[Òrde (biologia)|Orden]] | c-nomber = Coleoptera | autor = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]] | fecha = 1758 }} '''Kalander''' (of '''tor''') ta [[Insekto|insecto]] cu ta pertenece na [[Òrde (biologia)|orden]] ''Coleoptera''. Un caracteristica definitivo di kalander ta nan par di hala padilanti cu a forma den un capa duro protectivo, e ''elytra''. E caracteristica aki ta distingui nan for di mayoria di otro gruponan di [[insekto|insecto]]. Cu aproximadamente 400.000 [[Espesie|especie]] describi, ''Coleoptera'' ta e orden di mas grandi di insecto, y en berdad e orden di mas grandi di cualkier grupo di [[animal|bestia]], representando casi 40% di tur Arthropoda describi y 25% di tur especie di bestia conoci. Especienan nobo ta wordo descubri regularmente, y calculacionnan di e cantidad total di especie di kalander ta varia di 900.000 pa 2.1 miyon. Sinembargo, e dominio aki tin biaha ta wordo cuestiona door di e gran diversidad di otro orden di insecto, manera e ''Diptera'' (muska) y ''Hymenoptera'' (maribomba y fruminga). Kalander ta ocupa casi tur habitat na [[Tera (planeta)|Tera]], cu excepcion di ambientenan marino y polar. Nan ta eherce un variedad di rolnan ecologico: hopi ta alimenta nan mes cu mata y ''fungi'', ta digeri material di bestia y [[mata]], of ta jaag riba otro invertebrado. Algun kalander ta dañino pa agricultura, manera especie ''Leptinotarsa decemlineata'', cu ta daña vegetacion. Otronan, manera [[Bákatòr|bacator]] (Coccinellidae), ta benificioso pasobra nan ta come insectonan cu ta dañino pa mata, manera pispis (Aphidoidea). Cierto kalander tamber ta expone caracteristicanan unico, manera bichi candela (Lampyridae) cu ta posee organonan ilumina pa comunica y par. {{Appendix|refs|2= *{{Tradukshon for di otro Wikipedia |idioma=en |titel=Beetle |oldid=1299025469}} {{references}} }} [[Kategoria:Animalnan]] ssbyseb870hvykuegb316lve26r54zn 0 13384 199106 170401 2026-07-31T19:17:35Z Caribiana 8320 199106 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{multiple image |image1=Flag of ICAO.svg |caption1=Bandera di ICAO |header={{PAGENAME}} }} '''Kódigo di aeropuerto di ICAO''' ta kódigonan di dos pa kuater lèter ku ta wòrdu usá pa indiká markadó (óf bui) di nabegashon, aeropuerto, wer stashon, aerolínea i partinan di e espasio aéreo. E kódigonan ta wòrdu establesé dor di e Organisashon Internashonal di Aviashon Sivil (''International Civil Aviation Organization'', ICAO) den koperashon ku e Organisashon Meteorológiko Mundial (OMM). Nan ta wòrdu usá pa piloto i kontroladónan di tráfiko aéreo, inkluyendo den komunikashon, ora di traha plan di buelo i den Notifikashonnan pa Aviador (''Notice to Airmen'', NOTAM). Tur aeropuerto tin un kódigo úniko di ICAO. Hopi bia esaki ta referí na e lugá òf nòmber di e aeropuerto, por ehèmpel, <code>EHAM</code> pa [[Aeropuerto Schiphol]]. Sinembargo, esaki no ta semper e kaso; por ehèmpel, <code>DXXX</code> ta e kódigo pa Aeropuerto di [[Lomé]] na [[Togo]]. == Kódigo di ICAO i IATA == Hopi aeropuerto ta disponé ambos e [[Kódigo di aeropuerto di IATA|kódigo di IATA]] i ICAO. E kódigo IATA ta wòrdu otorgá solamente na aeropuertonan ku buelonan di pasahero komersial i ta p'esei esun mas konosí pa biaheronan, manera <code>AMS</code> pa Schiphol. Kódigonan di ICAO, di otro banda, ta wòrdu usá den dokumentonan ofisial manera plannan di buelo (kaminda puntonan 13 i 16 ta indiká respektivamente e aeropuertonan di salida i yegada den kuater lèter). {{multiple image |image1=ICAO FirstLetter.svg |caption1=Diferente zona pa e promé lèter di e kódigo di ICAO. |image2=ICAO-countries.png |caption2=Mapa di paisnan klasifiká segun nan prefiho di kódigo di ICAO. Kualke korespondensia entre regionnan subnashonal tambe ta indiká. Paisnan mas chikitu no ta wòrdu indiká. |direction=vertical }} == Struktura == E promé un òf dos lèternan di un kódigo di ICAO ta indiká e zona internashonal i e [[pais]]. Por ehèmpel e promé lèter <code>E</code> ta para pa [[Nort-Oropa|Nort Oropa]] i e di dos lèter <code>H</code> pa [[Hulanda]]. E último dos lèternan ta indiká e aeropuerto spesífiko, por ehèmpel <code>EHRD</code> pa Aeropuerto Rotterdam Den Haag i <code>EBBR</code> pa Aeropuerto di Bruselas. == Otro uso == Kódigonan di ICAO tambe ta wòrdu usá pa indiká áreanan di espasio aéreo bou di responsabilidat di un organisashon spesífiko di kòntròl di tráfiko aéreo. Un ehèmpel ta <code>EHAA</code>, e espasio aéreo manehá pa Kontrol di Tráfiko Aéreo Hulanda (''Luchtverkeersleiding Nederland'', LVNL). {{Appendix|refs|2= *{{Tradukshon for di otro Wikipedia |idioma=nl |titel= ICAO-code |oldid=67352878}} {{references}} }} [[Kategoria:Aviashon]] 94cu04zxdse8jn76yrafw7h3upgljpk 0 13463 199070 193785 2026-07-31T16:23:17Z Kallmemel 14000 wikilink 199070 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{Taxobox parha|variante=c | imagen = Passeriformes-01v01.jpg | fossiel = Eocene – presente | taxon = [[Òrde (biologia)|Órden]] | autor = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]] | fecha = 1758 }} '''Passeriformes''' ta un [[Òrde (biologia)|órden]] di [[para]] sumamente diverso ku ta inkluí mas ku mitar di tur [[espesie]] di para rònt mundu. Passeriformes tambe ta wòrdu referí na dje komo '''para di kanto'''. Nan ta e grupo di [[vertebrata]] di tera mas diverso, ku mas ku 5.700 espesie identifiká, ku ta aproksimadamente dos be e kantidat di espesie den órden di [[mamífero]] mas grandi, e ''Rodentia''. Passeriformes ta konsistí di mas ku 110 [[Famia (biologia)|famia]], loke ta pone nan na di dos lugá den diversidat entre vertebrata despues di ''Perciformes''. Nan [[evolushon]] eksitoso ta atribuí na un variedat di adaptashon, manera e abilidat di sinta den palu di mata, uso di kantika, notablemente nan inteligensia, i diversidat i kompleho di nan nèshi. E término ''Passeriformes'' ta deriva for di e nomber sientífiko di e para di jonchi, ''Passer domesticus''. E òrden ta dividí den tres supòrden: dos òrden prinsipal, ''Passeri'' i ''Tyranni'', i un di tres mas chikitu, ''Acanthisitti''. == Karakterístika == === Anatomia === Passeriformes tin un patronchi di dede karakterístiko. Nan tin kuater dede di pia: tres ta dirigí pa dilanti i uno pa patras (latin: ''hallux'' ta referí na dùim), un patronchi yamá anisodaktilia. No tin fleshi entre e dedenan di pia. Den algun espesie, manera den famianan Cotingidae i Hirundinidae sierto dedenan di pia por ta parsialmente fusioná huntu na e base. E posishon di dede di pia aki ta yuda e paranan wanta bon na rama i tambe na superfisie vertikal.[[Fail:PyrrhocoraxFoot.jpg|thumb|Ilustrashon di dede di pia karakterístiko di passeriformes.]]E espesie- mas grandi i mas pisá ta e ''Corvus crassirostris'' i e subespesie mas grandi ta e ''Corvus corax'', ku por krese mas ku 65 cm di largura i pisa te ku 1,4 kg. Otro tiponan, manera e ''Menura novaehollandiae'' i algun para di paraiso (''Paradisaeidae''), por ta asta mas largu debí na nan rabo largu. Di otro banda, e ''Myiornis ecaudatus'' ta e espesie di mas chikitu, ku solamente 6,5 cm di largura i un peso promedio di 4,2 gram. {{multiple image | image1 = Flickr - don macauley - Corvus crassirostris Cropped.jpg | caption1 = ''Corvus crassirostris'' | image2 = Myiornis ecaudatus - Short -tailed pigmy tyrant.JPG | caption2 = ''Myiornis ecaudatus'' | align = right }} Hopi passeriformes ta konosí pa nan kantamentu. Esaki ta posibel dor di un sistema kompleho di múskulo ku ta kontrolá e sirinks (órgano di kanto). Meskos ku [[hende]], pero kontrali na mayoria di otro vertebrata, passeriformes no por produsí vitamina C den nan higra, pues esaki por unikamente wòrdu suminstrá via nan alimentashon. === Nèshi i webu === Tur passeriformes tin yu altrisial, esaki ta nifiká ku e yunan ta nase siegu, sin pluma òf ku masha tiki pluma, i ta kompletamente dependiente di nan mayor pa kuminda i protekshon. Mayoria di passeriformes ta pone webu di koló, kontrali na mayoria di otro espesie di para, ku típiko webu blanku. Eksepshon ta inkluí para ku ta brui riba tera, frekuentemente ku webu kamuflá, i Cuculiformes, ku ta partisipá den parasitismo reproduktivo i ta pone nan webunan den nèshi di passeriformes. E kantidat di webu pa krío ta varia konsiderablemente. Algun espesie australiano mas grandi, manera di e [[Género (biologia)|generonan]] ''Menura'' i ''Cercotrichas'', en general ta pone un webu. Na kontraste, hopi passeriformes chikitu den regionnan mas kalor tipikamente ta pone dos pa sinku webu. Den latitutnan nort, algun espesie, manera di [[Famia (biologia)|famia]] Paridae ku ta traha nèshi den tronkon, por pone te ku diesdos webu. {{multiple image | image1 = Cape weaver (Ploceus capensis) nest building video.webm | image2 = Casa de João de Barro ou Forneiro(Furnarius rufus) em uma Paineira Rosa(Ceiba speciosa) no Km-136 da SP-333 - panoramio.jpg | footer = Nèshi di ''Ploceus capensis'' (Ploceidae) i ''Furnarius rufus'' (Furnariidae) | align = left }} Passeriformes ta konstruí nan nèshi kuidadoso, generalmente na lugánan protehá i difisil pa yega, manera den palu òf kraknan den baranka. E material ku ta wòrdu usá ta varia mashá: yerba, rama, blachi, mos, kabei di mamífero, pluma, webu di araña, òf klei. E forma di nèshi tambe ta varia, for di forma di komchi típiko te ku nèshi kompliká trensá di e famia Ploceidae, òf e nèshinan di klei den forma di fòrnu trahá pa algun miembro di e famia di Furnariidae. {{Appendix|refs|2= *{{Tradukshon for di otro Wikipedia |idioma=es |titel=Passeriformes |oldid=169246746}} {{references}} }} [[Kategoria:Para]] 24jipxlekalp7z9qbv3dm66sgwrcp9e 0 13695 199113 176123 2026-07-31T19:45:12Z Caribiana 8320 wikilink 199113 wikitext text/x-wiki {{variante|a}} {{multiple image |image1 = McDonnell Douglas MD-11 KLM - Royal Dutch Airlines, AMS Amsterdam (Schiphol), Netherlands PP1151411211.jpg |caption1= Lanta buelo (''take-off'') for di pista 36L na [[Aeropuerto Schiphol|Schiphol]]. | header = {{PAGENAME}} | footer = {{Commonscat inline}} | footer_align = center }} Un '''pista''' (ingles: ''runway'') ta un strip plat y hancho riba un [[Aeropuerto|vliegveld]] cu e funcion pa lanta y aterisa avion. E mesun pista ta wordo uza pa intercambia entre dos operacion. En general, ta referi simplemente na un "pista"; e termino "pista di aterisahe" ta wordo uza principalmente na e momento cu e pista ta specificamente reserva pa aterisa. E pista mester ta suficiente largo pa permiti un avion completamente carga alcansa suficiente velocidad for di paro pa lantamento y pa provee suficiente distancia di rem weg durante aterisahe. E largura y tipo di superficie, si tin, tambe mester ta apropia pa e avion cu ta uz'e. == Structura == E dimensionnan (largura y hanchura) di un pista, y tambe su capacidad di carga, ta determina e tipo di avion cu por uz'e. Na contraste, extension y reforsa e pista ta necesario pa permiti e operacion di avionnan mas pisa. === Dimension === Pista por varia hopi den tamaño, for di 18 meter pa 60 meter den hanchura.<ref>{{Citeer web |url=https://www.faa.gov/air_traffic/publications/atpubs/aim_html/chap2_section_3.html |titel=Airport Marking Aids and Signs |bezochtdatum=2025-12-09 |werk=www.faa.gov |taal=en |archiefurl=http://web.archive.org/web/20251009084714/https://www.faa.gov/air_traffic/publications/atpubs/aim_html/chap2_section_3.html |archiefdatum=2025-10-09}}</ref> E pistanan mas largo actualmente (te cu december 2025) ta esnan di Aeropuerto Qamda Bamda na Region autonomo di Tibet, [[China]] di 5.500 meter y Aeropuerto Internacional Zhukovsky na [[Rusia]] ta midi 5.400 meter.<ref>{{Citeer web |url=https://bloompakistan.com/top-10-longest-airport-runways-in-the-world-2025/ |titel=Top 10 Longest Airport Runways in the World 2025 |achternaam=Rehman |voornaam=Musabeeh Ur |datum=2025-06-06 |bezochtdatum=2025-12-09 |werk=Bloom Pakistan |taal=en-US}}</ref> [[Fail:Runway diagram with distances.png|thumb|left|700px|Pista cu indicacion di varios distancia.]] {{clear}} * ''Landing Distance Available'' (LDA) - E distancia di aterisahe necesario no mester surpasa e LDA. E distancia necesario aki ta wordo kalkula for di e punto caminda e avion ta crusa e drempel di pista (mas o menos 50 pia den laira), durante ''touchdown'' y frenamento, y te na un parada completo.<ref>{{Citeer web |url=https://flyapg.com/blog/declared-distances-explained |titel=Declared Distance: TORA, TODA, ASDA, & LDA Explained {{!}} APG |bezochtdatum=2025-12-09 |werk=flyapg.com |taal=en}}</ref> === Superficie === Pista por ta cubri cu superficie di varios material: * yerba berde * stenchi * beton * asfalt * den casonan raro, plachi di staal === Componente y seccion === Un pista ta consisti di varios componente. [[Fail:Runway diagram.svg|thumb|700px|''Runway'', rondona pa e ''runwaystrip''|left]] {{clear}} * E ''runway'' ta e seccion asfalta di pista. E seccion aki en general ta ekipa cu marcacion. Nan ta provee piloto cu siñalnan visual, loke ta permiti nan alinia cu e liña central di e pis ta y identifica areanan critico, manera zona di aterisahe (''touchdown zone''). * E ''runwaystrip'' ta e area di yerba cu ta rondona e pista afalta. E area aki ta keda habri for di cualke obstaculo of vegetacion cu por afecta avionnan uzando e pista. [[Fail:Runway diagram, Blast pad.png|thumb|700px|''Blast pad'' di pista|left]] {{Clear}} * ''Blast pad'', tambe conoci como area di ''overrun'' of ''stopway'' ta construi generalmente na cuminsamento di e pista pa evita e explosion (''blast'') dañino di jet motornan riba pista. Avionnan no ta permiti pa uza e areanan aki cu excepcion di emergencia como area di ''overrun''. [[Fail:Runway diagram, Displaced threshold.png|thumb|700px|''Displaced threshold'' riba pista|left]] {{clear}} * ''Displaced treshold'' ("drempel traslada") ta cualke drempel cu no ta situa na cuminsamento di e pista pa taxi, lanta buelo, loramento despues di aterisa, pero no pa e aterisahe (''touchdown'') mes. Un drempel desplasa ta wordo uza generlamente debi pa obstaculonan na cuminsamento di e pista, manera edificio of mata.<ref>{{Citeer web |url=https://pilotinstitute.com/runway-markings-explained/ |titel=The Essential Guide to Runway Markings |achternaam=Institute |voornaam=Pilot |datum=2025-06-19 |bezochtdatum=2025-12-07 |werk=Pilot Institute |taal=en-US}}</ref> == Marcacion == === Iluminacion aeronautico === ==== Historia ==== E prome pista cu iluminacion artificial a wordo construi na 1930 na Cleveland Municipal AIrport (awo concoci como Cleveland Hopkins International Airport) na Cleveland, [[Ohio]]. ==== Specificacion tecnico ==== [[Fail:Airport lights 1.webp|thumb|Iluminacion di pista]] Iluminacion di pista ta wordo uza pa facilita aterisahe durante anochi. E luznan ta indica e omtrek di e pista. Un pista por tin algun of tur di e siguiente tipo di iluminacion: * ''Runway End Identification Lights'' (REIL) * ''Runway end lights'' * ''Runway Edge Lights'' * ''Runway Centerline Lighting System'' (RCLS) * ''Touchdown Zone Lights'' (TDZL) * ''Taxiway Centerline Lead-Off Lights'' * ''Taxiway Centerline Lead-On Lights'' * ''Land and Hold Short Lights'' * ''[[Approach lighting system|Approach Light System]]'' (ALS) E bon funcionamento pa cu e iluminacion di pista y control di signlight ta responsibilidad di e toren di control. Ademas, hopi vliegveld tin luznan di trafico dedica pa auto y otro vehiculonan di servicio cu ta core riba e tereno di aeropuerto. E vehiculonan aki ta parcialmente haci uzo di camindanan dedica, tin biaha solamente indica pa liñanan como marcacion. No obstante, nan mester crusa pista di taxi (''taxiway'') regularmente y tin biaha asta pistanan di aterisahe. == Pistanan particular == {{Multiple image |image1=Cessna 208B Grand Caravan AN2096268.jpg |caption1=Acercamento pa aterisa na Aeropuerto Rémy de Haenen. |image2=Saba airport.jpg |caption2=[[Aeropuerto Juancho E. Irausquin]] (1997) }} * E psita mas largo na mundo ta na Aeropuerto Chamdo Bangda den e region autonomo di Tibet, cu un largura di 5.500 meter. * Aeropuerto di Madeira, ora bineto fuerte ta supla, e aserkamento ta un reto. * Aeropuerto Rémy de Haenen na Sint Barth. Aterisa for di tera ta masha dificil pa ehecuta. * [[Aeropuerto Juancho E. Irausquin]] na [[Saba]]. Un pista hopi cortico di solamente 400 meter largo cu klip na ambos banda. {{Appendix|refs|2= *{{Tradukshon for di otro Wikipedia |idioma=nl |titel=Startbaan |oldid=69625402}} {{references}} }} [[Kategoria:Aviashon]] hifgr6206yja333a5xx19qt90fil6cl 0 13822 199060 193857 2026-07-31T16:02:25Z Kallmemel 14000 wikilink 199060 wikitext text/x-wiki {{variante|a}} {{Taxobox parha | imagen = Ardeidae-01.jpg | orden = [[Pelecaniformes]] | taxon = Famia | c-nomber = Ardeidae | autor = [[William Elford Leach|Leach]] | fecha = 1820 | parentesis = si }} E '''garsa''' of '''garabet''' (Ardeidae) ta un famia di [[Para|parha]] denter di [[Òrde (biologia)|orden]] Pelecaniformes. E famia ta inclui 66 especie. == Taxonomia == === Lista di genero === Genero y especie segun IOC World List den ordo alfabetico:<ref>{{Citeer web |url=https://www.worldbirdnames.org/new/ |titel=IOC World Bird List – Version 14.2 |bezochtdatum=2026-01-05 |werk=www.worldbirdnames.org}}</ref> * Genero ''[[Agamia]]'' (1 especie) * Genero ''[[Ardea (geslacht)|Ardea]]'' (16 especie) * Genero ''[[Ardeola]]'' (6 especie) * Genero ''[[Botaurus]]'' (14 especie) * Genero ''[[Butorides]]'' (3 especie) * Genero ''[[Witrugkwak|Calherodius]]'' (1 especie) * Genero ''[[Cochlearius]]'' (1 especie) * Genero ''[[Egretta]]'' (13 especie) * Genero ''[[Gorsachius]]'' (2 especie) * Genero ''[[Nyctanassa]]'' (2 especie) * Genero ''[[Nycticorax]]'' (6 especie) * Genero ''[[Hainankwak|Oroanassa]]'' (1 especie) * Genero ''[[Pilherodius]]'' (1 especie) * Genero ''[[Syrigma]]'' (1 especie) * Genero ''[[Tigriornis]]'' (1 especie) * Genero ''[[Tigrisoma]]'' (3 especie) * Genero ''[[Zebrilus]]'' (1 especie) * Genero ''[[Zonerodius]]'' (1 especie) === Extinto === * Genero ''[[Zeltornis]]'' (1 especie) {{Appendix|refs|2= *{{Tradukshon for di otro Wikipedia |idioma=nl |titel=Reigers |oldid=68876297}} {{References}} }} [[Kategoria:para]] 3btkf1c4hpd4zg7cx3m74h7s6c61lwu 0 14175 199108 184614 2026-07-31T19:24:11Z Caribiana 8320 /* Storia */ wikilink 199108 wikitext text/x-wiki {{Variante|a}} {{infobox pelicula | variante = a |exhibi_titulo=cursivo | titulo = Sabine | poster_enwiki= | idioma = [[Hulandes]] | director = [[René van Nie]] | productor = Wim van Rosmaalen | escritor_scenario= René van Nie |director_fotografia = Mat van Hensbergen |fecha_publica = [[1982]] | rol_principal = Rijk de Gooyer<br />Benthe Forrer | distribuido = | musica = Ruud Bos | genero = drama | duracion = 100 minuut | pais = {{NLD}} }} '''Sabine''' ta un pelicula [[Hulanda|Hulandes]] di 1982, dirigi pa e cineasta y escritor Hulandes-Arubano, [[René van Nie]]. E pelicula a wordo graba completamente na [[Aruba]] y a estrena [[14 di yanüari|14 di januari]] [[1982]] na [[Hulanda]]. E actor Hulandes Rijk de Gooyer ta hunga e rol principal.<ref>{{citeer web|titel= Rijk de Gooyer weer schitterend|auteur=Peter Slavenburg|werk=Het vrije volk|datum=1982-01-15|bezochtdatum=2026-03-07|via=Delpher.nl|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010960232:mpeg21:p017|taal=nl}}</ref> Benthe Forrer a wordo selecta pa e rol di su yiu muhe Nicky for di un grupo di mas cu 700 mucha cu a audiciona.<ref>{{citeer web|titel=Scholiere in film met Rijk|werk=Algemeen Dagblad|datum=1981-03-10|bezochtdatum=2026-03-07|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBPERS01:002977008:mpeg21:p00001|taal=nl}}</ref> E actor Mericano Ben Vereen, kende tabata hopi popular na e momento ey, a wordo agrega ultimo ora na e reparto y a participa sin pago den e produccion. E pelicula ta en gran parti autobiografico y ta trata di experencianan di e scenarista René van Nie cu su yiu muhe durante su tempo na Aruba.<ref>{{citeer web|titel=Filmsouper voor Sabine|werk=De Telegraaf|datum=1982-01-12|bezochtdatum=2026-03-07|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011205210:mpeg21:p015|taal=nl}}</ref> P’esey el a scoge e mesun localidad pa grabacion di e pelicula. == Storia == Nicky, un mucha muhe di 15 aña, ta topa su tata Nick pa prome biaha na [[Aeropuerto Schiphol|Schiphol]] ([[Hulanda]]), ora nan ta bay embarca hunto pa [[Aruba]]. Nick ta biaha pa Aruba pa cera un deal importante. Na prome instante Nicky ta keda bastante distancia di su tata, pero pocopoco nan ta bira mas pega y ta desaroya un amistad fuerte. E relacion aki ta pone e negociacion di Nick na riesgo. Pa Nicky, e amistad cu su tata ta bira mas complica, ya cu e ta cuminsa sinti sentimentonan romantico p'e y ta bira jaloers di e muhenan cu ta enbolbi den su bida.<ref>{{citeer web|titel=Sabine: Sentimenteel liefdesverhaal op Antillen|werk=De Telegraaf|datum=1982-01-15|bezochtdatum=2026-03-07|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011205213:mpeg21:p015|taal=nl}}</ref> Pa por expresa su confusion y sentimentonan, Nicky ta conta su tata un storia tocante su amiga Sabine. {{multiple image | align = right | direction = horizontal | total_width = 450 | border = infobox | image1 =Rijk de Gooyer, Bestanddeelnr 931-0399.jpg | caption1 = Rijk de Gooyer | image2 = Mike Burstyn at home (FL45862498).jpg | caption2 = Mike Burstyn | image3 = BenVereenByPhilKonstantinPublicDomain.jpg | caption3 = Ben Vereen | caption_align = center }} == Reparto == {| class="wikitable" ! Actor !! Personahe |- | Rijk de Gooyer || Nick |- | Benthe Forrer || Nicky |- | Ben Vereen || Stanley |- | Mike Burnstyn || Mike |} == Mira tambe == * [[Lista di pelicula di islanan ABC]] {{Appendix}} [[Kategoria:Pelicula]] [[Kategoria:Aruba]] q4w3inmgdwvy1kmi6zsopwbpjj9gk1a 0 14783 199069 198618 2026-07-31T16:15:17Z Kallmemel 14000 wikilink 199069 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c | imagen=Spiders diversity smaller.jpg | descripcion=Araña di diferente famia: Corinnidae, Theridiidae, Eresidae, Araneidae, Thomisidae, Segestriidae, Hexathelidae, Titanoecidae. | reino= [[Animal|Animalia]] | troncon= [[Arthropoda]] | clase= [[Arachnida]] | taxon= [[Órden (biologia)|Órden]] | c-nomber=Araneae | autor=[[Carl Alexander Clerck|Clerck]] | fecha=1757 }} '''Araña''' (Araneae) ta un [[Òrde (biologia)|órden]] ku ta petenesé na klase di Arachnida. Araña ta wòrdu distinguí for di otro Arachnida (p.e., skòrpiun) pa nan produkshon di spenra for di e biki di hila na fin di apdómen.<ref name=":1" /> Segun e ''World Spider Catalog'' ta konta 139 [[Famia (biologia)|famia]], 4.523 [[Género (biologia)|género]], i mas ku 50 mil [[espesie]] di araña deskribí i nombrá.<ref>{{Citeer web|achternaam=Gloor |voornaam=Daniel |titel=World Spider Catalog |url=http://wsc.nmbe.ch/ |datum=2017 |bezochtdatum=2026-07-19 |doi=10.24436/2 |taal=en}}</ref> == Deskripishon == === Anatomia === Araña tin ocho pia i seis òf ocho wowo. Apesar di ocho pia nan tin dos "antena" (hulandes: ''voelspriet'') padilanti ku ta wòrdu usá pa orientashon den skuridat. E antena (òf ''pedipalp'') nan aki ta parse manera pia i mayoria be yen di kabèi. Organonan seksual sekundario di araña machu ta den e pedipalp, loke ta kousa ku e fin di pedipalp ta bira mas diki. E pedipalp ta wòrdu usá pa transmití sperma pa e embra. Hopi be e ta parse manera nan tin glòf bisti.<ref name=":0">{{citeer boek |auteur=Pieter van Breugel |jaar=2017 |formaat=pdf |url=https://www.bestuivers.nl/publicaties/bijenplanten/gasten-van-bijenhotels |titel= Gasten van bijenhotels |hoofdstukurl=https://www.bestuivers.nl/publicaties/bijenplanten/gasten-van-bijenhotels/hoofdstukken |hoofdstuk=Spinnen (Araneae) |pagina=Hoofdstuk 22}}</ref> [[Fail:HysterocratesherculesFemale Tagged.png|thumb|'''1''': ''cephalothorax'', '''2''': apdómen, '''A''': pia, '''B''': ''pedipalp'', '''C''': ''chelicerae'', '''D''': biki di hila]]E kabes i tóraks di araña ta forma un solo unidat, e asina yamá ''cephalothorax'' (lit.: kabes-tóraks). Na esaki ta haña e pia, wowo, i pies oral (''chelicerae'') konektá ku glandula venenoso. E apdómen, ku ta konektá ku un solo konekshon chikitu ku e cephalothoraxs, ta kontené entre otro pulmon laminá, organo seksual, i glandulanan grandi di hila konektá ku biki di hila.<ref name=":0" /> === Sais === Araña di para (''Theraphosa leblondi'') ta e araña di mas grandi ku un largura korporal di mas o ménos 10 cm. Kontrali, e araña di mas chikitu ta di famia Symphytognathidae, kaminda un ehenplar adulto ta ménos ku 1 mm largu.<ref name=":1">{{Citeer boek|titel=Encyclopedia of Biodiversity|achternaam=Selden|voornaam=Paul A.|hoofdstukurl=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/B9780128096338022433|taal=en|uitgever=Elsevier|datum=2017|isbn=978-0-12-809633-8|doi=10.1016/B978-0-12-809633-8.02243-3|hoofdstuk=Arachnids|url=https://www.sciencedirect.com/topics/agricultural-and-biological-sciences/araneae}}</ref> === Organo sensorial === ==== Visual ==== Mayoria di araña tin ocho wowo areglá komo dos rèi, ounke algun famia ta karakterisá pa araña ku solamente seis òf dos wowo, i algun espesie komo habitante di kueba no tin wowo mes.<ref>{{Citeer boek |titel=Spiders (Arachnida: Araneae) |achternaam=Heppner |voornaam=John B. |url=http://link.springer.com/10.1007/978-1-4020-6359-6_4320 |taal=en |uitgever=Springer Netherlands |plaats=Dordrecht |datum=2008 |pagina=3490–3507 |isbn=978-1-4020-6242-1}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Araña| ]] rwlwbu5fsvl9xx2xa0ze8kr8dk6x9la 0 14811 199067 198065 2026-07-31T16:13:44Z Kallmemel 14000 wikilink 199067 wikitext text/x-wiki '''Palabrua''' (òf '''palabruwa''') por referí na: == Taksonomia == * [[Strigiformes]], [[Òrde (biologia)|órden]] di [[para]] ([[Supespesie|Sup]])[[espesie]] di [[para]]: * ''[[Hydropsalis cayennensis]]'' ** ''[[Hydropsalis cayennensis insularis]]'' * ''[[palabrua|Tyto alba]]'' * ''[[Tyto furcata bargei]]'' * ''[[Tyto furcata hellmayri]]'' * ''[[Margarops fuscatus]]'' ** ''[[Margarops fuscatus bonairensis]]'' ** ''[[Margarops fuscatus densirostris]]'' * ''[[Margarops fuscatus fuscatus]]'' {{Dp}} [[kategoria:homónimo]] fa27v422yq13quzshwabdwwp6m3v8gv 0 14843 199043 198819 2026-07-31T14:35:13Z Kallmemel 14000 remplasa kat 199043 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c | imagen = Heteroptera of Germany 1.png | descripcion = A:&nbsp;''Hydrometra&nbsp;stagnorum'' B:&nbsp;''Tingis&nbsp;ampliata'' C:&nbsp;''Piesma&nbsp;maculatum'' D:&nbsp;''Graphosoma&nbsp;italicum'' E:&nbsp;''Rhopalus&nbsp;parumpunctatus'' F:&nbsp;''Hesperocorixa&nbsp;sahlbergi'' G:&nbsp;''Elasmucha&nbsp;grisea'' H:&nbsp;''Aradus&nbsp;cinnamomeus'' I:&nbsp;''Coreus&nbsp;marginatus'' J:&nbsp;''Coptosoma&nbsp;scutellatum'' K:&nbsp;''Pyrrhocoris&nbsp;apterus'' L:&nbsp;''Nepa&nbsp;cinerea'' | reino= [[Animal|Animalia]] | troncon= [[Arthropodda]] | clase=[[insekto|Insecta]] | orden = [[Hemiptera]] | taxon = Supórden | c-nomber = Heteroptera | autor = [[Pierre André Latreille|Latreille]] | fecha = 1810 }} '''Wans''' (Heteroptera) ta un supórden di [[insekto]] ku ta forma parti di órden Hemiptera. Wans ta wòrdu dividí den shete infraórden, kual dos di nan ta prinsipalmente akuatiko (Gerromorpha i Nepomorpha), un ta semi-akuatiko (Leptopodomorpha), i e kuater ku a sobrá ta terestre (Enicocephalomorpha, Dipsocoromorpha, Cimicomorpha, i Pentatomomorpha).<ref>{{Citeer boek |titel=Insect Biodiversity |hoofdstuk=Biodiversity of Heteroptera |achternaam=Henry |voornaam=Thomas J. |hoofdstukurl=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/9781118945568.ch10 |doi=10.1002/9781118945568.ch10 |taal=en |uitgever=Wiley |datum=2017-08-21 |pagina=279–335 |isbn=978-1-118-94553-7}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Wans]] igk71ctviqlz078ci4iddxx4cunqvxl 199046 199043 2026-07-31T14:36:10Z Kallmemel 14000 199046 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c | imagen = Heteroptera of Germany 1.png | descripcion = A:&nbsp;''Hydrometra&nbsp;stagnorum'' B:&nbsp;''Tingis&nbsp;ampliata'' C:&nbsp;''Piesma&nbsp;maculatum'' D:&nbsp;''Graphosoma&nbsp;italicum'' E:&nbsp;''Rhopalus&nbsp;parumpunctatus'' F:&nbsp;''Hesperocorixa&nbsp;sahlbergi'' G:&nbsp;''Elasmucha&nbsp;grisea'' H:&nbsp;''Aradus&nbsp;cinnamomeus'' I:&nbsp;''Coreus&nbsp;marginatus'' J:&nbsp;''Coptosoma&nbsp;scutellatum'' K:&nbsp;''Pyrrhocoris&nbsp;apterus'' L:&nbsp;''Nepa&nbsp;cinerea'' | reino= [[Animal|Animalia]] | troncon= [[Arthropodda]] | clase=[[insekto|Insecta]] | orden = [[Hemiptera]] | taxon = Supórden | c-nomber = Heteroptera | autor = [[Pierre André Latreille|Latreille]] | fecha = 1810 }} '''Wans''' (Heteroptera) ta un supórden di [[insekto]] ku ta forma parti di órden Hemiptera. Wans ta wòrdu dividí den shete infraórden, kual dos di nan ta prinsipalmente akuatiko (Gerromorpha i Nepomorpha), un ta semi-akuatiko (Leptopodomorpha), i e kuater ku a sobrá ta terestre (Enicocephalomorpha, Dipsocoromorpha, Cimicomorpha, i Pentatomomorpha).<ref>{{Citeer boek |titel=Insect Biodiversity |hoofdstuk=Biodiversity of Heteroptera |achternaam=Henry |voornaam=Thomas J. |hoofdstukurl=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/9781118945568.ch10 |doi=10.1002/9781118945568.ch10 |taal=en |uitgever=Wiley |datum=2017-08-21 |pagina=279–335 |isbn=978-1-118-94553-7}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Wans| ]] c0bse8m7bh29itau1h65rdal7k4ey5t 199071 199046 2026-07-31T16:46:34Z Kallmemel 14000 ampliacion, +ref 199071 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c | imagen = Heteroptera of Germany 1.png | descripcion = A:&nbsp;''Hydrometra&nbsp;stagnorum'' B:&nbsp;''Tingis&nbsp;ampliata'' C:&nbsp;''Piesma&nbsp;maculatum'' D:&nbsp;''Graphosoma&nbsp;italicum'' E:&nbsp;''Rhopalus&nbsp;parumpunctatus'' F:&nbsp;''Hesperocorixa&nbsp;sahlbergi'' G:&nbsp;''Elasmucha&nbsp;grisea'' H:&nbsp;''Aradus&nbsp;cinnamomeus'' I:&nbsp;''Coreus&nbsp;marginatus'' J:&nbsp;''Coptosoma&nbsp;scutellatum'' K:&nbsp;''Pyrrhocoris&nbsp;apterus'' L:&nbsp;''Nepa&nbsp;cinerea'' | reino= [[Animal|Animalia]] | troncon= [[Arthropodda]] | clase=[[insekto|Insecta]] | orden = [[Hemiptera]] | taxon = Supórden | c-nomber = Heteroptera | autor = [[Pierre André Latreille|Latreille]] | fecha = 1810 }} '''Wans''' (Heteroptera) ta un supórden di [[insekto]] ku ta forma parti di [[Òrde (biologia)|órden]] Hemiptera. Wans ta wòrdu dividí den shete infraórden, kual dos di nan ta prinsipalmente akuatiko (Gerromorpha i Nepomorpha), un ta semi-akuatiko (Leptopodomorpha), i e kuater ku a sobrá ta terestre (Enicocephalomorpha, Dipsocoromorpha, Cimicomorpha, i Pentatomomorpha).<ref>{{Citeer boek |titel=Insect Biodiversity |hoofdstuk=Biodiversity of Heteroptera |achternaam=Henry |voornaam=Thomas J. |hoofdstukurl=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/9781118945568.ch10 |doi=10.1002/9781118945568.ch10 |taal=en |uitgever=Wiley |datum=2017-08-21 |pagina=279–335 |isbn=978-1-118-94553-7}}</ref> Tin aproksimadamente 40.000 espesie deskribí.<ref>{{Citeer web|url=https://www.si.edu/spotlight/buginfo/true-bugs|titel=True Bugs (Heteroptera) {{!}} Smithsonian Institution|bezochtdatum=2026-07-31|werk=www.si.edu|taal=en}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Wans| ]] gon6aw89xyd55xsv8w0bmjqajvcanfd 199072 199071 2026-07-31T16:46:47Z Kallmemel 14000 wikilink 199072 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c | imagen = Heteroptera of Germany 1.png | descripcion = A:&nbsp;''Hydrometra&nbsp;stagnorum'' B:&nbsp;''Tingis&nbsp;ampliata'' C:&nbsp;''Piesma&nbsp;maculatum'' D:&nbsp;''Graphosoma&nbsp;italicum'' E:&nbsp;''Rhopalus&nbsp;parumpunctatus'' F:&nbsp;''Hesperocorixa&nbsp;sahlbergi'' G:&nbsp;''Elasmucha&nbsp;grisea'' H:&nbsp;''Aradus&nbsp;cinnamomeus'' I:&nbsp;''Coreus&nbsp;marginatus'' J:&nbsp;''Coptosoma&nbsp;scutellatum'' K:&nbsp;''Pyrrhocoris&nbsp;apterus'' L:&nbsp;''Nepa&nbsp;cinerea'' | reino= [[Animal|Animalia]] | troncon= [[Arthropodda]] | clase=[[insekto|Insecta]] | orden = [[Hemiptera]] | taxon = Supórden | c-nomber = Heteroptera | autor = [[Pierre André Latreille|Latreille]] | fecha = 1810 }} '''Wans''' (Heteroptera) ta un supórden di [[insekto]] ku ta forma parti di [[Òrde (biologia)|órden]] Hemiptera. Wans ta wòrdu dividí den shete infraórden, kual dos di nan ta prinsipalmente akuatiko (Gerromorpha i Nepomorpha), un ta semi-akuatiko (Leptopodomorpha), i e kuater ku a sobrá ta terestre (Enicocephalomorpha, Dipsocoromorpha, Cimicomorpha, i Pentatomomorpha).<ref>{{Citeer boek |titel=Insect Biodiversity |hoofdstuk=Biodiversity of Heteroptera |achternaam=Henry |voornaam=Thomas J. |hoofdstukurl=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/9781118945568.ch10 |doi=10.1002/9781118945568.ch10 |taal=en |uitgever=Wiley |datum=2017-08-21 |pagina=279–335 |isbn=978-1-118-94553-7}}</ref> Tin aproksimadamente 40.000 [[espesie]] deskribí.<ref>{{Citeer web|url=https://www.si.edu/spotlight/buginfo/true-bugs|titel=True Bugs (Heteroptera) {{!}} Smithsonian Institution|bezochtdatum=2026-07-31|werk=www.si.edu|taal=en}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Wans| ]] f3fwvnhneikl4qr9laf8ldja06auv4i 199073 199072 2026-07-31T16:47:34Z Kallmemel 14000 199073 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c | imagen = Heteroptera of Germany 1.png | descripcion = A:&nbsp;''Hydrometra&nbsp;stagnorum'' B:&nbsp;''Tingis&nbsp;ampliata'' C:&nbsp;''Piesma&nbsp;maculatum'' D:&nbsp;''Graphosoma&nbsp;italicum'' E:&nbsp;''Rhopalus&nbsp;parumpunctatus'' F:&nbsp;''Hesperocorixa&nbsp;sahlbergi'' G:&nbsp;''Elasmucha&nbsp;grisea'' H:&nbsp;''Aradus&nbsp;cinnamomeus'' I:&nbsp;''Coreus&nbsp;marginatus'' J:&nbsp;''Coptosoma&nbsp;scutellatum'' K:&nbsp;''Pyrrhocoris&nbsp;apterus'' L:&nbsp;''Nepa&nbsp;cinerea'' | reino= [[Animal|Animalia]] | troncon= [[Arthropodda]] | clase=[[insekto|Insecta]] | orden = [[Hemiptera]] | taxon = Supórden | c-nomber = Heteroptera | autor = [[Pierre André Latreille|Latreille]] | fecha = 1810 }} '''Wans''' (Heteroptera) ta un supórden di [[insekto]] ku ta forma parti di [[Òrde (biologia)|órden]] Hemiptera. Tin aproksimadamente 40.000 [[espesie]] deskribí.<ref>{{Citeer web|url=https://www.si.edu/spotlight/buginfo/true-bugs|titel=True Bugs (Heteroptera) {{!}} Smithsonian Institution|bezochtdatum=2026-07-31|werk=www.si.edu|taal=en}}</ref> Wans ta wòrdu dividí den shete infraórden, kual dos di nan ta prinsipalmente akuatiko (Gerromorpha i Nepomorpha), un ta semi-akuatiko (Leptopodomorpha), i e kuater ku a sobrá ta terestre (Enicocephalomorpha, Dipsocoromorpha, Cimicomorpha, i Pentatomomorpha).<ref>{{Citeer boek |titel=Insect Biodiversity |hoofdstuk=Biodiversity of Heteroptera |achternaam=Henry |voornaam=Thomas J. |hoofdstukurl=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/9781118945568.ch10 |doi=10.1002/9781118945568.ch10 |taal=en |uitgever=Wiley |datum=2017-08-21 |pagina=279–335 |isbn=978-1-118-94553-7}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Wans| ]] 4a9nayf5hww4ap6i7lwaylv2shd9yv7 199074 199073 2026-07-31T16:54:15Z Kallmemel 14000 ampliacion 199074 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c | imagen = Heteroptera of Germany 1.png | descripcion = A:&nbsp;''Hydrometra&nbsp;stagnorum'' B:&nbsp;''Tingis&nbsp;ampliata'' C:&nbsp;''Piesma&nbsp;maculatum'' D:&nbsp;''Graphosoma&nbsp;italicum'' E:&nbsp;''Rhopalus&nbsp;parumpunctatus'' F:&nbsp;''Hesperocorixa&nbsp;sahlbergi'' G:&nbsp;''Elasmucha&nbsp;grisea'' H:&nbsp;''Aradus&nbsp;cinnamomeus'' I:&nbsp;''Coreus&nbsp;marginatus'' J:&nbsp;''Coptosoma&nbsp;scutellatum'' K:&nbsp;''Pyrrhocoris&nbsp;apterus'' L:&nbsp;''Nepa&nbsp;cinerea'' | reino= [[Animal|Animalia]] | troncon= [[Arthropodda]] | clase=[[insekto|Insecta]] | orden = [[Hemiptera]] | taxon = Supórden | c-nomber = Heteroptera | autor = [[Pierre André Latreille|Latreille]] | fecha = 1810 }} '''Wans''' (Heteroptera) ta un supórden di [[insekto]] ku ta forma parti di [[Òrde (biologia)|órden]] Hemiptera. Tin aproksimadamente 40.000 [[espesie]] deskribí.<ref>{{Citeer web|url=https://www.si.edu/spotlight/buginfo/true-bugs|titel=True Bugs (Heteroptera) {{!}} Smithsonian Institution|bezochtdatum=2026-07-31|werk=www.si.edu|taal=en}}</ref> Wans ta wòrdu dividí den shete infraórden, kual dos di nan ta prinsipalmente akuatiko (Gerromorpha i Nepomorpha), un ta semi-akuatiko (Leptopodomorpha), i e kuater ku a sobrá ta terestre (Enicocephalomorpha, Dipsocoromorpha, Cimicomorpha, i Pentatomomorpha). Wans ta wòrdu dividí den 91 [[Famia (biologia)|famia]] rekonosé.<ref>{{Citeer boek |titel=Insect Biodiversity |hoofdstuk=Biodiversity of Heteroptera |achternaam=Henry |voornaam=Thomas J. |hoofdstukurl=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/9781118945568.ch10 |doi=10.1002/9781118945568.ch10 |taal=en |uitgever=Wiley |datum=2017-08-21 |pagina=279–335 |isbn=978-1-118-94553-7}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Wans| ]] jgqds540jzlp1m9yq23pp5ra66eqlq7 199138 199074 2026-08-01T09:41:57Z Kallmemel 14000 199138 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c | imagen = Heteroptera of Germany 1.png | descripcion = A:&nbsp;''Hydrometra&nbsp;stagnorum'' B:&nbsp;''Tingis&nbsp;ampliata'' C:&nbsp;''Piesma&nbsp;maculatum'' D:&nbsp;''Graphosoma&nbsp;italicum'' E:&nbsp;''Rhopalus&nbsp;parumpunctatus'' F:&nbsp;''Hesperocorixa&nbsp;sahlbergi'' G:&nbsp;''Elasmucha&nbsp;grisea'' H:&nbsp;''Aradus&nbsp;cinnamomeus'' I:&nbsp;''Coreus&nbsp;marginatus'' J:&nbsp;''Coptosoma&nbsp;scutellatum'' K:&nbsp;''Pyrrhocoris&nbsp;apterus'' L:&nbsp;''Nepa&nbsp;cinerea'' | reino= [[Animal|Animalia]] | troncon= [[Arthropodda]] | clase=[[insekto|Insecta]] | orden = [[Hemiptera]] | taxon = Supórden | c-nomber = Heteroptera | autor = [[Pierre André Latreille|Latreille]] | fecha = 1810 }} '''Wans''' (Heteroptera) ta un supórden di [[insekto]] ku ta forma parti di [[Òrde (biologia)|órden]] Hemiptera. Wans ta wòrdu dividí den 91 [[Famia (biologia)|famia]] rekonosé<ref name=":0" /> i ta konta aproksimadamente 40.000 [[espesie]] deskribí.<ref>{{Citeer web|url=https://www.si.edu/spotlight/buginfo/true-bugs|titel=True Bugs (Heteroptera) {{!}} Smithsonian Institution|bezochtdatum=2026-07-31|werk=www.si.edu|taal=en}}</ref> Wans ta wòrdu dividí den shete infraórden, kual dos di nan ta prinsipalmente akuatiko (Gerromorpha i Nepomorpha), un ta semi-akuatiko (Leptopodomorpha), i e kuater ku a sobrá ta terestre (Enicocephalomorpha, Dipsocoromorpha, Cimicomorpha, i Pentatomomorpha).<ref name=":0">{{Citeer boek |titel=Insect Biodiversity |hoofdstuk=Biodiversity of Heteroptera |achternaam=Henry |voornaam=Thomas J. |hoofdstukurl=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/9781118945568.ch10 |doi=10.1002/9781118945568.ch10 |taal=en |uitgever=Wiley |datum=2017-08-21 |pagina=279–335 |isbn=978-1-118-94553-7}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Wans| ]] 2sufxvas2ylpxafuilrql1h33tmty80 0 14852 199031 2026-07-31T14:08:27Z Kallmemel 14000 Created page with "Esaki ta un lista di 52 [[wans]] akuatiko (Gerromorpha i Nepomorpha) i semi-akuatiko (Leptopodomorpha) grabá i kolektá den [[Karibe Hulandes]] entre 2022 i 2023.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Chen |voornaam=P. |titel=Illustrated checklist of the waterbugs of the Dutch Caribbean (Heteroptera: Gerromorpha, Leptopodomorpha, Nepomorpha) |url=https://natuurtijdschriften.nl/pub/1026869 |volume=64 |tijdschrift=Nederlandse Faunistische Mededelingen |datum=2025-01-01 |ta..." 199031 wikitext text/x-wiki Esaki ta un lista di 52 [[wans]] akuatiko (Gerromorpha i Nepomorpha) i semi-akuatiko (Leptopodomorpha) grabá i kolektá den [[Karibe Hulandes]] entre 2022 i 2023.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Chen |voornaam=P. |titel=Illustrated checklist of the waterbugs of the Dutch Caribbean (Heteroptera: Gerromorpha, Leptopodomorpha, Nepomorpha) |url=https://natuurtijdschriften.nl/pub/1026869 |volume=64 |tijdschrift=Nederlandse Faunistische Mededelingen |datum=2025-01-01 |taal=en |issn=0169-2453 |pagina's=23–49 |last2=Nieser |first2=N. |last3=Aukema |first3=B. |last4=Kalkman |first4=V. J. |last5=Smit |first5=H.}}</ref> {{Sticky header}} {|class="wikitable sortable sticky-header-multi" !class="unsortable" rowspan="2"|Infraórden !class="unsortable" rowspan="2"|Famia !class="unsortable" rowspan="2"|Espesie !class="unsortable" rowspan="2"|Subespesie !class="unsortable" colspan="6"|Lokalidat |- !class="unsortable"|[[Aruba|A]] !class="unsortable"|[[Boneiru|B]] !class="unsortable"|[[Kòrsou|C]] !class="unsortable"|[[Saba|S]] !class="unsortable"|[[Sint Maarten|SM]] !class="unsortable"|[[Sint Eustatius|SE]] |- !rowspan="13" |Gerromorpha !rowspan="2"|Mesoveliidae |''Mesovelia amoena''|| || ||X||X|| || ||X |- |''Mesovelia mulsanti''|| |- !rowspan="4"|Hebridae |''Hebrus concinnus''|| |- |''Hebrus consolidus''|| |- |''Hebrus elimatus''|| |- |''Merragata hebroides''|| |- !rowspan="3"|Veliidae |''Microvelia longipes''|| |- |''Microvelia pulchella''|| |- |''Rhagovelia plumbea''|| |- !rowspan="4" |Gerridae |''Limnogonus franciscanus''|| |- |''Rheumatobates imitator''|| |- |''Rheumatobates''|| |- |''Trepobates taylori''|| |- !rowspan="7"|Leptopodomorpha !rowspan="7"|Saldidae |''Micracanthia drakei''|| |- |''Micracanthia humilis''|| |- |''Micracanthia husseyi''|| |- | ||''Pentacora signoreti signoreti'' |- |''Pentacora sphacelata''|| |- |''Saldula dentulata''|| |- |''Saldula lomata''|| |- !rowspan="24"|Nepomorpha !rowspan="4"|Belostomatidae |''Belostoma minusculum''|| |- |''Belostomata venezuelae''|| |- |''Lethocerus annulipes''|| |- |''Lethocerus maximus''|| |- !rowspan="7"|Corixidae |''Centrocorisa kollari''|| |- |''Centrocorisa nigripennis''|| |- |''Corisella edulis''|| |- |''Ramphocorixa rotundocephala''|| |- |''Trichocoria orinocoensis''|| |- |''Trichocorixa reticulata''|| |- | ||''Trichocorixa verticalis verticalis'' |- !Gelastocoridae |''Nerthra papaceki ''|| |- !Micronectidae |''Tenagobia spinifera''|| |- !Naucoridae |''Pelocoris poeyi''|| |- !Nepidae |''Ranatra zeteki''|| |- !rowspan="6"|Notonectidae |''Buenoa albida''|| |- | ||''Buenoa antigone antigone'' |- |''Buenoa gracilis''|| |- |''Buenoa platycnemis''|| |- |''Buenoa scimitra''|| |- |''Notonecta indica''|| |- !Ochteridae |''Ochterus perbosci''|| |- !rowspan="2"|Pleidae |''Neoplea punctifer''|| |- |''Paraplea puella''|| |} {{Appendix}} [[Kategoria:Insekto]] 8tizeui3014fc2151bq7npkpnmomoee 199032 199031 2026-07-31T14:08:44Z Kallmemel 14000 199032 wikitext text/x-wiki Esaki ta un lista di 52 [[wans]] akuatiko (Gerromorpha i Nepomorpha) i semi-akuatiko (Leptopodomorpha) grabá i kolektá den [[Karibe Hulandes]] entre 2022 i 2023.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Chen |voornaam=P. |titel=Illustrated checklist of the waterbugs of the Dutch Caribbean (Heteroptera: Gerromorpha, Leptopodomorpha, Nepomorpha) |url=https://natuurtijdschriften.nl/pub/1026869 |volume=64 |tijdschrift=Nederlandse Faunistische Mededelingen |datum=2025-01-01 |taal=en |issn=0169-2453 |pagina's=23–49 |last2=Nieser |first2=N. |last3=Aukema |first3=B. |last4=Kalkman |first4=V. J. |last5=Smit |first5=H.}}</ref> {{Sticky header}} {|class="wikitable sortable sticky-header-multi" !class="unsortable" rowspan="2"|Infraórden !class="unsortable" rowspan="2"|Famia !class="unsortable" rowspan="2"|Espesie !class="unsortable" rowspan="2"|Subespesie !class="unsortable" colspan="6"|Lokalidat |- !class="unsortable"|[[Aruba|A]] !class="unsortable"|[[Boneiru|B]] !class="unsortable"|[[Kòrsou|C]] !class="unsortable"|[[Saba|S]] !class="unsortable"|[[Sint Maarten|SM]] !class="unsortable"|[[Sint Eustatius|SE]] |- !rowspan="13" |Gerromorpha !rowspan="2"|Mesoveliidae |''Mesovelia amoena''|| || ||X||X|| || ||X |- |''Mesovelia mulsanti''|| |- !rowspan="4"|Hebridae |''Hebrus concinnus''|| |- |''Hebrus consolidus''|| |- |''Hebrus elimatus''|| |- |''Merragata hebroides''|| |- !rowspan="3"|Veliidae |''Microvelia longipes''|| |- |''Microvelia pulchella''|| |- |''Rhagovelia plumbea''|| |- !rowspan="4" |Gerridae |''Limnogonus franciscanus''|| |- |''Rheumatobates imitator''|| |- |''Rheumatobates''|| |- |''Trepobates taylori''|| |- !rowspan="7"|Leptopodomorpha !rowspan="7"|Saldidae |''Micracanthia drakei''|| |- |''Micracanthia humilis''|| |- |''Micracanthia husseyi''|| |- | ||''Pentacora signoreti signoreti'' |- |''Pentacora sphacelata''|| |- |''Saldula dentulata''|| |- |''Saldula lomata''|| |- !rowspan="24"|Nepomorpha !rowspan="4"|Belostomatidae |''Belostoma minusculum''|| |- |''Belostomata venezuelae''|| |- |''Lethocerus annulipes''|| |- |''Lethocerus maximus''|| |- !rowspan="7"|Corixidae |''Centrocorisa kollari''|| |- |''Centrocorisa nigripennis''|| |- |''Corisella edulis''|| |- |''Ramphocorixa rotundocephala''|| |- |''Trichocoria orinocoensis''|| |- |''Trichocorixa reticulata''|| |- | ||''Trichocorixa verticalis verticalis'' |- !Gelastocoridae |''Nerthra papaceki ''|| |- !Micronectidae |''Tenagobia spinifera''|| |- !Naucoridae |''Pelocoris poeyi''|| |- !Nepidae |''Ranatra zeteki''|| |- !rowspan="6"|Notonectidae |''Buenoa albida''|| |- | ||''Buenoa antigone antigone'' |- |''Buenoa gracilis''|| |- |''Buenoa platycnemis''|| |- |''Buenoa scimitra''|| |- |''Notonecta indica''|| |- !Ochteridae |''Ochterus perbosci''|| |- !rowspan="2"|Pleidae |''Neoplea punctifer''|| |- |''Paraplea puella''|| |} {{Appendix}} [[Kategoria:Insecto]] tl8ystrnaauo599su9b79tjp1bjxvfw 199033 199032 2026-07-31T14:14:02Z Kallmemel 14000 199033 wikitext text/x-wiki Esaki ta un lista di 52 [[wans]] akuatiko (Gerromorpha i Nepomorpha) i semi-akuatiko (Leptopodomorpha) grabá i kolektá den [[Karibe Hulandes]] entre 2022 i 2023.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Chen |voornaam=P. |titel=Illustrated checklist of the waterbugs of the Dutch Caribbean (Heteroptera: Gerromorpha, Leptopodomorpha, Nepomorpha) |url=https://natuurtijdschriften.nl/pub/1026869 |volume=64 |tijdschrift=Nederlandse Faunistische Mededelingen |datum=2025-01-01 |taal=en |issn=0169-2453 |pagina's=23–49 |last2=Nieser |first2=N. |last3=Aukema |first3=B. |last4=Kalkman |first4=V. J. |last5=Smit |first5=H.}}</ref> {{Sticky header}} {|class="wikitable sortable sticky-header-multi" !class="unsortable" rowspan="2"|Infraórden !class="unsortable" rowspan="2"|Famia !class="unsortable" rowspan="2"|Espesie !class="unsortable" rowspan="2"|Subespesie !class="unsortable" colspan="6"|Lokalidat |- !class="unsortable"|[[Aruba|A]] !class="unsortable"|[[Boneiru|B]] !class="unsortable"|[[Kòrsou|C]] !class="unsortable"|[[Saba|S]] !class="unsortable"|[[Sint Maarten|SM]] !class="unsortable"|[[Sint Eustatius|SE]] |- !rowspan="13" |Gerromorpha !rowspan="2"|Mesoveliidae |''Mesovelia amoena''|| || ||X||X|| || ||X |- |''Mesovelia mulsanti''|| ||X||X||X|| ||X|| |- !rowspan="4"|Hebridae |''Hebrus concinnus''|| || || ||X || || || |- |''Hebrus consolidus''|| || || || || || || |- |''Hebrus elimatus''|| || || || || || || |- |''Merragata hebroides''|| || || || || || || |- !rowspan="3"|Veliidae |''Microvelia longipes''|| || || || || || || |- |''Microvelia pulchella''|| || || || || || || |- |''Rhagovelia plumbea''|| || || || || || || |- !rowspan="4" |Gerridae |''Limnogonus franciscanus''|| || || || || || || |- |''Rheumatobates imitator''|| || || || || || || |- |''Rheumatobates''|| || || || || || || |- |''Trepobates taylori''|| || || || || || || |- !rowspan="7"|Leptopodomorpha !rowspan="7"|Saldidae |''Micracanthia drakei''|| || || || || || || |- |''Micracanthia humilis''|| || || || || || || |- |''Micracanthia husseyi''|| || || || || || || |- | ||''Pentacora signoreti signoreti''|| || || || || || |- |''Pentacora sphacelata''|| || || || || || || |- |''Saldula dentulata''|| || || || || || || |- |''Saldula lomata''|| || || || || || || |- !rowspan="24"|Nepomorpha !rowspan="4"|Belostomatidae |''Belostoma minusculum''|| || || || || || || |- |''Belostomata venezuelae''|| || || || || || || |- |''Lethocerus annulipes''|| || || || || || || |- |''Lethocerus maximus''|| || || || || || || |- !rowspan="7"|Corixidae |''Centrocorisa kollari''|| || || || || || || |- |''Centrocorisa nigripennis''|| || || || || || || |- |''Corisella edulis''|| || || || || || || |- |''Ramphocorixa rotundocephala''|| || || || || || || |- |''Trichocoria orinocoensis''|| || || || || || || |- |''Trichocorixa reticulata''|| || || || || || || |- | ||''Trichocorixa verticalis verticalis''|| || || || || || |- !Gelastocoridae |''Nerthra papaceki ''|| || || || || || || |- !Micronectidae |''Tenagobia spinifera''|| || || || || || || |- !Naucoridae |''Pelocoris poeyi''|| || || || || || || |- !Nepidae |''Ranatra zeteki''|| || || || || || || |- !rowspan="6"|Notonectidae |''Buenoa albida''|| || || || || || || |- | ||''Buenoa antigone antigone''|| || || || || || |- |''Buenoa gracilis''|| || || || || || || |- |''Buenoa platycnemis''|| || || || || || || |- |''Buenoa scimitra''|| || || || || || || |- |''Notonecta indica''|| || || || || || || |- !Ochteridae |''Ochterus perbosci''|| || || || || || || |- !rowspan="2"|Pleidae |''Neoplea punctifer''|| || || || || || || |- |''Paraplea puella''|| || || || || || || |} {{Appendix}} [[Kategoria:Insecto]] f5jir79o4vpw3368ljjoupdgmrmo0r9 199034 199033 2026-07-31T14:15:50Z Kallmemel 14000 199034 wikitext text/x-wiki Esaki ta un lista di 52 [[wans]] akuatiko (Gerromorpha i Nepomorpha) i semi-akuatiko (Leptopodomorpha) grabá i kolektá den [[Karibe Hulandes]] entre 2022 i 2023.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Chen |voornaam=P. |titel=Illustrated checklist of the waterbugs of the Dutch Caribbean (Heteroptera: Gerromorpha, Leptopodomorpha, Nepomorpha) |url=https://natuurtijdschriften.nl/pub/1026869 |volume=64 |tijdschrift=Nederlandse Faunistische Mededelingen |datum=2025-01-01 |taal=en |issn=0169-2453 |pagina's=23–49 |last2=Nieser |first2=N. |last3=Aukema |first3=B. |last4=Kalkman |first4=V. J. |last5=Smit |first5=H.}}</ref> {{Sticky header}} {|class="wikitable sortable sticky-header-multi" !class="unsortable" rowspan="2"|Infraórden !class="unsortable" rowspan="2"|Famia !class="unsortable" rowspan="2"|Espesie !class="unsortable" rowspan="2"|Subespesie !class="unsortable" colspan="6"|Lokalidat |- !class="unsortable"|[[Aruba|A]] !class="unsortable"|[[Boneiru|B]] !class="unsortable"|[[Kòrsou|C]] !class="unsortable"|[[Saba|S]] !class="unsortable"|[[Sint Maarten|SM]] !class="unsortable"|[[Sint Eustatius|SE]] |- !rowspan="13" |Gerromorpha !rowspan="2"|Mesoveliidae |''Mesovelia amoena''|| || ||X||X|| || ||X |- |''Mesovelia mulsanti''|| ||X||X||X|| ||X|| |- !rowspan="4"|Hebridae |''Hebrus concinnus''|| || || ||X || || || |- |''Hebrus consolidus''|| || || || X || || || |- |''Hebrus elimatus''|| || X || X || X || || || |- |''Merragata hebroides''|| || || || || || || |- !rowspan="3"|Veliidae |''Microvelia longipes''|| || || || || || || |- |''Microvelia pulchella''|| || || || || || || |- |''Rhagovelia plumbea''|| || || || || || || |- !rowspan="4" |Gerridae |''Limnogonus franciscanus''|| || || || || || || |- |''Rheumatobates imitator''|| || || || || || || |- |''Rheumatobates''|| || || || || || || |- |''Trepobates taylori''|| || || || || || || |- !rowspan="7"|Leptopodomorpha !rowspan="7"|Saldidae |''Micracanthia drakei''|| || || || || || || |- |''Micracanthia humilis''|| || || || || || || |- |''Micracanthia husseyi''|| || || || || || || |- | ||''Pentacora signoreti signoreti''|| || || || || || |- |''Pentacora sphacelata''|| || || || || || || |- |''Saldula dentulata''|| || || || || || || |- |''Saldula lomata''|| || || || || || || |- !rowspan="24"|Nepomorpha !rowspan="4"|Belostomatidae |''Belostoma minusculum''|| || || || || || || |- |''Belostomata venezuelae''|| || || || || || || |- |''Lethocerus annulipes''|| || || || || || || |- |''Lethocerus maximus''|| || || || || || || |- !rowspan="7"|Corixidae |''Centrocorisa kollari''|| || || || || || || |- |''Centrocorisa nigripennis''|| || || || || || || |- |''Corisella edulis''|| || || || || || || |- |''Ramphocorixa rotundocephala''|| || || || || || || |- |''Trichocoria orinocoensis''|| || || || || || || |- |''Trichocorixa reticulata''|| || || || || || || |- | ||''Trichocorixa verticalis verticalis''|| || || || || || |- !Gelastocoridae |''Nerthra papaceki ''|| || || || || || || |- !Micronectidae |''Tenagobia spinifera''|| || || || || || || |- !Naucoridae |''Pelocoris poeyi''|| || || || || || || |- !Nepidae |''Ranatra zeteki''|| || || || || || || |- !rowspan="6"|Notonectidae |''Buenoa albida''|| || || || || || || |- | ||''Buenoa antigone antigone''|| || || || || || |- |''Buenoa gracilis''|| || || || || || || |- |''Buenoa platycnemis''|| || || || || || || |- |''Buenoa scimitra''|| || || || || || || |- |''Notonecta indica''|| || || || || || || |- !Ochteridae |''Ochterus perbosci''|| || || || || || || |- !rowspan="2"|Pleidae |''Neoplea punctifer''|| || || || || || || |- |''Paraplea puella''|| || || || || || || |} {{Appendix}} [[Kategoria:Insecto]] awstytygxsj2fjgfy33tqmhxhj65qto 199035 199034 2026-07-31T14:17:28Z Kallmemel 14000 199035 wikitext text/x-wiki Esaki ta un lista di 52 [[wans]] akuatiko (Gerromorpha i Nepomorpha) i semi-akuatiko (Leptopodomorpha) grabá i kolektá den [[Karibe Hulandes]] entre 2022 i 2023.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Chen |voornaam=P. |titel=Illustrated checklist of the waterbugs of the Dutch Caribbean (Heteroptera: Gerromorpha, Leptopodomorpha, Nepomorpha) |url=https://natuurtijdschriften.nl/pub/1026869 |volume=64 |tijdschrift=Nederlandse Faunistische Mededelingen |datum=2025-01-01 |taal=en |issn=0169-2453 |pagina's=23–49 |last2=Nieser |first2=N. |last3=Aukema |first3=B. |last4=Kalkman |first4=V. J. |last5=Smit |first5=H.}}</ref> {{Sticky header}} {|class="wikitable sortable sticky-header-multi" !class="unsortable" rowspan="2"|Infraórden !class="unsortable" rowspan="2"|Famia !class="unsortable" rowspan="2"|Espesie !class="unsortable" rowspan="2"|Subespesie !class="unsortable" colspan="6"|Lokalidat |- !class="unsortable"|[[Aruba|A]] !class="unsortable"|[[Boneiru|B]] !class="unsortable"|[[Kòrsou|C]] !class="unsortable"|[[Saba|S]] !class="unsortable"|[[Sint Maarten|SM]] !class="unsortable"|[[Sint Eustatius|SE]] |- !rowspan="13" |Gerromorpha !rowspan="2"|Mesoveliidae |''Mesovelia amoena''|| || ||X||X|| || ||X |- |''Mesovelia mulsanti''|| ||X||X||X|| ||X|| |- !rowspan="4"|Hebridae |''Hebrus concinnus''|| || || ||X || || || |- |''Hebrus consolidus''|| || || || X || || || |- |''Hebrus elimatus''|| || X || X || X || || || |- |''Merragata hebroides''|| || X || X || X || || || |- !rowspan="3"|Veliidae |''Microvelia longipes''|| || X || X || X || || X ||X |- |''Microvelia pulchella''|| || X || X || X || X || X || |- |''Rhagovelia plumbea''|| || X || X || X || || || |- !rowspan="4" |Gerridae |''Limnogonus franciscanus''|| || || || || || || |- |''Rheumatobates imitator''|| || || || || || || |- |''Rheumatobates''|| || || || || || || |- |''Trepobates taylori''|| || || || || || || |- !rowspan="7"|Leptopodomorpha !rowspan="7"|Saldidae |''Micracanthia drakei''|| || || || || || || |- |''Micracanthia humilis''|| || || || || || || |- |''Micracanthia husseyi''|| || || || || || || |- | ||''Pentacora signoreti signoreti''|| || || || || || |- |''Pentacora sphacelata''|| || || || || || || |- |''Saldula dentulata''|| || || || || || || |- |''Saldula lomata''|| || || || || || || |- !rowspan="24"|Nepomorpha !rowspan="4"|Belostomatidae |''Belostoma minusculum''|| || || || || || || |- |''Belostomata venezuelae''|| || || || || || || |- |''Lethocerus annulipes''|| || || || || || || |- |''Lethocerus maximus''|| || || || || || || |- !rowspan="7"|Corixidae |''Centrocorisa kollari''|| || || || || || || |- |''Centrocorisa nigripennis''|| || || || || || || |- |''Corisella edulis''|| || || || || || || |- |''Ramphocorixa rotundocephala''|| || || || || || || |- |''Trichocoria orinocoensis''|| || || || || || || |- |''Trichocorixa reticulata''|| || || || || || || |- | ||''Trichocorixa verticalis verticalis''|| || || || || || |- !Gelastocoridae |''Nerthra papaceki ''|| || || || || || || |- !Micronectidae |''Tenagobia spinifera''|| || || || || || || |- !Naucoridae |''Pelocoris poeyi''|| || || || || || || |- !Nepidae |''Ranatra zeteki''|| || || || || || || |- !rowspan="6"|Notonectidae |''Buenoa albida''|| || || || || || || |- | ||''Buenoa antigone antigone''|| || || || || || |- |''Buenoa gracilis''|| || || || || || || |- |''Buenoa platycnemis''|| || || || || || || |- |''Buenoa scimitra''|| || || || || || || |- |''Notonecta indica''|| || || || || || || |- !Ochteridae |''Ochterus perbosci''|| || || || || || || |- !rowspan="2"|Pleidae |''Neoplea punctifer''|| || || || || || || |- |''Paraplea puella''|| || || || || || || |} {{Appendix}} [[Kategoria:Insecto]] dddohe8l1w6a34y5vuq8lo8wxlx0udx 199036 199035 2026-07-31T14:18:52Z Kallmemel 14000 199036 wikitext text/x-wiki Esaki ta un lista di 52 [[wans]] akuatiko (Gerromorpha i Nepomorpha) i semi-akuatiko (Leptopodomorpha) grabá i kolektá den [[Karibe Hulandes]] entre 2022 i 2023.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Chen |voornaam=P. |titel=Illustrated checklist of the waterbugs of the Dutch Caribbean (Heteroptera: Gerromorpha, Leptopodomorpha, Nepomorpha) |url=https://natuurtijdschriften.nl/pub/1026869 |volume=64 |tijdschrift=Nederlandse Faunistische Mededelingen |datum=2025-01-01 |taal=en |issn=0169-2453 |pagina's=23–49 |last2=Nieser |first2=N. |last3=Aukema |first3=B. |last4=Kalkman |first4=V. J. |last5=Smit |first5=H.}}</ref> {{Sticky header}} {|class="wikitable sortable sticky-header-multi" !class="unsortable" rowspan="2"|Infraórden !class="unsortable" rowspan="2"|Famia !class="unsortable" rowspan="2"|Espesie !class="unsortable" rowspan="2"|Subespesie !class="unsortable" colspan="6"|Lokalidat |- !class="unsortable"|[[Aruba|A]] !class="unsortable"|[[Boneiru|B]] !class="unsortable"|[[Kòrsou|C]] !class="unsortable"|[[Saba|S]] !class="unsortable"|[[Sint Maarten|SM]] !class="unsortable"|[[Sint Eustatius|SE]] |- !rowspan="13" |Gerromorpha !rowspan="2"|Mesoveliidae |''Mesovelia amoena''|| || ||X||X|| || ||X |- |''Mesovelia mulsanti''|| ||X||X||X|| ||X|| |- !rowspan="4"|Hebridae |''Hebrus concinnus''|| || || ||X || || || |- |''Hebrus consolidus''|| || || || X || || || |- |''Hebrus elimatus''|| || X || X || X || || || |- |''Merragata hebroides''|| || X || X || X || || || |- !rowspan="3"|Veliidae |''Microvelia longipes''|| || X || X || X || || X ||X |- |''Microvelia pulchella''|| || X || X || X || X || X || |- |''Rhagovelia plumbea''|| || X || X || X || || || |- !rowspan="4" |Gerridae |''Limnogonus franciscanus''|| || X || X || X || || X ||X |- |''Rheumatobates imitator''|| || || X || || || || |- |''Rheumatobates''|| || || X || || || || |- |''Trepobates taylori''|| || || || || || || |- !rowspan="7"|Leptopodomorpha !rowspan="7"|Saldidae |''Micracanthia drakei''|| || || || || || || |- |''Micracanthia humilis''|| || || || || || || |- |''Micracanthia husseyi''|| || || || || || || |- | ||''Pentacora signoreti signoreti''|| || || || || || |- |''Pentacora sphacelata''|| || || || || || || |- |''Saldula dentulata''|| || || || || || || |- |''Saldula lomata''|| || || || || || || |- !rowspan="24"|Nepomorpha !rowspan="4"|Belostomatidae |''Belostoma minusculum''|| || || || || || || |- |''Belostomata venezuelae''|| || || || || || || |- |''Lethocerus annulipes''|| || || || || || || |- |''Lethocerus maximus''|| || || || || || || |- !rowspan="7"|Corixidae |''Centrocorisa kollari''|| || || || || || || |- |''Centrocorisa nigripennis''|| || || || || || || |- |''Corisella edulis''|| || || || || || || |- |''Ramphocorixa rotundocephala''|| || || || || || || |- |''Trichocoria orinocoensis''|| || || || || || || |- |''Trichocorixa reticulata''|| || || || || || || |- | ||''Trichocorixa verticalis verticalis''|| || || || || || |- !Gelastocoridae |''Nerthra papaceki ''|| || || || || || || |- !Micronectidae |''Tenagobia spinifera''|| || || || || || || |- !Naucoridae |''Pelocoris poeyi''|| || || || || || || |- !Nepidae |''Ranatra zeteki''|| || || || || || || |- !rowspan="6"|Notonectidae |''Buenoa albida''|| || || || || || || |- | ||''Buenoa antigone antigone''|| || || || || || |- |''Buenoa gracilis''|| || || || || || || |- |''Buenoa platycnemis''|| || || || || || || |- |''Buenoa scimitra''|| || || || || || || |- |''Notonecta indica''|| || || || || || || |- !Ochteridae |''Ochterus perbosci''|| || || || || || || |- !rowspan="2"|Pleidae |''Neoplea punctifer''|| || || || || || || |- |''Paraplea puella''|| || || || || || || |} {{Appendix}} [[Kategoria:Insecto]] g9omokzxqi89u9pdx7lvm8zk3pk5gjq 199037 199036 2026-07-31T14:20:24Z Kallmemel 14000 199037 wikitext text/x-wiki Esaki ta un lista di 52 [[wans]] akuatiko (Gerromorpha i Nepomorpha) i semi-akuatiko (Leptopodomorpha) grabá i kolektá den [[Karibe Hulandes]] entre 2022 i 2023.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Chen |voornaam=P. |titel=Illustrated checklist of the waterbugs of the Dutch Caribbean (Heteroptera: Gerromorpha, Leptopodomorpha, Nepomorpha) |url=https://natuurtijdschriften.nl/pub/1026869 |volume=64 |tijdschrift=Nederlandse Faunistische Mededelingen |datum=2025-01-01 |taal=en |issn=0169-2453 |pagina's=23–49 |last2=Nieser |first2=N. |last3=Aukema |first3=B. |last4=Kalkman |first4=V. J. |last5=Smit |first5=H.}}</ref> {{Sticky header}} {|class="wikitable sortable sticky-header-multi" !class="unsortable" rowspan="2"|Infraórden !class="unsortable" rowspan="2"|Famia !class="unsortable" rowspan="2"|Espesie !class="unsortable" rowspan="2"|Subespesie !class="unsortable" colspan="6"|Lokalidat |- !class="unsortable"|[[Aruba|A]] !class="unsortable"|[[Boneiru|B]] !class="unsortable"|[[Kòrsou|C]] !class="unsortable"|[[Saba|S]] !class="unsortable"|[[Sint Maarten|SM]] !class="unsortable"|[[Sint Eustatius|SE]] |- !rowspan="13" |Gerromorpha !rowspan="2"|Mesoveliidae |''Mesovelia amoena''|| || ||X||X|| || ||X |- |''Mesovelia mulsanti''|| ||X||X||X|| ||X|| |- !rowspan="4"|Hebridae |''Hebrus concinnus''|| || || ||X || || || |- |''Hebrus consolidus''|| || || || X || || || |- |''Hebrus elimatus''|| || X || X || X || || || |- |''Merragata hebroides''|| || X || X || X || || || |- !rowspan="3"|Veliidae |''Microvelia longipes''|| || X || X || X || || X ||X |- |''Microvelia pulchella''|| || X || X || X || X || X || |- |''Rhagovelia plumbea''|| || X || X || X || || || |- !rowspan="4" |Gerridae |''Limnogonus franciscanus''|| || X || X || X || || X ||X |- |''Rheumatobates imitator''|| || || X || || || || |- |''Rheumatobates''|| || || X || || || || |- |''Trepobates taylori''|| || X || X || X || || X || |- !rowspan="7"|Leptopodomorpha !rowspan="7"|Saldidae |''Micracanthia drakei''|| || || || || || || |- |''Micracanthia humilis''|| || || || || || || |- |''Micracanthia husseyi''|| || || || || || || |- | ||''Pentacora signoreti signoreti''|| || || || || || |- |''Pentacora sphacelata''|| || || || || || || |- |''Saldula dentulata''|| || || || || || || |- |''Saldula lomata''|| || || || || || || |- !rowspan="24"|Nepomorpha !rowspan="4"|Belostomatidae |''Belostoma minusculum''|| || || || || || || |- |''Belostomata venezuelae''|| || || || || || || |- |''Lethocerus annulipes''|| || || || || || || |- |''Lethocerus maximus''|| || || || || || || |- !rowspan="7"|Corixidae |''Centrocorisa kollari''|| || || || || || || |- |''Centrocorisa nigripennis''|| || || || || || || |- |''Corisella edulis''|| || || || || || || |- |''Ramphocorixa rotundocephala''|| || || || || || || |- |''Trichocoria orinocoensis''|| || || || || || || |- |''Trichocorixa reticulata''|| || || || || || || |- | ||''Trichocorixa verticalis verticalis''|| || || || || || |- !Gelastocoridae |''Nerthra papaceki ''|| || || || || || || |- !Micronectidae |''Tenagobia spinifera''|| || || || || || || |- !Naucoridae |''Pelocoris poeyi''|| || || || || || || |- !Nepidae |''Ranatra zeteki''|| || || || || || || |- !rowspan="6"|Notonectidae |''Buenoa albida''|| || || || || || || |- | ||''Buenoa antigone antigone''|| || || || || || |- |''Buenoa gracilis''|| || || || || || || |- |''Buenoa platycnemis''|| || || || || || || |- |''Buenoa scimitra''|| || || || || || || |- |''Notonecta indica''|| || || || || || || |- !Ochteridae |''Ochterus perbosci''|| || || || || || || |- !rowspan="2"|Pleidae |''Neoplea punctifer''|| || || || || || || |- |''Paraplea puella''|| || || || || || || |} {{Appendix}} [[Kategoria:Insecto]] 79088tgzsak82dj34vyqny6jnwgv6fa 199038 199037 2026-07-31T14:24:44Z Kallmemel 14000 199038 wikitext text/x-wiki Esaki ta un lista di 52 [[wans]] akuatiko (Gerromorpha i Nepomorpha) i semi-akuatiko (Leptopodomorpha) grabá i kolektá den [[Karibe Hulandes]] entre 2022 i 2023.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Chen |voornaam=P. |titel=Illustrated checklist of the waterbugs of the Dutch Caribbean (Heteroptera: Gerromorpha, Leptopodomorpha, Nepomorpha) |url=https://natuurtijdschriften.nl/pub/1026869 |volume=64 |tijdschrift=Nederlandse Faunistische Mededelingen |datum=2025-01-01 |taal=en |issn=0169-2453 |pagina's=23–49 |last2=Nieser |first2=N. |last3=Aukema |first3=B. |last4=Kalkman |first4=V. J. |last5=Smit |first5=H.}}</ref> {{Sticky header}} {|class="wikitable sortable sticky-header-multi" !class="unsortable" rowspan="2"|Infraórden !class="unsortable" rowspan="2"|Famia !class="unsortable" rowspan="2"|Espesie !class="unsortable" rowspan="2"|Subespesie !class="unsortable" colspan="6"|Lokalidat |- !class="unsortable"|[[Aruba|A]] !class="unsortable"|[[Boneiru|B]] !class="unsortable"|[[Kòrsou|C]] !class="unsortable"|[[Saba|S]] !class="unsortable"|[[Sint Maarten|SM]] !class="unsortable"|[[Sint Eustatius|SE]] |- !rowspan="13" |Gerromorpha !rowspan="2"|Mesoveliidae |''Mesovelia amoena''|| || ||X||X|| || ||X |- |''Mesovelia mulsanti''|| ||X||X||X|| ||X|| |- !rowspan="4"|Hebridae |''Hebrus concinnus''|| || || ||X || || || |- |''Hebrus consolidus''|| || || || X || || || |- |''Hebrus elimatus''|| || X || X || X || || || |- |''Merragata hebroides''|| || X || X || X || || || |- !rowspan="3"|Veliidae |''Microvelia longipes''|| || X || X || X || || X ||X |- |''Microvelia pulchella''|| || X || X || X || X || X || |- |''Rhagovelia plumbea''|| || X || X || X || || || |- !rowspan="4" |Gerridae |''Limnogonus franciscanus''|| || X || X || X || || X ||X |- |''Rheumatobates imitator''|| || || X || || || || |- |''Rheumatobates''|| || || X || || || || |- |''Trepobates taylori''|| || X || X || X || || X || |- !rowspan="7"|Leptopodomorpha !rowspan="7"|Saldidae |''Micracanthia drakei''|| || X || X || X || || || |- |''Micracanthia humilis''|| || || || X || || X ||X |- |''Micracanthia husseyi''|| || || || || || X || |- | ||''Pentacora signoreti signoreti''|| || || || || X || |- |''Pentacora sphacelata''|| || X || X || X || || X || |- |''Saldula dentulata''|| || || X || X || || || |- |''Saldula lomata''|| || || || || || X || |- !rowspan="24"|Nepomorpha !rowspan="4"|Belostomatidae |''Belostoma minusculum''|| || || || || || || |- |''Belostomata venezuelae''|| || || || || || || |- |''Lethocerus annulipes''|| || || || || || || |- |''Lethocerus maximus''|| || || || || || || |- !rowspan="7"|Corixidae |''Centrocorisa kollari''|| || || || || || || |- |''Centrocorisa nigripennis''|| || || || || || || |- |''Corisella edulis''|| || || || || || || |- |''Ramphocorixa rotundocephala''|| || || || || || || |- |''Trichocoria orinocoensis''|| || || || || || || |- |''Trichocorixa reticulata''|| || || || || || || |- | ||''Trichocorixa verticalis verticalis''|| || || || || || |- !Gelastocoridae |''Nerthra papaceki ''|| || || || || || || |- !Micronectidae |''Tenagobia spinifera''|| || || || || || || |- !Naucoridae |''Pelocoris poeyi''|| || || || || || || |- !Nepidae |''Ranatra zeteki''|| || || || || || || |- !rowspan="6"|Notonectidae |''Buenoa albida''|| || || || || || || |- | ||''Buenoa antigone antigone''|| || || || || || |- |''Buenoa gracilis''|| || || || || || || |- |''Buenoa platycnemis''|| || || || || || || |- |''Buenoa scimitra''|| || || || || || || |- |''Notonecta indica''|| || || || || || || |- !Ochteridae |''Ochterus perbosci''|| || || || || || || |- !rowspan="2"|Pleidae |''Neoplea punctifer''|| || || || || || || |- |''Paraplea puella''|| || || || || || || |} {{Appendix}} [[Kategoria:Insecto]] s6gm8htd96yijc0k6c35mh6xs81uu4w 199040 199038 2026-07-31T14:28:39Z Kallmemel 14000 199040 wikitext text/x-wiki Esaki ta un lista di 52 [[wans]] akuatiko (Gerromorpha i Nepomorpha) i semi-akuatiko (Leptopodomorpha) grabá i kolektá den [[Karibe Hulandes]] entre 2022 i 2023.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Chen |voornaam=P. |titel=Illustrated checklist of the waterbugs of the Dutch Caribbean (Heteroptera: Gerromorpha, Leptopodomorpha, Nepomorpha) |url=https://natuurtijdschriften.nl/pub/1026869 |volume=64 |tijdschrift=Nederlandse Faunistische Mededelingen |datum=2025-01-01 |taal=en |issn=0169-2453 |pagina's=23–49 |last2=Nieser |first2=N. |last3=Aukema |first3=B. |last4=Kalkman |first4=V. J. |last5=Smit |first5=H.}}</ref> {{Sticky header}} {|class="wikitable sortable sticky-header-multi" !class="unsortable" rowspan="2"|Infraórden !class="unsortable" rowspan="2"|Famia !class="unsortable" rowspan="2"|Espesie !class="unsortable" rowspan="2"|Subespesie !class="unsortable" colspan="6"|Lokalidat |- !class="unsortable"|[[Aruba|A]] !class="unsortable"|[[Boneiru|B]] !class="unsortable"|[[Kòrsou|C]] !class="unsortable"|[[Saba|S]] !class="unsortable"|[[Sint Maarten|SM]] !class="unsortable"|[[Sint Eustatius|SE]] |- !rowspan="13" |Gerromorpha !rowspan="2"|Mesoveliidae |''Mesovelia amoena''|| || ||X||X|| || ||X |- |''Mesovelia mulsanti''|| ||X||X||X|| ||X|| |- !rowspan="4"|Hebridae |''Hebrus concinnus''|| || || ||X || || || |- |''Hebrus consolidus''|| || || || X || || || |- |''Hebrus elimatus''|| || X || X || X || || || |- |''Merragata hebroides''|| || X || X || X || || || |- !rowspan="3"|Veliidae |''Microvelia longipes''|| || X || X || X || || X ||X |- |''Microvelia pulchella''|| || X || X || X || X || X || |- |''Rhagovelia plumbea''|| || X || X || X || || || |- !rowspan="4" |Gerridae |''Limnogonus franciscanus''|| || X || X || X || || X ||X |- |''Rheumatobates imitator''|| || || X || || || || |- |''Rheumatobates''|| || || X || || || || |- |''Trepobates taylori''|| || X || X || X || || X || |- !rowspan="7"|Leptopodomorpha !rowspan="7"|Saldidae |''Micracanthia drakei''|| || X || X || X || || || |- |''Micracanthia humilis''|| || || || X || || X ||X |- |''Micracanthia husseyi''|| || || || || || X || |- | ||''Pentacora signoreti signoreti''|| || || || || X || |- |''Pentacora sphacelata''|| || X || X || X || || X || |- |''Saldula dentulata''|| || || X || X || || || |- |''Saldula lomata''|| || || || || || X || |- !rowspan="24"|Nepomorpha !rowspan="4"|Belostomatidae |''Belostoma minusculum''|| || || X || X || || || |- |''Belostomata venezuelae''|| || X || X || X || || || |- |''Lethocerus annulipes''|| || || X || || || || |- |''Lethocerus maximus''|| || || || X || || || |- !rowspan="7"|Corixidae |''Centrocorisa kollari''|| || X || X || X || || || |- |''Centrocorisa nigripennis''|| || || || || || X || |- |''Corisella edulis''|| || X || || || || || |- |''Ramphocorixa rotundocephala''|| || X || X || || || || |- |''Trichocoria orinocoensis''|| || || || || || || |- |''Trichocorixa reticulata''|| || || || || || || |- | ||''Trichocorixa verticalis verticalis''|| || || || || || |- !Gelastocoridae |''Nerthra papaceki ''|| || || || || || || |- !Micronectidae |''Tenagobia spinifera''|| || || || || || || |- !Naucoridae |''Pelocoris poeyi''|| || || || || || || |- !Nepidae |''Ranatra zeteki''|| || || || || || || |- !rowspan="6"|Notonectidae |''Buenoa albida''|| || || || || || || |- | ||''Buenoa antigone antigone''|| || || || || || |- |''Buenoa gracilis''|| || || || || || || |- |''Buenoa platycnemis''|| || || || || || || |- |''Buenoa scimitra''|| || || || || || || |- |''Notonecta indica''|| || || || || || || |- !Ochteridae |''Ochterus perbosci''|| || || || || || || |- !rowspan="2"|Pleidae |''Neoplea punctifer''|| || || || || || || |- |''Paraplea puella''|| || || || || || || |} {{Appendix}} [[Kategoria:Insecto]] a13yzg6bbgu22qkc2ansi9jg4vrnyor 199041 199040 2026-07-31T14:32:40Z Kallmemel 14000 199041 wikitext text/x-wiki Esaki ta un lista di 52 [[wans]] akuatiko (Gerromorpha i Nepomorpha) i semi-akuatiko (Leptopodomorpha) grabá i kolektá den [[Karibe Hulandes]] entre 2022 i 2023.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Chen |voornaam=P. |titel=Illustrated checklist of the waterbugs of the Dutch Caribbean (Heteroptera: Gerromorpha, Leptopodomorpha, Nepomorpha) |url=https://natuurtijdschriften.nl/pub/1026869 |volume=64 |tijdschrift=Nederlandse Faunistische Mededelingen |datum=2025-01-01 |taal=en |issn=0169-2453 |pagina's=23–49 |last2=Nieser |first2=N. |last3=Aukema |first3=B. |last4=Kalkman |first4=V. J. |last5=Smit |first5=H.}}</ref> {{Sticky header}} {|class="wikitable sortable sticky-header-multi" !class="unsortable" rowspan="2"|Infraórden !class="unsortable" rowspan="2"|Famia !class="unsortable" rowspan="2"|Espesie !class="unsortable" rowspan="2"|Subespesie !class="unsortable" colspan="6"|Lokalidat |- !class="unsortable"|[[Aruba|A]] !class="unsortable"|[[Boneiru|B]] !class="unsortable"|[[Kòrsou|C]] !class="unsortable"|[[Saba|S]] !class="unsortable"|[[Sint Maarten|SM]] !class="unsortable"|[[Sint Eustatius|SE]] |- !rowspan="13" |Gerromorpha !rowspan="2"|Mesoveliidae |''Mesovelia amoena''|| || ||X||X|| || ||X |- |''Mesovelia mulsanti''|| ||X||X||X|| ||X|| |- !rowspan="4"|Hebridae |''Hebrus concinnus''|| || || ||X || || || |- |''Hebrus consolidus''|| || || || X || || || |- |''Hebrus elimatus''|| || X || X || X || || || |- |''Merragata hebroides''|| || X || X || X || || || |- !rowspan="3"|Veliidae |''Microvelia longipes''|| || X || X || X || || X ||X |- |''Microvelia pulchella''|| || X || X || X || X || X || |- |''Rhagovelia plumbea''|| || X || X || X || || || |- !rowspan="4" |Gerridae |''Limnogonus franciscanus''|| || X || X || X || || X ||X |- |''Rheumatobates imitator''|| || || X || || || || |- |''Rheumatobates''|| || || X || || || || |- |''Trepobates taylori''|| || X || X || X || || X || |- !rowspan="7"|Leptopodomorpha !rowspan="7"|Saldidae |''Micracanthia drakei''|| || X || X || X || || || |- |''Micracanthia humilis''|| || || || X || || X ||X |- |''Micracanthia husseyi''|| || || || || || X || |- | ||''Pentacora signoreti signoreti''|| || || || || X || |- |''Pentacora sphacelata''|| || X || X || X || || X || |- |''Saldula dentulata''|| || || X || X || || || |- |''Saldula lomata''|| || || || || || X || |- !rowspan="24"|Nepomorpha !rowspan="4"|Belostomatidae |''Belostoma minusculum''|| || || X || X || || || |- |''Belostomata venezuelae''|| || X || X || X || || || |- |''Lethocerus annulipes''|| || || X || || || || |- |''Lethocerus maximus''|| || || || X || || || |- !rowspan="7"|Corixidae |''Centrocorisa kollari''|| || X || X || X || || || |- |''Centrocorisa nigripennis''|| || || || || || X || |- |''Corisella edulis''|| || X || || || || || |- |''Ramphocorixa rotundocephala''|| || X || X || || || || |- |''Trichocoria orinocoensis''|| || X || X || X || || || |- |''Trichocorixa reticulata''|| || X || X || X || || X || |- | ||''Trichocorixa verticalis verticalis''|| X || X || X || || X || |- !Gelastocoridae |''Nerthra papaceki ''|| || || X || X || || || |- !Micronectidae |''Tenagobia spinifera''|| || || X || X || || || |- !Naucoridae |''Pelocoris poeyi''|| || X || || X || || || |- !Nepidae |''Ranatra zeteki''|| || || || X || || || |- !rowspan="6"|Notonectidae |''Buenoa albida''|| || X || X || X || || X || |- | ||''Buenoa antigone antigone''|| X || X || X || || X || |- |''Buenoa gracilis''|| || X || X || X || || X || |- |''Buenoa platycnemis''|| || || X || X || || X || |- |''Buenoa scimitra''|| || X || X || X || || X || |- |''Notonecta indica''|| || || || X || || X || |- !Ochteridae |''Ochterus perbosci''|| || || || X || || || |- !rowspan="2"|Pleidae |''Neoplea punctifer''|| || || || X || || || |- |''Paraplea puella''|| || X || X || X || || X || |} {{Appendix}} [[Kategoria:Insecto]] 0a8rbroox8jtxn2bozei286kffxebkg 199042 199041 2026-07-31T14:34:35Z Kallmemel 14000 199042 wikitext text/x-wiki Esaki ta un lista di 52 [[wans]] akuatiko (Gerromorpha i Nepomorpha) i semi-akuatiko (Leptopodomorpha) grabá i kolektá den [[Karibe Hulandes]] entre 2022 i 2023.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Chen |voornaam=P. |titel=Illustrated checklist of the waterbugs of the Dutch Caribbean (Heteroptera: Gerromorpha, Leptopodomorpha, Nepomorpha) |url=https://natuurtijdschriften.nl/pub/1026869 |volume=64 |tijdschrift=Nederlandse Faunistische Mededelingen |datum=2025-01-01 |taal=en |issn=0169-2453 |pagina's=23–49 |last2=Nieser |first2=N. |last3=Aukema |first3=B. |last4=Kalkman |first4=V. J. |last5=Smit |first5=H.}}</ref> {{Sticky header}} {|class="wikitable sortable sticky-header-multi" !class="unsortable" rowspan="2"|Infraórden !class="unsortable" rowspan="2"|[[Famia (biologia)|Famia]] !class="unsortable" rowspan="2"|[[Espesie]] !class="unsortable" rowspan="2"|[[Supespesie]] !class="unsortable" colspan="6"|Lokalidat |- !class="unsortable"|[[Aruba|A]] !class="unsortable"|[[Boneiru|B]] !class="unsortable"|[[Kòrsou|C]] !class="unsortable"|[[Saba|S]] !class="unsortable"|[[Sint Maarten|SM]] !class="unsortable"|[[Sint Eustatius|SE]] |- !rowspan="13" |Gerromorpha !rowspan="2"|Mesoveliidae |''Mesovelia amoena''|| || ||X||X|| || ||X |- |''Mesovelia mulsanti''|| ||X||X||X|| ||X|| |- !rowspan="4"|Hebridae |''Hebrus concinnus''|| || || ||X || || || |- |''Hebrus consolidus''|| || || || X || || || |- |''Hebrus elimatus''|| || X || X || X || || || |- |''Merragata hebroides''|| || X || X || X || || || |- !rowspan="3"|Veliidae |''Microvelia longipes''|| || X || X || X || || X ||X |- |''Microvelia pulchella''|| || X || X || X || X || X || |- |''Rhagovelia plumbea''|| || X || X || X || || || |- !rowspan="4" |Gerridae |''Limnogonus franciscanus''|| || X || X || X || || X ||X |- |''Rheumatobates imitator''|| || || X || || || || |- |''Rheumatobates''|| || || X || || || || |- |''Trepobates taylori''|| || X || X || X || || X || |- !rowspan="7"|Leptopodomorpha !rowspan="7"|Saldidae |''Micracanthia drakei''|| || X || X || X || || || |- |''Micracanthia humilis''|| || || || X || || X ||X |- |''Micracanthia husseyi''|| || || || || || X || |- | ||''Pentacora signoreti signoreti''|| || || || || X || |- |''Pentacora sphacelata''|| || X || X || X || || X || |- |''Saldula dentulata''|| || || X || X || || || |- |''Saldula lomata''|| || || || || || X || |- !rowspan="24"|Nepomorpha !rowspan="4"|Belostomatidae |''Belostoma minusculum''|| || || X || X || || || |- |''Belostomata venezuelae''|| || X || X || X || || || |- |''Lethocerus annulipes''|| || || X || || || || |- |''Lethocerus maximus''|| || || || X || || || |- !rowspan="7"|Corixidae |''Centrocorisa kollari''|| || X || X || X || || || |- |''Centrocorisa nigripennis''|| || || || || || X || |- |''Corisella edulis''|| || X || || || || || |- |''Ramphocorixa rotundocephala''|| || X || X || || || || |- |''Trichocoria orinocoensis''|| || X || X || X || || || |- |''Trichocorixa reticulata''|| || X || X || X || || X || |- | ||''Trichocorixa verticalis verticalis''|| X || X || X || || X || |- !Gelastocoridae |''Nerthra papaceki ''|| || || X || X || || || |- !Micronectidae |''Tenagobia spinifera''|| || || X || X || || || |- !Naucoridae |''Pelocoris poeyi''|| || X || || X || || || |- !Nepidae |''Ranatra zeteki''|| || || || X || || || |- !rowspan="6"|Notonectidae |''Buenoa albida''|| || X || X || X || || X || |- | ||''Buenoa antigone antigone''|| X || X || X || || X || |- |''Buenoa gracilis''|| || X || X || X || || X || |- |''Buenoa platycnemis''|| || || X || X || || X || |- |''Buenoa scimitra''|| || X || X || X || || X || |- |''Notonecta indica''|| || || || X || || X || |- !Ochteridae |''Ochterus perbosci''|| || || || X || || || |- !rowspan="2"|Pleidae |''Neoplea punctifer''|| || || || X || || || |- |''Paraplea puella''|| || X || X || X || || X || |} {{Appendix}} [[Kategoria:Insecto]] q44ltcmj8yoomrpez5ldv79ie48qi18 199044 199042 2026-07-31T14:35:23Z Kallmemel 14000 199044 wikitext text/x-wiki Esaki ta un lista di 52 [[wans]] akuatiko (Gerromorpha i Nepomorpha) i semi-akuatiko (Leptopodomorpha) grabá i kolektá den [[Karibe Hulandes]] entre 2022 i 2023.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Chen |voornaam=P. |titel=Illustrated checklist of the waterbugs of the Dutch Caribbean (Heteroptera: Gerromorpha, Leptopodomorpha, Nepomorpha) |url=https://natuurtijdschriften.nl/pub/1026869 |volume=64 |tijdschrift=Nederlandse Faunistische Mededelingen |datum=2025-01-01 |taal=en |issn=0169-2453 |pagina's=23–49 |last2=Nieser |first2=N. |last3=Aukema |first3=B. |last4=Kalkman |first4=V. J. |last5=Smit |first5=H.}}</ref> {{Sticky header}} {|class="wikitable sortable sticky-header-multi" !class="unsortable" rowspan="2"|Infraórden !class="unsortable" rowspan="2"|[[Famia (biologia)|Famia]] !class="unsortable" rowspan="2"|[[Espesie]] !class="unsortable" rowspan="2"|[[Supespesie]] !class="unsortable" colspan="6"|Lokalidat |- !class="unsortable"|[[Aruba|A]] !class="unsortable"|[[Boneiru|B]] !class="unsortable"|[[Kòrsou|C]] !class="unsortable"|[[Saba|S]] !class="unsortable"|[[Sint Maarten|SM]] !class="unsortable"|[[Sint Eustatius|SE]] |- !rowspan="13" |Gerromorpha !rowspan="2"|Mesoveliidae |''Mesovelia amoena''|| || ||X||X|| || ||X |- |''Mesovelia mulsanti''|| ||X||X||X|| ||X|| |- !rowspan="4"|Hebridae |''Hebrus concinnus''|| || || ||X || || || |- |''Hebrus consolidus''|| || || || X || || || |- |''Hebrus elimatus''|| || X || X || X || || || |- |''Merragata hebroides''|| || X || X || X || || || |- !rowspan="3"|Veliidae |''Microvelia longipes''|| || X || X || X || || X ||X |- |''Microvelia pulchella''|| || X || X || X || X || X || |- |''Rhagovelia plumbea''|| || X || X || X || || || |- !rowspan="4" |Gerridae |''Limnogonus franciscanus''|| || X || X || X || || X ||X |- |''Rheumatobates imitator''|| || || X || || || || |- |''Rheumatobates''|| || || X || || || || |- |''Trepobates taylori''|| || X || X || X || || X || |- !rowspan="7"|Leptopodomorpha !rowspan="7"|Saldidae |''Micracanthia drakei''|| || X || X || X || || || |- |''Micracanthia humilis''|| || || || X || || X ||X |- |''Micracanthia husseyi''|| || || || || || X || |- | ||''Pentacora signoreti signoreti''|| || || || || X || |- |''Pentacora sphacelata''|| || X || X || X || || X || |- |''Saldula dentulata''|| || || X || X || || || |- |''Saldula lomata''|| || || || || || X || |- !rowspan="24"|Nepomorpha !rowspan="4"|Belostomatidae |''Belostoma minusculum''|| || || X || X || || || |- |''Belostomata venezuelae''|| || X || X || X || || || |- |''Lethocerus annulipes''|| || || X || || || || |- |''Lethocerus maximus''|| || || || X || || || |- !rowspan="7"|Corixidae |''Centrocorisa kollari''|| || X || X || X || || || |- |''Centrocorisa nigripennis''|| || || || || || X || |- |''Corisella edulis''|| || X || || || || || |- |''Ramphocorixa rotundocephala''|| || X || X || || || || |- |''Trichocoria orinocoensis''|| || X || X || X || || || |- |''Trichocorixa reticulata''|| || X || X || X || || X || |- | ||''Trichocorixa verticalis verticalis''|| X || X || X || || X || |- !Gelastocoridae |''Nerthra papaceki ''|| || || X || X || || || |- !Micronectidae |''Tenagobia spinifera''|| || || X || X || || || |- !Naucoridae |''Pelocoris poeyi''|| || X || || X || || || |- !Nepidae |''Ranatra zeteki''|| || || || X || || || |- !rowspan="6"|Notonectidae |''Buenoa albida''|| || X || X || X || || X || |- | ||''Buenoa antigone antigone''|| X || X || X || || X || |- |''Buenoa gracilis''|| || X || X || X || || X || |- |''Buenoa platycnemis''|| || || X || X || || X || |- |''Buenoa scimitra''|| || X || X || X || || X || |- |''Notonecta indica''|| || || || X || || X || |- !Ochteridae |''Ochterus perbosci''|| || || || X || || || |- !rowspan="2"|Pleidae |''Neoplea punctifer''|| || || || X || || || |- |''Paraplea puella''|| || X || X || X || || X || |} {{Appendix}} [[Kategoria:Wans]] dtztnpo1d55k6y5nst2gtd2i92v5zoa 199049 199044 2026-07-31T14:56:30Z Kallmemel 14000 199049 wikitext text/x-wiki Esaki ta un lista di 45 [[wans]] akuatiko (Gerromorpha i Nepomorpha) i semi-akuatiko (Leptopodomorpha) grabá i kolektá den [[Karibe Hulandes]] entre 2022 i 2023.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Chen |voornaam=P. |titel=Illustrated checklist of the waterbugs of the Dutch Caribbean (Heteroptera: Gerromorpha, Leptopodomorpha, Nepomorpha) |url=https://natuurtijdschriften.nl/pub/1026869 |volume=64 |tijdschrift=Nederlandse Faunistische Mededelingen |datum=2025-01-01 |taal=en |issn=0169-2453 |pagina's=23–49 |last2=Nieser |first2=N. |last3=Aukema |first3=B. |last4=Kalkman |first4=V. J. |last5=Smit |first5=H.}}</ref> {{Sticky header}} {|class="wikitable sortable sticky-header-multi" !class="unsortable" rowspan="2"|Infraórden !class="unsortable" rowspan="2"|[[Famia (biologia)|Famia]] !class="unsortable" rowspan="2"|[[Espesie]] !class="unsortable" rowspan="2"|[[Supespesie]] !class="unsortable" colspan="6"|Lokalidat |- !class="unsortable"|[[Aruba|A]] !class="unsortable"|[[Boneiru|B]] !class="unsortable"|[[Kòrsou|C]] !class="unsortable"|[[Saba|S]] !class="unsortable"|[[Sint Maarten|SM]] !class="unsortable"|[[Sint Eustatius|SE]] |- !rowspan="13" |Gerromorpha !rowspan="2"|Mesoveliidae |''Mesovelia amoena''|| || ||X||X|| || ||X |- |''Mesovelia mulsanti''|| ||X||X||X|| ||X|| |- !rowspan="4"|Hebridae |''Hebrus concinnus''|| || || ||X || || || |- |''Hebrus consolidus''|| || || || X || || || |- |''Hebrus elimatus''|| || X || X || X || || || |- |''Merragata hebroides''|| || X || X || X || || || |- !rowspan="3"|Veliidae |''Microvelia longipes''|| || X || X || X || || X ||X |- |''Microvelia pulchella''|| || X || X || X || X || X || |- |''Rhagovelia plumbea''|| || X || X || X || || || |- !rowspan="4" |Gerridae |''Limnogonus franciscanus''|| || X || X || X || || X ||X |- |''Rheumatobates imitator''|| || || X || || || || |- |''Rheumatobates''|| || || X || || || || |- |''Trepobates taylori''|| || X || X || X || || X || |- !rowspan="7"|Leptopodomorpha !rowspan="7"|Saldidae |''Micracanthia drakei''|| || X || X || X || || || |- |''Micracanthia humilis''|| || || || X || || X ||X |- |''Micracanthia husseyi''|| || || || || || X || |- | ||''Pentacora signoreti signoreti''|| || || || || X || |- |''Pentacora sphacelata''|| || X || X || X || || X || |- |''Saldula dentulata''|| || || X || X || || || |- |''Saldula lomata''|| || || || || || X || |- !rowspan="24"|Nepomorpha !rowspan="4"|Belostomatidae |''Belostoma minusculum''|| || || X || X || || || |- |''Belostomata venezuelae''|| || X || X || X || || || |- |''Lethocerus annulipes''|| || || X || || || || |- |''Lethocerus maximus''|| || || || X || || || |- !rowspan="7"|Corixidae |''Centrocorisa kollari''|| || X || X || X || || || |- |''Centrocorisa nigripennis''|| || || || || || X || |- |''Corisella edulis''|| || X || || || || || |- |''Ramphocorixa rotundocephala''|| || X || X || || || || |- |''Trichocoria orinocoensis''|| || X || X || X || || || |- |''Trichocorixa reticulata''|| || X || X || X || || X || |- | ||''Trichocorixa verticalis verticalis''|| X || X || X || || X || |- !Gelastocoridae |''Nerthra papaceki ''|| || || X || X || || || |- !Micronectidae |''Tenagobia spinifera''|| || || X || X || || || |- !Naucoridae |''Pelocoris poeyi''|| || X || || X || || || |- !Nepidae |''Ranatra zeteki''|| || || || X || || || |- !rowspan="6"|Notonectidae |''Buenoa albida''|| || X || X || X || || X || |- | ||''Buenoa antigone antigone''|| X || X || X || || X || |- |''Buenoa gracilis''|| || X || X || X || || X || |- |''Buenoa platycnemis''|| || || X || X || || X || |- |''Buenoa scimitra''|| || X || X || X || || X || |- |''Notonecta indica''|| || || || X || || X || |- !Ochteridae |''Ochterus perbosci''|| || || || X || || || |- !rowspan="2"|Pleidae |''Neoplea punctifer''|| || || || X || || || |- |''Paraplea puella''|| || X || X || X || || X || |} {{Appendix}} [[Kategoria:Wans]] 59peizcmltv46rngce42jw9qk9a89ce 199050 199049 2026-07-31T15:10:20Z Kallmemel 14000 199050 wikitext text/x-wiki Esaki ta un lista di 45 [[wans]] akuatiko (Gerromorpha i Nepomorpha) i semi-akuatiko (Leptopodomorpha) grabá i kolektá den [[Karibe Hulandes]] entre 2022 i 2023.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Chen |voornaam=P. |titel=Illustrated checklist of the waterbugs of the Dutch Caribbean (Heteroptera: Gerromorpha, Leptopodomorpha, Nepomorpha) |url=https://natuurtijdschriften.nl/pub/1026869 |volume=64 |tijdschrift=Nederlandse Faunistische Mededelingen |datum=2025-01-01 |taal=en |issn=0169-2453 |pagina's=23–49 |last2=Nieser |first2=N. |last3=Aukema |first3=B. |last4=Kalkman |first4=V. J. |last5=Smit |first5=H.}}</ref> {{Sticky header}} {|class="wikitable sortable sticky-header-multi" !class="unsortable" rowspan="2"|Infraórden !class="unsortable" rowspan="2"|[[Famia (biologia)|Famia]] !class="unsortable" rowspan="2"|[[Espesie]] !class="unsortable" rowspan="2"|[[Supespesie]] !class="unsortable" colspan="6"|Lokalidat |- !class="unsortable"|[[Aruba|A]] !class="unsortable"|[[Boneiru|B]] !class="unsortable"|[[Kòrsou|C]] !class="unsortable"|[[Saba|S]] !class="unsortable"|[[Sint Maarten|SM]] !class="unsortable"|[[Sint Eustatius|SE]] |- !rowspan="13" |Gerromorpha !rowspan="2"|Mesoveliidae |''Mesovelia amoena''|| || ||X||X|| || ||X |- |''Mesovelia mulsanti''|| ||X||X||X|| ||X|| |- !rowspan="4"|Hebridae |''Hebrus concinnus''|| || || ||X || || || |- |''Hebrus consolidus''|| || || || X || || || |- |''Hebrus elimatus''|| || X || X || X || || || |- |''Merragata hebroides''|| || X || X || X || || || |- !rowspan="3"|Veliidae |''Microvelia longipes''|| || X || X || X || || X ||X |- |''Microvelia pulchella''|| || X || X || X || X || X || |- |''Rhagovelia plumbea''|| || X || X || X || || || |- !rowspan="4" |Gerridae |''Limnogonus franciscanus''|| || X || X || X || || X ||X |- |''Rheumatobates imitator''|| || || X || || || || |- |Espes. ''Rheumatobates'' || || || X || || || || |- |''Trepobates taylori''|| || X || X || X || || X || |- !rowspan="7"|Leptopodomorpha !rowspan="7"|Saldidae |''Micracanthia drakei''|| || X || X || X || || || |- |''Micracanthia humilis''|| || || || X || || X ||X |- |''Micracanthia husseyi''|| || || || || || X || |- | ||''Pentacora signoreti signoreti''|| || || || || X || |- |''Pentacora sphacelata''|| || X || X || X || || X || |- |''Saldula dentulata''|| || || X || X || || || |- |''Saldula lomata''|| || || || || || X || |- !rowspan="24"|Nepomorpha !rowspan="4"|Belostomatidae |''Belostoma minusculum''|| || || X || X || || || |- |''Belostomata venezuelae''|| || X || X || X || || || |- |''Lethocerus annulipes''|| || || X || || || || |- |''Lethocerus maximus''|| || || || X || || || |- !rowspan="7"|Corixidae |''Centrocorisa kollari''|| || X || X || X || || || |- |''Centrocorisa nigripennis''|| || || || || || X || |- |''Corisella edulis''|| || X || || || || || |- |''Ramphocorixa rotundocephala''|| || X || X || || || || |- |''Trichocoria orinocoensis''|| || X || X || X || || || |- |''Trichocorixa reticulata''|| || X || X || X || || X || |- | ||''Trichocorixa verticalis verticalis''|| X || X || X || || X || |- !Gelastocoridae |''Nerthra papaceki ''|| || || X || X || || || |- !Micronectidae |''Tenagobia spinifera''|| || || X || X || || || |- !Naucoridae |''Pelocoris poeyi''|| || X || || X || || || |- !Nepidae |''Ranatra zeteki''|| || || || X || || || |- !rowspan="6"|Notonectidae |''Buenoa albida''|| || X || X || X || || X || |- | ||''Buenoa antigone antigone''|| X || X || X || || X || |- |''Buenoa gracilis''|| || X || X || X || || X || |- |''Buenoa platycnemis''|| || || X || X || || X || |- |''Buenoa scimitra''|| || X || X || X || || X || |- |''Notonecta indica''|| || || || X || || X || |- !Ochteridae |''Ochterus perbosci''|| || || || X || || || |- !rowspan="2"|Pleidae |''Neoplea punctifer''|| || || || X || || || |- |''Paraplea puella''|| || X || X || X || || X || |} {{Appendix}} [[Kategoria:Wans]] 5iqifu3u5fv0gxwyoms8wq41zeepg2g 199051 199050 2026-07-31T15:11:10Z Kallmemel 14000 199051 wikitext text/x-wiki Esaki ta un lista di 45 [[wans]] akuatiko (Gerromorpha i Nepomorpha) i semi-akuatiko (Leptopodomorpha) grabá i kolektá den [[Karibe Hulandes]] entre 2022 i 2023.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Chen |voornaam=P. |titel=Illustrated checklist of the waterbugs of the Dutch Caribbean (Heteroptera: Gerromorpha, Leptopodomorpha, Nepomorpha) |url=https://natuurtijdschriften.nl/pub/1026869 |volume=64 |tijdschrift=Nederlandse Faunistische Mededelingen |datum=2025-01-01 |taal=en |issn=0169-2453 |pagina's=23–49 |last2=Nieser |first2=N. |last3=Aukema |first3=B. |last4=Kalkman |first4=V. J. |last5=Smit |first5=H.}}</ref> {{Sticky header}} {|class="wikitable sortable sticky-header-multi" !class="unsortable" rowspan="2"|Infraórden !class="unsortable" rowspan="2"|[[Famia (biologia)|Famia]] !class="unsortable" rowspan="2"|[[Espesie]] !class="unsortable" rowspan="2"|[[Supespesie]] !class="unsortable" colspan="6"|Lokalidat |- !class="unsortable"|[[Aruba|A]] !class="unsortable"|[[Boneiru|B]] !class="unsortable"|[[Kòrsou|C]] !class="unsortable"|[[Saba|S]] !class="unsortable"|[[Sint Maarten|SM]] !class="unsortable"|[[Sint Eustatius|SE]] |- !rowspan="13" |Gerromorpha !rowspan="2"|Mesoveliidae |''Mesovelia amoena''|| || ||X||X|| || ||X |- |''Mesovelia mulsanti''|| ||X||X||X|| ||X|| |- !rowspan="4"|Hebridae |''Hebrus concinnus''|| || || ||X || || || |- |''Hebrus consolidus''|| || || || X || || || |- |''Hebrus elimatus''|| || X || X || X || || || |- |''Merragata hebroides''|| || X || X || X || || || |- !rowspan="3"|Veliidae |''Microvelia longipes''|| || X || X || X || || X ||X |- |''Microvelia pulchella''|| || X || X || X || X || X || |- |''Rhagovelia plumbea''|| || X || X || X || || || |- !rowspan="4" |Gerridae |''Limnogonus franciscanus''|| || X || X || X || || X ||X |- |''Rheumatobates imitator''|| || || X || || || || |- |Espes. ''Rheumatobates''<br>(no identifká) || || || X || || || || |- |''Trepobates taylori''|| || X || X || X || || X || |- !rowspan="7"|Leptopodomorpha !rowspan="7"|Saldidae |''Micracanthia drakei''|| || X || X || X || || || |- |''Micracanthia humilis''|| || || || X || || X ||X |- |''Micracanthia husseyi''|| || || || || || X || |- | ||''Pentacora signoreti signoreti''|| || || || || X || |- |''Pentacora sphacelata''|| || X || X || X || || X || |- |''Saldula dentulata''|| || || X || X || || || |- |''Saldula lomata''|| || || || || || X || |- !rowspan="24"|Nepomorpha !rowspan="4"|Belostomatidae |''Belostoma minusculum''|| || || X || X || || || |- |''Belostomata venezuelae''|| || X || X || X || || || |- |''Lethocerus annulipes''|| || || X || || || || |- |''Lethocerus maximus''|| || || || X || || || |- !rowspan="7"|Corixidae |''Centrocorisa kollari''|| || X || X || X || || || |- |''Centrocorisa nigripennis''|| || || || || || X || |- |''Corisella edulis''|| || X || || || || || |- |''Ramphocorixa rotundocephala''|| || X || X || || || || |- |''Trichocoria orinocoensis''|| || X || X || X || || || |- |''Trichocorixa reticulata''|| || X || X || X || || X || |- | ||''Trichocorixa verticalis verticalis''|| X || X || X || || X || |- !Gelastocoridae |''Nerthra papaceki ''|| || || X || X || || || |- !Micronectidae |''Tenagobia spinifera''|| || || X || X || || || |- !Naucoridae |''Pelocoris poeyi''|| || X || || X || || || |- !Nepidae |''Ranatra zeteki''|| || || || X || || || |- !rowspan="6"|Notonectidae |''Buenoa albida''|| || X || X || X || || X || |- | ||''Buenoa antigone antigone''|| X || X || X || || X || |- |''Buenoa gracilis''|| || X || X || X || || X || |- |''Buenoa platycnemis''|| || || X || X || || X || |- |''Buenoa scimitra''|| || X || X || X || || X || |- |''Notonecta indica''|| || || || X || || X || |- !Ochteridae |''Ochterus perbosci''|| || || || X || || || |- !rowspan="2"|Pleidae |''Neoplea punctifer''|| || || || X || || || |- |''Paraplea puella''|| || X || X || X || || X || |} {{Appendix}} [[Kategoria:Wans]] hc2i2xot4tcfow800y6t0b95zmxz96i 14 14853 199045 2026-07-31T14:35:46Z Kallmemel 14000 Created page with "{{Broodkruimel}} [[Kategoria:Insecto]]" 199045 wikitext text/x-wiki {{Broodkruimel}} [[Kategoria:Insecto]] p92cbwclhnse44k7ahfyxvy6579cjnj 0 14854 199053 2026-07-31T15:39:14Z Kallmemel 14000 Redirected page to [[Primate]] 199053 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Primate]] jev6ylhr9fuvxfjxr3hlfld8dd1usxm 0 14855 199056 2026-07-31T15:57:13Z Kallmemel 14000 Created page with "{{variante|c}} {{Rango taxonomico|variante=c}} '''Òrde''' (òf '''Órden''') ta gruponan di [[Famia (biologia)|famia]] ku ta kompartí karakterístika.<ref>{{Citeer web|url=https://www.naturalsciences.be/en/discover-join/discover---taxonomy-what-why-and-how/introduction-to-taxonomy-the-science-of-classification|titel=Taxonomy: the science of classification {{!}} Institute of Natural Sciences|bezochtdatum=2026-07-31|werk=naturalsciences.be|taal=en}}</ref> Òrde ta wòrd..." 199056 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{Rango taxonomico|variante=c}} '''Òrde''' (òf '''Órden''') ta gruponan di [[Famia (biologia)|famia]] ku ta kompartí karakterístika.<ref>{{Citeer web|url=https://www.naturalsciences.be/en/discover-join/discover---taxonomy-what-why-and-how/introduction-to-taxonomy-the-science-of-classification|titel=Taxonomy: the science of classification {{!}} Institute of Natural Sciences|bezochtdatum=2026-07-31|werk=naturalsciences.be|taal=en}}</ref> Òrde ta wòrdu agrupá den klase, por ehèmpel den [[taksonomia]] humano, e klase ta [[Mamífero|Mammalia]], i e òrden ta [[Primate]] ku ta inkluí [[hende]], makaku antropoide (Hominoidea), i makaku (Simiiformes). Òrde tin un supdivishon separá yama famia, por ehèmpel hende ta forma parti di famia [[Hominidae]].<ref>{{Citeer web|url=https://earthhow.com/taxonomic-classification/|titel=Taxonomic Classification: From Domain to Species|achternaam=earthhow|datum=2019-01-20|bezochtdatum=2026-07-31|werk=Earth How|taal=en}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Biologia]] 80utrjmzy0glseta4uwzd3psvvwnv1n 0 14856 199057 2026-07-31T15:57:26Z Kallmemel 14000 Redirected page to [[Òrde (biologia)]] 199057 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Òrde (biologia)]] iko9xtlfb4mf8p2y0j23i5gh4kydh1w 0 14857 199068 2026-07-31T16:14:09Z Kallmemel 14000 Redirected page to [[Òrde (biologia)]] 199068 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Òrde (biologia)]] iko9xtlfb4mf8p2y0j23i5gh4kydh1w 0 14858 199102 2026-07-31T19:06:33Z Caribiana 8320 Created page with "{{Variante |c}} {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = | apertura = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Koninklijke Schiphol Group | lat_deg = 52 | lat_min = 18 | lat_sec = 30 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 45 | lon_sec = 39 | lon_dir = E | pais = {{NLD}} | pista = | operado = | website = }} '''Aeropuerto Schiphol''' (IATA: '''AMS''', ICAO:..." 199102 wikitext text/x-wiki {{Variante |c}} {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = | apertura = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Koninklijke Schiphol Group | lat_deg = 52 | lat_min = 18 | lat_sec = 30 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 45 | lon_sec = 39 | lon_dir = E | pais = {{NLD}} | pista = | operado = | website = }} '''Aeropuerto Schiphol''' (IATA: '''AMS''', ICAO: '''EHAM''') ta e aeropuerto di mas grandi na [[Hulanda]] i un di e aeropuertonan mas importante na [[Oropa]]. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Oropa,<ref>[https://www.nu.nl/economie/5668385/71-miljoen-passagiers-voor-schiphol-in-2018.html 71 miljoen passagiers voor Schiphol in 2018], NU.nl, 7 di yanüari 2019.</ref> despues di [[Aeropuerto London Heathrow|Heathrow]] ([[London]]) i Charles de Gaulle ([[Paris]]), ku 71 mion pasahero.<ref>[https://www.vliegveldinfo.nl/vlieginfo/grootste-vliegveld-europa/ Grootste vliegveld Europa], ''Vliegveldinfo.nl'', te ku 2019.</ref> Na 2024, el a prosesá 66.8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di provinsia [[Nort-Holland]], mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di [[Amsterdam]]. Te ku 1959, parti di e lokalidat aktual di Schiphol tabata wòrdu okupá pa e pueblo di Rijk.<ref>[https://www.trouw.nl/gs-bd8fdddc Bewoners voelen sloop Rijk nog steeds als amputatie], Trouw, 17 di òktober 1998.</ref> E nòmber “Schiphol” tambe ta den uso komo nòmber geográfiko, meskos ku e áreanan Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedat di Royal Schiphol Group (nòmber statutario: “Royal Schiphol Group N.V.”), di kual e estado hulandes i munisipionan di [[Amsterdam]] i [[Rotterdam]] ta aksionista prinsipal. Un partisipashon mutuo ku e kompania franses Aéroports de Paris a terminá na 2012.<ref>Schiphol. [https://web.archive.org/web/20191003130450/https://www.schiphol.nl/nl/schiphol-group/pagina/aandeelhoudersinformatie/ Aandeelhoudersinformatie], 17 di aprel 2020.</ref><ref>{{Citeer nieuws |titel=Schiphol Group beëindigt samenwerking met Aéroports de Paris |url=https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/schiphol-group-beeindigt-samenwerking-met-aeroports-de-paris |werk=Luchtvaartnieuws |datum=2021-07-28 |bezochtdatum=}}</ref> Schiphol ta e sede prinsipal pa e aerolineanan hulandes [[KLM]], Martinair, Corendon, [[TUI Fly (Hulanda)|TUI]], i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Oropa pa Delta Air Lines i un base pa EasyJet<ref>[https://nos.nl/artikel/675914-easyjet-krijgt-basis-op-schiphol.html EasyJet krijgt basis op Schiphol], NOS, 17 di yüli 2014</ref> i Vueling. | E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. Pieter van Oord ta direktor ehekutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto for di 2024. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =71560898|titulo=Luchthaven Schiphol}} {{References}} }} [[Kategoria: Hulanda]] [[Kategoria:Aviashon]] i159eyb778rtl6pdi061ckwj6ienwkc 199103 199102 2026-07-31T19:09:45Z Caribiana 8320 199103 wikitext text/x-wiki {{Variante |c}} {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = | apertura = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Koninklijke Schiphol Group | lat_deg = 52 | lat_min = 18 | lat_sec = 30 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 45 | lon_sec = 39 | lon_dir = E | pais = {{NLD}} | pista = | operado = | website = }} '''Aeropuerto Schiphol''' (IATA: '''AMS''', ICAO: '''EHAM''') ta e aeropuerto di mas grandi na [[Hulanda]] i un di e aeropuertonan mas importante na [[Oropa]]. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Oropa,<ref>[https://www.nu.nl/economie/5668385/71-miljoen-passagiers-voor-schiphol-in-2018.html 71 miljoen passagiers voor Schiphol in 2018], NU.nl, 7 di yanüari 2019.</ref> despues di [[Aeropuerto London Heathrow|Heathrow]] ([[London]]) i Charles de Gaulle ([[Paris]]), ku 71 mion pasahero.<ref>[https://www.vliegveldinfo.nl/vlieginfo/grootste-vliegveld-europa/ Grootste vliegveld Europa], ''Vliegveldinfo.nl'', te ku 2019.</ref> Na 2024, el a prosesá 66.8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di provinsia [[Nort-Holland]], mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di [[Amsterdam]]. Te ku 1959, parti di e lokalidat aktual di Schiphol tabata wòrdu okupá pa e pueblo di Rijk.<ref>[https://www.trouw.nl/gs-bd8fdddc Bewoners voelen sloop Rijk nog steeds als amputatie], Trouw, 17 di òktober 1998.</ref> E nòmber “Schiphol” tambe ta den uso komo nòmber geográfiko, meskos ku e áreanan Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedat di Royal Schiphol Group (nòmber statutario: “Royal Schiphol Group N.V.”), di kual e estado hulandes i munisipionan di [[Amsterdam]] i [[Rotterdam]] ta aksionista prinsipal. Un partisipashon mutuo ku e kompania franses Aéroports de Paris a terminá na 2012.<ref>Schiphol. [https://web.archive.org/web/20191003130450/https://www.schiphol.nl/nl/schiphol-group/pagina/aandeelhoudersinformatie/ Aandeelhoudersinformatie], 17 di aprel 2020.</ref><ref>{{Citeer nieuws |titel=Schiphol Group beëindigt samenwerking met Aéroports de Paris |url=https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/schiphol-group-beeindigt-samenwerking-met-aeroports-de-paris |werk=Luchtvaartnieuws |datum=2021-07-28 |bezochtdatum=}}</ref> Schiphol ta e sede prinsipal pa e aerolineanan hulandes [[KLM]], Martinair, Corendon, [[TUI Fly (Hulanda)|TUI]], i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Oropa pa Delta Air Lines i un base pa EasyJet<ref>[https://nos.nl/artikel/675914-easyjet-krijgt-basis-op-schiphol.html EasyJet krijgt basis op Schiphol], NOS, 17 di yüli 2014</ref> i Vueling. E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. Pieter van Oord ta direktor ehekutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto for di 2024. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =71560898|titulo=Luchthaven Schiphol}} {{References}} }} [[Kategoria: Hulanda]] [[Kategoria:Aviashon]] 8a2z5txrjzvz36hgzwjfw11omulebv8 199105 199103 2026-07-31T19:12:19Z Caribiana 8320 199105 wikitext text/x-wiki {{Variante |c}} {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = | apertura = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Koninklijke Schiphol Group | lat_deg = 52 | lat_min = 18 | lat_sec = 30 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 45 | lon_sec = 39 | lon_dir = E | pais = {{NLD}} | pista = | operado = | website = }} '''Aeropuerto Schiphol''' (kódigo IATA: '''AMS''', kódigo ICAO: '''EHAM''') ta e aeropuerto di mas grandi na [[Hulanda]] i un di e aeropuertonan mas importante na [[Oropa]]. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Oropa,<ref>[https://www.nu.nl/economie/5668385/71-miljoen-passagiers-voor-schiphol-in-2018.html 71 miljoen passagiers voor Schiphol in 2018], NU.nl, 7 di yanüari 2019.</ref> despues di [[Aeropuerto London Heathrow|Heathrow]] ([[London]]) i Charles de Gaulle ([[Paris]]), ku 71 mion pasahero.<ref>[https://www.vliegveldinfo.nl/vlieginfo/grootste-vliegveld-europa/ Grootste vliegveld Europa], ''Vliegveldinfo.nl'', te ku 2019.</ref> Na 2024, el a prosesá 66.8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di provinsia [[Nort-Holland]], mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di [[Amsterdam]]. Te ku 1959, parti di e lokalidat aktual di Schiphol tabata wòrdu okupá pa e pueblo di Rijk.<ref>[https://www.trouw.nl/gs-bd8fdddc Bewoners voelen sloop Rijk nog steeds als amputatie], Trouw, 17 di òktober 1998.</ref> E nòmber “Schiphol” tambe ta den uso komo nòmber geográfiko, meskos ku e áreanan Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedat di Royal Schiphol Group (nòmber statutario: “Royal Schiphol Group N.V.”), di kual e estado hulandes i munisipionan di [[Amsterdam]] i [[Rotterdam]] ta aksionista prinsipal. Un partisipashon mutuo ku e kompania franses Aéroports de Paris a terminá na 2012.<ref>Schiphol. [https://web.archive.org/web/20191003130450/https://www.schiphol.nl/nl/schiphol-group/pagina/aandeelhoudersinformatie/ Aandeelhoudersinformatie], 17 di aprel 2020.</ref><ref>{{Citeer nieuws |titel=Schiphol Group beëindigt samenwerking met Aéroports de Paris |url=https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/schiphol-group-beeindigt-samenwerking-met-aeroports-de-paris |werk=Luchtvaartnieuws |datum=2021-07-28 |bezochtdatum=}}</ref> Schiphol ta e sede prinsipal pa e aerolineanan hulandes [[KLM]], Martinair, Corendon, [[TUI Fly (Hulanda)|TUI]], i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Oropa pa Delta Air Lines i un base pa EasyJet<ref>[https://nos.nl/artikel/675914-easyjet-krijgt-basis-op-schiphol.html EasyJet krijgt basis op Schiphol], NOS, 17 di yüli 2014</ref> i Vueling. E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. Pieter van Oord ta direktor ehekutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto for di 2024. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =71560898|titulo=Luchthaven Schiphol}} {{References}} }} [[Kategoria: Hulanda]] [[Kategoria:Aviashon]] 4jealx2f9hnamfk3jfrzkyte54j2ulf 199107 199105 2026-07-31T19:19:19Z Caribiana 8320 wikilink 199107 wikitext text/x-wiki {{Variante |c}} {{Infobox Aeropuerto | variante = c | imagen = | tipo = Públiko | funda = | apertura = 1916 komo un aeropuerto militar <br>17 mei 1920 promé servisio programá di KLM<br> 1967 edifisio nobo | propietario = Koninklijke Schiphol Group | lat_deg = 52 | lat_min = 18 | lat_sec = 30 | lat_dir = N | lon_deg = 4 | lon_min = 45 | lon_sec = 39 | lon_dir = E | pais = {{NLD}} | pista = | operado = | website = }} '''Aeropuerto Schiphol''' ([[Kódigo di aeropuerto di IATA|IATA]]: '''AMS''', [[Kódigo di aeropuerto di ICAO|ICAO]]: '''EHAM''') ta e aeropuerto di mas grandi na [[Hulanda]] i un di e aeropuertonan mas importante na [[Oropa]]. Na 2018, Schiphol tabata e di tres aeropuerto mas druk na Oropa,<ref>[https://www.nu.nl/economie/5668385/71-miljoen-passagiers-voor-schiphol-in-2018.html 71 miljoen passagiers voor Schiphol in 2018], NU.nl, 7 di yanüari 2019.</ref> despues di [[Aeropuerto London Heathrow|Heathrow]] ([[London]]) i Charles de Gaulle ([[Paris]]), ku 71 mion pasahero.<ref>[https://www.vliegveldinfo.nl/vlieginfo/grootste-vliegveld-europa/ Grootste vliegveld Europa], ''Vliegveldinfo.nl'', te ku 2019.</ref> Na 2024, el a prosesá 66.8 mion pasahero. E aeropuerto ta situá den e munisipio di Haarlemmermeer, den sùit di provinsia [[Nort-Holland]], mas o ménos 15 kilometer sùitwèst di [[Amsterdam]]. Te ku 1959, parti di e lokalidat aktual di Schiphol tabata wòrdu okupá pa e pueblo di Rijk.<ref>[https://www.trouw.nl/gs-bd8fdddc Bewoners voelen sloop Rijk nog steeds als amputatie], Trouw, 17 di òktober 1998.</ref> E nòmber “Schiphol” tambe ta den uso komo nòmber geográfiko, meskos ku e áreanan Schiphol-Oost i Schiphol-Rijk. E aeropuerto ta propiedat di Royal Schiphol Group (nòmber statutario: “Royal Schiphol Group N.V.”), di kual e estado hulandes i munisipionan di [[Amsterdam]] i [[Rotterdam]] ta aksionista prinsipal. Un partisipashon mutuo ku e kompania franses Aéroports de Paris a terminá na 2012.<ref>Schiphol. [https://web.archive.org/web/20191003130450/https://www.schiphol.nl/nl/schiphol-group/pagina/aandeelhoudersinformatie/ Aandeelhoudersinformatie], 17 di aprel 2020.</ref><ref>{{Citeer nieuws |titel=Schiphol Group beëindigt samenwerking met Aéroports de Paris |url=https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/3/airports/schiphol-group-beeindigt-samenwerking-met-aeroports-de-paris |werk=Luchtvaartnieuws |datum=2021-07-28 |bezochtdatum=}}</ref> Schiphol ta e sede prinsipal pa e aerolineanan hulandes [[KLM]], Martinair, Corendon, [[TUI Fly (Hulanda)|TUI]], i Transavia. E ta tambe un sentro operashonal importante na Oropa pa Delta Air Lines i un base pa EasyJet<ref>[https://nos.nl/artikel/675914-easyjet-krijgt-basis-op-schiphol.html EasyJet krijgt basis op Schiphol], NOS, 17 di yüli 2014</ref> i Vueling. E aeropuerto ta situá algun meter bou di nivel di laman i tin seis pista di aterisahe. Pieter van Oord ta direktor ehekutivo prinsipal (CEO) di e aeropuerto for di 2024. {{Commonscat}} {{Appendix|refs|2= * {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =71560898|titulo=Luchthaven Schiphol}} {{References}} }} [[Kategoria: Hulanda]] [[Kategoria:Aviashon]] 2mr6d9gvkdnt25un279qwux4fpb7sae 0 14859 199145 2026-08-01T10:13:35Z Kallmemel 14000 Created page with "{{variante|c}} {{taxobox|c |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Insekto|Insecta]] |orden=[[Kalander|Coleoptera]] |famia=Coccinellidae |taxon=[[famia (biologia)|Famia]] |autor=[[Pierre André Latreille|Latreille]] |fecha=1807 }} '''Bákatòr''' (Coccinellidae) ta un [[Famia (biologia)|famia]] di [[kalander|tòr]]. {{Appendix}} [[Kategoria:Insecto]]" 199145 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Insekto|Insecta]] |orden=[[Kalander|Coleoptera]] |famia=Coccinellidae |taxon=[[famia (biologia)|Famia]] |autor=[[Pierre André Latreille|Latreille]] |fecha=1807 }} '''Bákatòr''' (Coccinellidae) ta un [[Famia (biologia)|famia]] di [[kalander|tòr]]. {{Appendix}} [[Kategoria:Insecto]] fz5mlvpcy6mm5gcgr7cv098s74nocjx 199146 199145 2026-08-01T10:17:37Z Kallmemel 14000 199146 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Insekto|Insecta]] |orden=[[Kalander|Coleoptera]] |famia=Coccinellidae |taxon=[[famia (biologia)|Famia]] |autor=[[Pierre André Latreille|Latreille]] |fecha=1807 |imagen2=Ladybug larva (Coccinellidae).jpg |descripcion2=Larva di bákatòr }} '''Bákatòr''' (Coccinellidae) ta un [[Famia (biologia)|famia]] di [[kalander|tòr]]. {{Appendix}} [[Kategoria:Insecto]] tettsx3sasp7poiasc4hw758eqgusq7 199148 199146 2026-08-01T10:21:53Z Kallmemel 14000 199148 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Insekto|Insecta]] |orden=[[Kalander|Coleoptera]] |famia=Coccinellidae |taxon=[[famia (biologia)|Famia]] |autor=[[Pierre André Latreille|Latreille]] |fecha=1807 |imagen2=Ladybug larva (Coccinellidae).jpg |descripcion2=Larva di bákatòr }} '''Bákatòr''' (Coccinellidae) ta un [[Famia (biologia)|famia]] di [[kalander|tòr]].<ref>{{Citeer web|url=https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=114329|titel=ITIS - Report: Coccinellidae|bezochtdatum=2026-08-01|werk=www.itis.gov|taal=en}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Insecto]] pu4kw89guhuydngir483w9j6ejtcfz1 199153 199148 2026-08-01T10:29:47Z Kallmemel 14000 199153 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Insekto|Insecta]] |orden=[[Kalander|Coleoptera]] |c-nomber=Coccinellidae |taxon=[[famia (biologia)|Famia]] |autor=[[Pierre André Latreille|Latreille]] |fecha=1807 |imagen2=Ladybug larva (Coccinellidae).jpg |descripcion2=Larva di bákatòr }} '''Bákatòr''' (Coccinellidae) ta un [[Famia (biologia)|famia]] di [[kalander|tòr]].<ref>{{Citeer web|url=https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=114329|titel=ITIS - Report: Coccinellidae|bezochtdatum=2026-08-01|werk=www.itis.gov|taal=en}}</ref> {{Appendix}} [[Kategoria:Insecto]] 1g231cvkw20wa52u7fdzxric80f530j 199154 199153 2026-08-01T11:38:32Z Kallmemel 14000 199154 wikitext text/x-wiki {{variante|c}} {{taxobox|c |reino=[[Animal|Animalia]] |troncon=[[Arthropoda]] |clase=[[Insekto|Insecta]] |orden=[[Kalander|Coleoptera]] |c-nomber=Coccinellidae |taxon=[[famia (biologia)|Famia]] |autor=[[Pierre André Latreille|Latreille]] |fecha=1807 |imagen2=Ladybug larva (Coccinellidae).jpg |descripcion2=Larva di bákatòr }} '''Bákatòr''' (Coccinellidae) ta un [[Famia (biologia)|famia]] di [[kalander|tòr]].<ref>{{Citeer web|url=https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=114329|titel=ITIS - Report: Coccinellidae|bezochtdatum=2026-08-01|werk=www.itis.gov|taal=en}}</ref> == Deskripshon == Bákatòr ta ekológikamente i morfológiko diverso i ta konsistí di aproksimadamente 6.000 espesie ku ta varia den tamaño di 0,8 mm (''Carinodulinka'') te 18 mm (''Megalocaria'').<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Seago |voornaam=Ainsley E. |titel=Phylogeny, classification and evolution of ladybird beetles (Coleoptera: Coccinellidae) based on simultaneous analysis of molecular and morphological data |url=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1055790311001540 |tijdschrift=Molecular Phylogenetics and Evolution |datum=2011-07 |pagina's=137–151 |doi=10.1016/j.ympev.2011.03.015 |taal=en |last2=Giorgi |last3=Li |last4=Ślipiński |first2=Jose Adriano |first3=Jiahui |first4=Adam |jaargang=60 |nummer=1}}</ref>{{Appendix}} [[Kategoria:Insecto]] jdeszahnhg737c799nd8ya9w65ifyom 0 14861 199151 2026-08-01T10:27:31Z Kallmemel 14000 Redirected page to [[Bákatòr]] 199151 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Bákatòr]] aqo1ld5vh4f1grv3vesj74gm43bmo84 0 14862 199152 2026-08-01T10:27:54Z Kallmemel 14000 Redirected page to [[Bákatòr]] 199152 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Bákatòr]] aqo1ld5vh4f1grv3vesj74gm43bmo84