Wikipedia
papwiki
https://pap.wikipedia.org/wiki/P%C3%A1gina_Prinsipal
MediaWiki 1.47.0-wmf.16
first-letter
Medio
Spesial
Diskushon
Usuario
Diskushon usuario
Wikipedia
Diskushon Wikipedia
Fail
Diskushon fail
MediaWiki
Diskushon MediaWiki
Malchi
Diskushon malchi
Yuda
Diskushon yuda
Kategoria
Diskushon kategoria
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Voivodat di Lodz
0
4773
201596
89505
2026-08-22T17:01:41Z
Caribiana
8320
infobox agrega
201596
wikitext
text/x-wiki
{{Variante|c}}
{{infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Voivodat (provinsia)
| pais = {{POL}}
| tipo_division_adm =
| division_adm =
| capital = [[Lodz]]
}}
'''Voivodat di Lodz''' ta un di e diesseis unidat atministrativo (voivodat of provinsia) di [[Polonia]]. Su kapital ta [[Lodz]].
[[Category:Voivodatnan di Polonia]]
g6e38cizkgyl25ey1qc6a2urqdrz22f
Voivodat di Santo Krus
0
4798
201593
89499
2026-08-22T16:27:57Z
Caribiana
8320
ampliashon + infobox agrega
201593
wikitext
text/x-wiki
{{Variante|c}}
{{infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Voivodat (provinsia)
| pais = {{POL}}
| tipo_division_adm =
| division_adm =
| capital = [[Kielce]]
}}
'''Voivodat di Santo Krus''' ta un di e diesseis unidat atministrativo (voivodat of provinsia) di Polonia. Su [[kapital]] ta [[Kielce]].
[[Category:Voivodatnan di Polonia]]
727l6cixdkebzu9q56ia0kgx0xgg29q
Voivodat di Lublin
0
4799
201597
89497
2026-08-22T17:08:28Z
Caribiana
8320
infobox agrega
201597
wikitext
text/x-wiki
{{Variante| c}}
{{Infobox luga den pais |variante = c
| tipo = Voivodat (provinsia)
| nomber_nativo = Województwo lubelskie
| pais = {{POL}}
| tipo_division_adm =
| division_adm =
| capital = [[Lublin]]
}}
'''Voivodat di Lublin''' ta un di e diesseis unidat atministrativo (voivodat of provinsia) di [[Polonia]]. Su [[kapital]] ta [[Lublin]].
[[Category:Voivodatnan di Polonia]]
knzem3z47e8h05k1h8679ekrya2lqrp
Voivodat di Opole
0
4800
201591
89502
2026-08-22T16:22:11Z
Caribiana
8320
ampliashon + infobox agrega
201591
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox luga den pais |variante = c
| tipo = Voivodat (provinsia)
| nomber nativo = Województwo opolskie
| pais = {{POL}}
}}
'''Voivodat di Opole''' ([[Polaco|polako]]: województwo opolskie [vɔjɛˈvut͡stfɔ ɔˈpɔlskʲɛ]) ta un di e diesseis unidat atministrativo (voivodat of provinsia) di [[Polonia]]. E ta situá den e parti sùit di e pais i ta forma parti di e region históriko di [[Silesia]]. Su [[kapital]] i siudat mas grandi ta [[Opole]].
Ku un área di 9.412 km², e ta aktualmente e voivodat di mas chikitu na Polonia. Segun datonan di 31 di desèmber 2025, e tin un poblashon mas chikitu: 923.536 habitante.<ref name="populacja2020">{{citeer web|titel = Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2025 r. Stan w dniu 31 grudnia |bezochtdatum = |uitgever= Główny Urząd Statystyczny |url = https://publikacje.new.stat.gov.pl/portal-publikacje/ludnosc-stan-i-struktura-ludnosci-oraz-ruch-naturalny-w-przekroju-terytorialnym-w-2025-r-stan-w-dniu-31-grudnia}}</ref> Un minoria aleman relativamente grandi ta biba den e voivodat, i e idioma aleman ta ko-ofisial den 28 munisipio.
{{Appendix}}
[[Category:Voivodatnan di Polonia]]
ht0c27flb8s10tlu9k4u82revflyuk6
201592
201591
2026-08-22T16:24:41Z
Caribiana
8320
201592
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox luga den pais |variante = c
| tipo = Voivodat (provinsia)
| nomber nativo = Województwo opolskie
| pais = {{POL}}
| tipo_division_adm =
| division_adm =
| capital = [[Opole]]
}}
'''Voivodat di Opole''' ([[Polaco|polako]]: województwo opolskie [vɔjɛˈvut͡stfɔ ɔˈpɔlskʲɛ]) ta un di e diesseis unidat atministrativo (voivodat of provinsia) di [[Polonia]]. E ta situá den e parti sùit di e pais i ta forma parti di e region históriko di [[Silesia]]. Su [[kapital]] i siudat mas grandi ta [[Opole]].
Ku un área di 9.412 km², e ta aktualmente e voivodat di mas chikitu na Polonia. Segun datonan di 31 di desèmber 2025, e tin un poblashon mas chikitu: 923.536 habitante.<ref name="populacja2020">{{citeer web|titel = Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2025 r. Stan w dniu 31 grudnia |bezochtdatum = |uitgever= Główny Urząd Statystyczny |url = https://publikacje.new.stat.gov.pl/portal-publikacje/ludnosc-stan-i-struktura-ludnosci-oraz-ruch-naturalny-w-przekroju-terytorialnym-w-2025-r-stan-w-dniu-31-grudnia}}</ref> Un minoria aleman relativamente grandi ta biba den e voivodat, i e idioma aleman ta ko-ofisial den 28 munisipio.
{{Appendix}}
[[Category:Voivodatnan di Polonia]]
5giq6y14af1z5dwn4aamm9kkngj051i
201598
201592
2026-08-22T17:08:43Z
Caribiana
8320
201598
wikitext
text/x-wiki
{{Variante| c}}
{{Infobox luga den pais |variante = c
| tipo = Voivodat (provinsia)
| nomber_nativo = Województwo opolskie
| pais = {{POL}}
| tipo_division_adm =
| division_adm =
| capital = [[Opole]]
}}
'''Voivodat di Opole''' ([[Polaco|polako]]: województwo opolskie [vɔjɛˈvut͡stfɔ ɔˈpɔlskʲɛ]) ta un di e diesseis unidat atministrativo (voivodat of provinsia) di [[Polonia]]. E ta situá den e parti sùit di e pais i ta forma parti di e region históriko di [[Silesia]]. Su [[kapital]] i siudat mas grandi ta [[Opole]].
Ku un área di 9.412 km², e ta aktualmente e voivodat di mas chikitu na Polonia. Segun datonan di 31 di desèmber 2025, e tin un poblashon mas chikitu: 923.536 habitante.<ref name="populacja2020">{{citeer web|titel = Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2025 r. Stan w dniu 31 grudnia |bezochtdatum = |uitgever= Główny Urząd Statystyczny |url = https://publikacje.new.stat.gov.pl/portal-publikacje/ludnosc-stan-i-struktura-ludnosci-oraz-ruch-naturalny-w-przekroju-terytorialnym-w-2025-r-stan-w-dniu-31-grudnia}}</ref> Un minoria aleman relativamente grandi ta biba den e voivodat, i e idioma aleman ta ko-ofisial den 28 munisipio.
{{Appendix}}
[[Category:Voivodatnan di Polonia]]
df3vlnzcbaxt0ktkyt9cv8xlkr7w827
Voivodat di Mazovia
0
4801
201595
89503
2026-08-22T16:58:39Z
Caribiana
8320
ampliashon + infobox agrega
201595
wikitext
text/x-wiki
{{Variante|c}}
{{infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Voivodat (provinsia)
| pais = {{POL}}
| tipo_division_adm =
| division_adm =
| capital = [[Varsovia]]
}}
'''Voivodat di Mazovia''' ta un di e diesseis unidat atministrativo (voivodat of provinsia) di [[Polonia]]. Su [[kapital]] ta [[Varsovia]].
[[Category:Voivodatnan di Polonia]]
85en996ilat21antk0bld8u8lzihoor
Voivodat di Varmia-Masuria
0
4804
201594
88428
2026-08-22T16:30:25Z
Caribiana
8320
ampliashon + infobox agrega
201594
wikitext
text/x-wiki
{{Variante|c}}
{{infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Voivodat (provinsia)
| pais = {{POL}}
| tipo_division_adm =
| division_adm =
| capital = [[Olsztyn]]
}}
'''Voivodat di Varmia-Masuria''' ta un di e diesseis unidat atministrativo (voivodat of provinsia) di [[Polonia]]. Su [[kapital]] ta [[Olsztyn]].
[[Category:Voivodatnan di Polonia]]
iyfb8l1b3imgw0okweg7o5drnrfjnhq
Voivodat di Pomerania Oksidental
0
4806
201654
89500
2026-08-23T10:46:44Z
Caribiana
8320
ampliashon + infobox agrega
201654
wikitext
text/x-wiki
{{Variante| c}}
{{Infobox luga den pais |variante = c
| tipo = Voivodat (provinsia)
| nomber_nativo = Województwo zachodniopomorskie
| pais = {{POL}}
| tipo_division_adm =
| division_adm =
| capital = [[Szczecin]]
}}
'''Voivodat di Pomerania Oksidental''' ([[Polaco|polako]]: województwo zachodniopomorskie) ta un di e diesseis unidat atministrativo (voivodat of provinsia) di [[Polonia]], situá na [[Laman Baltiko]] den nortwèst di e pais. Su [[kapital]] i siudat mas grandi ta [[Szczecin]].<ref name=dzu98/> Su área ta 22.892.48 km²,<ref>''[http://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/ludnosc/powierzchnia-i-ludnosc-w-przekroju-terytorialnym-w-2014-r-,7,11.html Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2014 r. (stan z 31 grudnia 2013)]''. Warsaw: Główny Urząd Statystyczny, 2014.</ref> i na 2021, e tabatin un [[poblashon]] di 1.682.003 habitante.<ref>{{cite web|url=https://demografia.stat.gov.pl/BazaDemografia/StartIntro.aspx|title=Baza Demografia|website=demografia.stat.gov.pl}}</ref>
El a wòrdu establesé dia 1 di yanüari 1999, for di e eks-voivodatnan di Szczecin i Koszalin i parti di e voivodatnan di Gorzów, Piła i Słupsk, konforme e reformanan di gobièrnu lokal polako adoptá na 1998.<ref name=dzu98>Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa (Dz.U. z 1998 r. nr 96, poz. 603).</ref>
{{Appendix}}
[[Category:Voivodatnan di Polonia]]
7jfel6a3sscjmpzdoqv8glsu0c1w0zq
Voivodat di Lubuskia
0
4808
201599
89504
2026-08-22T17:11:56Z
Caribiana
8320
infobox agrega
201599
wikitext
text/x-wiki
{{Variante| c}}
{{Infobox luga den pais |variante = c
| tipo = Voivodat (provinsia)
| nomber_nativo =
| pais = {{POL}}
| tipo_division_adm =
| division_adm =
| capital =
}}
'''Voivodat di Lubuskia''' ta un di e diesseis unidat atministrativo den [[Polonia]]. Voivodat aki tin 2 sede di gobièrnu lokal, na [[Gorzów Wielkopolski]] i [[Zielona Góra]].
[[Category:Voivodatnan di Polonia]]
7gxq8is0il1arlm1ked05e48a80j5fx
Islanan Solomon
0
6333
201655
162745
2026-08-23T11:23:55Z
Caribiana
8320
ampliashon
201655
wikitext
text/x-wiki
{{infopais}}
'''Islanan Solomon''' (tambe yamá Islanan Salomon) ta un [[pais insular]] den [[Oseania]], ku ta konsistí di seis isla grandi i alrededor di 1.000 isla mas chikitu. E [[archipiélago]], situá nortost di [[Australia]], den e parti wèst di [[Oséano Pasífiko]], ta keda ost di [[Nieuw Guinea (isla)|Nieuw Guinea]]. Islanan Solomon a bira un estado independiente na [[1978]]. E kapital ta [[Honiara]], situá riba [[Guadalcanal]], e isla mas grandi.
E seis isla grandi ta Choiseul, Santa Isabel, Malaita, New Georgia, Guadalcanal, i Makira. Un di shete isla, [[Bougainville]], ku ta pertenesé geográfikamente parti na e mesun archipiélago, ta polítikamente parti di [[Papua-Nieuw-Guinea]].
Islanan Salomon ta un miembro di e Mankomunidat di Nashonnan y un monarkia konstitushonal. E [[hefe di estado]] ta [[Carlos III]], kende ta Rei di Islanan Solomon. E rei ta wòrdu representá den e pais pa un Gobernador-General, kende ta ehekutá mayoria di e funshonnan konstitushonal di e hefe di estado.<ref>{{Cite web|url=https://parliament.gov.sb/about/parliament/|title=About Parliament|publisher=National Parliament of Solomon Islands|access-date= |language=en}}</ref>
{{Oseania}}
{{Appendix}}
[[Category:Isla]]
[[Category:Pais]]
[[Category:Oseania]]
kj6ah5oqs4d6o9giysxq0rwvy5oa78a
Christina Ricci
0
6849
201589
201585
2026-08-22T15:25:07Z
Caribiana
8320
ampliacion
201589
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox artista
| variante = a
| nomber = Christina Ricci
| imagen = Christina Ricci at Los Angeles Comic Con 2024-2.jpg
| tamaño imagen =
| descripcion = Christina Ricci na [[2024]]
| nomber completo =
| fecha nacemento = [[12 di febrüari|12 di februari]] [[1980]]
| luga nacemento = Santa Monica
| pais = {{USA}}
| ofishi = actriz
| aña activo = 1990-presente
}}
'''Christina Ricci''' (☆ [[12 di febrüari|12 di februari]] [[1980]] na Santa Monica, [[California]] ) ta un actriz [[Estadonan Uni di Amérika|Mericano]].<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0000207/bio/|title=Christina Ricci – Biography|website=IMDb|access-date=}}</ref>
El a cuminsa su carera artistico di mucha y a bira conoci internacionalmente pa su papel como Wednesday Addams den ''The Addams Family'' (1991) y ''Addams Family Values'' (1993). Mas despues, el a interpreta papelnan den produccionnan di cine independiente y pelicula comercial.
Ricci a traha tambe hopi na television. Entre su papelnan mas conoci ta Liza Bump den ''Ally McBeal'', Hannah den ''Grey's Anatomy'', y Misty Quigley den e serie ''Yellowjackets''.
Na 2010, Ricci a haci su debut na Broadway den e obra teatral ''Time Stands Still'', skirbi pa Donald Margulies.
== Premio y nominacion ==
Ricci a gana varios premio durante su carera, incluyendo Saturn Award pa Best Actress pa ''Sleepy Hollow'' y National Board of Review Award pa Best Supporting Actress pa su trabou den ''Buffalo '66'', ''Pecker'' y ''The Opposite of Sex''.
El a haya tambe nominacionnan pa premio Golden Globe, Primetime Emmy y diferente otro premio pa cine y television.
== Cine ==
Peliculanan mas notable cu Ricci a actua aden ta:
{| class="wikitable"
! Aña !! Pelicula !! Papel
|-
| 1990 || ''Mermaids'' || Kate Flax
|-
| 1991 || ''The Addams Family'' || Wednesday Addams
|-
| 1993 || ''Addams Family Values'' || Wednesday Addams
|-
| 1995 || ''Casper'' || Kathleen "Kat" Harvey
|-
| 1995 || ''Now and Then'' || Roberta Martin
|-
| 1997 || ''The Ice Storm'' || Wendy Hood
|-
| 1998 || ''Buffalo '66'' || Layla
|-
| 1998 || ''The Opposite of Sex'' || Dede Truitt
|-
| 1999 || ''Sleepy Hollow'' || Katrina Van Tassel
|-
| 2000 || ''The Man Who Cried'' || Suzie
|-
| 2001 || ''Prozac Nation'' || Elizabeth Wurtzel
|-
| 2003 || ''Monster'' || Aileen Wuornos
|-
| 2006 || ''Black Snake Moan'' || Rae Doole
|-
| 2008 || ''Speed Racer'' || Trixie
|-
| 2021 || ''The Matrix Resurrections'' || Gwyn de Vere
|-
| 2022 || ''Monstrous'' || Laura
|}
{{Appendix}}
{{DEFAULTSORT:Ricci, Christina}}
[[Kategoria:Hende]]
[[Kategoria:Aktor]]
[[Kategoria:Estadonan Uni di Merka]]
oai18confo277x9e77sdo6vf06stc91
Universidat di Aoyama
0
7255
201600
167705
2026-08-22T17:18:57Z
Caribiana
8320
201600
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox universidad|variante=c}}
'''Universidat di Aoyama''' (青山学院大学) ta un institushon akadémiko situá na [[Tokyo]], [[Hapon]].
[[Category:Universidat]]
s03u9hl97cjydv9h050astxzze5zj73
Usuario:Caribiana/Sandbox/Kladblok
2
7580
201612
201457
2026-08-22T19:03:23Z
Caribiana
8320
201612
wikitext
text/x-wiki
''__NOINDEX__''
* [[AIOF]] - [[Afroarubano]] - [[Proteccion di Consumidor]] - [[Scooting Aruba]] - [[Tratado fronteriso Hulanda-Venezuela]] - [[Dekreto real]] - [[Clinton Whitfield]] -[[Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba]] (SVGA) - [[Yudansa pa desaroyo]] - [[Piet Kasteel]] - [[Representante di Hulanda na Aruba, Kòrsou i Sint Maarten]] - [[Nigel Maduro]] - [[derechista (politika)]] -
----------------
{{Variante|a}}
{{infobox edificio
| nomber = Cas oficial di Gezaghebber di Aruba
| adres = skina ''L.G. Smith Blvd'' y Maria Christinastraat
| pais = {{ABW}}
| localisa_na = [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]
| cercania =
| area =
| funcion_original = Residencia di gezaghebber (1931-1986)
| funcion_actual = reemplasa pa Cas Ceremonial
| architect = DOW Curaçao, K.K. van der Heide
| encarga =
| piso = 2
| zoom = 16
| imagen2 =
}}
'''Cas di Gezaghebber''' ta referi na e residencia ofisial di e [[Lista di Gezaghebber di Aruba|Gezaghebber di Aruba]], un funcion cu a wordo crea na .. y aboli na 1986. Durante e periodo aki tabatin dos edificio cu a fungi como cas di gezaghebber: e prome den cercania di e actual Plaza Daniel Leo y e di dos tabata situa na skina di [[L.G. Smith Boulevard]] y [[Maria Christinastraat]], ambos na na [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]. E ultimo cas di gezaghebber a wordo demoli na 1986 pa habri paso pa e residencia ofisial nobo di [[Gobernador di Aruba]].<ref name="Bouwen">{{cite book|last1=Van der Klooster|first1=Olga|last2=Bakker|first2=Michel|title=Bouwen op de Wind: Architectuur en Cultuur van Aruba|publisher=Stichting Libri Antilliani|location=Bloemendaal|year=2007|page=70|isbn=978-90-75238-19-8}}</ref>
==Historia==
Antes di 1929, e Gezaghebber di Aruba tabata uza un edificio mas bieu situá den e centro di Oranjestad, serka di e actual [[Plaza Daniel Leo]]. E edificio aki, cu tabata originalmente un cas i oficina pa e Commandeur di Aruba, tabata na uso for di alrededor di 1830. Despues cu e Gezaghebber a muda for di e edificio na 1929, e edificio a wordo usa komo un kazerna pa mariniers.<ref>HUIS GEZAGHEBBER eerste onderdak voor mariniers op Aruba. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 09-12-1965, p. 11. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462489:mpeg21:p011</ref><ref>VERGADERING van den KOLONIALEN RAAD. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 20-12-1930, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010280991:mpeg21:p001}}</ref> E edificio a wordo demoli na 1949.<ref name="Gabinete">{{cite web |url=https://www.gouverneuraruba.com/cas-ceremonial-di-gobernador |title=Cas Ceremonial di Gobernador |publisher=Kabinet van de Gouverneur van Aruba |access-date=21 di augustus 2026}}</ref>
--------
'''Cas di Gezaghebber''' tabata e residencia ofisial entre 1929 y 1985 di e [[Lista di Gezaghebber di Aruba|Gezaghebber di Aruba]]. E tabata situa na [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]], na skina di [[L.G. Smith Boulevard]] y [[Maria Christinastraat]], riba e mesun tereno unda awe ta ubica [[Cas Ceremonial di Gobernador]]. E edificio a wordo construi na 1929 y a wordo demoli na 1986 pa habri paso pa e residencia ofisial nobo di [[Gobernador di Aruba]].<ref name="Bouwen">{{cite book|last1=Van der Klooster|first1=Olga|last2=Bakker|first2=Michel|title=Bouwen op de Wind: Architectuur en Cultuur van Aruba|publisher=Stichting Libri Antilliani|location=Bloemendaal|year=2007|page=70|isbn=978-90-75238-19-8}}</ref>
==Historia==
Antes di 1929, e Gezaghebber di Aruba tabata uza un edificio mas bieu situá den e centro di Oranjestad, serka di e actual [[Plaza Daniel Leo]]. E edificio aki, cu tabata originalmente un cas i oficina pa e Commandeur di Aruba, tabata na uso for di alrededor di 1830. Despues cu e Gezaghebber a muda for di e edificio na 1929, e edificio a wordo usa komo un kazerna pa mariniers.<ref>HUIS GEZAGHEBBER eerste onderdak voor mariniers op Aruba. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 09-12-1965, p. 11. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462489:mpeg21:p011</ref><ref>VERGADERING van den KOLONIALEN RAAD. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 20-12-1930, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010280991:mpeg21:p001}}</ref> E edificio a wordo demoli na 1949.<ref name="Gabinete">{{cite web |url=https://www.gouverneuraruba.com/cas-ceremonial-di-gobernador |title=Cas Ceremonial di Gobernador |publisher=Kabinet van de Gouverneur van Aruba |access-date=21 di augustus 2026}}</ref>
Het vroegere gezaghebbershuis en -kantoor, gebouwd omstreeks 1830, afgebroken in 1949. Na 1929, toen gezaghebber Isaac Wagemaker verhuisde naar de nieuw gebouwde ambtswoning op de Klip (waar nu de woning van de Gouverneur staat) en een kantoor in gebruik nam in het zoge¬ naamde landskantorengebouw (nu het Archeologisch Museum), diende het als marinierskazerne. Naar de vroegere kazerne heet het plein, dat oorspronkelijk een straat was, nog altijd de Kazernestraat. Het oude gezaghebbershuis stond waar nu de Plaza Daniël Leo bij de Variety Store is.<ref>{{cite book|author=[[Johan Hartog]]|url=https://coleccion.aw/show/?BNA-DIG-ARUBIANA-0119&q=%22ambtswoning%22|title= Aruba in oude ansichtkaarten|publisher=Europese Bibliotheek|location=Zaltbommer|year=1974}}</ref>
Na 1929, Gezaghebber [[Isaac Wagemaker]] a laga construi un residencia oficial nobo na skina di L.G. Smith Boulevard y Maria Christinastraat. E edificio nobo a bira e di dos residencia oficial di Gezaghebber di Aruba.<ref name="Bouwen">{{cite web |title=Gezaghebberswoning hoek L.G. Smith Boulevard en Maria Christinastraat |publisher=Archival source |access-date=21 di augustus 2026}}</ref>
E diseño tabata konsistí di un edificio di dos piso ku un plan di piso kasi kuadrá i un zolder bou di un dak prominente. Pa duna e edificio un aparensia mas representativo, e dak tabata cubrí cu panchinan di ceramica. E residencia tabata dispone di fasilidatnan moderno pa su tempo, inkluyendo un baño, cushina y espacio pa personal.<ref name="Bouwen" />
Entre e personanan den funcion cu a biba i traha den e residencia tabatin [[Lindoro Kwartsz]], Frederik Beaujon, [[Oscar Henriquez]], [[Jossy Tromp]] y [[Pedro Bislip]].<ref name="Gabinete" /><ref>[https://coleccion.aw/show/?AMIGOE-1963-05-10&q=%22ambtswoning%22 Gezaghebber in ambtswoning], [[Amigoe]] (10 di mei 1963)</ref>
== Demolicion ==
Despues cu Aruba su [[Status Aparte]] a drenta na vigor dia 1 di januari 1986, e pais a haya su propio Gobernador mientras e funcion di gezaghebber a stop di existi. E residencia di Gezaghebber na Maria Christinastraat a wordo demoli pa permití e construccion di un residencia ofisial nobo pa e [[Gobernador di Aruba]].<ref name="Gabinete" />
Construccion di e residencia nobo a cuminsa na 1985. E edificio cu a remplasá e Cas di Gezaghebber a bira e residencia oficial di e prome Gobernador di Aruba i awe ta conoci komo [[Cas Ceremonial di Gobernador]].<ref name="Gabinete" />
== Importancia historico ==
Cas di Gezaghebber (1929–1986) tabata un edificio importante den e historia di gobernacion na Aruba. Durante mas cu mey [[siglo]], e tabata sirbi como residencia y luga di trabou di e maximo representante di gobierno colonial y, despues, di gobierno di [[Antias Hulandes]] na Aruba.
Aunke e edificio mes no ta existí mas, su sitio a sigui tin un funcion oficial. E actual Cas Ceremonial di Gobernador, construí riba e mesun tereno, ta sigui sirbi pa actividadnan oficial di e pais.
== Bronnen ==
* Kabinet van de Gouverneur van Aruba, ''Cas Ceremonial di Gobernador''.<ref name="Gabinete" />
* Informashon arkitektoniko i historiko tokante e residencia di Gezaghebber na L.G. Smith Boulevard i Maria Christinastraat.<ref name="Bouwen" />
[[Kategori:Edifisionan di Aruba]]
[[Kategori:Historia di Aruba]]
[[Kategori:Edifisionan demoli]]
[[Kategori:Oranjestad]]
==Cas di Gezaghebber (1931-1986)==
Case di Gezaghebber (1931-1986) tabata e residensia ofisial di e Gezaghebber di Aruba na skina di LG Smith y Maria Christinastraat y tabata e di dos cas oficial di gezaghebber na Aruba, despues di e cas cu tabata situa na Plasa Daniel Leo.<ref name="Gabinete"/>
Gezaghebberswoning hoek LG Smith Boulevard en Maria Christinastraat na Oranjestad.
Deze woning (1931, schetsontwerp) werd door DOW Curacao ism K.K. van der Heide ontworpen.<ref name="Bouwen">[[Olga van der Klooster]] & Michel Bakker, ''Bouwen op de Wind: Architectuur en Cultuur van Aruba'', Stichting Libri Antilliani (2007), pag. 70.</ref>
E tabatin un plan di piso kasi kuadrá, dos piso, i un zolder ku un dak imponente. Pa duna e edifisio mas atrakshon ainda, el a wòrdu ekipá ku tegelnan di dak di serámika karu. E residensia tabata ekipá ku e fasilidatnan mas moderno pa su tempu. Tabatin un baño ku un baño. Esaki ta remarcabel, como cu ainda no tabatin un red di suministro di awa potabel publico durante e periodo ey. Hende tampoko no tabata kushiná mas den fogon pero riba un stoof den kushina kontra e muraya patras di kas. Na man robes di e entrada tabatin un edifisio chikitu ku tabata kontené un garashi, un kamber di strika i un kamber chikitu di biba pa e kriá.<ref name="Bouwen"/>
Despues cu Aruba a adkiri Status Aparte na 1986, e residencia a wòrdu basha abou pa haci espacio pa e residencia oficial nobo di e prome gobernador di Aruba. E tabata okupá na 1987.<ref name="Bouwen"/>
===Antiguo Cas di Gezaghebber===
Den historia di Aruba, tabatin dos edificio principal cu a fungi como e “Cas di Gezaghebber” (ambtswoning) prome cu Aruba a haya su Status Aparte na aña 1986. E prome Cas di Gezaghebber (1830 – 1929) tabata situa caminda awe ta Plaza Daniel Leo, banda di e area di tiendanan den centro di Playa. A construi e edificio rond di aña 1830 originalmente como cas y oficina pa e Commandeur di Aruba. Na aña 1948, e nomber a cambia oficialmente pa Gezaghebber. Na aña 1929, e Gezaghebber a muda for di eynan. E cas a bira un marinierskazerne. Pa e motibo aki, e caya ey a haya e nomber di Kazernestraat. A basha e edificio abao na aña 1949.<ref name="Gabinete"/>
E di dos Cas di Gezaghebber (1929 – 1986) ta precisamente unda awendia ta e Cas Ceremonial, situa na Maria Christinastraat 2 na Oranjestad. Gezaghebber Isaac Wagemaker a laga construi e ambtshuis nobo aki na aña 1929 pasobra e prome cas tabata bieu caba. Tur e ultimo gezaghebbernan di Aruba, manera ta Lindoro Kwartsz, Oscar Henriquez, Jossy Tromp y Pedro Bislip, a biba y traha den e cas aki. Na fin di aña 1985, a basha e cas aki abao pa habri paso pa un edificio hopi mas grandi y moderno. E luga aki awe ta e Cas Ceremonial di Gobernador di Aruba.<ref name="Gabinete">[https://24ora.com/gabinete-di-gobernador-a-tuma-maneho-di-cas-ceremonial-over/ Gabinete di Gobernador a tuma maneho di Cas Ceremonial over], [[24ora]] (20 di augustus 2026)</ref>
{{Appendix}}
tweede versie Case
==Historia==
Antes di 1931, e Gezaghebber di Aruba tabata usa un residencia mas bieu situá den e centro di Oranjestad, serka di e actual [[Plaza Daniel Leo]]. E edificio aki a wordo construi alrededor di 1830 originalmente komo cas i oficina pa e Commandeur di Aruba. Na 1931?, e Gezaghebber a muda pa un residencia nobo i e edificio bieu a wordo usa komo kaserna di mariniers. E edificio a wordo demoli na 1949.<ref name="Gabinete">{{cite web
|url=https://www.gouverneuraruba.com/cas-ceremonial-di-gobernador
|title=Cas Ceremonial di Gobernador
|publisher=Kabinet van de Gouverneur van Aruba
|access-date=21 di augustus 2026
}}</ref>
== Construccion ==
Gezaghebber Isaac Wagemaker a laga construi e nobo residencia ofisial na 1929, pasobra e anterior residencia tabata bieu. E edificio tabata e di dos residencia oficial di Gezaghebber na Aruba.<ref name="Bouwen" />
E edificio tabata diseña ku un plan di piso kasi kuadrá, dos piso i un zolder bou di un dak prominente. Pa duna e residencia un aparensia mas representativo, e dak tabata cubrí ku tegelnan di dak di serámika.<ref name="Bouwen" />
E residencia tabata disponé di fasilidatnan moderno pa su tempu. Entre otro, e tabatin un baño, un kushina i diferente espasion pa personal. Na man robes di e entrada tabatin un edificio chikitu cu tabata kontené un garashi, un kamber di strika i un kamber chikitu pa e kriá.<ref name="Bouwen" />
E diseño i e fasilidatnan di e residencia ta duna un bista di e manera di biba i e nivel di komfort cu tabata konsiderá moderno na Aruba na e prome mitar di siglo 20.<ref name="Bouwen" />
== Gezaghebbers==
Durante su periodo komo residencia oficial, e edificio a sirbi komo cas i lugá di trabou pa diferente Gezaghebber di Aruba. Entre nan tabata Lindoro Kwartsz, Frederik Beaujon, Oscar Henriquez, Jossy Tromp i Pedro Bislip.<ref name="Gabinete" />
== Demolishon==
Na final di 1985, e residencia di Gezaghebber a wordo demoli pa habri paso pa un edificio nobo, mas grandi i moderno, cu lo sirbi komo residencia oficial di e prome Gobernador di Aruba.<ref name="Bouwen" />
E demolishon a tuma luga den e periodo di transishon pa [[Status Aparte]]. Dia 1 di januari 1986, Aruba a bira un pais autonomo dentro di e [[Reino di Hulanda]] i a haya su propio Gobernador. E residencia nobo a bira e residencia oficial di e Gobernador di Aruba.<ref name="Gabinete" />
==Sitio actual==
E tereno unda e Cas di Gezaghebber tabata para ta ainda den uso oficial. E residencia nobo construi riba e mesun sitio a wordo transformá despues na e [[Cas Ceremonial di Gobernador]], cu awe ta sirbi pa audiensianan, recepcionnan i otro actividadnan oficial di Gobernador.<ref name="Gabinete" />
==Importansia historiko==
Cas di Gezaghebber tabata un edificio importante den e historia administrativa i arkitektoniko di Aruba. Durante mas cu mei siglo, e sitio tabata konektá ku e funcion di e maximo autoridad gubernamental na Aruba.
Aunke e edificio di 1929 no ta existí mas, e historia di e sitio a continua ku e construccion di e residencia di Gobernador despues di Aruba a haya su Status Aparte. E cambio di un residencia di Gezaghebber pa un residencia di Gobernador ta reflehá e transformashon institushonal di Aruba den 1986.
---------------
{{Variante|a}}
{{infobox edificio
| adres = skina ''L.G. Smith Blvd'' y Maria Christinastraat
| pais = {{ABW}}
| localisa_na = [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]
| cercania =
| area =
| funcion_original = Residencia di gobernador
| funcion_actual = Cas ceremonial di gobernador
| architect = Associated Architects Aruba NV
| encarga =
| piso = 2
| zoom = 16
| imagen2 =
}}
'''Cas Ceremonial''' ta un edificio situa na skina .. cu ta pertenece na Gabinete di Gobernador pa uzo como luga .... El a wordo construi na 1986 y a sirbi entre 1987 y 2004 como residencia oficial di [[Gobernador di Aruba]].
== Cas ceremonial di Gobernador ==
Construccion di residencia oficial di Gobernador di Aruba na Maria Christinastraat 2 na Oranjestad a cuminsa na 1985. t
Na 1986, Aruba a haya e status di un pais dentro di Reino. E prome Gobernador di Aruba tambe a sinta e aña ey.
E prome dos Gobernantenan di Aruba, Sr. F.B. Tromp y Sr. O. Koolman, tabata residencia den e residencia oficial durante nan gobernacion. Gobernador Refunjol no a haci uzo di esaki, pendiente e renobacion di e edificio.
E renobacion y modernisacion di Residencia di Gobernador a keda cla na 2015 pa su uso actual como cas di recepcion ceremonial: Cas Ceremonial di Gobernador. E edifisio ta wòrdu usá pa Gobernador pa oudiensia i resepshonnan ofisial di dignatarionan.
Obranan di arte
Como parti di e layout actual, diferente pintura y panelnan di tegel presta di Agencia di Herencia Cultural di Hulanda, como tambe obranan presta di artistanan local, ta exhibi temporalmente den Cas Ceremonial.<ref>https://www.gouverneuraruba.com/cas-ceremonial-di-gobernador Cas ceremonial di Gobernador]</ref>
== Historia ==
* Reeds in 1943 werd er gepleit voor de bouw van een ambtswoning op Aruba voor de Gouverneur, die toen zetelde op Curacao en bij verblijf op Aruba doorgaans in een middenstandswoning logeerde. Een voorstel van de Raad van Politie Aruba, gesteund door de Koloniale Staten met als voorzitter [[John Horris Sprockel]].<ref>Ambtswoning Gouverneur.. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 30-04-1943, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010401589:mpeg21:p004</ref>
*De kosten van de ambtswoning werden in 1984 geraamd op 1,1 miljoen Nedelandse gulden.<ref>Minister De Koning aan Tweede Kamer: Kosten gouverneurswoning en kantoor Aruba; 2,5 miljoen. "Amigoe". Curaçao, 21-12-1984, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643124:mpeg21:p005</ref>
* E residencia oficial di Gobernador, situa na Maria Christianastraat 2 riba e sitio di e residencia bieu di Gezaghebber, a wordo diseña pa e firma di arkitecto Associated Architects Aruba NV y construi pa e compania di construccion y comercio Bohama Aruba NV. E instalashonnan eléktriko a wòrdu suministrá dor di Elcoa, e pintura dor di ASA, e instalashon di airco dor di KTBA, i e sistema di alarma dor di Marathon, miéntras ku Connar a hasi e trabounan di plomeria. Gastonan di construccion preparatorio a wordo cobra riba e presupuesto di Gabinete pa Antias Hulandes y Asuntonan Arubano y a suma na mas o menos 660.000 florin.<ref name="Overdracht">Bij bezoek koningin Beatrix Ambtswoning van de gouverneur van Aruba officieel overgedragen. "Amigoe". Curaçao, 21-11-1986, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641865:mpeg21:p006</ref>
E piso abou di e residensia ofisial ta alohá prinsipalmente e kambernan representativo, inkluyendo un salon di resepshon i un sala di kome chikitu, i tambe un estudio. E cuartonan priva di gobernador y su famia ta situa na e piso mas ariba. Varios kamber pa personal, i tambe un garashi, fasilidatnan di laba paña i un tualèt, ta alohá den e anekso. E diseño di e propiedat a tene kuenta ku e gobernador lo mester por ta anfitrion di resepshonnan chikitu di te ku 30 persona paden. Pa resepshonnan mas grandi, por hasi uso di e patio situá patras di e residencia.<ref name="Overdracht"/>
Dia 21 di november 1986 cas residencial di gobernador di Aruba door de staat der Nederlanden aan het land Aruba in eigendom overgedragen.<ref name="Overdracht"/>
-----
===Tocante Cas Ceremonial di Gobernador===
E Cas di Gobernador di Aruba, conoci awe oficialmente como Cas Ceremonial di Gobernador, tin un historia mara estrechamente na e Status Aparte di Aruba. E edificio aki ta situa na Maria Christinastraat 2 na Oranjestad y tin un funcion oficial y historico hopi importante pa e pais. Na aña 1985 a cuminsa cu e construccion di e edificio. Antes tabata situa eynan e Cas di Gezaghebber (e cas di e maximo autoridad prome cu Status Aparte), cual a wordo basha abao na 1986 pa habri paso pa e residencia nobo. E cas nobo aki tabata un regalo di Hulanda na Aruba den cuadro di nos Status Aparte. Na aña 1986, ora Aruba a adkiri su status como pais autonomo dentro di Reino, e prome Gobernador, Felipe B. Tromp, a asumi su puesto y a drenta biba den e cas. E di dos Gobernador, Olindo Koolman, tambe a biba den e residencia oficial aki durante su periodo. Ora Gobernador Fredis Refunjol a asumi e funcion na aña 2004, el a dicidi di no biba den e cas. E edificio tabata den necesidad structural pa un renobacion grandi y profundo. Despues di a completa e trabounan grandi di reconstruccion y renobacion na aña 2015, e cas a haya su nomber y funcion actual: Cas Ceremonial di Gobernador. Desde e momento ey, no ta uz’e mas pa biba, sino exclusivamente pa eventonan protocolario.
Eventonan cu lo tuma luga den e edficio aki ta entre otro, audiencia y recepcion den forma di ricibi ministernan, embahadornan, delegacionnan internacional y otro funcionarionan halto di Estado. Ceremonianan oficial manera huramentacion di huesnan, ministernan y e sitio caminda ta duna e Condecoracionnan Real (Lintjesregen) anualmente.
Cu e acuerdo nobo aki Pais Aruba y Gabinete di Gobernador a firma un convenio di erfpacht pa e propiedad aki. Cu esaki, Gabinete di Gobernador a keda structuralmente encarga cu e edificio, locual ta garantisa un uzo mas eficiente, sostenibel y conservacion di su balor historico pa futuro.<ref name="Gabinete">[https://24ora.com/gabinete-di-gobernador-a-tuma-maneho-di-cas-ceremonial-over/ Gabinete di Gobernador a tuma maneho di Cas Ceremonial over], [[24ora]] (20 di augustus 2026)</ref>
Funcion Actual di e Edificio
===Antiguo Cas di Gezaghebber===
Den historia di Aruba, tabatin dos edificio principal cu a fungi como e “Cas di Gezaghebber” (ambtswoning) prome cu Aruba a haya su Status Aparte na aña 1986. E prome Cas di Gezaghebber (1830 – 1929) tabata situa caminda awe ta Plaza Daniel Leo, banda di e area di tiendanan den centro di Playa. A construi e edificio rond di aña 1830 originalmente como cas y oficina pa e Commandeur di Aruba. Na aña 1948, e nomber a cambia oficialmente pa Gezaghebber. Na aña 1929, e Gezaghebber a muda for di eynan. E cas a bira un marinierskazerne. Pa e motibo aki, e caya ey a haya e nomber di Kazernestraat. A basha e edificio abao na aña 1949.<ref name="Gabinete"/>
E di dos Cas di Gezaghebber (1929 – 1986) ta precisamente unda awendia ta e Cas Ceremonial, situa na Maria Christinastraat 2 na Oranjestad. Gezaghebber Isaac Wagemaker a laga construi e ambtshuis nobo aki na aña 1929 pasobra e prome cas tabata bieu caba. Tur e ultimo gezaghebbernan di Aruba, manera ta Lindoro Kwartsz, Oscar Henriquez, Jossy Tromp y Pedro Bislip, a biba y traha den e cas aki. Na fin di aña 1985, a basha e cas aki abao pa habri paso pa un edificio hopi mas grandi y moderno. E luga aki awe ta e Cas Ceremonial di Gobernador di Aruba.<ref name="Gabinete">[https://24ora.com/gabinete-di-gobernador-a-tuma-maneho-di-cas-ceremonial-over/ Gabinete di Gobernador a tuma maneho di Cas Ceremonial over], [[24ora]] (20 di augustus 2026)</ref>
------------------------------
{{Variante|a}}
{{Infobox organisacion | variante = a
| tipo = organisacion gubernamental ''sui generis''
| nomber = Aruba Tourism Authority
| funda = 2011
| director = Ronella Croes
| obhetivo =
| origina_di = Arubaanse Toeristenbureau
| sede = L.G. Smith Blvd.
| stad = [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]
| pais = {{ABW}}
| funda =
| termina =
| presidente =
| personal =
| miembro_di =
| commons =
| website =
}}
'''Aruba Tourism Authority''' (ATA, Autoridad di Turismo di Aruba) ta e organisashon oficial di mercadeo y maneho di destinacion (DMMO) pa Aruba, funcionando como e entidad central responsabel pa uni interesnan turistico entre stakeholder y partnernan riba isla y pafo di e isla.<ref name="about"/>[2] E rol aki ta encera coordinacion di mercadeo di destinacion, desaroyo di destinacion, y asociacionnan di destinacion pa sostene e ecosistema turistico en general.<ref name="about">[https://www.ata.aw/about About us], ata.aw</ref>
ATA ta opera bao di un status ''sui generis'', estableci dia 1 di januari 2011, como un entidad huridico independiente unico dentro di sector publico. E structura aki ta otorga e organisacion autonomia y flexibilidad pa actua na bienestar di Aruba y su comunidad, mientras cu e ta keda ancra den gobernacion publico. E cuadro sui generis ta permiti ATA pa unifica un diversidad di stakeholdernan di turismo y sigui tuma decision independiente pa un maneho di destinacion efectivo.<ref name="ATA"/>
Den e capacidad aki, ATA ta cumpli cu rolnan defini entre otro marketeer (promoviendo Aruba como destinacion), co-creator (colaborando riba iniciativanan turistico), conector (vinculando stakeholdernan), y autoridad (dunando supervision den asuntonan turistico). E ròlnan aki ta sostené su funshonnan sentral di uni interesnan, fomentá asosiashonnan, i duna direkshon stratégiko pa desaroyo di turismo.[1][2]
ATA ta wòrdu dirigí pa CEO Ronella Croes.<ref name="about"/> E organisashon ta mantené un sede lokal na Aruba ku ofisinanan adishonal na Hulanda, Colombia, i Merka pa sostené su alkanse mundial.<ref name="ATA">[https://www.gobierno.aw/aruba-tourism-authority-sui-generis-15-ana-construyendo-turismo-duradero Aruba Tourism Authority Sui Generis 15 aña construyendo turismo duradero], gobierno di Aruba (13 di januari 2026)</ref>
== Historia ==
Den decada 1920, economia di Aruba tabata conta cu un pilar economico basa riba [[Lago Oil & Transport Company|refineria Lago]]. Despues di [[Di Dos Guera Mundial|Segundo Guera Mundial]], despues cu [[turismo]] y biahe a cuminsa bira mas popular, a cuminsa mira e posibilidad pa explora e sector di turismo na Aruba.
Cu establecimento di Aruba Tourist Commission, consistiendo di diferente comerciante local, a percura pa un plan pa expansion di infrastructura pa por acomoda e necesidad di e bishitante. Den cara di adversidad, Aruba a cambia su enfoke pa turismo, resultando den desaroyo y proyectonan importante.
E promoshon di turismo na Aruba a cuminsa formalmente cu e establecimento di Comision di Turismo di Aruba na 1947, un entidat crea pa promove y dirigi desaroyo di turismo riba e isla bou di liderazgo di Ernst Bartels.[7]<ref name="tourism">[https://www.aruba.com/us/our-island/history-and-culture/aruba-tourism Aruba tourism], aruba.com</ref>
=== 1953-1985 ===
Na 1953, e comision a wordo reorganisa den Oficina di Turismo di Aruba (ATB), un instancia gubernamental modesto cu tabata consisti di apenas dos empleado: Ernst Bartels komo hefe i Casper Wever como su asistente.<ref name="tourism"/> ATB a concentra su esfuersonan riba mercadeo di Aruba como destinacion, particularmente dirigi riba e mercado di [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]].
Un logro clave den e sector turistico emergente di Aruba tabata e apertura di Caribbean Hotel na 1959, e isla su prome hotel di resort di varios piso, cu a atrae jet-setternan internacional y a yuda establece Aruba su reputacion pa hospitalidad.<ref name="tourism"/>
Durante añanan 1980, mehorashonnan di infrastruktura a sostené ekspanshon di turismo, inkluyendo un estudio amplio di seis luna kondusí na 1983 dor di e firma Sasaki Associates ku sede na Merka den kolaborashon ku instansianan gubernamental. E estudio a identifiká e koredor kostal di Oranjestad pa California Point komo e zona turístiko prinsipal, loke ta kondusí na invershonnan dirigí den kamindanan, liñanan di awa i otro utilidatnan pa permití desaroyo di resort na gran eskala miéntras ta protehá áreanan ambiental sensitivo.<ref name="tourism"/>
Aruba su ekonomia tabata dependé pa hopi tempu riba e Refineria di Zeta di Lago komo su dunadó di trabou prinsipal for di añanan 1920, pero su seramentu na 1985 a kousa un kambio desisivo den direkshon di turismo komo e impulsor ekonómiko dominante di e isla.<ref name="tourism"/>
Na aña 1953 Aruba Tourist Commission a cambia di maneho y a sigui bou di nomber di Aruba Tourism Bureau. Aki ta caminda cu a conoce gran baluartenan den historia di e industria di turismo caminda cu Aruba por a conta cu un sector turistico evoluciona, caminda a percura pa reforsa economia local y fomenta intercambio cultural. Aruba Tourism Bureau a conta cu un temporada entre aña 1953 te cu 1985, danki na maneho di directornan Michael Kuiperi, sigui pa Odulio Bertrando ‘Beti’ Arends y finalmente Roderick ‘Rory’ Arends.
=== 1985-presente ===
Na aña 1985, Aruba Tourism Bureau a hiba un transformacion y a bira Aruba Tourism Authority, bou di guia di Remigio Wever, Jan van Nes y Myrna Jansen-Feliciano, kendenan a percura pa un maneho di turismo duradero durante temporada stabiel y durante temporada di desafio.<ref>[https://awemainta.com/wp-content/uploads/2024/02/AM240221.pdf Ta rindi honor na tur ex-director di Aruba
Tourism Bureau y Aruba Tourism Authority], Awemainta (21 di februari 2024) </ref>
Establece oficialmente dia 1 di yanüari 2011, komo un entidat públiko úniko sui generis evolushonando for di e eks Ofisina di Turismo, ATA ta operá ku outonomia pa impulsá prosperidat ekonómiko miéntras ta priorisá preservashon di medio ambiente, integridat cultural, y bienestar di komunidat bou di su propósito núkleo di enrikesé kalidat di bida di Aruba pa medio di maneho responsabel.<ref name="ATA"/>
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo= }}
{{References}}
}}
---------------
== Historia di ATA ==
Den decada 20, economia di Aruba tabata conta cu un pilar economico dependiente di Refineria Lago. Despues di Guera Mundial II, despues cu turismo y biahe a cuminsa bira mas popular, a cuminsa mira e posibilidad pa explora e sector di turismo na Aruba. Cu establecimento di Aruba Tourist Commission, consistiendo di diferente comerciante local, a percura pa un plan pa expansion di infrastructura pa por acomoda e necesidad di e bishitante. Den cara di adversidad, Aruba a cambia su enfoke pa turismo, resultando den desaroyonan y proyectonan importante.
Na aña 1953 Aruba Tourist Commission a cambia di maneho y a sigui bou di nomber di Aruba Tourism Bureau. Aki ta caminda cu a conoce gran baluartenan den historia di e industria di turismo
caminda cu Aruba por a conta cu un sector turistico evoluciona, caminda a percura pa reforsa economia local y fomenta intercambio cultural. Aruba Tourism Bureau a conta cu un temporada entre aña 1953 te cu 1985, danki na maneho di directornan Michael Kuiperi, sigui pa Odulio Bertrando ‘Beti’ Arends y finalmente Roderick ‘Rory’ Arends. Na aña 1985, Aruba Tourism Bureau
a hiba un transformacion y a bira Aruba Tourism Authority, bou di guia di Remigio Wever, Jan van Nes y Myrna Jansen-Feliciano, kendenan a percura pa un maneho di turismo duradero durante
temporada stabiel y durante temporada di desafio.<ref>https://awemainta.com/wp-content/uploads/2024/02/AM240221.pdf Ta rindi honor na tur ex-director di Aruba
Tourism Bureau y Aruba Tourism Authority], Awemainta (21 di februari 2024) </ref>
* Ronella Croes, CEO di ATA desde 2010?
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo= }}
{{References}}
}}
---------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''AIOF''' (Aruba Investment and Development Fund) ta un fondo nacional di inversion y desaroyo di Aruba, cu tin como meta pa crea un mecanismo permanente pa financia proyectonan strategico cu ta contribui na crecemento economico, diversificacion economico y progreso social di Aruba na largo plaso.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20260620.pdf Parlamento lo trata prome Fondo di Inversion y Desaroyo di Aruba otro siman], BDA (20 di juni 2026)</ref>
AIOF ta un iniciativa cu gobierno AVPFUTURO ta considera como un di e pilarnan
principal di su programa di gobernacion. E fondo nacional di inversion y desaroyo tin como meta pa crea un mecanismo permanente pa financia proyectonan strategico cu ta contribui na crecemento economico, diversificacion economico y progreso social di Aruba na largo plaso.
Prome cu e tratamento publico den Parlamento, gobierno a contesta un total di 229 pregunta presenta door di miembronan di Parlamento tocante e proyecto di ley ''Landsverordening Algemeen Investerings- en Ontwikkelingsfonds''.
E idea pa crea un fondo nacional di inversion no ta nobo.
Desde cu gobierno AVP-FUTURO a drenta gobierno na maart 2025, e coalicion a identifica e creacion di un fondo di inversion como un prioridad. Durante e preparacion di presupuesto nacional pa 2026, gobierno a reserva Afl. 50 miyon como inversion inicial pa pone e fondo traha unabes cu Parlamento aproba e ley.
Segun e propuesta, AIOF lo enfoca riba inversionnan den varios sector considera esencial pa desaroyo sostenibel di Aruba. Entre e areanan cu tin prioridad tin enseñansa, innovacion, energia renovable,
resiliencia climatico, gobierno digital, vivienda sostenibel, infrastructura y desaroyo di sectornan economico nobo.
{{Appendix}}
Despues di un debate extenso dia 23? di juni 2026 den Parlamento di Aruba, un mayoria minimo den Parlamento (11 voto na fabor y 9 contra) a aproba e Landsverordening Algemeen Investeringsen Ontwikkelingsfonds (AIOF), un ley cu ta crea Aruba su prome Fondo General di Inversion y Desaroyo. Segun gobierno, e fondo lo forma un herment financiero permanente pa permiti planificacion y financiamento di inversionnan publico riba un base multianual. <ref>https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20260626.pdf</ref>
Otro elemento cu gobierno a pone enfasis riba dje ta e evaluacion independiente cu e ley
ta prescribi. Despues di cinco aña cu e drenta na vigor, un comision di experto lo evalua
e efectividad di AIOF y entrega un rapport na Parlamento y CAft.
Maneho di AIOF lo cay bao di responsabilidad comparti di Minister di Asuntonan
General y Minister di Finanzas. E fondo lo tin su propio presupuesto, cu lo ta separa di Presupuesto di Pais Aruba.
Arends-Reyes a splica cu e beneficio mas grandi di AIOF ta cu recurso destina pa inversion lo keda separa di gastonan regular di gobierno.
Gobierno AVP-FUTURO a anuncia oficialmente diaranson atardi, cu Aruba awor tin su propio Fondo General di Inversion y Desaroyo (AIOF). Un total di 11 parlamentario a vota pa e ley pasa. Segun Minister di Finansa, Geoffrey Wever, e fondo aki lo yuda financia proyectonan importante cu ta contribui na bienestar y desaroyo di Aruba a largo plaso.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/37860 Wever: Fondo di inversion AIOF awor ta realidad pa financia proyectonan importante], 24 di juni 2026</ref>
[[:Kategoria:Sociedad]]
------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Afroarubano''' of '''Afrorubiano''' ta Arubianonan di ascendencia predominantemente Africano. Afro-Arubano ta un grupo etnico minoritario na Aruba, representando 15% di e poblacion di Aruba.[1] Hopi Afro-Arubano ta biba den e di dos ciudad mas grandi di Aruba, San Nicolaas, situa na e punta zuid di e isla.[2]
Miéntras ku Aruba tabatin afrikanonan sklabisá,[3] nan tabata den kantidatnan mas chikitu ya ku e isla tabatin masha tiki plantashon basá riba katibu debí na su tera malu i klima seku.[4] Mayoria di Afro-Arubanonan awendia ta bini di islanan i nashonnan den Karibe serkano manera Sint Maarten, Repúblika Dominikana, Sürnam, Guyana, Haiti, Jamaica, Trinidad i Tobago, Grenada, Curaçao, Saba, Sint Eustatius, e Antia Menor i Sur Amérika.[5]
== Historia ==
{{Wak articulo|Mira tambe: [[Historia di Aruba]]|pr=}}
Afro-Arubanonan a yega Aruba den tres ola.<ref>{{Cite web |last=Redactie |date=2023-08-03 |title='African influence clearly visible on Aruba' {{!}} Caribbean Network |url=https://caribbeannetwork.ntr.nl/2023/08/03/african-influence-clearly-visible-on-aruba/ |access-date=2024-12-27 |website=caribbeannetwork.ntr.nl |language=en-US}}</ref>
Durante e era kolonial, afrikanonan sklabisá tabata wòrdu transportá pa Aruba dor di kolonistanan hulandes,<ref>{{cite web | url=https://www.myscience.org/en/news/wire/history_of_slavery_on_aruba_and_st_eustasius_online-2023-ru | title=History of slavery on Aruba and St. Eustasius online | date=29 June 2023 }}</ref> ounke no na gran kantidat ya ku e hulandesnan (i promé ku nan, e spañónan) tabata konsiderá Aruba muchu seku pa plantashonnan na gran eskala.[8] Papiamentu, e idioma komun awor di e islanan ABC,<ref>{{Cite web |title=Language and education on the ABC islands |url=https://www.researchgate.net/publication/300471435}}</ref><ref>{{Cite web |title=Papiamentu |url=https://www.hawaii.edu/satocenter/langnet/definitions/papiamentu.html#:~:text=Papiamentu%20probably%20emerged%20from%20the,spread%20to%20Bonaire%20and%20Aruba. |access-date=2025-06-02 |website=www.hawaii.edu}}</ref> ta data di por lo ménos 300 aña i ta basá predominantemente riba strukturanan lingwístiko afro-portugues kombiná ku vokabulario i influensianan di idiomanan spañó, wèst afrikano, hulandes, ingles i idiomanan amerindio.<ref>{{cite web|url=http://www.smithsonianmag.com/travel/destination-hunter/north-america/caribbean-atlantic/aruba/aruba-history-heritage.html |title=Aruba – History and Heritage |publisher=[[Smithsonian Institution]] |access-date=2013-06-20}}</ref><ref>{{Citation |title=Aruba |date=2025-03-25 |work=The World Factbook |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/aruba/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250330035846/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/aruba/ |url-status=dead |archive-date=March 30, 2025 |access-date=2025-03-30 |publisher=Central Intelligence Agency |language=en}}</ref> Papiamentu a yega Aruba for di Kòrsou. Promé ku siglo 20, mayoria di e Arubianonan pretu probablemente a yega liber òf sklabisá for di Kòrsou òf for di Afrika via Kòrsou, òf desendiente di migrantenan anterior for di Kòrsou, ku histórikamente tabata un di e hafnan di komersio di katibu hulandes mas grandi den Karibe.[13]
Migrashon na eskala chikí for di Kòrsou, i for di otro islanan den Karibe, pa Aruba a sigui despues di emansipashon. Katibunan no a forma un kultura Afro Karibense separá i despues di emansipashon na 1863, katibunan anterior a integrá den e sosiedat liber rápidamente (Alofs 2003a.
Durante henter [[siglo 20|siglo binti]], hopi imigrante for di Antias Britániko (esta for di Trinidad i Grenada), Sint Maarten, Saba, Sint Eustatius, i otro islanan a establesé nan mes na [[San Nicolas]], esta pa traha den e industria petrolero di Aruba. Hopi a trese nan idioma krioyo i dialektonan ingles lokal pa e cuidad,[14] desaroyando despues den loke awe ta konosí komo Ingles di San Nicolaas (tambe konosí lokalmente komo Ingles di Bush, Ingles Sani, Ingles We, Papiamentu di Pueblo etc.).[15][16][17][18][19]
Den siglo 21, mayoria di e imigrantenan di descendiente Afrikano mas recien pa Aruba ta bini di un entrada nobo di migrantenan laboral Haitiano, Surinameño, Kurasoleño i Dominikano.[20]
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Historia di Aruba]]
-----
Afrorubiano ta residentenan di Aruba cu ta rastrea nan ascendencia te na Africa sub-Sahariano, primordialmente pa medio di e descendientenan di hendenan esclavo treci pa colonizadornan Hulandes den siglo 17 y despues imigrantenan di otro islanan di Caribe. Contrario na hopi teritorio Caribense, Aruba su economia tabata carece di plantacionnan na gran escala, resultando den un poblacion esclaviza relativamente chikito cu nunca a surpasa 21% di e total di habitantenan, cu esclavitud aboli na 1863, liberando apenas 496 individuo. Esaki a kondusí na e desaroyo di un kultura di kampesino distinto bou di Afro-Arubanonan liberá, sentra riba agrikultura na eskala chikí, peska i migrashon laboral di temporada, miéntras ku meskla ku poblashonnan indígena di Caquetio i Oropeo a krea un núkleo Mestizo-Krioyo mesklá ku ta definí gran parti di e komposishon étniko di Aruba.[1][2]
Den siglo 20, e deskubrimentu di zeta den añanan 1920 a atraé olanan signifikante di trahadónan afro-karibense di paisnan manera Trinidad, Barbados, Jamaica i Haiti, ku a yena funshonnan den e refinerianan i gradualmente a elevá nan status sosioekonómiko riba e poblashon tradishonal pa mitar di siglo. E migrantenan aki, huntu ku imigrashon kontinuo mará na e kambio pa turismo despues di 1985, a enrikesé e sosiedat pluralista di Aruba, ku awor ta konsistí di mas ku 40 nashonalidat, ounke tenshonnan étniko de bes en kuando ta surgi entre residentenan establesé pa hopi tempu i yegadanan mas nobo, inkluyendo gruponan afro-karibense di stereotipo relashoná ku kriminalidat. Afro-Arubanonan awendia ta kontribuí prominentemente na sektornan manera konstrukshon, hospitalidat i trabou doméstiko, ku hende muhé di Haiti i Jamaica frekuentemente empleá komo kuido di kas; nan ta forma un kalkulashon di 15% di e poblashon komo Arubiano Pretu, ku un meskla mas amplio Oropeo/Am
--------------
{{Variante|a}}
{{infobox organisacion | variante = a
| nomber = Scouting Aruba
| abrevia =
| imagen = WikiProject Scouting fleur-de-lis trefoil.svg
| funda = April 23, 2000.
| pais = {{ABW}}
| sede =
| afilia =
| presidente =
| tipo =
| obhetivo = desaroyo di
| lema = ''Wees paraat''
| cantidad_miembro =
| koepel =
| europeo =
| internacional = Interamerican Region of the World Organisation of the Scout Movement
| website = https://www.facebook.com/ScoutingAruba
}}
'''Scouting Aruba''' ta e organisacion nacional di scouts Arubano, funda na 2000.
== Historia ==
E ta comparti un historia comun cu e otro Antiyanan Hulandes te na e separacion politico di e isla for di Hulanda. Scouting Aruba ta un Full Member of the Interamerican Region of the World Organisation of the Scout Movement.
Scouting Aruba ta consisti di 13 grupo, dividi den 3 distrito. Tin un grupo di Scout pa hende ku limitashon mental i físiko. Scouting Aruba tin 456 miembro te ku 2021.[1]
Scoutnan na Aruba ta participa den hopi campamento den Caribe, hopi biaha nan ta biaha cu boto pa campa riba islanan den cercania hunto cu Scoutnan di paisnan bisiña.
Riba 27 di febrüari 2016, World Scout Committee a rekonosé Scouting Aruba komo e Organisashon Nashonal di Scout di Aruba i a otorgá esaki Miembresia Kompleto di WOSM ku derecho di voto.[2] E sertifikado di miembresia a wòrdu presentá na e organisashon den e di 41 Konferensia Mundial di Scout, ku a wòrdu kondusí na Baku di Azerbaijan na 2017.
Programa i idealnan
Kastor-edat 5 pa 7 (mucha hòmber i mucha muhé)
Yunan di edat 7 pa 10 (sekshonnan miksto ta eksistí)
Scoutnan di edat 10 pa 14 (sekshonnan miksto ta eksistí)
Eksploradónan-edat 15 pa 18 (mucha hòmber i mucha muhé)
Rovers-edat 18 pa 23 (mucha hòmber i mucha muhé)
E Lema Scout ta Sea Prepara, Semper Prepara na Papiamento, y Weest Paraat na Hulandes.
E emblema di Scouting Aruba ta consisti di simbolonan di Scouting y colornan cu ta coresponde cu e bandera di Aruba. E dos streanan di sinku punto ta wòrdu kita for di e Fleur-de-lis i pone riba otro. E logo ta diseñá pa Sr. Juan Martijn.[3]
-----------------
{{Variante|a}}
{{infobox organisacion | variante = a
| nomber = Scouting Aruba
| abrevia =
| imagen = WikiProject Scouting fleur-de-lis trefoil.svg
| funda = April 23, 2000.
| pais = {{ABW}}
| sede =
| afilia =
| presidente =
| tipo =
| obhetivo = desaroyo di
| lema = ''Wees paraat''
| cantidad_miembro =
| koepel =
| europeo =
| internacional = Interamerican Region of the World Organisation of the Scout Movement
| website = https://www.facebook.com/ScoutingAruba
}}
'''Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen''' (Asosiashon di Guia, PNA) ta un organisashon nashonal di guia den [[Karibe Hulandes]].
== Historia ==
E prome guianan riba Curaçao a cuminsa na Mei 1930 bao di e bandera di Dutch Girl Guides Guild. Esaki pronto a bira e Gremio di Guides di Niernan Hulandes Curaçao. E kantidat di miembronan a krese den transkurso di añanan ku sosten di NPG. Na 1967, NPG a entrega un peticion na Region di Hemisferio Occidental di WAGGGS encuanto si por establece un colaboracion cu Dutch Girl Guides Guild Curaçao pa asina logra un miho alineacion cu e organisacion su ubicacion geografico. Gremio Scout Hulandes Curaçao a bira un organisacion independiente na aña 1972. Cinco aña despues, e organisacion su nomber a wordo cambia pa Gremio Scout di Antiyas Hulandes. E Girl Scouts i Guides a plama den henter e isla. Desde mei 1993, tin un seccion pa muchanan di 4 pa 6 aña, esta e Elvitas. Esaki tabata na honor di Sra. Norma Elisabeth-Galaraga, kende tabata e prome Guia riba e isla pa tuma e Promesa. Na aña 1995 a kuminsá un sírkulo pre-Brown i un sírkulo di Brownie na isla di Boneiru, tambe bou di organisashon di Girl Scout Guild di Antia Hulandes. Durante e di 35 konferensha di WAGGGS na Hong Kong na 2014, e organisashon a risibí su nòmber aktual, Asosiashon di Guia PNA. E organisashon aktualmente tin 11 grupo (10 riba Kòrsou, 1 riba Boneiru) ku un total di 220 miembro na 2017. E Asosiashon di Guia PNA ta miembro di Asosiashon Mundial di Girl Guides i Girl Scouts. E organisashon tambe ta afiliá na e Vilashon Karibense pa Guia.<ref>https://nl.scoutwiki.org/Asosiashon_di_Guia_PNA </ref>
----
en.wiki:
'''Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen''' (PNA, Asosiashon di Guia di Mucha muhé di Antia Hulandes) ta e organisashon nashonal di Guia di Antia Hulandes anterior. E ta sirbi 461 miembro (te ku 2003). Fundá na 1930, e organisashon pa mucha muhé so a bira un miembro asosiá di e Asosiashon Mundial di Guia di Mucha Muhé i Scout Muhé na 1978 i miembro kompletu na 1981.
E ta sirbi 461 miembro den 11 grupo di Guia, 10 grupo di Guia na Kòrsou, 1 na Boneiru, niun na Sint Maarten, Saba i Sint Eustatius.<ref name="PNA">{{cite web |url=http://pnagirls.tripod.com/ |title=Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen |publisher=Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen |accessdate=2010-08-05 |archive-date=2019-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190119111111/http://pnagirls.tripod.com/ |url-status=dead }}</ref>
[[File:Collectie NMvWereldculturen, TM-10021662, Repronegatief 'Een groep padvindsters', fotograaf niet bekend, 1947.jpg|right|thumb|Girl Scouts na Corsou, 1947]]
==Programa i idealnan ==
E asosiashon ta dividí den kuater sekshon segun edat;[1]
Elvita - di edat 4 pa 7
Kabouter - edatnan di 8 pa 10 aña
Guia Menor - edatnan di 11 pa 14
Mayor di Guia - di 15 pa 18 aña
E Lema di Girl Scout ta Sea Prepara, Sea Preparado na Papiamento, y Weest Paraat na Hulandes.
E badge di e Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen ta basa riba e badge di ex organisacion di Girl Scouts Hulandes, Het Nederlands Padvindsters Gilde. E badge ta konsistí di un strea di dies punto pa e dies liñanan den e lei di Girl Scouts riba un Trefoil pa Girl Scouting/Guide.
Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen ta comparti nan sede cu Scouting Antiano y otro ex organisacionnan hubenil di Antiyas Hulandes.
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Karibe Hulandes]]
------------------
{{Databox}}
'''Proteccion di consumidor''' ta referi na e totalidad di esfuerso y medida destina pa proteha hende den nan rol como [[consumidor]] di producto of servicio. E ta inclui legislacion y hurisprudencia (ley di consumidor) y tambe funcionnan delega pa gobierno na organisacionnan di consumidor (e movemento di consumido). E meta di proteccion di consumidor ta pa garantisa e calidad di producto y servicio, pa preveni consumidornan di sufri daño fisico, psicologico of economico door di e producto of servicionan cu nan ta consumi, y pa optene reparacion y compensacion pa daño unabes sufri como resultado di consumo.
== Ley di consumidor ==
Legislacion di consumidor ta encera tur ley y regulacion crea pa proteccion di consumidor. Specificamente, ley di consumidor tin como meta “pa proteha e consumido den su relacion cu e productor-bendedo pa asina restaura e balansa economico y legal entre nan dos.”<ref name="Witte">{{Cite book |last=De Witte |first=Mieke |coauthors=An Vermeersch |date=2004 |title=Europees consumentenrecht |url=https://books.google.com/books?id=xHWDsYbbr78C&pg=PA13 |location=Antwerpen |publisher=Maklu |page=13 |isbn=9789062159611 |accessdate=11 juni 2018|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230618075706/https://books.google.com/books?id=xHWDsYbbr78C&pg=PA13|archiefdatum=2023-06-18}}</ref> El a wordo desaroya pa mehora e posicion huridico di consumidornan verso productornan ora esaki a resulta necesario den e di dos mita di [[siglo 20|siglo binti]] cu e ascenso di e sociedad consumido. Derecho di consumidor ta pues un ramo di ley relativamente nobo, cu tin biaha no ta ni wordo reconoce como un ramo di ley separa. Pesey e ta un amalgama di reglanan cu por wordo clasifica den e dominio priva, publico y criminal.<ref name="Witte"/>
=== Aruba ===
Minister di Finansa, Asunto Economico y Sector Primario, mr. Geoffrey Wever ta anuncia cu riba Dia Internacional di Consumidor 15 di maart 2026 e “Landsverordening bestuursrechterlijke handhaving consumentenbescherming” lo drenta na vigor. E ley aki lo fortifica di manera significativo e proteccion di consumidor y ta duna Aruba Fair Trade Authority (AFTA) un rol importante den supervision y aplicacion di e ley pa proteha derechonan di consumidor.<ref>[https://24ora.com/awe-ley-di-consumidor-ta-drenta-na-vigor-na-aruba/ Awe Ley di Consumidor ta drenta na vigor na Aruba], [[24ora]] (15 di maart 2026)</ref>
Proteccion di consumidor ta un pilar importante di e maneho economico di Gabinete AVP- FUTURO. Manera palabra den Programa di Gobernacion 2025- 2028 riba pagina 34 “lo introduci e ley di proteccion di consumidor pa proteha e consumidor y crea un mercado mas transparente y husto. Lo presenta e ley aki na Parlamento y implementa door di Aruba Fair Trade Authority”. Despues cu Parlamento a trata y aproba e ley (''Landsverordening bestuursrechtelijke handhaving consumentenbescherming'') riba 18 di juni 2025,<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/aruba/31326-wetgeving-bescherming-consumenten-aangenomen Wetgeving bescherming consumenten aangenomen], [[Antilliaans Dagblad]] (24 di juni 2025)</ref> via un decreto nacional di 27 di februari 2026, e ley di proteccion di consumidor lo drenta na vigor riba 15 di maart 2026, riba Dia Internacional di Consumidor.
* Aruba Fair Trade Authority (AFTA)<ref>[[Dick Drayer]], [https://www.aruba.nu/nieuws/consument/83940/aruba-zet-grote-stap-met-consumentenbescherming Aruba zet grote stap met consumentenbescherming], aruba.nu (24 di december 2025)</ref>
=== Corsou ===
Ley di consumidor na [[Kòrsou|Corsou]] ta wordo influencia door di tanto legislacion local komo derecho hulandes, ku ta konta pa Kòrsou como pais konstituyente denter di Reino. Derechonan di consumidor na Corsou ta wòrdu protehá dor di un kombinashon di regulashonnan lokal, regulashonnan hulandes, i kuadro internashonal.<ref>https://www.lawgratis.com/blog-detail/consumer-law-curacao-netherlands</ref>
E legislacion primario ku ta regla protekshon di konsumidó na Kòrsou ta encera, e Codigo Civil di Corsou, Le di Protekshon di Konsumidó (Wet Consumentenbescherming), y regulacionnan di [[Union Oropeo|Union Europeo]] y legislacion Hulandes:
Organisacionnan:
* Fundashon pa Konsumidó Curaçao
* Stichting Consumenten Belangen Curaçao<ref>https://www.curacao.nu/nieuws/nieuws-van-bonaire-curacao/41127/oprichting-stichting-consumenten-belangen-curacao</ref>
=== Hulanda ===
E Ley di Implementashon riba e Modernisashon di e Direktiva di Protekshon di Konsumidó, ku ta prohibí, entre otro kosnan, e publiká òf tin post di revishonnan falso riba internèt, a drenta na vigor dia 28 di mei 2022. E ley a cambia Buki 6 di e Kódigo Sivil, e Lei di Enforsamentu di Protekshon di Konsumidó i e ley di Preis[3][4][6][6]
=== Merca ===
Na [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] un variedad di ley tanto na nivel federal como estatal cu ta regula asuntonan di consumidor for di cuminsamentu di siglo 20. Entre nan ta e Ley Federal di Kuminda, Remedi i Kosmetika, Lei di Práktikanan di Kobransa di Debe Hustu, e Lei di Raportahe di Krédito Hustu, Lei di Bèrdat den Prestamo, Lei di Fakturashon di Krédito Hustu, i e Lei di Gramm–Leach–Bliley. Leinan federal di protekshon di konsumidó ta wòrdu enforsá prinsipalmente dor di e Komishon Federal di Komersio, e Ofisina di Protekshon Finansiero di Konsumidó, e Atministrashon di Kuminda i Remedi, i e Departamentu di Hustisia di Merca.
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Economia]]
[[:Kategoria:Sociedad]]
Protekshon di konsumidó ta referí na e totalidat di medidanan, politika i institushonnan destina pa protehá hende den nan rol komo konsumidó di produkto òf servisio. Esaki ta inkluí legislashon i hurisprudensia (ley di konsumidó), asina tambe aktividatnan di gobièrnu i organisashonnan di konsumidó ku ta defendé interes di publiko.
E meta di protekshon di konsumidó ta pa:
garantisá kalidat i seguridat di produktonan i servisionan
prevení ku konsumidónan sufri daño físiko, sikológiko òf ekonómiko
promovê transparensia den merkado
asegurá posibilidat di reparashon òf kompensashon ora daño a sosodé
Protekshon di konsumidó ta konsiderá un elemento importante den politika ekonómiko i regulashon di merkado.
Derecho di konsumidó
Derecho di konsumidó ta e ramo di ley ku ta trata relashonnan entre konsumidónan i produsentenan òf bendedónan. Legislashon di konsumidó ta intenta reduci e desequilibrio ku por eksistí entre e dos parti, pasobra produsentenan generalmente tin mas informashon i poder ekonómiko ku konsumidónan.<ref>[1]</ref>
Derecho di konsumidó a desaroyá principalmente den segunda mitar di siglo binti, den paralelo ku e ekspanshon di e llamada sociedad di konsumidó. E rama aki di ley ta relativamente nobo i, den hopi sistema hurídiko, e ta forma un kombinashon di regla di:
derecho privá (kontraktnan i responsabilidat)
derecho públiko (regulashon di merkado)
derecho penal (sanksion kontra fraude òf praktikanan ilegal)
Instrumentonan di protekshon
Medidanan di protekshon di konsumidó por inkluí, entre otro kosnan:
regulashon riba seguridat di produktonan
obligashon pa informashon klaro i etiketahe
protekshon kontra publicidat engañoso
regla riba garantia i devolushon di produktonan
supervison di merkado dor di autoridatnan públiko
Ademas, organisashonnan di konsumidó por asistí publiko ku informashon, konseho i representashon den konfliktonan ku empresanan.
Protekshon di konsumidó segun pais
Aruba
Na Aruba, protekshon di konsumidó ta wòrdu fortifiká ku introdukshon di legislashon spesífiko. Parlamento di Aruba a aproba e Landsverordening bestuursrechtelijke handhaving consumentenbescherming riba 18 di juni 2025.<ref>[3]</ref>
Via un decreto nasional di 27 di februari 2026, e ley aki lo drenta na vigor riba 15 di maart 2026, coincidiendo ku Dia Internashonal di Konsumidó. E ley ta duna e Aruba Fair Trade Authority (AFTA) un rol importante den supervision i enforsamentu di derechonan di konsumidó.<ref>[2]</ref>
E introdukshon di e ley tabata parti di e Programa di Gobernashon 2025–2028, ku a enfatisá kreashon di un merkado mas transparente i hustu.
Kòrsou
Na Kòrsou, protekshon di konsumidó ta basa riba un kombinashon di legislashon lokal i influensia di derecho hulandes. Komo pais konstituyente den Reino di Hulanda, hopi prinsipionan di derecho di konsumidó hulandes tin influensia riba e sistema legal di Kòrsou.<ref>[5]</ref>
Regulashonnan relevante por inkluí:
Kódigo Sivil di Kòrsou
legislashon lokal tokante protekshon di konsumidó
influensia di norma internashonal i europeano
Organisashonnan lokal ku ta defendé interes di konsumidó ta inkluí:
Fundashon pa Konsumidó Curaçao
Stichting Consumenten Belangen Curaçao<ref>[6]</ref>
Hulanda
Na Hulanda, derechonan di konsumidó ta fortemente influensiá dor di legislashon di Union Europeo. Un ehèmpel reciente ta e Wet implementatie modernisering consumentenbescherming, ku a drenta na vigor dia 28 di mei 2022.
E ley aki a introducí, entre otro kosnan:
prohibishon di revishonnan falso riba internet
regla mas estrikto pa transparensia di prijs
mas protekshon kontra praktikanan komersial engañoso
E legislashon aki a modifica, entre otro, Buki 6 di e Kódigo Sivil hulandes i e ley di enforsamentu di protekshon di konsumidó.<ref>[3]</ref>
Estados Unidos
Na Estados Unidos, protekshon di konsumidó ta regula dor di un gran kantidat di ley federal i estatal. Entre e mas konosí tin:
Federal Food, Drug, and Cosmetic Act
Fair Debt Collection Practices Act
Fair Credit Reporting Act
Truth in Lending Act
Fair Credit Billing Act
Gramm–Leach–Bliley Act
Enforsamentu di e leyinan aki ta wòrdu realisá prinsipalmente dor institushonnan manera:
Federal Trade Commission (FTC)
Consumer Financial Protection Bureau (CFPB)
Food and Drug Administration (FDA)
Department of Justice (DOJ)
Mira tambe
Konsumidó
Derecho di konsumidó
------------------
{{infobox persona | variante = c
| nomber = René van Nie
| nomber completo = René Gerrit Anton van Nie
| fecha nacemento= [[1 di yanüari|1 di januari]] [[1939]]
| luga nacemento = {{NLD}}
| fecha fayecimento= [[23 di mei]] [[2017]]
| luga fayecimento = {{ABW}}
| causa morto = paro cardiaco
| residencia =
| alma mater =
| ofishi = cineasta, director di cine, periodista, escritor
| periodo activo =
| conoci pa = ''Kind van de Zon'' (1975)
| lenga literario = Hulandes
| website =
}}
{{DEFAULTSORT:Nie, René van}}
[[:Kategoria:Direktor di sine]]
[[:Kategoria:Eskritor]]
[[:Kategoria:Hulanda]]
[[:Kategoria:Aruba]]
-------------------
== Cas floria ==
titel van dit verslag is "Het erfgoed en de betekenis van de versierde <<"Cunucuhuizen op Aruba">>. Dit rapport is toegevoegd aan de bestaande nationale erfgoedcollectie, maar er zullen brochures beschikbaar zijn voor openbaar gebruik. Studenten hebben toegang om ze te gebruiken voor schoolpresentaties of spreekbeurten.
Dit rapport is gemaakt door Romy van Vuren, een stagiair van de Universiteit van Utrecht, onder begeleiding van mevrouw Webb-Kock. Dit rapport bevat gedetailleerde informatie over de betekenis van de symbolen op de versierde huizen op Aruba, de namen van de siermetselaar gespecialiseerd in deze techniek, geschiedenis en architectuur van Aruba. Het bevat ook een lijst van de versierde huizen op Aruba.
Er zijn meer dan 200 prachtig versierde huizen met een verscheidenheid aan symbolen zoals: gordijnfiguur, ster, bloem, vogelbek en halvemaan enz. De term voor deze versierde huizen is "bloemrijke huizen" of "versierde huizen".
Meer informatie vindt u in deze flyer en bij de Departamento Arubiana.
Zie ook:
• boek Bouwen op de Wind
Cas Floria of Cas decora zijn zeer bijzondere versierde huizen op Aruba, die mogelijk alleen op Aruba voorkomen.
Het is een unieke bouwstijl die dateert van rond het einde van de 19e tot het begin van de 20ste eeuw. Decoraties werden gemaakt met een extra pleisterlaag en later van cement.
Versierde gevellijsten met symbolen die mogelijk afkomstig zijn van indianen. Deze verklaring is onwaarschijnlijk. De symbolen werden puur ter decoratie aangebracht op de woning, sommige symbolen hebben een betekenis.
1920 - Cas floriá a cuminsa na Aruba, esta e adorno bunita di figura di cortina, strea, flor, pico di parha, medio luna, etc. na rand di heut ofna skina di cas. E promé cas cu a haña e adorno aki tabata di Bernardo Eman Croes na Pos Chikito. Dos Metsla di Noord, Julian (Janchi) Christiaans y Goy Semeleer a tmha e cas aki na aña 1920 y a duné e adorno di flor bou di heut y di clos pilar na e skinanan. Pesey na e casnan na Pos Chikito y Sabana Basora tin masha hopi. Por tin mas o menos 200 pa 300 cas na Aruba y e floriamento aki te na aña 1944. Janchi Christiaans tabata un discipulo di su tata Hose Christiaans y di famia Donati. Famia Donati a dorna hopi cas figurci di cortina, directamente cu man y sin usa patronchi, manera Janchi Christiians despues tabata usci. Awor tin cdgun cas cu ta wordu trahá, estilo Arubicmo cu tambe ta usa e floriamento aki pa mentené nos cultura.
--------
[[File:Caribbean maritime boundaries map.svg|thumb|Mapa di e frontera maritimo di [[Karibe Hulandes|Caribe Hulandes]].]]
E '''frontera Reino Hulandes-Fransia''' ta referi na e fronteranan entre [[Reino Hulandes]] y [[Fransia]] den nan respectivo teritorionan den [[Laman Karibe|Lama Caribe]]. Esaki ta trata di fronteranan di tera y maritimo entre [[Sint Maarten]] y Fransia ([[Sint Maarten (Fransia)|Saint Martin]]); Sint Eustatius y Fransia, y entre Saba y Fransia.
== Historia ==
Reino Hulandes tin un frontera ku Fransia riba e isla di Sint Maarten, tabatin un frontera ku Fransia na Suramérika entre 1815 i 1975 – promé ku independensia di Sürnam – i tabatin un frontera ku Fransia na Europa entre 1815 i 1830/39 – promé ku independensia di Bélgika.
Aunke Hulanda tin frontera solamente cu Belgica y Alemania na Europa, Reino Hulandes tambe ta comparti un frontera cu Francia.
E frontera aki ta pasa dor di e isla di Sint Maarten, un di e tres Islanan di Biento (SSS). Na 1648, Fransia i Repúblika Hulandes a bai di akuerdo pa dividí Sint Maarten den un porshon franses i un porshon hulandes, loke a keda formalisá den e Tratado di Concordia. E tratado aki a stipulá ku e parti sùit di e isla tabata pertenesé na Hulanda i e parti nort na Fransia. E tratado a inkluí akuerdonan riba un zona ekonómiko, asistensia mutuo den kaso di atakenan, i un presensia militar riba e isla.[8] Sinembargo, e Tratado di Concordia no ta menciona of establece un frontera. Sinembargo, áreanan importante (na e tempu ei) ta dividí.[9]
Apesar di e Tratado di Concordia, Sint Maarten lo a cambia di man varios biaha mas. Entre 1648 i 1816, e porshon hulandes lo a wòrdu okupá pa periodonan kòrtiku tres biaha mas pa e inglesnan i kuater biaha pa e fransesnan.[8]
Despues ku Bélgika a haña independensia (1830/1839), Reino Hulandes a pèrdè su frontera ku Fransia na Europa. Despues ku e relashonnan entre Hulanda i Fransia a keda normalisá na 1839, e dos paisnan a negoshá un tratado nobo, e Konvenshon Franco-Hulandes di 1839. E tratado aki lo a reafirmá algun provishon di e Tratado di Konkordia, komo ku e vershonnan original di e Tratado di Konkordia a bai pèrdí.[10]
== Sint Maarten ==
E frontera nashonal na Sint Maarten ta un frontera habrí, ounke e área no ta forma parti di e Zona di Schengen. Reino Hulandes y Republica Frances ta mantene nan mesun control na frontera ora un hende yega e isla. Pa garantisá konfidensialidat mutuo di e kòntròlnan di frontera aki, duana hulandes ta permití pa patruyá awanan franses i duana franses ta permití pa patruyá awanan hulandes. Sinembargo, e servisionan respektivo no ta permití pa tuma akshon den awanan di otro. Si wardakosta hulandes opservá algu den awanan franses rònt di Saint-Martin, e mester alertá outoridatnan franses, i vise vèrsa.
Pa haci posibel control di pasaheronan aereo cu ta drenta, Reino Hulandes y Republica Frances a cera e tratado di control di frontera na aeropuertonan di Sint Maarten na 1994. E tratado aki no a drenta na vigor te na 2007, ya cu e Estadonan General Hulandes prome a spera un posicion cla di e Estadonan di Antiyas Hulandes.
Na 2016, e Tratado entre Gobièrnu di Reino Hulandes i Gobièrnu di Repúblika Franses tokante delimitashon marítimo den Karibe a keda konkluí, ku ta regulá e fronteranan marítimo hulandes-franses rònt di Sint Maarten, Saba, i Sint Eustatius.[11]
Na 2023, 207 aña despues di e tratado di 1816, e frontera di tera a wòrdu establesé sin ambiguidat den e Tratado entre e Gobièrnu di Reino Hulandes i e Gobièrnu di e Repúblika Franses tokante e demarkashon di frontera entre e Reino di Hulanda (Sint Maarten) i e Repúblika Franses (Saint-Martin)[12] ku awor ta definí definitivamente e tereno tambe rant. E tratado aki a sigui un disputa riba e frontera rònt di e pueblo di Oyster Pond[13] ku a kondusí na un disputa entre Hulanda i Fransia na 2016.[14] Sinembargo e tratado aki ainda no a drenta na vigor.
Algun di e fronteranan aki ta wòrdu establesé dor di tratadonan, pero no ta tur frontera marítimo den Karibe ta wòrdu establesé ofisialmente.
nl.wiki: Rijksgrens van Nederland
== Mira tambe ==
* [[Awanan teritorial]]
* [[Zona continuo]]
* [[Zona economico exclusivo]]
* [[Tratado di Frontera Reino Hulandes-Venezuela]]
[[:Kategoria:Geografia]]
[[:Kategoria:Karibe Hulandes]]
[[:Kategoria:Reino Hulandes]]
E pais autonomo di Sint Maarten tin, banda di un zona continuo chikito, solamente awanan teritorial, sin un EEZ propio.
E frontera marítimo entre Sint Maarten y e parti franses di e isla a wordo estableci door di un tratado entre Reino Hulandes y Fransia, firmá dia [[6 di aprel|6 di april]] [[2016]]. E tratado aki a drenta na vigor dia 1 di april 2017.
--------
=== Maneho ===
E maneho di e zonanan EEZ di Caribe Hulandes ta den man di Reino Hulandes, pero e derecho pa uza nan recurso marino ta comparti. Segun ''Rijkswet instelling exclusieve economische zone'' (Ley di Reino institucion zona exclusivo economico) di 2010, Hulanda (gobierno di Reino) tin e autoridad pa:
* proteha y maneha e ambiente marino;
* controla pesca, mineral y hidrocarburo den fondo marino;
* comparti y firma acuerdonan internacional referente e EEZ.
Pa e seis islanan mes e ley ta duna:
* derecho pa uza e recurso natural pa desaroyo di [[turismo]], investigacion y energia renovabel (por ehempel parke di biento of solar den lama);
* maneho di pesca den e awa teritorial (12 miya nautico rond di e isla);
* un rol consultativo den maneho di sostenibilidad di Reino.
E situacion aki ta un refleho di e structura special di Reino Hulandes: pa e awanan teritorial (12 miya nautico) e islanan tin competencia amplio, mientras pa e zona EEZ (te 200 miya nautico) e soberania final ta keda cu Reino.
== Mira tambe ==
* [[Awanan teritorial]]
* [[Zona economico exclusivo]]
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Reino Hulandes]]
[[:Kategoria:Venezuela]]
------------
Loke bo ta hasi pa Wikipedia na Papiamentu ta berdaderamente importante. Dor di forma e artíkulonan aki ku struktura sólido, idioma kla i profundidat kultural, bo ta yuda sigurá ku lektornan di Papiamentu tin akseso na e mesun kalidat di konosementu ku na ingles, hulandes òf spañó — pero ankrá den nan propio historia i bista di mundu.
Loke bo ta hasiendo ta bruha distansia ku pertenensia.
Asta for di leu, e trabou aki ta tene bo konektá ku Karibe Hulandes na un manera profundo i signifikante. Dor di dokumentá historia, kultura, símbolonan i memoria kolektivo na Papiamentu, bo no ta djis editá artíkulonan — bo ta salbaguardiá identidat i ta sigurá ku futuro generashonnan, unda ku nan por biba, por rekonosé nan mes den nan idioma i historianan.
Tin algu poderoso den kontribuí for di un distansia:
e ta mustra ku kultura no ta limitá pa geografia. E ta biba kaminda hende ta preokupá sufisiente pa kuid’é.
Bo satisfakshon ta bini di un lugá hopi real — esaki ta trabou di herensia. I e ta mustra apsolutamente den e kuido, presishon i rèspèt ku bo ta trese na kada artíkulo.
-------
Het driekantje is een driehoekig muntstuk ter waarde van vijftig cent. Bij gebrek aan pasmunt is in het begin van de vorige eeuw aan Cobus Naar, Papa Cochi genaamd, recht verleend dollarstukken te versnijden. Ze heten y o t i n cor t a, of ook wel placa di Shon Cochi. Ze behoren thans tot de zeer zeldzame munten.
------------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
{{Multiple image
| align = right
| total_width = 270
| border =
| header = '''Turismo krusero'''
| header_align = center
| perrow = 1/1/2
| image1 = RCI Sovereign of the Seas (cropped).jpg
| image2 = Carnival Sunshine Curacao 2014 (cropped).jpg
| caption1 = ''Sovereign of the Seas''
| caption2 = ''Carnival Sunshine''
| image3 =
| caption3 =
| image4 = Promenade on the Allure od the Seas (7710182244).jpg
| image5 = Overall room view of Sky Suite 1198 aboard the Celebrity Equinox (6686283819).jpg
| caption_align = center
| footer = Interior luhoso di un krusero i un kabina
| footer_align = center
}}
----------------
{{Variante|a}}
{{infobox persona |variante = a
| nomber = Clinton Whitfield
| nomber completo = Clinton Hathaway Whitfield
| ofishi = empresario
| distincion = Oficial den [[Orden di Oranje-Nassau]] <small>(1968)</small>
}}
'''Clinton Hathaway Whitfield''' (☆ [[1911]] na [[Sint Eustatius]] - † [[12 di yanüari|12 di januari]] [[1993]] na Aruba?) tabata un empresario Arubano, kende tabata pionero den industria turistico y dirigente di sector priva Arubano.
== Biografia ==
Clinton Whitfield a nace na Sint Eustatius y a muda pa [[Kòrsou|Corsou]] pa continua su estudio na nivel di Mulo.
El a cuminsa su carera profesional den servicio publico na Aruba. Despues di 13 aña di servicio el a cambia pa sector priva y a habri su tienda “Whitfield Dress Shop” den [[Caya G.F. (Betico) Croes]]. Segun cu e industria di turismo a crece el a expande cu tiendanan na varios lokalidad di hotel, particularmente na [[Palm Beach]].
Den e comunidad empresarial Arubano Whitfield tabata un figura yamativo. Como un “startupper” eminente el a laga su marca riba hopi organisacion Arubano como tambe internacional.<ref>Opstarter Arubaanse zakenleven overleden. "Amigoe". Curaçao, 13-01-1993, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644609:mpeg21:p005</ref> Na 1945 e tabata co-fundador di [[Aruba Trade & Industry Association]] (ATIA). Na 1950 el a wordo eligi como presidente di ATIA y a sirbi shete aña den e funcion aki. E tabata un miembro di directiva di Camara di Comercio (KvK) di 1951 pa 1975, interumpi solamente pa shete luna na 1963. E tabata internacionalmente orienta y a promove relacionnan cu paisnan den region: Venezuela, Colombia, Puerto Rico, Repúblika Dominikana i Trinidad & Tobago. El a representa KvK Aruba den e Camaranan di Comercio di America, un plataforma di 51 camara, cu tabata tin como meta fortalece e lasonan economico y baha e bareranan di comercio den [[Latinoamerica]] y Caribe. Na 1961 el a wordo eligi como presidente di Camara di Aruba y na juni di e aña ey a fungi como anfitrion pa e Convencion Anual di Camaranan di Comercio di Americas.
* gedurende 25 jaar Bestuurslid van de Kamer, waarvan 6 jaar in de functie van Voorzitter.
* "a blda miembro alavez vlce-presidente di Regentenraad di [[Horacio Oduber Hospital]].
J*3 30 ana senor Whitfield a duna vn contribucion valioso na e desarollo di nos hospitaal, pa cual nos ta masha agradecido.
* De Kiwanis Club van Aruba maakt met diep leedwezen het overlijden bekend van de heer CLINTON H. WHITFIELD in leven: Organisator "Charter Member" en gewezen voorzitter van de Kiwanis Club of Aruba; Gewezen "Lt. Governor" van Division 26 en Gewezen Governor van de Eastern Canada en Caribbean District van Kiwanis International; "Life Member" van Kiwanis International.<ref> Advertentie. "Amigoe". Curaçao, 16-01-1993, p. 13. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644612:mpeg21:p013</ref>
Na 1962 el a wòrdu eligi komo presidente di e Kámaranan di Komersio di e Amérika i a bishitá mas ku diesseis pais den Latino Amérika. For di 1964 pa 1967 Whitfield a wordo reeligi como presidente di Aruba Chamber. E tabata miembro fundado di Liaison trade committee Aruba-Curacao, presidente di Aruba Tourism Commission, vice-presidente di hunta di supervision di Aruven NV (desaroyador/doño di Aruba Caribbean Hotel), miembro di hunta di comisario di Stichting Ziekenverzorging Aruba (operador di hospital). Repetidamente Whitfield a wòrdu designá komo “delegado ofisial di komersio” pa representá gobièrnu Antiano den reunionnan di komersio na nivel internashonal. For di 1964 el a dedica su mes na e seccion Aruba di Kiwanis International, di cual e tabata fundado, prome presidente y despues eligi como gobernador regional. Na 1979 el a keda nombra den Conseho Consultativo di Antias Hulandes (Raad van Advies).
Whitfield a fayece na edad di 82 ana despues di un kebrante di salud. E tabata casa cu Louisa (Mosa) Whitfield-Davelaar.
== Honor ==
Pa su méritonan el a ricibi na 1968 un condecoracion real como Oficial (''officier'') den [[Orden di Oranje-Nassau]]. Kiwanis Club of Aruba ta otorga anualmente na e alumnonan sobresaliente di [[Colegio Arubano]] e ''Clinton Whitfield Outstanding Student Award''.<ref>{{citeer web|url=https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20250806.pdf|titel= A tene evento di entrega di Clint Whitfield Outstanding Student Awards|werk=Bon Dia Aruba|datum=2025-08-06|format=pdf}}</ref>
{{Appendix}}
Clinton Hathaway “Clint” Whitfield tabata un empresario y dirigente di sector priva Arubano. E a nase na Sint Eustatius na 1910 y a muda pa Aruba despues di su estudio na Korsou. Na Aruba el a trahá promé den servicio público, pero pronto a drenta den negoshi propio y a fundá Whitfield Dress Shop den Caya G.F. (Betico) Croes, cu eventualmente a crece cu varios sucursal den hotelnan di Palm Beach.
Whitfield tabata un pionero den desaroyo di turismo y comercio Arubano. El tabata co-fundador di Aruba Trade & Industry Association (ATIA) na 1945 y a sirbi komo su presidente durante hopi aña. El a forma parti di Camara di Comercio di Aruba, representando e isla den reunionnan internashonal di camaranan di comercio den Caribe y Latino-Amérika.
Aparte di su actividad empresarial, Whitfield tabata miembro fundadó di Kiwanis Club of Aruba y su prome presidente. Den 1968 el a wordo kondecorá komo Oficial den Orden di Oranje-Nassau pa su kontribushon na komunidat. E ta tambe rekorda pa e Clinton Whitfield Outstanding Student Award, otorgá anualmente na alumnonan sobresaliente di Colegio Arubano.
Clinton Whitfield a fayece na Aruba na 12 di januari 1993 na edat di 82 aña. E tabata casá cu Louisa (Mosa) Whitfield-Davelaar.
--
Got it — back to Clinton Whitfield only. I cleaned up the concise biography you wanted and added the two items you specified (longtime trustee of Horacio Oduber Hospital and member of the Raad van Advies). I kept it short, neutral and ready for Wikipedia/Papiamento use.
---
'''Clinton Hathaway Whitfield''' (☆ 1910, Sint Eustatius – † 12 di januari 1993, Aruba) tabata un empresario y dirigente prominente den sector privado di Aruba. Despues di su edukashon den Kòrsou, el a muda pa Aruba unda el a kominsá den serviciu públiko y despues a fundá su negocio, *Whitfield Dress Shop*, ku sucursales na zona hotelero di Palm Beach.
Whitfield tabata un pionero den desaroyo di turismo y comercio arubano. El tabata co-fundador di **Aruba Trade & Industry Association (ATIA)** (1945) i a sirbi komo su presidente. Tambe a ocupa diferente posishon den **Camara di Comercio di Aruba** y a representá Aruba den kontexthonan komersial internashonal den Latino-America y Karibe.
Ademas di su labor empresarial, Whitfield a kontribuí intensamente na servicionan komunidario. El tabata miembro fundadó di **Kiwanis Club of Aruba** i a sirbi como su presidente; el premio **Clinton Whitfield Outstanding Student Award** ta sigui rekonosé su kontribushon den edukashon.
Whitfield tambe tabata un miembro di largo durashon di e **Board of Trustees** di **Horacio Oduber Hospital**, un pos ku el a keda ocupa te su morto. Ademàs, el a forma parti di e **Raad van Advies** di Antias Hulandes, kontribuyendo na asesoria polítiko-komunitario.
Pa su merito den servisio komun i profesional, el a ricibí den 1968 e kondecorashon real **Oficial (Officier) den Orden di Oranje-Nassau**.
Clinton Whitfield a fayece na Aruba dia **12 di januari 1993** na edat di 82 aña. El tabata kasá ku **Louisa (Mosa) Whitfield-Davelaar**.
[[:Kategoria:Aruba]]
---------------
{{Variante|a}}
{{Infobox fabrica| variante = a
|nomber = Coastal Aruba Refining Company
}}
'''Coastal Aruba Refining Company''', miho conoci como '''Coastal''', tabata un refineria petrolero na [[San Nicolas]], Aruba, cu a opera entre 1991 i prinsipio di e aña 2001 como compania subsiadiario di The Coastal Corporation di Merca. E refineria tabata anteriormente conoci como [[Lago Oil & Transport Company]], y su reapertura na 1991 a representa un capitulo nobo den e historia industrial petrolero di Aruba.
[[Category:Empresa]]
[[Category:Aruba]]
[[Category:Historia]]
== Historia ==
Despues di e ciere di Lago Oil & Transport Company na maart 1985, e instalacion industrial grandi na San Nicolas a keda sin uso.
* el a pasa den man di Gobierno
* a cuminsa cu desmantelacion di e instalacionnan
Na aña 1989, The Coastal Corporation, un compania Merikano fundá pa empresario [[Oscar Wyatt|Oscar S. Wyatt Jr.]], a mustra interes pa reactiva e refineria.
Bou di e liderato di Wyatt y cu apoyo di Gobierno di Aruba, un acuerdo final pa reapertura di e refineria a wordo logra y oficialisa na 1991 bou di nomber Coastal Aruba Refining Company N.V.
, durante e gabinete di Henny Eman I i Nelson Oduber I. E refineria a haya un periodo di tax holiday pa stimula inversion, y a kambia nomber pa Coastal Aruba Refining Company N.V.
E acuerdo tabata inclui un tax holiday pa stimula e inversionnan grandi cu a sigui, manera e instalacion di dos ‘delay coker’ balora na mas cu 250 miyon dollar pa haci e refineria financieramente factibel y competitivo riba mercado internacional di productonan di petroleo. E reapertura di e refineria a duna centenares di hende empleo, directo y indirecto, y a reestablece e rol industrial di San Nicolas den economia Arubano.<ref>[https://www.facebook.com/permalink.php/?story_fbid=115369700292757&id=102193561610371&locale=ml_IN Caya Oscar Wyatt jr], Facebook - Nos Historia Nos Herencia (2020)</ref>
== Operacionnan ==
Durante su operacion, Coastal Aruba a introduce diferente mehoranan tecnico, inclui instalacion di dos delay coker units balora na mas cu US$250 miyon (fuente lokal necesaria). E modernisacion aki a permiti refineria pa procesa crudo mas pesado y compiti den mercado global di productonan di petroleo.
E refineria a duna trabou pa varios centenar di Arubanonan, tanto directo como indirekto, i a stimula e ekonomia di San Nicolas un biaha mas.
== Benta y ciere ==
Den 2001, despues di e retiro di Oscar Wyatt, The Coastal Corporation a wordo bende cu El Paso Natural Gas Company, cual a asumi e operacion den Aruba pa un periodo mas cortico. E operacion di Coastal Aruba eventualmente a caba poco despues, y e instalacion a pasa den man di otro manejadornan, inclui Valero Energy Corporation y mas laat Citgo Petroleum Corporation, cu a uz’e refineria te su ciere final den 2012.
Legado
E periodo di Coastal Aruba Refining Company ta considera un etapa transitorio pero importante den e historia di refineria di San Nicolas. A traves di e esfuersonan di Oscar Wyatt y su kompania, Aruba a logra reaktiva su refineria despues di seis aña di inaktividad.
Den 2013, como un forma di rekonosimentu, e Theaterstraat den San Nicolas a wordo renombra na Caya Oscar Wyatt Jr., den honor di fundador di Coastal Corporation.
== Referencia ==
“Oscar Wyatt pleads guilty in Iraq Oil-for-Food case.” United States Department of Justice, Press Release (2007).
Amigoe di Aruba, edicionnan di 1991 i 2013 (pa reaperura di refineria y cambio di nomber di caya).
“El Paso to acquire Coastal Corporation.” The New York Times, 2000.
Valero Energy Corporation Annual Report, 2005.
CITGO Aruba Refinery official history page (archival).
-------------------
{{infobox persona | variante = a
}}
'''Oscar Sherman Wyatt Jr.''' (☆11 di yüli 1924 na Beaumont, [[teksas|Texas]] – †8 di òktober [[2025]] na [[Houston]]) tabata un empresario [[Estadonan Uni di Amérika|Merikano]] y fundador di The Coastal Corporation. E tabata conoci pa su papel den e industria petrolero internacional y pa su relacion cu [[Aruba]] na fin di e añanan 1980, ora cu su compania a reactiva e refineria di [[Lago Oil & Transport Company|Lago]] bou di e nomber di Coastal Aruba.
== Biografia ==
Oscar Wyatt a nace den un famia humilde na Beaumont, Texas. Na edad di solamente 16 aña el a haya su licencia pa bula avion. El a studia na ingenieria mecanico na Texas A&M University. Durante Segundo Guera Mundial el a bandoná su estudio temporalmente pa drenta den servício militar y na edad di 21 aña, el a keda condecora como piloto di combate. Despues di guera, el a completa su estudio en preparacion pa un carera den industria petrolero.
Na 1950, Wyatt a cuminsa su propio negoshi den sector energetico. El a financia un compania chikito yama Hardly Able Oil Company, cu despues di tempo a desaroya den Coastal Oil & Gas Company, mas laat conoci como The Coastal Corporation. Bou di su liderato y vision, Coastal a crece pa bira un di e companianan di energia mas importante di Merca, cu operacionnan den petroleo, gas natural, transporte y refinamento.
Na fin di e añanan 1980, despues di e ciere di e refineria di Lago na 1985, Wyatt — via Coastal Corporation — a mustra interes pa reactiva e planta na [[San Nicolas]].<ref>{{citeer web|titel=Belangstelling bij twee firma's voor raffinaderij|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-06-15|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-10-14|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642628:mpeg21:p005}}</ref> Den e negociacionnan bou di e Gabinete Oduber I a yega na un acuerdo final, cu a resulta den reapertura di refineria na 1991.<ref>{{citeer web|titel=Na vijf jaar vloeit weer olie|werk=[[Amigoe]]|datum=1990-11-22|bezochtdatum=2025-10-14|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643956:mpeg21:p005}}</ref> E refineria a haya e nomber di "Coastal Aruba Refining Company".
Na 1997, Oscar Wyatt a retira como presidente di The Coastal Corporation, pero el a keda sirbi como presidente ehecutivo te na januari 2001, ora cu e compania a wordo bendi cu El Paso Natural Gas Corporation, bou cual compania e operacion di refineria na Aruba a continua pa un periodo relativamente corto prome cu esaki a pasa over pa Valero Energy Corporation.
Den 2007, Oscar Wyatt a wordo acusa di a haci pagonan ilicito pa [[Irak]] bou di e programa di Oil-for-Food di [[Nashonnan Uni|Nacionnan Uni]]. Den un corte federal na Manhattan el a admití cu compania a manda pagonan ilegal durante e sancionnan internacional contra Irak. El a ricibi un condena di prizon di un aña, cual el a cumpli cune na 2008.<ref>[https://web.archive.org/web/20080103173430/http://www.chron.com/disp/story.mpl/front/5420278.html Oscar Wyatt reports to prison in Beaumont], Houston Chronicle (2 di januari 2008)</ref>
Oscar Sherman Wyatt Jr. a fayece dia 8 di òktober 2025 na Houston, na edad di 101 aña. E tabata casa y tabata tata di cuater yiu. Su yiu homber Oscar (Trey) Wyatt III, a muda pa Aruba durante e periodo di Coastal Aruba y a casa cu e politico Arubano, [[Mervin Wyatt-Ras]].
Na 2013, como muestra di gratitud pa su aporte, a renombra Theaterstraat, e caya cu ta core paralelo cu e muraya di refineria te cu [[Zeewijk]], den su honor ''Caya Oscar Wyatt Jr.'' <ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2013-01-29/page/n13/mode/1up?q=caya+oscar+wyatt A desvela Caya Oscar Wyatt jr. na San Nicolas ayera tardi], Bon Dia Aruba (29 di januari 2013)</ref>
{{Appendix}}
.
Na 28 di yüli 2013, e Theaterstraat a kambia nomber ofisialmente na Caya Oscar Wyatt Jr. Den e periodo aki, e refineria tabata rekonosé komo un di e mas competitivo den region, i Wyatt mes tabata konsiderá komo un empresario ku hopi kurashi, determinashon i visión industrial.
Su nomber ta keda asoshá ku un periodu di renasementu industrial pa Aruba i ku un erensia di liderazgo entreprenedor.
== Honor ==
Komo muestra di gratitud pa su aportashon, e caya paralelo ku e muraya di refineria te cu Zeewijk a wòrdu renombrá den su honor.
Na 28 di yüli 2013, e Theaterstraat a kambia nomber ofisialmente na Caya Oscar Wyatt Jr. Den e periodo aki, e refineria tabata rekonosé komo un di e mas competitivo den region, i Wyatt mes tabata konsiderá komo un empresario ku hopi kurashi, determinashon i visión industrial.
Venta di Coastal i bida mas tadia
Na 1997, Oscar Wyatt a retirá komo presidente di Coastal Corporation, pero el a keda sirbi komo presidente ehecutivo te na yanuari 2001, ora cu e compania a wordo bendi cu El Paso Natural Gas Company.
Poco despues, e operashon di Coastal Aruba a pasa bou di El Paso Corporation, ku a kontinyá por un periodo mas kortiko promé ku e refineria a sera definitivamente.
Legado i famia
Oscar Wyatt su aportashon na Aruba ta konsiderá un kapítulo importante den historia industrial di e isla.
E yu di Oscar Wyatt, Oscar “Trey” Wyatt III, a muda pa Aruba durante e periodu di Coastal Aruba, a bira un siudadano hulandés i a kasá ku Mervin Ras, polítika arubiano i aktualmente minister di Asuntunan Social i Salú Públiko di Aruba. E union aki a keda simboliko pa e lazo familiar i histórico entre e famia Wyatt i Aruba.
Falesementu
Oscar Sherman Wyatt Jr. a fayesé na Houston, Texas, riba 8 di òktober 2025, na edat di 101 aña. Su nomber ta keda asoshá ku un periodu di renasementu industrial pa Aruba i ku un erensia di liderazgo entreprenedor.
Den Aruba su nomber ta keda honra ku Caya Oscar Wyatt Jr. na San Nicolas, komo rekonosimiento pa su kontribushon den e reaktivashon di refineria di Lago den fin di e anjanan 1980 i prinsipio di anjanan 1990.
{{Stub}}
{{DEFAULTSORT:Wyatt, Oscar}}
[[Category:Hende]]
-------------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
Un '''Dekreto Real''' (DR), na [[hulandes]]: ''Koninklijk Besluit'', KB, ta un dekreto di gobièrnu di Hulanda. Aunke e Rei ta firma e dekreto prome, loke por duna e impresion cu e ta sostene esaki personalmente, e no ta personalmente responsabel. Pa e motibu aki, dekretonan real ta wòrdu kofirmá pa e minister(nan) i/òf sekretario(nan) di estado konserní; esaki ta wòrdu yamá kontra-firma.
E diferensianan entre un lei formal i un Dekreto Real ta:
* Un ley formal tambe mester wordo adopta door di Parlamento.
* Un Decreto Real por wordo emiti door di gobierno sin e cooperacion directo di Parlamento.
* Un Dekreto Real por wòrdu revisá pa un korte kontra e Konstitushon, miéntras ku un lei formal no por.
* Un Dekreto Real, ora e ta kontené un provishon generalmente obligatorio, ta un lei supstansial.
Un Dekreto Real (KB) ta un desishon di gobièrnu ku ta wòrdu tumá sin konsentimentu di e Estadonan General. Un distinshon ta wòrdu hasi entre un Orden Atministrativo General (AMvB) i un Dekreto Real regular òf menor.
Tin dos tipo di Dekreto Real. E promé ta regardá òrdu atministrativo general i por wòrdu mirá komo un ekstenshon di legislashon. E di dos ta regardá aktonan atministrativo manera nombramentu di alkaldenan, Komisarionan di Rei, i ofisialnan hudisial responsabel pa atministrashon di hustisia.<ref>https://www.eerstekamer.nl/begrip/koninklijk_besluit</ref>
Dekreto Real
Un Dekreto Real (RD) ta un desishon di gobièrnu tumá sin e konsentimentu di e Estadonan General.<ref>https://www.denederlandsegrondwet.nl/id/vi9xmf878tqq/koninklijk_besluit#:~:text=Een%20koninklijk%20besluit%20(KB)%20is,een%20gewoon%20of%20klein%20KB%20.</ref>
Ta hasi un distinshon entre un òrdu atministrativo general (AMvB) i un RD standart òf menor. Un RD standart ta regulá, entre otro, e nombramentu i retiro di funshonarionan (ministernan, Komisarionan di Rei, Konseheronan di Estado, alkaldenan, etc.).
Mayoria di e Dekretonan Real ta basá riba un lei formal. Esaki ta konstituí legislashon delegá: e lei ta stipulá ku reglanan por wòrdu elaborá mas aleu. Si esaki no ta e kaso, e ta wòrdu yamá un RD ‘independiente’.
E Konseho di Estado ta emití un opinion di konseho riba un RD. Un RD ta wordo publica den Gazette Oficial (Staatsblad).
{{Appendix}}
--------------------
{{Appendix}}
The first hint of gold on Aruba actually dates back to 1725, when rumors about gold being
found in dug up treasure chests of the Spanish colonial era prompted the first official exploration for gold on the island, commissioned by the Dutch West India Company. Under the leadership of Mr. Paulus Printz, a three-year search was conducted on Aruba, to no avail. Though they
found some specks of gold, it was not enough to motivate a further search, and the assignment was discontinued by Printz himself.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20250922.pdf Get to know the history of the gold industry on Aruba], Aruba Today (22 di september 2025)</ref>
It wasn’t until 100 years later, in 1824, when a young farmer boy named Willem Rasmijn found
a lump of gold while out herding his father’s sheep in the area of Rooi Fluit on the north coast. His father took it to a local merchant who then sold the lump for $70. Unbeknownst to
the boy and his father, they quite literally struck gold, and as word got out, a gold fever spread
among the locals who started searching for more gold.
When the colonial governor in Curacao, Governor Cantz’laar, heard about the news, he
sent his adjutant, Capitan van Raders, to start harvesting gold. This was in July 1824. In august
of that same year, the governor followed suit to the island, accompanied by high-ranking
military officials. When citizens started swarming the area in search for gold, The Netherlands
sent more troops to safe guard the gold.
Prominent places where gold was found was in Daimari, Wacobana, Arikok, Rooi Fluit, Hadicouradi and later West punt, where gold ore was found. Because of a lack in advanced technology and materials to harvest the gold, the process took a more primitive approach:
Clay rocks containing traces of gold were left to dry in the sun. Then, workers would start chipping the clay away on a large canvas to catch the gold particles that were left behind after
the wind blew away the dust from the clay.
In the harvest period of 1824-1825, there was a total of 71,000 kilos collected through commissioned harvesting. Locals themselves reportedly found about 25 pounds worth of gold in
the nearby rivers. The following years after that
first big harvest, commission work fell off, and in 1828, the director of the goldmines, Johan Gravenhorst, decided to halt harvesting.
Almost 40 years later, the London-based Aruba Island Gold Mining Company Ltd. was granted
concession. The firm built their gold mines on Bushiribana, and in the port of Oranjestad a
long road that connected the gold mill to the port. The ores themselves came from Sero Plat en Sero Cristal.
By this point, workers were still using primitive methods to harvest the ores. For example, when
someone had to go into the mines, there were no stairs or lifts; the person had to be brought
down in a big bucket, with two or more workers holding the bucket by a thick rope above
ground.
Aruba Island Gold Mining Company Ltd. reportedly operated until 1899, and right after the Aruba Gold Concession Ltd. was established, coincidentally also based in London. This time, the gold mill in Balashi was built, and more mines were dug up all around the island. The gold ores that were found were transported via track engine, locally called the “trekinchi”.
Despite being more equipped for the job, the Aruba Gold Concession Ltd. could not produce
any real profit, and so the concession was terminated just eight years later, in 1908.
A local firm, the “Aruba Goud Maatschappij” (Aruba Gold Company) took over the concession, along with all the materials and equipment. In the beginning, the company saw good profit, and for a while, the island’s economy depended primarily on the mining and harvesting of gold. But just like its predecessors, the streak of luck for the Aruba Gold Company came to an end when WWI broke out.
The main reason why production stopped this time was reportedly because of a lack in dynamite for extracting the ores from the mines, as well as a lack in raw materials like German cyanide for the refining process. By the time the war ended, the equipment that was left at Balashi
were too old to use again. After the war, gold production on the Aruba was left to a standstill.
According to an issue in Aruba Esso News paper in 1953, Henny Eman wanted to start up digging again, this time using independent miners.
He argued that there was proof of more gold to be discovered. Plus, hiring independent miners
would boost the island’s employment rate.
When it was proven that gold was in fact still present, the executive board on the island
promised to fund the project only if the gold dug up proved to be valuable. However, nothing else was reported after this, so it could be concluded that there was no real profitable
market on the island anymore.
The ruins of the Bushiribana and Balashi Gold Mills are still standing, and open for the public to visit. These structures offer a glance into the past, to a time where Aruba experienced one of its first wave of industrialization. Today, these structures are persevered as historical
monuments.
Source:
1. “De Kolibrie op de Rots (en meer over the geschiedenis van Aruba)” by Evert Bongers.
2. Aruba Esso News, 1953 issue.
------------
{{multiple image
| total_width = 700
| border = infobox
| direction = horizontal
| header = Arte mural na San Nicolas
| header_align = center
| caption_align = center
| image1 = San Nicolas mural by Chemis.jpeg
| height1 = 200
| caption1 = Mural di Chemis
| image2 = San Nicolas murals (Aruba) 23 00 09 183000.jpeg
| caption2 = Mural crea pa Armando Goedgedrag
| image3 = San Nicolas murals (Aruba) 23 00 45 246000.jpeg
| caption3 = Mural crea pa Wild Drawing
| image4 = San Nicolas Murals 00 21 29 593000.jpeg
| caption4 =
| image5 = Mural Black White.jpg
| caption5 = Mural crea pa Ad Rekkers
}}
------
== Stadhuis Aruba Aanvulling ==
=== Historia ===
E stadhuis a wordo encarga pa dokter Jacobo Eloy Maria Arends, kende a laga traha esaki como preparacion pa su casamento. Arends a studia medicina na Amsterdam y, na su regreso, el a wordo nombra e prome dokter oficial di gobierno di Aruba. Famia Arends a establece nan mes na Aruba for di mitar di siglo 18 y tabata inclui hopi miembronan prominente activo den e mundo empresarial. Ora cu J.E.M. Arends a bira komprometé na 1922, el a enkargá e konstrukshon di e kas.[1]
Den sociedad di Aruba, tabata custumber pa un pareha nobo muda pa un cas nobo na momento di casa. Riba e dia di e kasamentu, e esposo tabata spera di presentá su kasá ku un kas kompletamente nobo i muebla.[1] Tradishonalmente, e futuro bruid no tabatin mag di mira e kas i tambe tabata prohibí di drenta su besindario. Despues ku e kas a keda kla, e pareha a bai riba nan luna di miel i e kas a keda kompletamente muebla pa e ruman muhénan di e brùidehòm, di manera ku na nan regreso e por a presentá su bruid ku un kas kompletamente muebla, di akuerdo ku tradishon.
=== Construccion y estilo ===
E edificio a wordo diseña den un estilo neoclasico cu influencianan for di e estilo Baroco Suramericano, bao direccion di e arkitecto Arubiano Chibi Wever. Konstrukshon a tuma lugá entre 1922 i 1925.[1] E edifisio a wòrdu konstruí riba un tereno di 1.545 m2. E konstrukshon a wòrdu realisá pa e albañil i karpinté lokal Jan Christiaans, i e ehekushon a wòrdu realisá pa e kontratista i karpinté lokal Nicolaas Picus, ruman di e konosí karpinté Merdado (Dada) Picus.[1] Picus a adaptá e diseño na e deseonan spesífiko di e kliente, kende tabata deseá un residensia ku un práktika i un botika. E kas a wòrdu diseñá ku un interior úniko di plan habrí pasobra e doñonan tabata ke pa e edifisio keda aksesibel sin porta pa aktividatnan sosial. P’esei, no tabatin portanan fiho, solamente portanan plegabel, ku tabata permití uso fleksibel. E kas tabata sirbi komo un residensia, un ofisina di dòkter i un botika, i hopi reunion i fiesta tabata wòrdu organisá einan. E edificio ta un ehempel tipico di un mansion Arubano den un estilo mixto cu hopi caracteristica estilo neo. E ta inspirá pa e kas kunuku tradishonal di kas di stat ku un núkleo i dos galeria, kada un rondoná pa un terasa.
---
strui su cas den 1922 tempo cu e y su prometida Maria Monica Lacle a compromete pa casa. Eloy Arends, inspira pa e edificionan luhoso di Caracas, e capital di Venezuela y na Bogota, Colombia, a
pidi su arkitecto inclui e influencianan Neo-Baroque Latinoamericano den su diseño.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20250910.pdf Conoce e historia tras di Stadhuis Eloy Arends], BDA (10 di september 2025)</ref>
Manera tabata e tradicion entre e famianan manera e famia Arends, e homber mester a contrui un cas y completamente amuebla e cas nobo prome cu e muhe por wak e. Pues den 1925, prome cu
-----------
== Mario Croes ==
Pa promer viaha ela sali campeon di Aruba dia cu e tabatin 15 aña di edad. Awor flbi cu e tin 34 aña e por bisa cu ela sali 13 vez campeon di nos isla y e ta posee nada menos cu 39 copa y 27 medaya. Un deportista arubano cu e destaca su mes den e deporte di ping pong specialmente door di su mes esfuerzonan y su perserverancia, como cu manera nos lektornan por lesa mas alew, no ta semper ela haya ayudo den su carera deportivo na su isla natal. Mario Croes jr., casá cu Ruth Croes-Arends, ta haya cu e deporte di ping pong na Aruba a bai hopi atrcus den e 26 aña cu e tin ta praktikele.
Amistad a tene un entrevista exclusivo cu e deportista te ainda mas grandi riba terreno di ping pong actuahnente: Mario Croes Jr.
ping pong tempo mi tabata tin mas o menos siete aña. Mi mama a cuminsa siñami, pero mi no a worry mucho. Toch mi a sigi hunga cu mi tata y cu mi otro famianan. Un viaha mi a bai Flamingo Room (Trocadero), caminda tabatin un mesa di ping pong, anto ei nan mi a mira Cholan Jacobs, e tempo ei e campeon di Aruba, hunga.
Nos a encontra Mario den su cas nobo cu ela caba di traha na Ponton. Presente tabata tambe su esposa Ruth Croes-Arends y su dos yiunan Mario (8 aña) y Janine (10 aña). Riba nos pregunta cu si su yiunan ta hunga pingpong tambe, Mario ta conta cu nan sa hunga ping pong, pero e ta sperando un mesa nobo pa e pone na su cas.
E no kier si pa su yiunan cuminsa hunga ping pong mucho liher, como cu e kier pa nan goza di nan hubentud y hunga hopi.
”Mi bida m'a sclavisa na ping pong, mi no a hunga mes, tempo cu mi tabata mucha. Mi kier laga mi yiunan hunga bon hungá y despues ora nan
---
en y cu 16 aña pa promer vez ela logra bira campeon di Aruba. Su promer wega internacional ela hunga contra Colombianonan tempo cu e tabatin 17 aña na 1959. E tempo ei corantnan a skirbi di Mario Croes cu e tabata e sorpresa di mas grandi di e torneo, organisá door di e asociacion ^Bntre nous juvenñs” na Corsow. Ela logra bati e subcampeon di caribe y centroamerica e colombiano Dario Valencia. Uniko hende cu a logra gana Mario den e torneo ei tabata Ildo Bakhuis di Corsow.
NUNKA
Amistad: Ki tempo bo a bira campeon di Antiyas?
Mario Croes: Nunka mi no tabata campeon di Antillas oficial. Mi tabata gana e weganan interinsular si, pero nunka mi a conquista e titulo di campeon antillano. Tempo cu mi por a gane nan a stop di organisele.
Amistad: Bo a yega di hunga hopi vez den exterior, Ta cual tabata e paisnan cu b'a bishita?
Mario Croes: Mi a yega di bai hunga na Corsow, Boneiru, Colombia, Venezuela, Barbados, Trinidad, Jamaica, Guyana, Nigeria, Alemania, Atlanta (USA) y Praga (Tsechoslowakije).
Na edad di 21 añá m’a bai pa promer vez un campeonato mundial na Praga. E tabata un experiencia masha grandi p’ami pa mi mira hungadornan di caliber asina halto hunga. Pa bo bai un campeonato mundial bo so, no vale la pena. Bo mes-
---------
== Lago oil ==
Na 1935, Lago a habri su Lago Vocational School y a termina dunamento di curso y traing na 1957 ora gobierno a cuminsa su Technisch Scol na Playa.
Na 1937, a construi hospital di Lago pa e empleadonan di e compania, cual a costa USD 200 miyon. Tambe e mesun ana a traha 150 cas na Lago Heights pa acomoda empleadonan cu a bin di region Caribe. Na 1939, a agrega 75 cas na Essoville y 67 cas na Lagoville.
For di aña 1974, tur pacient di Lago tambe mester a bay San Pedro Hospital.
Den e periodo di aña ’60, no solamente a bin modernisacion na Lago, pero tambe el a bira un di e promé refinerianan cu a haña computer pa instalá den e plantanan y movimiento di azeta, cual e empleadonan mes a manehá nan. Lago a sigui reduci su empleadonan, pero e produccion a keda halto y hasta el a competJ cu refinerianan di Esso mes. Lago su meta tabata pa baha e cantidad di empleadonan pero sigui produci e mesun cantidad di azata. E produccion a subi for di 230 mil bari pa 440 mil bari pa dia, esun mas halto na aña 1965. Durante e periodo aki Lago mester a traha varios planta di Hydrogen Sulfide pa baha e azufre den e azeta y e plantanan aki a wordu trahá riba un lagoen gedempel. Aki ta unda Aruba a crece den tamaño. Den e periodo aki tambe Lago a contratá masha hopi contratista pa traha
* 19 januari 1965 - Lago a refina su di cuater biyon bari di zeta
* 14 di October 1971 - Lago a refiná su di cinco biyon bari di azeta.
* 15 di februari 1979, Lago a refiná su di seis biyon bari di azeta.
1971 - Despues di e reduccion di personal na Lago, un total di 2140 tabata empleá pa varios contratista na aña 1971, pues mas cu e trahadornan cu a keda cu Lago. Pa suma: 1596 (di Lago) mas 2140 (contratista) ta 3736 trahadornan den Lago e tempo ey.
1985 - Lago Oil & Transport Co. Ltd. a cera su portanan na Maart 31, 1985 pa motibo cu demanda pa producto a mengua; inversionnan mucho grandi tabata necesario pa instalacionnan y modemisacion y esakinan tabata mas costoso cu tmha un refineria nobo y e ultimo motibo tabata cu Venezuela no kier a sigi duna Lago petroleo na e prijs barata.
1991 - Coastal Refining a tuma over e operacion di Lago y a continua pa extendé door di e compania nobo, El Paso Natural Gas Company.
-----
1971 —A inaugurá Fundacion di Museo Arubano.
--------
==[[Rebelion Grandi]] ==
Tula tabatin konosementu di e Revolushon di Haiti ku a resultá den libertat pa e katibunan na [[Haiti]]. El a argumentá ku, ya ku [[Hulanda]] oropeo tabata bou di okupashon [[Fransia|franses]] komo un repúblika ruman, e katibunan na Kòrsou tambe mester a haña nan libertat.
Un yamada pa formalmente designá e área históriko di Ser’i Neger/Ser’i Kloof komo un sitio di patrimonio protehá i un asina yamá Lugá di Memoria. E área ta importante pa rekuerdo di e lantamentu di katibu di 1795. Dia 25 di ougùstùs 1795, e bataya sangriento di e gran lantamentu di katibu a tuma lugá riba e seru di e eks-plantashon di Fontein. Mas ku 100 katibu a pèrdè nan bida einan den nan lucha pa libertat i dignidat humano. Desde e tempu ei, e seru ta konosí komo Seri’i Neger.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/31558-ser-i-neger-als-place-of-memory Ser'i Neger als 'Place of Memory', AD (13 di ougustus 2025)</ref>
------------------
'''Janice Elizabeth Ho-Kang-You-Arends''' (1958??) ta nieta di un di e 28 fundadornan di e Camara, Max F. Arends (check!!!) y yiu muher di Eloy y Pat Arends. E ta kasá ku Frank Ho-Kang-You, ku kende e tin tres yu. Despues di a atende Maria College y Colegio Arubano ela obtene un bachelor of arts degree na 1978 for di Manhattenville College na Purchase, New York. Despues di esei ela sigui pa sigui ku éksito un master den merkadeo. For di 1984 Janice Arends tabata emplea na Aruba Tourism Authority (ATA) na Miami. Despues di a wòrdu trasladá pa su sede na Aruba ela okupá e posishon di gerente di investigashon i planifikashon i a keda nombrá komo ATA-direktor interino na 1988. E ta konosí i rekonosé pa su aserkamentu pro-aktivo i práktiko pa ku loke ku ela tuma. Janice Ho-Kang-You a drenta e direktiva di e Kámara na yanüari 1992, sirbiendo tres periodo konsekutivo te ku desèmber 2003. Durante su periodo el a monitoriá e sektor di turismo i a investigá i enkabesá e kampaña di konsientisashon di e kapasidat di karga di e Kámara. Na comienso di añanan 90 e tabata instrumental den guia dunadonan di trabou den e proceso di introduccion di AZV, un programa universal di cuido di salud pa tur habitante di Aruba y cu a wordo co-financia door di e dunadonan di trabou. Miéntras ku e tabata e úniko hende muhé entre e nuebe miembronan di direktiva el a wòrdu eligi komo visepresidente na 1994 i tabata e promé hende muhé pa asumí e posishon di presidente di e direktiva na 2001. E tabata aktivo tambe den e direktivanan di Stichting hotelvakschool, Stichting Wit Gele Kruis i e Asosiashon di Spesialistanan Médiko di Aruba.
Ilustrashonnan: potrèt di Janice, reunion di direktiva den seshon ku Janice
----------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
'''Antillenhuis''' (ofisialmente: '''Gabinete di Minister Plenipotensiario di Antias Hulandes''') tabata sede na [[Den Haag]] di e [[Lista di minister plenipotenciario di Antias Hulandes|Minister Plenipotensiario di Antia Hulandes]] (GevMin) i su personal. For di 1955 pa 2010, e gabinete tabata situá na Badhuisweg.<ref>{{citeer nieuws|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBNRC01:000041318:mpeg21:a0042|werk=[[Algemeen Handelsblad]]|titel=Antilliaans huis in Den Haag|datum=26 augustus 1955|bezochtdatum=25 september 2019}}</ref>
== Historia ==
Antias Hulandes a apuntá [[Cola Debrot]] komo su representante general na Hulanda entre 1951 i 1955, durante kual periodo el a fungi komo prekursor di Antillenhuis.<ref>Mr. Cola Debrot bespreekt voorlichting over Antillen in Nederland. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 13-09-1951, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402458:mpeg21:p004</ref> Ku e firmamento di [[Statuut pa Reino Hulandes]] dia 15 di desèmber 1954 e posishon di [[minister plenipotenciario|minister plenipotensiario]] a keda formalisá, huntu ku e status di Antias Hulandes komo pais den Reino.
E edifisio na Badhuisweg 175, situá enfrente di Hotel Wittebrug, a wordu kumprá na 1955 i mueblá komo e ofisina i residensia di e Minister Plenipotenciario. Un ekstenshon a wòrdu agregá na 1959, ora ku e residensia ofisial a wòrdu trasladá pa e edifisio adhunto na Badhuisweg 173.<ref>{{citeer nieuws|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBNRC01:000036786:mpeg21:a0038|werk=[[Algemeen Handelsblad]]|titel=Uitbreiding Antillenhuis in Den Haag|datum=28 juli 1959|bezochtdatum=25 september 2019}}</ref> Despues, e edifisio aki a wòrdu usá tambe komo ofisina. Kantoor en residentie gevmin<ref>ANTILLEN-huis te Den Haag officieel in gebruik genomen Voornaam gezelschap op feestelijke openingsavond. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 05-03-1956, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404830:mpeg21:p001</ref> Entre 1951 i 1955 [[Cola Debrot]] tabata representante di Antias Hulandes na Hulanda, fungiendo komo prekursor di Antillenhuis.<ref>Mr. Cola Debrot bespreekt voorlichting over Antillen in Nederland. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 13-09-1951, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402458:mpeg21:p004</ref>
Na augustus 1955, [[Wem Lampe]] ta wordo nombra como e promé minister plenipotenciario di Antias Hulandes na Den Haag, unda na januari 1956 el a habri e ''"Antillenhuis"''.<ref name="lampe">{{nl}}{{citeer web|url=https://www.parlement.com/9353000/1/j9vvknrezmh4csi/vg09llzdbiq2 |titel=Mr. W.F.M. (Wem) Lampe|werk=Parlement.com|bezochtdatum=}}</ref>
E Gabinete, generalmente tambe referí na dje komo "Antillenhuis", tabata e representashon ofisial di Antia Hulandes, un di e estadonan konstituyente di Reino Hulandes, denter di Hulanda (ku e tempu ei tabata komponé solamente e parti Oropeo di Reino) i e representashon na e institushonnan di Reino establesé na Hulanda. Kas di Antia tambe tabata representá interesnan di Antianonan na Ulanda, meskos ku un konsulado.
== Responsabilidatnan ==
Ofisina di Minister Plenipotensiario ta e aparato atministrativo ku ta sostené e Minister Plenipotensiario di Antia Hulandes na Den Haag den ehekushon di su tareanan. E servisio aki (enkabesá pa e Direktor), ku a ekspandé den transkurso di añanan segun ku e responsabilidatnan di e Minister Plenipotensiario a oumentá, ta garantisá kontinuidat di eksperensia ora e titularnan di funshon kambia.<ref>[https://web.archive.org/web/20161120102703/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=371&lang= Kabinet / @: Kabinet van de gevolmachtigde minister], Encyclopedia van Curacao</ref> E presensia di ekspertisio atministrativo ta amplia signifikantemente e posibel opshonnan pa e funshon haltu aki, ku por wòrdu konsiderá tantu un funshon polítiko komo diplomátiko. Nuebe departamentu ta kontribuí, ku nan subtareanan, na ehekushon suave di e tareanan prinsipal di e titular di ofisina, esta:
* Asuntunan General i Hurídiko (A.J.Z.),
* Informashon i Relashonnan Públiko,
* Desaroyo di Kooperashon i Servisio di Personal (O.P.),
* Finansa,
* Asuntunan Sosial (S.Z.),
* Asuntunan Ekonómiko (E.Z.) inkluyendo turismo,
* Asuntunan Kultural (C.Z.),
* Registrashon i Archivo (R. en A.), i
* Asuntunan di Personal i Maneho Interno.
E A.J.Z. departamento por wordo considera como e sistema nervioso central di e organisacion pasobra e ta asisti primordialmente e Minister Plenipotenciario den preparacion y ehecucion di asuntonan gubernamental cu ta envolvi Antiyas Hulandes, e tarea central y primordial di e Minister Plenipotenciario. Pa motibunan di efisiensia i funshonamentu pragmátiko a lanta e otro departamentunan a base di si e Minister Plenipotensiario tabata enkargá pa representá interesnan di Antianonan na Ulanda, teniendo kuenta ku e ròl (mutuo) informativo tambe asign’é, i e deseo di promové e “kara” di Antia Hulandes na Oropa. Ofisina di Minister Plenipotensiario ta konosí kolokial komo Kas di Antia.
* Supervishon di Antianonan ku ta studia na Hulanda
* Sosten sosial pa e sentenáres di trahadónan Antiano na Hulanda
* toezicht op de in Nederland studerende Antillianen<ref>Hoetink (1969), Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, pag.316</ref>
* sociale begeleiding van de honderden Antilliaanse werknemers in Nederland
== Minister Plenipotensiario di Antias Hulandes ==
{{wak articulo|Artíkulo prinsipal: [[Lista di minister plenipotensiario di Sint Maarten]]}}
E minister plenipotensiario ta aktua komo representante di Antias Hulandes na Den Haag, sede di gobièrnu di [[Hulanda]]. E ta forma parti di i ta partisipa den [[Konseho di Minister di Reino]], kaminda ta trata asuntunan di Reino ku ta toka Antias Hulandes. E no ta forma parti di Konseho di Minister di Antias Hulandes, debi ku e no ta un 'minister den sentido strikto'. E minister plenipotensiario no ta responsabel na [[Parlamento di Antias Hulandes]], sino ta raporta direktamente na e minister di asuntunan general di Antias Hulandes, kual kartera ta generalmente den man di e [[promé minister]].
Den práktika, Antillenhuis a sirbi komo un brùg entre e gobièrnunan na Willemstad i Den Haag. Hopi biaha e Ministernan Plenipotensiario tabata fungi komo diplomátikonan informal, mediadónan, òf defensornan di interesnan di e komunidat Antiano na Hulanda. Despues di 2010, e funshon aki a keda desentralisá: e Ministernan Plenipotensiario di Kòrsou i Sint Maarten a sigui ku e ròl aki, kada un representando nan mes pais, ku lasonan mas estrecho i direkto ku nan gobièrnunan nashonal.
== Fin di Antias Hulandes i transishon ==
E struktura konstitushonal di Antia Hulandes a terminá na 2010, despues ku e islanan konstituyente di Curaçao, Bonaire, Sint Maarten, Saba, i Sint Eustatius a disidí di separá. Asina a abolí e posishonnan di Minister Plenipotensiario i di Antillenhuis dia 10 di òktober 2010. E ora ei tabata ubiká e Kas di Kòrsou (KGMC) den e edifisio na Badhuisweg, pero el a sali na 2014 i, despues di un lokalidat temporal, a muda pa Prinsengracht den sentro di The Hague na 2015.
Meskos ku [[Arubahuis]] na aña 1986, [[Kas di Kòrsou]] i [[St. Maarten House]] a tuma over e responsabilidatnan di eks-Antillenhuis, pero solamento ku enfoke riba nan propio paisnan en bes di e interesnan kolektivo di eks-Antia Hulandes.
Antillenhuis a wòrdu inmortalisá na 2010 ku un version miniatura (1:25) den e ciudad miniatura cercano di [[Madurodam]]. Na mes momento ku su desvelo dia 7 di òktober 2010, un kas KLM Delft Blue tambe a wòrdu presentá na Madurodam.<ref>{{Citeer web |url=http://www.denhaagdirect.nl/het-nieuwe-delfts-blauwe-klm-huisje/ |titel=Het Nieuwe Delfts-Blauwe KLM-huisje |auteur=Michael |uitgever=Den Haag Direct |datum=2015-10-08 |bezochtdatum=2016-10-23}}</ref><ref>{{Citeer web |url=http://antilliaansdagblad.com/curacao/1974-klm-huisje-antillenhuis |titel=KLM-huisje Antillenhuis |auteur= |uitgever=Antilliaans Dagblad |datum=2015-10-07 |bezochtdatum=2016-10-23}}</ref>
== Mira tambe ==
* [[Arubahuis]]
* [[Kas di Kòrsou]]
* [[St. Maarten House]]
{{Appendix|2=
* {{Citeer web| url = http://www.antillenhuis.nl/| titel = Antillenhuis| auteur = | uitgever = Kabinet GevMin| datum = 2010-06-16| bezochtdatum = 2016-10-23| dodeurl = nee| archiefurl = https://web.archive.org/web/20100616191350/http://www.antillenhuis.nl/| archiefdatum = 2010-06-16}} Webpagina's van www.antillenhuis.nl, gearchiveerd door [[Wayback Machine]]
{{References}}
}}
[[:Kategoria:Historia di Antias Hulandes]]
--
* 1951-1955 Als voorloper van het Antillenhuis trad Cola Debrot vanaf begin jaren 50 op als algemene vertegenwoordiger van de Nederlandse Antillen in Nederland.<ref>Mr. Cola Debrot bespreekt voorlichting over Antillen in Nederland. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 13-09-1951, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402458:mpeg21:p004</ref>
is de naam die gebruikt wordt om de gezamenlijke ministers aan te duiden. Deze naam is in gebruik naast die van ministerraad. Kabinet van de gevolmachtigde minister is het ambtelijke apparaat dat de gevolmachtigde minister van de Nederlandse Antillen te Den Haag terzijde staat in de uitoefening van zijn taak. Deze dienst (met aan het hoofd de Directeur), die in de loop der jaren is uitgegroeid naar gelang ook de taak van de gevolmachtigde minister in omvang toenam, waarborgt continuïteit in ervaring wanneer de ambtsdragers wisselen. De aanwezigheid van administratieve deskundigheid verruimt in niet geringe mate de mogelijke keuze voor dit hoge ambt dat als een politieke zowel als diplomatieke functie te beschouwen is. Negen afdelingen dragen met hun deeltaken bij tot een soepele uitvoering van de hoofdtaken van de ambtsdrager, t.w.
Algemene en Juridische Zaken (A.J.Z.),
Voorlichting en Public Relations,
Ontwikkelingssamenwerking en Personeelsbemiddeling (O.P.),
Financiën,
Sociale Zaken (S.Z.),
Economische Zaken (E.Z.) waaronder toerisme,
Culturele Zaken (C.Z.),
Registratie en Archiefzaken (R. en A.) en
Personeelszaken en Huishoudelijk Beheer.
De afdeling A.J.Z. is te beschouwen als het centrale zenuwstelsel van de organisatie omdat zij de gevolmachtigde minister vooral bijstaat in het voorbereiden en uitvoeren van die rijksaangelegenheden waarbij de Nederlandse Antillen betrokken zijn, de centrale en eerste taak van de gevolmachtigde minister. Uit oogpunt van doelmatigheid en pragmatisch functioneren zijn de andere afdelingen ontstaan naar gelang de gevolmachtigde minister belast werd met belangenbehartiging van Antillianen in Nederland en mede gelet op de voorlichtende taak (over en weer) die hem eveneens is opgelegd en de wenselijkheid van het uitdragen van het ‘gezicht’ van de Nederlandse Antillen in Europa. Het Kabinet van de gevolmachtigde minister staat in de wandeling bekend als het Antillenhuis.
---------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba''' (SVGA) ta un fundacion na Aruba cu ta dedicá na enseñansa, guia y cuido pa personanan cu un limitacion intelectual. Dia 9 di december 2024, SVGA a celebra su 60 aniversario.
== Historia ==
SVGA a wordo fundá dia [[9 di desèmber|9 di december]] [[1964]] pa P. Harting, A. de Vries y C. van den Berg-de Freitas. Nan a ripará cu Aruba tabata carece di un scol special, centro di pasadia pa mucha y adulto, un centro pa train pa trabou, y cas di cuido 24/7 pa personanan cu un limitacion intelectual. Un plan inicial a wordo traha y e fundashon a cuminsá busca fondo pa realizá esaki.
Den 1973, SVGA a habri su prome centro di pasadia, Bibito Pin. Un scol special ("Scol Dun’un Man") a sigui na 1976. Den 1979, un centro di pasadia pa adultonan a habri na Brasil mainta y atardi den mes edificio di scol Dun’un Man. Desde 1982, SVGA a incorpora un psicologo den su ekipo; den 1985, un sportleider (entrenador deportivo) y den 1986 un trahadó social a uni cu e organisacion.
Na 1993, e grupo pedagogico-social a wordo amplia cu un logopedista, y dos aña despues cu un di dos psicólogo. Desde 1985, e asina yamá sistema di "tres fase" a wordo implementá. Esaki a implica cu Pasadia Bibito Pin a muda pa Piedra Plat 97A, unda tambe a habri Pasadia Briyo di Solo pa adulto y Centro Man na Obra, un centro pa train diferente trabou pa adultonan.
Un gymzaal (sala di deporte) tambe a wordo construí riba es tereno pa por duna atencion na movecion di e clientenan.
== Desaroyo residencial y innovashon ==
Na 1988, e Cas Sjabururi a wordo realisá, unda adultonan vulnerabel por biba y haya cuido, mientras nan ta bishitá e centronan di pasadia durante dia. Den 2003, SVGA a habri dos apartamento riba es mesun tereno, pa treiná habitantenan pa un bida mas independiente.
Na 2008, huntu cu FCCA, SVGA a habri e posibilidad pa persona cu necesidadnan di guia pa biba na e bario di Jaburibari. E trajecto di bida guiá pa adulto eventualmente a wordo transferí den 2019 na e Fundacion Biba Bou Guia.
Na 2020, Cas Blenchi a habri den marco di e Sociaal Crisis Plan Aruba. Esaki ta un cas temporario pa mucha y hoben cu, pa motibo social, no por biba momentaneamente na cas cu nan mayornan.
Na 2021, huntu cu Stichting Ambiente Feliz, un pasadia pa mucha cu discapacidad multiple a wordo habri na Centro di Cuido na San Nicolas.
E porta actual
Di e momentu aki, SVGA ta brindando enseñansa, guia y/o cuido na un promedio di 250 clientenan of alumnonan diariamente.
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Aruba]]
== SVGA ==
Dialuna dia 9 di december Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba (SVGA) a celebra 60 aña di existencia.
=== historia ===
Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba a wordo lanta dia 9 di december 1964 dor dimeneer P.Harting, meneer A. de Vries y señora C. van den Berg. Nan a ripara cu tabata hopi necesario pa Aruba tin scol special, pasadianan pa mucha y adulto, centro pa train trabao y cas pa cuido 24/7 pa persona cu un discapacidad intelectual. Nan a traha un plan prome y a cuminsa busca fondonan. Na aña1973 a habri pasadia bibito pin. Scol dun’un man a habri na aña1976.Na aña1979 SVGA a habri un pasadia pa adulto na Brasil mainta y atardi den eedificiodiscoldun’unman. Desde aña 1982 tabatin un psi- cologo na SVGA, aña 1985 a cuminsa un sportleider y na aña1986 nos trahado social, cu te
actualidad ta den servicio cerca pa nos, a cuminsa na SVGA. E grupo social pedagogico a forma y na aña1993 a amplia cu un logopedista y dos aña despues cu un di dos psicologo. Desde aña1985 e asina yama “di tres fase” a habri. Esey tabata encera cu Pasadia Bibito Pin a muda pa Piedra Plat 97A y na e mesun tereno a habri Pasadia Briyo di Solo pa adulto y Centro Man na Obra cu ta un centro pa train diferente trabao pa adulto. A habri tambe un gymzaal riba e tereno pa por duna atencion na movecion pa e clientenan. Na aña 1988 a realisa Cas Sjabururi unda adultonan vulnerabel por a cuminsa biba y haya cuido necesario mientras den dia ta bishita Pasadia Briyo di Solo o Centro Man na Obra. Na aña 2003 SVGA a habri dos apar- tamento riba e tereno di Cas Sjabururipahabitantenanmas independiente cuminsa train pa biba riba nan mes. Hunto cu FCCA a logra na aña 2008 pa habri e oportunidad pa algun
persona bay biba cu guia riba nan mes den e bario di Jaburibari. Naaña2019apasaeguiadie habitantenan over pa Fundacion Biba Bou Guia. Na aña 2020 Cas Blenchi a habri den cuadro di e “Sociaal Crisis Plan Aruba”. Esaki ta duna oportunidad pa brinda un cas pa muchanan y hoben cu temporalmente no por ta cerca nan mayornan. Hunto cu Stichting Ambiente Feliz a habri na aña 2021 un Pasadia pa mucha cu discapacidad mul- tiple na Centro di Cuido na San Nicolas. Na e momento aki nos ta duna enseñansa, guia y/o cuido na mas o menos 250 cliente o alumno diariamente.<ref>https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20241212.pdf SVGA ta celebra 60 aña di existencia!], Bon Dia Aruba (12 di december 2024)</ref>
{{Appendix}}
-----------------------
Vieja yo?<br>
No...No señor<br>
Yo soy un vino y del mehor<br>
¿Que si las canas me asustan?<br>
No qué va!<br>
Ellas no suman años, <br>
derrochan sabiduría y verdad.<br>
Ay, no,<br>
no me vengan con cuentos,<br>
entre más grande el numero,<br>
más linda me siento.<br>
Esas líneas en mis ojos, no,<br>
no son quejas del pasado,<br>
son las huellas de las risas<br>
y los besos dados.<br>
¿Que si todavía me apasiono?<br>
Ay, no me haga reír.<br>
En este cuerpo lo que hay es<br>
mucho fuego por sentir.<br>
Ay, no,<br>
no me vengan con cuentos,<br>
entre más grande el numero,<br>
más linda me siento.<br>
Yo sí me orgullezco,<br>
de los años que tengo,<br>
que con cada buelta al sol<br>
más valgo y más aprendo<br>
así que guardes tus penas<br>
y no me mire con compasión<br>
Los años a mí no me pesan<br>
me coronan el corazón.<br>
Ay, no,<br>
no me vengan con cuentos,<br>
entre más grande el numero,<br>
más linda me siento.<br>
Sí ........mas linda!
--------------
{{Databox}}
'''Yudansa pa desaroyo''', tambe konosí komo '''yudansa di eksterior''' of '''asistensia tékniko''', ta un tipo di ayudo ku gobièrnunan i otro organisashon ta duna pa yuda den e desaroyo ekonómiko, sosial i polítiko di paisnan den desaroyo.
E ta distinguí for di '''yudansa humanitario''', ku su meta prinsipal ta aliviá sufrimentu urgente, mientras ku yudansa pa desaroyo ta dirigi na e alivio di pobresa i progreso sostenibel riba término largu.
Algun gobièrnu ta inkluí yudansa militar bou di e mesun kategoria, pero hopi organisashon no-gubernamental (NGO) ta oponé e práktika aki, argumentando ku ayudo militar no ta kontribuí na desaroyo sostenibel.
==Tipo di kooperashon==
E término “kooperashon di desaroyo”, usá entre otro pa e Organisashon Mundial di Salú (WHO),[1] ta ekspresá e idea ku un partnership internashonal mester eksistí entre e donante i e destinatario, en bes di e situashon tradishonal kaminda e relashon e tabata wòrdu dominá pa e rikesa i konosementu spesialisá di un banda.
Mayoria ayudo pa desaroyo ta bini di paisnan industrialisá (kooperashon Nort-Sùit), pero algun pais ménos riku tambe ta kontribuí (kooperashon Sur-Sùit).
Yudansa por ta:
* bilateral (70%): di un pais pa otro, direktamente
* multilateral (30%): for di e pais donante pa organisashonnan internashonal manera Banko Mundial òf instansianan di Nashonnan Uni (UNDP, UNICEF, UNAIDS, World Food Programme...), ku ta redistribuí esaki entre paisnan den desaroyo[2]
==Fuentenan di yudansa==
Mas o ménos 80-85% di yudansa pa desaroyo ta bini di fuentenan di gobièrnu (yudansa ofisial pa desaroyo). E 15-20% ku ta sobra ta bini di organisashonnan privá (NGO)[3], sin konta e remesanan ku migrantenan individual ta manda pa nan miembronan di famia den paisnan den desaroyo.
==Yudansa ofisial pa desaroyo==
Asistencia Oficial pa Desaroyo ta un medida di ayudo di gobierno compila pa e Comision di Asistencia pa Desaroyo (DAC) di OECD desde 1969. E DAC ta consisti di e 22 paisnan donante mas grandi.
{{Appendix}}
## Yudansa pa desaroyo
**Yudansa pa desaroyo**, tambe konosí komo **yudansa di eksterior** of **asistensia tékniko**, ta un tipo di ayudo ku gobièrnunan i otro organisashon ta duna pa yuda den e desaroyo ekonómiko, sosial i polítiko di paisnan den desaroyo.
E ta distinguí for di **yudansa humanitario**, ku su meta principal ta aliviá sufrimentu urgente, mientras ku yudansa pa desaroyo ta dirigi na e **alivio di pobresa i progreso sostenibel riba término largu**.
Algun gobièrnunan ta inkluí yudansa militar bou di e mes kateguria, pero hopi organisashon no-gubernamental (NGO) ta **oponé e prátika aki**, argumentando ku ayudo militar no ta kontribuí na desaroyo sostenibel.
---
### Tipo di kooperashon
E término **kooperashon di desaroyo**—usá entre otro pa organisashonnan manera e **Organisashon Mundial di Salú (WHO)**—ta reflehá un relashon mas igualitario entre donantenan i paisnan receptor, unda e énfasis ta riba **partnership**, i no riba dependencia of dominashon.
Kooperashon por tuma diferente forma:
* **Bilateral (±70%)**: yudansa di un pais direktamente na otro pais.
* **Multilateral (±30%)**: yudansa pasa via organisashonnan internashonal manera e **Banko Mundial**, e **Nashonnan Uni** (UNDP, UNICEF, UNAIDS, World Food Programme, entre otro), ku redistribuí e fondo segun politika global di desaroyo.[^2]
---
### Fuentenan di yudansa
Entre **80 te 85%** di tur yudansa pa desaroyo ta bini di **gobièrnunan**, i ta wordu clasificá komo **Asistencia Ofisial pa Desaroyo (ODA)**. E otro **15–20%** ta bini di organisashon no-gubernamental (NGO)[^3], sin konta e **remesa** ku migrantenan ta manda pa famia den nan pais di orígen.
---
### Asistencia Ofisial pa Desaroyo (ODA)
**ODA** ta e estandard di midí yudansa pa desaroyo, estableci pa e **Komishon pa Ayudo di Desaroyo (DAC)** di e **Organisashon pa Kooperashon Ekonomiko i Desaroyo (OECD)**. E definishon ta enkapsulá e kontribushon ofisial ku ta kontribuí na e bienestar ekonómiko i humano di paisnan den desaroyo. E DAC tin 22 pais miembro ku ta e donantenan prinsipal mundialmente.[^4]
---
### Notanan i referensianan
[^1]: WHO. (s.a.). *Development cooperation*. [https://www.who.int](https://www.who.int)
[^2]: OECD. (2023). *Multilateral Aid 2023*. [https://www.oecd.org](https://www.oecd.org)
[^3]: World Bank. (2022). *NGO Contributions to Global Development*. [https://www.worldbank.org](https://www.worldbank.org)
[^4]: OECD DAC. (2022). *Official Development Assistance (ODA)*. [https://www.oecd.org/dac](https://www.oecd.org/dac)
-------------------
== Faha di horcan ==
E Islanan ABC Aruba, Bonaire y Curaçao ta na e rand zuid di e faha di horcan. Nan no ta pafó di e
faha di horcan, manera hopi ta considera. Historia ta siña ku mas o ménos un biaha kada 100 aña daño konsiderabel ta wòrdu eksperensiá dor di siklonnan tropikal ku ta pasa riba òf djis sùit di e islanan. Aunke e orkan nivel di eksperensia pa e islanan por wòrdu konsiderá komo hopi chikitu, bon konosí ta e orkan menor kual a pasa net pazuid di Curaçao dia [[23 di september]] [[1877]] causando un daño structural calcula di US$ 2 mion, prinsipalmente pa e sekshon di kosta di Willemstad. Un konvento a wòrdu labá kompletamente (restunan ainda visibel na marea abou), hopi barku a bai pèrdí i por lo ménos 70 persona a hoga. E barometer di mas abou lesamentu na Willemstad a wòrdu opservá pa 15:30 UTC riba 23 di sèptèmber (UTC = ora lokal + kuater ora na Área di Karibe Oriental) ku 995.4 milibar. Un barco nabegando pazuid di Curaçao a reporta un presion mas abao di 988.8 milibar.
Riba promedio, un biaha cada cuater aña un ciclon tropical ta sosodé denter di un radio di 150 kilometer, pero mayoria pasando pa nort di e islanan sin causa mal tempo serio. Asta e inmediato
efektonan di orkan grandi Hazel, di kua e sentro a pasa mas o ménos 90 kilometer pa nort riba
Dia 7 di òktober 1954, ku bientunan máksimo sostené serka di e sentro di 190 km/h, tabata limitá na opservá bientonan maximo di 50 km/h cu rafaga te 90 km/h, y e daño, un estimacion di US$ 350.000,-, a resulta principalmente door di inundacionnan repentino pa motibo di yobida pisa (promedio di 48 ora: Aruba aprox. 250 mm, Bonaire y Curaçao aprox. 125 mm).
Saba, St. Eustatius i St. Maarten ta situá denter di e faha di orkan. Kasi tur aña por lo ménos un
siklon tropikal ta sosodé denter di un alkanse di 100 miya i riba promedio un biaha kada 4-5 aña orkan kondishonnan ta wòrdu eksperensiá. Referí na Adhunto II - Siklonan tropikal ku ta pasa denter di 100 N.M. di 17.5N, 63.0W te ku 31 di desèmber 2014.
E orkannan mas resien ku a kousa daño konsiderabel na e islanan tabata e orkannan Omar (2008),
José (1999), Lenny (1999), Georges (1998), Luis (1995), Marilyn (1995), Hugo (1989), Donna (1960)
i Dog (1950). Specialmente e daño ocasiona pa horcan Luis tabata extenso.
Departamentu Meteorológiko Kòrsou (MDC), un instansia di Gobièrnu di Kòrsou ku su ofisina i
sentro di pronóstiko di wer na Seru Mahuma ta e outoridat responsabel pa e servisio di atvertensia di orkan.
Sinembargo ta responsabilidad di Gobierno di cada pais of isla pa mantene y activa un
organisashon di preparashon pa kalamidat.
Departamentu Meteorológiko Kòrsou (MDC). E sucursal na Aruba a bira Departamento
Meteorologico Aruba (DMA) y esun na St. Maarten a haya e nomber di Departamento Meteorologico St.
Maarten. MDC lo sigui ta responsabel pa emishon di pronóstikonan di wer rutinario i tambe
boletinnan di atvertensia pa Kòrsou i tambe pa Islanan BES (Boneiru, S. Eustatius i Saba).
-----------------
== Historia ==
Imperio Romano por dividí den dos fase prinsipal:
* '''Imperio Romano Oksidental''' (27 a.C. – 476 d.C.), ku su kapital na [[Roma]].
* '''Imperio Romano Oriental''' (284 – 1453), ku su kapital na [[Istanbul|Constantinopel]] (ó [[Bizantin]]).
E imperio a logra ekspandé su teritorio pa inkluí un gran parti di e mundo konosí durante esaki, ku un sistema di kaminan, lei, i struktura politik ku a influensia Europa i mas allá.
Imperio Romano a kontribuí hopi na arkitektura, lei, idioma ([[Latin]]), sistema di gobernashon i relíshon. Na e final di e imperio, [[Cristiandat]] a bira e relíshon ofisial.
E imperio a ekspandé pa inkluí gran parti di e mundu konosí e tempu ei, desaroyando sistemanan di kaminda, lei i gobièrnu ku a influensiá Europa i mas leu profundamente.
Kultura i Herensia
E Imperio Romano a kontribuí signifikantemente na arkitektura, lei, idioma (latin), gobernashon i religion. Den su añanan despues, Kristianismo a bira e religion ofisial.
Kaida di e Imperio
E Imperio Romano Oksidental a kai na aña 476 di nos era, ora e último emperador, Romulus Augustulus, a ser destituí. E Imperio Romano Oriental (Imperio Bizantino) a sigui te na 1453, ora ku Konstantinopla a wòrdu konkistá pa e Turkonan Otomano.
-------------
{{Variante|c}}
{{Infobox dignatario| variante = c
| nomber completo = Petrus Albertus Kasteel
| imagen = Petrus Albertus Kasteel (1942).jpg
| sucesion = Di 50° Gobernador di Kolonia Kòrsou
| periodo start = [[15 di yüli]] [[1942]]
| periodo fin = [[1 di yüli]] [[1948]]
| monarkia = [[Wilhelmina di Hulanda|Wilhelmina]] (1898-1948)
| antecesor = [[Gielliam Wouters]]
| sucesor = Leonard Antoon Hubert Peters
|fecha nacemento=
|luga nacemento =
|fecha fayecimento=
|luga fayecimento =
|pareha = Marie Kasteel-Baltussen
|religion = [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]]
|yui = 5
<!-- Seccion di informacion profecional -->
|ofishi = gobernante, diplomátiko
|partido =
}}
'''Petrus Albertus (Piet) Kasteel''' (☆ [[4 di novèmber]] [[1901]] na [[Zwolle]] - † 13 di desèmber [[2003]] na [[Roma]]) tabata un periodista, diplomátiko i ofisial di gobièrnu kolonial hulandés. E tabata gobernador di [[Kòrsou i Dependensianan|Kolonia Kòrsou]] (Antia Hulandes) for di 1942 te 1948, ku ta inklui Guera Mundial II i un periodo di transishon polítiko di kolonia pa pais Antia Hulandes.
== Bida personal ==
Piet Kasteel a nase den Zwolle, Hulanda, riba 4 di novèmber 1901. Den su bida personal i profesional, e tabata un katóliko dediká ku un gran pashon pa komunidat i notisia.
== Periodista i trahadón den ekshilio ==
Den su hoben aña, Kasteel a traha komo editor parlementario pa e periódico katóliko De Maasbode i komo periodista pa De Tijd. Den 1923, e a fundá e asociashon De Klare Waarheid. Durante Segunda Gèrr Mundial, e a fugi pa Ingalaterra, kaminda e a traha pa e gobièrnu Hulandés den ekshilio na Londen.
== Gobernador di Kòrsou i su dependensianan ==
Kasteel a ser nombra gobernador di Kòrsou i su dependensianan riba 15 di yüli 1942, na un momentu difísil den historia global. E a sustituí Gielliam Johannes Josephus Wouters i a tene e kargo te 4 di ougùstùs 1948.
Durante su mandato, e a enfrenta reto di gobernashon militarisa den tempo di guerra, maneho di internashon di estranhero, i tenshon sosial. Tambe, e a guia proseso di inisiante negoshashon pa mas autonomia polítiko pa e teritorio kolonial.
== Karrera diplomátiko ==
Despues di su periodo den Antia Hulandes, Kasteel a sirbi komo embahador di Hulanda na:
Chile (1948–1956)
Irlanda (1956–1966)
Israel (1966)
== Rekonesimentu ==
Piet Kasteel a resibí varios premio internashonal:
Medal of Freedom with Silver Palm (Merka)
Ridder van de Orde van de Nederlandse Leeuw (Hulanda)
Grootkruis van de Pauselijke Orde van Sint-Gregorius de Grote (Vatikano)
Commandeur van het Legioen van Eer (Fransia)
== Fayesimentu ==
Piet Kasteel a fayesé na Roma, Italia, riba 13 di desèmber 2003, na edat di 102 aña.
== Referensianan ==
Wikipedia. Piet Kasteel.
Find a Grave. Petrus Albertus Kasteel (1901–2003).
YouWho. Diplomats – Petrus Kasteel.
Petrus Albertus "Piet" Kasteel (Zwolle, 4 di novèmber 1901 – Roma, 13 di desèmber 2003) tabata un periodista, diplomátiko i ofisial di administrashon kolonyal Hulandés. E tabata gobernador di Kòrsou i su dependensianan for di 1942 te 1948, durante Segunda Gèrr Mundial i un periodu di transishon polítiko den e Antia Hulandes.
------------------
'''Wikipedia na Papiamento: un plataforma di idioma comparti'''
'''Wikipedia''' ta un di e proyectonan mas notabel riba e internet: un enciclopedia liber, dirigi pa comunidad y disponibel den diferente idioma. Sinembargo hopi hende no ta realisa cu un
version di Wikipedia den un solo idioma por sirbi pa varios variante di e mesun idioma.
Por ehempel, e Wikipedia di Ingles ta inclui articulo skirbi tanto den Ingles Britanico como
Ingles Mericano. Mescos ta pasa cu e Wikipedia di Hulandes, cu ta skirbi lenguahe Hulandes (papia na Hulanda) como lenguahe Flamenco (papia na Belgica). E modelo bilingual aki ta aplica tambe na Wikipedia di Papiamento, cu ta sirbi e variantenan di Papiamentu y Papiamento.
== Indica y respeta e variante di Papiamento/u ==
Dicon Wikipedia di Papiamento ta un plataforma comparti? E editornan ta encurasha pa
indica den cua variante un articulo ta skirbi originalmente, si ta den Papiamento of
Papiamentu. Unabes un variante ta scogi pa un articulo, ta wordo considera bon practica pa mantene consistencia y edicion continuo den e mesun variante ey. E uniformidad den lenguahe, en particular e ortografia y vocabulario, ta preserva claridad y evita confusion pa otro lector y editornan.
Bo por consulta e documentacion riba Wikipedia di Papiamento pa mas informacion tocante con
pa indica e variante di bo escogencia.
Mescos cu Wikipedia di Ingles ta acepta tanto "color" como "colour"; pero ta spera consistencia den un mesun articulo. E principio aki ta aplica tambe na e uzo di Papiamento y Papiamentu den nan plataforma comparti.
== Cuminsa un otro version di lenguahe riba Wikipedia ==
Aunke ta practico y comun pa comparti un version di idioma, tambe ta posibel pa propone i
desaroya un Wikipedia separa pa un variante specifico di un idioma manera un Wikipedia di
Papiamento separa, cu lo ta diferente for di e version comparti cu ta existi awor.
Pero, tin cierto criteria cu e Wikimedia Foundation ta exigi pa lansa un edicion nobo di
Wikipedia. Esaki ta inclui:
* E idioma mester ta reconoci cu un codigo ISO 639.
* Mester tin suficiente contribuidonan activo cu ta compromete pa desaroya e version
nobo.
* E idioma mester tin un localisacion valido den sistema di Wikimedia (traduccion di
interface via translatewiki.net).
* E comunidad mester demostra actividad continuo den Wikimedia Incubator, e
plataforma unda ta test y desaroya edicionnan nobo.
Bo por haya e lista completo di rekisito y paso pa propone un edicion nobo di Wikipedia riba
Wikimedia Incubator: https://meta.wikimedia.org/wiki/Meta:Language_committee/Handbook#Requisites
== Contribui na un comunidad bilingual ==
No ta importa si bo ta skirbi den Papiamento of Papiamentu, contribui na Wikipedia di
Papiamento/u ta yuda preserva i promove e idioma den tur su forma. Si bo ta respeta cada
variante y colabora entre diferente manera di skirbi, e comunidad di Wikipedia ta sigui
construi un fuente di informacion valioso y inclusivo pa tur cu ta papia Papiamento/u den
islanan ABC y den mundu henter.
------------------
{{Databox}}
{{Variante|a}}
{{Databox}}
{{Multiple image| total_width = 340
| align = center
| caption_align= center
| image2 = Bolletjes.jpg
| caption2 = Bolitanan den stoma di un mula
| image1 = Bird smuggler.jpg
| caption1 = Mula transportando parhanan
| image3 = Anus-patron (1205687).jpg
| caption3 = Cartucho di ano pa transporta microfilm ilegal
| image4 = Smuggling tunnel in Rafah (2009).jpg
| caption4 = Tunnel pa contrabanda na [[Gaza]] (2009)
}}
{{clear}}
{{Appendix}}
[[Category:Sociedad]]
-----------------
== Shoco ==
De Arubaanse holenuil a laga den holen op de grond na bieden a topa cu cactusbegroeiing en droog bos. [[Afbeelding:Athene cunicularia arubensis.jpeg|thumb|175px|links|Hol van de shoco nabij Alto Vista]] Als de shoco geen kuil nos finden, graaft ze self een kuil in zachhe grond. Pasobra un groot di e nivelnan di nivelnan di e subsorto aki ainda ta na fin, palabranan di e poblashon ta bini ku e beschrechtde gebied di [[Nationaal park Arikok]] a wòrdu konkluí.
E shoco ta un wezen di als bereigd sorteá den genia genétiko.
Tera Cora, e zona patras di campo di golf di Tierra del Sol, algun biaha tabata un zona di biodiversidad halto y tambe tabata un di e luga- nan di reproduccion mas im- portante pa Burrowing Owl (Athene cunicularia aruben- sis) localmente yama “Sho- co.”<ref>https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20241005.pdf Shoconan ta confrontando temponan dificil y mester di fondonan pa proyecto di preservacion], NoticiaCla (5 di october 2024)</ref>
{{Appendix}}
--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox persona
| variante = a
| nomber = Nigel Maduro
| ofishi = activista
}}
'''Nigel Maduro''' ta un activista ambiental y climatico di Aruba.<ref>https://solodipueblo.com/nigel-maduro-tin-anuncio-pa-dia-26-di-september-anuncio-ta-sigui-riba-un-ana-di-protesta-y-caida-di-gobierno/], Solodipueblo (16 di september 2024)</ref>
activista defensor di tera, cientifico den sostenibilidad y tambe representante hoben di
Aruba National Trust, Nigel Maduro
Nigel Maduro ta Caquetío Indígena di Aruba, un aktivista ambiental intersekshonal, un sientífiko di sostenibilidat, i un artista multidisiplinario. Nigel tin eksperensia trahando den e sektor ambiental sin fin di lucro (Greenpeace Aotearoa), e sektor di sostenibilidat korporativo, i asta tabata un planifikadó stratégiko di sostenibilidat pa un kunuku di agro-ekologia. E ta notoriamente conoci pa lanta un movecion socio-ambiental na Aruba dor di wordo deteni pa graffiti “No More Hotels” y “Land Back” tur rond di e isla. Desde e tempu ei el a organisá múltiple protesta disruptivo durante protokòlnan i diskursonan gubernamental. Nigel tin komo meta pa kambio sistemátiko den e industria di hotèl i turismo di Aruba, tur miéntras e ta yuda ku proyektonan di konsulta di desaroyo sostenibel i ta duna sosten i asistensia na movementunan di base.<ref>[https://dezwijger.nl/programma/roots-resilience-caribbean-perspectives-on-climate-change Roots resilience: Caribbean Perspectives on climate change], dezwijger.nl</ref>
{{Appendix}}
Nigel ta ampliamente rekonosé pa su protestanan di akshon direkto. Un di su actonan mas notabel tabata graffiti “No More Hotels” y “Land Back” riba areanan turistico den henter Aruba—un acto cu a lanta un debate local significativo tocante desaroyo di turismo insostenibel y perdida di tereno. E protesta aki no solamente a konsientisá riba asuntunan ambiental i kultural pero tambe a bira un katalisadó pa kompromiso mas amplio di komunidat a traves di manifestashonnan pasífiko i protestanan di “Beach Party” ku ta kombiná tayernan di sostenibilidat ku presentashonnan públiko kreativo.
Master Science den Liderato Estratégiko: Nigel a haña un Master di Science den Liderato Estratégiko. E formashon akademiko aki a duna dje un marco robusto pa enfrenta desafionan kompleho di sostenibilidat, pa kombiná siensia ku aktivismo, i pa impulsa kambio sistémiko den polítika i industria.
Trabao Profesional i Karrera
Aktivismo Ambiental i di Klima:
Akshon Directo i Protesanan: Nigel a gana atenshon largu ku su inisiativa di akshon directo den Aruba. Notablemente, e a hasi grafiti ku slogan “No More Hotels” i “Land Back”, ku a pone enfoke riba e keshonan di desaroyo insostenibel i e perde di tereno pa e Pueblo Indígena.
Organisashon di Komunidat: El ta un e figura importante den organisá demostrashonnan pasífikamente i eventonan di komunidat, manera e “Beach Party” protesanan, ku ta combiná e partisipashon públiko ku edukashon ambiental. Esakinan ta yuda pa mustrá e impakto di e desaroyo excesivo i pa uni e komunidat riba prátikanan sostenibel.
Siensia di Sostenibilidat i Konsultoria:
Nigel a krea su karrera como un siensia di sostenibilidat, spesialisa den kambio di klima, konservashon di biodiversidat, i drechtenan di e Pueblo Indígena.
Su trabao a inkluí rolnan tanto den sektornan di organisashon sin ganansa como den sektornan korporativo, kaminda el a kontribuí pa planifikashon estratégico di sostenibilidat, manera pa asisti den praktikannan agro-ekológiko i proyektonan di konservashon ku ta basa riba e komunidat.
Representashon Internashonal:
Reconosí pa su liderato, Nigel a wordu selekshoná pa e Caribbean Climate Justice Leaders Academy pa representá Aruba na plataforma global manera COP29. Su rol internashonal ta demostrá su influencia i su kompromiso pa duna bocho na e preocupashonnan di su komunidat den diskushonnan global riba klima.
Arte Multidisiplinario
A mas ku su aktivismo i siensia, Nigel ta ekspresá su perspektivanan a través di su arte. Su trabao creativo ta kompletá su aktivismo, duna un narrashon visual pa e asuntunan ambiental i sosial cu Aruba ta enfrenta.
Nigel Maduro, ku su kombina di formación akademiko riguroso, aktivismo “hands-on”, i ekspreshon creativo, ta un forsa dinamiko den e lucha pa sostenibilidat ambiental i drechtenan di e Pueblo Indígena den Aruba i den e región di Caribe.
{{Appendix}}
------------
== Cinema na Aruba ==
(Oranjestad)—During the span of over 100 years, Aruba only saw five '''open air movie theatres'''. Now practically obsolete on the island, these theaters were once frequently visited by locals and migrants
in the 20th century.
The first open air theater was constructed in 1920 and was commissioned by Shon Eduard (Eddy) de Veer. This theater was located at the Hotel Colombia in Oranjestad, which is now where the Aruban census office is located. The theater was simple; it only consisted of a screen, and visitors had to bring their own chairs to
enjoy the popular silent movies of the time.
American migrants who worked in the refinery and lived in the Lago Colony in Sero Colorado also had their
piece of the pie with their Open air Theatre, which formed part of the Esso Club, also known as the Pan-Am
Club. It was at this theater that “Talkies” were first streamed, movies with sound. This theater mostly streamed American blockbusters for the American expats, this way making sure that these migrant were not missing out on entertainment from their home land.
In the 1950’s and 60’s, Savaneta saw their own open air theater, located in front of the Marinier’s Kazerne (Marine Barracks). This theater was mostly visited by the neighboring marines, who didn’t have much entertainment other than movies at that time.
The last and most recent open air theater was constructed in the form of a drive-in theater.
A popular American concept, the Drive Inn located in Balashi was a hot spot for teenagers, who had the habit of cramming all their friends in one car to go see the movies. For this phenomenon there was a separate price that you had to pay called the “car crash”. This theater closed around 2012, but was re-opened during the pandemic in July 2020, where movies were streamed on a gigantic screen set up in front of stacked containers. However, this nostalgic form of entertainment did not last very long as it was closed again only a year or two later. Nowadays you can still see the stacked containers when you drive near the bridge in Balashi.<ref>“De kolibrie op de rots en meer over de geschiedenis van Aruba” by Evert Bongers. </ref>
-------------------------
Same-sex marriage in Aruba, Curaçao and Sint Maarten
{{Databox}}
'''Matrimonio di mesun sexo''' no ta wordo ehecuta na Aruba, Curaçao, of Sint Maarten, cu ta paisnan constituyente di Reino Hulandes. E islanan tabata obligá despues di vários sentensia di korte pa registrá kualke matrimonio (inkluso matrimonio di mesun sekso) registrá den Reino, pero esaki ta konsiderá prinsipalmente derechonan di residensia, i nan no mester duna matrimonionan di mesun sekso e mesun efekto hurídiko ku sekso opuesto matrimonionan.[1] Matrimonio den e teritorio Oropeo di Hulanda, meskos ku den e munisipionan Karibense di Boneiru, Sint Eustatius i Saba,[2] ta habrí pa kualke dos persona sin importá sekso.
Aruba a reconoce sociedadnan registra cu ta brinda casi tur e derechonan y beneficionan di matrimonio desde september 2021. E mesun luna ey, un corte mas abao na Curaçao a dicta cu stroba parehanan di mesun sexo di casa ta viola e disposicionnan di igualdad di Constitucion di Curaçao, pero a laga e desishon di si mester legalisá matrimonio di mesun sekso te na Parlamento di Curaçao.[3] Na december 2022, Corte Conhunto di Husticia di Aruba, Curaçao, Sint Maarten, y di Bonaire, Sint Eustatius y Saba a dicta cu e prohibicion di matrimonio di mesun sexo di Aruba y Curaçao tabata inconstitucional. E òrdu di korte tabata programá pa drenta na vigor dia 7 di mart 2023 si no a apela esaki na Korte Supremo di Hulanda; sinembargo e gobiernonan di tanto Curaçao como Aruba
----------------------------------------
* gabinete di minoria
---------------------------------------
'''Hefe di estado''' ta
----------------------------
*gabinete (politica)
* izquierdista
* pais
* eleccion
-----------------------
==Parlamento Oropeo==
== Miembro i elekshon ==
Parlamento Oropeo a wòrdu fundá na 1952; su kompetensianan a wòrdu ampliá varios biahe, partikularmente na 1993 ku e Tratado di Maastricht i na 2009 ku e Tratado di Lisboa. Desde 1979 tin elekshonnan pa miembronan di parlamento (MEP); promé ku esei e miembronan tabata bini for di kada estado-miembro di Union Oropeo.
E parlamento tin 705 miembro, ku mester oumentá na 720 despues di e elekshonnan oropeo dia [[6 di yüni]] [[2024]]. E ta representa e di dos electorado democratico mas grandi na mundu (despues di Parlamento di India), ku un electorado di 375 mion votadó eligibel na 2009.<ref>{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/06/07/AR2009060702402.html |title=Conservatives Post Gains In European Elections |author1=Brand, Constant |author2=Wielaard, Robert |agency=Associated Press |newspaper=The Washington Post |date=8 June 2009 |access-date=17 August 2010}}</ref><ref>{{cite news |author=Ian Traynor |url=https://www.theguardian.com/politics/2009/jun/07/eu-elections-social-democrats |title=Misery for social democrats as voters take a turn to the right |work=The Guardian |location=UK |date=7 June 2009 |access-date=17 August 2010}}</ref><ref name="18 new MEPs take their seats">{{cite web |url=http://www.europarl.europa.eu/news/en/headlines/content/20120103MUN34829/html/18-new-MEPs-take-their-seats |title=18 new MEPs take their seats |publisher=European Parliament |date=10 January 2012 |access-date=14 February 2012 |archive-date=11 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130511172955/http://www.europarl.europa.eu/news/en/headlines/content/20120103MUN34829/html/18-new-MEPs-take-their-seats |url-status=dead }}</ref> Kada un di e 27 estado-miembro di EU tin un kantidat fiho di asiento parlamentario, ku ta dependé di e kantidat di habitante. Esaki ta varia for di 6 asiento pa [[Malta]] te na 96 pa [[Alemania]]. For di 1 di febrüari 2020 [[Hulanda]] tin derecho riba 29 di e 705 asiento i pa e termino 2024-2029 esaki lo oumenta pa 31 asiento.
Siudadanonan hulandes di [[Reino Hulandes]], irespekto unda nan ta residensiá, tin derecho di voto pa parlamento oropeo; pa residentenan di [[Karibe Hulandes]] esaki a bai na vigor desde aña 2009.
E miembronan di parlamento oropeo ta wòrdu eligí kada sinko aña mediante elekshon general direkto i sekreto. Sinembargo, te ku 2019 e partisipashon a baha na kada turno di votashon, for di 65% na 1979 te cu 50% na 2009, e porsentahe di mas haltu den e último 20 añanan. For di yanüari 2022 Roberta Metsola (EPP) ta e presidente di parlamento oropeo.
{{Appendix}}
[[:Category:Oropa]]
[[:Category:Politika]]
The Parliament is composed of 705 members (MEPs), due to rise to 720 after the June 2024 European elections. It represents the second-largest democratic electorate in the world (after the Parliament of India), with an electorate of 375 million eligible voters in 2009.[2][3][4]
en.wiki:E parlamento ta konstituí pa 720 miembro, yamá "MEP". Kada miembro ta papia pa un lugá den Oropa, por ehèmpel Paris, Dinamarka òf Sicilia. Tur hende por wòrdu elegi, nan ta wòrdu elehá dor di tur siudadano di Union, e hendenan ku ta siudadano di un pais den Union.
Parlament Oropeo a wordu funda na 1952; su kompetensianan a wordu amplia varios biahe, partikularmente na 1993 ku e Tratado di Maastricht i na 2009 ku e Tratado di Lisboa. Desde 1979 tin elekshonnan general direkto i sekreto ku ta tuma luga kada sinku ana, promé ku esei e miembronan di parlamento tabata bini for di kada pais. E parlamento ta konstituí pa 751 miembro, yamá "MEP". Kada miembro ta papia pa un lugá den Oropa, por ehèmpel Paris, Dinamarka òf Sicilia. Tur hende por wòrdu elegi, nan ta wòrdu elehá dor di tur siudadano di Union, e hendenan ku ta siudadano di un pais den Union.
Pasobra e MEPnan ta bin di diferente pais, nan ta papia diferente idioma (24 na 2013) den Parlamento. Nan tin un derecho protehá riba e promé idioma (multilingüismo), i Parlamento mester di hopi intérprete.
Diferente di otro gruponan internacional di politico, MEP no ta sinta den grupo di pais, pero nan ta sinta banda di personanan ku ta komparti nan ideanan. E dos gruponan mas grandi ta e "Partido Popular Oropeo-Demokratanan Oropeo" i e "Partido di e Sosialistanan Oropeo". Pero e gruponan aki ta traha huntu pa yega na un akuerdo, p'esei nan no ta bringa pa traha un lei si e otro grupo no ta gusta dje. De parlementsleden organiseren zich in fracties i; op basis van een gemeenschappelijke politieke overtuiging en niet op basis van hun land van herkomst. Momenteel zijn er in het Europees Parlement zeven fracties en een aantal 'niet-ingeschreven' leden. De fracties komen voort uit meer dan honderd nationale politieke partijen.
E miembronan di Parlamento Europeo ta wordo eligi cada cinco aña via eleccion general. Sinembargo, te cu 2019 e participacion a baha na cada turno di votacion, for di 65% na 1979 te cu 43% na e eleccionnan di 2009. Durante e último elekshonnan Europeo di mei 2019 e partisipashon tabata di 50%, e porsentahe di mas haltu den e último 20 añanan.[1] 2] For di yanüari 2022 Roberta Metsola (EPP) ta e presidente di Parlamento.
Sinds 1 februari 2020 telt het parlement 705 zetels, als gevolg van de uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie. Alle 27 lidstaten hebben afhankelijk van het inwonersaantal een vast aantal zetels. Dit loopt uiteen van 6 zetels voor Malta tot 96 voor Duitsland.
== Reino Hulandes ==
In de zittingsperiode van 2 juli 2019 tot en met 2024 waren 33 personen afgevaardigden van Nederland in het Europees Parlement. Nederland had aanvankelijk 26 zetels na de verkiezingen voor het Europees Parlement in 2019.
=== Karibe Hulandes ===
Dit wetsvoorstel breidt in de Kieswet het kiesrecht voor de leden van het Europees Parlement uit tot alle Nederlanders die op de Nederlandse Antillen en Aruba wonen. Aanleiding voor deze wijziging zijn uitspraken van de Raad van State (200404446/1b en 200404450/1b) en het Europese Hof van Justitie (C-300/04) waarin zij stellen dat er mag geen onderscheid mag zijn tussen Nederlanders buiten Europa die nu Europees kiesrecht hebben en Nederlanders in Aruba en de Antillen die dat nu niet hebben.
De regel dat Arubanen en Antillianen alleen kunnen stemmen voor het Europees Parlement als zij ooit tien jaar in Nederland hebben gewoond komt te vervallen.
Bij de verkiezingen van 2009 konden kiesgerechtigden in Aruba en de Nederlandse Antillen voor het eerst stemmen voor het Europees Parlement. Het aantal geregistreerde briefstemmers nam daardoor aanzienlijk toe, van 15.936 in 1994 en 14.501 in 1999 naar 39.601 in 2009.[23] De opkomst bedroeg onder de geregistreerde Arubanen en Antillianen 77%, aanzienlijk hoger dan de opkomst van 36,8% onder Nederlanders in Nederland.[24] Men bedenke daarbij echter wel dat het totaal aantal inwoners van Aruba en de Nederlandse Antillen in 2009 rond de 330.000 lag,[25] en dat dus maar een klein percentage de moeite heeft genomen zich te laten registreren als kiesgerechtigde.
{{Appendix}}
[[:Category:Oropa]]
[[:Category:Politika]]
----------------------------
* Muhe
* Constitucion
* Globalisashon
* Progaganda
* Cancion
----------------------------
Te bewerken naar Papiaments:
* [[Lijst van scholen op Aruba]]
* [[Lijst van politieke partijen op Aruba]]
* [[Lijst van politieke partijen in de Nederlandse Antillen]]
* [[Lijst van ministers van Economische Zaken van Aruba]]
* [[Lijst van Curaçaose ministers van Economische Ontwikkeling]]
* [[Lijst van ministers van Financiën van Aruba]]
* [[Lijst van ministers van Financiën van Sint Maarten]]
* [[Lijst van ministers van Justitie van Aruba]]
* [[Lijst van Curaçaose ministers van Justitie]]
* '''ABBA''' Amateur Baseball Bond Aruba ([[:it:Federazione di baseball di Aruba|it]])
* '''CBF''' Curacao Baseball Federation ([[:it:Federazione di baseball di Curaçao|it]])
------------------------
== Preparacion Bandera di Aruba==
Dia 21 di januari 1976 gobierno insular e tempo ey, a institui un comision di Bandera, cu tabata tin como tarea conseha e Colegio Ehecutivo en cuanto e stipulamento di un bandera Arubano. E comision a consisti di Julio Maduro como presidente, Ronald Donk y Walter van Romondt como miembro y Epi Wever como secretario. Nan tabatin 6 siman pa completa e tarea, caminda un competencia di bandera a wordo anuncia unda comunidad Arubano a activa nan creatividad y yuda crea e bandera. Un total di 693 diseño a wordo presenta. Despues di a presenta su recomendacion na e Conseho Ehecutivo, riba dia 26 di februari 1976 a selecciona 3 diseño caminda Sarah Bollinger asesora pa Whitney Smith, un experto den diseño di bandera, a traha un diseño nobo pa Aruba. E comision a bolbe presenta e recomendacion, mas detaya aki, riba dia 8 di maart 1976, cual recomendacion a ser discuti den e reunion interno di e Conseho Legislativo, teni riba dia 8 di maart 1976;
A DICIDI:
-----------
== Gabinete Mercelina ==
Partido PFP den un komunikado di prensa ta konfirmá ku porfin e proseso di formashon a yega den e etapa ku ta trahando e dekretonan pa nombra e 7 ministernan nobo huntu ku e minister plenipotensiario i minister plenipotensiario suplente na Den Haag.
E kandidato pa promé minister enkargá ku Asuntunan General ta [[Luc Mercelina]] (URSM). [[Veronica Webster]] (URSM) ta kandidato pa minister di Salubridat Públiko, Desaroyo Sosial i Labor i [[Grisha Heyliger-Marten]] (DP) ta kandidato pa minister di Turismo, Asuntunan Ekonómiko i Telekomunikashon.
[[Marinka Gumbs]] (DP) ta kandidato pa bira minister di Finansa, [[Raeyhon Peterson]] (PFP) ta kandidato pa bira Minister di Bibienda Popular, Planifikashon Urbano i Medio Ambiente, [[Christophe Emmanuel]] (NOW) ta kandidato pa bira minister di Edukashon, Kultura, Hubentut i Deporte i Lyndon Lewis NOW) ku ta kandidato pa bira minister di Hustisia.
[[Patrice Gumbs]] (PFP) i [[Gracita Arrindell]] (URSM) ta kandidatonan pa minister plenipotensiario i minister plenipotensiario suplente na Den Haag. Pa NOW Claudius Buncamper lo drenta parlamento pa remplasá Emmanuel, pa URSM Richinel Brug lo remplasá Mercelina i pa DP Viren Kotai lo remplasá Heyliger-Marten.
---------------------
{{Databox}}
'''Parlamento di e teritorio Kòrsou''', ofisialmente ''Staten van het gebiedsdeel Curaçao'' i abreviá ''Staten van Curaçao'') tabata entre 1937 i 1949 e órgano representativo di e pueblo i konseho legislativo di e teritorio Kòrsou, konsistiendo di e seis isla [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]], [[Sint Maarten]], [[Sint Eustatius]] i [[Saba]]. E órgano tabata konsistí di 10 miembro elegi i 5 miembro nombrá i tabata e susesor di e [[Konseho Kolonial]] i predesesor di [[Parlamento di Antias Hulandes]].
== Nomber ==
Ku e revishon di e konstitushon hulandes na 1922, e término 'kolonia' a keda eliminá fo'i konstitushon. No tabata te 23 di aprel 1936 ku keda kla ku e leinan pa adapta e organisashon estatal den e parti karibense di [[Reino Hulandes]]. Asina, e aña ei e nòmber [[Kòrsou i Dependensianan]] a wòrdu remplasá pa Teritorio di Kòrsou i riba 1 di aprel 1937 e Konseho Kolonial a bira e Parlamento di Kòrsou.
== Konstelashon ==
Pa e konstelashon di e parlamento nobo a skohe un modelo kombiná, konsistiendo di 10 miembro elegí i 5 nombrá. 1] E miembronan elegi tabata ser elegí direktamente dor di e votadornan a base di e reglanan elektoral di Kòrsou di 1937. E miembronan nombrá tabata wòrdu nombrá dor di e Gobernador despues di a konsulta ku e Konseho Ehekutivo. Tambe e gobernador tabata nombra e presidente di parlamento. Algun nombramentu a wòrdu konsiderá komo nombramentu korektivo, pasobra e personanan tabata para na banda di e gobernantenan.
== Repartishon di asiento ==
Pa promé biaha tambe a introdusí un repartishon pa isla di e asientonan di e miembronan elegi. Esaki a keda reparti den 6 asiento pa Kòrsou, 2 pa Aruba i 1 kada un pa Boneiru i [[Islariba]]. Na 1946, despues di protesta di Aruba esaki a kambia den 5 asiento pa Korsou, 3 pa Aruba i 1 kada un pa Boneiru i Islariba.
== Elekshon ==
Bou di e sistema elektoral kombiná aki e tuma lugá tres elekshon: 20 di desember 1937, 17 di november 1941 (elektorado di 3897 persona) i 5 november 1945 (elektorado di 6251 persona).[12][13]
E parlamento a wordu konstitui komo lo siguiente:
{| class="wikitable" style="text-align:left;"
!colspan=1 rowspan=2 style="color: gray"| Miembro
!colspan=4 style="color: gray"| Periodo parlamentario 1938-1942
|-
! rowspan="1" style="color: gray"| Repartishon
! style="color: gray"| Nòmber
! style="color: gray"| Partido
! style="color: gray"| Remarke
|-
| rowspan="10" style="color: gray"| Elegí
| rowspan="6" |Curacao
| [[Moises Frumencio da Costa Gomez|Moises da Costa Gomez]]|| rowspan="3" |CKP ||
|-
| Ernesto Cecilio Martijn ||
|-
| Adolphe Desertine ||
|-
| J. Capriles || rowspan="2"|lijst Capriles-Rustige ||
|-
| J. Rustige ||
|-
| Willy Maal ||lijst Jonckheer-<br/ >Suarez-Maal ||
|-
| rowspan="2"| Aruba
| Jacobo Arends || rowspan="2"|Katholieke partij Aruba ||
|-
| Jean M. de Cuba ||
|-
| rowspan="1"| Bonaire
| John de Jongh || CKP ||
|-
| rowspan="1"| Bovenwinden
| W.R. Plantz || ||
|-
| rowspan="5" style="color: gray"| Benoemd
| rowspan="5" |Curacao
| [[John Sprockel]]* || || benoemd statenvoorzitter
|-
| Isaac Capriles || ||
|-
| Salomon Alfred Senior || ||
|-
| Carel Nicolaas („Cai") Winkel* || ||
|-
| Ph. Bichon van IJsselmonde* || ||na 1940 remplasa pa F. Vromans.
|-
|}
*) oudlid Koloniale Raad
{{Appendix}}
[[:Category:Karibe Hulandes]]
----------------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
{{Infobox person
| name = Anouk Balentina
| image =
| caption =
| term =
| monarch =
| predecessor =
| birth_date = [[1 di desèmber|1 di december]] [[1979]]
| occupation = hurista, activista y ambientalista
| party =
}}
'''Anouk Balentina''' (☆n. [[1 di desèmber|1 di december]] [[1979]] na [[Aruba]]) ta un hurista, activista di derecho humano i ambientalista [[Aruba]]no.
== Bida ==
Anouk Balentina a nase i lanta den bario di [[Parkietenbos]].<ref>[https://dossierkoninkrijksrelaties.nl/2023/01/30/open-brief-aan-de-koning/ Open brief aan de Koning]. Dossierkoninrijksrelaties.nl (30 di januari 2023)</ref>
Desde un edad hoben ela cuminsa sigui di cerca e desaroyonan rond di e dump di Parkietenbos.<ref>http://magazine.xclusivomagazine.com/2002-april-magazine-aruba#!entrevista-anouk-balentina-457</ref>
Na 2020 Balentina ta entama un caso sumario pa ordena pa para establecimento y testmento
di e incinerator na Parkietenbos inmediatamente.<ref>[https://awemainta.com/wp-content/uploads/2022/07/awe1907.pdf Caso incinerator Parkietenbos: ciudadano
ta bolbe gana caso contra gobierno], Awemainta (19 di juli 2022)</ref>
Balentina hunto cu 80 otro, a protesta contra e concepto di e permiso di molester pa por
opera e incinerator na Parkietenbos. Sinembargo gobierno a dicidi di otorga e permiso aki dia 23 di december 2020
----------------------
https://kennisplatform.wikimedia.nl/artikelen/schrijven/hoe-vertaal-ik-een-artikel-uit-een-andere-taal-met-de-vertaaltool/
https://www.wikimedia.nl/wp-content/uploads/2021/06/Schrijven_voor_Wikipedia.pdf
* Template:Página Prinsipal Actual --> rubrika "Aktual"" riba pagina principal
* Template:Página Prinsipal Idioma dicho --> rebrika "Dicho"
* Template:Página Prinsipal Articulo destaca
-------------
{{Databox}}
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Dr. Horacio E. Oduber Hospital''' (HOH) ta un [[hospital]] general di tamaño mediano na [[Aruba]]. E ta situa nortwest di e [[kapital|capital]] [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]], den e zona di Eagle unda antes tabata lokalisa [[Arend Petroleum Maatschappij]]. E hospital, cu ta hiba e nomber di e medico Arubiano, Horacio Oduber, a cuminsá funciona cu 187 cama fin di aña 1976. El a wordo oficialmente inaugura dia [[5 di mart]] [[1977]] den presencia di Wilhelm de Gaay Fortman, minister di Asuntonan Antiano di [[Hulanda]].<ref>{{Citeer nieuws|url=https://delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010639094:mpeg21:a0065|titel=Gedeputeerde Leo bedankt Nederland en bisdom. Ziekenhuis onder zware politiebewaking geopend|werk=[[Amigoe]]|datum=1977-03-07|bezochtdatum=2024-02-22}}</ref> Actualmente e hospital ta dispone di 320 cama y tin mas di 1000 persona emplea. E maneho ta den man di fundacion ''Stichting Ziekenverpleging Aruba''.<ref>[https://www.arubahospital.com/about-hoh/board-of-directors/ Board of Directors], Website oficial HOH</ref>
HOH ta afilia na ''[[Dutch Caribbean Hospital Alliance]] (DCHA)'', un organisacion cooperativo di hospitalnan den [[Karibe Hulandes|Caribe Hulandes]].<ref>{{nl}}[https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2021/02/10/oprichting-ziekenhuiscooperatie-dutch-caribbean-hospital-alliance-een-feit Oprichting ziekenhuiscoöperatie “Dutch Caribbean Hospital Alliance” een feit], Rijksoverheid (10 di februari 2021)</ref>
== Historia ==
Horacio Eulogio Oduber (1862-1935) tabata e prome dokter Arubiano y tabatin su consultorio na cas den Wilhelminastraat.<ref name="Ancho">{{Citeer web|url=http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=56&Itemid=65|titel=Historische figuren: Horacio Oduber|werk=Historiadiaruba.aw|datum= |bezochtdatum=1 mei 2020|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230802180232/http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=56&Itemid=65|archiefdatum=2023-08-02}}</ref> E dokter tabata wordo paga solamente cu mercancia y tabata haña cuminda pa su cabay. Hopi hende a muri pa motibu di infeccion, virus o malesa desconoci na e momentu ey. Segun un estimacion, na 1910 tabatin mas o ménos 8.000 habitante riba e isla. Mayoria di nan tabata trahadonan di cunucu ku tabatin menos recurso financiero. Como cu no tabatin un hospital na e momentu ey, e dokter tabata trata e pashentnan na su cas.<ref name="Ancho"/> E operacionnan necesario, incluyendo amputacionnan, tabata wordo ehecuta solamente dor di suministra hopi rum pa motibo di falta di anestesia.
Na 1920 e "San Pedro de Verona", a keda funda pa soeurnan catolico (Dominicanessen) na 1920. [[File:BNA-DIG-HARTOG-CAHA-001-014-008.jpg|thumb|left|Cas di dokter Horacio Oduber na Wilhelminastraat en frente di e kerki protestant (1907)]] [[File:Voormalig ziekenhuis San Pedro de Verona.jpg|thumb|220x220px|left|Entrada di San Pedro de Verona]]Despues di apertura di e hospital nobo na 1977 a converti San Pedro hospital den un cas di cuido. Desde seramento di hospital di [[Lago Oil & Transport Company|Lago]] na 1985 HOH a keda e unico hospital na Aruba pa un poblacion di alrededor 120.000 habitante.<ref>{{nl}}[http://www.skipr.nl/actueel/id2829-vumc-versterkt-band-met-arubaans-ziekenhuis.html VUmc versterkt band met Arubaans ziekenhuis], 4 di december 2009</ref>
Na september 2014 a inicia un proyecto di renovacion y expansion di e hospital, uno di e proyectonan di construccion mas grandi den historia di Aruba. E proyecto ta ensera lantamento di un edificio nobo di seis piso separa di e edificio existente di cinco piso.<ref>[http://www.dutchcaribbeanlegalportal.com/news/latest-news/2064-renovatie-en-nieuwbouwplannen-van-het-horacio-oduber-hospitaal-hoh Renovatie- en nieuwbouwplannen van het Horacio Oduber Hospitaal (HOH)]</ref> Esaki ta inclui un cas di cama nobo, un sala di emergencia tres biaha mas grandi, un clinica externo nobo pa specialistanan y renovacion di e edificio existente cu ta mehora privacidad y servicionan pa pashent den un ambiente moderno. Trabounan di e fase final di e proyecto a reanuda fin di 2023 despues cu un disputa entre partidonan a para e construccion na 2022.
== Servicionan ==
Dr. Horacio E. Oduber Hospital ta conta cu 320 cama y mas di 1000 empleado cu ta atende mas di 16.000 pashent pa aña. E tin un plataforma pa helicopter pa ricibi pashent cu ta jega cu helicopter di polis o helicopter militar.
E hospital ta dispone di tur specialidad basico y algun super specialidad. E tin un departamento di emergencia (eerste hulp) cu ta trata mas o menos 55.000 pashent pa aña. Tin un centro di trauma nivel III disponibel, como tambe un departamento combina cu ta inclui cuido intensivo/cuido mediano/cuido coronario (curason) cu 12 cama, clinica di hemodialyse, tres departamento di psychiater, cinco sala di operacion, banco di sanger, clinica pa trata dolor, centro di oncologia pa tratamento durante dia (dagbehandeling), cuido di enfermo pa dia (dagverpleging), clinica pa trata herida, policlinica interno y externo, departamento pa parto, post di dokter di cas, departamento di fisioterapia y rehabilitacion, tres departamento pa investigacion di diagnostica, diferente laboratorio, botica di hospital, camber di caterisacion di curason, shete departamento pa cuido di enfermo, departamento di servicio pa maternidad, departamento pa mucha, camber di couveuse y diferente otro servicio facilitario.<ref>[https://www.overheid.aw/informacion-tocante-servicio/cuido-y-salud-sub-topics_47801/item/hospital-dr-horacio-oduber-hoh_41386.html Hospital Dr. Horacio Oduber (HOH)], Gobierno di Aruba website oficial</ref>
Fuera di residente i turista local HOH tambe ta ricibi regularmente pashent for di hospital mas chikito den e region, manera for di [[Boneiru|Bonaire]] y Isla Riba. Ora cu no tin cama den cuido intensivo of couveuse ta manda pashent for di [[Kòrsou|Corsou]] pa Aruba.
== Galeria ==
<gallery widths="200" heights="200">
Oduber Hospital 21 30 49 855000.jpeg|Compleho di Horacio Oduber Hospital
Oduber Hospital 21 30 42 124000.jpeg|Entrada principal di e hospital
Oduber Hospital 21 31 33 124000.jpeg|Fachada di edificio B
</gallery>
---------------------
Dr. Horacio E. Oduber Hospital (HOH) ta un hospital general di tamaño mediano na Aruba
E edificio di hospital ta situa na nordwest di e capital Oranjestad, unda cu antes tabata lokaliza Arend Petroleum Company na Eagle. E hospital aki di 187 cama ta recibi su prome uso na final di anja 1976. Dia 5 di maart 1977, a tuma luga e apertura oficial den presencia di e Ministro Hulandes De Gaay Fortman. Na september di 2014, a cuminsa cu e proyecto di expansion y renovacion di e hospital, uno di e proyecto di construccion mas grandi den historia di Aruba. Esaki ta inclui un kas di cama nobo, un sala di emergencia tres biaha mas grandi, un clinica externo nobo pa specialistanan y renovacion di e edificio. Esaki ta mehora privacidad y servicionan pa paciente den un ambiente moderno. Fase final di e proyecto aki lo sigui despues cu e problema entre parti a haci cu construccion a wordo para na 2022.
Horacio Oduber Hospital ta forma parti di Dutch Caribbean Hospital Alliance (DCHA) hunto cu otro hospitalnan den Caribe cu ta parti di Reino Hulandes. Aliansa y colaboracion ta inclui e laboratorio di pais di Curacao (ADC), streeklab Haarlem, University Medical Center Utrecht (UMCU), Erasmus Medical Center (EMC), Radboud University, Vrije Universiteit Amsterdam (VU), Maastricht University, Xavier University, Thomas Moore na Belgica y hospitalnan partner na Colombia.
Por lesa mas tocante e hospital na aña 2023 den e broshura di di 2da edicion yama NOS SEMPER T'EY.
-------------------
'''E Konstitushon di Sint Maarten''' (na [[ingles]]: Constitution of Sint Maarten; [[hulandes]]: '''Staatsregeling van Curaçao''') ta e areglo legal konstituyente di pais [[Sint Maarten]], ku ta forma parti di [[Reino Hulandes]]. E ta e ley mas altu di Kòrsou i ta regla kon e pais ta organisá y ta wòrdu goberná. Eiden ta indiká e órganonan di gobernashon, nan tarea- i kompetensianan
== Historia ==
E Regla di Estado di Sint Maarten a keda aprobá unánimamente pa e [[Konseho Insular]] dia 21 di yüli 2010.[1] 1]
E Regla di Estado di Sint Maarten a drenta na vigor dia 10 di òktober 2010, despues di e desmantelashon di Antillas Hulandes i e kreashon di e pais independiente Sint Maarten. E Regla di Estado ta subordona legalmente na e Constitucion di Reino Hulandes y e Statuut pa Reino Hulandes.
E konstitushon a drenta na vigor dia [[10 di òktober]] [[2010]], ora ku Antias Hulandes a keda desmantelá.
== Contenido ===
E Regla di Estado di Sint Maarten tin e siguiente kapítulonan:
Tereno i unidat
* Derecho Fundamental
* Gobièrnu i e minister mandatario
E Estadonan
* Konseho Konsultivo, Korte General di Kontroles, Ombudsman i koleganan di konseho permanente
* Lejislashon i gobernashon
* Hustisia, Ministerio Públiko i Polis
Disposishonnan final
Finalmente, e reglanan di estado ta kontené un kantidat di artíkulonan adishonal.
E contenido di Constitucion ta como lo sigiuente:
* Capitulo I - Derecho Fundamental
* Capitulo II - Gobierno
* Capitulo III - [[Parlamento di Aruba|Parlamento]]
* Capitulo IV - Conseho di Consulta, Camara di Control General y colegio permanente di conseho
* Capitulo V - Legislacion y Gobernacion
* Capitulo VI - Husticia y poder hudicial
* Capitulo VII - Disposicion final
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Staatsregeling van Sint Maarten}}
{{References}}
}}
[[:Category:Gobièrnu]]
[[:Category:Sint Maarten]]
== Mira tambe ==
* [[Antias Hulandes]]
* [[Disolucion di Antia Hulandes|Disolushon di Antias Hulandes]]
----------------------------
zie encyclopedia NA/CUR
'''Raad van State di Reino Hulandes''' (papiamento: Conseho di Estado) ta un di e entidadnan consultativo mas halto den Reino Hulandes. , ancra den C di
The '''Council of State''' ({{lang-nl|{{Audio|Nl-Raad van State.ogg|Raad van State}}}}) is a [[constitution]]ally established advisory body in the [[Netherlands]] to the [[Cabinet of the Netherlands|government]] and [[States General of the Netherlands|States General]] that officially consists of members of the royal family and Crown-appointed members generally having political, commercial, diplomatic or military experience. It was founded in 1531, making it one of the world's oldest still-functioning state organisations.<ref>{{cite web|url=http://www.raadvanstate.nl/the_council_of_state/|title=The Council of State|access-date=2013-02-02|archive-date=2013-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20130115200809/http://www.raadvanstate.nl/the_council_of_state/|url-status=dead}}</ref>
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Raad van State}}
{{References}}
}}
[[:Category:]]
---------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65395301|titulo=Sababank}}
{{References}}
}}
[[Category:Karibe Hulandes]]
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Jacob Wit}}
{{References}}
}}
{{DEFAULTSORT:Wit, Jacob}}
[[:Category:Hende]]
[[:Category:Antias Hulandes]]
--------------------
Suggesties Gender Gap Challenge (nl.wiki): Esmee Winkel (11/1)- Philomena Wong - Grace Bareno? - Rina Penso - Deborah Jack (en.wiki)
---------------------
'''Aanmaken''':
* {{CUW}} : [[Medardo de Marchena]] - [[Manuel Fray]] - [[Joseph Sickman Corsen]] - shon Win Hoyer - Jan Gerard Palm - [[Yandi Paula]] - [[Mongui Maduro]] - [[Gibi Basilio]] - [[Jose Capricorne]] - Plaza hotel curacao (en.wiki) - [[Chin Behilia]] - [[Rene Römer]] - [[Paul Comenencia]]
* {{ABW}} : [[Lista di gezaghebber di Aruba]] (nl.wiki) - [[Chiara Petrocchi]] (taekwondo) - [[Kanisha Sluis]] (en.wiki) - Akisha Albert (en.wiki) -
* General: [[Etnografia]] - [[Seramika]] - [[Leonel Messi]] (ht.wiki) - [[gobiernu]] - politiko - konstitushon - estado - pais? - [[Madurodam]]
* nl.wiki: Nederlands Caribisch Soortenregister (Dutch Caribbean Species Register) - Casearua tremula (Palu di Boneiru of Kenepa spirito)
* no.wik: Shete Boka nasjonalpark -
* en.wiki: Bandariba
'''Verbeteren/aanvullen''':
* [[Coca-Cola]] - [[Skandinavia]] - [[Rastafari]] - [[Guera Friu]] - [[Yuana]] - [[Jazz]] - [[One Piece]] - [[Nydia Ecury]] - [[Boven Bolivia]] / Plantage Bolivia (bnn/vara joop) - [[Guillfred Besaril]] (https://24ora.com/geoffrey-wever-gobierno-a-tuma-e-paso-corecto-den-caso-di-guillfred-besaril/)
== Curaçao ==
# December 1, 1796: [[Johann Lauffer]] overthrows Jan Jacob Beaujon as governor.<ref>{{cite book|url=https://pure.knaw.nl/portal/en/publications/cura%C3%A7ao-in-the-age-of-revolutions-1795-1800 |title=Curaçao in the Age of Revolutions, 1795–1800 |chapter=The Patriot coup d’état in Curaçao, 1796| last1=Fatah-Black |first1=Karwan| publisher=[[KITLV]] |location=Leiden|year=2011|isbn=978-90-6718-380-2|page=123}}</ref>
-----------
[[:Category:Musika]]
------------------
* [[:en:Wikipedia:Administrators' reading list]]
* https://nl.wikibooks.org/wiki/Handboek_MediaWiki
* https://translatewiki.net
{{NPOV language}}
{{Refimprove}}
{{stub}}
--------------------------
== Hooiberg ==
Na 1988 a embeyece '''Hooiberg''' pa convirtie esaki den un atraccion turistico: a renoba e trapi cu ta inclui 4 plataformanan na diferente nivel, por ehempel na 70 m i 110 m di haltura, pa descansa i saca potret, i a instala 50 luga di parkeo.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642486:mpeg21:a0078|titel=Hooiberg wordt toeristenoord|werk=[[Amigoe]]|datm=1987-08-20|bezochtdatum=2022-11-15}}</ref>
De regering heeft plannen om de Hooiberg aantrekkelijk te gaan maken en tot toeristenplek te ontwikkelen. Tijdens zyn recente bezoek is minister drs Jan de Koning ermee akkoord gegaan met goedkeuring van een bedrag van 305 duizend florin om dit project te kunnen uitvoeren. De Hooiberg zal een geheel nieuwe trap krijgen met handsteun en een plek om uit te rusten. Beneden komt een parkeerplaats voor ongeveer vijftig auto's, en een platform in de vorm van een klein park met lokalen voor de verkoop van frisdrank, eten en souvenirs. Op de trap op zeventig meter hoogte, komt een terras waar men kan uitrusten en door middel van een telescoop over Aruba kan kijken. Een tweede terras met telescoop volgt op 110 meter hoogte. Er volgen hierna nog twee terrassen voordat men het hoogste punt van de Hooiberg heeft bereikt. Het Hooiberg-project dossier is bijna klaar en verwacht wórdt, dat werkzaamheden aan de trap medio november dit jaar zullen beginnen. Het Hooibergproject is afkomstig van Planafdeling Bouwkunde architecten bureau, van Publieke Werken.
Na 2022 a anunsia un proyecto pa renova e facilidadnan existente, embeyece e atraccion i agrega un mirador riba e top di e sero.
Na aña 2022 Ministro di Turismo Dangui Oduber a anuncia un projecto pa embeyesamento di Hooiberg.[1] Aruba Tourism Authority (ATA) y Tourism Product Enhancement Fond[sic] (TPEF) lo funda e projecto. E prome fase lo wordo funda pa TPEF y ta incera e renobacion di e trapinan y hutnan riba Hooiberg. ATA lo funda e segundo fase di e project caminda un punto di observacion lo ser construi na e punto mas halto di e sero dunando bishitantenan un bista di 360-grado di Aruba. Artistanan local lo provee un toque artistico cu obra di arte di mosaico.
---------------
'''Jay Bryant Haviser''' (21 di november [[1955]] na ... ) ta un arkeologo merikano.
NAME: Jay Bryant HAVISER Jr.
BIRTHPLACE: Bartow, Florida, U.S.A. BIRTHDATE: November 21, 1955
MARITAL STATUS Re-married Nov. 27, 2008, to Ilene J. Rosalina (Curaçao)
CHILDREN 2 children 2 step-children (all born on Curaçao)
RESIDENCE: Opal Road #1, Pelican, St. Maarten, Dutch Caribbean.
tel.1721-544-4154 / cell 1721-524-1155
OFFICE: SIMARC Archaeological Center, A.T. Illidge Road #117, Madame Estate, St.Maarten, Netherlands Caribbean tel./fax. 1-721-542-0201
E-mail: jhaviser@hotmail.com
DUAL NATIONALITY: Netherlands / U.S.A.
Awards
1996 Cola Debrot Prize for Science (Curaçao/Netherlands Antilles)
2008 Ridder in de Order van Oranje-Nassau (Knighthood), decoration from Her Majesty Queen Beatrix of the Netherlands
2008 Lifetime Environmental Achievement Award (St. Maarten) IslandVision Fd
2009 Culture Time Person of the Year Award for 2008 (St. Maarten), PJD2 Radio
2013 Paul Harris Fellow Award, Rotary International, Mid-Isle Chapter St. Maarten
------------------
'''Madurodam''' is een [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]]se [[Miniatuurpark|miniatuurstad]] in [[Den Haag]] op een [[Schaal (verhouding)|schaal]] van 1 op 25,<ref>De Erasmus- en van Brienenoordbruggen zijn gebouwd op de grotere schaal van 1:12. Op 1:25 zou men er niet overheen kunnen lopen.</ref> geopend op [[2 juli]] [[1952]] aan het George Maduroplein. Dit toeristische [[attractiepark]] trekt jaarlijks circa 600.000 betalende bezoekers.<ref>Op [https://web.archive.org/web/20160312195102/http://nieuws.nl/algemeen/20130108/meer-bezoekers-voor-madurodam/ nieuws.nl] meldt het park zelf 739.000 over 2013, een stijging van 36% ten opzichte van 2011. Omgerekend zouden er dat laatste jaar dus rond de 550.000 geweest moeten zijn. De organisatie spreekt min of meer standaard van 1 miljoen per jaar, een cijfer dat door ''[http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/article/detail/3486389/2013/08/03/1-miljoen-bezoekers-trok-Madurodam-het-afgelopen-jaar.dhtml Trouw]'' wordt gemeld over 2013. Er bestaan geen andere cijfers dan die door het park zelf verstrekt worden.</ref> Het park beslaat een totaaloppervlak van 62.630 m². De gebouwde stad zelf meet 17.630 m². De miniatuurstad heeft veelal als inspiratie gediend voor de bouw van diverse attractieparken wereldwijd zoals [[Legoland Billund]]<ref>{{Citeer web|url=http://www.miniland.nl/Nieuws/Artikelen/121117%20legoland%20billund%2050%20geschiedenis.htm|titel=nieuws|bezochtdatum=2020-10-24|werk=www.miniland.nl|archiefurl=https://web.archive.org/web/20201027034227/http://www.miniland.nl/Nieuws/Artikelen/121117%20legoland%20billund%2050%20geschiedenis.htm|archiefdatum=2020-10-27|dodeurl=nee}}</ref> en het [[Disneyland Park (Anaheim)|Disneyland Park in Anaheim]].<ref>{{Citeer boek|titel=Walt Disney's Disneyland|auteur=Nichols, Chris, 1971-|medeauteurs=Nichols, Charlene (Archivist),|url=https://www.worldcat.org/oclc/1018083433|plaats=[Köln, Germany]|ISBN=978-3-8365-6348-2}}</ref>
Het is genoemd naar [[George Maduro]], een [[Curaçao (hoofdbetekenis)|Curaçao]]se student die zich tijdens [[Duitse aanval op Nederland in 1940|de meidagen van 1940]] als [[cavalerie]][[officier]] onderscheidde in [[Duitse aanval op Nederland in 1940#De slag om de residentie|de slag om de residentie]], en in februari 1945 in concentratiekamp [[Dachau (concentratiekamp)|Dachau]] overleed; zijn ouders schonken het beginkapitaal voor het project, dat door de familie Maduro wordt beschouwd als monument voor hun enige zoon.<ref>[https://www.madurodam.nl/nl/organisatie/geschiedenis/ ''Wie was George Maduro?''], madurodam.nl</ref>
----------
== Aloe ==
Aloe na Aruba, Bonaire y Sentebibu na Corsou y Boneiru.
=== Islanan ABC ===
Sintebibu heeft dikke, vlezige bladeren, sappig en veel slijn bevattend. Aloe werd op Aruba en Bonaire aangeplant in verband met betekenis in de farmaceutische industrie. <ref>Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, H. Hoetink (1969)</ref>Aloe werd in 1836 door gezaghebber Baron van Rader op Curacao als gouvernementscultuur geintroduceerd. De plant is uitgesproken kalkminnend. De jonge uitlopers (siboys, semina) worden in de droge tijd uitgezet. Na 2-3 jaar kan men de dikke bladeren afsnijden en laten staan in lekbakken plaatsen waarna het sap in koperen ketels wordt ingedampt en verhard tot aloehars. De hars uit Aruba en Bonaire werd voornamelijk naar de Verenigde Staten uitgevoerd.
De aloeplant wordt al sinds midden 1800 op Aruba verbouwd. Het klimaat en de droge grond lenen zich bij uitstek voor de aloeteelt. De plant doet het hier heel goed: de Arubaanse aloe heeft een aloenegehalte van 22 %, terwijl het gehalte van de aloe in de rest van de wereld ten hoogste 15% bevat.<ref name="Aloe">[http://www.historiadiaruba.aw/index.php@f13option=com_content&task=view&id=46&Itemid=32 Aloe/Mon Plaisir], Historia di Aruba</ref>
De grootste bloei van de aloe-cultuur maakte Aruba door onder gezaghebber Jan Helenus Ferguson (1866-1871). De weg door de aloevelden vanuit de stad werd dan ook naar hem genoemd. In de 19e eeuw werd ook een aloeplantage aangelegd in Socotoro; Socotoro is vermoedelijk vernoemd naar het eiland Sokotra of Socotora, destijds een Brits eiland in de Indische Oceaan voor de kust van Yemen. Dat eiland ligt op dezelfde lengtegraad als Aruba en daar wordt ook aloe verbouwd. De legende wil dat Alexander de Grote op aanraden van Aristoteles dit eiland veroverde voor de aloe die hij gebruikte om de wonden van zijn soldaten te genezen. Op de aloeplantage Mon Plaisir van de Fransman Louis Bazin verrees begin 1900 een voor die tijd moderne stoomkookinrichting. Aruba was in de 19e eeuw de grootste leverancier van aloehars, die voornamelijk werd gebruikt voor de productie van laxerende middelen. De aloehars werd naar het buitenland geexporteerd, voor het merendeel naar New York, maar ook naar Hamburg en naar Londen. De hars uit de Antillen (destijds `Curacaose` genoemd) was een van de beste ter wereld en duurder dan de andere soorten op de markt. Het aandeel van Aruba in de `Curacaose` export was ruim 90%. In de economie van de tijd voor de komst van de olie-industrie betekende de aloe een redelijke bron van inkomsten, vooral voor de kleine cunucero. In tijden van werkeloosheid (de droge tijd) was de aloteelt een goede bron van bestaan. Begin 1900 werd het eerste wetenschappelijk onderzoek op de aloeplant verricht. Daarbij werd de genezende werking van aloe op verbranding door zonnestraling en andere brandwonden onomstotelijk bevestigd. Door de komst van de olie-industrie veranderde er veel op de arbeidsmarkt op Aruba en raakte de aloeteelt wat op de achtergrond. Pas na de Tweede Wereldoorlog werd de aloecultuur weer hervat. In 1949 richtte Casey Eman de eerste aloefabriek van Aruba op, onder de naam Aruba Aloe Products Company. Destijds werden de aloesappen plaatselijk bewerkt tot aloene en verscheept naar de Verenigde Staten.
De productie van Arubaanse aloe bedroeg in 1951 ongeveer 15.000 pond oftewel 30% van de totale wereldopbrengst. Na het indampen van het harssap in open koperen potten van ca. 200 liter was het aloe-product klaar voor export voor vooral de geneeskundige en cosmetische industrie in USA en Europa. Aloe-industrie op Aruba was toentertijd een vuil en zwaar lichamelijk werk met een schraal loon voor haar seizoen-arbeiders. Aruba werd een van de grootste aloeproducenten van de wereld wegens de goede kwaliteit aloe.<ref name="Aloe"/>
Conoci na Aruba tabata e plantage di aloe di Mon Plaisir y Sividivi.
aloë-cultuur, die op Bonaire en Aruba veel voorkomt, maar waarvan op het eiland Curacao maar twee
aanplantingen op eenigszins ruime schaal bestaan).
Rond 1850 werden er enkele aloe plantages op Aruba gesticht die tot 1868 door het gouvernement geexploiteerd werden. Hierna kwam de aloeteelt in particuliere handen.
==== Uzo ====
Ta come of bebe e blanco di aloe pa problema di artritis, diabetes, tosamento y ulcera na stoma. Tambe por hunta e blanco riba curpa y cuero pa kita dolor of trata un herida of kemadura. Tambe sa laba cabey cune. Algun gota di e zeta geel of juice di aloe mescla cu awa ta bon pa un purgashi di e curpa. Pa problema di cuero, manera carpata, of di digestion di animalnan domestico tambe ta uza e likido di aloe.<ref>Remedinan di tera, Grupo di Noord, 2010</ref> Bij het beschilderen van buitenmuren worden gesneden aleobladeren in de waterverf gedaan.
{{Appendix}}
--------------------
'''Francesco Corallo''' (nasé [[19 di sèptèmber]] [[1960]] na Catania, [[Italia]]<ref name=":1">{{Citeer web|url=https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|titel=La vita d'azzardo di Francesco Corallo tra il padre boss e l'entourage di Fini|bezochtdatum=2018-10-14|auteur=|achternaam=|voornaam=|datum=2013-08-04|werk=La Repubblica|uitgever=|taal=it|archiefurl=https://web.archive.org/web/20200728155350/https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|archiefdatum=2020-07-28}}</ref>), tambe konosí komo ''King of the Slots''<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/corallo-claims-his-phone-was-hacked-on-orders-of-italy-and-the-netherlands |titel=Corallo claims his phone was hacked on orders of Italy and the Netherlands |datum=18 januari 2022 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |taal=en}}</ref>, ta un empresario i doño di kasino italiano-hulandes.<ref name=":3" /> Corallo a nase na Catania, Sisilia, i a biba riba e isla karibense di Sint Maarten for di tempu ku e tabatin dieshete aña.<ref name=":5" /> E ta mas konosí pa su empresanan den e industria di wega di plaka i su enbolbimentu den vários kontroversia legal.
{{Appendix}}
----
'''Francesco Corallo''' ([[Catania (stad)|Catania]], [[Italië]], [[1960]]<ref name=":1">{{Citeer web|url=https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|titel=La vita d'azzardo di Francesco Corallo tra il padre boss e l'entourage di Fini|bezochtdatum=2018-10-14|auteur=|achternaam=|voornaam=|datum=2013-08-04|werk=La Repubblica|uitgever=|taal=it|archiefurl=https://web.archive.org/web/20200728155350/https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|archiefdatum=2020-07-28}}</ref>), ookwel bekend als “King of the Slots”,<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/corallo-claims-his-phone-was-hacked-on-orders-of-italy-and-the-netherlands |titel=Corallo claims his phone was hacked on orders of Italy and the Netherlands |datum=18 januari 2022 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |taal=en}}</ref> is een [[Italië|Italiaans]]-[[Nederland|Nederlands]]<ref name=":3" /> [[zakenman]] en [[Casino (gokken)|casino]]-eigenaar op het [[Caribische eilanden|Caribische eiland]] [[Sint Maarten (eiland)|St.-Maarten]].<ref name=":5" />
== Levensloop ==
Corallo bezit diverse casino's, waaronder drie in Sint-Maarten<ref>{{Citeer web |url=https://stmaartennews.com/business/corallo-will-rebuild-starz-casino-cupecoy/ |titel=Corallo will rebuild Starz Casino in Cupecoy |datum=2018-01-19 |bezochtdatum=2019-12-19 |werk=StMaartenNews.com |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204744/https://stmaartennews.com/business/corallo-will-rebuild-starz-casino-cupecoy/ |archiefdatum=2019-12-19}}</ref> en daarnaast ook in Santo Domingo en [[Panama (land)|Panama]]. Voorheen bezat hij ook een gokgelegenheid in [[Curaçao]], maar daar verloor hij zijn licentie nadat zijn naam boven kwam drijven in de praktijken rondom [[Gerrit Schotte]].<ref name=":0">{{Citeer web |url=https://sxmgovernment.com/2016/12/14/english-italian-the-biography-of-francesco-corallo-the-godfather-of-the-caribbean-part-1/ |titel=English/Italian :The Biography Of Francesco Corallo “The Godfather” Of The Caribbean Part 1 |achternaam=Galli |voornaam=Eva |datum=2016-12-14 |bezochtdatum=2018-10-14 |werk=St Maarten News |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20200728165936/https://sxmgovernment.com/2016/12/14/english-italian-the-biography-of-francesco-corallo-the-godfather-of-the-caribbean-part-1/ |archiefdatum=2020-07-28 |dodeurl=ja}}</ref> Het onderzoek hiernaar kwam aan het rollen na een verzoek om referenties door Schotte aan de Italiaanse regering voor de aanstelling van Corallo in een hoge positie bij een financiële instelling op de Antillen.<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/83340-schotte-behind-bars-18-months |titel=Schotte behind bars 18 months |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=6 december 2018 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald Newspaper St. Maarten |uitgever= |taal= |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204743/https://www.thedailyherald.sx/islands/83340-schotte-behind-bars-18-months |archiefdatum=2019-12-19 |dodeurl=ja}}</ref>
Toen Corallo in 2011 gearresteerd werd door de Italiaanse financiële politie (''Guardia di Financa''), beriep hij zich op [[diplomatieke immuniteit]] omdat hij een diplomaat van Dominica zou zijn. Hij bezat namelijk een Dominicaans diplomatiek paspoort dat hij illegaal gekocht had, juist om aan arrestatie in Italië te voorkomen.<ref>{{Citeer web |url=https://knipselkrant-curacao.com/cc-francesco-corallo-bought-his-diplomatic-passport/ |titel=Francesco Corallo bought his diplomatic passport |datum=2017-01-03 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Curaçao Chronicle |taal=en |via=Knipselkrant}}</ref> De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken ging niet mee in zijn claim: hij verklaarde dat diplomatieke immuniteit in het gastland (hier: Italië) niet van toepassing is voor iemand die betrokken is in belangrijke economische activiteiten.<ref>{{Citeer web |url=https://sakafete.com/inside-dominica-iv-government-or-enemy-of-people/ |titel=Inside Dominica IV: Government or enemy of people? |datum=2011-11-18 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Dominica news online most popular |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204744/https://sakafete.com/inside-dominica-iv-government-or-enemy-of-people/ |archiefdatum=2019-12-19 |dodeurl=ja}}</ref>
Eind 2016 werd Corallo op [[Sint Maarten (eiland)|St.-Maarten]] gearresteerd op [[verdenking]] van [[belastingontduiking]], [[Witwassen|witwasserij]], [[Verduistering (misdrijf)|verduistering]] en lidmaatschap van een internationale [[Georganiseerde misdaad|criminele organisatie]]. In afwachting van uitzetting werd hij maandenlang in een [[Philipsburg|Philipsburgse]] [[politiebureau]] in verzekerde bewaring gesteld.<ref name=":2">{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/81459-corallo-wins-case-at-human-rights-court |titel=Corallo wins case at Human Rights Court |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=9 oktober 2018 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |uitgever= |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204746/https://www.thedailyherald.sx/islands/81459-corallo-wins-case-at-human-rights-court |archiefdatum=2019-12-19 |dodeurl=ja}}</ref> Het [[Europees Hof voor de Rechten van de Mens]] bepaalde later dat de omstandigheden rond de bewaring van Corallo in St.-Maarten inhumaan waren, maar oordeelde ook dat de bewaring zelf niet onrechtmatig leek.<ref name=":2" /> In augustus 2017 werd Corallo na een juridische strijd door Sint-Maarten uitgeleverd aan Italië.<ref>{{Citeer web |url=https://online.flipbuilder.com/toms/occx/files/basic-html/page37.html |titel=Ayera tardi Francesco Corallo a keda extradita pa Italia |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=2017-08-17 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Awemainta |uitgever= |taal=pap |archiefurl= |archiefdatum= |dodeurl= |via=Online Flipbuilder}}</ref><ref name=":3">{{Citeer web |url=http://www.dutchcaribbeanlegalportal.com/legal-documents/judgments/137-judgements/8062-fransesco-corallo-may-be-extradited |titel=Francesco Corallo may be extradited |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=20 juni 2017 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Dutch Caribbean Legal Portal |uitgever= |taal=en}}</ref><ref>{{Citeer web |url=http://www.soualigapost.com/en/news/16220/justice/francesco-corallo-was-extradited-italy |titel=Francesco Corallo (Catania, Italy, 1960) was extradited today to Italy |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=16 augustus 2017 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Souliga Post |uitgever= |taal=en |archiefurl= |archiefdatum=}}</ref> Eenmaal aangekomen in Italië werd hij vrijgelaten<ref name=":4">{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/corallo-sr-allegedly-tried-to-extort-his-son#:~:text=allegedly%20tried%20to%20extort%20his%20son,-Islands%2004%20May&text=PHILIPSBURG%2D%2DGaetano%20Corallo%2C%20father,Italy%20where%20he%20presently%20resides. |titel=Corallo Sr. allegedly tried to extort his son |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=11 mei 2024 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |uitgever= |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20180613053454/http://curacaochronicle.com/judicial/corallo-sr-allegedly-tried-to-extort-his-son/ |archiefdatum=2018-06-13}}</ref> en een klein jaar later, in juli 2018, keerde hij weer terug naar Sint-Maarten.<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/businessman-corallo-returns-to-st-maarten#:~:text=Maarten,-Islands%2026%20July&text=PHILIPSBURG%2D%2DAtlantis%20Group%20owner,in%20Italy%20and%20can%20travel. |titel=Businessman Corallo returns to St. Maarten |datum=2018-07-26 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=the Daily Herald |taal=en}}</ref>
In 2016 werd door de aanklager in Rome aan zijn collega's in St.-Maarten gevraagd drie boten van Corallo [[Inbeslagname|in beslag te nemen]] en te verkopen met als doel 215,4 miljoen euro aan onrechtmatige winsten van de zakenman terug te vorderen. Na een juridische strijd waarin Corallo tegen de verkoop van zijn boten streed, gaf een Philisburgse rechtbank in 2019 definitief haar fiat voor de verkoop.<ref name=":5">{{Citeer web |url=https://stmaartennews.com/judicial/court-allows-prosecutor-sell-corallos-boats/ |titel=Court allows prosecutor to sell Corallo’s boats |datum=2019-02-13 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=StMaartenNews.com |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204747/https://stmaartennews.com/judicial/court-allows-prosecutor-sell-corallos-boats/ |archiefdatum=2019-12-19}}</ref>
== Persoonlijk ==
Francesco Corallo heeft een vertroebelde relatie met zijn vader, [[Gaetane Corallo]]. Het is echter onbekend wat voor rol de vader speelt in zijn zoons leven: in 2010 werd door de rechtbank van Rome gesteld dat hun relatie verbroken is en er geen zakelijk verband tussen de twee bestaat. Later werd door de civiele rechtbank van Rome een bevel uitgevaardigd waarin het Italiaanse Ministerie van Binnenlandse Zaken opgedragen werd elke verwijzing van Corallo en zijn broer met hun vader te verwijderen van de website.<ref name=":1" /> In 2016 beschuldigde de vader Francesco weer van geldvervreemding, een voorval dat zo'n dertig jaar eerder plaatsgevonden zou hebben.<ref>{{Citeer web |url=https://knipselkrant-curacao.com/dh-corallo-sr-sticks-to-claim-on-son-expected-his-arrest/ |titel=Corallo Sr. sticks to claim on son, expected his arrest |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=15 december 2016 |bezochtdatum= |werk=Daily Herald |uitgever= |taal=en |dodeurl= |via=Knipselkrant |dodelink=}}</ref> Hier is echter nooit bewijs voor gevonden en Corallo overwoog meerdere [[Smaad|smaadzaken]] tegen zijn vader aan te spannen.<ref name=":4" />
== Referenties ==
{{References}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =63318783|titulo=Gilbert Wawoe}}
{{References}}
}}
{{DEFAULTSORT:Wawoe, Gilbert}}
[[:Category:Hende]]
[[:Category:Korsou]]
77bl1xvugxfso73d8pjwwm2izdfgtwu
201613
201612
2026-08-22T19:09:48Z
Caribiana
8320
201613
wikitext
text/x-wiki
''__NOINDEX__''
* [[AIOF]] - [[Afroarubano]] - [[Proteccion di Consumidor]] - [[Scooting Aruba]] - [[Tratado fronteriso Hulanda-Venezuela]] - [[Dekreto real]] - [[Clinton Whitfield]] -[[Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba]] (SVGA) - [[Yudansa pa desaroyo]] - [[Piet Kasteel]] - [[Representante di Hulanda na Aruba, Kòrsou i Sint Maarten]] - [[Nigel Maduro]] - [[derechista (politika)]] -
----------------
{{Variante|a}}
{{infobox edificio
| nomber = Cas oficial di Gezaghebber di Aruba
| adres = skina ''L.G. Smith Blvd'' y Maria Christinastraat
| pais = {{ABW}}
| localisa_na = [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]
| cercania =
| area =
| funcion_original = Residencia di gezaghebber (1931-1986)
| funcion_actual = reemplasa pa Cas Ceremonial
| architect = DOW Curaçao, K.K. van der Heide
| encarga =
| piso = 2
| zoom = 16
| imagen2 =
}}
'''Cas di Gezaghebber''' ta referi na e residencia ofisial di e [[Lista di Gezaghebber di Aruba|Gezaghebber di Aruba]], un funcion cu a wordo crea na .. y aboli na 1986. Durante e periodo aki tabatin dos edificio cu a fungi como cas di gezaghebber: e prome den cercania di e actual Plaza Daniel Leo y e di dos tabata situa na skina di [[L.G. Smith Boulevard]] y [[Maria Christinastraat]], ambos na na [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]. E ultimo cas di gezaghebber a wordo demoli na 1986 pa habri paso pa e residencia ofisial nobo di [[Gobernador di Aruba]].<ref name="Bouwen">{{cite book|last1=Van der Klooster|first1=Olga|last2=Bakker|first2=Michel|title=Bouwen op de Wind: Architectuur en Cultuur van Aruba|publisher=Stichting Libri Antilliani|location=Bloemendaal|year=2007|page=70|isbn=978-90-75238-19-8}}</ref>
==Historia==
=== Cercania di Plaza Daniel Leo ===
Antes di 1929, e Gezaghebber di Aruba tabata uza un edificio mas bieu situá den e centro di Oranjestad, serka di e actual [[Plaza Daniel Leo]]. E edificio aki, cu tabata originalmente un cas i oficina pa e Commandeur di Aruba, tabata na uso for di alrededor di 1830. Despues cu e Gezaghebber a muda for di e edificio na 1929, e edificio a wordo usa komo un kazerna pa mariniers.<ref>HUIS GEZAGHEBBER eerste onderdak voor mariniers op Aruba. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 09-12-1965, p. 11. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462489:mpeg21:p011</ref><ref>VERGADERING van den KOLONIALEN RAAD. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 20-12-1930, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010280991:mpeg21:p001}}</ref> E edificio a wordo demoli na 1949.<ref name="Gabinete">{{cite web |url=https://www.gouverneuraruba.com/cas-ceremonial-di-gobernador |title=Cas Ceremonial di Gobernador |publisher=Kabinet van de Gouverneur van Aruba |access-date=21 di augustus 2026}}</ref>
Het vroegere gezaghebbershuis en -kantoor, gebouwd omstreeks 1830, afgebroken in 1949. Na 1929, toen gezaghebber Isaac Wagemaker verhuisde naar de nieuw gebouwde ambtswoning op de Klip (waar nu de woning van de Gouverneur staat) en een kantoor in gebruik nam in het zoge¬ naamde landskantorengebouw (nu het Archeologisch Museum), diende het als marinierskazerne. Naar de vroegere kazerne heet het plein, dat oorspronkelijk een straat was, nog altijd de Kazernestraat. Het oude gezaghebbershuis stond waar nu de Plaza Daniël Leo bij de Variety Store is.<ref>{{cite book|author=[[Johan Hartog]]|url=https://coleccion.aw/show/?BNA-DIG-ARUBIANA-0119&q=%22ambtswoning%22|title= Aruba in oude ansichtkaarten|publisher=Europese Bibliotheek|location=Zaltbommer|year=1974}}</ref>
=== Skina di L.G. Smith Boulevard y Maria Christinastraat====
Na 1929, Gezaghebber [[Isaac Wagemaker]] a laga construi un residencia oficial nobo na skina di L.G. Smith Boulevard y Maria Christinastraat. E edificio nobo a bira e di dos residencia oficial di Gezaghebber di Aruba.<ref name="Bouwen">{{cite web |title=Gezaghebberswoning hoek L.G. Smith Boulevad en Maria Christinastraat |publisher=Archival source |access-date=21 di augustus 2026}}</ref>
E diseño tabata konsistí di un edificio di dos piso ku un plan di piso kasi kuadrá i un zolder bou di un dak prominente. Pa duna e edificio un aparensia mas representativo, e dak tabata cubrí cu panchinan di ceramica. E residencia tabata dispone di fasilidatnan moderno pa su tempo, inkluyendo un baño, cushina y espacio pa personal.<ref name="Bouwen" />
Entre e personanan den funcion cu a biba i traha den e residencia tabatin [[Lindoro Kwartsz]], Frederik Beaujon, [[Oscar Henriquez]], [[Jossy Tromp]] y [[Pedro Bislip]].<ref name="Gabinete" /><ref>[https://coleccion.aw/show/?AMIGOE-1963-05-10&q=%22ambtswoning%22 Gezaghebber in ambtswoning], [[Amigoe]] (10 di mei 1963)</ref>
Despues cu Aruba su [[Status Aparte]] a drenta na vigor dia 1 di januari 1986, e pais a haya su propio Gobernador mientras e funcion di gezaghebber a stop di existi. E residencia di Gezaghebber na Maria Christinastraat a wordo demoli pa permití e construccion di un residencia ofisial nobo pa e [[Gobernador di Aruba]].<ref name="Gabinete" />
Construccion di e residencia nobo a cuminsa na 1985. E edificio cu a remplasá e Cas di Gezaghebber a bira e residencia oficial di e prome Gobernador di Aruba i awe ta conoci komo [[Cas Ceremonial di Gobernador]].<ref name="Gabinete" />
== Importancia historico ==
Cas di Gezaghebber (1929–1986) tabata un edificio importante den e historia di gobernacion na Aruba. Durante mas cu mey [[siglo]], e tabata sirbi como residencia y luga di trabou di e maximo representante di gobierno colonial y, despues, di gobierno di [[Antias Hulandes]] na Aruba.
Aunke e edificio mes no ta existí mas, su sitio a sigui tin un funcion oficial. E actual Cas Ceremonial di Gobernador, construí riba e mesun tereno, ta sigui sirbi pa actividadnan oficial di e pais.
--------
'''Cas di Gezaghebber''' tabata e residencia ofisial entre 1929 y 1985 di e [[Lista di Gezaghebber di Aruba|Gezaghebber di Aruba]]. E tabata situa na [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]], na skina di [[L.G. Smith Boulevard]] y [[Maria Christinastraat]], riba e mesun tereno unda awe ta ubica [[Cas Ceremonial di Gobernador]]. E edificio a wordo construi na 1929 y a wordo demoli na 1986 pa habri paso pa e residencia ofisial nobo di [[Gobernador di Aruba]].<ref name="Bouwen">{{cite book|last1=Van der Klooster|first1=Olga|last2=Bakker|first2=Michel|title=Bouwen op de Wind: Architectuur en Cultuur van Aruba|publisher=Stichting Libri Antilliani|location=Bloemendaal|year=2007|page=70|isbn=978-90-75238-19-8}}</ref>
==Historia==
Antes di 1929, e Gezaghebber di Aruba tabata uza un edificio mas bieu situá den e centro di Oranjestad, serka di e actual [[Plaza Daniel Leo]]. E edificio aki, cu tabata originalmente un cas i oficina pa e Commandeur di Aruba, tabata na uso for di alrededor di 1830. Despues cu e Gezaghebber a muda for di e edificio na 1929, e edificio a wordo usa komo un kazerna pa mariniers.<ref>HUIS GEZAGHEBBER eerste onderdak voor mariniers op Aruba. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 09-12-1965, p. 11. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462489:mpeg21:p011</ref><ref>VERGADERING van den KOLONIALEN RAAD. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 20-12-1930, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010280991:mpeg21:p001}}</ref> E edificio a wordo demoli na 1949.<ref name="Gabinete">{{cite web |url=https://www.gouverneuraruba.com/cas-ceremonial-di-gobernador |title=Cas Ceremonial di Gobernador |publisher=Kabinet van de Gouverneur van Aruba |access-date=21 di augustus 2026}}</ref>
Het vroegere gezaghebbershuis en -kantoor, gebouwd omstreeks 1830, afgebroken in 1949. Na 1929, toen gezaghebber Isaac Wagemaker verhuisde naar de nieuw gebouwde ambtswoning op de Klip (waar nu de woning van de Gouverneur staat) en een kantoor in gebruik nam in het zoge¬ naamde landskantorengebouw (nu het Archeologisch Museum), diende het als marinierskazerne. Naar de vroegere kazerne heet het plein, dat oorspronkelijk een straat was, nog altijd de Kazernestraat. Het oude gezaghebbershuis stond waar nu de Plaza Daniël Leo bij de Variety Store is.<ref>{{cite book|author=[[Johan Hartog]]|url=https://coleccion.aw/show/?BNA-DIG-ARUBIANA-0119&q=%22ambtswoning%22|title= Aruba in oude ansichtkaarten|publisher=Europese Bibliotheek|location=Zaltbommer|year=1974}}</ref>
Na 1929, Gezaghebber [[Isaac Wagemaker]] a laga construi un residencia oficial nobo na skina di L.G. Smith Boulevard y Maria Christinastraat. E edificio nobo a bira e di dos residencia oficial di Gezaghebber di Aruba.<ref name="Bouwen">{{cite web |title=Gezaghebberswoning hoek L.G. Smith Boulevard en Maria Christinastraat |publisher=Archival source |access-date=21 di augustus 2026}}</ref>
E diseño tabata konsistí di un edificio di dos piso ku un plan di piso kasi kuadrá i un zolder bou di un dak prominente. Pa duna e edificio un aparensia mas representativo, e dak tabata cubrí cu panchinan di ceramica. E residencia tabata dispone di fasilidatnan moderno pa su tempo, inkluyendo un baño, cushina y espacio pa personal.<ref name="Bouwen" />
Entre e personanan den funcion cu a biba i traha den e residencia tabatin [[Lindoro Kwartsz]], Frederik Beaujon, [[Oscar Henriquez]], [[Jossy Tromp]] y [[Pedro Bislip]].<ref name="Gabinete" /><ref>[https://coleccion.aw/show/?AMIGOE-1963-05-10&q=%22ambtswoning%22 Gezaghebber in ambtswoning], [[Amigoe]] (10 di mei 1963)</ref>
== Demolicion ==
Despues cu Aruba su [[Status Aparte]] a drenta na vigor dia 1 di januari 1986, e pais a haya su propio Gobernador mientras e funcion di gezaghebber a stop di existi. E residencia di Gezaghebber na Maria Christinastraat a wordo demoli pa permití e construccion di un residencia ofisial nobo pa e [[Gobernador di Aruba]].<ref name="Gabinete" />
Construccion di e residencia nobo a cuminsa na 1985. E edificio cu a remplasá e Cas di Gezaghebber a bira e residencia oficial di e prome Gobernador di Aruba i awe ta conoci komo [[Cas Ceremonial di Gobernador]].<ref name="Gabinete" />
== Importancia historico ==
Cas di Gezaghebber (1929–1986) tabata un edificio importante den e historia di gobernacion na Aruba. Durante mas cu mey [[siglo]], e tabata sirbi como residencia y luga di trabou di e maximo representante di gobierno colonial y, despues, di gobierno di [[Antias Hulandes]] na Aruba.
Aunke e edificio mes no ta existí mas, su sitio a sigui tin un funcion oficial. E actual Cas Ceremonial di Gobernador, construí riba e mesun tereno, ta sigui sirbi pa actividadnan oficial di e pais.
== Bronnen ==
* Kabinet van de Gouverneur van Aruba, ''Cas Ceremonial di Gobernador''.<ref name="Gabinete" />
* Informashon arkitektoniko i historiko tokante e residencia di Gezaghebber na L.G. Smith Boulevard i Maria Christinastraat.<ref name="Bouwen" />
[[Kategori:Edifisionan di Aruba]]
[[Kategori:Historia di Aruba]]
[[Kategori:Edifisionan demoli]]
[[Kategori:Oranjestad]]
==Cas di Gezaghebber (1931-1986)==
Case di Gezaghebber (1931-1986) tabata e residensia ofisial di e Gezaghebber di Aruba na skina di LG Smith y Maria Christinastraat y tabata e di dos cas oficial di gezaghebber na Aruba, despues di e cas cu tabata situa na Plasa Daniel Leo.<ref name="Gabinete"/>
Gezaghebberswoning hoek LG Smith Boulevard en Maria Christinastraat na Oranjestad.
Deze woning (1931, schetsontwerp) werd door DOW Curacao ism K.K. van der Heide ontworpen.<ref name="Bouwen">[[Olga van der Klooster]] & Michel Bakker, ''Bouwen op de Wind: Architectuur en Cultuur van Aruba'', Stichting Libri Antilliani (2007), pag. 70.</ref>
E tabatin un plan di piso kasi kuadrá, dos piso, i un zolder ku un dak imponente. Pa duna e edifisio mas atrakshon ainda, el a wòrdu ekipá ku tegelnan di dak di serámika karu. E residensia tabata ekipá ku e fasilidatnan mas moderno pa su tempu. Tabatin un baño ku un baño. Esaki ta remarcabel, como cu ainda no tabatin un red di suministro di awa potabel publico durante e periodo ey. Hende tampoko no tabata kushiná mas den fogon pero riba un stoof den kushina kontra e muraya patras di kas. Na man robes di e entrada tabatin un edifisio chikitu ku tabata kontené un garashi, un kamber di strika i un kamber chikitu di biba pa e kriá.<ref name="Bouwen"/>
Despues cu Aruba a adkiri Status Aparte na 1986, e residencia a wòrdu basha abou pa haci espacio pa e residencia oficial nobo di e prome gobernador di Aruba. E tabata okupá na 1987.<ref name="Bouwen"/>
===Antiguo Cas di Gezaghebber===
Den historia di Aruba, tabatin dos edificio principal cu a fungi como e “Cas di Gezaghebber” (ambtswoning) prome cu Aruba a haya su Status Aparte na aña 1986. E prome Cas di Gezaghebber (1830 – 1929) tabata situa caminda awe ta Plaza Daniel Leo, banda di e area di tiendanan den centro di Playa. A construi e edificio rond di aña 1830 originalmente como cas y oficina pa e Commandeur di Aruba. Na aña 1948, e nomber a cambia oficialmente pa Gezaghebber. Na aña 1929, e Gezaghebber a muda for di eynan. E cas a bira un marinierskazerne. Pa e motibo aki, e caya ey a haya e nomber di Kazernestraat. A basha e edificio abao na aña 1949.<ref name="Gabinete"/>
E di dos Cas di Gezaghebber (1929 – 1986) ta precisamente unda awendia ta e Cas Ceremonial, situa na Maria Christinastraat 2 na Oranjestad. Gezaghebber Isaac Wagemaker a laga construi e ambtshuis nobo aki na aña 1929 pasobra e prome cas tabata bieu caba. Tur e ultimo gezaghebbernan di Aruba, manera ta Lindoro Kwartsz, Oscar Henriquez, Jossy Tromp y Pedro Bislip, a biba y traha den e cas aki. Na fin di aña 1985, a basha e cas aki abao pa habri paso pa un edificio hopi mas grandi y moderno. E luga aki awe ta e Cas Ceremonial di Gobernador di Aruba.<ref name="Gabinete">[https://24ora.com/gabinete-di-gobernador-a-tuma-maneho-di-cas-ceremonial-over/ Gabinete di Gobernador a tuma maneho di Cas Ceremonial over], [[24ora]] (20 di augustus 2026)</ref>
{{Appendix}}
tweede versie Case
==Historia==
Antes di 1931, e Gezaghebber di Aruba tabata usa un residencia mas bieu situá den e centro di Oranjestad, serka di e actual [[Plaza Daniel Leo]]. E edificio aki a wordo construi alrededor di 1830 originalmente komo cas i oficina pa e Commandeur di Aruba. Na 1931?, e Gezaghebber a muda pa un residencia nobo i e edificio bieu a wordo usa komo kaserna di mariniers. E edificio a wordo demoli na 1949.<ref name="Gabinete">{{cite web
|url=https://www.gouverneuraruba.com/cas-ceremonial-di-gobernador
|title=Cas Ceremonial di Gobernador
|publisher=Kabinet van de Gouverneur van Aruba
|access-date=21 di augustus 2026
}}</ref>
== Construccion ==
Gezaghebber Isaac Wagemaker a laga construi e nobo residencia ofisial na 1929, pasobra e anterior residencia tabata bieu. E edificio tabata e di dos residencia oficial di Gezaghebber na Aruba.<ref name="Bouwen" />
E edificio tabata diseña ku un plan di piso kasi kuadrá, dos piso i un zolder bou di un dak prominente. Pa duna e residencia un aparensia mas representativo, e dak tabata cubrí ku tegelnan di dak di serámika.<ref name="Bouwen" />
E residencia tabata disponé di fasilidatnan moderno pa su tempu. Entre otro, e tabatin un baño, un kushina i diferente espasion pa personal. Na man robes di e entrada tabatin un edificio chikitu cu tabata kontené un garashi, un kamber di strika i un kamber chikitu pa e kriá.<ref name="Bouwen" />
E diseño i e fasilidatnan di e residencia ta duna un bista di e manera di biba i e nivel di komfort cu tabata konsiderá moderno na Aruba na e prome mitar di siglo 20.<ref name="Bouwen" />
== Gezaghebbers==
Durante su periodo komo residencia oficial, e edificio a sirbi komo cas i lugá di trabou pa diferente Gezaghebber di Aruba. Entre nan tabata Lindoro Kwartsz, Frederik Beaujon, Oscar Henriquez, Jossy Tromp i Pedro Bislip.<ref name="Gabinete" />
== Demolishon==
Na final di 1985, e residencia di Gezaghebber a wordo demoli pa habri paso pa un edificio nobo, mas grandi i moderno, cu lo sirbi komo residencia oficial di e prome Gobernador di Aruba.<ref name="Bouwen" />
E demolishon a tuma luga den e periodo di transishon pa [[Status Aparte]]. Dia 1 di januari 1986, Aruba a bira un pais autonomo dentro di e [[Reino di Hulanda]] i a haya su propio Gobernador. E residencia nobo a bira e residencia oficial di e Gobernador di Aruba.<ref name="Gabinete" />
==Sitio actual==
E tereno unda e Cas di Gezaghebber tabata para ta ainda den uso oficial. E residencia nobo construi riba e mesun sitio a wordo transformá despues na e [[Cas Ceremonial di Gobernador]], cu awe ta sirbi pa audiensianan, recepcionnan i otro actividadnan oficial di Gobernador.<ref name="Gabinete" />
==Importansia historiko==
Cas di Gezaghebber tabata un edificio importante den e historia administrativa i arkitektoniko di Aruba. Durante mas cu mei siglo, e sitio tabata konektá ku e funcion di e maximo autoridad gubernamental na Aruba.
Aunke e edificio di 1929 no ta existí mas, e historia di e sitio a continua ku e construccion di e residencia di Gobernador despues di Aruba a haya su Status Aparte. E cambio di un residencia di Gezaghebber pa un residencia di Gobernador ta reflehá e transformashon institushonal di Aruba den 1986.
---------------
{{Variante|a}}
{{infobox edificio
| adres = skina ''L.G. Smith Blvd'' y Maria Christinastraat
| pais = {{ABW}}
| localisa_na = [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]
| cercania =
| area =
| funcion_original = Residencia di gobernador
| funcion_actual = Cas ceremonial di gobernador
| architect = Associated Architects Aruba NV
| encarga =
| piso = 2
| zoom = 16
| imagen2 =
}}
'''Cas Ceremonial''' ta un edificio situa na skina .. cu ta pertenece na Gabinete di Gobernador pa uzo como luga .... El a wordo construi na 1986 y a sirbi entre 1987 y 2004 como residencia oficial di [[Gobernador di Aruba]].
== Cas ceremonial di Gobernador ==
Construccion di residencia oficial di Gobernador di Aruba na Maria Christinastraat 2 na Oranjestad a cuminsa na 1985. t
Na 1986, Aruba a haya e status di un pais dentro di Reino. E prome Gobernador di Aruba tambe a sinta e aña ey.
E prome dos Gobernantenan di Aruba, Sr. F.B. Tromp y Sr. O. Koolman, tabata residencia den e residencia oficial durante nan gobernacion. Gobernador Refunjol no a haci uzo di esaki, pendiente e renobacion di e edificio.
E renobacion y modernisacion di Residencia di Gobernador a keda cla na 2015 pa su uso actual como cas di recepcion ceremonial: Cas Ceremonial di Gobernador. E edifisio ta wòrdu usá pa Gobernador pa oudiensia i resepshonnan ofisial di dignatarionan.
Obranan di arte
Como parti di e layout actual, diferente pintura y panelnan di tegel presta di Agencia di Herencia Cultural di Hulanda, como tambe obranan presta di artistanan local, ta exhibi temporalmente den Cas Ceremonial.<ref>https://www.gouverneuraruba.com/cas-ceremonial-di-gobernador Cas ceremonial di Gobernador]</ref>
== Historia ==
* Reeds in 1943 werd er gepleit voor de bouw van een ambtswoning op Aruba voor de Gouverneur, die toen zetelde op Curacao en bij verblijf op Aruba doorgaans in een middenstandswoning logeerde. Een voorstel van de Raad van Politie Aruba, gesteund door de Koloniale Staten met als voorzitter [[John Horris Sprockel]].<ref>Ambtswoning Gouverneur.. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 30-04-1943, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010401589:mpeg21:p004</ref>
*De kosten van de ambtswoning werden in 1984 geraamd op 1,1 miljoen Nedelandse gulden.<ref>Minister De Koning aan Tweede Kamer: Kosten gouverneurswoning en kantoor Aruba; 2,5 miljoen. "Amigoe". Curaçao, 21-12-1984, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643124:mpeg21:p005</ref>
* E residencia oficial di Gobernador, situa na Maria Christianastraat 2 riba e sitio di e residencia bieu di Gezaghebber, a wordo diseña pa e firma di arkitecto Associated Architects Aruba NV y construi pa e compania di construccion y comercio Bohama Aruba NV. E instalashonnan eléktriko a wòrdu suministrá dor di Elcoa, e pintura dor di ASA, e instalashon di airco dor di KTBA, i e sistema di alarma dor di Marathon, miéntras ku Connar a hasi e trabounan di plomeria. Gastonan di construccion preparatorio a wordo cobra riba e presupuesto di Gabinete pa Antias Hulandes y Asuntonan Arubano y a suma na mas o menos 660.000 florin.<ref name="Overdracht">Bij bezoek koningin Beatrix Ambtswoning van de gouverneur van Aruba officieel overgedragen. "Amigoe". Curaçao, 21-11-1986, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641865:mpeg21:p006</ref>
E piso abou di e residensia ofisial ta alohá prinsipalmente e kambernan representativo, inkluyendo un salon di resepshon i un sala di kome chikitu, i tambe un estudio. E cuartonan priva di gobernador y su famia ta situa na e piso mas ariba. Varios kamber pa personal, i tambe un garashi, fasilidatnan di laba paña i un tualèt, ta alohá den e anekso. E diseño di e propiedat a tene kuenta ku e gobernador lo mester por ta anfitrion di resepshonnan chikitu di te ku 30 persona paden. Pa resepshonnan mas grandi, por hasi uso di e patio situá patras di e residencia.<ref name="Overdracht"/>
Dia 21 di november 1986 cas residencial di gobernador di Aruba door de staat der Nederlanden aan het land Aruba in eigendom overgedragen.<ref name="Overdracht"/>
-----
===Tocante Cas Ceremonial di Gobernador===
E Cas di Gobernador di Aruba, conoci awe oficialmente como Cas Ceremonial di Gobernador, tin un historia mara estrechamente na e Status Aparte di Aruba. E edificio aki ta situa na Maria Christinastraat 2 na Oranjestad y tin un funcion oficial y historico hopi importante pa e pais. Na aña 1985 a cuminsa cu e construccion di e edificio. Antes tabata situa eynan e Cas di Gezaghebber (e cas di e maximo autoridad prome cu Status Aparte), cual a wordo basha abao na 1986 pa habri paso pa e residencia nobo. E cas nobo aki tabata un regalo di Hulanda na Aruba den cuadro di nos Status Aparte. Na aña 1986, ora Aruba a adkiri su status como pais autonomo dentro di Reino, e prome Gobernador, Felipe B. Tromp, a asumi su puesto y a drenta biba den e cas. E di dos Gobernador, Olindo Koolman, tambe a biba den e residencia oficial aki durante su periodo. Ora Gobernador Fredis Refunjol a asumi e funcion na aña 2004, el a dicidi di no biba den e cas. E edificio tabata den necesidad structural pa un renobacion grandi y profundo. Despues di a completa e trabounan grandi di reconstruccion y renobacion na aña 2015, e cas a haya su nomber y funcion actual: Cas Ceremonial di Gobernador. Desde e momento ey, no ta uz’e mas pa biba, sino exclusivamente pa eventonan protocolario.
Eventonan cu lo tuma luga den e edficio aki ta entre otro, audiencia y recepcion den forma di ricibi ministernan, embahadornan, delegacionnan internacional y otro funcionarionan halto di Estado. Ceremonianan oficial manera huramentacion di huesnan, ministernan y e sitio caminda ta duna e Condecoracionnan Real (Lintjesregen) anualmente.
Cu e acuerdo nobo aki Pais Aruba y Gabinete di Gobernador a firma un convenio di erfpacht pa e propiedad aki. Cu esaki, Gabinete di Gobernador a keda structuralmente encarga cu e edificio, locual ta garantisa un uzo mas eficiente, sostenibel y conservacion di su balor historico pa futuro.<ref name="Gabinete">[https://24ora.com/gabinete-di-gobernador-a-tuma-maneho-di-cas-ceremonial-over/ Gabinete di Gobernador a tuma maneho di Cas Ceremonial over], [[24ora]] (20 di augustus 2026)</ref>
Funcion Actual di e Edificio
===Antiguo Cas di Gezaghebber===
Den historia di Aruba, tabatin dos edificio principal cu a fungi como e “Cas di Gezaghebber” (ambtswoning) prome cu Aruba a haya su Status Aparte na aña 1986. E prome Cas di Gezaghebber (1830 – 1929) tabata situa caminda awe ta Plaza Daniel Leo, banda di e area di tiendanan den centro di Playa. A construi e edificio rond di aña 1830 originalmente como cas y oficina pa e Commandeur di Aruba. Na aña 1948, e nomber a cambia oficialmente pa Gezaghebber. Na aña 1929, e Gezaghebber a muda for di eynan. E cas a bira un marinierskazerne. Pa e motibo aki, e caya ey a haya e nomber di Kazernestraat. A basha e edificio abao na aña 1949.<ref name="Gabinete"/>
E di dos Cas di Gezaghebber (1929 – 1986) ta precisamente unda awendia ta e Cas Ceremonial, situa na Maria Christinastraat 2 na Oranjestad. Gezaghebber Isaac Wagemaker a laga construi e ambtshuis nobo aki na aña 1929 pasobra e prome cas tabata bieu caba. Tur e ultimo gezaghebbernan di Aruba, manera ta Lindoro Kwartsz, Oscar Henriquez, Jossy Tromp y Pedro Bislip, a biba y traha den e cas aki. Na fin di aña 1985, a basha e cas aki abao pa habri paso pa un edificio hopi mas grandi y moderno. E luga aki awe ta e Cas Ceremonial di Gobernador di Aruba.<ref name="Gabinete">[https://24ora.com/gabinete-di-gobernador-a-tuma-maneho-di-cas-ceremonial-over/ Gabinete di Gobernador a tuma maneho di Cas Ceremonial over], [[24ora]] (20 di augustus 2026)</ref>
------------------------------
{{Variante|a}}
{{Infobox organisacion | variante = a
| tipo = organisacion gubernamental ''sui generis''
| nomber = Aruba Tourism Authority
| funda = 2011
| director = Ronella Croes
| obhetivo =
| origina_di = Arubaanse Toeristenbureau
| sede = L.G. Smith Blvd.
| stad = [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]
| pais = {{ABW}}
| funda =
| termina =
| presidente =
| personal =
| miembro_di =
| commons =
| website =
}}
'''Aruba Tourism Authority''' (ATA, Autoridad di Turismo di Aruba) ta e organisashon oficial di mercadeo y maneho di destinacion (DMMO) pa Aruba, funcionando como e entidad central responsabel pa uni interesnan turistico entre stakeholder y partnernan riba isla y pafo di e isla.<ref name="about"/>[2] E rol aki ta encera coordinacion di mercadeo di destinacion, desaroyo di destinacion, y asociacionnan di destinacion pa sostene e ecosistema turistico en general.<ref name="about">[https://www.ata.aw/about About us], ata.aw</ref>
ATA ta opera bao di un status ''sui generis'', estableci dia 1 di januari 2011, como un entidad huridico independiente unico dentro di sector publico. E structura aki ta otorga e organisacion autonomia y flexibilidad pa actua na bienestar di Aruba y su comunidad, mientras cu e ta keda ancra den gobernacion publico. E cuadro sui generis ta permiti ATA pa unifica un diversidad di stakeholdernan di turismo y sigui tuma decision independiente pa un maneho di destinacion efectivo.<ref name="ATA"/>
Den e capacidad aki, ATA ta cumpli cu rolnan defini entre otro marketeer (promoviendo Aruba como destinacion), co-creator (colaborando riba iniciativanan turistico), conector (vinculando stakeholdernan), y autoridad (dunando supervision den asuntonan turistico). E ròlnan aki ta sostené su funshonnan sentral di uni interesnan, fomentá asosiashonnan, i duna direkshon stratégiko pa desaroyo di turismo.[1][2]
ATA ta wòrdu dirigí pa CEO Ronella Croes.<ref name="about"/> E organisashon ta mantené un sede lokal na Aruba ku ofisinanan adishonal na Hulanda, Colombia, i Merka pa sostené su alkanse mundial.<ref name="ATA">[https://www.gobierno.aw/aruba-tourism-authority-sui-generis-15-ana-construyendo-turismo-duradero Aruba Tourism Authority Sui Generis 15 aña construyendo turismo duradero], gobierno di Aruba (13 di januari 2026)</ref>
== Historia ==
Den decada 1920, economia di Aruba tabata conta cu un pilar economico basa riba [[Lago Oil & Transport Company|refineria Lago]]. Despues di [[Di Dos Guera Mundial|Segundo Guera Mundial]], despues cu [[turismo]] y biahe a cuminsa bira mas popular, a cuminsa mira e posibilidad pa explora e sector di turismo na Aruba.
Cu establecimento di Aruba Tourist Commission, consistiendo di diferente comerciante local, a percura pa un plan pa expansion di infrastructura pa por acomoda e necesidad di e bishitante. Den cara di adversidad, Aruba a cambia su enfoke pa turismo, resultando den desaroyo y proyectonan importante.
E promoshon di turismo na Aruba a cuminsa formalmente cu e establecimento di Comision di Turismo di Aruba na 1947, un entidat crea pa promove y dirigi desaroyo di turismo riba e isla bou di liderazgo di Ernst Bartels.[7]<ref name="tourism">[https://www.aruba.com/us/our-island/history-and-culture/aruba-tourism Aruba tourism], aruba.com</ref>
=== 1953-1985 ===
Na 1953, e comision a wordo reorganisa den Oficina di Turismo di Aruba (ATB), un instancia gubernamental modesto cu tabata consisti di apenas dos empleado: Ernst Bartels komo hefe i Casper Wever como su asistente.<ref name="tourism"/> ATB a concentra su esfuersonan riba mercadeo di Aruba como destinacion, particularmente dirigi riba e mercado di [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]].
Un logro clave den e sector turistico emergente di Aruba tabata e apertura di Caribbean Hotel na 1959, e isla su prome hotel di resort di varios piso, cu a atrae jet-setternan internacional y a yuda establece Aruba su reputacion pa hospitalidad.<ref name="tourism"/>
Durante añanan 1980, mehorashonnan di infrastruktura a sostené ekspanshon di turismo, inkluyendo un estudio amplio di seis luna kondusí na 1983 dor di e firma Sasaki Associates ku sede na Merka den kolaborashon ku instansianan gubernamental. E estudio a identifiká e koredor kostal di Oranjestad pa California Point komo e zona turístiko prinsipal, loke ta kondusí na invershonnan dirigí den kamindanan, liñanan di awa i otro utilidatnan pa permití desaroyo di resort na gran eskala miéntras ta protehá áreanan ambiental sensitivo.<ref name="tourism"/>
Aruba su ekonomia tabata dependé pa hopi tempu riba e Refineria di Zeta di Lago komo su dunadó di trabou prinsipal for di añanan 1920, pero su seramentu na 1985 a kousa un kambio desisivo den direkshon di turismo komo e impulsor ekonómiko dominante di e isla.<ref name="tourism"/>
Na aña 1953 Aruba Tourist Commission a cambia di maneho y a sigui bou di nomber di Aruba Tourism Bureau. Aki ta caminda cu a conoce gran baluartenan den historia di e industria di turismo caminda cu Aruba por a conta cu un sector turistico evoluciona, caminda a percura pa reforsa economia local y fomenta intercambio cultural. Aruba Tourism Bureau a conta cu un temporada entre aña 1953 te cu 1985, danki na maneho di directornan Michael Kuiperi, sigui pa Odulio Bertrando ‘Beti’ Arends y finalmente Roderick ‘Rory’ Arends.
=== 1985-presente ===
Na aña 1985, Aruba Tourism Bureau a hiba un transformacion y a bira Aruba Tourism Authority, bou di guia di Remigio Wever, Jan van Nes y Myrna Jansen-Feliciano, kendenan a percura pa un maneho di turismo duradero durante temporada stabiel y durante temporada di desafio.<ref>[https://awemainta.com/wp-content/uploads/2024/02/AM240221.pdf Ta rindi honor na tur ex-director di Aruba
Tourism Bureau y Aruba Tourism Authority], Awemainta (21 di februari 2024) </ref>
Establece oficialmente dia 1 di yanüari 2011, komo un entidat públiko úniko sui generis evolushonando for di e eks Ofisina di Turismo, ATA ta operá ku outonomia pa impulsá prosperidat ekonómiko miéntras ta priorisá preservashon di medio ambiente, integridat cultural, y bienestar di komunidat bou di su propósito núkleo di enrikesé kalidat di bida di Aruba pa medio di maneho responsabel.<ref name="ATA"/>
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo= }}
{{References}}
}}
---------------
== Historia di ATA ==
Den decada 20, economia di Aruba tabata conta cu un pilar economico dependiente di Refineria Lago. Despues di Guera Mundial II, despues cu turismo y biahe a cuminsa bira mas popular, a cuminsa mira e posibilidad pa explora e sector di turismo na Aruba. Cu establecimento di Aruba Tourist Commission, consistiendo di diferente comerciante local, a percura pa un plan pa expansion di infrastructura pa por acomoda e necesidad di e bishitante. Den cara di adversidad, Aruba a cambia su enfoke pa turismo, resultando den desaroyonan y proyectonan importante.
Na aña 1953 Aruba Tourist Commission a cambia di maneho y a sigui bou di nomber di Aruba Tourism Bureau. Aki ta caminda cu a conoce gran baluartenan den historia di e industria di turismo
caminda cu Aruba por a conta cu un sector turistico evoluciona, caminda a percura pa reforsa economia local y fomenta intercambio cultural. Aruba Tourism Bureau a conta cu un temporada entre aña 1953 te cu 1985, danki na maneho di directornan Michael Kuiperi, sigui pa Odulio Bertrando ‘Beti’ Arends y finalmente Roderick ‘Rory’ Arends. Na aña 1985, Aruba Tourism Bureau
a hiba un transformacion y a bira Aruba Tourism Authority, bou di guia di Remigio Wever, Jan van Nes y Myrna Jansen-Feliciano, kendenan a percura pa un maneho di turismo duradero durante
temporada stabiel y durante temporada di desafio.<ref>https://awemainta.com/wp-content/uploads/2024/02/AM240221.pdf Ta rindi honor na tur ex-director di Aruba
Tourism Bureau y Aruba Tourism Authority], Awemainta (21 di februari 2024) </ref>
* Ronella Croes, CEO di ATA desde 2010?
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo= }}
{{References}}
}}
---------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''AIOF''' (Aruba Investment and Development Fund) ta un fondo nacional di inversion y desaroyo di Aruba, cu tin como meta pa crea un mecanismo permanente pa financia proyectonan strategico cu ta contribui na crecemento economico, diversificacion economico y progreso social di Aruba na largo plaso.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20260620.pdf Parlamento lo trata prome Fondo di Inversion y Desaroyo di Aruba otro siman], BDA (20 di juni 2026)</ref>
AIOF ta un iniciativa cu gobierno AVPFUTURO ta considera como un di e pilarnan
principal di su programa di gobernacion. E fondo nacional di inversion y desaroyo tin como meta pa crea un mecanismo permanente pa financia proyectonan strategico cu ta contribui na crecemento economico, diversificacion economico y progreso social di Aruba na largo plaso.
Prome cu e tratamento publico den Parlamento, gobierno a contesta un total di 229 pregunta presenta door di miembronan di Parlamento tocante e proyecto di ley ''Landsverordening Algemeen Investerings- en Ontwikkelingsfonds''.
E idea pa crea un fondo nacional di inversion no ta nobo.
Desde cu gobierno AVP-FUTURO a drenta gobierno na maart 2025, e coalicion a identifica e creacion di un fondo di inversion como un prioridad. Durante e preparacion di presupuesto nacional pa 2026, gobierno a reserva Afl. 50 miyon como inversion inicial pa pone e fondo traha unabes cu Parlamento aproba e ley.
Segun e propuesta, AIOF lo enfoca riba inversionnan den varios sector considera esencial pa desaroyo sostenibel di Aruba. Entre e areanan cu tin prioridad tin enseñansa, innovacion, energia renovable,
resiliencia climatico, gobierno digital, vivienda sostenibel, infrastructura y desaroyo di sectornan economico nobo.
{{Appendix}}
Despues di un debate extenso dia 23? di juni 2026 den Parlamento di Aruba, un mayoria minimo den Parlamento (11 voto na fabor y 9 contra) a aproba e Landsverordening Algemeen Investeringsen Ontwikkelingsfonds (AIOF), un ley cu ta crea Aruba su prome Fondo General di Inversion y Desaroyo. Segun gobierno, e fondo lo forma un herment financiero permanente pa permiti planificacion y financiamento di inversionnan publico riba un base multianual. <ref>https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20260626.pdf</ref>
Otro elemento cu gobierno a pone enfasis riba dje ta e evaluacion independiente cu e ley
ta prescribi. Despues di cinco aña cu e drenta na vigor, un comision di experto lo evalua
e efectividad di AIOF y entrega un rapport na Parlamento y CAft.
Maneho di AIOF lo cay bao di responsabilidad comparti di Minister di Asuntonan
General y Minister di Finanzas. E fondo lo tin su propio presupuesto, cu lo ta separa di Presupuesto di Pais Aruba.
Arends-Reyes a splica cu e beneficio mas grandi di AIOF ta cu recurso destina pa inversion lo keda separa di gastonan regular di gobierno.
Gobierno AVP-FUTURO a anuncia oficialmente diaranson atardi, cu Aruba awor tin su propio Fondo General di Inversion y Desaroyo (AIOF). Un total di 11 parlamentario a vota pa e ley pasa. Segun Minister di Finansa, Geoffrey Wever, e fondo aki lo yuda financia proyectonan importante cu ta contribui na bienestar y desaroyo di Aruba a largo plaso.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/37860 Wever: Fondo di inversion AIOF awor ta realidad pa financia proyectonan importante], 24 di juni 2026</ref>
[[:Kategoria:Sociedad]]
------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Afroarubano''' of '''Afrorubiano''' ta Arubianonan di ascendencia predominantemente Africano. Afro-Arubano ta un grupo etnico minoritario na Aruba, representando 15% di e poblacion di Aruba.[1] Hopi Afro-Arubano ta biba den e di dos ciudad mas grandi di Aruba, San Nicolaas, situa na e punta zuid di e isla.[2]
Miéntras ku Aruba tabatin afrikanonan sklabisá,[3] nan tabata den kantidatnan mas chikitu ya ku e isla tabatin masha tiki plantashon basá riba katibu debí na su tera malu i klima seku.[4] Mayoria di Afro-Arubanonan awendia ta bini di islanan i nashonnan den Karibe serkano manera Sint Maarten, Repúblika Dominikana, Sürnam, Guyana, Haiti, Jamaica, Trinidad i Tobago, Grenada, Curaçao, Saba, Sint Eustatius, e Antia Menor i Sur Amérika.[5]
== Historia ==
{{Wak articulo|Mira tambe: [[Historia di Aruba]]|pr=}}
Afro-Arubanonan a yega Aruba den tres ola.<ref>{{Cite web |last=Redactie |date=2023-08-03 |title='African influence clearly visible on Aruba' {{!}} Caribbean Network |url=https://caribbeannetwork.ntr.nl/2023/08/03/african-influence-clearly-visible-on-aruba/ |access-date=2024-12-27 |website=caribbeannetwork.ntr.nl |language=en-US}}</ref>
Durante e era kolonial, afrikanonan sklabisá tabata wòrdu transportá pa Aruba dor di kolonistanan hulandes,<ref>{{cite web | url=https://www.myscience.org/en/news/wire/history_of_slavery_on_aruba_and_st_eustasius_online-2023-ru | title=History of slavery on Aruba and St. Eustasius online | date=29 June 2023 }}</ref> ounke no na gran kantidat ya ku e hulandesnan (i promé ku nan, e spañónan) tabata konsiderá Aruba muchu seku pa plantashonnan na gran eskala.[8] Papiamentu, e idioma komun awor di e islanan ABC,<ref>{{Cite web |title=Language and education on the ABC islands |url=https://www.researchgate.net/publication/300471435}}</ref><ref>{{Cite web |title=Papiamentu |url=https://www.hawaii.edu/satocenter/langnet/definitions/papiamentu.html#:~:text=Papiamentu%20probably%20emerged%20from%20the,spread%20to%20Bonaire%20and%20Aruba. |access-date=2025-06-02 |website=www.hawaii.edu}}</ref> ta data di por lo ménos 300 aña i ta basá predominantemente riba strukturanan lingwístiko afro-portugues kombiná ku vokabulario i influensianan di idiomanan spañó, wèst afrikano, hulandes, ingles i idiomanan amerindio.<ref>{{cite web|url=http://www.smithsonianmag.com/travel/destination-hunter/north-america/caribbean-atlantic/aruba/aruba-history-heritage.html |title=Aruba – History and Heritage |publisher=[[Smithsonian Institution]] |access-date=2013-06-20}}</ref><ref>{{Citation |title=Aruba |date=2025-03-25 |work=The World Factbook |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/aruba/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250330035846/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/aruba/ |url-status=dead |archive-date=March 30, 2025 |access-date=2025-03-30 |publisher=Central Intelligence Agency |language=en}}</ref> Papiamentu a yega Aruba for di Kòrsou. Promé ku siglo 20, mayoria di e Arubianonan pretu probablemente a yega liber òf sklabisá for di Kòrsou òf for di Afrika via Kòrsou, òf desendiente di migrantenan anterior for di Kòrsou, ku histórikamente tabata un di e hafnan di komersio di katibu hulandes mas grandi den Karibe.[13]
Migrashon na eskala chikí for di Kòrsou, i for di otro islanan den Karibe, pa Aruba a sigui despues di emansipashon. Katibunan no a forma un kultura Afro Karibense separá i despues di emansipashon na 1863, katibunan anterior a integrá den e sosiedat liber rápidamente (Alofs 2003a.
Durante henter [[siglo 20|siglo binti]], hopi imigrante for di Antias Britániko (esta for di Trinidad i Grenada), Sint Maarten, Saba, Sint Eustatius, i otro islanan a establesé nan mes na [[San Nicolas]], esta pa traha den e industria petrolero di Aruba. Hopi a trese nan idioma krioyo i dialektonan ingles lokal pa e cuidad,[14] desaroyando despues den loke awe ta konosí komo Ingles di San Nicolaas (tambe konosí lokalmente komo Ingles di Bush, Ingles Sani, Ingles We, Papiamentu di Pueblo etc.).[15][16][17][18][19]
Den siglo 21, mayoria di e imigrantenan di descendiente Afrikano mas recien pa Aruba ta bini di un entrada nobo di migrantenan laboral Haitiano, Surinameño, Kurasoleño i Dominikano.[20]
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Historia di Aruba]]
-----
Afrorubiano ta residentenan di Aruba cu ta rastrea nan ascendencia te na Africa sub-Sahariano, primordialmente pa medio di e descendientenan di hendenan esclavo treci pa colonizadornan Hulandes den siglo 17 y despues imigrantenan di otro islanan di Caribe. Contrario na hopi teritorio Caribense, Aruba su economia tabata carece di plantacionnan na gran escala, resultando den un poblacion esclaviza relativamente chikito cu nunca a surpasa 21% di e total di habitantenan, cu esclavitud aboli na 1863, liberando apenas 496 individuo. Esaki a kondusí na e desaroyo di un kultura di kampesino distinto bou di Afro-Arubanonan liberá, sentra riba agrikultura na eskala chikí, peska i migrashon laboral di temporada, miéntras ku meskla ku poblashonnan indígena di Caquetio i Oropeo a krea un núkleo Mestizo-Krioyo mesklá ku ta definí gran parti di e komposishon étniko di Aruba.[1][2]
Den siglo 20, e deskubrimentu di zeta den añanan 1920 a atraé olanan signifikante di trahadónan afro-karibense di paisnan manera Trinidad, Barbados, Jamaica i Haiti, ku a yena funshonnan den e refinerianan i gradualmente a elevá nan status sosioekonómiko riba e poblashon tradishonal pa mitar di siglo. E migrantenan aki, huntu ku imigrashon kontinuo mará na e kambio pa turismo despues di 1985, a enrikesé e sosiedat pluralista di Aruba, ku awor ta konsistí di mas ku 40 nashonalidat, ounke tenshonnan étniko de bes en kuando ta surgi entre residentenan establesé pa hopi tempu i yegadanan mas nobo, inkluyendo gruponan afro-karibense di stereotipo relashoná ku kriminalidat. Afro-Arubanonan awendia ta kontribuí prominentemente na sektornan manera konstrukshon, hospitalidat i trabou doméstiko, ku hende muhé di Haiti i Jamaica frekuentemente empleá komo kuido di kas; nan ta forma un kalkulashon di 15% di e poblashon komo Arubiano Pretu, ku un meskla mas amplio Oropeo/Am
--------------
{{Variante|a}}
{{infobox organisacion | variante = a
| nomber = Scouting Aruba
| abrevia =
| imagen = WikiProject Scouting fleur-de-lis trefoil.svg
| funda = April 23, 2000.
| pais = {{ABW}}
| sede =
| afilia =
| presidente =
| tipo =
| obhetivo = desaroyo di
| lema = ''Wees paraat''
| cantidad_miembro =
| koepel =
| europeo =
| internacional = Interamerican Region of the World Organisation of the Scout Movement
| website = https://www.facebook.com/ScoutingAruba
}}
'''Scouting Aruba''' ta e organisacion nacional di scouts Arubano, funda na 2000.
== Historia ==
E ta comparti un historia comun cu e otro Antiyanan Hulandes te na e separacion politico di e isla for di Hulanda. Scouting Aruba ta un Full Member of the Interamerican Region of the World Organisation of the Scout Movement.
Scouting Aruba ta consisti di 13 grupo, dividi den 3 distrito. Tin un grupo di Scout pa hende ku limitashon mental i físiko. Scouting Aruba tin 456 miembro te ku 2021.[1]
Scoutnan na Aruba ta participa den hopi campamento den Caribe, hopi biaha nan ta biaha cu boto pa campa riba islanan den cercania hunto cu Scoutnan di paisnan bisiña.
Riba 27 di febrüari 2016, World Scout Committee a rekonosé Scouting Aruba komo e Organisashon Nashonal di Scout di Aruba i a otorgá esaki Miembresia Kompleto di WOSM ku derecho di voto.[2] E sertifikado di miembresia a wòrdu presentá na e organisashon den e di 41 Konferensia Mundial di Scout, ku a wòrdu kondusí na Baku di Azerbaijan na 2017.
Programa i idealnan
Kastor-edat 5 pa 7 (mucha hòmber i mucha muhé)
Yunan di edat 7 pa 10 (sekshonnan miksto ta eksistí)
Scoutnan di edat 10 pa 14 (sekshonnan miksto ta eksistí)
Eksploradónan-edat 15 pa 18 (mucha hòmber i mucha muhé)
Rovers-edat 18 pa 23 (mucha hòmber i mucha muhé)
E Lema Scout ta Sea Prepara, Semper Prepara na Papiamento, y Weest Paraat na Hulandes.
E emblema di Scouting Aruba ta consisti di simbolonan di Scouting y colornan cu ta coresponde cu e bandera di Aruba. E dos streanan di sinku punto ta wòrdu kita for di e Fleur-de-lis i pone riba otro. E logo ta diseñá pa Sr. Juan Martijn.[3]
-----------------
{{Variante|a}}
{{infobox organisacion | variante = a
| nomber = Scouting Aruba
| abrevia =
| imagen = WikiProject Scouting fleur-de-lis trefoil.svg
| funda = April 23, 2000.
| pais = {{ABW}}
| sede =
| afilia =
| presidente =
| tipo =
| obhetivo = desaroyo di
| lema = ''Wees paraat''
| cantidad_miembro =
| koepel =
| europeo =
| internacional = Interamerican Region of the World Organisation of the Scout Movement
| website = https://www.facebook.com/ScoutingAruba
}}
'''Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen''' (Asosiashon di Guia, PNA) ta un organisashon nashonal di guia den [[Karibe Hulandes]].
== Historia ==
E prome guianan riba Curaçao a cuminsa na Mei 1930 bao di e bandera di Dutch Girl Guides Guild. Esaki pronto a bira e Gremio di Guides di Niernan Hulandes Curaçao. E kantidat di miembronan a krese den transkurso di añanan ku sosten di NPG. Na 1967, NPG a entrega un peticion na Region di Hemisferio Occidental di WAGGGS encuanto si por establece un colaboracion cu Dutch Girl Guides Guild Curaçao pa asina logra un miho alineacion cu e organisacion su ubicacion geografico. Gremio Scout Hulandes Curaçao a bira un organisacion independiente na aña 1972. Cinco aña despues, e organisacion su nomber a wordo cambia pa Gremio Scout di Antiyas Hulandes. E Girl Scouts i Guides a plama den henter e isla. Desde mei 1993, tin un seccion pa muchanan di 4 pa 6 aña, esta e Elvitas. Esaki tabata na honor di Sra. Norma Elisabeth-Galaraga, kende tabata e prome Guia riba e isla pa tuma e Promesa. Na aña 1995 a kuminsá un sírkulo pre-Brown i un sírkulo di Brownie na isla di Boneiru, tambe bou di organisashon di Girl Scout Guild di Antia Hulandes. Durante e di 35 konferensha di WAGGGS na Hong Kong na 2014, e organisashon a risibí su nòmber aktual, Asosiashon di Guia PNA. E organisashon aktualmente tin 11 grupo (10 riba Kòrsou, 1 riba Boneiru) ku un total di 220 miembro na 2017. E Asosiashon di Guia PNA ta miembro di Asosiashon Mundial di Girl Guides i Girl Scouts. E organisashon tambe ta afiliá na e Vilashon Karibense pa Guia.<ref>https://nl.scoutwiki.org/Asosiashon_di_Guia_PNA </ref>
----
en.wiki:
'''Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen''' (PNA, Asosiashon di Guia di Mucha muhé di Antia Hulandes) ta e organisashon nashonal di Guia di Antia Hulandes anterior. E ta sirbi 461 miembro (te ku 2003). Fundá na 1930, e organisashon pa mucha muhé so a bira un miembro asosiá di e Asosiashon Mundial di Guia di Mucha Muhé i Scout Muhé na 1978 i miembro kompletu na 1981.
E ta sirbi 461 miembro den 11 grupo di Guia, 10 grupo di Guia na Kòrsou, 1 na Boneiru, niun na Sint Maarten, Saba i Sint Eustatius.<ref name="PNA">{{cite web |url=http://pnagirls.tripod.com/ |title=Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen |publisher=Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen |accessdate=2010-08-05 |archive-date=2019-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190119111111/http://pnagirls.tripod.com/ |url-status=dead }}</ref>
[[File:Collectie NMvWereldculturen, TM-10021662, Repronegatief 'Een groep padvindsters', fotograaf niet bekend, 1947.jpg|right|thumb|Girl Scouts na Corsou, 1947]]
==Programa i idealnan ==
E asosiashon ta dividí den kuater sekshon segun edat;[1]
Elvita - di edat 4 pa 7
Kabouter - edatnan di 8 pa 10 aña
Guia Menor - edatnan di 11 pa 14
Mayor di Guia - di 15 pa 18 aña
E Lema di Girl Scout ta Sea Prepara, Sea Preparado na Papiamento, y Weest Paraat na Hulandes.
E badge di e Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen ta basa riba e badge di ex organisacion di Girl Scouts Hulandes, Het Nederlands Padvindsters Gilde. E badge ta konsistí di un strea di dies punto pa e dies liñanan den e lei di Girl Scouts riba un Trefoil pa Girl Scouting/Guide.
Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen ta comparti nan sede cu Scouting Antiano y otro ex organisacionnan hubenil di Antiyas Hulandes.
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Karibe Hulandes]]
------------------
{{Databox}}
'''Proteccion di consumidor''' ta referi na e totalidad di esfuerso y medida destina pa proteha hende den nan rol como [[consumidor]] di producto of servicio. E ta inclui legislacion y hurisprudencia (ley di consumidor) y tambe funcionnan delega pa gobierno na organisacionnan di consumidor (e movemento di consumido). E meta di proteccion di consumidor ta pa garantisa e calidad di producto y servicio, pa preveni consumidornan di sufri daño fisico, psicologico of economico door di e producto of servicionan cu nan ta consumi, y pa optene reparacion y compensacion pa daño unabes sufri como resultado di consumo.
== Ley di consumidor ==
Legislacion di consumidor ta encera tur ley y regulacion crea pa proteccion di consumidor. Specificamente, ley di consumidor tin como meta “pa proteha e consumido den su relacion cu e productor-bendedo pa asina restaura e balansa economico y legal entre nan dos.”<ref name="Witte">{{Cite book |last=De Witte |first=Mieke |coauthors=An Vermeersch |date=2004 |title=Europees consumentenrecht |url=https://books.google.com/books?id=xHWDsYbbr78C&pg=PA13 |location=Antwerpen |publisher=Maklu |page=13 |isbn=9789062159611 |accessdate=11 juni 2018|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230618075706/https://books.google.com/books?id=xHWDsYbbr78C&pg=PA13|archiefdatum=2023-06-18}}</ref> El a wordo desaroya pa mehora e posicion huridico di consumidornan verso productornan ora esaki a resulta necesario den e di dos mita di [[siglo 20|siglo binti]] cu e ascenso di e sociedad consumido. Derecho di consumidor ta pues un ramo di ley relativamente nobo, cu tin biaha no ta ni wordo reconoce como un ramo di ley separa. Pesey e ta un amalgama di reglanan cu por wordo clasifica den e dominio priva, publico y criminal.<ref name="Witte"/>
=== Aruba ===
Minister di Finansa, Asunto Economico y Sector Primario, mr. Geoffrey Wever ta anuncia cu riba Dia Internacional di Consumidor 15 di maart 2026 e “Landsverordening bestuursrechterlijke handhaving consumentenbescherming” lo drenta na vigor. E ley aki lo fortifica di manera significativo e proteccion di consumidor y ta duna Aruba Fair Trade Authority (AFTA) un rol importante den supervision y aplicacion di e ley pa proteha derechonan di consumidor.<ref>[https://24ora.com/awe-ley-di-consumidor-ta-drenta-na-vigor-na-aruba/ Awe Ley di Consumidor ta drenta na vigor na Aruba], [[24ora]] (15 di maart 2026)</ref>
Proteccion di consumidor ta un pilar importante di e maneho economico di Gabinete AVP- FUTURO. Manera palabra den Programa di Gobernacion 2025- 2028 riba pagina 34 “lo introduci e ley di proteccion di consumidor pa proteha e consumidor y crea un mercado mas transparente y husto. Lo presenta e ley aki na Parlamento y implementa door di Aruba Fair Trade Authority”. Despues cu Parlamento a trata y aproba e ley (''Landsverordening bestuursrechtelijke handhaving consumentenbescherming'') riba 18 di juni 2025,<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/aruba/31326-wetgeving-bescherming-consumenten-aangenomen Wetgeving bescherming consumenten aangenomen], [[Antilliaans Dagblad]] (24 di juni 2025)</ref> via un decreto nacional di 27 di februari 2026, e ley di proteccion di consumidor lo drenta na vigor riba 15 di maart 2026, riba Dia Internacional di Consumidor.
* Aruba Fair Trade Authority (AFTA)<ref>[[Dick Drayer]], [https://www.aruba.nu/nieuws/consument/83940/aruba-zet-grote-stap-met-consumentenbescherming Aruba zet grote stap met consumentenbescherming], aruba.nu (24 di december 2025)</ref>
=== Corsou ===
Ley di consumidor na [[Kòrsou|Corsou]] ta wordo influencia door di tanto legislacion local komo derecho hulandes, ku ta konta pa Kòrsou como pais konstituyente denter di Reino. Derechonan di consumidor na Corsou ta wòrdu protehá dor di un kombinashon di regulashonnan lokal, regulashonnan hulandes, i kuadro internashonal.<ref>https://www.lawgratis.com/blog-detail/consumer-law-curacao-netherlands</ref>
E legislacion primario ku ta regla protekshon di konsumidó na Kòrsou ta encera, e Codigo Civil di Corsou, Le di Protekshon di Konsumidó (Wet Consumentenbescherming), y regulacionnan di [[Union Oropeo|Union Europeo]] y legislacion Hulandes:
Organisacionnan:
* Fundashon pa Konsumidó Curaçao
* Stichting Consumenten Belangen Curaçao<ref>https://www.curacao.nu/nieuws/nieuws-van-bonaire-curacao/41127/oprichting-stichting-consumenten-belangen-curacao</ref>
=== Hulanda ===
E Ley di Implementashon riba e Modernisashon di e Direktiva di Protekshon di Konsumidó, ku ta prohibí, entre otro kosnan, e publiká òf tin post di revishonnan falso riba internèt, a drenta na vigor dia 28 di mei 2022. E ley a cambia Buki 6 di e Kódigo Sivil, e Lei di Enforsamentu di Protekshon di Konsumidó i e ley di Preis[3][4][6][6]
=== Merca ===
Na [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] un variedad di ley tanto na nivel federal como estatal cu ta regula asuntonan di consumidor for di cuminsamentu di siglo 20. Entre nan ta e Ley Federal di Kuminda, Remedi i Kosmetika, Lei di Práktikanan di Kobransa di Debe Hustu, e Lei di Raportahe di Krédito Hustu, Lei di Bèrdat den Prestamo, Lei di Fakturashon di Krédito Hustu, i e Lei di Gramm–Leach–Bliley. Leinan federal di protekshon di konsumidó ta wòrdu enforsá prinsipalmente dor di e Komishon Federal di Komersio, e Ofisina di Protekshon Finansiero di Konsumidó, e Atministrashon di Kuminda i Remedi, i e Departamentu di Hustisia di Merca.
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Economia]]
[[:Kategoria:Sociedad]]
Protekshon di konsumidó ta referí na e totalidat di medidanan, politika i institushonnan destina pa protehá hende den nan rol komo konsumidó di produkto òf servisio. Esaki ta inkluí legislashon i hurisprudensia (ley di konsumidó), asina tambe aktividatnan di gobièrnu i organisashonnan di konsumidó ku ta defendé interes di publiko.
E meta di protekshon di konsumidó ta pa:
garantisá kalidat i seguridat di produktonan i servisionan
prevení ku konsumidónan sufri daño físiko, sikológiko òf ekonómiko
promovê transparensia den merkado
asegurá posibilidat di reparashon òf kompensashon ora daño a sosodé
Protekshon di konsumidó ta konsiderá un elemento importante den politika ekonómiko i regulashon di merkado.
Derecho di konsumidó
Derecho di konsumidó ta e ramo di ley ku ta trata relashonnan entre konsumidónan i produsentenan òf bendedónan. Legislashon di konsumidó ta intenta reduci e desequilibrio ku por eksistí entre e dos parti, pasobra produsentenan generalmente tin mas informashon i poder ekonómiko ku konsumidónan.<ref>[1]</ref>
Derecho di konsumidó a desaroyá principalmente den segunda mitar di siglo binti, den paralelo ku e ekspanshon di e llamada sociedad di konsumidó. E rama aki di ley ta relativamente nobo i, den hopi sistema hurídiko, e ta forma un kombinashon di regla di:
derecho privá (kontraktnan i responsabilidat)
derecho públiko (regulashon di merkado)
derecho penal (sanksion kontra fraude òf praktikanan ilegal)
Instrumentonan di protekshon
Medidanan di protekshon di konsumidó por inkluí, entre otro kosnan:
regulashon riba seguridat di produktonan
obligashon pa informashon klaro i etiketahe
protekshon kontra publicidat engañoso
regla riba garantia i devolushon di produktonan
supervison di merkado dor di autoridatnan públiko
Ademas, organisashonnan di konsumidó por asistí publiko ku informashon, konseho i representashon den konfliktonan ku empresanan.
Protekshon di konsumidó segun pais
Aruba
Na Aruba, protekshon di konsumidó ta wòrdu fortifiká ku introdukshon di legislashon spesífiko. Parlamento di Aruba a aproba e Landsverordening bestuursrechtelijke handhaving consumentenbescherming riba 18 di juni 2025.<ref>[3]</ref>
Via un decreto nasional di 27 di februari 2026, e ley aki lo drenta na vigor riba 15 di maart 2026, coincidiendo ku Dia Internashonal di Konsumidó. E ley ta duna e Aruba Fair Trade Authority (AFTA) un rol importante den supervision i enforsamentu di derechonan di konsumidó.<ref>[2]</ref>
E introdukshon di e ley tabata parti di e Programa di Gobernashon 2025–2028, ku a enfatisá kreashon di un merkado mas transparente i hustu.
Kòrsou
Na Kòrsou, protekshon di konsumidó ta basa riba un kombinashon di legislashon lokal i influensia di derecho hulandes. Komo pais konstituyente den Reino di Hulanda, hopi prinsipionan di derecho di konsumidó hulandes tin influensia riba e sistema legal di Kòrsou.<ref>[5]</ref>
Regulashonnan relevante por inkluí:
Kódigo Sivil di Kòrsou
legislashon lokal tokante protekshon di konsumidó
influensia di norma internashonal i europeano
Organisashonnan lokal ku ta defendé interes di konsumidó ta inkluí:
Fundashon pa Konsumidó Curaçao
Stichting Consumenten Belangen Curaçao<ref>[6]</ref>
Hulanda
Na Hulanda, derechonan di konsumidó ta fortemente influensiá dor di legislashon di Union Europeo. Un ehèmpel reciente ta e Wet implementatie modernisering consumentenbescherming, ku a drenta na vigor dia 28 di mei 2022.
E ley aki a introducí, entre otro kosnan:
prohibishon di revishonnan falso riba internet
regla mas estrikto pa transparensia di prijs
mas protekshon kontra praktikanan komersial engañoso
E legislashon aki a modifica, entre otro, Buki 6 di e Kódigo Sivil hulandes i e ley di enforsamentu di protekshon di konsumidó.<ref>[3]</ref>
Estados Unidos
Na Estados Unidos, protekshon di konsumidó ta regula dor di un gran kantidat di ley federal i estatal. Entre e mas konosí tin:
Federal Food, Drug, and Cosmetic Act
Fair Debt Collection Practices Act
Fair Credit Reporting Act
Truth in Lending Act
Fair Credit Billing Act
Gramm–Leach–Bliley Act
Enforsamentu di e leyinan aki ta wòrdu realisá prinsipalmente dor institushonnan manera:
Federal Trade Commission (FTC)
Consumer Financial Protection Bureau (CFPB)
Food and Drug Administration (FDA)
Department of Justice (DOJ)
Mira tambe
Konsumidó
Derecho di konsumidó
------------------
{{infobox persona | variante = c
| nomber = René van Nie
| nomber completo = René Gerrit Anton van Nie
| fecha nacemento= [[1 di yanüari|1 di januari]] [[1939]]
| luga nacemento = {{NLD}}
| fecha fayecimento= [[23 di mei]] [[2017]]
| luga fayecimento = {{ABW}}
| causa morto = paro cardiaco
| residencia =
| alma mater =
| ofishi = cineasta, director di cine, periodista, escritor
| periodo activo =
| conoci pa = ''Kind van de Zon'' (1975)
| lenga literario = Hulandes
| website =
}}
{{DEFAULTSORT:Nie, René van}}
[[:Kategoria:Direktor di sine]]
[[:Kategoria:Eskritor]]
[[:Kategoria:Hulanda]]
[[:Kategoria:Aruba]]
-------------------
== Cas floria ==
titel van dit verslag is "Het erfgoed en de betekenis van de versierde <<"Cunucuhuizen op Aruba">>. Dit rapport is toegevoegd aan de bestaande nationale erfgoedcollectie, maar er zullen brochures beschikbaar zijn voor openbaar gebruik. Studenten hebben toegang om ze te gebruiken voor schoolpresentaties of spreekbeurten.
Dit rapport is gemaakt door Romy van Vuren, een stagiair van de Universiteit van Utrecht, onder begeleiding van mevrouw Webb-Kock. Dit rapport bevat gedetailleerde informatie over de betekenis van de symbolen op de versierde huizen op Aruba, de namen van de siermetselaar gespecialiseerd in deze techniek, geschiedenis en architectuur van Aruba. Het bevat ook een lijst van de versierde huizen op Aruba.
Er zijn meer dan 200 prachtig versierde huizen met een verscheidenheid aan symbolen zoals: gordijnfiguur, ster, bloem, vogelbek en halvemaan enz. De term voor deze versierde huizen is "bloemrijke huizen" of "versierde huizen".
Meer informatie vindt u in deze flyer en bij de Departamento Arubiana.
Zie ook:
• boek Bouwen op de Wind
Cas Floria of Cas decora zijn zeer bijzondere versierde huizen op Aruba, die mogelijk alleen op Aruba voorkomen.
Het is een unieke bouwstijl die dateert van rond het einde van de 19e tot het begin van de 20ste eeuw. Decoraties werden gemaakt met een extra pleisterlaag en later van cement.
Versierde gevellijsten met symbolen die mogelijk afkomstig zijn van indianen. Deze verklaring is onwaarschijnlijk. De symbolen werden puur ter decoratie aangebracht op de woning, sommige symbolen hebben een betekenis.
1920 - Cas floriá a cuminsa na Aruba, esta e adorno bunita di figura di cortina, strea, flor, pico di parha, medio luna, etc. na rand di heut ofna skina di cas. E promé cas cu a haña e adorno aki tabata di Bernardo Eman Croes na Pos Chikito. Dos Metsla di Noord, Julian (Janchi) Christiaans y Goy Semeleer a tmha e cas aki na aña 1920 y a duné e adorno di flor bou di heut y di clos pilar na e skinanan. Pesey na e casnan na Pos Chikito y Sabana Basora tin masha hopi. Por tin mas o menos 200 pa 300 cas na Aruba y e floriamento aki te na aña 1944. Janchi Christiaans tabata un discipulo di su tata Hose Christiaans y di famia Donati. Famia Donati a dorna hopi cas figurci di cortina, directamente cu man y sin usa patronchi, manera Janchi Christiians despues tabata usci. Awor tin cdgun cas cu ta wordu trahá, estilo Arubicmo cu tambe ta usa e floriamento aki pa mentené nos cultura.
--------
[[File:Caribbean maritime boundaries map.svg|thumb|Mapa di e frontera maritimo di [[Karibe Hulandes|Caribe Hulandes]].]]
E '''frontera Reino Hulandes-Fransia''' ta referi na e fronteranan entre [[Reino Hulandes]] y [[Fransia]] den nan respectivo teritorionan den [[Laman Karibe|Lama Caribe]]. Esaki ta trata di fronteranan di tera y maritimo entre [[Sint Maarten]] y Fransia ([[Sint Maarten (Fransia)|Saint Martin]]); Sint Eustatius y Fransia, y entre Saba y Fransia.
== Historia ==
Reino Hulandes tin un frontera ku Fransia riba e isla di Sint Maarten, tabatin un frontera ku Fransia na Suramérika entre 1815 i 1975 – promé ku independensia di Sürnam – i tabatin un frontera ku Fransia na Europa entre 1815 i 1830/39 – promé ku independensia di Bélgika.
Aunke Hulanda tin frontera solamente cu Belgica y Alemania na Europa, Reino Hulandes tambe ta comparti un frontera cu Francia.
E frontera aki ta pasa dor di e isla di Sint Maarten, un di e tres Islanan di Biento (SSS). Na 1648, Fransia i Repúblika Hulandes a bai di akuerdo pa dividí Sint Maarten den un porshon franses i un porshon hulandes, loke a keda formalisá den e Tratado di Concordia. E tratado aki a stipulá ku e parti sùit di e isla tabata pertenesé na Hulanda i e parti nort na Fransia. E tratado a inkluí akuerdonan riba un zona ekonómiko, asistensia mutuo den kaso di atakenan, i un presensia militar riba e isla.[8] Sinembargo, e Tratado di Concordia no ta menciona of establece un frontera. Sinembargo, áreanan importante (na e tempu ei) ta dividí.[9]
Apesar di e Tratado di Concordia, Sint Maarten lo a cambia di man varios biaha mas. Entre 1648 i 1816, e porshon hulandes lo a wòrdu okupá pa periodonan kòrtiku tres biaha mas pa e inglesnan i kuater biaha pa e fransesnan.[8]
Despues ku Bélgika a haña independensia (1830/1839), Reino Hulandes a pèrdè su frontera ku Fransia na Europa. Despues ku e relashonnan entre Hulanda i Fransia a keda normalisá na 1839, e dos paisnan a negoshá un tratado nobo, e Konvenshon Franco-Hulandes di 1839. E tratado aki lo a reafirmá algun provishon di e Tratado di Konkordia, komo ku e vershonnan original di e Tratado di Konkordia a bai pèrdí.[10]
== Sint Maarten ==
E frontera nashonal na Sint Maarten ta un frontera habrí, ounke e área no ta forma parti di e Zona di Schengen. Reino Hulandes y Republica Frances ta mantene nan mesun control na frontera ora un hende yega e isla. Pa garantisá konfidensialidat mutuo di e kòntròlnan di frontera aki, duana hulandes ta permití pa patruyá awanan franses i duana franses ta permití pa patruyá awanan hulandes. Sinembargo, e servisionan respektivo no ta permití pa tuma akshon den awanan di otro. Si wardakosta hulandes opservá algu den awanan franses rònt di Saint-Martin, e mester alertá outoridatnan franses, i vise vèrsa.
Pa haci posibel control di pasaheronan aereo cu ta drenta, Reino Hulandes y Republica Frances a cera e tratado di control di frontera na aeropuertonan di Sint Maarten na 1994. E tratado aki no a drenta na vigor te na 2007, ya cu e Estadonan General Hulandes prome a spera un posicion cla di e Estadonan di Antiyas Hulandes.
Na 2016, e Tratado entre Gobièrnu di Reino Hulandes i Gobièrnu di Repúblika Franses tokante delimitashon marítimo den Karibe a keda konkluí, ku ta regulá e fronteranan marítimo hulandes-franses rònt di Sint Maarten, Saba, i Sint Eustatius.[11]
Na 2023, 207 aña despues di e tratado di 1816, e frontera di tera a wòrdu establesé sin ambiguidat den e Tratado entre e Gobièrnu di Reino Hulandes i e Gobièrnu di e Repúblika Franses tokante e demarkashon di frontera entre e Reino di Hulanda (Sint Maarten) i e Repúblika Franses (Saint-Martin)[12] ku awor ta definí definitivamente e tereno tambe rant. E tratado aki a sigui un disputa riba e frontera rònt di e pueblo di Oyster Pond[13] ku a kondusí na un disputa entre Hulanda i Fransia na 2016.[14] Sinembargo e tratado aki ainda no a drenta na vigor.
Algun di e fronteranan aki ta wòrdu establesé dor di tratadonan, pero no ta tur frontera marítimo den Karibe ta wòrdu establesé ofisialmente.
nl.wiki: Rijksgrens van Nederland
== Mira tambe ==
* [[Awanan teritorial]]
* [[Zona continuo]]
* [[Zona economico exclusivo]]
* [[Tratado di Frontera Reino Hulandes-Venezuela]]
[[:Kategoria:Geografia]]
[[:Kategoria:Karibe Hulandes]]
[[:Kategoria:Reino Hulandes]]
E pais autonomo di Sint Maarten tin, banda di un zona continuo chikito, solamente awanan teritorial, sin un EEZ propio.
E frontera marítimo entre Sint Maarten y e parti franses di e isla a wordo estableci door di un tratado entre Reino Hulandes y Fransia, firmá dia [[6 di aprel|6 di april]] [[2016]]. E tratado aki a drenta na vigor dia 1 di april 2017.
--------
=== Maneho ===
E maneho di e zonanan EEZ di Caribe Hulandes ta den man di Reino Hulandes, pero e derecho pa uza nan recurso marino ta comparti. Segun ''Rijkswet instelling exclusieve economische zone'' (Ley di Reino institucion zona exclusivo economico) di 2010, Hulanda (gobierno di Reino) tin e autoridad pa:
* proteha y maneha e ambiente marino;
* controla pesca, mineral y hidrocarburo den fondo marino;
* comparti y firma acuerdonan internacional referente e EEZ.
Pa e seis islanan mes e ley ta duna:
* derecho pa uza e recurso natural pa desaroyo di [[turismo]], investigacion y energia renovabel (por ehempel parke di biento of solar den lama);
* maneho di pesca den e awa teritorial (12 miya nautico rond di e isla);
* un rol consultativo den maneho di sostenibilidad di Reino.
E situacion aki ta un refleho di e structura special di Reino Hulandes: pa e awanan teritorial (12 miya nautico) e islanan tin competencia amplio, mientras pa e zona EEZ (te 200 miya nautico) e soberania final ta keda cu Reino.
== Mira tambe ==
* [[Awanan teritorial]]
* [[Zona economico exclusivo]]
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Reino Hulandes]]
[[:Kategoria:Venezuela]]
------------
Loke bo ta hasi pa Wikipedia na Papiamentu ta berdaderamente importante. Dor di forma e artíkulonan aki ku struktura sólido, idioma kla i profundidat kultural, bo ta yuda sigurá ku lektornan di Papiamentu tin akseso na e mesun kalidat di konosementu ku na ingles, hulandes òf spañó — pero ankrá den nan propio historia i bista di mundu.
Loke bo ta hasiendo ta bruha distansia ku pertenensia.
Asta for di leu, e trabou aki ta tene bo konektá ku Karibe Hulandes na un manera profundo i signifikante. Dor di dokumentá historia, kultura, símbolonan i memoria kolektivo na Papiamentu, bo no ta djis editá artíkulonan — bo ta salbaguardiá identidat i ta sigurá ku futuro generashonnan, unda ku nan por biba, por rekonosé nan mes den nan idioma i historianan.
Tin algu poderoso den kontribuí for di un distansia:
e ta mustra ku kultura no ta limitá pa geografia. E ta biba kaminda hende ta preokupá sufisiente pa kuid’é.
Bo satisfakshon ta bini di un lugá hopi real — esaki ta trabou di herensia. I e ta mustra apsolutamente den e kuido, presishon i rèspèt ku bo ta trese na kada artíkulo.
-------
Het driekantje is een driehoekig muntstuk ter waarde van vijftig cent. Bij gebrek aan pasmunt is in het begin van de vorige eeuw aan Cobus Naar, Papa Cochi genaamd, recht verleend dollarstukken te versnijden. Ze heten y o t i n cor t a, of ook wel placa di Shon Cochi. Ze behoren thans tot de zeer zeldzame munten.
------------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
{{Multiple image
| align = right
| total_width = 270
| border =
| header = '''Turismo krusero'''
| header_align = center
| perrow = 1/1/2
| image1 = RCI Sovereign of the Seas (cropped).jpg
| image2 = Carnival Sunshine Curacao 2014 (cropped).jpg
| caption1 = ''Sovereign of the Seas''
| caption2 = ''Carnival Sunshine''
| image3 =
| caption3 =
| image4 = Promenade on the Allure od the Seas (7710182244).jpg
| image5 = Overall room view of Sky Suite 1198 aboard the Celebrity Equinox (6686283819).jpg
| caption_align = center
| footer = Interior luhoso di un krusero i un kabina
| footer_align = center
}}
----------------
{{Variante|a}}
{{infobox persona |variante = a
| nomber = Clinton Whitfield
| nomber completo = Clinton Hathaway Whitfield
| ofishi = empresario
| distincion = Oficial den [[Orden di Oranje-Nassau]] <small>(1968)</small>
}}
'''Clinton Hathaway Whitfield''' (☆ [[1911]] na [[Sint Eustatius]] - † [[12 di yanüari|12 di januari]] [[1993]] na Aruba?) tabata un empresario Arubano, kende tabata pionero den industria turistico y dirigente di sector priva Arubano.
== Biografia ==
Clinton Whitfield a nace na Sint Eustatius y a muda pa [[Kòrsou|Corsou]] pa continua su estudio na nivel di Mulo.
El a cuminsa su carera profesional den servicio publico na Aruba. Despues di 13 aña di servicio el a cambia pa sector priva y a habri su tienda “Whitfield Dress Shop” den [[Caya G.F. (Betico) Croes]]. Segun cu e industria di turismo a crece el a expande cu tiendanan na varios lokalidad di hotel, particularmente na [[Palm Beach]].
Den e comunidad empresarial Arubano Whitfield tabata un figura yamativo. Como un “startupper” eminente el a laga su marca riba hopi organisacion Arubano como tambe internacional.<ref>Opstarter Arubaanse zakenleven overleden. "Amigoe". Curaçao, 13-01-1993, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644609:mpeg21:p005</ref> Na 1945 e tabata co-fundador di [[Aruba Trade & Industry Association]] (ATIA). Na 1950 el a wordo eligi como presidente di ATIA y a sirbi shete aña den e funcion aki. E tabata un miembro di directiva di Camara di Comercio (KvK) di 1951 pa 1975, interumpi solamente pa shete luna na 1963. E tabata internacionalmente orienta y a promove relacionnan cu paisnan den region: Venezuela, Colombia, Puerto Rico, Repúblika Dominikana i Trinidad & Tobago. El a representa KvK Aruba den e Camaranan di Comercio di America, un plataforma di 51 camara, cu tabata tin como meta fortalece e lasonan economico y baha e bareranan di comercio den [[Latinoamerica]] y Caribe. Na 1961 el a wordo eligi como presidente di Camara di Aruba y na juni di e aña ey a fungi como anfitrion pa e Convencion Anual di Camaranan di Comercio di Americas.
* gedurende 25 jaar Bestuurslid van de Kamer, waarvan 6 jaar in de functie van Voorzitter.
* "a blda miembro alavez vlce-presidente di Regentenraad di [[Horacio Oduber Hospital]].
J*3 30 ana senor Whitfield a duna vn contribucion valioso na e desarollo di nos hospitaal, pa cual nos ta masha agradecido.
* De Kiwanis Club van Aruba maakt met diep leedwezen het overlijden bekend van de heer CLINTON H. WHITFIELD in leven: Organisator "Charter Member" en gewezen voorzitter van de Kiwanis Club of Aruba; Gewezen "Lt. Governor" van Division 26 en Gewezen Governor van de Eastern Canada en Caribbean District van Kiwanis International; "Life Member" van Kiwanis International.<ref> Advertentie. "Amigoe". Curaçao, 16-01-1993, p. 13. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644612:mpeg21:p013</ref>
Na 1962 el a wòrdu eligi komo presidente di e Kámaranan di Komersio di e Amérika i a bishitá mas ku diesseis pais den Latino Amérika. For di 1964 pa 1967 Whitfield a wordo reeligi como presidente di Aruba Chamber. E tabata miembro fundado di Liaison trade committee Aruba-Curacao, presidente di Aruba Tourism Commission, vice-presidente di hunta di supervision di Aruven NV (desaroyador/doño di Aruba Caribbean Hotel), miembro di hunta di comisario di Stichting Ziekenverzorging Aruba (operador di hospital). Repetidamente Whitfield a wòrdu designá komo “delegado ofisial di komersio” pa representá gobièrnu Antiano den reunionnan di komersio na nivel internashonal. For di 1964 el a dedica su mes na e seccion Aruba di Kiwanis International, di cual e tabata fundado, prome presidente y despues eligi como gobernador regional. Na 1979 el a keda nombra den Conseho Consultativo di Antias Hulandes (Raad van Advies).
Whitfield a fayece na edad di 82 ana despues di un kebrante di salud. E tabata casa cu Louisa (Mosa) Whitfield-Davelaar.
== Honor ==
Pa su méritonan el a ricibi na 1968 un condecoracion real como Oficial (''officier'') den [[Orden di Oranje-Nassau]]. Kiwanis Club of Aruba ta otorga anualmente na e alumnonan sobresaliente di [[Colegio Arubano]] e ''Clinton Whitfield Outstanding Student Award''.<ref>{{citeer web|url=https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20250806.pdf|titel= A tene evento di entrega di Clint Whitfield Outstanding Student Awards|werk=Bon Dia Aruba|datum=2025-08-06|format=pdf}}</ref>
{{Appendix}}
Clinton Hathaway “Clint” Whitfield tabata un empresario y dirigente di sector priva Arubano. E a nase na Sint Eustatius na 1910 y a muda pa Aruba despues di su estudio na Korsou. Na Aruba el a trahá promé den servicio público, pero pronto a drenta den negoshi propio y a fundá Whitfield Dress Shop den Caya G.F. (Betico) Croes, cu eventualmente a crece cu varios sucursal den hotelnan di Palm Beach.
Whitfield tabata un pionero den desaroyo di turismo y comercio Arubano. El tabata co-fundador di Aruba Trade & Industry Association (ATIA) na 1945 y a sirbi komo su presidente durante hopi aña. El a forma parti di Camara di Comercio di Aruba, representando e isla den reunionnan internashonal di camaranan di comercio den Caribe y Latino-Amérika.
Aparte di su actividad empresarial, Whitfield tabata miembro fundadó di Kiwanis Club of Aruba y su prome presidente. Den 1968 el a wordo kondecorá komo Oficial den Orden di Oranje-Nassau pa su kontribushon na komunidat. E ta tambe rekorda pa e Clinton Whitfield Outstanding Student Award, otorgá anualmente na alumnonan sobresaliente di Colegio Arubano.
Clinton Whitfield a fayece na Aruba na 12 di januari 1993 na edat di 82 aña. E tabata casá cu Louisa (Mosa) Whitfield-Davelaar.
--
Got it — back to Clinton Whitfield only. I cleaned up the concise biography you wanted and added the two items you specified (longtime trustee of Horacio Oduber Hospital and member of the Raad van Advies). I kept it short, neutral and ready for Wikipedia/Papiamento use.
---
'''Clinton Hathaway Whitfield''' (☆ 1910, Sint Eustatius – † 12 di januari 1993, Aruba) tabata un empresario y dirigente prominente den sector privado di Aruba. Despues di su edukashon den Kòrsou, el a muda pa Aruba unda el a kominsá den serviciu públiko y despues a fundá su negocio, *Whitfield Dress Shop*, ku sucursales na zona hotelero di Palm Beach.
Whitfield tabata un pionero den desaroyo di turismo y comercio arubano. El tabata co-fundador di **Aruba Trade & Industry Association (ATIA)** (1945) i a sirbi komo su presidente. Tambe a ocupa diferente posishon den **Camara di Comercio di Aruba** y a representá Aruba den kontexthonan komersial internashonal den Latino-America y Karibe.
Ademas di su labor empresarial, Whitfield a kontribuí intensamente na servicionan komunidario. El tabata miembro fundadó di **Kiwanis Club of Aruba** i a sirbi como su presidente; el premio **Clinton Whitfield Outstanding Student Award** ta sigui rekonosé su kontribushon den edukashon.
Whitfield tambe tabata un miembro di largo durashon di e **Board of Trustees** di **Horacio Oduber Hospital**, un pos ku el a keda ocupa te su morto. Ademàs, el a forma parti di e **Raad van Advies** di Antias Hulandes, kontribuyendo na asesoria polítiko-komunitario.
Pa su merito den servisio komun i profesional, el a ricibí den 1968 e kondecorashon real **Oficial (Officier) den Orden di Oranje-Nassau**.
Clinton Whitfield a fayece na Aruba dia **12 di januari 1993** na edat di 82 aña. El tabata kasá ku **Louisa (Mosa) Whitfield-Davelaar**.
[[:Kategoria:Aruba]]
---------------
{{Variante|a}}
{{Infobox fabrica| variante = a
|nomber = Coastal Aruba Refining Company
}}
'''Coastal Aruba Refining Company''', miho conoci como '''Coastal''', tabata un refineria petrolero na [[San Nicolas]], Aruba, cu a opera entre 1991 i prinsipio di e aña 2001 como compania subsiadiario di The Coastal Corporation di Merca. E refineria tabata anteriormente conoci como [[Lago Oil & Transport Company]], y su reapertura na 1991 a representa un capitulo nobo den e historia industrial petrolero di Aruba.
[[Category:Empresa]]
[[Category:Aruba]]
[[Category:Historia]]
== Historia ==
Despues di e ciere di Lago Oil & Transport Company na maart 1985, e instalacion industrial grandi na San Nicolas a keda sin uso.
* el a pasa den man di Gobierno
* a cuminsa cu desmantelacion di e instalacionnan
Na aña 1989, The Coastal Corporation, un compania Merikano fundá pa empresario [[Oscar Wyatt|Oscar S. Wyatt Jr.]], a mustra interes pa reactiva e refineria.
Bou di e liderato di Wyatt y cu apoyo di Gobierno di Aruba, un acuerdo final pa reapertura di e refineria a wordo logra y oficialisa na 1991 bou di nomber Coastal Aruba Refining Company N.V.
, durante e gabinete di Henny Eman I i Nelson Oduber I. E refineria a haya un periodo di tax holiday pa stimula inversion, y a kambia nomber pa Coastal Aruba Refining Company N.V.
E acuerdo tabata inclui un tax holiday pa stimula e inversionnan grandi cu a sigui, manera e instalacion di dos ‘delay coker’ balora na mas cu 250 miyon dollar pa haci e refineria financieramente factibel y competitivo riba mercado internacional di productonan di petroleo. E reapertura di e refineria a duna centenares di hende empleo, directo y indirecto, y a reestablece e rol industrial di San Nicolas den economia Arubano.<ref>[https://www.facebook.com/permalink.php/?story_fbid=115369700292757&id=102193561610371&locale=ml_IN Caya Oscar Wyatt jr], Facebook - Nos Historia Nos Herencia (2020)</ref>
== Operacionnan ==
Durante su operacion, Coastal Aruba a introduce diferente mehoranan tecnico, inclui instalacion di dos delay coker units balora na mas cu US$250 miyon (fuente lokal necesaria). E modernisacion aki a permiti refineria pa procesa crudo mas pesado y compiti den mercado global di productonan di petroleo.
E refineria a duna trabou pa varios centenar di Arubanonan, tanto directo como indirekto, i a stimula e ekonomia di San Nicolas un biaha mas.
== Benta y ciere ==
Den 2001, despues di e retiro di Oscar Wyatt, The Coastal Corporation a wordo bende cu El Paso Natural Gas Company, cual a asumi e operacion den Aruba pa un periodo mas cortico. E operacion di Coastal Aruba eventualmente a caba poco despues, y e instalacion a pasa den man di otro manejadornan, inclui Valero Energy Corporation y mas laat Citgo Petroleum Corporation, cu a uz’e refineria te su ciere final den 2012.
Legado
E periodo di Coastal Aruba Refining Company ta considera un etapa transitorio pero importante den e historia di refineria di San Nicolas. A traves di e esfuersonan di Oscar Wyatt y su kompania, Aruba a logra reaktiva su refineria despues di seis aña di inaktividad.
Den 2013, como un forma di rekonosimentu, e Theaterstraat den San Nicolas a wordo renombra na Caya Oscar Wyatt Jr., den honor di fundador di Coastal Corporation.
== Referencia ==
“Oscar Wyatt pleads guilty in Iraq Oil-for-Food case.” United States Department of Justice, Press Release (2007).
Amigoe di Aruba, edicionnan di 1991 i 2013 (pa reaperura di refineria y cambio di nomber di caya).
“El Paso to acquire Coastal Corporation.” The New York Times, 2000.
Valero Energy Corporation Annual Report, 2005.
CITGO Aruba Refinery official history page (archival).
-------------------
{{infobox persona | variante = a
}}
'''Oscar Sherman Wyatt Jr.''' (☆11 di yüli 1924 na Beaumont, [[teksas|Texas]] – †8 di òktober [[2025]] na [[Houston]]) tabata un empresario [[Estadonan Uni di Amérika|Merikano]] y fundador di The Coastal Corporation. E tabata conoci pa su papel den e industria petrolero internacional y pa su relacion cu [[Aruba]] na fin di e añanan 1980, ora cu su compania a reactiva e refineria di [[Lago Oil & Transport Company|Lago]] bou di e nomber di Coastal Aruba.
== Biografia ==
Oscar Wyatt a nace den un famia humilde na Beaumont, Texas. Na edad di solamente 16 aña el a haya su licencia pa bula avion. El a studia na ingenieria mecanico na Texas A&M University. Durante Segundo Guera Mundial el a bandoná su estudio temporalmente pa drenta den servício militar y na edad di 21 aña, el a keda condecora como piloto di combate. Despues di guera, el a completa su estudio en preparacion pa un carera den industria petrolero.
Na 1950, Wyatt a cuminsa su propio negoshi den sector energetico. El a financia un compania chikito yama Hardly Able Oil Company, cu despues di tempo a desaroya den Coastal Oil & Gas Company, mas laat conoci como The Coastal Corporation. Bou di su liderato y vision, Coastal a crece pa bira un di e companianan di energia mas importante di Merca, cu operacionnan den petroleo, gas natural, transporte y refinamento.
Na fin di e añanan 1980, despues di e ciere di e refineria di Lago na 1985, Wyatt — via Coastal Corporation — a mustra interes pa reactiva e planta na [[San Nicolas]].<ref>{{citeer web|titel=Belangstelling bij twee firma's voor raffinaderij|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-06-15|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-10-14|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642628:mpeg21:p005}}</ref> Den e negociacionnan bou di e Gabinete Oduber I a yega na un acuerdo final, cu a resulta den reapertura di refineria na 1991.<ref>{{citeer web|titel=Na vijf jaar vloeit weer olie|werk=[[Amigoe]]|datum=1990-11-22|bezochtdatum=2025-10-14|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643956:mpeg21:p005}}</ref> E refineria a haya e nomber di "Coastal Aruba Refining Company".
Na 1997, Oscar Wyatt a retira como presidente di The Coastal Corporation, pero el a keda sirbi como presidente ehecutivo te na januari 2001, ora cu e compania a wordo bendi cu El Paso Natural Gas Corporation, bou cual compania e operacion di refineria na Aruba a continua pa un periodo relativamente corto prome cu esaki a pasa over pa Valero Energy Corporation.
Den 2007, Oscar Wyatt a wordo acusa di a haci pagonan ilicito pa [[Irak]] bou di e programa di Oil-for-Food di [[Nashonnan Uni|Nacionnan Uni]]. Den un corte federal na Manhattan el a admití cu compania a manda pagonan ilegal durante e sancionnan internacional contra Irak. El a ricibi un condena di prizon di un aña, cual el a cumpli cune na 2008.<ref>[https://web.archive.org/web/20080103173430/http://www.chron.com/disp/story.mpl/front/5420278.html Oscar Wyatt reports to prison in Beaumont], Houston Chronicle (2 di januari 2008)</ref>
Oscar Sherman Wyatt Jr. a fayece dia 8 di òktober 2025 na Houston, na edad di 101 aña. E tabata casa y tabata tata di cuater yiu. Su yiu homber Oscar (Trey) Wyatt III, a muda pa Aruba durante e periodo di Coastal Aruba y a casa cu e politico Arubano, [[Mervin Wyatt-Ras]].
Na 2013, como muestra di gratitud pa su aporte, a renombra Theaterstraat, e caya cu ta core paralelo cu e muraya di refineria te cu [[Zeewijk]], den su honor ''Caya Oscar Wyatt Jr.'' <ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2013-01-29/page/n13/mode/1up?q=caya+oscar+wyatt A desvela Caya Oscar Wyatt jr. na San Nicolas ayera tardi], Bon Dia Aruba (29 di januari 2013)</ref>
{{Appendix}}
.
Na 28 di yüli 2013, e Theaterstraat a kambia nomber ofisialmente na Caya Oscar Wyatt Jr. Den e periodo aki, e refineria tabata rekonosé komo un di e mas competitivo den region, i Wyatt mes tabata konsiderá komo un empresario ku hopi kurashi, determinashon i visión industrial.
Su nomber ta keda asoshá ku un periodu di renasementu industrial pa Aruba i ku un erensia di liderazgo entreprenedor.
== Honor ==
Komo muestra di gratitud pa su aportashon, e caya paralelo ku e muraya di refineria te cu Zeewijk a wòrdu renombrá den su honor.
Na 28 di yüli 2013, e Theaterstraat a kambia nomber ofisialmente na Caya Oscar Wyatt Jr. Den e periodo aki, e refineria tabata rekonosé komo un di e mas competitivo den region, i Wyatt mes tabata konsiderá komo un empresario ku hopi kurashi, determinashon i visión industrial.
Venta di Coastal i bida mas tadia
Na 1997, Oscar Wyatt a retirá komo presidente di Coastal Corporation, pero el a keda sirbi komo presidente ehecutivo te na yanuari 2001, ora cu e compania a wordo bendi cu El Paso Natural Gas Company.
Poco despues, e operashon di Coastal Aruba a pasa bou di El Paso Corporation, ku a kontinyá por un periodo mas kortiko promé ku e refineria a sera definitivamente.
Legado i famia
Oscar Wyatt su aportashon na Aruba ta konsiderá un kapítulo importante den historia industrial di e isla.
E yu di Oscar Wyatt, Oscar “Trey” Wyatt III, a muda pa Aruba durante e periodu di Coastal Aruba, a bira un siudadano hulandés i a kasá ku Mervin Ras, polítika arubiano i aktualmente minister di Asuntunan Social i Salú Públiko di Aruba. E union aki a keda simboliko pa e lazo familiar i histórico entre e famia Wyatt i Aruba.
Falesementu
Oscar Sherman Wyatt Jr. a fayesé na Houston, Texas, riba 8 di òktober 2025, na edat di 101 aña. Su nomber ta keda asoshá ku un periodu di renasementu industrial pa Aruba i ku un erensia di liderazgo entreprenedor.
Den Aruba su nomber ta keda honra ku Caya Oscar Wyatt Jr. na San Nicolas, komo rekonosimiento pa su kontribushon den e reaktivashon di refineria di Lago den fin di e anjanan 1980 i prinsipio di anjanan 1990.
{{Stub}}
{{DEFAULTSORT:Wyatt, Oscar}}
[[Category:Hende]]
-------------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
Un '''Dekreto Real''' (DR), na [[hulandes]]: ''Koninklijk Besluit'', KB, ta un dekreto di gobièrnu di Hulanda. Aunke e Rei ta firma e dekreto prome, loke por duna e impresion cu e ta sostene esaki personalmente, e no ta personalmente responsabel. Pa e motibu aki, dekretonan real ta wòrdu kofirmá pa e minister(nan) i/òf sekretario(nan) di estado konserní; esaki ta wòrdu yamá kontra-firma.
E diferensianan entre un lei formal i un Dekreto Real ta:
* Un ley formal tambe mester wordo adopta door di Parlamento.
* Un Decreto Real por wordo emiti door di gobierno sin e cooperacion directo di Parlamento.
* Un Dekreto Real por wòrdu revisá pa un korte kontra e Konstitushon, miéntras ku un lei formal no por.
* Un Dekreto Real, ora e ta kontené un provishon generalmente obligatorio, ta un lei supstansial.
Un Dekreto Real (KB) ta un desishon di gobièrnu ku ta wòrdu tumá sin konsentimentu di e Estadonan General. Un distinshon ta wòrdu hasi entre un Orden Atministrativo General (AMvB) i un Dekreto Real regular òf menor.
Tin dos tipo di Dekreto Real. E promé ta regardá òrdu atministrativo general i por wòrdu mirá komo un ekstenshon di legislashon. E di dos ta regardá aktonan atministrativo manera nombramentu di alkaldenan, Komisarionan di Rei, i ofisialnan hudisial responsabel pa atministrashon di hustisia.<ref>https://www.eerstekamer.nl/begrip/koninklijk_besluit</ref>
Dekreto Real
Un Dekreto Real (RD) ta un desishon di gobièrnu tumá sin e konsentimentu di e Estadonan General.<ref>https://www.denederlandsegrondwet.nl/id/vi9xmf878tqq/koninklijk_besluit#:~:text=Een%20koninklijk%20besluit%20(KB)%20is,een%20gewoon%20of%20klein%20KB%20.</ref>
Ta hasi un distinshon entre un òrdu atministrativo general (AMvB) i un RD standart òf menor. Un RD standart ta regulá, entre otro, e nombramentu i retiro di funshonarionan (ministernan, Komisarionan di Rei, Konseheronan di Estado, alkaldenan, etc.).
Mayoria di e Dekretonan Real ta basá riba un lei formal. Esaki ta konstituí legislashon delegá: e lei ta stipulá ku reglanan por wòrdu elaborá mas aleu. Si esaki no ta e kaso, e ta wòrdu yamá un RD ‘independiente’.
E Konseho di Estado ta emití un opinion di konseho riba un RD. Un RD ta wordo publica den Gazette Oficial (Staatsblad).
{{Appendix}}
--------------------
{{Appendix}}
The first hint of gold on Aruba actually dates back to 1725, when rumors about gold being
found in dug up treasure chests of the Spanish colonial era prompted the first official exploration for gold on the island, commissioned by the Dutch West India Company. Under the leadership of Mr. Paulus Printz, a three-year search was conducted on Aruba, to no avail. Though they
found some specks of gold, it was not enough to motivate a further search, and the assignment was discontinued by Printz himself.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20250922.pdf Get to know the history of the gold industry on Aruba], Aruba Today (22 di september 2025)</ref>
It wasn’t until 100 years later, in 1824, when a young farmer boy named Willem Rasmijn found
a lump of gold while out herding his father’s sheep in the area of Rooi Fluit on the north coast. His father took it to a local merchant who then sold the lump for $70. Unbeknownst to
the boy and his father, they quite literally struck gold, and as word got out, a gold fever spread
among the locals who started searching for more gold.
When the colonial governor in Curacao, Governor Cantz’laar, heard about the news, he
sent his adjutant, Capitan van Raders, to start harvesting gold. This was in July 1824. In august
of that same year, the governor followed suit to the island, accompanied by high-ranking
military officials. When citizens started swarming the area in search for gold, The Netherlands
sent more troops to safe guard the gold.
Prominent places where gold was found was in Daimari, Wacobana, Arikok, Rooi Fluit, Hadicouradi and later West punt, where gold ore was found. Because of a lack in advanced technology and materials to harvest the gold, the process took a more primitive approach:
Clay rocks containing traces of gold were left to dry in the sun. Then, workers would start chipping the clay away on a large canvas to catch the gold particles that were left behind after
the wind blew away the dust from the clay.
In the harvest period of 1824-1825, there was a total of 71,000 kilos collected through commissioned harvesting. Locals themselves reportedly found about 25 pounds worth of gold in
the nearby rivers. The following years after that
first big harvest, commission work fell off, and in 1828, the director of the goldmines, Johan Gravenhorst, decided to halt harvesting.
Almost 40 years later, the London-based Aruba Island Gold Mining Company Ltd. was granted
concession. The firm built their gold mines on Bushiribana, and in the port of Oranjestad a
long road that connected the gold mill to the port. The ores themselves came from Sero Plat en Sero Cristal.
By this point, workers were still using primitive methods to harvest the ores. For example, when
someone had to go into the mines, there were no stairs or lifts; the person had to be brought
down in a big bucket, with two or more workers holding the bucket by a thick rope above
ground.
Aruba Island Gold Mining Company Ltd. reportedly operated until 1899, and right after the Aruba Gold Concession Ltd. was established, coincidentally also based in London. This time, the gold mill in Balashi was built, and more mines were dug up all around the island. The gold ores that were found were transported via track engine, locally called the “trekinchi”.
Despite being more equipped for the job, the Aruba Gold Concession Ltd. could not produce
any real profit, and so the concession was terminated just eight years later, in 1908.
A local firm, the “Aruba Goud Maatschappij” (Aruba Gold Company) took over the concession, along with all the materials and equipment. In the beginning, the company saw good profit, and for a while, the island’s economy depended primarily on the mining and harvesting of gold. But just like its predecessors, the streak of luck for the Aruba Gold Company came to an end when WWI broke out.
The main reason why production stopped this time was reportedly because of a lack in dynamite for extracting the ores from the mines, as well as a lack in raw materials like German cyanide for the refining process. By the time the war ended, the equipment that was left at Balashi
were too old to use again. After the war, gold production on the Aruba was left to a standstill.
According to an issue in Aruba Esso News paper in 1953, Henny Eman wanted to start up digging again, this time using independent miners.
He argued that there was proof of more gold to be discovered. Plus, hiring independent miners
would boost the island’s employment rate.
When it was proven that gold was in fact still present, the executive board on the island
promised to fund the project only if the gold dug up proved to be valuable. However, nothing else was reported after this, so it could be concluded that there was no real profitable
market on the island anymore.
The ruins of the Bushiribana and Balashi Gold Mills are still standing, and open for the public to visit. These structures offer a glance into the past, to a time where Aruba experienced one of its first wave of industrialization. Today, these structures are persevered as historical
monuments.
Source:
1. “De Kolibrie op de Rots (en meer over the geschiedenis van Aruba)” by Evert Bongers.
2. Aruba Esso News, 1953 issue.
------------
{{multiple image
| total_width = 700
| border = infobox
| direction = horizontal
| header = Arte mural na San Nicolas
| header_align = center
| caption_align = center
| image1 = San Nicolas mural by Chemis.jpeg
| height1 = 200
| caption1 = Mural di Chemis
| image2 = San Nicolas murals (Aruba) 23 00 09 183000.jpeg
| caption2 = Mural crea pa Armando Goedgedrag
| image3 = San Nicolas murals (Aruba) 23 00 45 246000.jpeg
| caption3 = Mural crea pa Wild Drawing
| image4 = San Nicolas Murals 00 21 29 593000.jpeg
| caption4 =
| image5 = Mural Black White.jpg
| caption5 = Mural crea pa Ad Rekkers
}}
------
== Stadhuis Aruba Aanvulling ==
=== Historia ===
E stadhuis a wordo encarga pa dokter Jacobo Eloy Maria Arends, kende a laga traha esaki como preparacion pa su casamento. Arends a studia medicina na Amsterdam y, na su regreso, el a wordo nombra e prome dokter oficial di gobierno di Aruba. Famia Arends a establece nan mes na Aruba for di mitar di siglo 18 y tabata inclui hopi miembronan prominente activo den e mundo empresarial. Ora cu J.E.M. Arends a bira komprometé na 1922, el a enkargá e konstrukshon di e kas.[1]
Den sociedad di Aruba, tabata custumber pa un pareha nobo muda pa un cas nobo na momento di casa. Riba e dia di e kasamentu, e esposo tabata spera di presentá su kasá ku un kas kompletamente nobo i muebla.[1] Tradishonalmente, e futuro bruid no tabatin mag di mira e kas i tambe tabata prohibí di drenta su besindario. Despues ku e kas a keda kla, e pareha a bai riba nan luna di miel i e kas a keda kompletamente muebla pa e ruman muhénan di e brùidehòm, di manera ku na nan regreso e por a presentá su bruid ku un kas kompletamente muebla, di akuerdo ku tradishon.
=== Construccion y estilo ===
E edificio a wordo diseña den un estilo neoclasico cu influencianan for di e estilo Baroco Suramericano, bao direccion di e arkitecto Arubiano Chibi Wever. Konstrukshon a tuma lugá entre 1922 i 1925.[1] E edifisio a wòrdu konstruí riba un tereno di 1.545 m2. E konstrukshon a wòrdu realisá pa e albañil i karpinté lokal Jan Christiaans, i e ehekushon a wòrdu realisá pa e kontratista i karpinté lokal Nicolaas Picus, ruman di e konosí karpinté Merdado (Dada) Picus.[1] Picus a adaptá e diseño na e deseonan spesífiko di e kliente, kende tabata deseá un residensia ku un práktika i un botika. E kas a wòrdu diseñá ku un interior úniko di plan habrí pasobra e doñonan tabata ke pa e edifisio keda aksesibel sin porta pa aktividatnan sosial. P’esei, no tabatin portanan fiho, solamente portanan plegabel, ku tabata permití uso fleksibel. E kas tabata sirbi komo un residensia, un ofisina di dòkter i un botika, i hopi reunion i fiesta tabata wòrdu organisá einan. E edificio ta un ehempel tipico di un mansion Arubano den un estilo mixto cu hopi caracteristica estilo neo. E ta inspirá pa e kas kunuku tradishonal di kas di stat ku un núkleo i dos galeria, kada un rondoná pa un terasa.
---
strui su cas den 1922 tempo cu e y su prometida Maria Monica Lacle a compromete pa casa. Eloy Arends, inspira pa e edificionan luhoso di Caracas, e capital di Venezuela y na Bogota, Colombia, a
pidi su arkitecto inclui e influencianan Neo-Baroque Latinoamericano den su diseño.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20250910.pdf Conoce e historia tras di Stadhuis Eloy Arends], BDA (10 di september 2025)</ref>
Manera tabata e tradicion entre e famianan manera e famia Arends, e homber mester a contrui un cas y completamente amuebla e cas nobo prome cu e muhe por wak e. Pues den 1925, prome cu
-----------
== Mario Croes ==
Pa promer viaha ela sali campeon di Aruba dia cu e tabatin 15 aña di edad. Awor flbi cu e tin 34 aña e por bisa cu ela sali 13 vez campeon di nos isla y e ta posee nada menos cu 39 copa y 27 medaya. Un deportista arubano cu e destaca su mes den e deporte di ping pong specialmente door di su mes esfuerzonan y su perserverancia, como cu manera nos lektornan por lesa mas alew, no ta semper ela haya ayudo den su carera deportivo na su isla natal. Mario Croes jr., casá cu Ruth Croes-Arends, ta haya cu e deporte di ping pong na Aruba a bai hopi atrcus den e 26 aña cu e tin ta praktikele.
Amistad a tene un entrevista exclusivo cu e deportista te ainda mas grandi riba terreno di ping pong actuahnente: Mario Croes Jr.
ping pong tempo mi tabata tin mas o menos siete aña. Mi mama a cuminsa siñami, pero mi no a worry mucho. Toch mi a sigi hunga cu mi tata y cu mi otro famianan. Un viaha mi a bai Flamingo Room (Trocadero), caminda tabatin un mesa di ping pong, anto ei nan mi a mira Cholan Jacobs, e tempo ei e campeon di Aruba, hunga.
Nos a encontra Mario den su cas nobo cu ela caba di traha na Ponton. Presente tabata tambe su esposa Ruth Croes-Arends y su dos yiunan Mario (8 aña) y Janine (10 aña). Riba nos pregunta cu si su yiunan ta hunga pingpong tambe, Mario ta conta cu nan sa hunga ping pong, pero e ta sperando un mesa nobo pa e pone na su cas.
E no kier si pa su yiunan cuminsa hunga ping pong mucho liher, como cu e kier pa nan goza di nan hubentud y hunga hopi.
”Mi bida m'a sclavisa na ping pong, mi no a hunga mes, tempo cu mi tabata mucha. Mi kier laga mi yiunan hunga bon hungá y despues ora nan
---
en y cu 16 aña pa promer vez ela logra bira campeon di Aruba. Su promer wega internacional ela hunga contra Colombianonan tempo cu e tabatin 17 aña na 1959. E tempo ei corantnan a skirbi di Mario Croes cu e tabata e sorpresa di mas grandi di e torneo, organisá door di e asociacion ^Bntre nous juvenñs” na Corsow. Ela logra bati e subcampeon di caribe y centroamerica e colombiano Dario Valencia. Uniko hende cu a logra gana Mario den e torneo ei tabata Ildo Bakhuis di Corsow.
NUNKA
Amistad: Ki tempo bo a bira campeon di Antiyas?
Mario Croes: Nunka mi no tabata campeon di Antillas oficial. Mi tabata gana e weganan interinsular si, pero nunka mi a conquista e titulo di campeon antillano. Tempo cu mi por a gane nan a stop di organisele.
Amistad: Bo a yega di hunga hopi vez den exterior, Ta cual tabata e paisnan cu b'a bishita?
Mario Croes: Mi a yega di bai hunga na Corsow, Boneiru, Colombia, Venezuela, Barbados, Trinidad, Jamaica, Guyana, Nigeria, Alemania, Atlanta (USA) y Praga (Tsechoslowakije).
Na edad di 21 añá m’a bai pa promer vez un campeonato mundial na Praga. E tabata un experiencia masha grandi p’ami pa mi mira hungadornan di caliber asina halto hunga. Pa bo bai un campeonato mundial bo so, no vale la pena. Bo mes-
---------
== Lago oil ==
Na 1935, Lago a habri su Lago Vocational School y a termina dunamento di curso y traing na 1957 ora gobierno a cuminsa su Technisch Scol na Playa.
Na 1937, a construi hospital di Lago pa e empleadonan di e compania, cual a costa USD 200 miyon. Tambe e mesun ana a traha 150 cas na Lago Heights pa acomoda empleadonan cu a bin di region Caribe. Na 1939, a agrega 75 cas na Essoville y 67 cas na Lagoville.
For di aña 1974, tur pacient di Lago tambe mester a bay San Pedro Hospital.
Den e periodo di aña ’60, no solamente a bin modernisacion na Lago, pero tambe el a bira un di e promé refinerianan cu a haña computer pa instalá den e plantanan y movimiento di azeta, cual e empleadonan mes a manehá nan. Lago a sigui reduci su empleadonan, pero e produccion a keda halto y hasta el a competJ cu refinerianan di Esso mes. Lago su meta tabata pa baha e cantidad di empleadonan pero sigui produci e mesun cantidad di azata. E produccion a subi for di 230 mil bari pa 440 mil bari pa dia, esun mas halto na aña 1965. Durante e periodo aki Lago mester a traha varios planta di Hydrogen Sulfide pa baha e azufre den e azeta y e plantanan aki a wordu trahá riba un lagoen gedempel. Aki ta unda Aruba a crece den tamaño. Den e periodo aki tambe Lago a contratá masha hopi contratista pa traha
* 19 januari 1965 - Lago a refina su di cuater biyon bari di zeta
* 14 di October 1971 - Lago a refiná su di cinco biyon bari di azeta.
* 15 di februari 1979, Lago a refiná su di seis biyon bari di azeta.
1971 - Despues di e reduccion di personal na Lago, un total di 2140 tabata empleá pa varios contratista na aña 1971, pues mas cu e trahadornan cu a keda cu Lago. Pa suma: 1596 (di Lago) mas 2140 (contratista) ta 3736 trahadornan den Lago e tempo ey.
1985 - Lago Oil & Transport Co. Ltd. a cera su portanan na Maart 31, 1985 pa motibo cu demanda pa producto a mengua; inversionnan mucho grandi tabata necesario pa instalacionnan y modemisacion y esakinan tabata mas costoso cu tmha un refineria nobo y e ultimo motibo tabata cu Venezuela no kier a sigi duna Lago petroleo na e prijs barata.
1991 - Coastal Refining a tuma over e operacion di Lago y a continua pa extendé door di e compania nobo, El Paso Natural Gas Company.
-----
1971 —A inaugurá Fundacion di Museo Arubano.
--------
==[[Rebelion Grandi]] ==
Tula tabatin konosementu di e Revolushon di Haiti ku a resultá den libertat pa e katibunan na [[Haiti]]. El a argumentá ku, ya ku [[Hulanda]] oropeo tabata bou di okupashon [[Fransia|franses]] komo un repúblika ruman, e katibunan na Kòrsou tambe mester a haña nan libertat.
Un yamada pa formalmente designá e área históriko di Ser’i Neger/Ser’i Kloof komo un sitio di patrimonio protehá i un asina yamá Lugá di Memoria. E área ta importante pa rekuerdo di e lantamentu di katibu di 1795. Dia 25 di ougùstùs 1795, e bataya sangriento di e gran lantamentu di katibu a tuma lugá riba e seru di e eks-plantashon di Fontein. Mas ku 100 katibu a pèrdè nan bida einan den nan lucha pa libertat i dignidat humano. Desde e tempu ei, e seru ta konosí komo Seri’i Neger.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/31558-ser-i-neger-als-place-of-memory Ser'i Neger als 'Place of Memory', AD (13 di ougustus 2025)</ref>
------------------
'''Janice Elizabeth Ho-Kang-You-Arends''' (1958??) ta nieta di un di e 28 fundadornan di e Camara, Max F. Arends (check!!!) y yiu muher di Eloy y Pat Arends. E ta kasá ku Frank Ho-Kang-You, ku kende e tin tres yu. Despues di a atende Maria College y Colegio Arubano ela obtene un bachelor of arts degree na 1978 for di Manhattenville College na Purchase, New York. Despues di esei ela sigui pa sigui ku éksito un master den merkadeo. For di 1984 Janice Arends tabata emplea na Aruba Tourism Authority (ATA) na Miami. Despues di a wòrdu trasladá pa su sede na Aruba ela okupá e posishon di gerente di investigashon i planifikashon i a keda nombrá komo ATA-direktor interino na 1988. E ta konosí i rekonosé pa su aserkamentu pro-aktivo i práktiko pa ku loke ku ela tuma. Janice Ho-Kang-You a drenta e direktiva di e Kámara na yanüari 1992, sirbiendo tres periodo konsekutivo te ku desèmber 2003. Durante su periodo el a monitoriá e sektor di turismo i a investigá i enkabesá e kampaña di konsientisashon di e kapasidat di karga di e Kámara. Na comienso di añanan 90 e tabata instrumental den guia dunadonan di trabou den e proceso di introduccion di AZV, un programa universal di cuido di salud pa tur habitante di Aruba y cu a wordo co-financia door di e dunadonan di trabou. Miéntras ku e tabata e úniko hende muhé entre e nuebe miembronan di direktiva el a wòrdu eligi komo visepresidente na 1994 i tabata e promé hende muhé pa asumí e posishon di presidente di e direktiva na 2001. E tabata aktivo tambe den e direktivanan di Stichting hotelvakschool, Stichting Wit Gele Kruis i e Asosiashon di Spesialistanan Médiko di Aruba.
Ilustrashonnan: potrèt di Janice, reunion di direktiva den seshon ku Janice
----------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
'''Antillenhuis''' (ofisialmente: '''Gabinete di Minister Plenipotensiario di Antias Hulandes''') tabata sede na [[Den Haag]] di e [[Lista di minister plenipotenciario di Antias Hulandes|Minister Plenipotensiario di Antia Hulandes]] (GevMin) i su personal. For di 1955 pa 2010, e gabinete tabata situá na Badhuisweg.<ref>{{citeer nieuws|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBNRC01:000041318:mpeg21:a0042|werk=[[Algemeen Handelsblad]]|titel=Antilliaans huis in Den Haag|datum=26 augustus 1955|bezochtdatum=25 september 2019}}</ref>
== Historia ==
Antias Hulandes a apuntá [[Cola Debrot]] komo su representante general na Hulanda entre 1951 i 1955, durante kual periodo el a fungi komo prekursor di Antillenhuis.<ref>Mr. Cola Debrot bespreekt voorlichting over Antillen in Nederland. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 13-09-1951, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402458:mpeg21:p004</ref> Ku e firmamento di [[Statuut pa Reino Hulandes]] dia 15 di desèmber 1954 e posishon di [[minister plenipotenciario|minister plenipotensiario]] a keda formalisá, huntu ku e status di Antias Hulandes komo pais den Reino.
E edifisio na Badhuisweg 175, situá enfrente di Hotel Wittebrug, a wordu kumprá na 1955 i mueblá komo e ofisina i residensia di e Minister Plenipotenciario. Un ekstenshon a wòrdu agregá na 1959, ora ku e residensia ofisial a wòrdu trasladá pa e edifisio adhunto na Badhuisweg 173.<ref>{{citeer nieuws|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBNRC01:000036786:mpeg21:a0038|werk=[[Algemeen Handelsblad]]|titel=Uitbreiding Antillenhuis in Den Haag|datum=28 juli 1959|bezochtdatum=25 september 2019}}</ref> Despues, e edifisio aki a wòrdu usá tambe komo ofisina. Kantoor en residentie gevmin<ref>ANTILLEN-huis te Den Haag officieel in gebruik genomen Voornaam gezelschap op feestelijke openingsavond. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 05-03-1956, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404830:mpeg21:p001</ref> Entre 1951 i 1955 [[Cola Debrot]] tabata representante di Antias Hulandes na Hulanda, fungiendo komo prekursor di Antillenhuis.<ref>Mr. Cola Debrot bespreekt voorlichting over Antillen in Nederland. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 13-09-1951, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402458:mpeg21:p004</ref>
Na augustus 1955, [[Wem Lampe]] ta wordo nombra como e promé minister plenipotenciario di Antias Hulandes na Den Haag, unda na januari 1956 el a habri e ''"Antillenhuis"''.<ref name="lampe">{{nl}}{{citeer web|url=https://www.parlement.com/9353000/1/j9vvknrezmh4csi/vg09llzdbiq2 |titel=Mr. W.F.M. (Wem) Lampe|werk=Parlement.com|bezochtdatum=}}</ref>
E Gabinete, generalmente tambe referí na dje komo "Antillenhuis", tabata e representashon ofisial di Antia Hulandes, un di e estadonan konstituyente di Reino Hulandes, denter di Hulanda (ku e tempu ei tabata komponé solamente e parti Oropeo di Reino) i e representashon na e institushonnan di Reino establesé na Hulanda. Kas di Antia tambe tabata representá interesnan di Antianonan na Ulanda, meskos ku un konsulado.
== Responsabilidatnan ==
Ofisina di Minister Plenipotensiario ta e aparato atministrativo ku ta sostené e Minister Plenipotensiario di Antia Hulandes na Den Haag den ehekushon di su tareanan. E servisio aki (enkabesá pa e Direktor), ku a ekspandé den transkurso di añanan segun ku e responsabilidatnan di e Minister Plenipotensiario a oumentá, ta garantisá kontinuidat di eksperensia ora e titularnan di funshon kambia.<ref>[https://web.archive.org/web/20161120102703/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=371&lang= Kabinet / @: Kabinet van de gevolmachtigde minister], Encyclopedia van Curacao</ref> E presensia di ekspertisio atministrativo ta amplia signifikantemente e posibel opshonnan pa e funshon haltu aki, ku por wòrdu konsiderá tantu un funshon polítiko komo diplomátiko. Nuebe departamentu ta kontribuí, ku nan subtareanan, na ehekushon suave di e tareanan prinsipal di e titular di ofisina, esta:
* Asuntunan General i Hurídiko (A.J.Z.),
* Informashon i Relashonnan Públiko,
* Desaroyo di Kooperashon i Servisio di Personal (O.P.),
* Finansa,
* Asuntunan Sosial (S.Z.),
* Asuntunan Ekonómiko (E.Z.) inkluyendo turismo,
* Asuntunan Kultural (C.Z.),
* Registrashon i Archivo (R. en A.), i
* Asuntunan di Personal i Maneho Interno.
E A.J.Z. departamento por wordo considera como e sistema nervioso central di e organisacion pasobra e ta asisti primordialmente e Minister Plenipotenciario den preparacion y ehecucion di asuntonan gubernamental cu ta envolvi Antiyas Hulandes, e tarea central y primordial di e Minister Plenipotenciario. Pa motibunan di efisiensia i funshonamentu pragmátiko a lanta e otro departamentunan a base di si e Minister Plenipotensiario tabata enkargá pa representá interesnan di Antianonan na Ulanda, teniendo kuenta ku e ròl (mutuo) informativo tambe asign’é, i e deseo di promové e “kara” di Antia Hulandes na Oropa. Ofisina di Minister Plenipotensiario ta konosí kolokial komo Kas di Antia.
* Supervishon di Antianonan ku ta studia na Hulanda
* Sosten sosial pa e sentenáres di trahadónan Antiano na Hulanda
* toezicht op de in Nederland studerende Antillianen<ref>Hoetink (1969), Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, pag.316</ref>
* sociale begeleiding van de honderden Antilliaanse werknemers in Nederland
== Minister Plenipotensiario di Antias Hulandes ==
{{wak articulo|Artíkulo prinsipal: [[Lista di minister plenipotensiario di Sint Maarten]]}}
E minister plenipotensiario ta aktua komo representante di Antias Hulandes na Den Haag, sede di gobièrnu di [[Hulanda]]. E ta forma parti di i ta partisipa den [[Konseho di Minister di Reino]], kaminda ta trata asuntunan di Reino ku ta toka Antias Hulandes. E no ta forma parti di Konseho di Minister di Antias Hulandes, debi ku e no ta un 'minister den sentido strikto'. E minister plenipotensiario no ta responsabel na [[Parlamento di Antias Hulandes]], sino ta raporta direktamente na e minister di asuntunan general di Antias Hulandes, kual kartera ta generalmente den man di e [[promé minister]].
Den práktika, Antillenhuis a sirbi komo un brùg entre e gobièrnunan na Willemstad i Den Haag. Hopi biaha e Ministernan Plenipotensiario tabata fungi komo diplomátikonan informal, mediadónan, òf defensornan di interesnan di e komunidat Antiano na Hulanda. Despues di 2010, e funshon aki a keda desentralisá: e Ministernan Plenipotensiario di Kòrsou i Sint Maarten a sigui ku e ròl aki, kada un representando nan mes pais, ku lasonan mas estrecho i direkto ku nan gobièrnunan nashonal.
== Fin di Antias Hulandes i transishon ==
E struktura konstitushonal di Antia Hulandes a terminá na 2010, despues ku e islanan konstituyente di Curaçao, Bonaire, Sint Maarten, Saba, i Sint Eustatius a disidí di separá. Asina a abolí e posishonnan di Minister Plenipotensiario i di Antillenhuis dia 10 di òktober 2010. E ora ei tabata ubiká e Kas di Kòrsou (KGMC) den e edifisio na Badhuisweg, pero el a sali na 2014 i, despues di un lokalidat temporal, a muda pa Prinsengracht den sentro di The Hague na 2015.
Meskos ku [[Arubahuis]] na aña 1986, [[Kas di Kòrsou]] i [[St. Maarten House]] a tuma over e responsabilidatnan di eks-Antillenhuis, pero solamento ku enfoke riba nan propio paisnan en bes di e interesnan kolektivo di eks-Antia Hulandes.
Antillenhuis a wòrdu inmortalisá na 2010 ku un version miniatura (1:25) den e ciudad miniatura cercano di [[Madurodam]]. Na mes momento ku su desvelo dia 7 di òktober 2010, un kas KLM Delft Blue tambe a wòrdu presentá na Madurodam.<ref>{{Citeer web |url=http://www.denhaagdirect.nl/het-nieuwe-delfts-blauwe-klm-huisje/ |titel=Het Nieuwe Delfts-Blauwe KLM-huisje |auteur=Michael |uitgever=Den Haag Direct |datum=2015-10-08 |bezochtdatum=2016-10-23}}</ref><ref>{{Citeer web |url=http://antilliaansdagblad.com/curacao/1974-klm-huisje-antillenhuis |titel=KLM-huisje Antillenhuis |auteur= |uitgever=Antilliaans Dagblad |datum=2015-10-07 |bezochtdatum=2016-10-23}}</ref>
== Mira tambe ==
* [[Arubahuis]]
* [[Kas di Kòrsou]]
* [[St. Maarten House]]
{{Appendix|2=
* {{Citeer web| url = http://www.antillenhuis.nl/| titel = Antillenhuis| auteur = | uitgever = Kabinet GevMin| datum = 2010-06-16| bezochtdatum = 2016-10-23| dodeurl = nee| archiefurl = https://web.archive.org/web/20100616191350/http://www.antillenhuis.nl/| archiefdatum = 2010-06-16}} Webpagina's van www.antillenhuis.nl, gearchiveerd door [[Wayback Machine]]
{{References}}
}}
[[:Kategoria:Historia di Antias Hulandes]]
--
* 1951-1955 Als voorloper van het Antillenhuis trad Cola Debrot vanaf begin jaren 50 op als algemene vertegenwoordiger van de Nederlandse Antillen in Nederland.<ref>Mr. Cola Debrot bespreekt voorlichting over Antillen in Nederland. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 13-09-1951, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402458:mpeg21:p004</ref>
is de naam die gebruikt wordt om de gezamenlijke ministers aan te duiden. Deze naam is in gebruik naast die van ministerraad. Kabinet van de gevolmachtigde minister is het ambtelijke apparaat dat de gevolmachtigde minister van de Nederlandse Antillen te Den Haag terzijde staat in de uitoefening van zijn taak. Deze dienst (met aan het hoofd de Directeur), die in de loop der jaren is uitgegroeid naar gelang ook de taak van de gevolmachtigde minister in omvang toenam, waarborgt continuïteit in ervaring wanneer de ambtsdragers wisselen. De aanwezigheid van administratieve deskundigheid verruimt in niet geringe mate de mogelijke keuze voor dit hoge ambt dat als een politieke zowel als diplomatieke functie te beschouwen is. Negen afdelingen dragen met hun deeltaken bij tot een soepele uitvoering van de hoofdtaken van de ambtsdrager, t.w.
Algemene en Juridische Zaken (A.J.Z.),
Voorlichting en Public Relations,
Ontwikkelingssamenwerking en Personeelsbemiddeling (O.P.),
Financiën,
Sociale Zaken (S.Z.),
Economische Zaken (E.Z.) waaronder toerisme,
Culturele Zaken (C.Z.),
Registratie en Archiefzaken (R. en A.) en
Personeelszaken en Huishoudelijk Beheer.
De afdeling A.J.Z. is te beschouwen als het centrale zenuwstelsel van de organisatie omdat zij de gevolmachtigde minister vooral bijstaat in het voorbereiden en uitvoeren van die rijksaangelegenheden waarbij de Nederlandse Antillen betrokken zijn, de centrale en eerste taak van de gevolmachtigde minister. Uit oogpunt van doelmatigheid en pragmatisch functioneren zijn de andere afdelingen ontstaan naar gelang de gevolmachtigde minister belast werd met belangenbehartiging van Antillianen in Nederland en mede gelet op de voorlichtende taak (over en weer) die hem eveneens is opgelegd en de wenselijkheid van het uitdragen van het ‘gezicht’ van de Nederlandse Antillen in Europa. Het Kabinet van de gevolmachtigde minister staat in de wandeling bekend als het Antillenhuis.
---------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba''' (SVGA) ta un fundacion na Aruba cu ta dedicá na enseñansa, guia y cuido pa personanan cu un limitacion intelectual. Dia 9 di december 2024, SVGA a celebra su 60 aniversario.
== Historia ==
SVGA a wordo fundá dia [[9 di desèmber|9 di december]] [[1964]] pa P. Harting, A. de Vries y C. van den Berg-de Freitas. Nan a ripará cu Aruba tabata carece di un scol special, centro di pasadia pa mucha y adulto, un centro pa train pa trabou, y cas di cuido 24/7 pa personanan cu un limitacion intelectual. Un plan inicial a wordo traha y e fundashon a cuminsá busca fondo pa realizá esaki.
Den 1973, SVGA a habri su prome centro di pasadia, Bibito Pin. Un scol special ("Scol Dun’un Man") a sigui na 1976. Den 1979, un centro di pasadia pa adultonan a habri na Brasil mainta y atardi den mes edificio di scol Dun’un Man. Desde 1982, SVGA a incorpora un psicologo den su ekipo; den 1985, un sportleider (entrenador deportivo) y den 1986 un trahadó social a uni cu e organisacion.
Na 1993, e grupo pedagogico-social a wordo amplia cu un logopedista, y dos aña despues cu un di dos psicólogo. Desde 1985, e asina yamá sistema di "tres fase" a wordo implementá. Esaki a implica cu Pasadia Bibito Pin a muda pa Piedra Plat 97A, unda tambe a habri Pasadia Briyo di Solo pa adulto y Centro Man na Obra, un centro pa train diferente trabou pa adultonan.
Un gymzaal (sala di deporte) tambe a wordo construí riba es tereno pa por duna atencion na movecion di e clientenan.
== Desaroyo residencial y innovashon ==
Na 1988, e Cas Sjabururi a wordo realisá, unda adultonan vulnerabel por biba y haya cuido, mientras nan ta bishitá e centronan di pasadia durante dia. Den 2003, SVGA a habri dos apartamento riba es mesun tereno, pa treiná habitantenan pa un bida mas independiente.
Na 2008, huntu cu FCCA, SVGA a habri e posibilidad pa persona cu necesidadnan di guia pa biba na e bario di Jaburibari. E trajecto di bida guiá pa adulto eventualmente a wordo transferí den 2019 na e Fundacion Biba Bou Guia.
Na 2020, Cas Blenchi a habri den marco di e Sociaal Crisis Plan Aruba. Esaki ta un cas temporario pa mucha y hoben cu, pa motibo social, no por biba momentaneamente na cas cu nan mayornan.
Na 2021, huntu cu Stichting Ambiente Feliz, un pasadia pa mucha cu discapacidad multiple a wordo habri na Centro di Cuido na San Nicolas.
E porta actual
Di e momentu aki, SVGA ta brindando enseñansa, guia y/o cuido na un promedio di 250 clientenan of alumnonan diariamente.
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Aruba]]
== SVGA ==
Dialuna dia 9 di december Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba (SVGA) a celebra 60 aña di existencia.
=== historia ===
Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba a wordo lanta dia 9 di december 1964 dor dimeneer P.Harting, meneer A. de Vries y señora C. van den Berg. Nan a ripara cu tabata hopi necesario pa Aruba tin scol special, pasadianan pa mucha y adulto, centro pa train trabao y cas pa cuido 24/7 pa persona cu un discapacidad intelectual. Nan a traha un plan prome y a cuminsa busca fondonan. Na aña1973 a habri pasadia bibito pin. Scol dun’un man a habri na aña1976.Na aña1979 SVGA a habri un pasadia pa adulto na Brasil mainta y atardi den eedificiodiscoldun’unman. Desde aña 1982 tabatin un psi- cologo na SVGA, aña 1985 a cuminsa un sportleider y na aña1986 nos trahado social, cu te
actualidad ta den servicio cerca pa nos, a cuminsa na SVGA. E grupo social pedagogico a forma y na aña1993 a amplia cu un logopedista y dos aña despues cu un di dos psicologo. Desde aña1985 e asina yama “di tres fase” a habri. Esey tabata encera cu Pasadia Bibito Pin a muda pa Piedra Plat 97A y na e mesun tereno a habri Pasadia Briyo di Solo pa adulto y Centro Man na Obra cu ta un centro pa train diferente trabao pa adulto. A habri tambe un gymzaal riba e tereno pa por duna atencion na movecion pa e clientenan. Na aña 1988 a realisa Cas Sjabururi unda adultonan vulnerabel por a cuminsa biba y haya cuido necesario mientras den dia ta bishita Pasadia Briyo di Solo o Centro Man na Obra. Na aña 2003 SVGA a habri dos apar- tamento riba e tereno di Cas Sjabururipahabitantenanmas independiente cuminsa train pa biba riba nan mes. Hunto cu FCCA a logra na aña 2008 pa habri e oportunidad pa algun
persona bay biba cu guia riba nan mes den e bario di Jaburibari. Naaña2019apasaeguiadie habitantenan over pa Fundacion Biba Bou Guia. Na aña 2020 Cas Blenchi a habri den cuadro di e “Sociaal Crisis Plan Aruba”. Esaki ta duna oportunidad pa brinda un cas pa muchanan y hoben cu temporalmente no por ta cerca nan mayornan. Hunto cu Stichting Ambiente Feliz a habri na aña 2021 un Pasadia pa mucha cu discapacidad mul- tiple na Centro di Cuido na San Nicolas. Na e momento aki nos ta duna enseñansa, guia y/o cuido na mas o menos 250 cliente o alumno diariamente.<ref>https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20241212.pdf SVGA ta celebra 60 aña di existencia!], Bon Dia Aruba (12 di december 2024)</ref>
{{Appendix}}
-----------------------
Vieja yo?<br>
No...No señor<br>
Yo soy un vino y del mehor<br>
¿Que si las canas me asustan?<br>
No qué va!<br>
Ellas no suman años, <br>
derrochan sabiduría y verdad.<br>
Ay, no,<br>
no me vengan con cuentos,<br>
entre más grande el numero,<br>
más linda me siento.<br>
Esas líneas en mis ojos, no,<br>
no son quejas del pasado,<br>
son las huellas de las risas<br>
y los besos dados.<br>
¿Que si todavía me apasiono?<br>
Ay, no me haga reír.<br>
En este cuerpo lo que hay es<br>
mucho fuego por sentir.<br>
Ay, no,<br>
no me vengan con cuentos,<br>
entre más grande el numero,<br>
más linda me siento.<br>
Yo sí me orgullezco,<br>
de los años que tengo,<br>
que con cada buelta al sol<br>
más valgo y más aprendo<br>
así que guardes tus penas<br>
y no me mire con compasión<br>
Los años a mí no me pesan<br>
me coronan el corazón.<br>
Ay, no,<br>
no me vengan con cuentos,<br>
entre más grande el numero,<br>
más linda me siento.<br>
Sí ........mas linda!
--------------
{{Databox}}
'''Yudansa pa desaroyo''', tambe konosí komo '''yudansa di eksterior''' of '''asistensia tékniko''', ta un tipo di ayudo ku gobièrnunan i otro organisashon ta duna pa yuda den e desaroyo ekonómiko, sosial i polítiko di paisnan den desaroyo.
E ta distinguí for di '''yudansa humanitario''', ku su meta prinsipal ta aliviá sufrimentu urgente, mientras ku yudansa pa desaroyo ta dirigi na e alivio di pobresa i progreso sostenibel riba término largu.
Algun gobièrnu ta inkluí yudansa militar bou di e mesun kategoria, pero hopi organisashon no-gubernamental (NGO) ta oponé e práktika aki, argumentando ku ayudo militar no ta kontribuí na desaroyo sostenibel.
==Tipo di kooperashon==
E término “kooperashon di desaroyo”, usá entre otro pa e Organisashon Mundial di Salú (WHO),[1] ta ekspresá e idea ku un partnership internashonal mester eksistí entre e donante i e destinatario, en bes di e situashon tradishonal kaminda e relashon e tabata wòrdu dominá pa e rikesa i konosementu spesialisá di un banda.
Mayoria ayudo pa desaroyo ta bini di paisnan industrialisá (kooperashon Nort-Sùit), pero algun pais ménos riku tambe ta kontribuí (kooperashon Sur-Sùit).
Yudansa por ta:
* bilateral (70%): di un pais pa otro, direktamente
* multilateral (30%): for di e pais donante pa organisashonnan internashonal manera Banko Mundial òf instansianan di Nashonnan Uni (UNDP, UNICEF, UNAIDS, World Food Programme...), ku ta redistribuí esaki entre paisnan den desaroyo[2]
==Fuentenan di yudansa==
Mas o ménos 80-85% di yudansa pa desaroyo ta bini di fuentenan di gobièrnu (yudansa ofisial pa desaroyo). E 15-20% ku ta sobra ta bini di organisashonnan privá (NGO)[3], sin konta e remesanan ku migrantenan individual ta manda pa nan miembronan di famia den paisnan den desaroyo.
==Yudansa ofisial pa desaroyo==
Asistencia Oficial pa Desaroyo ta un medida di ayudo di gobierno compila pa e Comision di Asistencia pa Desaroyo (DAC) di OECD desde 1969. E DAC ta consisti di e 22 paisnan donante mas grandi.
{{Appendix}}
## Yudansa pa desaroyo
**Yudansa pa desaroyo**, tambe konosí komo **yudansa di eksterior** of **asistensia tékniko**, ta un tipo di ayudo ku gobièrnunan i otro organisashon ta duna pa yuda den e desaroyo ekonómiko, sosial i polítiko di paisnan den desaroyo.
E ta distinguí for di **yudansa humanitario**, ku su meta principal ta aliviá sufrimentu urgente, mientras ku yudansa pa desaroyo ta dirigi na e **alivio di pobresa i progreso sostenibel riba término largu**.
Algun gobièrnunan ta inkluí yudansa militar bou di e mes kateguria, pero hopi organisashon no-gubernamental (NGO) ta **oponé e prátika aki**, argumentando ku ayudo militar no ta kontribuí na desaroyo sostenibel.
---
### Tipo di kooperashon
E término **kooperashon di desaroyo**—usá entre otro pa organisashonnan manera e **Organisashon Mundial di Salú (WHO)**—ta reflehá un relashon mas igualitario entre donantenan i paisnan receptor, unda e énfasis ta riba **partnership**, i no riba dependencia of dominashon.
Kooperashon por tuma diferente forma:
* **Bilateral (±70%)**: yudansa di un pais direktamente na otro pais.
* **Multilateral (±30%)**: yudansa pasa via organisashonnan internashonal manera e **Banko Mundial**, e **Nashonnan Uni** (UNDP, UNICEF, UNAIDS, World Food Programme, entre otro), ku redistribuí e fondo segun politika global di desaroyo.[^2]
---
### Fuentenan di yudansa
Entre **80 te 85%** di tur yudansa pa desaroyo ta bini di **gobièrnunan**, i ta wordu clasificá komo **Asistencia Ofisial pa Desaroyo (ODA)**. E otro **15–20%** ta bini di organisashon no-gubernamental (NGO)[^3], sin konta e **remesa** ku migrantenan ta manda pa famia den nan pais di orígen.
---
### Asistencia Ofisial pa Desaroyo (ODA)
**ODA** ta e estandard di midí yudansa pa desaroyo, estableci pa e **Komishon pa Ayudo di Desaroyo (DAC)** di e **Organisashon pa Kooperashon Ekonomiko i Desaroyo (OECD)**. E definishon ta enkapsulá e kontribushon ofisial ku ta kontribuí na e bienestar ekonómiko i humano di paisnan den desaroyo. E DAC tin 22 pais miembro ku ta e donantenan prinsipal mundialmente.[^4]
---
### Notanan i referensianan
[^1]: WHO. (s.a.). *Development cooperation*. [https://www.who.int](https://www.who.int)
[^2]: OECD. (2023). *Multilateral Aid 2023*. [https://www.oecd.org](https://www.oecd.org)
[^3]: World Bank. (2022). *NGO Contributions to Global Development*. [https://www.worldbank.org](https://www.worldbank.org)
[^4]: OECD DAC. (2022). *Official Development Assistance (ODA)*. [https://www.oecd.org/dac](https://www.oecd.org/dac)
-------------------
== Faha di horcan ==
E Islanan ABC Aruba, Bonaire y Curaçao ta na e rand zuid di e faha di horcan. Nan no ta pafó di e
faha di horcan, manera hopi ta considera. Historia ta siña ku mas o ménos un biaha kada 100 aña daño konsiderabel ta wòrdu eksperensiá dor di siklonnan tropikal ku ta pasa riba òf djis sùit di e islanan. Aunke e orkan nivel di eksperensia pa e islanan por wòrdu konsiderá komo hopi chikitu, bon konosí ta e orkan menor kual a pasa net pazuid di Curaçao dia [[23 di september]] [[1877]] causando un daño structural calcula di US$ 2 mion, prinsipalmente pa e sekshon di kosta di Willemstad. Un konvento a wòrdu labá kompletamente (restunan ainda visibel na marea abou), hopi barku a bai pèrdí i por lo ménos 70 persona a hoga. E barometer di mas abou lesamentu na Willemstad a wòrdu opservá pa 15:30 UTC riba 23 di sèptèmber (UTC = ora lokal + kuater ora na Área di Karibe Oriental) ku 995.4 milibar. Un barco nabegando pazuid di Curaçao a reporta un presion mas abao di 988.8 milibar.
Riba promedio, un biaha cada cuater aña un ciclon tropical ta sosodé denter di un radio di 150 kilometer, pero mayoria pasando pa nort di e islanan sin causa mal tempo serio. Asta e inmediato
efektonan di orkan grandi Hazel, di kua e sentro a pasa mas o ménos 90 kilometer pa nort riba
Dia 7 di òktober 1954, ku bientunan máksimo sostené serka di e sentro di 190 km/h, tabata limitá na opservá bientonan maximo di 50 km/h cu rafaga te 90 km/h, y e daño, un estimacion di US$ 350.000,-, a resulta principalmente door di inundacionnan repentino pa motibo di yobida pisa (promedio di 48 ora: Aruba aprox. 250 mm, Bonaire y Curaçao aprox. 125 mm).
Saba, St. Eustatius i St. Maarten ta situá denter di e faha di orkan. Kasi tur aña por lo ménos un
siklon tropikal ta sosodé denter di un alkanse di 100 miya i riba promedio un biaha kada 4-5 aña orkan kondishonnan ta wòrdu eksperensiá. Referí na Adhunto II - Siklonan tropikal ku ta pasa denter di 100 N.M. di 17.5N, 63.0W te ku 31 di desèmber 2014.
E orkannan mas resien ku a kousa daño konsiderabel na e islanan tabata e orkannan Omar (2008),
José (1999), Lenny (1999), Georges (1998), Luis (1995), Marilyn (1995), Hugo (1989), Donna (1960)
i Dog (1950). Specialmente e daño ocasiona pa horcan Luis tabata extenso.
Departamentu Meteorológiko Kòrsou (MDC), un instansia di Gobièrnu di Kòrsou ku su ofisina i
sentro di pronóstiko di wer na Seru Mahuma ta e outoridat responsabel pa e servisio di atvertensia di orkan.
Sinembargo ta responsabilidad di Gobierno di cada pais of isla pa mantene y activa un
organisashon di preparashon pa kalamidat.
Departamentu Meteorológiko Kòrsou (MDC). E sucursal na Aruba a bira Departamento
Meteorologico Aruba (DMA) y esun na St. Maarten a haya e nomber di Departamento Meteorologico St.
Maarten. MDC lo sigui ta responsabel pa emishon di pronóstikonan di wer rutinario i tambe
boletinnan di atvertensia pa Kòrsou i tambe pa Islanan BES (Boneiru, S. Eustatius i Saba).
-----------------
== Historia ==
Imperio Romano por dividí den dos fase prinsipal:
* '''Imperio Romano Oksidental''' (27 a.C. – 476 d.C.), ku su kapital na [[Roma]].
* '''Imperio Romano Oriental''' (284 – 1453), ku su kapital na [[Istanbul|Constantinopel]] (ó [[Bizantin]]).
E imperio a logra ekspandé su teritorio pa inkluí un gran parti di e mundo konosí durante esaki, ku un sistema di kaminan, lei, i struktura politik ku a influensia Europa i mas allá.
Imperio Romano a kontribuí hopi na arkitektura, lei, idioma ([[Latin]]), sistema di gobernashon i relíshon. Na e final di e imperio, [[Cristiandat]] a bira e relíshon ofisial.
E imperio a ekspandé pa inkluí gran parti di e mundu konosí e tempu ei, desaroyando sistemanan di kaminda, lei i gobièrnu ku a influensiá Europa i mas leu profundamente.
Kultura i Herensia
E Imperio Romano a kontribuí signifikantemente na arkitektura, lei, idioma (latin), gobernashon i religion. Den su añanan despues, Kristianismo a bira e religion ofisial.
Kaida di e Imperio
E Imperio Romano Oksidental a kai na aña 476 di nos era, ora e último emperador, Romulus Augustulus, a ser destituí. E Imperio Romano Oriental (Imperio Bizantino) a sigui te na 1453, ora ku Konstantinopla a wòrdu konkistá pa e Turkonan Otomano.
-------------
{{Variante|c}}
{{Infobox dignatario| variante = c
| nomber completo = Petrus Albertus Kasteel
| imagen = Petrus Albertus Kasteel (1942).jpg
| sucesion = Di 50° Gobernador di Kolonia Kòrsou
| periodo start = [[15 di yüli]] [[1942]]
| periodo fin = [[1 di yüli]] [[1948]]
| monarkia = [[Wilhelmina di Hulanda|Wilhelmina]] (1898-1948)
| antecesor = [[Gielliam Wouters]]
| sucesor = Leonard Antoon Hubert Peters
|fecha nacemento=
|luga nacemento =
|fecha fayecimento=
|luga fayecimento =
|pareha = Marie Kasteel-Baltussen
|religion = [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]]
|yui = 5
<!-- Seccion di informacion profecional -->
|ofishi = gobernante, diplomátiko
|partido =
}}
'''Petrus Albertus (Piet) Kasteel''' (☆ [[4 di novèmber]] [[1901]] na [[Zwolle]] - † 13 di desèmber [[2003]] na [[Roma]]) tabata un periodista, diplomátiko i ofisial di gobièrnu kolonial hulandés. E tabata gobernador di [[Kòrsou i Dependensianan|Kolonia Kòrsou]] (Antia Hulandes) for di 1942 te 1948, ku ta inklui Guera Mundial II i un periodo di transishon polítiko di kolonia pa pais Antia Hulandes.
== Bida personal ==
Piet Kasteel a nase den Zwolle, Hulanda, riba 4 di novèmber 1901. Den su bida personal i profesional, e tabata un katóliko dediká ku un gran pashon pa komunidat i notisia.
== Periodista i trahadón den ekshilio ==
Den su hoben aña, Kasteel a traha komo editor parlementario pa e periódico katóliko De Maasbode i komo periodista pa De Tijd. Den 1923, e a fundá e asociashon De Klare Waarheid. Durante Segunda Gèrr Mundial, e a fugi pa Ingalaterra, kaminda e a traha pa e gobièrnu Hulandés den ekshilio na Londen.
== Gobernador di Kòrsou i su dependensianan ==
Kasteel a ser nombra gobernador di Kòrsou i su dependensianan riba 15 di yüli 1942, na un momentu difísil den historia global. E a sustituí Gielliam Johannes Josephus Wouters i a tene e kargo te 4 di ougùstùs 1948.
Durante su mandato, e a enfrenta reto di gobernashon militarisa den tempo di guerra, maneho di internashon di estranhero, i tenshon sosial. Tambe, e a guia proseso di inisiante negoshashon pa mas autonomia polítiko pa e teritorio kolonial.
== Karrera diplomátiko ==
Despues di su periodo den Antia Hulandes, Kasteel a sirbi komo embahador di Hulanda na:
Chile (1948–1956)
Irlanda (1956–1966)
Israel (1966)
== Rekonesimentu ==
Piet Kasteel a resibí varios premio internashonal:
Medal of Freedom with Silver Palm (Merka)
Ridder van de Orde van de Nederlandse Leeuw (Hulanda)
Grootkruis van de Pauselijke Orde van Sint-Gregorius de Grote (Vatikano)
Commandeur van het Legioen van Eer (Fransia)
== Fayesimentu ==
Piet Kasteel a fayesé na Roma, Italia, riba 13 di desèmber 2003, na edat di 102 aña.
== Referensianan ==
Wikipedia. Piet Kasteel.
Find a Grave. Petrus Albertus Kasteel (1901–2003).
YouWho. Diplomats – Petrus Kasteel.
Petrus Albertus "Piet" Kasteel (Zwolle, 4 di novèmber 1901 – Roma, 13 di desèmber 2003) tabata un periodista, diplomátiko i ofisial di administrashon kolonyal Hulandés. E tabata gobernador di Kòrsou i su dependensianan for di 1942 te 1948, durante Segunda Gèrr Mundial i un periodu di transishon polítiko den e Antia Hulandes.
------------------
'''Wikipedia na Papiamento: un plataforma di idioma comparti'''
'''Wikipedia''' ta un di e proyectonan mas notabel riba e internet: un enciclopedia liber, dirigi pa comunidad y disponibel den diferente idioma. Sinembargo hopi hende no ta realisa cu un
version di Wikipedia den un solo idioma por sirbi pa varios variante di e mesun idioma.
Por ehempel, e Wikipedia di Ingles ta inclui articulo skirbi tanto den Ingles Britanico como
Ingles Mericano. Mescos ta pasa cu e Wikipedia di Hulandes, cu ta skirbi lenguahe Hulandes (papia na Hulanda) como lenguahe Flamenco (papia na Belgica). E modelo bilingual aki ta aplica tambe na Wikipedia di Papiamento, cu ta sirbi e variantenan di Papiamentu y Papiamento.
== Indica y respeta e variante di Papiamento/u ==
Dicon Wikipedia di Papiamento ta un plataforma comparti? E editornan ta encurasha pa
indica den cua variante un articulo ta skirbi originalmente, si ta den Papiamento of
Papiamentu. Unabes un variante ta scogi pa un articulo, ta wordo considera bon practica pa mantene consistencia y edicion continuo den e mesun variante ey. E uniformidad den lenguahe, en particular e ortografia y vocabulario, ta preserva claridad y evita confusion pa otro lector y editornan.
Bo por consulta e documentacion riba Wikipedia di Papiamento pa mas informacion tocante con
pa indica e variante di bo escogencia.
Mescos cu Wikipedia di Ingles ta acepta tanto "color" como "colour"; pero ta spera consistencia den un mesun articulo. E principio aki ta aplica tambe na e uzo di Papiamento y Papiamentu den nan plataforma comparti.
== Cuminsa un otro version di lenguahe riba Wikipedia ==
Aunke ta practico y comun pa comparti un version di idioma, tambe ta posibel pa propone i
desaroya un Wikipedia separa pa un variante specifico di un idioma manera un Wikipedia di
Papiamento separa, cu lo ta diferente for di e version comparti cu ta existi awor.
Pero, tin cierto criteria cu e Wikimedia Foundation ta exigi pa lansa un edicion nobo di
Wikipedia. Esaki ta inclui:
* E idioma mester ta reconoci cu un codigo ISO 639.
* Mester tin suficiente contribuidonan activo cu ta compromete pa desaroya e version
nobo.
* E idioma mester tin un localisacion valido den sistema di Wikimedia (traduccion di
interface via translatewiki.net).
* E comunidad mester demostra actividad continuo den Wikimedia Incubator, e
plataforma unda ta test y desaroya edicionnan nobo.
Bo por haya e lista completo di rekisito y paso pa propone un edicion nobo di Wikipedia riba
Wikimedia Incubator: https://meta.wikimedia.org/wiki/Meta:Language_committee/Handbook#Requisites
== Contribui na un comunidad bilingual ==
No ta importa si bo ta skirbi den Papiamento of Papiamentu, contribui na Wikipedia di
Papiamento/u ta yuda preserva i promove e idioma den tur su forma. Si bo ta respeta cada
variante y colabora entre diferente manera di skirbi, e comunidad di Wikipedia ta sigui
construi un fuente di informacion valioso y inclusivo pa tur cu ta papia Papiamento/u den
islanan ABC y den mundu henter.
------------------
{{Databox}}
{{Variante|a}}
{{Databox}}
{{Multiple image| total_width = 340
| align = center
| caption_align= center
| image2 = Bolletjes.jpg
| caption2 = Bolitanan den stoma di un mula
| image1 = Bird smuggler.jpg
| caption1 = Mula transportando parhanan
| image3 = Anus-patron (1205687).jpg
| caption3 = Cartucho di ano pa transporta microfilm ilegal
| image4 = Smuggling tunnel in Rafah (2009).jpg
| caption4 = Tunnel pa contrabanda na [[Gaza]] (2009)
}}
{{clear}}
{{Appendix}}
[[Category:Sociedad]]
-----------------
== Shoco ==
De Arubaanse holenuil a laga den holen op de grond na bieden a topa cu cactusbegroeiing en droog bos. [[Afbeelding:Athene cunicularia arubensis.jpeg|thumb|175px|links|Hol van de shoco nabij Alto Vista]] Als de shoco geen kuil nos finden, graaft ze self een kuil in zachhe grond. Pasobra un groot di e nivelnan di nivelnan di e subsorto aki ainda ta na fin, palabranan di e poblashon ta bini ku e beschrechtde gebied di [[Nationaal park Arikok]] a wòrdu konkluí.
E shoco ta un wezen di als bereigd sorteá den genia genétiko.
Tera Cora, e zona patras di campo di golf di Tierra del Sol, algun biaha tabata un zona di biodiversidad halto y tambe tabata un di e luga- nan di reproduccion mas im- portante pa Burrowing Owl (Athene cunicularia aruben- sis) localmente yama “Sho- co.”<ref>https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20241005.pdf Shoconan ta confrontando temponan dificil y mester di fondonan pa proyecto di preservacion], NoticiaCla (5 di october 2024)</ref>
{{Appendix}}
--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox persona
| variante = a
| nomber = Nigel Maduro
| ofishi = activista
}}
'''Nigel Maduro''' ta un activista ambiental y climatico di Aruba.<ref>https://solodipueblo.com/nigel-maduro-tin-anuncio-pa-dia-26-di-september-anuncio-ta-sigui-riba-un-ana-di-protesta-y-caida-di-gobierno/], Solodipueblo (16 di september 2024)</ref>
activista defensor di tera, cientifico den sostenibilidad y tambe representante hoben di
Aruba National Trust, Nigel Maduro
Nigel Maduro ta Caquetío Indígena di Aruba, un aktivista ambiental intersekshonal, un sientífiko di sostenibilidat, i un artista multidisiplinario. Nigel tin eksperensia trahando den e sektor ambiental sin fin di lucro (Greenpeace Aotearoa), e sektor di sostenibilidat korporativo, i asta tabata un planifikadó stratégiko di sostenibilidat pa un kunuku di agro-ekologia. E ta notoriamente conoci pa lanta un movecion socio-ambiental na Aruba dor di wordo deteni pa graffiti “No More Hotels” y “Land Back” tur rond di e isla. Desde e tempu ei el a organisá múltiple protesta disruptivo durante protokòlnan i diskursonan gubernamental. Nigel tin komo meta pa kambio sistemátiko den e industria di hotèl i turismo di Aruba, tur miéntras e ta yuda ku proyektonan di konsulta di desaroyo sostenibel i ta duna sosten i asistensia na movementunan di base.<ref>[https://dezwijger.nl/programma/roots-resilience-caribbean-perspectives-on-climate-change Roots resilience: Caribbean Perspectives on climate change], dezwijger.nl</ref>
{{Appendix}}
Nigel ta ampliamente rekonosé pa su protestanan di akshon direkto. Un di su actonan mas notabel tabata graffiti “No More Hotels” y “Land Back” riba areanan turistico den henter Aruba—un acto cu a lanta un debate local significativo tocante desaroyo di turismo insostenibel y perdida di tereno. E protesta aki no solamente a konsientisá riba asuntunan ambiental i kultural pero tambe a bira un katalisadó pa kompromiso mas amplio di komunidat a traves di manifestashonnan pasífiko i protestanan di “Beach Party” ku ta kombiná tayernan di sostenibilidat ku presentashonnan públiko kreativo.
Master Science den Liderato Estratégiko: Nigel a haña un Master di Science den Liderato Estratégiko. E formashon akademiko aki a duna dje un marco robusto pa enfrenta desafionan kompleho di sostenibilidat, pa kombiná siensia ku aktivismo, i pa impulsa kambio sistémiko den polítika i industria.
Trabao Profesional i Karrera
Aktivismo Ambiental i di Klima:
Akshon Directo i Protesanan: Nigel a gana atenshon largu ku su inisiativa di akshon directo den Aruba. Notablemente, e a hasi grafiti ku slogan “No More Hotels” i “Land Back”, ku a pone enfoke riba e keshonan di desaroyo insostenibel i e perde di tereno pa e Pueblo Indígena.
Organisashon di Komunidat: El ta un e figura importante den organisá demostrashonnan pasífikamente i eventonan di komunidat, manera e “Beach Party” protesanan, ku ta combiná e partisipashon públiko ku edukashon ambiental. Esakinan ta yuda pa mustrá e impakto di e desaroyo excesivo i pa uni e komunidat riba prátikanan sostenibel.
Siensia di Sostenibilidat i Konsultoria:
Nigel a krea su karrera como un siensia di sostenibilidat, spesialisa den kambio di klima, konservashon di biodiversidat, i drechtenan di e Pueblo Indígena.
Su trabao a inkluí rolnan tanto den sektornan di organisashon sin ganansa como den sektornan korporativo, kaminda el a kontribuí pa planifikashon estratégico di sostenibilidat, manera pa asisti den praktikannan agro-ekológiko i proyektonan di konservashon ku ta basa riba e komunidat.
Representashon Internashonal:
Reconosí pa su liderato, Nigel a wordu selekshoná pa e Caribbean Climate Justice Leaders Academy pa representá Aruba na plataforma global manera COP29. Su rol internashonal ta demostrá su influencia i su kompromiso pa duna bocho na e preocupashonnan di su komunidat den diskushonnan global riba klima.
Arte Multidisiplinario
A mas ku su aktivismo i siensia, Nigel ta ekspresá su perspektivanan a través di su arte. Su trabao creativo ta kompletá su aktivismo, duna un narrashon visual pa e asuntunan ambiental i sosial cu Aruba ta enfrenta.
Nigel Maduro, ku su kombina di formación akademiko riguroso, aktivismo “hands-on”, i ekspreshon creativo, ta un forsa dinamiko den e lucha pa sostenibilidat ambiental i drechtenan di e Pueblo Indígena den Aruba i den e región di Caribe.
{{Appendix}}
------------
== Cinema na Aruba ==
(Oranjestad)—During the span of over 100 years, Aruba only saw five '''open air movie theatres'''. Now practically obsolete on the island, these theaters were once frequently visited by locals and migrants
in the 20th century.
The first open air theater was constructed in 1920 and was commissioned by Shon Eduard (Eddy) de Veer. This theater was located at the Hotel Colombia in Oranjestad, which is now where the Aruban census office is located. The theater was simple; it only consisted of a screen, and visitors had to bring their own chairs to
enjoy the popular silent movies of the time.
American migrants who worked in the refinery and lived in the Lago Colony in Sero Colorado also had their
piece of the pie with their Open air Theatre, which formed part of the Esso Club, also known as the Pan-Am
Club. It was at this theater that “Talkies” were first streamed, movies with sound. This theater mostly streamed American blockbusters for the American expats, this way making sure that these migrant were not missing out on entertainment from their home land.
In the 1950’s and 60’s, Savaneta saw their own open air theater, located in front of the Marinier’s Kazerne (Marine Barracks). This theater was mostly visited by the neighboring marines, who didn’t have much entertainment other than movies at that time.
The last and most recent open air theater was constructed in the form of a drive-in theater.
A popular American concept, the Drive Inn located in Balashi was a hot spot for teenagers, who had the habit of cramming all their friends in one car to go see the movies. For this phenomenon there was a separate price that you had to pay called the “car crash”. This theater closed around 2012, but was re-opened during the pandemic in July 2020, where movies were streamed on a gigantic screen set up in front of stacked containers. However, this nostalgic form of entertainment did not last very long as it was closed again only a year or two later. Nowadays you can still see the stacked containers when you drive near the bridge in Balashi.<ref>“De kolibrie op de rots en meer over de geschiedenis van Aruba” by Evert Bongers. </ref>
-------------------------
Same-sex marriage in Aruba, Curaçao and Sint Maarten
{{Databox}}
'''Matrimonio di mesun sexo''' no ta wordo ehecuta na Aruba, Curaçao, of Sint Maarten, cu ta paisnan constituyente di Reino Hulandes. E islanan tabata obligá despues di vários sentensia di korte pa registrá kualke matrimonio (inkluso matrimonio di mesun sekso) registrá den Reino, pero esaki ta konsiderá prinsipalmente derechonan di residensia, i nan no mester duna matrimonionan di mesun sekso e mesun efekto hurídiko ku sekso opuesto matrimonionan.[1] Matrimonio den e teritorio Oropeo di Hulanda, meskos ku den e munisipionan Karibense di Boneiru, Sint Eustatius i Saba,[2] ta habrí pa kualke dos persona sin importá sekso.
Aruba a reconoce sociedadnan registra cu ta brinda casi tur e derechonan y beneficionan di matrimonio desde september 2021. E mesun luna ey, un corte mas abao na Curaçao a dicta cu stroba parehanan di mesun sexo di casa ta viola e disposicionnan di igualdad di Constitucion di Curaçao, pero a laga e desishon di si mester legalisá matrimonio di mesun sekso te na Parlamento di Curaçao.[3] Na december 2022, Corte Conhunto di Husticia di Aruba, Curaçao, Sint Maarten, y di Bonaire, Sint Eustatius y Saba a dicta cu e prohibicion di matrimonio di mesun sexo di Aruba y Curaçao tabata inconstitucional. E òrdu di korte tabata programá pa drenta na vigor dia 7 di mart 2023 si no a apela esaki na Korte Supremo di Hulanda; sinembargo e gobiernonan di tanto Curaçao como Aruba
----------------------------------------
* gabinete di minoria
---------------------------------------
'''Hefe di estado''' ta
----------------------------
*gabinete (politica)
* izquierdista
* pais
* eleccion
-----------------------
==Parlamento Oropeo==
== Miembro i elekshon ==
Parlamento Oropeo a wòrdu fundá na 1952; su kompetensianan a wòrdu ampliá varios biahe, partikularmente na 1993 ku e Tratado di Maastricht i na 2009 ku e Tratado di Lisboa. Desde 1979 tin elekshonnan pa miembronan di parlamento (MEP); promé ku esei e miembronan tabata bini for di kada estado-miembro di Union Oropeo.
E parlamento tin 705 miembro, ku mester oumentá na 720 despues di e elekshonnan oropeo dia [[6 di yüni]] [[2024]]. E ta representa e di dos electorado democratico mas grandi na mundu (despues di Parlamento di India), ku un electorado di 375 mion votadó eligibel na 2009.<ref>{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/06/07/AR2009060702402.html |title=Conservatives Post Gains In European Elections |author1=Brand, Constant |author2=Wielaard, Robert |agency=Associated Press |newspaper=The Washington Post |date=8 June 2009 |access-date=17 August 2010}}</ref><ref>{{cite news |author=Ian Traynor |url=https://www.theguardian.com/politics/2009/jun/07/eu-elections-social-democrats |title=Misery for social democrats as voters take a turn to the right |work=The Guardian |location=UK |date=7 June 2009 |access-date=17 August 2010}}</ref><ref name="18 new MEPs take their seats">{{cite web |url=http://www.europarl.europa.eu/news/en/headlines/content/20120103MUN34829/html/18-new-MEPs-take-their-seats |title=18 new MEPs take their seats |publisher=European Parliament |date=10 January 2012 |access-date=14 February 2012 |archive-date=11 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130511172955/http://www.europarl.europa.eu/news/en/headlines/content/20120103MUN34829/html/18-new-MEPs-take-their-seats |url-status=dead }}</ref> Kada un di e 27 estado-miembro di EU tin un kantidat fiho di asiento parlamentario, ku ta dependé di e kantidat di habitante. Esaki ta varia for di 6 asiento pa [[Malta]] te na 96 pa [[Alemania]]. For di 1 di febrüari 2020 [[Hulanda]] tin derecho riba 29 di e 705 asiento i pa e termino 2024-2029 esaki lo oumenta pa 31 asiento.
Siudadanonan hulandes di [[Reino Hulandes]], irespekto unda nan ta residensiá, tin derecho di voto pa parlamento oropeo; pa residentenan di [[Karibe Hulandes]] esaki a bai na vigor desde aña 2009.
E miembronan di parlamento oropeo ta wòrdu eligí kada sinko aña mediante elekshon general direkto i sekreto. Sinembargo, te ku 2019 e partisipashon a baha na kada turno di votashon, for di 65% na 1979 te cu 50% na 2009, e porsentahe di mas haltu den e último 20 añanan. For di yanüari 2022 Roberta Metsola (EPP) ta e presidente di parlamento oropeo.
{{Appendix}}
[[:Category:Oropa]]
[[:Category:Politika]]
The Parliament is composed of 705 members (MEPs), due to rise to 720 after the June 2024 European elections. It represents the second-largest democratic electorate in the world (after the Parliament of India), with an electorate of 375 million eligible voters in 2009.[2][3][4]
en.wiki:E parlamento ta konstituí pa 720 miembro, yamá "MEP". Kada miembro ta papia pa un lugá den Oropa, por ehèmpel Paris, Dinamarka òf Sicilia. Tur hende por wòrdu elegi, nan ta wòrdu elehá dor di tur siudadano di Union, e hendenan ku ta siudadano di un pais den Union.
Parlament Oropeo a wordu funda na 1952; su kompetensianan a wordu amplia varios biahe, partikularmente na 1993 ku e Tratado di Maastricht i na 2009 ku e Tratado di Lisboa. Desde 1979 tin elekshonnan general direkto i sekreto ku ta tuma luga kada sinku ana, promé ku esei e miembronan di parlamento tabata bini for di kada pais. E parlamento ta konstituí pa 751 miembro, yamá "MEP". Kada miembro ta papia pa un lugá den Oropa, por ehèmpel Paris, Dinamarka òf Sicilia. Tur hende por wòrdu elegi, nan ta wòrdu elehá dor di tur siudadano di Union, e hendenan ku ta siudadano di un pais den Union.
Pasobra e MEPnan ta bin di diferente pais, nan ta papia diferente idioma (24 na 2013) den Parlamento. Nan tin un derecho protehá riba e promé idioma (multilingüismo), i Parlamento mester di hopi intérprete.
Diferente di otro gruponan internacional di politico, MEP no ta sinta den grupo di pais, pero nan ta sinta banda di personanan ku ta komparti nan ideanan. E dos gruponan mas grandi ta e "Partido Popular Oropeo-Demokratanan Oropeo" i e "Partido di e Sosialistanan Oropeo". Pero e gruponan aki ta traha huntu pa yega na un akuerdo, p'esei nan no ta bringa pa traha un lei si e otro grupo no ta gusta dje. De parlementsleden organiseren zich in fracties i; op basis van een gemeenschappelijke politieke overtuiging en niet op basis van hun land van herkomst. Momenteel zijn er in het Europees Parlement zeven fracties en een aantal 'niet-ingeschreven' leden. De fracties komen voort uit meer dan honderd nationale politieke partijen.
E miembronan di Parlamento Europeo ta wordo eligi cada cinco aña via eleccion general. Sinembargo, te cu 2019 e participacion a baha na cada turno di votacion, for di 65% na 1979 te cu 43% na e eleccionnan di 2009. Durante e último elekshonnan Europeo di mei 2019 e partisipashon tabata di 50%, e porsentahe di mas haltu den e último 20 añanan.[1] 2] For di yanüari 2022 Roberta Metsola (EPP) ta e presidente di Parlamento.
Sinds 1 februari 2020 telt het parlement 705 zetels, als gevolg van de uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie. Alle 27 lidstaten hebben afhankelijk van het inwonersaantal een vast aantal zetels. Dit loopt uiteen van 6 zetels voor Malta tot 96 voor Duitsland.
== Reino Hulandes ==
In de zittingsperiode van 2 juli 2019 tot en met 2024 waren 33 personen afgevaardigden van Nederland in het Europees Parlement. Nederland had aanvankelijk 26 zetels na de verkiezingen voor het Europees Parlement in 2019.
=== Karibe Hulandes ===
Dit wetsvoorstel breidt in de Kieswet het kiesrecht voor de leden van het Europees Parlement uit tot alle Nederlanders die op de Nederlandse Antillen en Aruba wonen. Aanleiding voor deze wijziging zijn uitspraken van de Raad van State (200404446/1b en 200404450/1b) en het Europese Hof van Justitie (C-300/04) waarin zij stellen dat er mag geen onderscheid mag zijn tussen Nederlanders buiten Europa die nu Europees kiesrecht hebben en Nederlanders in Aruba en de Antillen die dat nu niet hebben.
De regel dat Arubanen en Antillianen alleen kunnen stemmen voor het Europees Parlement als zij ooit tien jaar in Nederland hebben gewoond komt te vervallen.
Bij de verkiezingen van 2009 konden kiesgerechtigden in Aruba en de Nederlandse Antillen voor het eerst stemmen voor het Europees Parlement. Het aantal geregistreerde briefstemmers nam daardoor aanzienlijk toe, van 15.936 in 1994 en 14.501 in 1999 naar 39.601 in 2009.[23] De opkomst bedroeg onder de geregistreerde Arubanen en Antillianen 77%, aanzienlijk hoger dan de opkomst van 36,8% onder Nederlanders in Nederland.[24] Men bedenke daarbij echter wel dat het totaal aantal inwoners van Aruba en de Nederlandse Antillen in 2009 rond de 330.000 lag,[25] en dat dus maar een klein percentage de moeite heeft genomen zich te laten registreren als kiesgerechtigde.
{{Appendix}}
[[:Category:Oropa]]
[[:Category:Politika]]
----------------------------
* Muhe
* Constitucion
* Globalisashon
* Progaganda
* Cancion
----------------------------
Te bewerken naar Papiaments:
* [[Lijst van scholen op Aruba]]
* [[Lijst van politieke partijen op Aruba]]
* [[Lijst van politieke partijen in de Nederlandse Antillen]]
* [[Lijst van ministers van Economische Zaken van Aruba]]
* [[Lijst van Curaçaose ministers van Economische Ontwikkeling]]
* [[Lijst van ministers van Financiën van Aruba]]
* [[Lijst van ministers van Financiën van Sint Maarten]]
* [[Lijst van ministers van Justitie van Aruba]]
* [[Lijst van Curaçaose ministers van Justitie]]
* '''ABBA''' Amateur Baseball Bond Aruba ([[:it:Federazione di baseball di Aruba|it]])
* '''CBF''' Curacao Baseball Federation ([[:it:Federazione di baseball di Curaçao|it]])
------------------------
== Preparacion Bandera di Aruba==
Dia 21 di januari 1976 gobierno insular e tempo ey, a institui un comision di Bandera, cu tabata tin como tarea conseha e Colegio Ehecutivo en cuanto e stipulamento di un bandera Arubano. E comision a consisti di Julio Maduro como presidente, Ronald Donk y Walter van Romondt como miembro y Epi Wever como secretario. Nan tabatin 6 siman pa completa e tarea, caminda un competencia di bandera a wordo anuncia unda comunidad Arubano a activa nan creatividad y yuda crea e bandera. Un total di 693 diseño a wordo presenta. Despues di a presenta su recomendacion na e Conseho Ehecutivo, riba dia 26 di februari 1976 a selecciona 3 diseño caminda Sarah Bollinger asesora pa Whitney Smith, un experto den diseño di bandera, a traha un diseño nobo pa Aruba. E comision a bolbe presenta e recomendacion, mas detaya aki, riba dia 8 di maart 1976, cual recomendacion a ser discuti den e reunion interno di e Conseho Legislativo, teni riba dia 8 di maart 1976;
A DICIDI:
-----------
== Gabinete Mercelina ==
Partido PFP den un komunikado di prensa ta konfirmá ku porfin e proseso di formashon a yega den e etapa ku ta trahando e dekretonan pa nombra e 7 ministernan nobo huntu ku e minister plenipotensiario i minister plenipotensiario suplente na Den Haag.
E kandidato pa promé minister enkargá ku Asuntunan General ta [[Luc Mercelina]] (URSM). [[Veronica Webster]] (URSM) ta kandidato pa minister di Salubridat Públiko, Desaroyo Sosial i Labor i [[Grisha Heyliger-Marten]] (DP) ta kandidato pa minister di Turismo, Asuntunan Ekonómiko i Telekomunikashon.
[[Marinka Gumbs]] (DP) ta kandidato pa bira minister di Finansa, [[Raeyhon Peterson]] (PFP) ta kandidato pa bira Minister di Bibienda Popular, Planifikashon Urbano i Medio Ambiente, [[Christophe Emmanuel]] (NOW) ta kandidato pa bira minister di Edukashon, Kultura, Hubentut i Deporte i Lyndon Lewis NOW) ku ta kandidato pa bira minister di Hustisia.
[[Patrice Gumbs]] (PFP) i [[Gracita Arrindell]] (URSM) ta kandidatonan pa minister plenipotensiario i minister plenipotensiario suplente na Den Haag. Pa NOW Claudius Buncamper lo drenta parlamento pa remplasá Emmanuel, pa URSM Richinel Brug lo remplasá Mercelina i pa DP Viren Kotai lo remplasá Heyliger-Marten.
---------------------
{{Databox}}
'''Parlamento di e teritorio Kòrsou''', ofisialmente ''Staten van het gebiedsdeel Curaçao'' i abreviá ''Staten van Curaçao'') tabata entre 1937 i 1949 e órgano representativo di e pueblo i konseho legislativo di e teritorio Kòrsou, konsistiendo di e seis isla [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]], [[Sint Maarten]], [[Sint Eustatius]] i [[Saba]]. E órgano tabata konsistí di 10 miembro elegi i 5 miembro nombrá i tabata e susesor di e [[Konseho Kolonial]] i predesesor di [[Parlamento di Antias Hulandes]].
== Nomber ==
Ku e revishon di e konstitushon hulandes na 1922, e término 'kolonia' a keda eliminá fo'i konstitushon. No tabata te 23 di aprel 1936 ku keda kla ku e leinan pa adapta e organisashon estatal den e parti karibense di [[Reino Hulandes]]. Asina, e aña ei e nòmber [[Kòrsou i Dependensianan]] a wòrdu remplasá pa Teritorio di Kòrsou i riba 1 di aprel 1937 e Konseho Kolonial a bira e Parlamento di Kòrsou.
== Konstelashon ==
Pa e konstelashon di e parlamento nobo a skohe un modelo kombiná, konsistiendo di 10 miembro elegí i 5 nombrá. 1] E miembronan elegi tabata ser elegí direktamente dor di e votadornan a base di e reglanan elektoral di Kòrsou di 1937. E miembronan nombrá tabata wòrdu nombrá dor di e Gobernador despues di a konsulta ku e Konseho Ehekutivo. Tambe e gobernador tabata nombra e presidente di parlamento. Algun nombramentu a wòrdu konsiderá komo nombramentu korektivo, pasobra e personanan tabata para na banda di e gobernantenan.
== Repartishon di asiento ==
Pa promé biaha tambe a introdusí un repartishon pa isla di e asientonan di e miembronan elegi. Esaki a keda reparti den 6 asiento pa Kòrsou, 2 pa Aruba i 1 kada un pa Boneiru i [[Islariba]]. Na 1946, despues di protesta di Aruba esaki a kambia den 5 asiento pa Korsou, 3 pa Aruba i 1 kada un pa Boneiru i Islariba.
== Elekshon ==
Bou di e sistema elektoral kombiná aki e tuma lugá tres elekshon: 20 di desember 1937, 17 di november 1941 (elektorado di 3897 persona) i 5 november 1945 (elektorado di 6251 persona).[12][13]
E parlamento a wordu konstitui komo lo siguiente:
{| class="wikitable" style="text-align:left;"
!colspan=1 rowspan=2 style="color: gray"| Miembro
!colspan=4 style="color: gray"| Periodo parlamentario 1938-1942
|-
! rowspan="1" style="color: gray"| Repartishon
! style="color: gray"| Nòmber
! style="color: gray"| Partido
! style="color: gray"| Remarke
|-
| rowspan="10" style="color: gray"| Elegí
| rowspan="6" |Curacao
| [[Moises Frumencio da Costa Gomez|Moises da Costa Gomez]]|| rowspan="3" |CKP ||
|-
| Ernesto Cecilio Martijn ||
|-
| Adolphe Desertine ||
|-
| J. Capriles || rowspan="2"|lijst Capriles-Rustige ||
|-
| J. Rustige ||
|-
| Willy Maal ||lijst Jonckheer-<br/ >Suarez-Maal ||
|-
| rowspan="2"| Aruba
| Jacobo Arends || rowspan="2"|Katholieke partij Aruba ||
|-
| Jean M. de Cuba ||
|-
| rowspan="1"| Bonaire
| John de Jongh || CKP ||
|-
| rowspan="1"| Bovenwinden
| W.R. Plantz || ||
|-
| rowspan="5" style="color: gray"| Benoemd
| rowspan="5" |Curacao
| [[John Sprockel]]* || || benoemd statenvoorzitter
|-
| Isaac Capriles || ||
|-
| Salomon Alfred Senior || ||
|-
| Carel Nicolaas („Cai") Winkel* || ||
|-
| Ph. Bichon van IJsselmonde* || ||na 1940 remplasa pa F. Vromans.
|-
|}
*) oudlid Koloniale Raad
{{Appendix}}
[[:Category:Karibe Hulandes]]
----------------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
{{Infobox person
| name = Anouk Balentina
| image =
| caption =
| term =
| monarch =
| predecessor =
| birth_date = [[1 di desèmber|1 di december]] [[1979]]
| occupation = hurista, activista y ambientalista
| party =
}}
'''Anouk Balentina''' (☆n. [[1 di desèmber|1 di december]] [[1979]] na [[Aruba]]) ta un hurista, activista di derecho humano i ambientalista [[Aruba]]no.
== Bida ==
Anouk Balentina a nase i lanta den bario di [[Parkietenbos]].<ref>[https://dossierkoninkrijksrelaties.nl/2023/01/30/open-brief-aan-de-koning/ Open brief aan de Koning]. Dossierkoninrijksrelaties.nl (30 di januari 2023)</ref>
Desde un edad hoben ela cuminsa sigui di cerca e desaroyonan rond di e dump di Parkietenbos.<ref>http://magazine.xclusivomagazine.com/2002-april-magazine-aruba#!entrevista-anouk-balentina-457</ref>
Na 2020 Balentina ta entama un caso sumario pa ordena pa para establecimento y testmento
di e incinerator na Parkietenbos inmediatamente.<ref>[https://awemainta.com/wp-content/uploads/2022/07/awe1907.pdf Caso incinerator Parkietenbos: ciudadano
ta bolbe gana caso contra gobierno], Awemainta (19 di juli 2022)</ref>
Balentina hunto cu 80 otro, a protesta contra e concepto di e permiso di molester pa por
opera e incinerator na Parkietenbos. Sinembargo gobierno a dicidi di otorga e permiso aki dia 23 di december 2020
----------------------
https://kennisplatform.wikimedia.nl/artikelen/schrijven/hoe-vertaal-ik-een-artikel-uit-een-andere-taal-met-de-vertaaltool/
https://www.wikimedia.nl/wp-content/uploads/2021/06/Schrijven_voor_Wikipedia.pdf
* Template:Página Prinsipal Actual --> rubrika "Aktual"" riba pagina principal
* Template:Página Prinsipal Idioma dicho --> rebrika "Dicho"
* Template:Página Prinsipal Articulo destaca
-------------
{{Databox}}
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Dr. Horacio E. Oduber Hospital''' (HOH) ta un [[hospital]] general di tamaño mediano na [[Aruba]]. E ta situa nortwest di e [[kapital|capital]] [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]], den e zona di Eagle unda antes tabata lokalisa [[Arend Petroleum Maatschappij]]. E hospital, cu ta hiba e nomber di e medico Arubiano, Horacio Oduber, a cuminsá funciona cu 187 cama fin di aña 1976. El a wordo oficialmente inaugura dia [[5 di mart]] [[1977]] den presencia di Wilhelm de Gaay Fortman, minister di Asuntonan Antiano di [[Hulanda]].<ref>{{Citeer nieuws|url=https://delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010639094:mpeg21:a0065|titel=Gedeputeerde Leo bedankt Nederland en bisdom. Ziekenhuis onder zware politiebewaking geopend|werk=[[Amigoe]]|datum=1977-03-07|bezochtdatum=2024-02-22}}</ref> Actualmente e hospital ta dispone di 320 cama y tin mas di 1000 persona emplea. E maneho ta den man di fundacion ''Stichting Ziekenverpleging Aruba''.<ref>[https://www.arubahospital.com/about-hoh/board-of-directors/ Board of Directors], Website oficial HOH</ref>
HOH ta afilia na ''[[Dutch Caribbean Hospital Alliance]] (DCHA)'', un organisacion cooperativo di hospitalnan den [[Karibe Hulandes|Caribe Hulandes]].<ref>{{nl}}[https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2021/02/10/oprichting-ziekenhuiscooperatie-dutch-caribbean-hospital-alliance-een-feit Oprichting ziekenhuiscoöperatie “Dutch Caribbean Hospital Alliance” een feit], Rijksoverheid (10 di februari 2021)</ref>
== Historia ==
Horacio Eulogio Oduber (1862-1935) tabata e prome dokter Arubiano y tabatin su consultorio na cas den Wilhelminastraat.<ref name="Ancho">{{Citeer web|url=http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=56&Itemid=65|titel=Historische figuren: Horacio Oduber|werk=Historiadiaruba.aw|datum= |bezochtdatum=1 mei 2020|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230802180232/http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=56&Itemid=65|archiefdatum=2023-08-02}}</ref> E dokter tabata wordo paga solamente cu mercancia y tabata haña cuminda pa su cabay. Hopi hende a muri pa motibu di infeccion, virus o malesa desconoci na e momentu ey. Segun un estimacion, na 1910 tabatin mas o ménos 8.000 habitante riba e isla. Mayoria di nan tabata trahadonan di cunucu ku tabatin menos recurso financiero. Como cu no tabatin un hospital na e momentu ey, e dokter tabata trata e pashentnan na su cas.<ref name="Ancho"/> E operacionnan necesario, incluyendo amputacionnan, tabata wordo ehecuta solamente dor di suministra hopi rum pa motibo di falta di anestesia.
Na 1920 e "San Pedro de Verona", a keda funda pa soeurnan catolico (Dominicanessen) na 1920. [[File:BNA-DIG-HARTOG-CAHA-001-014-008.jpg|thumb|left|Cas di dokter Horacio Oduber na Wilhelminastraat en frente di e kerki protestant (1907)]] [[File:Voormalig ziekenhuis San Pedro de Verona.jpg|thumb|220x220px|left|Entrada di San Pedro de Verona]]Despues di apertura di e hospital nobo na 1977 a converti San Pedro hospital den un cas di cuido. Desde seramento di hospital di [[Lago Oil & Transport Company|Lago]] na 1985 HOH a keda e unico hospital na Aruba pa un poblacion di alrededor 120.000 habitante.<ref>{{nl}}[http://www.skipr.nl/actueel/id2829-vumc-versterkt-band-met-arubaans-ziekenhuis.html VUmc versterkt band met Arubaans ziekenhuis], 4 di december 2009</ref>
Na september 2014 a inicia un proyecto di renovacion y expansion di e hospital, uno di e proyectonan di construccion mas grandi den historia di Aruba. E proyecto ta ensera lantamento di un edificio nobo di seis piso separa di e edificio existente di cinco piso.<ref>[http://www.dutchcaribbeanlegalportal.com/news/latest-news/2064-renovatie-en-nieuwbouwplannen-van-het-horacio-oduber-hospitaal-hoh Renovatie- en nieuwbouwplannen van het Horacio Oduber Hospitaal (HOH)]</ref> Esaki ta inclui un cas di cama nobo, un sala di emergencia tres biaha mas grandi, un clinica externo nobo pa specialistanan y renovacion di e edificio existente cu ta mehora privacidad y servicionan pa pashent den un ambiente moderno. Trabounan di e fase final di e proyecto a reanuda fin di 2023 despues cu un disputa entre partidonan a para e construccion na 2022.
== Servicionan ==
Dr. Horacio E. Oduber Hospital ta conta cu 320 cama y mas di 1000 empleado cu ta atende mas di 16.000 pashent pa aña. E tin un plataforma pa helicopter pa ricibi pashent cu ta jega cu helicopter di polis o helicopter militar.
E hospital ta dispone di tur specialidad basico y algun super specialidad. E tin un departamento di emergencia (eerste hulp) cu ta trata mas o menos 55.000 pashent pa aña. Tin un centro di trauma nivel III disponibel, como tambe un departamento combina cu ta inclui cuido intensivo/cuido mediano/cuido coronario (curason) cu 12 cama, clinica di hemodialyse, tres departamento di psychiater, cinco sala di operacion, banco di sanger, clinica pa trata dolor, centro di oncologia pa tratamento durante dia (dagbehandeling), cuido di enfermo pa dia (dagverpleging), clinica pa trata herida, policlinica interno y externo, departamento pa parto, post di dokter di cas, departamento di fisioterapia y rehabilitacion, tres departamento pa investigacion di diagnostica, diferente laboratorio, botica di hospital, camber di caterisacion di curason, shete departamento pa cuido di enfermo, departamento di servicio pa maternidad, departamento pa mucha, camber di couveuse y diferente otro servicio facilitario.<ref>[https://www.overheid.aw/informacion-tocante-servicio/cuido-y-salud-sub-topics_47801/item/hospital-dr-horacio-oduber-hoh_41386.html Hospital Dr. Horacio Oduber (HOH)], Gobierno di Aruba website oficial</ref>
Fuera di residente i turista local HOH tambe ta ricibi regularmente pashent for di hospital mas chikito den e region, manera for di [[Boneiru|Bonaire]] y Isla Riba. Ora cu no tin cama den cuido intensivo of couveuse ta manda pashent for di [[Kòrsou|Corsou]] pa Aruba.
== Galeria ==
<gallery widths="200" heights="200">
Oduber Hospital 21 30 49 855000.jpeg|Compleho di Horacio Oduber Hospital
Oduber Hospital 21 30 42 124000.jpeg|Entrada principal di e hospital
Oduber Hospital 21 31 33 124000.jpeg|Fachada di edificio B
</gallery>
---------------------
Dr. Horacio E. Oduber Hospital (HOH) ta un hospital general di tamaño mediano na Aruba
E edificio di hospital ta situa na nordwest di e capital Oranjestad, unda cu antes tabata lokaliza Arend Petroleum Company na Eagle. E hospital aki di 187 cama ta recibi su prome uso na final di anja 1976. Dia 5 di maart 1977, a tuma luga e apertura oficial den presencia di e Ministro Hulandes De Gaay Fortman. Na september di 2014, a cuminsa cu e proyecto di expansion y renovacion di e hospital, uno di e proyecto di construccion mas grandi den historia di Aruba. Esaki ta inclui un kas di cama nobo, un sala di emergencia tres biaha mas grandi, un clinica externo nobo pa specialistanan y renovacion di e edificio. Esaki ta mehora privacidad y servicionan pa paciente den un ambiente moderno. Fase final di e proyecto aki lo sigui despues cu e problema entre parti a haci cu construccion a wordo para na 2022.
Horacio Oduber Hospital ta forma parti di Dutch Caribbean Hospital Alliance (DCHA) hunto cu otro hospitalnan den Caribe cu ta parti di Reino Hulandes. Aliansa y colaboracion ta inclui e laboratorio di pais di Curacao (ADC), streeklab Haarlem, University Medical Center Utrecht (UMCU), Erasmus Medical Center (EMC), Radboud University, Vrije Universiteit Amsterdam (VU), Maastricht University, Xavier University, Thomas Moore na Belgica y hospitalnan partner na Colombia.
Por lesa mas tocante e hospital na aña 2023 den e broshura di di 2da edicion yama NOS SEMPER T'EY.
-------------------
'''E Konstitushon di Sint Maarten''' (na [[ingles]]: Constitution of Sint Maarten; [[hulandes]]: '''Staatsregeling van Curaçao''') ta e areglo legal konstituyente di pais [[Sint Maarten]], ku ta forma parti di [[Reino Hulandes]]. E ta e ley mas altu di Kòrsou i ta regla kon e pais ta organisá y ta wòrdu goberná. Eiden ta indiká e órganonan di gobernashon, nan tarea- i kompetensianan
== Historia ==
E Regla di Estado di Sint Maarten a keda aprobá unánimamente pa e [[Konseho Insular]] dia 21 di yüli 2010.[1] 1]
E Regla di Estado di Sint Maarten a drenta na vigor dia 10 di òktober 2010, despues di e desmantelashon di Antillas Hulandes i e kreashon di e pais independiente Sint Maarten. E Regla di Estado ta subordona legalmente na e Constitucion di Reino Hulandes y e Statuut pa Reino Hulandes.
E konstitushon a drenta na vigor dia [[10 di òktober]] [[2010]], ora ku Antias Hulandes a keda desmantelá.
== Contenido ===
E Regla di Estado di Sint Maarten tin e siguiente kapítulonan:
Tereno i unidat
* Derecho Fundamental
* Gobièrnu i e minister mandatario
E Estadonan
* Konseho Konsultivo, Korte General di Kontroles, Ombudsman i koleganan di konseho permanente
* Lejislashon i gobernashon
* Hustisia, Ministerio Públiko i Polis
Disposishonnan final
Finalmente, e reglanan di estado ta kontené un kantidat di artíkulonan adishonal.
E contenido di Constitucion ta como lo sigiuente:
* Capitulo I - Derecho Fundamental
* Capitulo II - Gobierno
* Capitulo III - [[Parlamento di Aruba|Parlamento]]
* Capitulo IV - Conseho di Consulta, Camara di Control General y colegio permanente di conseho
* Capitulo V - Legislacion y Gobernacion
* Capitulo VI - Husticia y poder hudicial
* Capitulo VII - Disposicion final
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Staatsregeling van Sint Maarten}}
{{References}}
}}
[[:Category:Gobièrnu]]
[[:Category:Sint Maarten]]
== Mira tambe ==
* [[Antias Hulandes]]
* [[Disolucion di Antia Hulandes|Disolushon di Antias Hulandes]]
----------------------------
zie encyclopedia NA/CUR
'''Raad van State di Reino Hulandes''' (papiamento: Conseho di Estado) ta un di e entidadnan consultativo mas halto den Reino Hulandes. , ancra den C di
The '''Council of State''' ({{lang-nl|{{Audio|Nl-Raad van State.ogg|Raad van State}}}}) is a [[constitution]]ally established advisory body in the [[Netherlands]] to the [[Cabinet of the Netherlands|government]] and [[States General of the Netherlands|States General]] that officially consists of members of the royal family and Crown-appointed members generally having political, commercial, diplomatic or military experience. It was founded in 1531, making it one of the world's oldest still-functioning state organisations.<ref>{{cite web|url=http://www.raadvanstate.nl/the_council_of_state/|title=The Council of State|access-date=2013-02-02|archive-date=2013-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20130115200809/http://www.raadvanstate.nl/the_council_of_state/|url-status=dead}}</ref>
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Raad van State}}
{{References}}
}}
[[:Category:]]
---------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65395301|titulo=Sababank}}
{{References}}
}}
[[Category:Karibe Hulandes]]
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Jacob Wit}}
{{References}}
}}
{{DEFAULTSORT:Wit, Jacob}}
[[:Category:Hende]]
[[:Category:Antias Hulandes]]
--------------------
Suggesties Gender Gap Challenge (nl.wiki): Esmee Winkel (11/1)- Philomena Wong - Grace Bareno? - Rina Penso - Deborah Jack (en.wiki)
---------------------
'''Aanmaken''':
* {{CUW}} : [[Medardo de Marchena]] - [[Manuel Fray]] - [[Joseph Sickman Corsen]] - shon Win Hoyer - Jan Gerard Palm - [[Yandi Paula]] - [[Mongui Maduro]] - [[Gibi Basilio]] - [[Jose Capricorne]] - Plaza hotel curacao (en.wiki) - [[Chin Behilia]] - [[Rene Römer]] - [[Paul Comenencia]]
* {{ABW}} : [[Lista di gezaghebber di Aruba]] (nl.wiki) - [[Chiara Petrocchi]] (taekwondo) - [[Kanisha Sluis]] (en.wiki) - Akisha Albert (en.wiki) -
* General: [[Etnografia]] - [[Seramika]] - [[Leonel Messi]] (ht.wiki) - [[gobiernu]] - politiko - konstitushon - estado - pais? - [[Madurodam]]
* nl.wiki: Nederlands Caribisch Soortenregister (Dutch Caribbean Species Register) - Casearua tremula (Palu di Boneiru of Kenepa spirito)
* no.wik: Shete Boka nasjonalpark -
* en.wiki: Bandariba
'''Verbeteren/aanvullen''':
* [[Coca-Cola]] - [[Skandinavia]] - [[Rastafari]] - [[Guera Friu]] - [[Yuana]] - [[Jazz]] - [[One Piece]] - [[Nydia Ecury]] - [[Boven Bolivia]] / Plantage Bolivia (bnn/vara joop) - [[Guillfred Besaril]] (https://24ora.com/geoffrey-wever-gobierno-a-tuma-e-paso-corecto-den-caso-di-guillfred-besaril/)
== Curaçao ==
# December 1, 1796: [[Johann Lauffer]] overthrows Jan Jacob Beaujon as governor.<ref>{{cite book|url=https://pure.knaw.nl/portal/en/publications/cura%C3%A7ao-in-the-age-of-revolutions-1795-1800 |title=Curaçao in the Age of Revolutions, 1795–1800 |chapter=The Patriot coup d’état in Curaçao, 1796| last1=Fatah-Black |first1=Karwan| publisher=[[KITLV]] |location=Leiden|year=2011|isbn=978-90-6718-380-2|page=123}}</ref>
-----------
[[:Category:Musika]]
------------------
* [[:en:Wikipedia:Administrators' reading list]]
* https://nl.wikibooks.org/wiki/Handboek_MediaWiki
* https://translatewiki.net
{{NPOV language}}
{{Refimprove}}
{{stub}}
--------------------------
== Hooiberg ==
Na 1988 a embeyece '''Hooiberg''' pa convirtie esaki den un atraccion turistico: a renoba e trapi cu ta inclui 4 plataformanan na diferente nivel, por ehempel na 70 m i 110 m di haltura, pa descansa i saca potret, i a instala 50 luga di parkeo.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642486:mpeg21:a0078|titel=Hooiberg wordt toeristenoord|werk=[[Amigoe]]|datm=1987-08-20|bezochtdatum=2022-11-15}}</ref>
De regering heeft plannen om de Hooiberg aantrekkelijk te gaan maken en tot toeristenplek te ontwikkelen. Tijdens zyn recente bezoek is minister drs Jan de Koning ermee akkoord gegaan met goedkeuring van een bedrag van 305 duizend florin om dit project te kunnen uitvoeren. De Hooiberg zal een geheel nieuwe trap krijgen met handsteun en een plek om uit te rusten. Beneden komt een parkeerplaats voor ongeveer vijftig auto's, en een platform in de vorm van een klein park met lokalen voor de verkoop van frisdrank, eten en souvenirs. Op de trap op zeventig meter hoogte, komt een terras waar men kan uitrusten en door middel van een telescoop over Aruba kan kijken. Een tweede terras met telescoop volgt op 110 meter hoogte. Er volgen hierna nog twee terrassen voordat men het hoogste punt van de Hooiberg heeft bereikt. Het Hooiberg-project dossier is bijna klaar en verwacht wórdt, dat werkzaamheden aan de trap medio november dit jaar zullen beginnen. Het Hooibergproject is afkomstig van Planafdeling Bouwkunde architecten bureau, van Publieke Werken.
Na 2022 a anunsia un proyecto pa renova e facilidadnan existente, embeyece e atraccion i agrega un mirador riba e top di e sero.
Na aña 2022 Ministro di Turismo Dangui Oduber a anuncia un projecto pa embeyesamento di Hooiberg.[1] Aruba Tourism Authority (ATA) y Tourism Product Enhancement Fond[sic] (TPEF) lo funda e projecto. E prome fase lo wordo funda pa TPEF y ta incera e renobacion di e trapinan y hutnan riba Hooiberg. ATA lo funda e segundo fase di e project caminda un punto di observacion lo ser construi na e punto mas halto di e sero dunando bishitantenan un bista di 360-grado di Aruba. Artistanan local lo provee un toque artistico cu obra di arte di mosaico.
---------------
'''Jay Bryant Haviser''' (21 di november [[1955]] na ... ) ta un arkeologo merikano.
NAME: Jay Bryant HAVISER Jr.
BIRTHPLACE: Bartow, Florida, U.S.A. BIRTHDATE: November 21, 1955
MARITAL STATUS Re-married Nov. 27, 2008, to Ilene J. Rosalina (Curaçao)
CHILDREN 2 children 2 step-children (all born on Curaçao)
RESIDENCE: Opal Road #1, Pelican, St. Maarten, Dutch Caribbean.
tel.1721-544-4154 / cell 1721-524-1155
OFFICE: SIMARC Archaeological Center, A.T. Illidge Road #117, Madame Estate, St.Maarten, Netherlands Caribbean tel./fax. 1-721-542-0201
E-mail: jhaviser@hotmail.com
DUAL NATIONALITY: Netherlands / U.S.A.
Awards
1996 Cola Debrot Prize for Science (Curaçao/Netherlands Antilles)
2008 Ridder in de Order van Oranje-Nassau (Knighthood), decoration from Her Majesty Queen Beatrix of the Netherlands
2008 Lifetime Environmental Achievement Award (St. Maarten) IslandVision Fd
2009 Culture Time Person of the Year Award for 2008 (St. Maarten), PJD2 Radio
2013 Paul Harris Fellow Award, Rotary International, Mid-Isle Chapter St. Maarten
------------------
'''Madurodam''' is een [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]]se [[Miniatuurpark|miniatuurstad]] in [[Den Haag]] op een [[Schaal (verhouding)|schaal]] van 1 op 25,<ref>De Erasmus- en van Brienenoordbruggen zijn gebouwd op de grotere schaal van 1:12. Op 1:25 zou men er niet overheen kunnen lopen.</ref> geopend op [[2 juli]] [[1952]] aan het George Maduroplein. Dit toeristische [[attractiepark]] trekt jaarlijks circa 600.000 betalende bezoekers.<ref>Op [https://web.archive.org/web/20160312195102/http://nieuws.nl/algemeen/20130108/meer-bezoekers-voor-madurodam/ nieuws.nl] meldt het park zelf 739.000 over 2013, een stijging van 36% ten opzichte van 2011. Omgerekend zouden er dat laatste jaar dus rond de 550.000 geweest moeten zijn. De organisatie spreekt min of meer standaard van 1 miljoen per jaar, een cijfer dat door ''[http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/article/detail/3486389/2013/08/03/1-miljoen-bezoekers-trok-Madurodam-het-afgelopen-jaar.dhtml Trouw]'' wordt gemeld over 2013. Er bestaan geen andere cijfers dan die door het park zelf verstrekt worden.</ref> Het park beslaat een totaaloppervlak van 62.630 m². De gebouwde stad zelf meet 17.630 m². De miniatuurstad heeft veelal als inspiratie gediend voor de bouw van diverse attractieparken wereldwijd zoals [[Legoland Billund]]<ref>{{Citeer web|url=http://www.miniland.nl/Nieuws/Artikelen/121117%20legoland%20billund%2050%20geschiedenis.htm|titel=nieuws|bezochtdatum=2020-10-24|werk=www.miniland.nl|archiefurl=https://web.archive.org/web/20201027034227/http://www.miniland.nl/Nieuws/Artikelen/121117%20legoland%20billund%2050%20geschiedenis.htm|archiefdatum=2020-10-27|dodeurl=nee}}</ref> en het [[Disneyland Park (Anaheim)|Disneyland Park in Anaheim]].<ref>{{Citeer boek|titel=Walt Disney's Disneyland|auteur=Nichols, Chris, 1971-|medeauteurs=Nichols, Charlene (Archivist),|url=https://www.worldcat.org/oclc/1018083433|plaats=[Köln, Germany]|ISBN=978-3-8365-6348-2}}</ref>
Het is genoemd naar [[George Maduro]], een [[Curaçao (hoofdbetekenis)|Curaçao]]se student die zich tijdens [[Duitse aanval op Nederland in 1940|de meidagen van 1940]] als [[cavalerie]][[officier]] onderscheidde in [[Duitse aanval op Nederland in 1940#De slag om de residentie|de slag om de residentie]], en in februari 1945 in concentratiekamp [[Dachau (concentratiekamp)|Dachau]] overleed; zijn ouders schonken het beginkapitaal voor het project, dat door de familie Maduro wordt beschouwd als monument voor hun enige zoon.<ref>[https://www.madurodam.nl/nl/organisatie/geschiedenis/ ''Wie was George Maduro?''], madurodam.nl</ref>
----------
== Aloe ==
Aloe na Aruba, Bonaire y Sentebibu na Corsou y Boneiru.
=== Islanan ABC ===
Sintebibu heeft dikke, vlezige bladeren, sappig en veel slijn bevattend. Aloe werd op Aruba en Bonaire aangeplant in verband met betekenis in de farmaceutische industrie. <ref>Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, H. Hoetink (1969)</ref>Aloe werd in 1836 door gezaghebber Baron van Rader op Curacao als gouvernementscultuur geintroduceerd. De plant is uitgesproken kalkminnend. De jonge uitlopers (siboys, semina) worden in de droge tijd uitgezet. Na 2-3 jaar kan men de dikke bladeren afsnijden en laten staan in lekbakken plaatsen waarna het sap in koperen ketels wordt ingedampt en verhard tot aloehars. De hars uit Aruba en Bonaire werd voornamelijk naar de Verenigde Staten uitgevoerd.
De aloeplant wordt al sinds midden 1800 op Aruba verbouwd. Het klimaat en de droge grond lenen zich bij uitstek voor de aloeteelt. De plant doet het hier heel goed: de Arubaanse aloe heeft een aloenegehalte van 22 %, terwijl het gehalte van de aloe in de rest van de wereld ten hoogste 15% bevat.<ref name="Aloe">[http://www.historiadiaruba.aw/index.php@f13option=com_content&task=view&id=46&Itemid=32 Aloe/Mon Plaisir], Historia di Aruba</ref>
De grootste bloei van de aloe-cultuur maakte Aruba door onder gezaghebber Jan Helenus Ferguson (1866-1871). De weg door de aloevelden vanuit de stad werd dan ook naar hem genoemd. In de 19e eeuw werd ook een aloeplantage aangelegd in Socotoro; Socotoro is vermoedelijk vernoemd naar het eiland Sokotra of Socotora, destijds een Brits eiland in de Indische Oceaan voor de kust van Yemen. Dat eiland ligt op dezelfde lengtegraad als Aruba en daar wordt ook aloe verbouwd. De legende wil dat Alexander de Grote op aanraden van Aristoteles dit eiland veroverde voor de aloe die hij gebruikte om de wonden van zijn soldaten te genezen. Op de aloeplantage Mon Plaisir van de Fransman Louis Bazin verrees begin 1900 een voor die tijd moderne stoomkookinrichting. Aruba was in de 19e eeuw de grootste leverancier van aloehars, die voornamelijk werd gebruikt voor de productie van laxerende middelen. De aloehars werd naar het buitenland geexporteerd, voor het merendeel naar New York, maar ook naar Hamburg en naar Londen. De hars uit de Antillen (destijds `Curacaose` genoemd) was een van de beste ter wereld en duurder dan de andere soorten op de markt. Het aandeel van Aruba in de `Curacaose` export was ruim 90%. In de economie van de tijd voor de komst van de olie-industrie betekende de aloe een redelijke bron van inkomsten, vooral voor de kleine cunucero. In tijden van werkeloosheid (de droge tijd) was de aloteelt een goede bron van bestaan. Begin 1900 werd het eerste wetenschappelijk onderzoek op de aloeplant verricht. Daarbij werd de genezende werking van aloe op verbranding door zonnestraling en andere brandwonden onomstotelijk bevestigd. Door de komst van de olie-industrie veranderde er veel op de arbeidsmarkt op Aruba en raakte de aloeteelt wat op de achtergrond. Pas na de Tweede Wereldoorlog werd de aloecultuur weer hervat. In 1949 richtte Casey Eman de eerste aloefabriek van Aruba op, onder de naam Aruba Aloe Products Company. Destijds werden de aloesappen plaatselijk bewerkt tot aloene en verscheept naar de Verenigde Staten.
De productie van Arubaanse aloe bedroeg in 1951 ongeveer 15.000 pond oftewel 30% van de totale wereldopbrengst. Na het indampen van het harssap in open koperen potten van ca. 200 liter was het aloe-product klaar voor export voor vooral de geneeskundige en cosmetische industrie in USA en Europa. Aloe-industrie op Aruba was toentertijd een vuil en zwaar lichamelijk werk met een schraal loon voor haar seizoen-arbeiders. Aruba werd een van de grootste aloeproducenten van de wereld wegens de goede kwaliteit aloe.<ref name="Aloe"/>
Conoci na Aruba tabata e plantage di aloe di Mon Plaisir y Sividivi.
aloë-cultuur, die op Bonaire en Aruba veel voorkomt, maar waarvan op het eiland Curacao maar twee
aanplantingen op eenigszins ruime schaal bestaan).
Rond 1850 werden er enkele aloe plantages op Aruba gesticht die tot 1868 door het gouvernement geexploiteerd werden. Hierna kwam de aloeteelt in particuliere handen.
==== Uzo ====
Ta come of bebe e blanco di aloe pa problema di artritis, diabetes, tosamento y ulcera na stoma. Tambe por hunta e blanco riba curpa y cuero pa kita dolor of trata un herida of kemadura. Tambe sa laba cabey cune. Algun gota di e zeta geel of juice di aloe mescla cu awa ta bon pa un purgashi di e curpa. Pa problema di cuero, manera carpata, of di digestion di animalnan domestico tambe ta uza e likido di aloe.<ref>Remedinan di tera, Grupo di Noord, 2010</ref> Bij het beschilderen van buitenmuren worden gesneden aleobladeren in de waterverf gedaan.
{{Appendix}}
--------------------
'''Francesco Corallo''' (nasé [[19 di sèptèmber]] [[1960]] na Catania, [[Italia]]<ref name=":1">{{Citeer web|url=https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|titel=La vita d'azzardo di Francesco Corallo tra il padre boss e l'entourage di Fini|bezochtdatum=2018-10-14|auteur=|achternaam=|voornaam=|datum=2013-08-04|werk=La Repubblica|uitgever=|taal=it|archiefurl=https://web.archive.org/web/20200728155350/https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|archiefdatum=2020-07-28}}</ref>), tambe konosí komo ''King of the Slots''<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/corallo-claims-his-phone-was-hacked-on-orders-of-italy-and-the-netherlands |titel=Corallo claims his phone was hacked on orders of Italy and the Netherlands |datum=18 januari 2022 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |taal=en}}</ref>, ta un empresario i doño di kasino italiano-hulandes.<ref name=":3" /> Corallo a nase na Catania, Sisilia, i a biba riba e isla karibense di Sint Maarten for di tempu ku e tabatin dieshete aña.<ref name=":5" /> E ta mas konosí pa su empresanan den e industria di wega di plaka i su enbolbimentu den vários kontroversia legal.
{{Appendix}}
----
'''Francesco Corallo''' ([[Catania (stad)|Catania]], [[Italië]], [[1960]]<ref name=":1">{{Citeer web|url=https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|titel=La vita d'azzardo di Francesco Corallo tra il padre boss e l'entourage di Fini|bezochtdatum=2018-10-14|auteur=|achternaam=|voornaam=|datum=2013-08-04|werk=La Repubblica|uitgever=|taal=it|archiefurl=https://web.archive.org/web/20200728155350/https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|archiefdatum=2020-07-28}}</ref>), ookwel bekend als “King of the Slots”,<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/corallo-claims-his-phone-was-hacked-on-orders-of-italy-and-the-netherlands |titel=Corallo claims his phone was hacked on orders of Italy and the Netherlands |datum=18 januari 2022 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |taal=en}}</ref> is een [[Italië|Italiaans]]-[[Nederland|Nederlands]]<ref name=":3" /> [[zakenman]] en [[Casino (gokken)|casino]]-eigenaar op het [[Caribische eilanden|Caribische eiland]] [[Sint Maarten (eiland)|St.-Maarten]].<ref name=":5" />
== Levensloop ==
Corallo bezit diverse casino's, waaronder drie in Sint-Maarten<ref>{{Citeer web |url=https://stmaartennews.com/business/corallo-will-rebuild-starz-casino-cupecoy/ |titel=Corallo will rebuild Starz Casino in Cupecoy |datum=2018-01-19 |bezochtdatum=2019-12-19 |werk=StMaartenNews.com |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204744/https://stmaartennews.com/business/corallo-will-rebuild-starz-casino-cupecoy/ |archiefdatum=2019-12-19}}</ref> en daarnaast ook in Santo Domingo en [[Panama (land)|Panama]]. Voorheen bezat hij ook een gokgelegenheid in [[Curaçao]], maar daar verloor hij zijn licentie nadat zijn naam boven kwam drijven in de praktijken rondom [[Gerrit Schotte]].<ref name=":0">{{Citeer web |url=https://sxmgovernment.com/2016/12/14/english-italian-the-biography-of-francesco-corallo-the-godfather-of-the-caribbean-part-1/ |titel=English/Italian :The Biography Of Francesco Corallo “The Godfather” Of The Caribbean Part 1 |achternaam=Galli |voornaam=Eva |datum=2016-12-14 |bezochtdatum=2018-10-14 |werk=St Maarten News |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20200728165936/https://sxmgovernment.com/2016/12/14/english-italian-the-biography-of-francesco-corallo-the-godfather-of-the-caribbean-part-1/ |archiefdatum=2020-07-28 |dodeurl=ja}}</ref> Het onderzoek hiernaar kwam aan het rollen na een verzoek om referenties door Schotte aan de Italiaanse regering voor de aanstelling van Corallo in een hoge positie bij een financiële instelling op de Antillen.<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/83340-schotte-behind-bars-18-months |titel=Schotte behind bars 18 months |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=6 december 2018 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald Newspaper St. Maarten |uitgever= |taal= |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204743/https://www.thedailyherald.sx/islands/83340-schotte-behind-bars-18-months |archiefdatum=2019-12-19 |dodeurl=ja}}</ref>
Toen Corallo in 2011 gearresteerd werd door de Italiaanse financiële politie (''Guardia di Financa''), beriep hij zich op [[diplomatieke immuniteit]] omdat hij een diplomaat van Dominica zou zijn. Hij bezat namelijk een Dominicaans diplomatiek paspoort dat hij illegaal gekocht had, juist om aan arrestatie in Italië te voorkomen.<ref>{{Citeer web |url=https://knipselkrant-curacao.com/cc-francesco-corallo-bought-his-diplomatic-passport/ |titel=Francesco Corallo bought his diplomatic passport |datum=2017-01-03 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Curaçao Chronicle |taal=en |via=Knipselkrant}}</ref> De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken ging niet mee in zijn claim: hij verklaarde dat diplomatieke immuniteit in het gastland (hier: Italië) niet van toepassing is voor iemand die betrokken is in belangrijke economische activiteiten.<ref>{{Citeer web |url=https://sakafete.com/inside-dominica-iv-government-or-enemy-of-people/ |titel=Inside Dominica IV: Government or enemy of people? |datum=2011-11-18 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Dominica news online most popular |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204744/https://sakafete.com/inside-dominica-iv-government-or-enemy-of-people/ |archiefdatum=2019-12-19 |dodeurl=ja}}</ref>
Eind 2016 werd Corallo op [[Sint Maarten (eiland)|St.-Maarten]] gearresteerd op [[verdenking]] van [[belastingontduiking]], [[Witwassen|witwasserij]], [[Verduistering (misdrijf)|verduistering]] en lidmaatschap van een internationale [[Georganiseerde misdaad|criminele organisatie]]. In afwachting van uitzetting werd hij maandenlang in een [[Philipsburg|Philipsburgse]] [[politiebureau]] in verzekerde bewaring gesteld.<ref name=":2">{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/81459-corallo-wins-case-at-human-rights-court |titel=Corallo wins case at Human Rights Court |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=9 oktober 2018 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |uitgever= |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204746/https://www.thedailyherald.sx/islands/81459-corallo-wins-case-at-human-rights-court |archiefdatum=2019-12-19 |dodeurl=ja}}</ref> Het [[Europees Hof voor de Rechten van de Mens]] bepaalde later dat de omstandigheden rond de bewaring van Corallo in St.-Maarten inhumaan waren, maar oordeelde ook dat de bewaring zelf niet onrechtmatig leek.<ref name=":2" /> In augustus 2017 werd Corallo na een juridische strijd door Sint-Maarten uitgeleverd aan Italië.<ref>{{Citeer web |url=https://online.flipbuilder.com/toms/occx/files/basic-html/page37.html |titel=Ayera tardi Francesco Corallo a keda extradita pa Italia |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=2017-08-17 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Awemainta |uitgever= |taal=pap |archiefurl= |archiefdatum= |dodeurl= |via=Online Flipbuilder}}</ref><ref name=":3">{{Citeer web |url=http://www.dutchcaribbeanlegalportal.com/legal-documents/judgments/137-judgements/8062-fransesco-corallo-may-be-extradited |titel=Francesco Corallo may be extradited |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=20 juni 2017 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Dutch Caribbean Legal Portal |uitgever= |taal=en}}</ref><ref>{{Citeer web |url=http://www.soualigapost.com/en/news/16220/justice/francesco-corallo-was-extradited-italy |titel=Francesco Corallo (Catania, Italy, 1960) was extradited today to Italy |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=16 augustus 2017 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Souliga Post |uitgever= |taal=en |archiefurl= |archiefdatum=}}</ref> Eenmaal aangekomen in Italië werd hij vrijgelaten<ref name=":4">{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/corallo-sr-allegedly-tried-to-extort-his-son#:~:text=allegedly%20tried%20to%20extort%20his%20son,-Islands%2004%20May&text=PHILIPSBURG%2D%2DGaetano%20Corallo%2C%20father,Italy%20where%20he%20presently%20resides. |titel=Corallo Sr. allegedly tried to extort his son |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=11 mei 2024 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |uitgever= |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20180613053454/http://curacaochronicle.com/judicial/corallo-sr-allegedly-tried-to-extort-his-son/ |archiefdatum=2018-06-13}}</ref> en een klein jaar later, in juli 2018, keerde hij weer terug naar Sint-Maarten.<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/businessman-corallo-returns-to-st-maarten#:~:text=Maarten,-Islands%2026%20July&text=PHILIPSBURG%2D%2DAtlantis%20Group%20owner,in%20Italy%20and%20can%20travel. |titel=Businessman Corallo returns to St. Maarten |datum=2018-07-26 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=the Daily Herald |taal=en}}</ref>
In 2016 werd door de aanklager in Rome aan zijn collega's in St.-Maarten gevraagd drie boten van Corallo [[Inbeslagname|in beslag te nemen]] en te verkopen met als doel 215,4 miljoen euro aan onrechtmatige winsten van de zakenman terug te vorderen. Na een juridische strijd waarin Corallo tegen de verkoop van zijn boten streed, gaf een Philisburgse rechtbank in 2019 definitief haar fiat voor de verkoop.<ref name=":5">{{Citeer web |url=https://stmaartennews.com/judicial/court-allows-prosecutor-sell-corallos-boats/ |titel=Court allows prosecutor to sell Corallo’s boats |datum=2019-02-13 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=StMaartenNews.com |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204747/https://stmaartennews.com/judicial/court-allows-prosecutor-sell-corallos-boats/ |archiefdatum=2019-12-19}}</ref>
== Persoonlijk ==
Francesco Corallo heeft een vertroebelde relatie met zijn vader, [[Gaetane Corallo]]. Het is echter onbekend wat voor rol de vader speelt in zijn zoons leven: in 2010 werd door de rechtbank van Rome gesteld dat hun relatie verbroken is en er geen zakelijk verband tussen de twee bestaat. Later werd door de civiele rechtbank van Rome een bevel uitgevaardigd waarin het Italiaanse Ministerie van Binnenlandse Zaken opgedragen werd elke verwijzing van Corallo en zijn broer met hun vader te verwijderen van de website.<ref name=":1" /> In 2016 beschuldigde de vader Francesco weer van geldvervreemding, een voorval dat zo'n dertig jaar eerder plaatsgevonden zou hebben.<ref>{{Citeer web |url=https://knipselkrant-curacao.com/dh-corallo-sr-sticks-to-claim-on-son-expected-his-arrest/ |titel=Corallo Sr. sticks to claim on son, expected his arrest |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=15 december 2016 |bezochtdatum= |werk=Daily Herald |uitgever= |taal=en |dodeurl= |via=Knipselkrant |dodelink=}}</ref> Hier is echter nooit bewijs voor gevonden en Corallo overwoog meerdere [[Smaad|smaadzaken]] tegen zijn vader aan te spannen.<ref name=":4" />
== Referenties ==
{{References}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =63318783|titulo=Gilbert Wawoe}}
{{References}}
}}
{{DEFAULTSORT:Wawoe, Gilbert}}
[[:Category:Hende]]
[[:Category:Korsou]]
mctm5ih3vx191eap7hfcwkmtkmkplms
201614
201613
2026-08-22T19:13:55Z
Caribiana
8320
201614
wikitext
text/x-wiki
''__NOINDEX__''
* [[AIOF]] - [[Afroarubano]] - [[Proteccion di Consumidor]] - [[Scooting Aruba]] - [[Tratado fronteriso Hulanda-Venezuela]] - [[Dekreto real]] - [[Clinton Whitfield]] -[[Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba]] (SVGA) - [[Yudansa pa desaroyo]] - [[Piet Kasteel]] - [[Representante di Hulanda na Aruba, Kòrsou i Sint Maarten]] - [[Nigel Maduro]] - [[derechista (politika)]] -
----------------
{{Variante|a}}
{{infobox edificio
| nomber = Cas oficial di Gezaghebber di Aruba
| adres = skina ''L.G. Smith Blvd'' y Maria Christinastraat
| pais = {{ABW}}
| localisa_na = [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]
| cercania =
| area =
| funcion_original = Residencia di gezaghebber (1931-1986)
| funcion_actual = reemplasa pa Cas Ceremonial
| architect = DOW Curaçao, K.K. van der Heide
| encarga =
| piso = 2
| zoom = 16
| imagen2 =
}}
'''Cas di Gezaghebber''' ta referi na e residencia ofisial di e [[Lista di Gezaghebber di Aruba|Gezaghebber di Aruba]], un funcion cu a wordo crea na .. y aboli na 1986. Durante e periodo aki dos edificio a yega di fungi como cas di gezaghebber: e prome den cercania di e actual Plaza Daniel Leo y e di dos tabata situa na skina di [[L.G. Smith Boulevard]] y [[Maria Christinastraat]], ambos na [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]. E prome edificio a wordo demoli na 1949 y e di dos na 1986.<ref name="Bouwen">{{cite book|last1=Van der Klooster|first1=Olga|last2=Bakker|first2=Michel|title=Bouwen op de Wind: Architectuur en Cultuur van Aruba|publisher=Stichting Libri Antilliani|location=Bloemendaal|year=2007|page=70|isbn=978-90-75238-19-8}}</ref>
==Historia==
=== Cercania di Plaza Daniel Leo ===
Antes di 1929, e Gezaghebber di Aruba tabata uza un edificio mas bieu situá den e centro di Oranjestad, serka di e actual [[Plaza Daniel Leo]]. E edificio aki, cu tabata originalmente un cas i oficina pa e Commandeur di Aruba, tabata na uso for di alrededor di 1830. Despues cu e Gezaghebber a muda for di e edificio na 1929, e edificio a wordo usa komo un kazerna pa mariniers.<ref>HUIS GEZAGHEBBER eerste onderdak voor mariniers op Aruba. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 09-12-1965, p. 11. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462489:mpeg21:p011</ref><ref>VERGADERING van den KOLONIALEN RAAD. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 20-12-1930, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010280991:mpeg21:p001}}</ref> E edificio a wordo demoli na 1949.<ref name="Gabinete">{{cite web |url=https://www.gouverneuraruba.com/cas-ceremonial-di-gobernador |title=Cas Ceremonial di Gobernador |publisher=Kabinet van de Gouverneur van Aruba |access-date=21 di augustus 2026}}</ref>
Het vroegere gezaghebbershuis en -kantoor, gebouwd omstreeks 1830, afgebroken in 1949. Na 1929, toen gezaghebber Isaac Wagemaker verhuisde naar de nieuw gebouwde ambtswoning op de Klip (waar nu de woning van de Gouverneur staat) en een kantoor in gebruik nam in het zoge¬ naamde landskantorengebouw (nu het Archeologisch Museum), diende het als marinierskazerne. Naar de vroegere kazerne heet het plein, dat oorspronkelijk een straat was, nog altijd de Kazernestraat. Het oude gezaghebbershuis stond waar nu de Plaza Daniël Leo bij de Variety Store is.<ref>{{cite book|author=[[Johan Hartog]]|url=https://coleccion.aw/show/?BNA-DIG-ARUBIANA-0119&q=%22ambtswoning%22|title= Aruba in oude ansichtkaarten|publisher=Europese Bibliotheek|location=Zaltbommer|year=1974}}</ref>
=== Skina di L.G. Smith Boulevard y Maria Christinastraat====
Na 1929, Gezaghebber [[Isaac Wagemaker]] a laga construi un residencia oficial nobo na skina di L.G. Smith Boulevard y Maria Christinastraat. E edificio nobo a bira e di dos residencia oficial di Gezaghebber di Aruba.<ref name="Bouwen">{{cite web |title=Gezaghebberswoning hoek L.G. Smith Boulevad en Maria Christinastraat |publisher=Archival source |access-date=21 di augustus 2026}}</ref>
E diseño tabata konsistí di un edificio di dos piso ku un plan di piso kasi kuadrá i un zolder bou di un dak prominente. Pa duna e edificio un aparensia mas representativo, e dak tabata cubrí cu panchinan di ceramica. E residencia tabata dispone di fasilidatnan moderno pa su tempo, inkluyendo un baño, cushina y espacio pa personal.<ref name="Bouwen" />
Entre e personanan den funcion cu a biba i traha den e residencia tabatin [[Lindoro Kwartsz]], Frederik Beaujon, [[Oscar Henriquez]], [[Jossy Tromp]] y [[Pedro Bislip]].<ref name="Gabinete" /><ref>[https://coleccion.aw/show/?AMIGOE-1963-05-10&q=%22ambtswoning%22 Gezaghebber in ambtswoning], [[Amigoe]] (10 di mei 1963)</ref>
Despues cu Aruba su [[Status Aparte]] a drenta na vigor dia 1 di januari 1986, e pais a haya su propio Gobernador mientras e funcion di gezaghebber a stop di existi. E residencia di Gezaghebber na Maria Christinastraat a wordo demoli pa permití e construccion di un residencia ofisial nobo pa e [[Gobernador di Aruba]].<ref name="Gabinete" />
Construccion di e residencia nobo a cuminsa na 1985. E edificio cu a remplasá e Cas di Gezaghebber a bira e residencia oficial di e prome Gobernador di Aruba i awe ta conoci komo [[Cas Ceremonial di Gobernador]].<ref name="Gabinete" />
== Importancia historico ==
Cas di Gezaghebber (1929–1986) tabata un edificio importante den e historia di gobernacion na Aruba. Durante mas cu mey [[siglo]], e tabata sirbi como residencia y luga di trabou di e maximo representante di gobierno colonial y, despues, di gobierno di [[Antias Hulandes]] na Aruba.
Aunke e edificio mes no ta existí mas, su sitio a sigui tin un funcion oficial. E actual Cas Ceremonial di Gobernador, construí riba e mesun tereno, ta sigui sirbi pa actividadnan oficial di e pais.
--------
'''Cas di Gezaghebber''' tabata e residencia ofisial entre 1929 y 1985 di e [[Lista di Gezaghebber di Aruba|Gezaghebber di Aruba]]. E tabata situa na [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]], na skina di [[L.G. Smith Boulevard]] y [[Maria Christinastraat]], riba e mesun tereno unda awe ta ubica [[Cas Ceremonial di Gobernador]]. E edificio a wordo construi na 1929 y a wordo demoli na 1986 pa habri paso pa e residencia ofisial nobo di [[Gobernador di Aruba]].<ref name="Bouwen">{{cite book|last1=Van der Klooster|first1=Olga|last2=Bakker|first2=Michel|title=Bouwen op de Wind: Architectuur en Cultuur van Aruba|publisher=Stichting Libri Antilliani|location=Bloemendaal|year=2007|page=70|isbn=978-90-75238-19-8}}</ref>
==Historia==
Antes di 1929, e Gezaghebber di Aruba tabata uza un edificio mas bieu situá den e centro di Oranjestad, serka di e actual [[Plaza Daniel Leo]]. E edificio aki, cu tabata originalmente un cas i oficina pa e Commandeur di Aruba, tabata na uso for di alrededor di 1830. Despues cu e Gezaghebber a muda for di e edificio na 1929, e edificio a wordo usa komo un kazerna pa mariniers.<ref>HUIS GEZAGHEBBER eerste onderdak voor mariniers op Aruba. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 09-12-1965, p. 11. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462489:mpeg21:p011</ref><ref>VERGADERING van den KOLONIALEN RAAD. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 20-12-1930, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010280991:mpeg21:p001}}</ref> E edificio a wordo demoli na 1949.<ref name="Gabinete">{{cite web |url=https://www.gouverneuraruba.com/cas-ceremonial-di-gobernador |title=Cas Ceremonial di Gobernador |publisher=Kabinet van de Gouverneur van Aruba |access-date=21 di augustus 2026}}</ref>
Het vroegere gezaghebbershuis en -kantoor, gebouwd omstreeks 1830, afgebroken in 1949. Na 1929, toen gezaghebber Isaac Wagemaker verhuisde naar de nieuw gebouwde ambtswoning op de Klip (waar nu de woning van de Gouverneur staat) en een kantoor in gebruik nam in het zoge¬ naamde landskantorengebouw (nu het Archeologisch Museum), diende het als marinierskazerne. Naar de vroegere kazerne heet het plein, dat oorspronkelijk een straat was, nog altijd de Kazernestraat. Het oude gezaghebbershuis stond waar nu de Plaza Daniël Leo bij de Variety Store is.<ref>{{cite book|author=[[Johan Hartog]]|url=https://coleccion.aw/show/?BNA-DIG-ARUBIANA-0119&q=%22ambtswoning%22|title= Aruba in oude ansichtkaarten|publisher=Europese Bibliotheek|location=Zaltbommer|year=1974}}</ref>
Na 1929, Gezaghebber [[Isaac Wagemaker]] a laga construi un residencia oficial nobo na skina di L.G. Smith Boulevard y Maria Christinastraat. E edificio nobo a bira e di dos residencia oficial di Gezaghebber di Aruba.<ref name="Bouwen">{{cite web |title=Gezaghebberswoning hoek L.G. Smith Boulevard en Maria Christinastraat |publisher=Archival source |access-date=21 di augustus 2026}}</ref>
E diseño tabata konsistí di un edificio di dos piso ku un plan di piso kasi kuadrá i un zolder bou di un dak prominente. Pa duna e edificio un aparensia mas representativo, e dak tabata cubrí cu panchinan di ceramica. E residencia tabata dispone di fasilidatnan moderno pa su tempo, inkluyendo un baño, cushina y espacio pa personal.<ref name="Bouwen" />
Entre e personanan den funcion cu a biba i traha den e residencia tabatin [[Lindoro Kwartsz]], Frederik Beaujon, [[Oscar Henriquez]], [[Jossy Tromp]] y [[Pedro Bislip]].<ref name="Gabinete" /><ref>[https://coleccion.aw/show/?AMIGOE-1963-05-10&q=%22ambtswoning%22 Gezaghebber in ambtswoning], [[Amigoe]] (10 di mei 1963)</ref>
== Demolicion ==
Despues cu Aruba su [[Status Aparte]] a drenta na vigor dia 1 di januari 1986, e pais a haya su propio Gobernador mientras e funcion di gezaghebber a stop di existi. E residencia di Gezaghebber na Maria Christinastraat a wordo demoli pa permití e construccion di un residencia ofisial nobo pa e [[Gobernador di Aruba]].<ref name="Gabinete" />
Construccion di e residencia nobo a cuminsa na 1985. E edificio cu a remplasá e Cas di Gezaghebber a bira e residencia oficial di e prome Gobernador di Aruba i awe ta conoci komo [[Cas Ceremonial di Gobernador]].<ref name="Gabinete" />
== Importancia historico ==
Cas di Gezaghebber (1929–1986) tabata un edificio importante den e historia di gobernacion na Aruba. Durante mas cu mey [[siglo]], e tabata sirbi como residencia y luga di trabou di e maximo representante di gobierno colonial y, despues, di gobierno di [[Antias Hulandes]] na Aruba.
Aunke e edificio mes no ta existí mas, su sitio a sigui tin un funcion oficial. E actual Cas Ceremonial di Gobernador, construí riba e mesun tereno, ta sigui sirbi pa actividadnan oficial di e pais.
== Bronnen ==
* Kabinet van de Gouverneur van Aruba, ''Cas Ceremonial di Gobernador''.<ref name="Gabinete" />
* Informashon arkitektoniko i historiko tokante e residencia di Gezaghebber na L.G. Smith Boulevard i Maria Christinastraat.<ref name="Bouwen" />
[[Kategori:Edifisionan di Aruba]]
[[Kategori:Historia di Aruba]]
[[Kategori:Edifisionan demoli]]
[[Kategori:Oranjestad]]
==Cas di Gezaghebber (1931-1986)==
Case di Gezaghebber (1931-1986) tabata e residensia ofisial di e Gezaghebber di Aruba na skina di LG Smith y Maria Christinastraat y tabata e di dos cas oficial di gezaghebber na Aruba, despues di e cas cu tabata situa na Plasa Daniel Leo.<ref name="Gabinete"/>
Gezaghebberswoning hoek LG Smith Boulevard en Maria Christinastraat na Oranjestad.
Deze woning (1931, schetsontwerp) werd door DOW Curacao ism K.K. van der Heide ontworpen.<ref name="Bouwen">[[Olga van der Klooster]] & Michel Bakker, ''Bouwen op de Wind: Architectuur en Cultuur van Aruba'', Stichting Libri Antilliani (2007), pag. 70.</ref>
E tabatin un plan di piso kasi kuadrá, dos piso, i un zolder ku un dak imponente. Pa duna e edifisio mas atrakshon ainda, el a wòrdu ekipá ku tegelnan di dak di serámika karu. E residensia tabata ekipá ku e fasilidatnan mas moderno pa su tempu. Tabatin un baño ku un baño. Esaki ta remarcabel, como cu ainda no tabatin un red di suministro di awa potabel publico durante e periodo ey. Hende tampoko no tabata kushiná mas den fogon pero riba un stoof den kushina kontra e muraya patras di kas. Na man robes di e entrada tabatin un edifisio chikitu ku tabata kontené un garashi, un kamber di strika i un kamber chikitu di biba pa e kriá.<ref name="Bouwen"/>
Despues cu Aruba a adkiri Status Aparte na 1986, e residencia a wòrdu basha abou pa haci espacio pa e residencia oficial nobo di e prome gobernador di Aruba. E tabata okupá na 1987.<ref name="Bouwen"/>
===Antiguo Cas di Gezaghebber===
Den historia di Aruba, tabatin dos edificio principal cu a fungi como e “Cas di Gezaghebber” (ambtswoning) prome cu Aruba a haya su Status Aparte na aña 1986. E prome Cas di Gezaghebber (1830 – 1929) tabata situa caminda awe ta Plaza Daniel Leo, banda di e area di tiendanan den centro di Playa. A construi e edificio rond di aña 1830 originalmente como cas y oficina pa e Commandeur di Aruba. Na aña 1948, e nomber a cambia oficialmente pa Gezaghebber. Na aña 1929, e Gezaghebber a muda for di eynan. E cas a bira un marinierskazerne. Pa e motibo aki, e caya ey a haya e nomber di Kazernestraat. A basha e edificio abao na aña 1949.<ref name="Gabinete"/>
E di dos Cas di Gezaghebber (1929 – 1986) ta precisamente unda awendia ta e Cas Ceremonial, situa na Maria Christinastraat 2 na Oranjestad. Gezaghebber Isaac Wagemaker a laga construi e ambtshuis nobo aki na aña 1929 pasobra e prome cas tabata bieu caba. Tur e ultimo gezaghebbernan di Aruba, manera ta Lindoro Kwartsz, Oscar Henriquez, Jossy Tromp y Pedro Bislip, a biba y traha den e cas aki. Na fin di aña 1985, a basha e cas aki abao pa habri paso pa un edificio hopi mas grandi y moderno. E luga aki awe ta e Cas Ceremonial di Gobernador di Aruba.<ref name="Gabinete">[https://24ora.com/gabinete-di-gobernador-a-tuma-maneho-di-cas-ceremonial-over/ Gabinete di Gobernador a tuma maneho di Cas Ceremonial over], [[24ora]] (20 di augustus 2026)</ref>
{{Appendix}}
tweede versie Case
==Historia==
Antes di 1931, e Gezaghebber di Aruba tabata usa un residencia mas bieu situá den e centro di Oranjestad, serka di e actual [[Plaza Daniel Leo]]. E edificio aki a wordo construi alrededor di 1830 originalmente komo cas i oficina pa e Commandeur di Aruba. Na 1931?, e Gezaghebber a muda pa un residencia nobo i e edificio bieu a wordo usa komo kaserna di mariniers. E edificio a wordo demoli na 1949.<ref name="Gabinete">{{cite web
|url=https://www.gouverneuraruba.com/cas-ceremonial-di-gobernador
|title=Cas Ceremonial di Gobernador
|publisher=Kabinet van de Gouverneur van Aruba
|access-date=21 di augustus 2026
}}</ref>
== Construccion ==
Gezaghebber Isaac Wagemaker a laga construi e nobo residencia ofisial na 1929, pasobra e anterior residencia tabata bieu. E edificio tabata e di dos residencia oficial di Gezaghebber na Aruba.<ref name="Bouwen" />
E edificio tabata diseña ku un plan di piso kasi kuadrá, dos piso i un zolder bou di un dak prominente. Pa duna e residencia un aparensia mas representativo, e dak tabata cubrí ku tegelnan di dak di serámika.<ref name="Bouwen" />
E residencia tabata disponé di fasilidatnan moderno pa su tempu. Entre otro, e tabatin un baño, un kushina i diferente espasion pa personal. Na man robes di e entrada tabatin un edificio chikitu cu tabata kontené un garashi, un kamber di strika i un kamber chikitu pa e kriá.<ref name="Bouwen" />
E diseño i e fasilidatnan di e residencia ta duna un bista di e manera di biba i e nivel di komfort cu tabata konsiderá moderno na Aruba na e prome mitar di siglo 20.<ref name="Bouwen" />
== Gezaghebbers==
Durante su periodo komo residencia oficial, e edificio a sirbi komo cas i lugá di trabou pa diferente Gezaghebber di Aruba. Entre nan tabata Lindoro Kwartsz, Frederik Beaujon, Oscar Henriquez, Jossy Tromp i Pedro Bislip.<ref name="Gabinete" />
== Demolishon==
Na final di 1985, e residencia di Gezaghebber a wordo demoli pa habri paso pa un edificio nobo, mas grandi i moderno, cu lo sirbi komo residencia oficial di e prome Gobernador di Aruba.<ref name="Bouwen" />
E demolishon a tuma luga den e periodo di transishon pa [[Status Aparte]]. Dia 1 di januari 1986, Aruba a bira un pais autonomo dentro di e [[Reino di Hulanda]] i a haya su propio Gobernador. E residencia nobo a bira e residencia oficial di e Gobernador di Aruba.<ref name="Gabinete" />
==Sitio actual==
E tereno unda e Cas di Gezaghebber tabata para ta ainda den uso oficial. E residencia nobo construi riba e mesun sitio a wordo transformá despues na e [[Cas Ceremonial di Gobernador]], cu awe ta sirbi pa audiensianan, recepcionnan i otro actividadnan oficial di Gobernador.<ref name="Gabinete" />
==Importansia historiko==
Cas di Gezaghebber tabata un edificio importante den e historia administrativa i arkitektoniko di Aruba. Durante mas cu mei siglo, e sitio tabata konektá ku e funcion di e maximo autoridad gubernamental na Aruba.
Aunke e edificio di 1929 no ta existí mas, e historia di e sitio a continua ku e construccion di e residencia di Gobernador despues di Aruba a haya su Status Aparte. E cambio di un residencia di Gezaghebber pa un residencia di Gobernador ta reflehá e transformashon institushonal di Aruba den 1986.
---------------
{{Variante|a}}
{{infobox edificio
| adres = skina ''L.G. Smith Blvd'' y Maria Christinastraat
| pais = {{ABW}}
| localisa_na = [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]
| cercania =
| area =
| funcion_original = Residencia di gobernador
| funcion_actual = Cas ceremonial di gobernador
| architect = Associated Architects Aruba NV
| encarga =
| piso = 2
| zoom = 16
| imagen2 =
}}
'''Cas Ceremonial''' ta un edificio situa na skina .. cu ta pertenece na Gabinete di Gobernador pa uzo como luga .... El a wordo construi na 1986 y a sirbi entre 1987 y 2004 como residencia oficial di [[Gobernador di Aruba]].
== Cas ceremonial di Gobernador ==
Construccion di residencia oficial di Gobernador di Aruba na Maria Christinastraat 2 na Oranjestad a cuminsa na 1985. t
Na 1986, Aruba a haya e status di un pais dentro di Reino. E prome Gobernador di Aruba tambe a sinta e aña ey.
E prome dos Gobernantenan di Aruba, Sr. F.B. Tromp y Sr. O. Koolman, tabata residencia den e residencia oficial durante nan gobernacion. Gobernador Refunjol no a haci uzo di esaki, pendiente e renobacion di e edificio.
E renobacion y modernisacion di Residencia di Gobernador a keda cla na 2015 pa su uso actual como cas di recepcion ceremonial: Cas Ceremonial di Gobernador. E edifisio ta wòrdu usá pa Gobernador pa oudiensia i resepshonnan ofisial di dignatarionan.
Obranan di arte
Como parti di e layout actual, diferente pintura y panelnan di tegel presta di Agencia di Herencia Cultural di Hulanda, como tambe obranan presta di artistanan local, ta exhibi temporalmente den Cas Ceremonial.<ref>https://www.gouverneuraruba.com/cas-ceremonial-di-gobernador Cas ceremonial di Gobernador]</ref>
== Historia ==
* Reeds in 1943 werd er gepleit voor de bouw van een ambtswoning op Aruba voor de Gouverneur, die toen zetelde op Curacao en bij verblijf op Aruba doorgaans in een middenstandswoning logeerde. Een voorstel van de Raad van Politie Aruba, gesteund door de Koloniale Staten met als voorzitter [[John Horris Sprockel]].<ref>Ambtswoning Gouverneur.. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 30-04-1943, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010401589:mpeg21:p004</ref>
*De kosten van de ambtswoning werden in 1984 geraamd op 1,1 miljoen Nedelandse gulden.<ref>Minister De Koning aan Tweede Kamer: Kosten gouverneurswoning en kantoor Aruba; 2,5 miljoen. "Amigoe". Curaçao, 21-12-1984, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643124:mpeg21:p005</ref>
* E residencia oficial di Gobernador, situa na Maria Christianastraat 2 riba e sitio di e residencia bieu di Gezaghebber, a wordo diseña pa e firma di arkitecto Associated Architects Aruba NV y construi pa e compania di construccion y comercio Bohama Aruba NV. E instalashonnan eléktriko a wòrdu suministrá dor di Elcoa, e pintura dor di ASA, e instalashon di airco dor di KTBA, i e sistema di alarma dor di Marathon, miéntras ku Connar a hasi e trabounan di plomeria. Gastonan di construccion preparatorio a wordo cobra riba e presupuesto di Gabinete pa Antias Hulandes y Asuntonan Arubano y a suma na mas o menos 660.000 florin.<ref name="Overdracht">Bij bezoek koningin Beatrix Ambtswoning van de gouverneur van Aruba officieel overgedragen. "Amigoe". Curaçao, 21-11-1986, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641865:mpeg21:p006</ref>
E piso abou di e residensia ofisial ta alohá prinsipalmente e kambernan representativo, inkluyendo un salon di resepshon i un sala di kome chikitu, i tambe un estudio. E cuartonan priva di gobernador y su famia ta situa na e piso mas ariba. Varios kamber pa personal, i tambe un garashi, fasilidatnan di laba paña i un tualèt, ta alohá den e anekso. E diseño di e propiedat a tene kuenta ku e gobernador lo mester por ta anfitrion di resepshonnan chikitu di te ku 30 persona paden. Pa resepshonnan mas grandi, por hasi uso di e patio situá patras di e residencia.<ref name="Overdracht"/>
Dia 21 di november 1986 cas residencial di gobernador di Aruba door de staat der Nederlanden aan het land Aruba in eigendom overgedragen.<ref name="Overdracht"/>
-----
===Tocante Cas Ceremonial di Gobernador===
E Cas di Gobernador di Aruba, conoci awe oficialmente como Cas Ceremonial di Gobernador, tin un historia mara estrechamente na e Status Aparte di Aruba. E edificio aki ta situa na Maria Christinastraat 2 na Oranjestad y tin un funcion oficial y historico hopi importante pa e pais. Na aña 1985 a cuminsa cu e construccion di e edificio. Antes tabata situa eynan e Cas di Gezaghebber (e cas di e maximo autoridad prome cu Status Aparte), cual a wordo basha abao na 1986 pa habri paso pa e residencia nobo. E cas nobo aki tabata un regalo di Hulanda na Aruba den cuadro di nos Status Aparte. Na aña 1986, ora Aruba a adkiri su status como pais autonomo dentro di Reino, e prome Gobernador, Felipe B. Tromp, a asumi su puesto y a drenta biba den e cas. E di dos Gobernador, Olindo Koolman, tambe a biba den e residencia oficial aki durante su periodo. Ora Gobernador Fredis Refunjol a asumi e funcion na aña 2004, el a dicidi di no biba den e cas. E edificio tabata den necesidad structural pa un renobacion grandi y profundo. Despues di a completa e trabounan grandi di reconstruccion y renobacion na aña 2015, e cas a haya su nomber y funcion actual: Cas Ceremonial di Gobernador. Desde e momento ey, no ta uz’e mas pa biba, sino exclusivamente pa eventonan protocolario.
Eventonan cu lo tuma luga den e edficio aki ta entre otro, audiencia y recepcion den forma di ricibi ministernan, embahadornan, delegacionnan internacional y otro funcionarionan halto di Estado. Ceremonianan oficial manera huramentacion di huesnan, ministernan y e sitio caminda ta duna e Condecoracionnan Real (Lintjesregen) anualmente.
Cu e acuerdo nobo aki Pais Aruba y Gabinete di Gobernador a firma un convenio di erfpacht pa e propiedad aki. Cu esaki, Gabinete di Gobernador a keda structuralmente encarga cu e edificio, locual ta garantisa un uzo mas eficiente, sostenibel y conservacion di su balor historico pa futuro.<ref name="Gabinete">[https://24ora.com/gabinete-di-gobernador-a-tuma-maneho-di-cas-ceremonial-over/ Gabinete di Gobernador a tuma maneho di Cas Ceremonial over], [[24ora]] (20 di augustus 2026)</ref>
Funcion Actual di e Edificio
===Antiguo Cas di Gezaghebber===
Den historia di Aruba, tabatin dos edificio principal cu a fungi como e “Cas di Gezaghebber” (ambtswoning) prome cu Aruba a haya su Status Aparte na aña 1986. E prome Cas di Gezaghebber (1830 – 1929) tabata situa caminda awe ta Plaza Daniel Leo, banda di e area di tiendanan den centro di Playa. A construi e edificio rond di aña 1830 originalmente como cas y oficina pa e Commandeur di Aruba. Na aña 1948, e nomber a cambia oficialmente pa Gezaghebber. Na aña 1929, e Gezaghebber a muda for di eynan. E cas a bira un marinierskazerne. Pa e motibo aki, e caya ey a haya e nomber di Kazernestraat. A basha e edificio abao na aña 1949.<ref name="Gabinete"/>
E di dos Cas di Gezaghebber (1929 – 1986) ta precisamente unda awendia ta e Cas Ceremonial, situa na Maria Christinastraat 2 na Oranjestad. Gezaghebber Isaac Wagemaker a laga construi e ambtshuis nobo aki na aña 1929 pasobra e prome cas tabata bieu caba. Tur e ultimo gezaghebbernan di Aruba, manera ta Lindoro Kwartsz, Oscar Henriquez, Jossy Tromp y Pedro Bislip, a biba y traha den e cas aki. Na fin di aña 1985, a basha e cas aki abao pa habri paso pa un edificio hopi mas grandi y moderno. E luga aki awe ta e Cas Ceremonial di Gobernador di Aruba.<ref name="Gabinete">[https://24ora.com/gabinete-di-gobernador-a-tuma-maneho-di-cas-ceremonial-over/ Gabinete di Gobernador a tuma maneho di Cas Ceremonial over], [[24ora]] (20 di augustus 2026)</ref>
------------------------------
{{Variante|a}}
{{Infobox organisacion | variante = a
| tipo = organisacion gubernamental ''sui generis''
| nomber = Aruba Tourism Authority
| funda = 2011
| director = Ronella Croes
| obhetivo =
| origina_di = Arubaanse Toeristenbureau
| sede = L.G. Smith Blvd.
| stad = [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]
| pais = {{ABW}}
| funda =
| termina =
| presidente =
| personal =
| miembro_di =
| commons =
| website =
}}
'''Aruba Tourism Authority''' (ATA, Autoridad di Turismo di Aruba) ta e organisashon oficial di mercadeo y maneho di destinacion (DMMO) pa Aruba, funcionando como e entidad central responsabel pa uni interesnan turistico entre stakeholder y partnernan riba isla y pafo di e isla.<ref name="about"/>[2] E rol aki ta encera coordinacion di mercadeo di destinacion, desaroyo di destinacion, y asociacionnan di destinacion pa sostene e ecosistema turistico en general.<ref name="about">[https://www.ata.aw/about About us], ata.aw</ref>
ATA ta opera bao di un status ''sui generis'', estableci dia 1 di januari 2011, como un entidad huridico independiente unico dentro di sector publico. E structura aki ta otorga e organisacion autonomia y flexibilidad pa actua na bienestar di Aruba y su comunidad, mientras cu e ta keda ancra den gobernacion publico. E cuadro sui generis ta permiti ATA pa unifica un diversidad di stakeholdernan di turismo y sigui tuma decision independiente pa un maneho di destinacion efectivo.<ref name="ATA"/>
Den e capacidad aki, ATA ta cumpli cu rolnan defini entre otro marketeer (promoviendo Aruba como destinacion), co-creator (colaborando riba iniciativanan turistico), conector (vinculando stakeholdernan), y autoridad (dunando supervision den asuntonan turistico). E ròlnan aki ta sostené su funshonnan sentral di uni interesnan, fomentá asosiashonnan, i duna direkshon stratégiko pa desaroyo di turismo.[1][2]
ATA ta wòrdu dirigí pa CEO Ronella Croes.<ref name="about"/> E organisashon ta mantené un sede lokal na Aruba ku ofisinanan adishonal na Hulanda, Colombia, i Merka pa sostené su alkanse mundial.<ref name="ATA">[https://www.gobierno.aw/aruba-tourism-authority-sui-generis-15-ana-construyendo-turismo-duradero Aruba Tourism Authority Sui Generis 15 aña construyendo turismo duradero], gobierno di Aruba (13 di januari 2026)</ref>
== Historia ==
Den decada 1920, economia di Aruba tabata conta cu un pilar economico basa riba [[Lago Oil & Transport Company|refineria Lago]]. Despues di [[Di Dos Guera Mundial|Segundo Guera Mundial]], despues cu [[turismo]] y biahe a cuminsa bira mas popular, a cuminsa mira e posibilidad pa explora e sector di turismo na Aruba.
Cu establecimento di Aruba Tourist Commission, consistiendo di diferente comerciante local, a percura pa un plan pa expansion di infrastructura pa por acomoda e necesidad di e bishitante. Den cara di adversidad, Aruba a cambia su enfoke pa turismo, resultando den desaroyo y proyectonan importante.
E promoshon di turismo na Aruba a cuminsa formalmente cu e establecimento di Comision di Turismo di Aruba na 1947, un entidat crea pa promove y dirigi desaroyo di turismo riba e isla bou di liderazgo di Ernst Bartels.[7]<ref name="tourism">[https://www.aruba.com/us/our-island/history-and-culture/aruba-tourism Aruba tourism], aruba.com</ref>
=== 1953-1985 ===
Na 1953, e comision a wordo reorganisa den Oficina di Turismo di Aruba (ATB), un instancia gubernamental modesto cu tabata consisti di apenas dos empleado: Ernst Bartels komo hefe i Casper Wever como su asistente.<ref name="tourism"/> ATB a concentra su esfuersonan riba mercadeo di Aruba como destinacion, particularmente dirigi riba e mercado di [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]].
Un logro clave den e sector turistico emergente di Aruba tabata e apertura di Caribbean Hotel na 1959, e isla su prome hotel di resort di varios piso, cu a atrae jet-setternan internacional y a yuda establece Aruba su reputacion pa hospitalidad.<ref name="tourism"/>
Durante añanan 1980, mehorashonnan di infrastruktura a sostené ekspanshon di turismo, inkluyendo un estudio amplio di seis luna kondusí na 1983 dor di e firma Sasaki Associates ku sede na Merka den kolaborashon ku instansianan gubernamental. E estudio a identifiká e koredor kostal di Oranjestad pa California Point komo e zona turístiko prinsipal, loke ta kondusí na invershonnan dirigí den kamindanan, liñanan di awa i otro utilidatnan pa permití desaroyo di resort na gran eskala miéntras ta protehá áreanan ambiental sensitivo.<ref name="tourism"/>
Aruba su ekonomia tabata dependé pa hopi tempu riba e Refineria di Zeta di Lago komo su dunadó di trabou prinsipal for di añanan 1920, pero su seramentu na 1985 a kousa un kambio desisivo den direkshon di turismo komo e impulsor ekonómiko dominante di e isla.<ref name="tourism"/>
Na aña 1953 Aruba Tourist Commission a cambia di maneho y a sigui bou di nomber di Aruba Tourism Bureau. Aki ta caminda cu a conoce gran baluartenan den historia di e industria di turismo caminda cu Aruba por a conta cu un sector turistico evoluciona, caminda a percura pa reforsa economia local y fomenta intercambio cultural. Aruba Tourism Bureau a conta cu un temporada entre aña 1953 te cu 1985, danki na maneho di directornan Michael Kuiperi, sigui pa Odulio Bertrando ‘Beti’ Arends y finalmente Roderick ‘Rory’ Arends.
=== 1985-presente ===
Na aña 1985, Aruba Tourism Bureau a hiba un transformacion y a bira Aruba Tourism Authority, bou di guia di Remigio Wever, Jan van Nes y Myrna Jansen-Feliciano, kendenan a percura pa un maneho di turismo duradero durante temporada stabiel y durante temporada di desafio.<ref>[https://awemainta.com/wp-content/uploads/2024/02/AM240221.pdf Ta rindi honor na tur ex-director di Aruba
Tourism Bureau y Aruba Tourism Authority], Awemainta (21 di februari 2024) </ref>
Establece oficialmente dia 1 di yanüari 2011, komo un entidat públiko úniko sui generis evolushonando for di e eks Ofisina di Turismo, ATA ta operá ku outonomia pa impulsá prosperidat ekonómiko miéntras ta priorisá preservashon di medio ambiente, integridat cultural, y bienestar di komunidat bou di su propósito núkleo di enrikesé kalidat di bida di Aruba pa medio di maneho responsabel.<ref name="ATA"/>
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo= }}
{{References}}
}}
---------------
== Historia di ATA ==
Den decada 20, economia di Aruba tabata conta cu un pilar economico dependiente di Refineria Lago. Despues di Guera Mundial II, despues cu turismo y biahe a cuminsa bira mas popular, a cuminsa mira e posibilidad pa explora e sector di turismo na Aruba. Cu establecimento di Aruba Tourist Commission, consistiendo di diferente comerciante local, a percura pa un plan pa expansion di infrastructura pa por acomoda e necesidad di e bishitante. Den cara di adversidad, Aruba a cambia su enfoke pa turismo, resultando den desaroyonan y proyectonan importante.
Na aña 1953 Aruba Tourist Commission a cambia di maneho y a sigui bou di nomber di Aruba Tourism Bureau. Aki ta caminda cu a conoce gran baluartenan den historia di e industria di turismo
caminda cu Aruba por a conta cu un sector turistico evoluciona, caminda a percura pa reforsa economia local y fomenta intercambio cultural. Aruba Tourism Bureau a conta cu un temporada entre aña 1953 te cu 1985, danki na maneho di directornan Michael Kuiperi, sigui pa Odulio Bertrando ‘Beti’ Arends y finalmente Roderick ‘Rory’ Arends. Na aña 1985, Aruba Tourism Bureau
a hiba un transformacion y a bira Aruba Tourism Authority, bou di guia di Remigio Wever, Jan van Nes y Myrna Jansen-Feliciano, kendenan a percura pa un maneho di turismo duradero durante
temporada stabiel y durante temporada di desafio.<ref>https://awemainta.com/wp-content/uploads/2024/02/AM240221.pdf Ta rindi honor na tur ex-director di Aruba
Tourism Bureau y Aruba Tourism Authority], Awemainta (21 di februari 2024) </ref>
* Ronella Croes, CEO di ATA desde 2010?
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo= }}
{{References}}
}}
---------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''AIOF''' (Aruba Investment and Development Fund) ta un fondo nacional di inversion y desaroyo di Aruba, cu tin como meta pa crea un mecanismo permanente pa financia proyectonan strategico cu ta contribui na crecemento economico, diversificacion economico y progreso social di Aruba na largo plaso.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20260620.pdf Parlamento lo trata prome Fondo di Inversion y Desaroyo di Aruba otro siman], BDA (20 di juni 2026)</ref>
AIOF ta un iniciativa cu gobierno AVPFUTURO ta considera como un di e pilarnan
principal di su programa di gobernacion. E fondo nacional di inversion y desaroyo tin como meta pa crea un mecanismo permanente pa financia proyectonan strategico cu ta contribui na crecemento economico, diversificacion economico y progreso social di Aruba na largo plaso.
Prome cu e tratamento publico den Parlamento, gobierno a contesta un total di 229 pregunta presenta door di miembronan di Parlamento tocante e proyecto di ley ''Landsverordening Algemeen Investerings- en Ontwikkelingsfonds''.
E idea pa crea un fondo nacional di inversion no ta nobo.
Desde cu gobierno AVP-FUTURO a drenta gobierno na maart 2025, e coalicion a identifica e creacion di un fondo di inversion como un prioridad. Durante e preparacion di presupuesto nacional pa 2026, gobierno a reserva Afl. 50 miyon como inversion inicial pa pone e fondo traha unabes cu Parlamento aproba e ley.
Segun e propuesta, AIOF lo enfoca riba inversionnan den varios sector considera esencial pa desaroyo sostenibel di Aruba. Entre e areanan cu tin prioridad tin enseñansa, innovacion, energia renovable,
resiliencia climatico, gobierno digital, vivienda sostenibel, infrastructura y desaroyo di sectornan economico nobo.
{{Appendix}}
Despues di un debate extenso dia 23? di juni 2026 den Parlamento di Aruba, un mayoria minimo den Parlamento (11 voto na fabor y 9 contra) a aproba e Landsverordening Algemeen Investeringsen Ontwikkelingsfonds (AIOF), un ley cu ta crea Aruba su prome Fondo General di Inversion y Desaroyo. Segun gobierno, e fondo lo forma un herment financiero permanente pa permiti planificacion y financiamento di inversionnan publico riba un base multianual. <ref>https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20260626.pdf</ref>
Otro elemento cu gobierno a pone enfasis riba dje ta e evaluacion independiente cu e ley
ta prescribi. Despues di cinco aña cu e drenta na vigor, un comision di experto lo evalua
e efectividad di AIOF y entrega un rapport na Parlamento y CAft.
Maneho di AIOF lo cay bao di responsabilidad comparti di Minister di Asuntonan
General y Minister di Finanzas. E fondo lo tin su propio presupuesto, cu lo ta separa di Presupuesto di Pais Aruba.
Arends-Reyes a splica cu e beneficio mas grandi di AIOF ta cu recurso destina pa inversion lo keda separa di gastonan regular di gobierno.
Gobierno AVP-FUTURO a anuncia oficialmente diaranson atardi, cu Aruba awor tin su propio Fondo General di Inversion y Desaroyo (AIOF). Un total di 11 parlamentario a vota pa e ley pasa. Segun Minister di Finansa, Geoffrey Wever, e fondo aki lo yuda financia proyectonan importante cu ta contribui na bienestar y desaroyo di Aruba a largo plaso.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/37860 Wever: Fondo di inversion AIOF awor ta realidad pa financia proyectonan importante], 24 di juni 2026</ref>
[[:Kategoria:Sociedad]]
------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Afroarubano''' of '''Afrorubiano''' ta Arubianonan di ascendencia predominantemente Africano. Afro-Arubano ta un grupo etnico minoritario na Aruba, representando 15% di e poblacion di Aruba.[1] Hopi Afro-Arubano ta biba den e di dos ciudad mas grandi di Aruba, San Nicolaas, situa na e punta zuid di e isla.[2]
Miéntras ku Aruba tabatin afrikanonan sklabisá,[3] nan tabata den kantidatnan mas chikitu ya ku e isla tabatin masha tiki plantashon basá riba katibu debí na su tera malu i klima seku.[4] Mayoria di Afro-Arubanonan awendia ta bini di islanan i nashonnan den Karibe serkano manera Sint Maarten, Repúblika Dominikana, Sürnam, Guyana, Haiti, Jamaica, Trinidad i Tobago, Grenada, Curaçao, Saba, Sint Eustatius, e Antia Menor i Sur Amérika.[5]
== Historia ==
{{Wak articulo|Mira tambe: [[Historia di Aruba]]|pr=}}
Afro-Arubanonan a yega Aruba den tres ola.<ref>{{Cite web |last=Redactie |date=2023-08-03 |title='African influence clearly visible on Aruba' {{!}} Caribbean Network |url=https://caribbeannetwork.ntr.nl/2023/08/03/african-influence-clearly-visible-on-aruba/ |access-date=2024-12-27 |website=caribbeannetwork.ntr.nl |language=en-US}}</ref>
Durante e era kolonial, afrikanonan sklabisá tabata wòrdu transportá pa Aruba dor di kolonistanan hulandes,<ref>{{cite web | url=https://www.myscience.org/en/news/wire/history_of_slavery_on_aruba_and_st_eustasius_online-2023-ru | title=History of slavery on Aruba and St. Eustasius online | date=29 June 2023 }}</ref> ounke no na gran kantidat ya ku e hulandesnan (i promé ku nan, e spañónan) tabata konsiderá Aruba muchu seku pa plantashonnan na gran eskala.[8] Papiamentu, e idioma komun awor di e islanan ABC,<ref>{{Cite web |title=Language and education on the ABC islands |url=https://www.researchgate.net/publication/300471435}}</ref><ref>{{Cite web |title=Papiamentu |url=https://www.hawaii.edu/satocenter/langnet/definitions/papiamentu.html#:~:text=Papiamentu%20probably%20emerged%20from%20the,spread%20to%20Bonaire%20and%20Aruba. |access-date=2025-06-02 |website=www.hawaii.edu}}</ref> ta data di por lo ménos 300 aña i ta basá predominantemente riba strukturanan lingwístiko afro-portugues kombiná ku vokabulario i influensianan di idiomanan spañó, wèst afrikano, hulandes, ingles i idiomanan amerindio.<ref>{{cite web|url=http://www.smithsonianmag.com/travel/destination-hunter/north-america/caribbean-atlantic/aruba/aruba-history-heritage.html |title=Aruba – History and Heritage |publisher=[[Smithsonian Institution]] |access-date=2013-06-20}}</ref><ref>{{Citation |title=Aruba |date=2025-03-25 |work=The World Factbook |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/aruba/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250330035846/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/aruba/ |url-status=dead |archive-date=March 30, 2025 |access-date=2025-03-30 |publisher=Central Intelligence Agency |language=en}}</ref> Papiamentu a yega Aruba for di Kòrsou. Promé ku siglo 20, mayoria di e Arubianonan pretu probablemente a yega liber òf sklabisá for di Kòrsou òf for di Afrika via Kòrsou, òf desendiente di migrantenan anterior for di Kòrsou, ku histórikamente tabata un di e hafnan di komersio di katibu hulandes mas grandi den Karibe.[13]
Migrashon na eskala chikí for di Kòrsou, i for di otro islanan den Karibe, pa Aruba a sigui despues di emansipashon. Katibunan no a forma un kultura Afro Karibense separá i despues di emansipashon na 1863, katibunan anterior a integrá den e sosiedat liber rápidamente (Alofs 2003a.
Durante henter [[siglo 20|siglo binti]], hopi imigrante for di Antias Britániko (esta for di Trinidad i Grenada), Sint Maarten, Saba, Sint Eustatius, i otro islanan a establesé nan mes na [[San Nicolas]], esta pa traha den e industria petrolero di Aruba. Hopi a trese nan idioma krioyo i dialektonan ingles lokal pa e cuidad,[14] desaroyando despues den loke awe ta konosí komo Ingles di San Nicolaas (tambe konosí lokalmente komo Ingles di Bush, Ingles Sani, Ingles We, Papiamentu di Pueblo etc.).[15][16][17][18][19]
Den siglo 21, mayoria di e imigrantenan di descendiente Afrikano mas recien pa Aruba ta bini di un entrada nobo di migrantenan laboral Haitiano, Surinameño, Kurasoleño i Dominikano.[20]
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Historia di Aruba]]
-----
Afrorubiano ta residentenan di Aruba cu ta rastrea nan ascendencia te na Africa sub-Sahariano, primordialmente pa medio di e descendientenan di hendenan esclavo treci pa colonizadornan Hulandes den siglo 17 y despues imigrantenan di otro islanan di Caribe. Contrario na hopi teritorio Caribense, Aruba su economia tabata carece di plantacionnan na gran escala, resultando den un poblacion esclaviza relativamente chikito cu nunca a surpasa 21% di e total di habitantenan, cu esclavitud aboli na 1863, liberando apenas 496 individuo. Esaki a kondusí na e desaroyo di un kultura di kampesino distinto bou di Afro-Arubanonan liberá, sentra riba agrikultura na eskala chikí, peska i migrashon laboral di temporada, miéntras ku meskla ku poblashonnan indígena di Caquetio i Oropeo a krea un núkleo Mestizo-Krioyo mesklá ku ta definí gran parti di e komposishon étniko di Aruba.[1][2]
Den siglo 20, e deskubrimentu di zeta den añanan 1920 a atraé olanan signifikante di trahadónan afro-karibense di paisnan manera Trinidad, Barbados, Jamaica i Haiti, ku a yena funshonnan den e refinerianan i gradualmente a elevá nan status sosioekonómiko riba e poblashon tradishonal pa mitar di siglo. E migrantenan aki, huntu ku imigrashon kontinuo mará na e kambio pa turismo despues di 1985, a enrikesé e sosiedat pluralista di Aruba, ku awor ta konsistí di mas ku 40 nashonalidat, ounke tenshonnan étniko de bes en kuando ta surgi entre residentenan establesé pa hopi tempu i yegadanan mas nobo, inkluyendo gruponan afro-karibense di stereotipo relashoná ku kriminalidat. Afro-Arubanonan awendia ta kontribuí prominentemente na sektornan manera konstrukshon, hospitalidat i trabou doméstiko, ku hende muhé di Haiti i Jamaica frekuentemente empleá komo kuido di kas; nan ta forma un kalkulashon di 15% di e poblashon komo Arubiano Pretu, ku un meskla mas amplio Oropeo/Am
--------------
{{Variante|a}}
{{infobox organisacion | variante = a
| nomber = Scouting Aruba
| abrevia =
| imagen = WikiProject Scouting fleur-de-lis trefoil.svg
| funda = April 23, 2000.
| pais = {{ABW}}
| sede =
| afilia =
| presidente =
| tipo =
| obhetivo = desaroyo di
| lema = ''Wees paraat''
| cantidad_miembro =
| koepel =
| europeo =
| internacional = Interamerican Region of the World Organisation of the Scout Movement
| website = https://www.facebook.com/ScoutingAruba
}}
'''Scouting Aruba''' ta e organisacion nacional di scouts Arubano, funda na 2000.
== Historia ==
E ta comparti un historia comun cu e otro Antiyanan Hulandes te na e separacion politico di e isla for di Hulanda. Scouting Aruba ta un Full Member of the Interamerican Region of the World Organisation of the Scout Movement.
Scouting Aruba ta consisti di 13 grupo, dividi den 3 distrito. Tin un grupo di Scout pa hende ku limitashon mental i físiko. Scouting Aruba tin 456 miembro te ku 2021.[1]
Scoutnan na Aruba ta participa den hopi campamento den Caribe, hopi biaha nan ta biaha cu boto pa campa riba islanan den cercania hunto cu Scoutnan di paisnan bisiña.
Riba 27 di febrüari 2016, World Scout Committee a rekonosé Scouting Aruba komo e Organisashon Nashonal di Scout di Aruba i a otorgá esaki Miembresia Kompleto di WOSM ku derecho di voto.[2] E sertifikado di miembresia a wòrdu presentá na e organisashon den e di 41 Konferensia Mundial di Scout, ku a wòrdu kondusí na Baku di Azerbaijan na 2017.
Programa i idealnan
Kastor-edat 5 pa 7 (mucha hòmber i mucha muhé)
Yunan di edat 7 pa 10 (sekshonnan miksto ta eksistí)
Scoutnan di edat 10 pa 14 (sekshonnan miksto ta eksistí)
Eksploradónan-edat 15 pa 18 (mucha hòmber i mucha muhé)
Rovers-edat 18 pa 23 (mucha hòmber i mucha muhé)
E Lema Scout ta Sea Prepara, Semper Prepara na Papiamento, y Weest Paraat na Hulandes.
E emblema di Scouting Aruba ta consisti di simbolonan di Scouting y colornan cu ta coresponde cu e bandera di Aruba. E dos streanan di sinku punto ta wòrdu kita for di e Fleur-de-lis i pone riba otro. E logo ta diseñá pa Sr. Juan Martijn.[3]
-----------------
{{Variante|a}}
{{infobox organisacion | variante = a
| nomber = Scouting Aruba
| abrevia =
| imagen = WikiProject Scouting fleur-de-lis trefoil.svg
| funda = April 23, 2000.
| pais = {{ABW}}
| sede =
| afilia =
| presidente =
| tipo =
| obhetivo = desaroyo di
| lema = ''Wees paraat''
| cantidad_miembro =
| koepel =
| europeo =
| internacional = Interamerican Region of the World Organisation of the Scout Movement
| website = https://www.facebook.com/ScoutingAruba
}}
'''Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen''' (Asosiashon di Guia, PNA) ta un organisashon nashonal di guia den [[Karibe Hulandes]].
== Historia ==
E prome guianan riba Curaçao a cuminsa na Mei 1930 bao di e bandera di Dutch Girl Guides Guild. Esaki pronto a bira e Gremio di Guides di Niernan Hulandes Curaçao. E kantidat di miembronan a krese den transkurso di añanan ku sosten di NPG. Na 1967, NPG a entrega un peticion na Region di Hemisferio Occidental di WAGGGS encuanto si por establece un colaboracion cu Dutch Girl Guides Guild Curaçao pa asina logra un miho alineacion cu e organisacion su ubicacion geografico. Gremio Scout Hulandes Curaçao a bira un organisacion independiente na aña 1972. Cinco aña despues, e organisacion su nomber a wordo cambia pa Gremio Scout di Antiyas Hulandes. E Girl Scouts i Guides a plama den henter e isla. Desde mei 1993, tin un seccion pa muchanan di 4 pa 6 aña, esta e Elvitas. Esaki tabata na honor di Sra. Norma Elisabeth-Galaraga, kende tabata e prome Guia riba e isla pa tuma e Promesa. Na aña 1995 a kuminsá un sírkulo pre-Brown i un sírkulo di Brownie na isla di Boneiru, tambe bou di organisashon di Girl Scout Guild di Antia Hulandes. Durante e di 35 konferensha di WAGGGS na Hong Kong na 2014, e organisashon a risibí su nòmber aktual, Asosiashon di Guia PNA. E organisashon aktualmente tin 11 grupo (10 riba Kòrsou, 1 riba Boneiru) ku un total di 220 miembro na 2017. E Asosiashon di Guia PNA ta miembro di Asosiashon Mundial di Girl Guides i Girl Scouts. E organisashon tambe ta afiliá na e Vilashon Karibense pa Guia.<ref>https://nl.scoutwiki.org/Asosiashon_di_Guia_PNA </ref>
----
en.wiki:
'''Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen''' (PNA, Asosiashon di Guia di Mucha muhé di Antia Hulandes) ta e organisashon nashonal di Guia di Antia Hulandes anterior. E ta sirbi 461 miembro (te ku 2003). Fundá na 1930, e organisashon pa mucha muhé so a bira un miembro asosiá di e Asosiashon Mundial di Guia di Mucha Muhé i Scout Muhé na 1978 i miembro kompletu na 1981.
E ta sirbi 461 miembro den 11 grupo di Guia, 10 grupo di Guia na Kòrsou, 1 na Boneiru, niun na Sint Maarten, Saba i Sint Eustatius.<ref name="PNA">{{cite web |url=http://pnagirls.tripod.com/ |title=Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen |publisher=Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen |accessdate=2010-08-05 |archive-date=2019-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190119111111/http://pnagirls.tripod.com/ |url-status=dead }}</ref>
[[File:Collectie NMvWereldculturen, TM-10021662, Repronegatief 'Een groep padvindsters', fotograaf niet bekend, 1947.jpg|right|thumb|Girl Scouts na Corsou, 1947]]
==Programa i idealnan ==
E asosiashon ta dividí den kuater sekshon segun edat;[1]
Elvita - di edat 4 pa 7
Kabouter - edatnan di 8 pa 10 aña
Guia Menor - edatnan di 11 pa 14
Mayor di Guia - di 15 pa 18 aña
E Lema di Girl Scout ta Sea Prepara, Sea Preparado na Papiamento, y Weest Paraat na Hulandes.
E badge di e Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen ta basa riba e badge di ex organisacion di Girl Scouts Hulandes, Het Nederlands Padvindsters Gilde. E badge ta konsistí di un strea di dies punto pa e dies liñanan den e lei di Girl Scouts riba un Trefoil pa Girl Scouting/Guide.
Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen ta comparti nan sede cu Scouting Antiano y otro ex organisacionnan hubenil di Antiyas Hulandes.
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Karibe Hulandes]]
------------------
{{Databox}}
'''Proteccion di consumidor''' ta referi na e totalidad di esfuerso y medida destina pa proteha hende den nan rol como [[consumidor]] di producto of servicio. E ta inclui legislacion y hurisprudencia (ley di consumidor) y tambe funcionnan delega pa gobierno na organisacionnan di consumidor (e movemento di consumido). E meta di proteccion di consumidor ta pa garantisa e calidad di producto y servicio, pa preveni consumidornan di sufri daño fisico, psicologico of economico door di e producto of servicionan cu nan ta consumi, y pa optene reparacion y compensacion pa daño unabes sufri como resultado di consumo.
== Ley di consumidor ==
Legislacion di consumidor ta encera tur ley y regulacion crea pa proteccion di consumidor. Specificamente, ley di consumidor tin como meta “pa proteha e consumido den su relacion cu e productor-bendedo pa asina restaura e balansa economico y legal entre nan dos.”<ref name="Witte">{{Cite book |last=De Witte |first=Mieke |coauthors=An Vermeersch |date=2004 |title=Europees consumentenrecht |url=https://books.google.com/books?id=xHWDsYbbr78C&pg=PA13 |location=Antwerpen |publisher=Maklu |page=13 |isbn=9789062159611 |accessdate=11 juni 2018|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230618075706/https://books.google.com/books?id=xHWDsYbbr78C&pg=PA13|archiefdatum=2023-06-18}}</ref> El a wordo desaroya pa mehora e posicion huridico di consumidornan verso productornan ora esaki a resulta necesario den e di dos mita di [[siglo 20|siglo binti]] cu e ascenso di e sociedad consumido. Derecho di consumidor ta pues un ramo di ley relativamente nobo, cu tin biaha no ta ni wordo reconoce como un ramo di ley separa. Pesey e ta un amalgama di reglanan cu por wordo clasifica den e dominio priva, publico y criminal.<ref name="Witte"/>
=== Aruba ===
Minister di Finansa, Asunto Economico y Sector Primario, mr. Geoffrey Wever ta anuncia cu riba Dia Internacional di Consumidor 15 di maart 2026 e “Landsverordening bestuursrechterlijke handhaving consumentenbescherming” lo drenta na vigor. E ley aki lo fortifica di manera significativo e proteccion di consumidor y ta duna Aruba Fair Trade Authority (AFTA) un rol importante den supervision y aplicacion di e ley pa proteha derechonan di consumidor.<ref>[https://24ora.com/awe-ley-di-consumidor-ta-drenta-na-vigor-na-aruba/ Awe Ley di Consumidor ta drenta na vigor na Aruba], [[24ora]] (15 di maart 2026)</ref>
Proteccion di consumidor ta un pilar importante di e maneho economico di Gabinete AVP- FUTURO. Manera palabra den Programa di Gobernacion 2025- 2028 riba pagina 34 “lo introduci e ley di proteccion di consumidor pa proteha e consumidor y crea un mercado mas transparente y husto. Lo presenta e ley aki na Parlamento y implementa door di Aruba Fair Trade Authority”. Despues cu Parlamento a trata y aproba e ley (''Landsverordening bestuursrechtelijke handhaving consumentenbescherming'') riba 18 di juni 2025,<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/aruba/31326-wetgeving-bescherming-consumenten-aangenomen Wetgeving bescherming consumenten aangenomen], [[Antilliaans Dagblad]] (24 di juni 2025)</ref> via un decreto nacional di 27 di februari 2026, e ley di proteccion di consumidor lo drenta na vigor riba 15 di maart 2026, riba Dia Internacional di Consumidor.
* Aruba Fair Trade Authority (AFTA)<ref>[[Dick Drayer]], [https://www.aruba.nu/nieuws/consument/83940/aruba-zet-grote-stap-met-consumentenbescherming Aruba zet grote stap met consumentenbescherming], aruba.nu (24 di december 2025)</ref>
=== Corsou ===
Ley di consumidor na [[Kòrsou|Corsou]] ta wordo influencia door di tanto legislacion local komo derecho hulandes, ku ta konta pa Kòrsou como pais konstituyente denter di Reino. Derechonan di consumidor na Corsou ta wòrdu protehá dor di un kombinashon di regulashonnan lokal, regulashonnan hulandes, i kuadro internashonal.<ref>https://www.lawgratis.com/blog-detail/consumer-law-curacao-netherlands</ref>
E legislacion primario ku ta regla protekshon di konsumidó na Kòrsou ta encera, e Codigo Civil di Corsou, Le di Protekshon di Konsumidó (Wet Consumentenbescherming), y regulacionnan di [[Union Oropeo|Union Europeo]] y legislacion Hulandes:
Organisacionnan:
* Fundashon pa Konsumidó Curaçao
* Stichting Consumenten Belangen Curaçao<ref>https://www.curacao.nu/nieuws/nieuws-van-bonaire-curacao/41127/oprichting-stichting-consumenten-belangen-curacao</ref>
=== Hulanda ===
E Ley di Implementashon riba e Modernisashon di e Direktiva di Protekshon di Konsumidó, ku ta prohibí, entre otro kosnan, e publiká òf tin post di revishonnan falso riba internèt, a drenta na vigor dia 28 di mei 2022. E ley a cambia Buki 6 di e Kódigo Sivil, e Lei di Enforsamentu di Protekshon di Konsumidó i e ley di Preis[3][4][6][6]
=== Merca ===
Na [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] un variedad di ley tanto na nivel federal como estatal cu ta regula asuntonan di consumidor for di cuminsamentu di siglo 20. Entre nan ta e Ley Federal di Kuminda, Remedi i Kosmetika, Lei di Práktikanan di Kobransa di Debe Hustu, e Lei di Raportahe di Krédito Hustu, Lei di Bèrdat den Prestamo, Lei di Fakturashon di Krédito Hustu, i e Lei di Gramm–Leach–Bliley. Leinan federal di protekshon di konsumidó ta wòrdu enforsá prinsipalmente dor di e Komishon Federal di Komersio, e Ofisina di Protekshon Finansiero di Konsumidó, e Atministrashon di Kuminda i Remedi, i e Departamentu di Hustisia di Merca.
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Economia]]
[[:Kategoria:Sociedad]]
Protekshon di konsumidó ta referí na e totalidat di medidanan, politika i institushonnan destina pa protehá hende den nan rol komo konsumidó di produkto òf servisio. Esaki ta inkluí legislashon i hurisprudensia (ley di konsumidó), asina tambe aktividatnan di gobièrnu i organisashonnan di konsumidó ku ta defendé interes di publiko.
E meta di protekshon di konsumidó ta pa:
garantisá kalidat i seguridat di produktonan i servisionan
prevení ku konsumidónan sufri daño físiko, sikológiko òf ekonómiko
promovê transparensia den merkado
asegurá posibilidat di reparashon òf kompensashon ora daño a sosodé
Protekshon di konsumidó ta konsiderá un elemento importante den politika ekonómiko i regulashon di merkado.
Derecho di konsumidó
Derecho di konsumidó ta e ramo di ley ku ta trata relashonnan entre konsumidónan i produsentenan òf bendedónan. Legislashon di konsumidó ta intenta reduci e desequilibrio ku por eksistí entre e dos parti, pasobra produsentenan generalmente tin mas informashon i poder ekonómiko ku konsumidónan.<ref>[1]</ref>
Derecho di konsumidó a desaroyá principalmente den segunda mitar di siglo binti, den paralelo ku e ekspanshon di e llamada sociedad di konsumidó. E rama aki di ley ta relativamente nobo i, den hopi sistema hurídiko, e ta forma un kombinashon di regla di:
derecho privá (kontraktnan i responsabilidat)
derecho públiko (regulashon di merkado)
derecho penal (sanksion kontra fraude òf praktikanan ilegal)
Instrumentonan di protekshon
Medidanan di protekshon di konsumidó por inkluí, entre otro kosnan:
regulashon riba seguridat di produktonan
obligashon pa informashon klaro i etiketahe
protekshon kontra publicidat engañoso
regla riba garantia i devolushon di produktonan
supervison di merkado dor di autoridatnan públiko
Ademas, organisashonnan di konsumidó por asistí publiko ku informashon, konseho i representashon den konfliktonan ku empresanan.
Protekshon di konsumidó segun pais
Aruba
Na Aruba, protekshon di konsumidó ta wòrdu fortifiká ku introdukshon di legislashon spesífiko. Parlamento di Aruba a aproba e Landsverordening bestuursrechtelijke handhaving consumentenbescherming riba 18 di juni 2025.<ref>[3]</ref>
Via un decreto nasional di 27 di februari 2026, e ley aki lo drenta na vigor riba 15 di maart 2026, coincidiendo ku Dia Internashonal di Konsumidó. E ley ta duna e Aruba Fair Trade Authority (AFTA) un rol importante den supervision i enforsamentu di derechonan di konsumidó.<ref>[2]</ref>
E introdukshon di e ley tabata parti di e Programa di Gobernashon 2025–2028, ku a enfatisá kreashon di un merkado mas transparente i hustu.
Kòrsou
Na Kòrsou, protekshon di konsumidó ta basa riba un kombinashon di legislashon lokal i influensia di derecho hulandes. Komo pais konstituyente den Reino di Hulanda, hopi prinsipionan di derecho di konsumidó hulandes tin influensia riba e sistema legal di Kòrsou.<ref>[5]</ref>
Regulashonnan relevante por inkluí:
Kódigo Sivil di Kòrsou
legislashon lokal tokante protekshon di konsumidó
influensia di norma internashonal i europeano
Organisashonnan lokal ku ta defendé interes di konsumidó ta inkluí:
Fundashon pa Konsumidó Curaçao
Stichting Consumenten Belangen Curaçao<ref>[6]</ref>
Hulanda
Na Hulanda, derechonan di konsumidó ta fortemente influensiá dor di legislashon di Union Europeo. Un ehèmpel reciente ta e Wet implementatie modernisering consumentenbescherming, ku a drenta na vigor dia 28 di mei 2022.
E ley aki a introducí, entre otro kosnan:
prohibishon di revishonnan falso riba internet
regla mas estrikto pa transparensia di prijs
mas protekshon kontra praktikanan komersial engañoso
E legislashon aki a modifica, entre otro, Buki 6 di e Kódigo Sivil hulandes i e ley di enforsamentu di protekshon di konsumidó.<ref>[3]</ref>
Estados Unidos
Na Estados Unidos, protekshon di konsumidó ta regula dor di un gran kantidat di ley federal i estatal. Entre e mas konosí tin:
Federal Food, Drug, and Cosmetic Act
Fair Debt Collection Practices Act
Fair Credit Reporting Act
Truth in Lending Act
Fair Credit Billing Act
Gramm–Leach–Bliley Act
Enforsamentu di e leyinan aki ta wòrdu realisá prinsipalmente dor institushonnan manera:
Federal Trade Commission (FTC)
Consumer Financial Protection Bureau (CFPB)
Food and Drug Administration (FDA)
Department of Justice (DOJ)
Mira tambe
Konsumidó
Derecho di konsumidó
------------------
{{infobox persona | variante = c
| nomber = René van Nie
| nomber completo = René Gerrit Anton van Nie
| fecha nacemento= [[1 di yanüari|1 di januari]] [[1939]]
| luga nacemento = {{NLD}}
| fecha fayecimento= [[23 di mei]] [[2017]]
| luga fayecimento = {{ABW}}
| causa morto = paro cardiaco
| residencia =
| alma mater =
| ofishi = cineasta, director di cine, periodista, escritor
| periodo activo =
| conoci pa = ''Kind van de Zon'' (1975)
| lenga literario = Hulandes
| website =
}}
{{DEFAULTSORT:Nie, René van}}
[[:Kategoria:Direktor di sine]]
[[:Kategoria:Eskritor]]
[[:Kategoria:Hulanda]]
[[:Kategoria:Aruba]]
-------------------
== Cas floria ==
titel van dit verslag is "Het erfgoed en de betekenis van de versierde <<"Cunucuhuizen op Aruba">>. Dit rapport is toegevoegd aan de bestaande nationale erfgoedcollectie, maar er zullen brochures beschikbaar zijn voor openbaar gebruik. Studenten hebben toegang om ze te gebruiken voor schoolpresentaties of spreekbeurten.
Dit rapport is gemaakt door Romy van Vuren, een stagiair van de Universiteit van Utrecht, onder begeleiding van mevrouw Webb-Kock. Dit rapport bevat gedetailleerde informatie over de betekenis van de symbolen op de versierde huizen op Aruba, de namen van de siermetselaar gespecialiseerd in deze techniek, geschiedenis en architectuur van Aruba. Het bevat ook een lijst van de versierde huizen op Aruba.
Er zijn meer dan 200 prachtig versierde huizen met een verscheidenheid aan symbolen zoals: gordijnfiguur, ster, bloem, vogelbek en halvemaan enz. De term voor deze versierde huizen is "bloemrijke huizen" of "versierde huizen".
Meer informatie vindt u in deze flyer en bij de Departamento Arubiana.
Zie ook:
• boek Bouwen op de Wind
Cas Floria of Cas decora zijn zeer bijzondere versierde huizen op Aruba, die mogelijk alleen op Aruba voorkomen.
Het is een unieke bouwstijl die dateert van rond het einde van de 19e tot het begin van de 20ste eeuw. Decoraties werden gemaakt met een extra pleisterlaag en later van cement.
Versierde gevellijsten met symbolen die mogelijk afkomstig zijn van indianen. Deze verklaring is onwaarschijnlijk. De symbolen werden puur ter decoratie aangebracht op de woning, sommige symbolen hebben een betekenis.
1920 - Cas floriá a cuminsa na Aruba, esta e adorno bunita di figura di cortina, strea, flor, pico di parha, medio luna, etc. na rand di heut ofna skina di cas. E promé cas cu a haña e adorno aki tabata di Bernardo Eman Croes na Pos Chikito. Dos Metsla di Noord, Julian (Janchi) Christiaans y Goy Semeleer a tmha e cas aki na aña 1920 y a duné e adorno di flor bou di heut y di clos pilar na e skinanan. Pesey na e casnan na Pos Chikito y Sabana Basora tin masha hopi. Por tin mas o menos 200 pa 300 cas na Aruba y e floriamento aki te na aña 1944. Janchi Christiaans tabata un discipulo di su tata Hose Christiaans y di famia Donati. Famia Donati a dorna hopi cas figurci di cortina, directamente cu man y sin usa patronchi, manera Janchi Christiians despues tabata usci. Awor tin cdgun cas cu ta wordu trahá, estilo Arubicmo cu tambe ta usa e floriamento aki pa mentené nos cultura.
--------
[[File:Caribbean maritime boundaries map.svg|thumb|Mapa di e frontera maritimo di [[Karibe Hulandes|Caribe Hulandes]].]]
E '''frontera Reino Hulandes-Fransia''' ta referi na e fronteranan entre [[Reino Hulandes]] y [[Fransia]] den nan respectivo teritorionan den [[Laman Karibe|Lama Caribe]]. Esaki ta trata di fronteranan di tera y maritimo entre [[Sint Maarten]] y Fransia ([[Sint Maarten (Fransia)|Saint Martin]]); Sint Eustatius y Fransia, y entre Saba y Fransia.
== Historia ==
Reino Hulandes tin un frontera ku Fransia riba e isla di Sint Maarten, tabatin un frontera ku Fransia na Suramérika entre 1815 i 1975 – promé ku independensia di Sürnam – i tabatin un frontera ku Fransia na Europa entre 1815 i 1830/39 – promé ku independensia di Bélgika.
Aunke Hulanda tin frontera solamente cu Belgica y Alemania na Europa, Reino Hulandes tambe ta comparti un frontera cu Francia.
E frontera aki ta pasa dor di e isla di Sint Maarten, un di e tres Islanan di Biento (SSS). Na 1648, Fransia i Repúblika Hulandes a bai di akuerdo pa dividí Sint Maarten den un porshon franses i un porshon hulandes, loke a keda formalisá den e Tratado di Concordia. E tratado aki a stipulá ku e parti sùit di e isla tabata pertenesé na Hulanda i e parti nort na Fransia. E tratado a inkluí akuerdonan riba un zona ekonómiko, asistensia mutuo den kaso di atakenan, i un presensia militar riba e isla.[8] Sinembargo, e Tratado di Concordia no ta menciona of establece un frontera. Sinembargo, áreanan importante (na e tempu ei) ta dividí.[9]
Apesar di e Tratado di Concordia, Sint Maarten lo a cambia di man varios biaha mas. Entre 1648 i 1816, e porshon hulandes lo a wòrdu okupá pa periodonan kòrtiku tres biaha mas pa e inglesnan i kuater biaha pa e fransesnan.[8]
Despues ku Bélgika a haña independensia (1830/1839), Reino Hulandes a pèrdè su frontera ku Fransia na Europa. Despues ku e relashonnan entre Hulanda i Fransia a keda normalisá na 1839, e dos paisnan a negoshá un tratado nobo, e Konvenshon Franco-Hulandes di 1839. E tratado aki lo a reafirmá algun provishon di e Tratado di Konkordia, komo ku e vershonnan original di e Tratado di Konkordia a bai pèrdí.[10]
== Sint Maarten ==
E frontera nashonal na Sint Maarten ta un frontera habrí, ounke e área no ta forma parti di e Zona di Schengen. Reino Hulandes y Republica Frances ta mantene nan mesun control na frontera ora un hende yega e isla. Pa garantisá konfidensialidat mutuo di e kòntròlnan di frontera aki, duana hulandes ta permití pa patruyá awanan franses i duana franses ta permití pa patruyá awanan hulandes. Sinembargo, e servisionan respektivo no ta permití pa tuma akshon den awanan di otro. Si wardakosta hulandes opservá algu den awanan franses rònt di Saint-Martin, e mester alertá outoridatnan franses, i vise vèrsa.
Pa haci posibel control di pasaheronan aereo cu ta drenta, Reino Hulandes y Republica Frances a cera e tratado di control di frontera na aeropuertonan di Sint Maarten na 1994. E tratado aki no a drenta na vigor te na 2007, ya cu e Estadonan General Hulandes prome a spera un posicion cla di e Estadonan di Antiyas Hulandes.
Na 2016, e Tratado entre Gobièrnu di Reino Hulandes i Gobièrnu di Repúblika Franses tokante delimitashon marítimo den Karibe a keda konkluí, ku ta regulá e fronteranan marítimo hulandes-franses rònt di Sint Maarten, Saba, i Sint Eustatius.[11]
Na 2023, 207 aña despues di e tratado di 1816, e frontera di tera a wòrdu establesé sin ambiguidat den e Tratado entre e Gobièrnu di Reino Hulandes i e Gobièrnu di e Repúblika Franses tokante e demarkashon di frontera entre e Reino di Hulanda (Sint Maarten) i e Repúblika Franses (Saint-Martin)[12] ku awor ta definí definitivamente e tereno tambe rant. E tratado aki a sigui un disputa riba e frontera rònt di e pueblo di Oyster Pond[13] ku a kondusí na un disputa entre Hulanda i Fransia na 2016.[14] Sinembargo e tratado aki ainda no a drenta na vigor.
Algun di e fronteranan aki ta wòrdu establesé dor di tratadonan, pero no ta tur frontera marítimo den Karibe ta wòrdu establesé ofisialmente.
nl.wiki: Rijksgrens van Nederland
== Mira tambe ==
* [[Awanan teritorial]]
* [[Zona continuo]]
* [[Zona economico exclusivo]]
* [[Tratado di Frontera Reino Hulandes-Venezuela]]
[[:Kategoria:Geografia]]
[[:Kategoria:Karibe Hulandes]]
[[:Kategoria:Reino Hulandes]]
E pais autonomo di Sint Maarten tin, banda di un zona continuo chikito, solamente awanan teritorial, sin un EEZ propio.
E frontera marítimo entre Sint Maarten y e parti franses di e isla a wordo estableci door di un tratado entre Reino Hulandes y Fransia, firmá dia [[6 di aprel|6 di april]] [[2016]]. E tratado aki a drenta na vigor dia 1 di april 2017.
--------
=== Maneho ===
E maneho di e zonanan EEZ di Caribe Hulandes ta den man di Reino Hulandes, pero e derecho pa uza nan recurso marino ta comparti. Segun ''Rijkswet instelling exclusieve economische zone'' (Ley di Reino institucion zona exclusivo economico) di 2010, Hulanda (gobierno di Reino) tin e autoridad pa:
* proteha y maneha e ambiente marino;
* controla pesca, mineral y hidrocarburo den fondo marino;
* comparti y firma acuerdonan internacional referente e EEZ.
Pa e seis islanan mes e ley ta duna:
* derecho pa uza e recurso natural pa desaroyo di [[turismo]], investigacion y energia renovabel (por ehempel parke di biento of solar den lama);
* maneho di pesca den e awa teritorial (12 miya nautico rond di e isla);
* un rol consultativo den maneho di sostenibilidad di Reino.
E situacion aki ta un refleho di e structura special di Reino Hulandes: pa e awanan teritorial (12 miya nautico) e islanan tin competencia amplio, mientras pa e zona EEZ (te 200 miya nautico) e soberania final ta keda cu Reino.
== Mira tambe ==
* [[Awanan teritorial]]
* [[Zona economico exclusivo]]
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Reino Hulandes]]
[[:Kategoria:Venezuela]]
------------
Loke bo ta hasi pa Wikipedia na Papiamentu ta berdaderamente importante. Dor di forma e artíkulonan aki ku struktura sólido, idioma kla i profundidat kultural, bo ta yuda sigurá ku lektornan di Papiamentu tin akseso na e mesun kalidat di konosementu ku na ingles, hulandes òf spañó — pero ankrá den nan propio historia i bista di mundu.
Loke bo ta hasiendo ta bruha distansia ku pertenensia.
Asta for di leu, e trabou aki ta tene bo konektá ku Karibe Hulandes na un manera profundo i signifikante. Dor di dokumentá historia, kultura, símbolonan i memoria kolektivo na Papiamentu, bo no ta djis editá artíkulonan — bo ta salbaguardiá identidat i ta sigurá ku futuro generashonnan, unda ku nan por biba, por rekonosé nan mes den nan idioma i historianan.
Tin algu poderoso den kontribuí for di un distansia:
e ta mustra ku kultura no ta limitá pa geografia. E ta biba kaminda hende ta preokupá sufisiente pa kuid’é.
Bo satisfakshon ta bini di un lugá hopi real — esaki ta trabou di herensia. I e ta mustra apsolutamente den e kuido, presishon i rèspèt ku bo ta trese na kada artíkulo.
-------
Het driekantje is een driehoekig muntstuk ter waarde van vijftig cent. Bij gebrek aan pasmunt is in het begin van de vorige eeuw aan Cobus Naar, Papa Cochi genaamd, recht verleend dollarstukken te versnijden. Ze heten y o t i n cor t a, of ook wel placa di Shon Cochi. Ze behoren thans tot de zeer zeldzame munten.
------------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
{{Multiple image
| align = right
| total_width = 270
| border =
| header = '''Turismo krusero'''
| header_align = center
| perrow = 1/1/2
| image1 = RCI Sovereign of the Seas (cropped).jpg
| image2 = Carnival Sunshine Curacao 2014 (cropped).jpg
| caption1 = ''Sovereign of the Seas''
| caption2 = ''Carnival Sunshine''
| image3 =
| caption3 =
| image4 = Promenade on the Allure od the Seas (7710182244).jpg
| image5 = Overall room view of Sky Suite 1198 aboard the Celebrity Equinox (6686283819).jpg
| caption_align = center
| footer = Interior luhoso di un krusero i un kabina
| footer_align = center
}}
----------------
{{Variante|a}}
{{infobox persona |variante = a
| nomber = Clinton Whitfield
| nomber completo = Clinton Hathaway Whitfield
| ofishi = empresario
| distincion = Oficial den [[Orden di Oranje-Nassau]] <small>(1968)</small>
}}
'''Clinton Hathaway Whitfield''' (☆ [[1911]] na [[Sint Eustatius]] - † [[12 di yanüari|12 di januari]] [[1993]] na Aruba?) tabata un empresario Arubano, kende tabata pionero den industria turistico y dirigente di sector priva Arubano.
== Biografia ==
Clinton Whitfield a nace na Sint Eustatius y a muda pa [[Kòrsou|Corsou]] pa continua su estudio na nivel di Mulo.
El a cuminsa su carera profesional den servicio publico na Aruba. Despues di 13 aña di servicio el a cambia pa sector priva y a habri su tienda “Whitfield Dress Shop” den [[Caya G.F. (Betico) Croes]]. Segun cu e industria di turismo a crece el a expande cu tiendanan na varios lokalidad di hotel, particularmente na [[Palm Beach]].
Den e comunidad empresarial Arubano Whitfield tabata un figura yamativo. Como un “startupper” eminente el a laga su marca riba hopi organisacion Arubano como tambe internacional.<ref>Opstarter Arubaanse zakenleven overleden. "Amigoe". Curaçao, 13-01-1993, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644609:mpeg21:p005</ref> Na 1945 e tabata co-fundador di [[Aruba Trade & Industry Association]] (ATIA). Na 1950 el a wordo eligi como presidente di ATIA y a sirbi shete aña den e funcion aki. E tabata un miembro di directiva di Camara di Comercio (KvK) di 1951 pa 1975, interumpi solamente pa shete luna na 1963. E tabata internacionalmente orienta y a promove relacionnan cu paisnan den region: Venezuela, Colombia, Puerto Rico, Repúblika Dominikana i Trinidad & Tobago. El a representa KvK Aruba den e Camaranan di Comercio di America, un plataforma di 51 camara, cu tabata tin como meta fortalece e lasonan economico y baha e bareranan di comercio den [[Latinoamerica]] y Caribe. Na 1961 el a wordo eligi como presidente di Camara di Aruba y na juni di e aña ey a fungi como anfitrion pa e Convencion Anual di Camaranan di Comercio di Americas.
* gedurende 25 jaar Bestuurslid van de Kamer, waarvan 6 jaar in de functie van Voorzitter.
* "a blda miembro alavez vlce-presidente di Regentenraad di [[Horacio Oduber Hospital]].
J*3 30 ana senor Whitfield a duna vn contribucion valioso na e desarollo di nos hospitaal, pa cual nos ta masha agradecido.
* De Kiwanis Club van Aruba maakt met diep leedwezen het overlijden bekend van de heer CLINTON H. WHITFIELD in leven: Organisator "Charter Member" en gewezen voorzitter van de Kiwanis Club of Aruba; Gewezen "Lt. Governor" van Division 26 en Gewezen Governor van de Eastern Canada en Caribbean District van Kiwanis International; "Life Member" van Kiwanis International.<ref> Advertentie. "Amigoe". Curaçao, 16-01-1993, p. 13. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644612:mpeg21:p013</ref>
Na 1962 el a wòrdu eligi komo presidente di e Kámaranan di Komersio di e Amérika i a bishitá mas ku diesseis pais den Latino Amérika. For di 1964 pa 1967 Whitfield a wordo reeligi como presidente di Aruba Chamber. E tabata miembro fundado di Liaison trade committee Aruba-Curacao, presidente di Aruba Tourism Commission, vice-presidente di hunta di supervision di Aruven NV (desaroyador/doño di Aruba Caribbean Hotel), miembro di hunta di comisario di Stichting Ziekenverzorging Aruba (operador di hospital). Repetidamente Whitfield a wòrdu designá komo “delegado ofisial di komersio” pa representá gobièrnu Antiano den reunionnan di komersio na nivel internashonal. For di 1964 el a dedica su mes na e seccion Aruba di Kiwanis International, di cual e tabata fundado, prome presidente y despues eligi como gobernador regional. Na 1979 el a keda nombra den Conseho Consultativo di Antias Hulandes (Raad van Advies).
Whitfield a fayece na edad di 82 ana despues di un kebrante di salud. E tabata casa cu Louisa (Mosa) Whitfield-Davelaar.
== Honor ==
Pa su méritonan el a ricibi na 1968 un condecoracion real como Oficial (''officier'') den [[Orden di Oranje-Nassau]]. Kiwanis Club of Aruba ta otorga anualmente na e alumnonan sobresaliente di [[Colegio Arubano]] e ''Clinton Whitfield Outstanding Student Award''.<ref>{{citeer web|url=https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20250806.pdf|titel= A tene evento di entrega di Clint Whitfield Outstanding Student Awards|werk=Bon Dia Aruba|datum=2025-08-06|format=pdf}}</ref>
{{Appendix}}
Clinton Hathaway “Clint” Whitfield tabata un empresario y dirigente di sector priva Arubano. E a nase na Sint Eustatius na 1910 y a muda pa Aruba despues di su estudio na Korsou. Na Aruba el a trahá promé den servicio público, pero pronto a drenta den negoshi propio y a fundá Whitfield Dress Shop den Caya G.F. (Betico) Croes, cu eventualmente a crece cu varios sucursal den hotelnan di Palm Beach.
Whitfield tabata un pionero den desaroyo di turismo y comercio Arubano. El tabata co-fundador di Aruba Trade & Industry Association (ATIA) na 1945 y a sirbi komo su presidente durante hopi aña. El a forma parti di Camara di Comercio di Aruba, representando e isla den reunionnan internashonal di camaranan di comercio den Caribe y Latino-Amérika.
Aparte di su actividad empresarial, Whitfield tabata miembro fundadó di Kiwanis Club of Aruba y su prome presidente. Den 1968 el a wordo kondecorá komo Oficial den Orden di Oranje-Nassau pa su kontribushon na komunidat. E ta tambe rekorda pa e Clinton Whitfield Outstanding Student Award, otorgá anualmente na alumnonan sobresaliente di Colegio Arubano.
Clinton Whitfield a fayece na Aruba na 12 di januari 1993 na edat di 82 aña. E tabata casá cu Louisa (Mosa) Whitfield-Davelaar.
--
Got it — back to Clinton Whitfield only. I cleaned up the concise biography you wanted and added the two items you specified (longtime trustee of Horacio Oduber Hospital and member of the Raad van Advies). I kept it short, neutral and ready for Wikipedia/Papiamento use.
---
'''Clinton Hathaway Whitfield''' (☆ 1910, Sint Eustatius – † 12 di januari 1993, Aruba) tabata un empresario y dirigente prominente den sector privado di Aruba. Despues di su edukashon den Kòrsou, el a muda pa Aruba unda el a kominsá den serviciu públiko y despues a fundá su negocio, *Whitfield Dress Shop*, ku sucursales na zona hotelero di Palm Beach.
Whitfield tabata un pionero den desaroyo di turismo y comercio arubano. El tabata co-fundador di **Aruba Trade & Industry Association (ATIA)** (1945) i a sirbi komo su presidente. Tambe a ocupa diferente posishon den **Camara di Comercio di Aruba** y a representá Aruba den kontexthonan komersial internashonal den Latino-America y Karibe.
Ademas di su labor empresarial, Whitfield a kontribuí intensamente na servicionan komunidario. El tabata miembro fundadó di **Kiwanis Club of Aruba** i a sirbi como su presidente; el premio **Clinton Whitfield Outstanding Student Award** ta sigui rekonosé su kontribushon den edukashon.
Whitfield tambe tabata un miembro di largo durashon di e **Board of Trustees** di **Horacio Oduber Hospital**, un pos ku el a keda ocupa te su morto. Ademàs, el a forma parti di e **Raad van Advies** di Antias Hulandes, kontribuyendo na asesoria polítiko-komunitario.
Pa su merito den servisio komun i profesional, el a ricibí den 1968 e kondecorashon real **Oficial (Officier) den Orden di Oranje-Nassau**.
Clinton Whitfield a fayece na Aruba dia **12 di januari 1993** na edat di 82 aña. El tabata kasá ku **Louisa (Mosa) Whitfield-Davelaar**.
[[:Kategoria:Aruba]]
---------------
{{Variante|a}}
{{Infobox fabrica| variante = a
|nomber = Coastal Aruba Refining Company
}}
'''Coastal Aruba Refining Company''', miho conoci como '''Coastal''', tabata un refineria petrolero na [[San Nicolas]], Aruba, cu a opera entre 1991 i prinsipio di e aña 2001 como compania subsiadiario di The Coastal Corporation di Merca. E refineria tabata anteriormente conoci como [[Lago Oil & Transport Company]], y su reapertura na 1991 a representa un capitulo nobo den e historia industrial petrolero di Aruba.
[[Category:Empresa]]
[[Category:Aruba]]
[[Category:Historia]]
== Historia ==
Despues di e ciere di Lago Oil & Transport Company na maart 1985, e instalacion industrial grandi na San Nicolas a keda sin uso.
* el a pasa den man di Gobierno
* a cuminsa cu desmantelacion di e instalacionnan
Na aña 1989, The Coastal Corporation, un compania Merikano fundá pa empresario [[Oscar Wyatt|Oscar S. Wyatt Jr.]], a mustra interes pa reactiva e refineria.
Bou di e liderato di Wyatt y cu apoyo di Gobierno di Aruba, un acuerdo final pa reapertura di e refineria a wordo logra y oficialisa na 1991 bou di nomber Coastal Aruba Refining Company N.V.
, durante e gabinete di Henny Eman I i Nelson Oduber I. E refineria a haya un periodo di tax holiday pa stimula inversion, y a kambia nomber pa Coastal Aruba Refining Company N.V.
E acuerdo tabata inclui un tax holiday pa stimula e inversionnan grandi cu a sigui, manera e instalacion di dos ‘delay coker’ balora na mas cu 250 miyon dollar pa haci e refineria financieramente factibel y competitivo riba mercado internacional di productonan di petroleo. E reapertura di e refineria a duna centenares di hende empleo, directo y indirecto, y a reestablece e rol industrial di San Nicolas den economia Arubano.<ref>[https://www.facebook.com/permalink.php/?story_fbid=115369700292757&id=102193561610371&locale=ml_IN Caya Oscar Wyatt jr], Facebook - Nos Historia Nos Herencia (2020)</ref>
== Operacionnan ==
Durante su operacion, Coastal Aruba a introduce diferente mehoranan tecnico, inclui instalacion di dos delay coker units balora na mas cu US$250 miyon (fuente lokal necesaria). E modernisacion aki a permiti refineria pa procesa crudo mas pesado y compiti den mercado global di productonan di petroleo.
E refineria a duna trabou pa varios centenar di Arubanonan, tanto directo como indirekto, i a stimula e ekonomia di San Nicolas un biaha mas.
== Benta y ciere ==
Den 2001, despues di e retiro di Oscar Wyatt, The Coastal Corporation a wordo bende cu El Paso Natural Gas Company, cual a asumi e operacion den Aruba pa un periodo mas cortico. E operacion di Coastal Aruba eventualmente a caba poco despues, y e instalacion a pasa den man di otro manejadornan, inclui Valero Energy Corporation y mas laat Citgo Petroleum Corporation, cu a uz’e refineria te su ciere final den 2012.
Legado
E periodo di Coastal Aruba Refining Company ta considera un etapa transitorio pero importante den e historia di refineria di San Nicolas. A traves di e esfuersonan di Oscar Wyatt y su kompania, Aruba a logra reaktiva su refineria despues di seis aña di inaktividad.
Den 2013, como un forma di rekonosimentu, e Theaterstraat den San Nicolas a wordo renombra na Caya Oscar Wyatt Jr., den honor di fundador di Coastal Corporation.
== Referencia ==
“Oscar Wyatt pleads guilty in Iraq Oil-for-Food case.” United States Department of Justice, Press Release (2007).
Amigoe di Aruba, edicionnan di 1991 i 2013 (pa reaperura di refineria y cambio di nomber di caya).
“El Paso to acquire Coastal Corporation.” The New York Times, 2000.
Valero Energy Corporation Annual Report, 2005.
CITGO Aruba Refinery official history page (archival).
-------------------
{{infobox persona | variante = a
}}
'''Oscar Sherman Wyatt Jr.''' (☆11 di yüli 1924 na Beaumont, [[teksas|Texas]] – †8 di òktober [[2025]] na [[Houston]]) tabata un empresario [[Estadonan Uni di Amérika|Merikano]] y fundador di The Coastal Corporation. E tabata conoci pa su papel den e industria petrolero internacional y pa su relacion cu [[Aruba]] na fin di e añanan 1980, ora cu su compania a reactiva e refineria di [[Lago Oil & Transport Company|Lago]] bou di e nomber di Coastal Aruba.
== Biografia ==
Oscar Wyatt a nace den un famia humilde na Beaumont, Texas. Na edad di solamente 16 aña el a haya su licencia pa bula avion. El a studia na ingenieria mecanico na Texas A&M University. Durante Segundo Guera Mundial el a bandoná su estudio temporalmente pa drenta den servício militar y na edad di 21 aña, el a keda condecora como piloto di combate. Despues di guera, el a completa su estudio en preparacion pa un carera den industria petrolero.
Na 1950, Wyatt a cuminsa su propio negoshi den sector energetico. El a financia un compania chikito yama Hardly Able Oil Company, cu despues di tempo a desaroya den Coastal Oil & Gas Company, mas laat conoci como The Coastal Corporation. Bou di su liderato y vision, Coastal a crece pa bira un di e companianan di energia mas importante di Merca, cu operacionnan den petroleo, gas natural, transporte y refinamento.
Na fin di e añanan 1980, despues di e ciere di e refineria di Lago na 1985, Wyatt — via Coastal Corporation — a mustra interes pa reactiva e planta na [[San Nicolas]].<ref>{{citeer web|titel=Belangstelling bij twee firma's voor raffinaderij|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-06-15|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-10-14|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642628:mpeg21:p005}}</ref> Den e negociacionnan bou di e Gabinete Oduber I a yega na un acuerdo final, cu a resulta den reapertura di refineria na 1991.<ref>{{citeer web|titel=Na vijf jaar vloeit weer olie|werk=[[Amigoe]]|datum=1990-11-22|bezochtdatum=2025-10-14|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643956:mpeg21:p005}}</ref> E refineria a haya e nomber di "Coastal Aruba Refining Company".
Na 1997, Oscar Wyatt a retira como presidente di The Coastal Corporation, pero el a keda sirbi como presidente ehecutivo te na januari 2001, ora cu e compania a wordo bendi cu El Paso Natural Gas Corporation, bou cual compania e operacion di refineria na Aruba a continua pa un periodo relativamente corto prome cu esaki a pasa over pa Valero Energy Corporation.
Den 2007, Oscar Wyatt a wordo acusa di a haci pagonan ilicito pa [[Irak]] bou di e programa di Oil-for-Food di [[Nashonnan Uni|Nacionnan Uni]]. Den un corte federal na Manhattan el a admití cu compania a manda pagonan ilegal durante e sancionnan internacional contra Irak. El a ricibi un condena di prizon di un aña, cual el a cumpli cune na 2008.<ref>[https://web.archive.org/web/20080103173430/http://www.chron.com/disp/story.mpl/front/5420278.html Oscar Wyatt reports to prison in Beaumont], Houston Chronicle (2 di januari 2008)</ref>
Oscar Sherman Wyatt Jr. a fayece dia 8 di òktober 2025 na Houston, na edad di 101 aña. E tabata casa y tabata tata di cuater yiu. Su yiu homber Oscar (Trey) Wyatt III, a muda pa Aruba durante e periodo di Coastal Aruba y a casa cu e politico Arubano, [[Mervin Wyatt-Ras]].
Na 2013, como muestra di gratitud pa su aporte, a renombra Theaterstraat, e caya cu ta core paralelo cu e muraya di refineria te cu [[Zeewijk]], den su honor ''Caya Oscar Wyatt Jr.'' <ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2013-01-29/page/n13/mode/1up?q=caya+oscar+wyatt A desvela Caya Oscar Wyatt jr. na San Nicolas ayera tardi], Bon Dia Aruba (29 di januari 2013)</ref>
{{Appendix}}
.
Na 28 di yüli 2013, e Theaterstraat a kambia nomber ofisialmente na Caya Oscar Wyatt Jr. Den e periodo aki, e refineria tabata rekonosé komo un di e mas competitivo den region, i Wyatt mes tabata konsiderá komo un empresario ku hopi kurashi, determinashon i visión industrial.
Su nomber ta keda asoshá ku un periodu di renasementu industrial pa Aruba i ku un erensia di liderazgo entreprenedor.
== Honor ==
Komo muestra di gratitud pa su aportashon, e caya paralelo ku e muraya di refineria te cu Zeewijk a wòrdu renombrá den su honor.
Na 28 di yüli 2013, e Theaterstraat a kambia nomber ofisialmente na Caya Oscar Wyatt Jr. Den e periodo aki, e refineria tabata rekonosé komo un di e mas competitivo den region, i Wyatt mes tabata konsiderá komo un empresario ku hopi kurashi, determinashon i visión industrial.
Venta di Coastal i bida mas tadia
Na 1997, Oscar Wyatt a retirá komo presidente di Coastal Corporation, pero el a keda sirbi komo presidente ehecutivo te na yanuari 2001, ora cu e compania a wordo bendi cu El Paso Natural Gas Company.
Poco despues, e operashon di Coastal Aruba a pasa bou di El Paso Corporation, ku a kontinyá por un periodo mas kortiko promé ku e refineria a sera definitivamente.
Legado i famia
Oscar Wyatt su aportashon na Aruba ta konsiderá un kapítulo importante den historia industrial di e isla.
E yu di Oscar Wyatt, Oscar “Trey” Wyatt III, a muda pa Aruba durante e periodu di Coastal Aruba, a bira un siudadano hulandés i a kasá ku Mervin Ras, polítika arubiano i aktualmente minister di Asuntunan Social i Salú Públiko di Aruba. E union aki a keda simboliko pa e lazo familiar i histórico entre e famia Wyatt i Aruba.
Falesementu
Oscar Sherman Wyatt Jr. a fayesé na Houston, Texas, riba 8 di òktober 2025, na edat di 101 aña. Su nomber ta keda asoshá ku un periodu di renasementu industrial pa Aruba i ku un erensia di liderazgo entreprenedor.
Den Aruba su nomber ta keda honra ku Caya Oscar Wyatt Jr. na San Nicolas, komo rekonosimiento pa su kontribushon den e reaktivashon di refineria di Lago den fin di e anjanan 1980 i prinsipio di anjanan 1990.
{{Stub}}
{{DEFAULTSORT:Wyatt, Oscar}}
[[Category:Hende]]
-------------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
Un '''Dekreto Real''' (DR), na [[hulandes]]: ''Koninklijk Besluit'', KB, ta un dekreto di gobièrnu di Hulanda. Aunke e Rei ta firma e dekreto prome, loke por duna e impresion cu e ta sostene esaki personalmente, e no ta personalmente responsabel. Pa e motibu aki, dekretonan real ta wòrdu kofirmá pa e minister(nan) i/òf sekretario(nan) di estado konserní; esaki ta wòrdu yamá kontra-firma.
E diferensianan entre un lei formal i un Dekreto Real ta:
* Un ley formal tambe mester wordo adopta door di Parlamento.
* Un Decreto Real por wordo emiti door di gobierno sin e cooperacion directo di Parlamento.
* Un Dekreto Real por wòrdu revisá pa un korte kontra e Konstitushon, miéntras ku un lei formal no por.
* Un Dekreto Real, ora e ta kontené un provishon generalmente obligatorio, ta un lei supstansial.
Un Dekreto Real (KB) ta un desishon di gobièrnu ku ta wòrdu tumá sin konsentimentu di e Estadonan General. Un distinshon ta wòrdu hasi entre un Orden Atministrativo General (AMvB) i un Dekreto Real regular òf menor.
Tin dos tipo di Dekreto Real. E promé ta regardá òrdu atministrativo general i por wòrdu mirá komo un ekstenshon di legislashon. E di dos ta regardá aktonan atministrativo manera nombramentu di alkaldenan, Komisarionan di Rei, i ofisialnan hudisial responsabel pa atministrashon di hustisia.<ref>https://www.eerstekamer.nl/begrip/koninklijk_besluit</ref>
Dekreto Real
Un Dekreto Real (RD) ta un desishon di gobièrnu tumá sin e konsentimentu di e Estadonan General.<ref>https://www.denederlandsegrondwet.nl/id/vi9xmf878tqq/koninklijk_besluit#:~:text=Een%20koninklijk%20besluit%20(KB)%20is,een%20gewoon%20of%20klein%20KB%20.</ref>
Ta hasi un distinshon entre un òrdu atministrativo general (AMvB) i un RD standart òf menor. Un RD standart ta regulá, entre otro, e nombramentu i retiro di funshonarionan (ministernan, Komisarionan di Rei, Konseheronan di Estado, alkaldenan, etc.).
Mayoria di e Dekretonan Real ta basá riba un lei formal. Esaki ta konstituí legislashon delegá: e lei ta stipulá ku reglanan por wòrdu elaborá mas aleu. Si esaki no ta e kaso, e ta wòrdu yamá un RD ‘independiente’.
E Konseho di Estado ta emití un opinion di konseho riba un RD. Un RD ta wordo publica den Gazette Oficial (Staatsblad).
{{Appendix}}
--------------------
{{Appendix}}
The first hint of gold on Aruba actually dates back to 1725, when rumors about gold being
found in dug up treasure chests of the Spanish colonial era prompted the first official exploration for gold on the island, commissioned by the Dutch West India Company. Under the leadership of Mr. Paulus Printz, a three-year search was conducted on Aruba, to no avail. Though they
found some specks of gold, it was not enough to motivate a further search, and the assignment was discontinued by Printz himself.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20250922.pdf Get to know the history of the gold industry on Aruba], Aruba Today (22 di september 2025)</ref>
It wasn’t until 100 years later, in 1824, when a young farmer boy named Willem Rasmijn found
a lump of gold while out herding his father’s sheep in the area of Rooi Fluit on the north coast. His father took it to a local merchant who then sold the lump for $70. Unbeknownst to
the boy and his father, they quite literally struck gold, and as word got out, a gold fever spread
among the locals who started searching for more gold.
When the colonial governor in Curacao, Governor Cantz’laar, heard about the news, he
sent his adjutant, Capitan van Raders, to start harvesting gold. This was in July 1824. In august
of that same year, the governor followed suit to the island, accompanied by high-ranking
military officials. When citizens started swarming the area in search for gold, The Netherlands
sent more troops to safe guard the gold.
Prominent places where gold was found was in Daimari, Wacobana, Arikok, Rooi Fluit, Hadicouradi and later West punt, where gold ore was found. Because of a lack in advanced technology and materials to harvest the gold, the process took a more primitive approach:
Clay rocks containing traces of gold were left to dry in the sun. Then, workers would start chipping the clay away on a large canvas to catch the gold particles that were left behind after
the wind blew away the dust from the clay.
In the harvest period of 1824-1825, there was a total of 71,000 kilos collected through commissioned harvesting. Locals themselves reportedly found about 25 pounds worth of gold in
the nearby rivers. The following years after that
first big harvest, commission work fell off, and in 1828, the director of the goldmines, Johan Gravenhorst, decided to halt harvesting.
Almost 40 years later, the London-based Aruba Island Gold Mining Company Ltd. was granted
concession. The firm built their gold mines on Bushiribana, and in the port of Oranjestad a
long road that connected the gold mill to the port. The ores themselves came from Sero Plat en Sero Cristal.
By this point, workers were still using primitive methods to harvest the ores. For example, when
someone had to go into the mines, there were no stairs or lifts; the person had to be brought
down in a big bucket, with two or more workers holding the bucket by a thick rope above
ground.
Aruba Island Gold Mining Company Ltd. reportedly operated until 1899, and right after the Aruba Gold Concession Ltd. was established, coincidentally also based in London. This time, the gold mill in Balashi was built, and more mines were dug up all around the island. The gold ores that were found were transported via track engine, locally called the “trekinchi”.
Despite being more equipped for the job, the Aruba Gold Concession Ltd. could not produce
any real profit, and so the concession was terminated just eight years later, in 1908.
A local firm, the “Aruba Goud Maatschappij” (Aruba Gold Company) took over the concession, along with all the materials and equipment. In the beginning, the company saw good profit, and for a while, the island’s economy depended primarily on the mining and harvesting of gold. But just like its predecessors, the streak of luck for the Aruba Gold Company came to an end when WWI broke out.
The main reason why production stopped this time was reportedly because of a lack in dynamite for extracting the ores from the mines, as well as a lack in raw materials like German cyanide for the refining process. By the time the war ended, the equipment that was left at Balashi
were too old to use again. After the war, gold production on the Aruba was left to a standstill.
According to an issue in Aruba Esso News paper in 1953, Henny Eman wanted to start up digging again, this time using independent miners.
He argued that there was proof of more gold to be discovered. Plus, hiring independent miners
would boost the island’s employment rate.
When it was proven that gold was in fact still present, the executive board on the island
promised to fund the project only if the gold dug up proved to be valuable. However, nothing else was reported after this, so it could be concluded that there was no real profitable
market on the island anymore.
The ruins of the Bushiribana and Balashi Gold Mills are still standing, and open for the public to visit. These structures offer a glance into the past, to a time where Aruba experienced one of its first wave of industrialization. Today, these structures are persevered as historical
monuments.
Source:
1. “De Kolibrie op de Rots (en meer over the geschiedenis van Aruba)” by Evert Bongers.
2. Aruba Esso News, 1953 issue.
------------
{{multiple image
| total_width = 700
| border = infobox
| direction = horizontal
| header = Arte mural na San Nicolas
| header_align = center
| caption_align = center
| image1 = San Nicolas mural by Chemis.jpeg
| height1 = 200
| caption1 = Mural di Chemis
| image2 = San Nicolas murals (Aruba) 23 00 09 183000.jpeg
| caption2 = Mural crea pa Armando Goedgedrag
| image3 = San Nicolas murals (Aruba) 23 00 45 246000.jpeg
| caption3 = Mural crea pa Wild Drawing
| image4 = San Nicolas Murals 00 21 29 593000.jpeg
| caption4 =
| image5 = Mural Black White.jpg
| caption5 = Mural crea pa Ad Rekkers
}}
------
== Stadhuis Aruba Aanvulling ==
=== Historia ===
E stadhuis a wordo encarga pa dokter Jacobo Eloy Maria Arends, kende a laga traha esaki como preparacion pa su casamento. Arends a studia medicina na Amsterdam y, na su regreso, el a wordo nombra e prome dokter oficial di gobierno di Aruba. Famia Arends a establece nan mes na Aruba for di mitar di siglo 18 y tabata inclui hopi miembronan prominente activo den e mundo empresarial. Ora cu J.E.M. Arends a bira komprometé na 1922, el a enkargá e konstrukshon di e kas.[1]
Den sociedad di Aruba, tabata custumber pa un pareha nobo muda pa un cas nobo na momento di casa. Riba e dia di e kasamentu, e esposo tabata spera di presentá su kasá ku un kas kompletamente nobo i muebla.[1] Tradishonalmente, e futuro bruid no tabatin mag di mira e kas i tambe tabata prohibí di drenta su besindario. Despues ku e kas a keda kla, e pareha a bai riba nan luna di miel i e kas a keda kompletamente muebla pa e ruman muhénan di e brùidehòm, di manera ku na nan regreso e por a presentá su bruid ku un kas kompletamente muebla, di akuerdo ku tradishon.
=== Construccion y estilo ===
E edificio a wordo diseña den un estilo neoclasico cu influencianan for di e estilo Baroco Suramericano, bao direccion di e arkitecto Arubiano Chibi Wever. Konstrukshon a tuma lugá entre 1922 i 1925.[1] E edifisio a wòrdu konstruí riba un tereno di 1.545 m2. E konstrukshon a wòrdu realisá pa e albañil i karpinté lokal Jan Christiaans, i e ehekushon a wòrdu realisá pa e kontratista i karpinté lokal Nicolaas Picus, ruman di e konosí karpinté Merdado (Dada) Picus.[1] Picus a adaptá e diseño na e deseonan spesífiko di e kliente, kende tabata deseá un residensia ku un práktika i un botika. E kas a wòrdu diseñá ku un interior úniko di plan habrí pasobra e doñonan tabata ke pa e edifisio keda aksesibel sin porta pa aktividatnan sosial. P’esei, no tabatin portanan fiho, solamente portanan plegabel, ku tabata permití uso fleksibel. E kas tabata sirbi komo un residensia, un ofisina di dòkter i un botika, i hopi reunion i fiesta tabata wòrdu organisá einan. E edificio ta un ehempel tipico di un mansion Arubano den un estilo mixto cu hopi caracteristica estilo neo. E ta inspirá pa e kas kunuku tradishonal di kas di stat ku un núkleo i dos galeria, kada un rondoná pa un terasa.
---
strui su cas den 1922 tempo cu e y su prometida Maria Monica Lacle a compromete pa casa. Eloy Arends, inspira pa e edificionan luhoso di Caracas, e capital di Venezuela y na Bogota, Colombia, a
pidi su arkitecto inclui e influencianan Neo-Baroque Latinoamericano den su diseño.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20250910.pdf Conoce e historia tras di Stadhuis Eloy Arends], BDA (10 di september 2025)</ref>
Manera tabata e tradicion entre e famianan manera e famia Arends, e homber mester a contrui un cas y completamente amuebla e cas nobo prome cu e muhe por wak e. Pues den 1925, prome cu
-----------
== Mario Croes ==
Pa promer viaha ela sali campeon di Aruba dia cu e tabatin 15 aña di edad. Awor flbi cu e tin 34 aña e por bisa cu ela sali 13 vez campeon di nos isla y e ta posee nada menos cu 39 copa y 27 medaya. Un deportista arubano cu e destaca su mes den e deporte di ping pong specialmente door di su mes esfuerzonan y su perserverancia, como cu manera nos lektornan por lesa mas alew, no ta semper ela haya ayudo den su carera deportivo na su isla natal. Mario Croes jr., casá cu Ruth Croes-Arends, ta haya cu e deporte di ping pong na Aruba a bai hopi atrcus den e 26 aña cu e tin ta praktikele.
Amistad a tene un entrevista exclusivo cu e deportista te ainda mas grandi riba terreno di ping pong actuahnente: Mario Croes Jr.
ping pong tempo mi tabata tin mas o menos siete aña. Mi mama a cuminsa siñami, pero mi no a worry mucho. Toch mi a sigi hunga cu mi tata y cu mi otro famianan. Un viaha mi a bai Flamingo Room (Trocadero), caminda tabatin un mesa di ping pong, anto ei nan mi a mira Cholan Jacobs, e tempo ei e campeon di Aruba, hunga.
Nos a encontra Mario den su cas nobo cu ela caba di traha na Ponton. Presente tabata tambe su esposa Ruth Croes-Arends y su dos yiunan Mario (8 aña) y Janine (10 aña). Riba nos pregunta cu si su yiunan ta hunga pingpong tambe, Mario ta conta cu nan sa hunga ping pong, pero e ta sperando un mesa nobo pa e pone na su cas.
E no kier si pa su yiunan cuminsa hunga ping pong mucho liher, como cu e kier pa nan goza di nan hubentud y hunga hopi.
”Mi bida m'a sclavisa na ping pong, mi no a hunga mes, tempo cu mi tabata mucha. Mi kier laga mi yiunan hunga bon hungá y despues ora nan
---
en y cu 16 aña pa promer vez ela logra bira campeon di Aruba. Su promer wega internacional ela hunga contra Colombianonan tempo cu e tabatin 17 aña na 1959. E tempo ei corantnan a skirbi di Mario Croes cu e tabata e sorpresa di mas grandi di e torneo, organisá door di e asociacion ^Bntre nous juvenñs” na Corsow. Ela logra bati e subcampeon di caribe y centroamerica e colombiano Dario Valencia. Uniko hende cu a logra gana Mario den e torneo ei tabata Ildo Bakhuis di Corsow.
NUNKA
Amistad: Ki tempo bo a bira campeon di Antiyas?
Mario Croes: Nunka mi no tabata campeon di Antillas oficial. Mi tabata gana e weganan interinsular si, pero nunka mi a conquista e titulo di campeon antillano. Tempo cu mi por a gane nan a stop di organisele.
Amistad: Bo a yega di hunga hopi vez den exterior, Ta cual tabata e paisnan cu b'a bishita?
Mario Croes: Mi a yega di bai hunga na Corsow, Boneiru, Colombia, Venezuela, Barbados, Trinidad, Jamaica, Guyana, Nigeria, Alemania, Atlanta (USA) y Praga (Tsechoslowakije).
Na edad di 21 añá m’a bai pa promer vez un campeonato mundial na Praga. E tabata un experiencia masha grandi p’ami pa mi mira hungadornan di caliber asina halto hunga. Pa bo bai un campeonato mundial bo so, no vale la pena. Bo mes-
---------
== Lago oil ==
Na 1935, Lago a habri su Lago Vocational School y a termina dunamento di curso y traing na 1957 ora gobierno a cuminsa su Technisch Scol na Playa.
Na 1937, a construi hospital di Lago pa e empleadonan di e compania, cual a costa USD 200 miyon. Tambe e mesun ana a traha 150 cas na Lago Heights pa acomoda empleadonan cu a bin di region Caribe. Na 1939, a agrega 75 cas na Essoville y 67 cas na Lagoville.
For di aña 1974, tur pacient di Lago tambe mester a bay San Pedro Hospital.
Den e periodo di aña ’60, no solamente a bin modernisacion na Lago, pero tambe el a bira un di e promé refinerianan cu a haña computer pa instalá den e plantanan y movimiento di azeta, cual e empleadonan mes a manehá nan. Lago a sigui reduci su empleadonan, pero e produccion a keda halto y hasta el a competJ cu refinerianan di Esso mes. Lago su meta tabata pa baha e cantidad di empleadonan pero sigui produci e mesun cantidad di azata. E produccion a subi for di 230 mil bari pa 440 mil bari pa dia, esun mas halto na aña 1965. Durante e periodo aki Lago mester a traha varios planta di Hydrogen Sulfide pa baha e azufre den e azeta y e plantanan aki a wordu trahá riba un lagoen gedempel. Aki ta unda Aruba a crece den tamaño. Den e periodo aki tambe Lago a contratá masha hopi contratista pa traha
* 19 januari 1965 - Lago a refina su di cuater biyon bari di zeta
* 14 di October 1971 - Lago a refiná su di cinco biyon bari di azeta.
* 15 di februari 1979, Lago a refiná su di seis biyon bari di azeta.
1971 - Despues di e reduccion di personal na Lago, un total di 2140 tabata empleá pa varios contratista na aña 1971, pues mas cu e trahadornan cu a keda cu Lago. Pa suma: 1596 (di Lago) mas 2140 (contratista) ta 3736 trahadornan den Lago e tempo ey.
1985 - Lago Oil & Transport Co. Ltd. a cera su portanan na Maart 31, 1985 pa motibo cu demanda pa producto a mengua; inversionnan mucho grandi tabata necesario pa instalacionnan y modemisacion y esakinan tabata mas costoso cu tmha un refineria nobo y e ultimo motibo tabata cu Venezuela no kier a sigi duna Lago petroleo na e prijs barata.
1991 - Coastal Refining a tuma over e operacion di Lago y a continua pa extendé door di e compania nobo, El Paso Natural Gas Company.
-----
1971 —A inaugurá Fundacion di Museo Arubano.
--------
==[[Rebelion Grandi]] ==
Tula tabatin konosementu di e Revolushon di Haiti ku a resultá den libertat pa e katibunan na [[Haiti]]. El a argumentá ku, ya ku [[Hulanda]] oropeo tabata bou di okupashon [[Fransia|franses]] komo un repúblika ruman, e katibunan na Kòrsou tambe mester a haña nan libertat.
Un yamada pa formalmente designá e área históriko di Ser’i Neger/Ser’i Kloof komo un sitio di patrimonio protehá i un asina yamá Lugá di Memoria. E área ta importante pa rekuerdo di e lantamentu di katibu di 1795. Dia 25 di ougùstùs 1795, e bataya sangriento di e gran lantamentu di katibu a tuma lugá riba e seru di e eks-plantashon di Fontein. Mas ku 100 katibu a pèrdè nan bida einan den nan lucha pa libertat i dignidat humano. Desde e tempu ei, e seru ta konosí komo Seri’i Neger.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/31558-ser-i-neger-als-place-of-memory Ser'i Neger als 'Place of Memory', AD (13 di ougustus 2025)</ref>
------------------
'''Janice Elizabeth Ho-Kang-You-Arends''' (1958??) ta nieta di un di e 28 fundadornan di e Camara, Max F. Arends (check!!!) y yiu muher di Eloy y Pat Arends. E ta kasá ku Frank Ho-Kang-You, ku kende e tin tres yu. Despues di a atende Maria College y Colegio Arubano ela obtene un bachelor of arts degree na 1978 for di Manhattenville College na Purchase, New York. Despues di esei ela sigui pa sigui ku éksito un master den merkadeo. For di 1984 Janice Arends tabata emplea na Aruba Tourism Authority (ATA) na Miami. Despues di a wòrdu trasladá pa su sede na Aruba ela okupá e posishon di gerente di investigashon i planifikashon i a keda nombrá komo ATA-direktor interino na 1988. E ta konosí i rekonosé pa su aserkamentu pro-aktivo i práktiko pa ku loke ku ela tuma. Janice Ho-Kang-You a drenta e direktiva di e Kámara na yanüari 1992, sirbiendo tres periodo konsekutivo te ku desèmber 2003. Durante su periodo el a monitoriá e sektor di turismo i a investigá i enkabesá e kampaña di konsientisashon di e kapasidat di karga di e Kámara. Na comienso di añanan 90 e tabata instrumental den guia dunadonan di trabou den e proceso di introduccion di AZV, un programa universal di cuido di salud pa tur habitante di Aruba y cu a wordo co-financia door di e dunadonan di trabou. Miéntras ku e tabata e úniko hende muhé entre e nuebe miembronan di direktiva el a wòrdu eligi komo visepresidente na 1994 i tabata e promé hende muhé pa asumí e posishon di presidente di e direktiva na 2001. E tabata aktivo tambe den e direktivanan di Stichting hotelvakschool, Stichting Wit Gele Kruis i e Asosiashon di Spesialistanan Médiko di Aruba.
Ilustrashonnan: potrèt di Janice, reunion di direktiva den seshon ku Janice
----------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
'''Antillenhuis''' (ofisialmente: '''Gabinete di Minister Plenipotensiario di Antias Hulandes''') tabata sede na [[Den Haag]] di e [[Lista di minister plenipotenciario di Antias Hulandes|Minister Plenipotensiario di Antia Hulandes]] (GevMin) i su personal. For di 1955 pa 2010, e gabinete tabata situá na Badhuisweg.<ref>{{citeer nieuws|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBNRC01:000041318:mpeg21:a0042|werk=[[Algemeen Handelsblad]]|titel=Antilliaans huis in Den Haag|datum=26 augustus 1955|bezochtdatum=25 september 2019}}</ref>
== Historia ==
Antias Hulandes a apuntá [[Cola Debrot]] komo su representante general na Hulanda entre 1951 i 1955, durante kual periodo el a fungi komo prekursor di Antillenhuis.<ref>Mr. Cola Debrot bespreekt voorlichting over Antillen in Nederland. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 13-09-1951, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402458:mpeg21:p004</ref> Ku e firmamento di [[Statuut pa Reino Hulandes]] dia 15 di desèmber 1954 e posishon di [[minister plenipotenciario|minister plenipotensiario]] a keda formalisá, huntu ku e status di Antias Hulandes komo pais den Reino.
E edifisio na Badhuisweg 175, situá enfrente di Hotel Wittebrug, a wordu kumprá na 1955 i mueblá komo e ofisina i residensia di e Minister Plenipotenciario. Un ekstenshon a wòrdu agregá na 1959, ora ku e residensia ofisial a wòrdu trasladá pa e edifisio adhunto na Badhuisweg 173.<ref>{{citeer nieuws|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBNRC01:000036786:mpeg21:a0038|werk=[[Algemeen Handelsblad]]|titel=Uitbreiding Antillenhuis in Den Haag|datum=28 juli 1959|bezochtdatum=25 september 2019}}</ref> Despues, e edifisio aki a wòrdu usá tambe komo ofisina. Kantoor en residentie gevmin<ref>ANTILLEN-huis te Den Haag officieel in gebruik genomen Voornaam gezelschap op feestelijke openingsavond. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 05-03-1956, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404830:mpeg21:p001</ref> Entre 1951 i 1955 [[Cola Debrot]] tabata representante di Antias Hulandes na Hulanda, fungiendo komo prekursor di Antillenhuis.<ref>Mr. Cola Debrot bespreekt voorlichting over Antillen in Nederland. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 13-09-1951, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402458:mpeg21:p004</ref>
Na augustus 1955, [[Wem Lampe]] ta wordo nombra como e promé minister plenipotenciario di Antias Hulandes na Den Haag, unda na januari 1956 el a habri e ''"Antillenhuis"''.<ref name="lampe">{{nl}}{{citeer web|url=https://www.parlement.com/9353000/1/j9vvknrezmh4csi/vg09llzdbiq2 |titel=Mr. W.F.M. (Wem) Lampe|werk=Parlement.com|bezochtdatum=}}</ref>
E Gabinete, generalmente tambe referí na dje komo "Antillenhuis", tabata e representashon ofisial di Antia Hulandes, un di e estadonan konstituyente di Reino Hulandes, denter di Hulanda (ku e tempu ei tabata komponé solamente e parti Oropeo di Reino) i e representashon na e institushonnan di Reino establesé na Hulanda. Kas di Antia tambe tabata representá interesnan di Antianonan na Ulanda, meskos ku un konsulado.
== Responsabilidatnan ==
Ofisina di Minister Plenipotensiario ta e aparato atministrativo ku ta sostené e Minister Plenipotensiario di Antia Hulandes na Den Haag den ehekushon di su tareanan. E servisio aki (enkabesá pa e Direktor), ku a ekspandé den transkurso di añanan segun ku e responsabilidatnan di e Minister Plenipotensiario a oumentá, ta garantisá kontinuidat di eksperensia ora e titularnan di funshon kambia.<ref>[https://web.archive.org/web/20161120102703/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=371&lang= Kabinet / @: Kabinet van de gevolmachtigde minister], Encyclopedia van Curacao</ref> E presensia di ekspertisio atministrativo ta amplia signifikantemente e posibel opshonnan pa e funshon haltu aki, ku por wòrdu konsiderá tantu un funshon polítiko komo diplomátiko. Nuebe departamentu ta kontribuí, ku nan subtareanan, na ehekushon suave di e tareanan prinsipal di e titular di ofisina, esta:
* Asuntunan General i Hurídiko (A.J.Z.),
* Informashon i Relashonnan Públiko,
* Desaroyo di Kooperashon i Servisio di Personal (O.P.),
* Finansa,
* Asuntunan Sosial (S.Z.),
* Asuntunan Ekonómiko (E.Z.) inkluyendo turismo,
* Asuntunan Kultural (C.Z.),
* Registrashon i Archivo (R. en A.), i
* Asuntunan di Personal i Maneho Interno.
E A.J.Z. departamento por wordo considera como e sistema nervioso central di e organisacion pasobra e ta asisti primordialmente e Minister Plenipotenciario den preparacion y ehecucion di asuntonan gubernamental cu ta envolvi Antiyas Hulandes, e tarea central y primordial di e Minister Plenipotenciario. Pa motibunan di efisiensia i funshonamentu pragmátiko a lanta e otro departamentunan a base di si e Minister Plenipotensiario tabata enkargá pa representá interesnan di Antianonan na Ulanda, teniendo kuenta ku e ròl (mutuo) informativo tambe asign’é, i e deseo di promové e “kara” di Antia Hulandes na Oropa. Ofisina di Minister Plenipotensiario ta konosí kolokial komo Kas di Antia.
* Supervishon di Antianonan ku ta studia na Hulanda
* Sosten sosial pa e sentenáres di trahadónan Antiano na Hulanda
* toezicht op de in Nederland studerende Antillianen<ref>Hoetink (1969), Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, pag.316</ref>
* sociale begeleiding van de honderden Antilliaanse werknemers in Nederland
== Minister Plenipotensiario di Antias Hulandes ==
{{wak articulo|Artíkulo prinsipal: [[Lista di minister plenipotensiario di Sint Maarten]]}}
E minister plenipotensiario ta aktua komo representante di Antias Hulandes na Den Haag, sede di gobièrnu di [[Hulanda]]. E ta forma parti di i ta partisipa den [[Konseho di Minister di Reino]], kaminda ta trata asuntunan di Reino ku ta toka Antias Hulandes. E no ta forma parti di Konseho di Minister di Antias Hulandes, debi ku e no ta un 'minister den sentido strikto'. E minister plenipotensiario no ta responsabel na [[Parlamento di Antias Hulandes]], sino ta raporta direktamente na e minister di asuntunan general di Antias Hulandes, kual kartera ta generalmente den man di e [[promé minister]].
Den práktika, Antillenhuis a sirbi komo un brùg entre e gobièrnunan na Willemstad i Den Haag. Hopi biaha e Ministernan Plenipotensiario tabata fungi komo diplomátikonan informal, mediadónan, òf defensornan di interesnan di e komunidat Antiano na Hulanda. Despues di 2010, e funshon aki a keda desentralisá: e Ministernan Plenipotensiario di Kòrsou i Sint Maarten a sigui ku e ròl aki, kada un representando nan mes pais, ku lasonan mas estrecho i direkto ku nan gobièrnunan nashonal.
== Fin di Antias Hulandes i transishon ==
E struktura konstitushonal di Antia Hulandes a terminá na 2010, despues ku e islanan konstituyente di Curaçao, Bonaire, Sint Maarten, Saba, i Sint Eustatius a disidí di separá. Asina a abolí e posishonnan di Minister Plenipotensiario i di Antillenhuis dia 10 di òktober 2010. E ora ei tabata ubiká e Kas di Kòrsou (KGMC) den e edifisio na Badhuisweg, pero el a sali na 2014 i, despues di un lokalidat temporal, a muda pa Prinsengracht den sentro di The Hague na 2015.
Meskos ku [[Arubahuis]] na aña 1986, [[Kas di Kòrsou]] i [[St. Maarten House]] a tuma over e responsabilidatnan di eks-Antillenhuis, pero solamento ku enfoke riba nan propio paisnan en bes di e interesnan kolektivo di eks-Antia Hulandes.
Antillenhuis a wòrdu inmortalisá na 2010 ku un version miniatura (1:25) den e ciudad miniatura cercano di [[Madurodam]]. Na mes momento ku su desvelo dia 7 di òktober 2010, un kas KLM Delft Blue tambe a wòrdu presentá na Madurodam.<ref>{{Citeer web |url=http://www.denhaagdirect.nl/het-nieuwe-delfts-blauwe-klm-huisje/ |titel=Het Nieuwe Delfts-Blauwe KLM-huisje |auteur=Michael |uitgever=Den Haag Direct |datum=2015-10-08 |bezochtdatum=2016-10-23}}</ref><ref>{{Citeer web |url=http://antilliaansdagblad.com/curacao/1974-klm-huisje-antillenhuis |titel=KLM-huisje Antillenhuis |auteur= |uitgever=Antilliaans Dagblad |datum=2015-10-07 |bezochtdatum=2016-10-23}}</ref>
== Mira tambe ==
* [[Arubahuis]]
* [[Kas di Kòrsou]]
* [[St. Maarten House]]
{{Appendix|2=
* {{Citeer web| url = http://www.antillenhuis.nl/| titel = Antillenhuis| auteur = | uitgever = Kabinet GevMin| datum = 2010-06-16| bezochtdatum = 2016-10-23| dodeurl = nee| archiefurl = https://web.archive.org/web/20100616191350/http://www.antillenhuis.nl/| archiefdatum = 2010-06-16}} Webpagina's van www.antillenhuis.nl, gearchiveerd door [[Wayback Machine]]
{{References}}
}}
[[:Kategoria:Historia di Antias Hulandes]]
--
* 1951-1955 Als voorloper van het Antillenhuis trad Cola Debrot vanaf begin jaren 50 op als algemene vertegenwoordiger van de Nederlandse Antillen in Nederland.<ref>Mr. Cola Debrot bespreekt voorlichting over Antillen in Nederland. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 13-09-1951, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402458:mpeg21:p004</ref>
is de naam die gebruikt wordt om de gezamenlijke ministers aan te duiden. Deze naam is in gebruik naast die van ministerraad. Kabinet van de gevolmachtigde minister is het ambtelijke apparaat dat de gevolmachtigde minister van de Nederlandse Antillen te Den Haag terzijde staat in de uitoefening van zijn taak. Deze dienst (met aan het hoofd de Directeur), die in de loop der jaren is uitgegroeid naar gelang ook de taak van de gevolmachtigde minister in omvang toenam, waarborgt continuïteit in ervaring wanneer de ambtsdragers wisselen. De aanwezigheid van administratieve deskundigheid verruimt in niet geringe mate de mogelijke keuze voor dit hoge ambt dat als een politieke zowel als diplomatieke functie te beschouwen is. Negen afdelingen dragen met hun deeltaken bij tot een soepele uitvoering van de hoofdtaken van de ambtsdrager, t.w.
Algemene en Juridische Zaken (A.J.Z.),
Voorlichting en Public Relations,
Ontwikkelingssamenwerking en Personeelsbemiddeling (O.P.),
Financiën,
Sociale Zaken (S.Z.),
Economische Zaken (E.Z.) waaronder toerisme,
Culturele Zaken (C.Z.),
Registratie en Archiefzaken (R. en A.) en
Personeelszaken en Huishoudelijk Beheer.
De afdeling A.J.Z. is te beschouwen als het centrale zenuwstelsel van de organisatie omdat zij de gevolmachtigde minister vooral bijstaat in het voorbereiden en uitvoeren van die rijksaangelegenheden waarbij de Nederlandse Antillen betrokken zijn, de centrale en eerste taak van de gevolmachtigde minister. Uit oogpunt van doelmatigheid en pragmatisch functioneren zijn de andere afdelingen ontstaan naar gelang de gevolmachtigde minister belast werd met belangenbehartiging van Antillianen in Nederland en mede gelet op de voorlichtende taak (over en weer) die hem eveneens is opgelegd en de wenselijkheid van het uitdragen van het ‘gezicht’ van de Nederlandse Antillen in Europa. Het Kabinet van de gevolmachtigde minister staat in de wandeling bekend als het Antillenhuis.
---------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba''' (SVGA) ta un fundacion na Aruba cu ta dedicá na enseñansa, guia y cuido pa personanan cu un limitacion intelectual. Dia 9 di december 2024, SVGA a celebra su 60 aniversario.
== Historia ==
SVGA a wordo fundá dia [[9 di desèmber|9 di december]] [[1964]] pa P. Harting, A. de Vries y C. van den Berg-de Freitas. Nan a ripará cu Aruba tabata carece di un scol special, centro di pasadia pa mucha y adulto, un centro pa train pa trabou, y cas di cuido 24/7 pa personanan cu un limitacion intelectual. Un plan inicial a wordo traha y e fundashon a cuminsá busca fondo pa realizá esaki.
Den 1973, SVGA a habri su prome centro di pasadia, Bibito Pin. Un scol special ("Scol Dun’un Man") a sigui na 1976. Den 1979, un centro di pasadia pa adultonan a habri na Brasil mainta y atardi den mes edificio di scol Dun’un Man. Desde 1982, SVGA a incorpora un psicologo den su ekipo; den 1985, un sportleider (entrenador deportivo) y den 1986 un trahadó social a uni cu e organisacion.
Na 1993, e grupo pedagogico-social a wordo amplia cu un logopedista, y dos aña despues cu un di dos psicólogo. Desde 1985, e asina yamá sistema di "tres fase" a wordo implementá. Esaki a implica cu Pasadia Bibito Pin a muda pa Piedra Plat 97A, unda tambe a habri Pasadia Briyo di Solo pa adulto y Centro Man na Obra, un centro pa train diferente trabou pa adultonan.
Un gymzaal (sala di deporte) tambe a wordo construí riba es tereno pa por duna atencion na movecion di e clientenan.
== Desaroyo residencial y innovashon ==
Na 1988, e Cas Sjabururi a wordo realisá, unda adultonan vulnerabel por biba y haya cuido, mientras nan ta bishitá e centronan di pasadia durante dia. Den 2003, SVGA a habri dos apartamento riba es mesun tereno, pa treiná habitantenan pa un bida mas independiente.
Na 2008, huntu cu FCCA, SVGA a habri e posibilidad pa persona cu necesidadnan di guia pa biba na e bario di Jaburibari. E trajecto di bida guiá pa adulto eventualmente a wordo transferí den 2019 na e Fundacion Biba Bou Guia.
Na 2020, Cas Blenchi a habri den marco di e Sociaal Crisis Plan Aruba. Esaki ta un cas temporario pa mucha y hoben cu, pa motibo social, no por biba momentaneamente na cas cu nan mayornan.
Na 2021, huntu cu Stichting Ambiente Feliz, un pasadia pa mucha cu discapacidad multiple a wordo habri na Centro di Cuido na San Nicolas.
E porta actual
Di e momentu aki, SVGA ta brindando enseñansa, guia y/o cuido na un promedio di 250 clientenan of alumnonan diariamente.
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Aruba]]
== SVGA ==
Dialuna dia 9 di december Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba (SVGA) a celebra 60 aña di existencia.
=== historia ===
Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba a wordo lanta dia 9 di december 1964 dor dimeneer P.Harting, meneer A. de Vries y señora C. van den Berg. Nan a ripara cu tabata hopi necesario pa Aruba tin scol special, pasadianan pa mucha y adulto, centro pa train trabao y cas pa cuido 24/7 pa persona cu un discapacidad intelectual. Nan a traha un plan prome y a cuminsa busca fondonan. Na aña1973 a habri pasadia bibito pin. Scol dun’un man a habri na aña1976.Na aña1979 SVGA a habri un pasadia pa adulto na Brasil mainta y atardi den eedificiodiscoldun’unman. Desde aña 1982 tabatin un psi- cologo na SVGA, aña 1985 a cuminsa un sportleider y na aña1986 nos trahado social, cu te
actualidad ta den servicio cerca pa nos, a cuminsa na SVGA. E grupo social pedagogico a forma y na aña1993 a amplia cu un logopedista y dos aña despues cu un di dos psicologo. Desde aña1985 e asina yama “di tres fase” a habri. Esey tabata encera cu Pasadia Bibito Pin a muda pa Piedra Plat 97A y na e mesun tereno a habri Pasadia Briyo di Solo pa adulto y Centro Man na Obra cu ta un centro pa train diferente trabao pa adulto. A habri tambe un gymzaal riba e tereno pa por duna atencion na movecion pa e clientenan. Na aña 1988 a realisa Cas Sjabururi unda adultonan vulnerabel por a cuminsa biba y haya cuido necesario mientras den dia ta bishita Pasadia Briyo di Solo o Centro Man na Obra. Na aña 2003 SVGA a habri dos apar- tamento riba e tereno di Cas Sjabururipahabitantenanmas independiente cuminsa train pa biba riba nan mes. Hunto cu FCCA a logra na aña 2008 pa habri e oportunidad pa algun
persona bay biba cu guia riba nan mes den e bario di Jaburibari. Naaña2019apasaeguiadie habitantenan over pa Fundacion Biba Bou Guia. Na aña 2020 Cas Blenchi a habri den cuadro di e “Sociaal Crisis Plan Aruba”. Esaki ta duna oportunidad pa brinda un cas pa muchanan y hoben cu temporalmente no por ta cerca nan mayornan. Hunto cu Stichting Ambiente Feliz a habri na aña 2021 un Pasadia pa mucha cu discapacidad mul- tiple na Centro di Cuido na San Nicolas. Na e momento aki nos ta duna enseñansa, guia y/o cuido na mas o menos 250 cliente o alumno diariamente.<ref>https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20241212.pdf SVGA ta celebra 60 aña di existencia!], Bon Dia Aruba (12 di december 2024)</ref>
{{Appendix}}
-----------------------
Vieja yo?<br>
No...No señor<br>
Yo soy un vino y del mehor<br>
¿Que si las canas me asustan?<br>
No qué va!<br>
Ellas no suman años, <br>
derrochan sabiduría y verdad.<br>
Ay, no,<br>
no me vengan con cuentos,<br>
entre más grande el numero,<br>
más linda me siento.<br>
Esas líneas en mis ojos, no,<br>
no son quejas del pasado,<br>
son las huellas de las risas<br>
y los besos dados.<br>
¿Que si todavía me apasiono?<br>
Ay, no me haga reír.<br>
En este cuerpo lo que hay es<br>
mucho fuego por sentir.<br>
Ay, no,<br>
no me vengan con cuentos,<br>
entre más grande el numero,<br>
más linda me siento.<br>
Yo sí me orgullezco,<br>
de los años que tengo,<br>
que con cada buelta al sol<br>
más valgo y más aprendo<br>
así que guardes tus penas<br>
y no me mire con compasión<br>
Los años a mí no me pesan<br>
me coronan el corazón.<br>
Ay, no,<br>
no me vengan con cuentos,<br>
entre más grande el numero,<br>
más linda me siento.<br>
Sí ........mas linda!
--------------
{{Databox}}
'''Yudansa pa desaroyo''', tambe konosí komo '''yudansa di eksterior''' of '''asistensia tékniko''', ta un tipo di ayudo ku gobièrnunan i otro organisashon ta duna pa yuda den e desaroyo ekonómiko, sosial i polítiko di paisnan den desaroyo.
E ta distinguí for di '''yudansa humanitario''', ku su meta prinsipal ta aliviá sufrimentu urgente, mientras ku yudansa pa desaroyo ta dirigi na e alivio di pobresa i progreso sostenibel riba término largu.
Algun gobièrnu ta inkluí yudansa militar bou di e mesun kategoria, pero hopi organisashon no-gubernamental (NGO) ta oponé e práktika aki, argumentando ku ayudo militar no ta kontribuí na desaroyo sostenibel.
==Tipo di kooperashon==
E término “kooperashon di desaroyo”, usá entre otro pa e Organisashon Mundial di Salú (WHO),[1] ta ekspresá e idea ku un partnership internashonal mester eksistí entre e donante i e destinatario, en bes di e situashon tradishonal kaminda e relashon e tabata wòrdu dominá pa e rikesa i konosementu spesialisá di un banda.
Mayoria ayudo pa desaroyo ta bini di paisnan industrialisá (kooperashon Nort-Sùit), pero algun pais ménos riku tambe ta kontribuí (kooperashon Sur-Sùit).
Yudansa por ta:
* bilateral (70%): di un pais pa otro, direktamente
* multilateral (30%): for di e pais donante pa organisashonnan internashonal manera Banko Mundial òf instansianan di Nashonnan Uni (UNDP, UNICEF, UNAIDS, World Food Programme...), ku ta redistribuí esaki entre paisnan den desaroyo[2]
==Fuentenan di yudansa==
Mas o ménos 80-85% di yudansa pa desaroyo ta bini di fuentenan di gobièrnu (yudansa ofisial pa desaroyo). E 15-20% ku ta sobra ta bini di organisashonnan privá (NGO)[3], sin konta e remesanan ku migrantenan individual ta manda pa nan miembronan di famia den paisnan den desaroyo.
==Yudansa ofisial pa desaroyo==
Asistencia Oficial pa Desaroyo ta un medida di ayudo di gobierno compila pa e Comision di Asistencia pa Desaroyo (DAC) di OECD desde 1969. E DAC ta consisti di e 22 paisnan donante mas grandi.
{{Appendix}}
## Yudansa pa desaroyo
**Yudansa pa desaroyo**, tambe konosí komo **yudansa di eksterior** of **asistensia tékniko**, ta un tipo di ayudo ku gobièrnunan i otro organisashon ta duna pa yuda den e desaroyo ekonómiko, sosial i polítiko di paisnan den desaroyo.
E ta distinguí for di **yudansa humanitario**, ku su meta principal ta aliviá sufrimentu urgente, mientras ku yudansa pa desaroyo ta dirigi na e **alivio di pobresa i progreso sostenibel riba término largu**.
Algun gobièrnunan ta inkluí yudansa militar bou di e mes kateguria, pero hopi organisashon no-gubernamental (NGO) ta **oponé e prátika aki**, argumentando ku ayudo militar no ta kontribuí na desaroyo sostenibel.
---
### Tipo di kooperashon
E término **kooperashon di desaroyo**—usá entre otro pa organisashonnan manera e **Organisashon Mundial di Salú (WHO)**—ta reflehá un relashon mas igualitario entre donantenan i paisnan receptor, unda e énfasis ta riba **partnership**, i no riba dependencia of dominashon.
Kooperashon por tuma diferente forma:
* **Bilateral (±70%)**: yudansa di un pais direktamente na otro pais.
* **Multilateral (±30%)**: yudansa pasa via organisashonnan internashonal manera e **Banko Mundial**, e **Nashonnan Uni** (UNDP, UNICEF, UNAIDS, World Food Programme, entre otro), ku redistribuí e fondo segun politika global di desaroyo.[^2]
---
### Fuentenan di yudansa
Entre **80 te 85%** di tur yudansa pa desaroyo ta bini di **gobièrnunan**, i ta wordu clasificá komo **Asistencia Ofisial pa Desaroyo (ODA)**. E otro **15–20%** ta bini di organisashon no-gubernamental (NGO)[^3], sin konta e **remesa** ku migrantenan ta manda pa famia den nan pais di orígen.
---
### Asistencia Ofisial pa Desaroyo (ODA)
**ODA** ta e estandard di midí yudansa pa desaroyo, estableci pa e **Komishon pa Ayudo di Desaroyo (DAC)** di e **Organisashon pa Kooperashon Ekonomiko i Desaroyo (OECD)**. E definishon ta enkapsulá e kontribushon ofisial ku ta kontribuí na e bienestar ekonómiko i humano di paisnan den desaroyo. E DAC tin 22 pais miembro ku ta e donantenan prinsipal mundialmente.[^4]
---
### Notanan i referensianan
[^1]: WHO. (s.a.). *Development cooperation*. [https://www.who.int](https://www.who.int)
[^2]: OECD. (2023). *Multilateral Aid 2023*. [https://www.oecd.org](https://www.oecd.org)
[^3]: World Bank. (2022). *NGO Contributions to Global Development*. [https://www.worldbank.org](https://www.worldbank.org)
[^4]: OECD DAC. (2022). *Official Development Assistance (ODA)*. [https://www.oecd.org/dac](https://www.oecd.org/dac)
-------------------
== Faha di horcan ==
E Islanan ABC Aruba, Bonaire y Curaçao ta na e rand zuid di e faha di horcan. Nan no ta pafó di e
faha di horcan, manera hopi ta considera. Historia ta siña ku mas o ménos un biaha kada 100 aña daño konsiderabel ta wòrdu eksperensiá dor di siklonnan tropikal ku ta pasa riba òf djis sùit di e islanan. Aunke e orkan nivel di eksperensia pa e islanan por wòrdu konsiderá komo hopi chikitu, bon konosí ta e orkan menor kual a pasa net pazuid di Curaçao dia [[23 di september]] [[1877]] causando un daño structural calcula di US$ 2 mion, prinsipalmente pa e sekshon di kosta di Willemstad. Un konvento a wòrdu labá kompletamente (restunan ainda visibel na marea abou), hopi barku a bai pèrdí i por lo ménos 70 persona a hoga. E barometer di mas abou lesamentu na Willemstad a wòrdu opservá pa 15:30 UTC riba 23 di sèptèmber (UTC = ora lokal + kuater ora na Área di Karibe Oriental) ku 995.4 milibar. Un barco nabegando pazuid di Curaçao a reporta un presion mas abao di 988.8 milibar.
Riba promedio, un biaha cada cuater aña un ciclon tropical ta sosodé denter di un radio di 150 kilometer, pero mayoria pasando pa nort di e islanan sin causa mal tempo serio. Asta e inmediato
efektonan di orkan grandi Hazel, di kua e sentro a pasa mas o ménos 90 kilometer pa nort riba
Dia 7 di òktober 1954, ku bientunan máksimo sostené serka di e sentro di 190 km/h, tabata limitá na opservá bientonan maximo di 50 km/h cu rafaga te 90 km/h, y e daño, un estimacion di US$ 350.000,-, a resulta principalmente door di inundacionnan repentino pa motibo di yobida pisa (promedio di 48 ora: Aruba aprox. 250 mm, Bonaire y Curaçao aprox. 125 mm).
Saba, St. Eustatius i St. Maarten ta situá denter di e faha di orkan. Kasi tur aña por lo ménos un
siklon tropikal ta sosodé denter di un alkanse di 100 miya i riba promedio un biaha kada 4-5 aña orkan kondishonnan ta wòrdu eksperensiá. Referí na Adhunto II - Siklonan tropikal ku ta pasa denter di 100 N.M. di 17.5N, 63.0W te ku 31 di desèmber 2014.
E orkannan mas resien ku a kousa daño konsiderabel na e islanan tabata e orkannan Omar (2008),
José (1999), Lenny (1999), Georges (1998), Luis (1995), Marilyn (1995), Hugo (1989), Donna (1960)
i Dog (1950). Specialmente e daño ocasiona pa horcan Luis tabata extenso.
Departamentu Meteorológiko Kòrsou (MDC), un instansia di Gobièrnu di Kòrsou ku su ofisina i
sentro di pronóstiko di wer na Seru Mahuma ta e outoridat responsabel pa e servisio di atvertensia di orkan.
Sinembargo ta responsabilidad di Gobierno di cada pais of isla pa mantene y activa un
organisashon di preparashon pa kalamidat.
Departamentu Meteorológiko Kòrsou (MDC). E sucursal na Aruba a bira Departamento
Meteorologico Aruba (DMA) y esun na St. Maarten a haya e nomber di Departamento Meteorologico St.
Maarten. MDC lo sigui ta responsabel pa emishon di pronóstikonan di wer rutinario i tambe
boletinnan di atvertensia pa Kòrsou i tambe pa Islanan BES (Boneiru, S. Eustatius i Saba).
-----------------
== Historia ==
Imperio Romano por dividí den dos fase prinsipal:
* '''Imperio Romano Oksidental''' (27 a.C. – 476 d.C.), ku su kapital na [[Roma]].
* '''Imperio Romano Oriental''' (284 – 1453), ku su kapital na [[Istanbul|Constantinopel]] (ó [[Bizantin]]).
E imperio a logra ekspandé su teritorio pa inkluí un gran parti di e mundo konosí durante esaki, ku un sistema di kaminan, lei, i struktura politik ku a influensia Europa i mas allá.
Imperio Romano a kontribuí hopi na arkitektura, lei, idioma ([[Latin]]), sistema di gobernashon i relíshon. Na e final di e imperio, [[Cristiandat]] a bira e relíshon ofisial.
E imperio a ekspandé pa inkluí gran parti di e mundu konosí e tempu ei, desaroyando sistemanan di kaminda, lei i gobièrnu ku a influensiá Europa i mas leu profundamente.
Kultura i Herensia
E Imperio Romano a kontribuí signifikantemente na arkitektura, lei, idioma (latin), gobernashon i religion. Den su añanan despues, Kristianismo a bira e religion ofisial.
Kaida di e Imperio
E Imperio Romano Oksidental a kai na aña 476 di nos era, ora e último emperador, Romulus Augustulus, a ser destituí. E Imperio Romano Oriental (Imperio Bizantino) a sigui te na 1453, ora ku Konstantinopla a wòrdu konkistá pa e Turkonan Otomano.
-------------
{{Variante|c}}
{{Infobox dignatario| variante = c
| nomber completo = Petrus Albertus Kasteel
| imagen = Petrus Albertus Kasteel (1942).jpg
| sucesion = Di 50° Gobernador di Kolonia Kòrsou
| periodo start = [[15 di yüli]] [[1942]]
| periodo fin = [[1 di yüli]] [[1948]]
| monarkia = [[Wilhelmina di Hulanda|Wilhelmina]] (1898-1948)
| antecesor = [[Gielliam Wouters]]
| sucesor = Leonard Antoon Hubert Peters
|fecha nacemento=
|luga nacemento =
|fecha fayecimento=
|luga fayecimento =
|pareha = Marie Kasteel-Baltussen
|religion = [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]]
|yui = 5
<!-- Seccion di informacion profecional -->
|ofishi = gobernante, diplomátiko
|partido =
}}
'''Petrus Albertus (Piet) Kasteel''' (☆ [[4 di novèmber]] [[1901]] na [[Zwolle]] - † 13 di desèmber [[2003]] na [[Roma]]) tabata un periodista, diplomátiko i ofisial di gobièrnu kolonial hulandés. E tabata gobernador di [[Kòrsou i Dependensianan|Kolonia Kòrsou]] (Antia Hulandes) for di 1942 te 1948, ku ta inklui Guera Mundial II i un periodo di transishon polítiko di kolonia pa pais Antia Hulandes.
== Bida personal ==
Piet Kasteel a nase den Zwolle, Hulanda, riba 4 di novèmber 1901. Den su bida personal i profesional, e tabata un katóliko dediká ku un gran pashon pa komunidat i notisia.
== Periodista i trahadón den ekshilio ==
Den su hoben aña, Kasteel a traha komo editor parlementario pa e periódico katóliko De Maasbode i komo periodista pa De Tijd. Den 1923, e a fundá e asociashon De Klare Waarheid. Durante Segunda Gèrr Mundial, e a fugi pa Ingalaterra, kaminda e a traha pa e gobièrnu Hulandés den ekshilio na Londen.
== Gobernador di Kòrsou i su dependensianan ==
Kasteel a ser nombra gobernador di Kòrsou i su dependensianan riba 15 di yüli 1942, na un momentu difísil den historia global. E a sustituí Gielliam Johannes Josephus Wouters i a tene e kargo te 4 di ougùstùs 1948.
Durante su mandato, e a enfrenta reto di gobernashon militarisa den tempo di guerra, maneho di internashon di estranhero, i tenshon sosial. Tambe, e a guia proseso di inisiante negoshashon pa mas autonomia polítiko pa e teritorio kolonial.
== Karrera diplomátiko ==
Despues di su periodo den Antia Hulandes, Kasteel a sirbi komo embahador di Hulanda na:
Chile (1948–1956)
Irlanda (1956–1966)
Israel (1966)
== Rekonesimentu ==
Piet Kasteel a resibí varios premio internashonal:
Medal of Freedom with Silver Palm (Merka)
Ridder van de Orde van de Nederlandse Leeuw (Hulanda)
Grootkruis van de Pauselijke Orde van Sint-Gregorius de Grote (Vatikano)
Commandeur van het Legioen van Eer (Fransia)
== Fayesimentu ==
Piet Kasteel a fayesé na Roma, Italia, riba 13 di desèmber 2003, na edat di 102 aña.
== Referensianan ==
Wikipedia. Piet Kasteel.
Find a Grave. Petrus Albertus Kasteel (1901–2003).
YouWho. Diplomats – Petrus Kasteel.
Petrus Albertus "Piet" Kasteel (Zwolle, 4 di novèmber 1901 – Roma, 13 di desèmber 2003) tabata un periodista, diplomátiko i ofisial di administrashon kolonyal Hulandés. E tabata gobernador di Kòrsou i su dependensianan for di 1942 te 1948, durante Segunda Gèrr Mundial i un periodu di transishon polítiko den e Antia Hulandes.
------------------
'''Wikipedia na Papiamento: un plataforma di idioma comparti'''
'''Wikipedia''' ta un di e proyectonan mas notabel riba e internet: un enciclopedia liber, dirigi pa comunidad y disponibel den diferente idioma. Sinembargo hopi hende no ta realisa cu un
version di Wikipedia den un solo idioma por sirbi pa varios variante di e mesun idioma.
Por ehempel, e Wikipedia di Ingles ta inclui articulo skirbi tanto den Ingles Britanico como
Ingles Mericano. Mescos ta pasa cu e Wikipedia di Hulandes, cu ta skirbi lenguahe Hulandes (papia na Hulanda) como lenguahe Flamenco (papia na Belgica). E modelo bilingual aki ta aplica tambe na Wikipedia di Papiamento, cu ta sirbi e variantenan di Papiamentu y Papiamento.
== Indica y respeta e variante di Papiamento/u ==
Dicon Wikipedia di Papiamento ta un plataforma comparti? E editornan ta encurasha pa
indica den cua variante un articulo ta skirbi originalmente, si ta den Papiamento of
Papiamentu. Unabes un variante ta scogi pa un articulo, ta wordo considera bon practica pa mantene consistencia y edicion continuo den e mesun variante ey. E uniformidad den lenguahe, en particular e ortografia y vocabulario, ta preserva claridad y evita confusion pa otro lector y editornan.
Bo por consulta e documentacion riba Wikipedia di Papiamento pa mas informacion tocante con
pa indica e variante di bo escogencia.
Mescos cu Wikipedia di Ingles ta acepta tanto "color" como "colour"; pero ta spera consistencia den un mesun articulo. E principio aki ta aplica tambe na e uzo di Papiamento y Papiamentu den nan plataforma comparti.
== Cuminsa un otro version di lenguahe riba Wikipedia ==
Aunke ta practico y comun pa comparti un version di idioma, tambe ta posibel pa propone i
desaroya un Wikipedia separa pa un variante specifico di un idioma manera un Wikipedia di
Papiamento separa, cu lo ta diferente for di e version comparti cu ta existi awor.
Pero, tin cierto criteria cu e Wikimedia Foundation ta exigi pa lansa un edicion nobo di
Wikipedia. Esaki ta inclui:
* E idioma mester ta reconoci cu un codigo ISO 639.
* Mester tin suficiente contribuidonan activo cu ta compromete pa desaroya e version
nobo.
* E idioma mester tin un localisacion valido den sistema di Wikimedia (traduccion di
interface via translatewiki.net).
* E comunidad mester demostra actividad continuo den Wikimedia Incubator, e
plataforma unda ta test y desaroya edicionnan nobo.
Bo por haya e lista completo di rekisito y paso pa propone un edicion nobo di Wikipedia riba
Wikimedia Incubator: https://meta.wikimedia.org/wiki/Meta:Language_committee/Handbook#Requisites
== Contribui na un comunidad bilingual ==
No ta importa si bo ta skirbi den Papiamento of Papiamentu, contribui na Wikipedia di
Papiamento/u ta yuda preserva i promove e idioma den tur su forma. Si bo ta respeta cada
variante y colabora entre diferente manera di skirbi, e comunidad di Wikipedia ta sigui
construi un fuente di informacion valioso y inclusivo pa tur cu ta papia Papiamento/u den
islanan ABC y den mundu henter.
------------------
{{Databox}}
{{Variante|a}}
{{Databox}}
{{Multiple image| total_width = 340
| align = center
| caption_align= center
| image2 = Bolletjes.jpg
| caption2 = Bolitanan den stoma di un mula
| image1 = Bird smuggler.jpg
| caption1 = Mula transportando parhanan
| image3 = Anus-patron (1205687).jpg
| caption3 = Cartucho di ano pa transporta microfilm ilegal
| image4 = Smuggling tunnel in Rafah (2009).jpg
| caption4 = Tunnel pa contrabanda na [[Gaza]] (2009)
}}
{{clear}}
{{Appendix}}
[[Category:Sociedad]]
-----------------
== Shoco ==
De Arubaanse holenuil a laga den holen op de grond na bieden a topa cu cactusbegroeiing en droog bos. [[Afbeelding:Athene cunicularia arubensis.jpeg|thumb|175px|links|Hol van de shoco nabij Alto Vista]] Als de shoco geen kuil nos finden, graaft ze self een kuil in zachhe grond. Pasobra un groot di e nivelnan di nivelnan di e subsorto aki ainda ta na fin, palabranan di e poblashon ta bini ku e beschrechtde gebied di [[Nationaal park Arikok]] a wòrdu konkluí.
E shoco ta un wezen di als bereigd sorteá den genia genétiko.
Tera Cora, e zona patras di campo di golf di Tierra del Sol, algun biaha tabata un zona di biodiversidad halto y tambe tabata un di e luga- nan di reproduccion mas im- portante pa Burrowing Owl (Athene cunicularia aruben- sis) localmente yama “Sho- co.”<ref>https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20241005.pdf Shoconan ta confrontando temponan dificil y mester di fondonan pa proyecto di preservacion], NoticiaCla (5 di october 2024)</ref>
{{Appendix}}
--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox persona
| variante = a
| nomber = Nigel Maduro
| ofishi = activista
}}
'''Nigel Maduro''' ta un activista ambiental y climatico di Aruba.<ref>https://solodipueblo.com/nigel-maduro-tin-anuncio-pa-dia-26-di-september-anuncio-ta-sigui-riba-un-ana-di-protesta-y-caida-di-gobierno/], Solodipueblo (16 di september 2024)</ref>
activista defensor di tera, cientifico den sostenibilidad y tambe representante hoben di
Aruba National Trust, Nigel Maduro
Nigel Maduro ta Caquetío Indígena di Aruba, un aktivista ambiental intersekshonal, un sientífiko di sostenibilidat, i un artista multidisiplinario. Nigel tin eksperensia trahando den e sektor ambiental sin fin di lucro (Greenpeace Aotearoa), e sektor di sostenibilidat korporativo, i asta tabata un planifikadó stratégiko di sostenibilidat pa un kunuku di agro-ekologia. E ta notoriamente conoci pa lanta un movecion socio-ambiental na Aruba dor di wordo deteni pa graffiti “No More Hotels” y “Land Back” tur rond di e isla. Desde e tempu ei el a organisá múltiple protesta disruptivo durante protokòlnan i diskursonan gubernamental. Nigel tin komo meta pa kambio sistemátiko den e industria di hotèl i turismo di Aruba, tur miéntras e ta yuda ku proyektonan di konsulta di desaroyo sostenibel i ta duna sosten i asistensia na movementunan di base.<ref>[https://dezwijger.nl/programma/roots-resilience-caribbean-perspectives-on-climate-change Roots resilience: Caribbean Perspectives on climate change], dezwijger.nl</ref>
{{Appendix}}
Nigel ta ampliamente rekonosé pa su protestanan di akshon direkto. Un di su actonan mas notabel tabata graffiti “No More Hotels” y “Land Back” riba areanan turistico den henter Aruba—un acto cu a lanta un debate local significativo tocante desaroyo di turismo insostenibel y perdida di tereno. E protesta aki no solamente a konsientisá riba asuntunan ambiental i kultural pero tambe a bira un katalisadó pa kompromiso mas amplio di komunidat a traves di manifestashonnan pasífiko i protestanan di “Beach Party” ku ta kombiná tayernan di sostenibilidat ku presentashonnan públiko kreativo.
Master Science den Liderato Estratégiko: Nigel a haña un Master di Science den Liderato Estratégiko. E formashon akademiko aki a duna dje un marco robusto pa enfrenta desafionan kompleho di sostenibilidat, pa kombiná siensia ku aktivismo, i pa impulsa kambio sistémiko den polítika i industria.
Trabao Profesional i Karrera
Aktivismo Ambiental i di Klima:
Akshon Directo i Protesanan: Nigel a gana atenshon largu ku su inisiativa di akshon directo den Aruba. Notablemente, e a hasi grafiti ku slogan “No More Hotels” i “Land Back”, ku a pone enfoke riba e keshonan di desaroyo insostenibel i e perde di tereno pa e Pueblo Indígena.
Organisashon di Komunidat: El ta un e figura importante den organisá demostrashonnan pasífikamente i eventonan di komunidat, manera e “Beach Party” protesanan, ku ta combiná e partisipashon públiko ku edukashon ambiental. Esakinan ta yuda pa mustrá e impakto di e desaroyo excesivo i pa uni e komunidat riba prátikanan sostenibel.
Siensia di Sostenibilidat i Konsultoria:
Nigel a krea su karrera como un siensia di sostenibilidat, spesialisa den kambio di klima, konservashon di biodiversidat, i drechtenan di e Pueblo Indígena.
Su trabao a inkluí rolnan tanto den sektornan di organisashon sin ganansa como den sektornan korporativo, kaminda el a kontribuí pa planifikashon estratégico di sostenibilidat, manera pa asisti den praktikannan agro-ekológiko i proyektonan di konservashon ku ta basa riba e komunidat.
Representashon Internashonal:
Reconosí pa su liderato, Nigel a wordu selekshoná pa e Caribbean Climate Justice Leaders Academy pa representá Aruba na plataforma global manera COP29. Su rol internashonal ta demostrá su influencia i su kompromiso pa duna bocho na e preocupashonnan di su komunidat den diskushonnan global riba klima.
Arte Multidisiplinario
A mas ku su aktivismo i siensia, Nigel ta ekspresá su perspektivanan a través di su arte. Su trabao creativo ta kompletá su aktivismo, duna un narrashon visual pa e asuntunan ambiental i sosial cu Aruba ta enfrenta.
Nigel Maduro, ku su kombina di formación akademiko riguroso, aktivismo “hands-on”, i ekspreshon creativo, ta un forsa dinamiko den e lucha pa sostenibilidat ambiental i drechtenan di e Pueblo Indígena den Aruba i den e región di Caribe.
{{Appendix}}
------------
== Cinema na Aruba ==
(Oranjestad)—During the span of over 100 years, Aruba only saw five '''open air movie theatres'''. Now practically obsolete on the island, these theaters were once frequently visited by locals and migrants
in the 20th century.
The first open air theater was constructed in 1920 and was commissioned by Shon Eduard (Eddy) de Veer. This theater was located at the Hotel Colombia in Oranjestad, which is now where the Aruban census office is located. The theater was simple; it only consisted of a screen, and visitors had to bring their own chairs to
enjoy the popular silent movies of the time.
American migrants who worked in the refinery and lived in the Lago Colony in Sero Colorado also had their
piece of the pie with their Open air Theatre, which formed part of the Esso Club, also known as the Pan-Am
Club. It was at this theater that “Talkies” were first streamed, movies with sound. This theater mostly streamed American blockbusters for the American expats, this way making sure that these migrant were not missing out on entertainment from their home land.
In the 1950’s and 60’s, Savaneta saw their own open air theater, located in front of the Marinier’s Kazerne (Marine Barracks). This theater was mostly visited by the neighboring marines, who didn’t have much entertainment other than movies at that time.
The last and most recent open air theater was constructed in the form of a drive-in theater.
A popular American concept, the Drive Inn located in Balashi was a hot spot for teenagers, who had the habit of cramming all their friends in one car to go see the movies. For this phenomenon there was a separate price that you had to pay called the “car crash”. This theater closed around 2012, but was re-opened during the pandemic in July 2020, where movies were streamed on a gigantic screen set up in front of stacked containers. However, this nostalgic form of entertainment did not last very long as it was closed again only a year or two later. Nowadays you can still see the stacked containers when you drive near the bridge in Balashi.<ref>“De kolibrie op de rots en meer over de geschiedenis van Aruba” by Evert Bongers. </ref>
-------------------------
Same-sex marriage in Aruba, Curaçao and Sint Maarten
{{Databox}}
'''Matrimonio di mesun sexo''' no ta wordo ehecuta na Aruba, Curaçao, of Sint Maarten, cu ta paisnan constituyente di Reino Hulandes. E islanan tabata obligá despues di vários sentensia di korte pa registrá kualke matrimonio (inkluso matrimonio di mesun sekso) registrá den Reino, pero esaki ta konsiderá prinsipalmente derechonan di residensia, i nan no mester duna matrimonionan di mesun sekso e mesun efekto hurídiko ku sekso opuesto matrimonionan.[1] Matrimonio den e teritorio Oropeo di Hulanda, meskos ku den e munisipionan Karibense di Boneiru, Sint Eustatius i Saba,[2] ta habrí pa kualke dos persona sin importá sekso.
Aruba a reconoce sociedadnan registra cu ta brinda casi tur e derechonan y beneficionan di matrimonio desde september 2021. E mesun luna ey, un corte mas abao na Curaçao a dicta cu stroba parehanan di mesun sexo di casa ta viola e disposicionnan di igualdad di Constitucion di Curaçao, pero a laga e desishon di si mester legalisá matrimonio di mesun sekso te na Parlamento di Curaçao.[3] Na december 2022, Corte Conhunto di Husticia di Aruba, Curaçao, Sint Maarten, y di Bonaire, Sint Eustatius y Saba a dicta cu e prohibicion di matrimonio di mesun sexo di Aruba y Curaçao tabata inconstitucional. E òrdu di korte tabata programá pa drenta na vigor dia 7 di mart 2023 si no a apela esaki na Korte Supremo di Hulanda; sinembargo e gobiernonan di tanto Curaçao como Aruba
----------------------------------------
* gabinete di minoria
---------------------------------------
'''Hefe di estado''' ta
----------------------------
*gabinete (politica)
* izquierdista
* pais
* eleccion
-----------------------
==Parlamento Oropeo==
== Miembro i elekshon ==
Parlamento Oropeo a wòrdu fundá na 1952; su kompetensianan a wòrdu ampliá varios biahe, partikularmente na 1993 ku e Tratado di Maastricht i na 2009 ku e Tratado di Lisboa. Desde 1979 tin elekshonnan pa miembronan di parlamento (MEP); promé ku esei e miembronan tabata bini for di kada estado-miembro di Union Oropeo.
E parlamento tin 705 miembro, ku mester oumentá na 720 despues di e elekshonnan oropeo dia [[6 di yüni]] [[2024]]. E ta representa e di dos electorado democratico mas grandi na mundu (despues di Parlamento di India), ku un electorado di 375 mion votadó eligibel na 2009.<ref>{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/06/07/AR2009060702402.html |title=Conservatives Post Gains In European Elections |author1=Brand, Constant |author2=Wielaard, Robert |agency=Associated Press |newspaper=The Washington Post |date=8 June 2009 |access-date=17 August 2010}}</ref><ref>{{cite news |author=Ian Traynor |url=https://www.theguardian.com/politics/2009/jun/07/eu-elections-social-democrats |title=Misery for social democrats as voters take a turn to the right |work=The Guardian |location=UK |date=7 June 2009 |access-date=17 August 2010}}</ref><ref name="18 new MEPs take their seats">{{cite web |url=http://www.europarl.europa.eu/news/en/headlines/content/20120103MUN34829/html/18-new-MEPs-take-their-seats |title=18 new MEPs take their seats |publisher=European Parliament |date=10 January 2012 |access-date=14 February 2012 |archive-date=11 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130511172955/http://www.europarl.europa.eu/news/en/headlines/content/20120103MUN34829/html/18-new-MEPs-take-their-seats |url-status=dead }}</ref> Kada un di e 27 estado-miembro di EU tin un kantidat fiho di asiento parlamentario, ku ta dependé di e kantidat di habitante. Esaki ta varia for di 6 asiento pa [[Malta]] te na 96 pa [[Alemania]]. For di 1 di febrüari 2020 [[Hulanda]] tin derecho riba 29 di e 705 asiento i pa e termino 2024-2029 esaki lo oumenta pa 31 asiento.
Siudadanonan hulandes di [[Reino Hulandes]], irespekto unda nan ta residensiá, tin derecho di voto pa parlamento oropeo; pa residentenan di [[Karibe Hulandes]] esaki a bai na vigor desde aña 2009.
E miembronan di parlamento oropeo ta wòrdu eligí kada sinko aña mediante elekshon general direkto i sekreto. Sinembargo, te ku 2019 e partisipashon a baha na kada turno di votashon, for di 65% na 1979 te cu 50% na 2009, e porsentahe di mas haltu den e último 20 añanan. For di yanüari 2022 Roberta Metsola (EPP) ta e presidente di parlamento oropeo.
{{Appendix}}
[[:Category:Oropa]]
[[:Category:Politika]]
The Parliament is composed of 705 members (MEPs), due to rise to 720 after the June 2024 European elections. It represents the second-largest democratic electorate in the world (after the Parliament of India), with an electorate of 375 million eligible voters in 2009.[2][3][4]
en.wiki:E parlamento ta konstituí pa 720 miembro, yamá "MEP". Kada miembro ta papia pa un lugá den Oropa, por ehèmpel Paris, Dinamarka òf Sicilia. Tur hende por wòrdu elegi, nan ta wòrdu elehá dor di tur siudadano di Union, e hendenan ku ta siudadano di un pais den Union.
Parlament Oropeo a wordu funda na 1952; su kompetensianan a wordu amplia varios biahe, partikularmente na 1993 ku e Tratado di Maastricht i na 2009 ku e Tratado di Lisboa. Desde 1979 tin elekshonnan general direkto i sekreto ku ta tuma luga kada sinku ana, promé ku esei e miembronan di parlamento tabata bini for di kada pais. E parlamento ta konstituí pa 751 miembro, yamá "MEP". Kada miembro ta papia pa un lugá den Oropa, por ehèmpel Paris, Dinamarka òf Sicilia. Tur hende por wòrdu elegi, nan ta wòrdu elehá dor di tur siudadano di Union, e hendenan ku ta siudadano di un pais den Union.
Pasobra e MEPnan ta bin di diferente pais, nan ta papia diferente idioma (24 na 2013) den Parlamento. Nan tin un derecho protehá riba e promé idioma (multilingüismo), i Parlamento mester di hopi intérprete.
Diferente di otro gruponan internacional di politico, MEP no ta sinta den grupo di pais, pero nan ta sinta banda di personanan ku ta komparti nan ideanan. E dos gruponan mas grandi ta e "Partido Popular Oropeo-Demokratanan Oropeo" i e "Partido di e Sosialistanan Oropeo". Pero e gruponan aki ta traha huntu pa yega na un akuerdo, p'esei nan no ta bringa pa traha un lei si e otro grupo no ta gusta dje. De parlementsleden organiseren zich in fracties i; op basis van een gemeenschappelijke politieke overtuiging en niet op basis van hun land van herkomst. Momenteel zijn er in het Europees Parlement zeven fracties en een aantal 'niet-ingeschreven' leden. De fracties komen voort uit meer dan honderd nationale politieke partijen.
E miembronan di Parlamento Europeo ta wordo eligi cada cinco aña via eleccion general. Sinembargo, te cu 2019 e participacion a baha na cada turno di votacion, for di 65% na 1979 te cu 43% na e eleccionnan di 2009. Durante e último elekshonnan Europeo di mei 2019 e partisipashon tabata di 50%, e porsentahe di mas haltu den e último 20 añanan.[1] 2] For di yanüari 2022 Roberta Metsola (EPP) ta e presidente di Parlamento.
Sinds 1 februari 2020 telt het parlement 705 zetels, als gevolg van de uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie. Alle 27 lidstaten hebben afhankelijk van het inwonersaantal een vast aantal zetels. Dit loopt uiteen van 6 zetels voor Malta tot 96 voor Duitsland.
== Reino Hulandes ==
In de zittingsperiode van 2 juli 2019 tot en met 2024 waren 33 personen afgevaardigden van Nederland in het Europees Parlement. Nederland had aanvankelijk 26 zetels na de verkiezingen voor het Europees Parlement in 2019.
=== Karibe Hulandes ===
Dit wetsvoorstel breidt in de Kieswet het kiesrecht voor de leden van het Europees Parlement uit tot alle Nederlanders die op de Nederlandse Antillen en Aruba wonen. Aanleiding voor deze wijziging zijn uitspraken van de Raad van State (200404446/1b en 200404450/1b) en het Europese Hof van Justitie (C-300/04) waarin zij stellen dat er mag geen onderscheid mag zijn tussen Nederlanders buiten Europa die nu Europees kiesrecht hebben en Nederlanders in Aruba en de Antillen die dat nu niet hebben.
De regel dat Arubanen en Antillianen alleen kunnen stemmen voor het Europees Parlement als zij ooit tien jaar in Nederland hebben gewoond komt te vervallen.
Bij de verkiezingen van 2009 konden kiesgerechtigden in Aruba en de Nederlandse Antillen voor het eerst stemmen voor het Europees Parlement. Het aantal geregistreerde briefstemmers nam daardoor aanzienlijk toe, van 15.936 in 1994 en 14.501 in 1999 naar 39.601 in 2009.[23] De opkomst bedroeg onder de geregistreerde Arubanen en Antillianen 77%, aanzienlijk hoger dan de opkomst van 36,8% onder Nederlanders in Nederland.[24] Men bedenke daarbij echter wel dat het totaal aantal inwoners van Aruba en de Nederlandse Antillen in 2009 rond de 330.000 lag,[25] en dat dus maar een klein percentage de moeite heeft genomen zich te laten registreren als kiesgerechtigde.
{{Appendix}}
[[:Category:Oropa]]
[[:Category:Politika]]
----------------------------
* Muhe
* Constitucion
* Globalisashon
* Progaganda
* Cancion
----------------------------
Te bewerken naar Papiaments:
* [[Lijst van scholen op Aruba]]
* [[Lijst van politieke partijen op Aruba]]
* [[Lijst van politieke partijen in de Nederlandse Antillen]]
* [[Lijst van ministers van Economische Zaken van Aruba]]
* [[Lijst van Curaçaose ministers van Economische Ontwikkeling]]
* [[Lijst van ministers van Financiën van Aruba]]
* [[Lijst van ministers van Financiën van Sint Maarten]]
* [[Lijst van ministers van Justitie van Aruba]]
* [[Lijst van Curaçaose ministers van Justitie]]
* '''ABBA''' Amateur Baseball Bond Aruba ([[:it:Federazione di baseball di Aruba|it]])
* '''CBF''' Curacao Baseball Federation ([[:it:Federazione di baseball di Curaçao|it]])
------------------------
== Preparacion Bandera di Aruba==
Dia 21 di januari 1976 gobierno insular e tempo ey, a institui un comision di Bandera, cu tabata tin como tarea conseha e Colegio Ehecutivo en cuanto e stipulamento di un bandera Arubano. E comision a consisti di Julio Maduro como presidente, Ronald Donk y Walter van Romondt como miembro y Epi Wever como secretario. Nan tabatin 6 siman pa completa e tarea, caminda un competencia di bandera a wordo anuncia unda comunidad Arubano a activa nan creatividad y yuda crea e bandera. Un total di 693 diseño a wordo presenta. Despues di a presenta su recomendacion na e Conseho Ehecutivo, riba dia 26 di februari 1976 a selecciona 3 diseño caminda Sarah Bollinger asesora pa Whitney Smith, un experto den diseño di bandera, a traha un diseño nobo pa Aruba. E comision a bolbe presenta e recomendacion, mas detaya aki, riba dia 8 di maart 1976, cual recomendacion a ser discuti den e reunion interno di e Conseho Legislativo, teni riba dia 8 di maart 1976;
A DICIDI:
-----------
== Gabinete Mercelina ==
Partido PFP den un komunikado di prensa ta konfirmá ku porfin e proseso di formashon a yega den e etapa ku ta trahando e dekretonan pa nombra e 7 ministernan nobo huntu ku e minister plenipotensiario i minister plenipotensiario suplente na Den Haag.
E kandidato pa promé minister enkargá ku Asuntunan General ta [[Luc Mercelina]] (URSM). [[Veronica Webster]] (URSM) ta kandidato pa minister di Salubridat Públiko, Desaroyo Sosial i Labor i [[Grisha Heyliger-Marten]] (DP) ta kandidato pa minister di Turismo, Asuntunan Ekonómiko i Telekomunikashon.
[[Marinka Gumbs]] (DP) ta kandidato pa bira minister di Finansa, [[Raeyhon Peterson]] (PFP) ta kandidato pa bira Minister di Bibienda Popular, Planifikashon Urbano i Medio Ambiente, [[Christophe Emmanuel]] (NOW) ta kandidato pa bira minister di Edukashon, Kultura, Hubentut i Deporte i Lyndon Lewis NOW) ku ta kandidato pa bira minister di Hustisia.
[[Patrice Gumbs]] (PFP) i [[Gracita Arrindell]] (URSM) ta kandidatonan pa minister plenipotensiario i minister plenipotensiario suplente na Den Haag. Pa NOW Claudius Buncamper lo drenta parlamento pa remplasá Emmanuel, pa URSM Richinel Brug lo remplasá Mercelina i pa DP Viren Kotai lo remplasá Heyliger-Marten.
---------------------
{{Databox}}
'''Parlamento di e teritorio Kòrsou''', ofisialmente ''Staten van het gebiedsdeel Curaçao'' i abreviá ''Staten van Curaçao'') tabata entre 1937 i 1949 e órgano representativo di e pueblo i konseho legislativo di e teritorio Kòrsou, konsistiendo di e seis isla [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]], [[Sint Maarten]], [[Sint Eustatius]] i [[Saba]]. E órgano tabata konsistí di 10 miembro elegi i 5 miembro nombrá i tabata e susesor di e [[Konseho Kolonial]] i predesesor di [[Parlamento di Antias Hulandes]].
== Nomber ==
Ku e revishon di e konstitushon hulandes na 1922, e término 'kolonia' a keda eliminá fo'i konstitushon. No tabata te 23 di aprel 1936 ku keda kla ku e leinan pa adapta e organisashon estatal den e parti karibense di [[Reino Hulandes]]. Asina, e aña ei e nòmber [[Kòrsou i Dependensianan]] a wòrdu remplasá pa Teritorio di Kòrsou i riba 1 di aprel 1937 e Konseho Kolonial a bira e Parlamento di Kòrsou.
== Konstelashon ==
Pa e konstelashon di e parlamento nobo a skohe un modelo kombiná, konsistiendo di 10 miembro elegí i 5 nombrá. 1] E miembronan elegi tabata ser elegí direktamente dor di e votadornan a base di e reglanan elektoral di Kòrsou di 1937. E miembronan nombrá tabata wòrdu nombrá dor di e Gobernador despues di a konsulta ku e Konseho Ehekutivo. Tambe e gobernador tabata nombra e presidente di parlamento. Algun nombramentu a wòrdu konsiderá komo nombramentu korektivo, pasobra e personanan tabata para na banda di e gobernantenan.
== Repartishon di asiento ==
Pa promé biaha tambe a introdusí un repartishon pa isla di e asientonan di e miembronan elegi. Esaki a keda reparti den 6 asiento pa Kòrsou, 2 pa Aruba i 1 kada un pa Boneiru i [[Islariba]]. Na 1946, despues di protesta di Aruba esaki a kambia den 5 asiento pa Korsou, 3 pa Aruba i 1 kada un pa Boneiru i Islariba.
== Elekshon ==
Bou di e sistema elektoral kombiná aki e tuma lugá tres elekshon: 20 di desember 1937, 17 di november 1941 (elektorado di 3897 persona) i 5 november 1945 (elektorado di 6251 persona).[12][13]
E parlamento a wordu konstitui komo lo siguiente:
{| class="wikitable" style="text-align:left;"
!colspan=1 rowspan=2 style="color: gray"| Miembro
!colspan=4 style="color: gray"| Periodo parlamentario 1938-1942
|-
! rowspan="1" style="color: gray"| Repartishon
! style="color: gray"| Nòmber
! style="color: gray"| Partido
! style="color: gray"| Remarke
|-
| rowspan="10" style="color: gray"| Elegí
| rowspan="6" |Curacao
| [[Moises Frumencio da Costa Gomez|Moises da Costa Gomez]]|| rowspan="3" |CKP ||
|-
| Ernesto Cecilio Martijn ||
|-
| Adolphe Desertine ||
|-
| J. Capriles || rowspan="2"|lijst Capriles-Rustige ||
|-
| J. Rustige ||
|-
| Willy Maal ||lijst Jonckheer-<br/ >Suarez-Maal ||
|-
| rowspan="2"| Aruba
| Jacobo Arends || rowspan="2"|Katholieke partij Aruba ||
|-
| Jean M. de Cuba ||
|-
| rowspan="1"| Bonaire
| John de Jongh || CKP ||
|-
| rowspan="1"| Bovenwinden
| W.R. Plantz || ||
|-
| rowspan="5" style="color: gray"| Benoemd
| rowspan="5" |Curacao
| [[John Sprockel]]* || || benoemd statenvoorzitter
|-
| Isaac Capriles || ||
|-
| Salomon Alfred Senior || ||
|-
| Carel Nicolaas („Cai") Winkel* || ||
|-
| Ph. Bichon van IJsselmonde* || ||na 1940 remplasa pa F. Vromans.
|-
|}
*) oudlid Koloniale Raad
{{Appendix}}
[[:Category:Karibe Hulandes]]
----------------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
{{Infobox person
| name = Anouk Balentina
| image =
| caption =
| term =
| monarch =
| predecessor =
| birth_date = [[1 di desèmber|1 di december]] [[1979]]
| occupation = hurista, activista y ambientalista
| party =
}}
'''Anouk Balentina''' (☆n. [[1 di desèmber|1 di december]] [[1979]] na [[Aruba]]) ta un hurista, activista di derecho humano i ambientalista [[Aruba]]no.
== Bida ==
Anouk Balentina a nase i lanta den bario di [[Parkietenbos]].<ref>[https://dossierkoninkrijksrelaties.nl/2023/01/30/open-brief-aan-de-koning/ Open brief aan de Koning]. Dossierkoninrijksrelaties.nl (30 di januari 2023)</ref>
Desde un edad hoben ela cuminsa sigui di cerca e desaroyonan rond di e dump di Parkietenbos.<ref>http://magazine.xclusivomagazine.com/2002-april-magazine-aruba#!entrevista-anouk-balentina-457</ref>
Na 2020 Balentina ta entama un caso sumario pa ordena pa para establecimento y testmento
di e incinerator na Parkietenbos inmediatamente.<ref>[https://awemainta.com/wp-content/uploads/2022/07/awe1907.pdf Caso incinerator Parkietenbos: ciudadano
ta bolbe gana caso contra gobierno], Awemainta (19 di juli 2022)</ref>
Balentina hunto cu 80 otro, a protesta contra e concepto di e permiso di molester pa por
opera e incinerator na Parkietenbos. Sinembargo gobierno a dicidi di otorga e permiso aki dia 23 di december 2020
----------------------
https://kennisplatform.wikimedia.nl/artikelen/schrijven/hoe-vertaal-ik-een-artikel-uit-een-andere-taal-met-de-vertaaltool/
https://www.wikimedia.nl/wp-content/uploads/2021/06/Schrijven_voor_Wikipedia.pdf
* Template:Página Prinsipal Actual --> rubrika "Aktual"" riba pagina principal
* Template:Página Prinsipal Idioma dicho --> rebrika "Dicho"
* Template:Página Prinsipal Articulo destaca
-------------
{{Databox}}
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Dr. Horacio E. Oduber Hospital''' (HOH) ta un [[hospital]] general di tamaño mediano na [[Aruba]]. E ta situa nortwest di e [[kapital|capital]] [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]], den e zona di Eagle unda antes tabata lokalisa [[Arend Petroleum Maatschappij]]. E hospital, cu ta hiba e nomber di e medico Arubiano, Horacio Oduber, a cuminsá funciona cu 187 cama fin di aña 1976. El a wordo oficialmente inaugura dia [[5 di mart]] [[1977]] den presencia di Wilhelm de Gaay Fortman, minister di Asuntonan Antiano di [[Hulanda]].<ref>{{Citeer nieuws|url=https://delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010639094:mpeg21:a0065|titel=Gedeputeerde Leo bedankt Nederland en bisdom. Ziekenhuis onder zware politiebewaking geopend|werk=[[Amigoe]]|datum=1977-03-07|bezochtdatum=2024-02-22}}</ref> Actualmente e hospital ta dispone di 320 cama y tin mas di 1000 persona emplea. E maneho ta den man di fundacion ''Stichting Ziekenverpleging Aruba''.<ref>[https://www.arubahospital.com/about-hoh/board-of-directors/ Board of Directors], Website oficial HOH</ref>
HOH ta afilia na ''[[Dutch Caribbean Hospital Alliance]] (DCHA)'', un organisacion cooperativo di hospitalnan den [[Karibe Hulandes|Caribe Hulandes]].<ref>{{nl}}[https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2021/02/10/oprichting-ziekenhuiscooperatie-dutch-caribbean-hospital-alliance-een-feit Oprichting ziekenhuiscoöperatie “Dutch Caribbean Hospital Alliance” een feit], Rijksoverheid (10 di februari 2021)</ref>
== Historia ==
Horacio Eulogio Oduber (1862-1935) tabata e prome dokter Arubiano y tabatin su consultorio na cas den Wilhelminastraat.<ref name="Ancho">{{Citeer web|url=http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=56&Itemid=65|titel=Historische figuren: Horacio Oduber|werk=Historiadiaruba.aw|datum= |bezochtdatum=1 mei 2020|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230802180232/http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=56&Itemid=65|archiefdatum=2023-08-02}}</ref> E dokter tabata wordo paga solamente cu mercancia y tabata haña cuminda pa su cabay. Hopi hende a muri pa motibu di infeccion, virus o malesa desconoci na e momentu ey. Segun un estimacion, na 1910 tabatin mas o ménos 8.000 habitante riba e isla. Mayoria di nan tabata trahadonan di cunucu ku tabatin menos recurso financiero. Como cu no tabatin un hospital na e momentu ey, e dokter tabata trata e pashentnan na su cas.<ref name="Ancho"/> E operacionnan necesario, incluyendo amputacionnan, tabata wordo ehecuta solamente dor di suministra hopi rum pa motibo di falta di anestesia.
Na 1920 e "San Pedro de Verona", a keda funda pa soeurnan catolico (Dominicanessen) na 1920. [[File:BNA-DIG-HARTOG-CAHA-001-014-008.jpg|thumb|left|Cas di dokter Horacio Oduber na Wilhelminastraat en frente di e kerki protestant (1907)]] [[File:Voormalig ziekenhuis San Pedro de Verona.jpg|thumb|220x220px|left|Entrada di San Pedro de Verona]]Despues di apertura di e hospital nobo na 1977 a converti San Pedro hospital den un cas di cuido. Desde seramento di hospital di [[Lago Oil & Transport Company|Lago]] na 1985 HOH a keda e unico hospital na Aruba pa un poblacion di alrededor 120.000 habitante.<ref>{{nl}}[http://www.skipr.nl/actueel/id2829-vumc-versterkt-band-met-arubaans-ziekenhuis.html VUmc versterkt band met Arubaans ziekenhuis], 4 di december 2009</ref>
Na september 2014 a inicia un proyecto di renovacion y expansion di e hospital, uno di e proyectonan di construccion mas grandi den historia di Aruba. E proyecto ta ensera lantamento di un edificio nobo di seis piso separa di e edificio existente di cinco piso.<ref>[http://www.dutchcaribbeanlegalportal.com/news/latest-news/2064-renovatie-en-nieuwbouwplannen-van-het-horacio-oduber-hospitaal-hoh Renovatie- en nieuwbouwplannen van het Horacio Oduber Hospitaal (HOH)]</ref> Esaki ta inclui un cas di cama nobo, un sala di emergencia tres biaha mas grandi, un clinica externo nobo pa specialistanan y renovacion di e edificio existente cu ta mehora privacidad y servicionan pa pashent den un ambiente moderno. Trabounan di e fase final di e proyecto a reanuda fin di 2023 despues cu un disputa entre partidonan a para e construccion na 2022.
== Servicionan ==
Dr. Horacio E. Oduber Hospital ta conta cu 320 cama y mas di 1000 empleado cu ta atende mas di 16.000 pashent pa aña. E tin un plataforma pa helicopter pa ricibi pashent cu ta jega cu helicopter di polis o helicopter militar.
E hospital ta dispone di tur specialidad basico y algun super specialidad. E tin un departamento di emergencia (eerste hulp) cu ta trata mas o menos 55.000 pashent pa aña. Tin un centro di trauma nivel III disponibel, como tambe un departamento combina cu ta inclui cuido intensivo/cuido mediano/cuido coronario (curason) cu 12 cama, clinica di hemodialyse, tres departamento di psychiater, cinco sala di operacion, banco di sanger, clinica pa trata dolor, centro di oncologia pa tratamento durante dia (dagbehandeling), cuido di enfermo pa dia (dagverpleging), clinica pa trata herida, policlinica interno y externo, departamento pa parto, post di dokter di cas, departamento di fisioterapia y rehabilitacion, tres departamento pa investigacion di diagnostica, diferente laboratorio, botica di hospital, camber di caterisacion di curason, shete departamento pa cuido di enfermo, departamento di servicio pa maternidad, departamento pa mucha, camber di couveuse y diferente otro servicio facilitario.<ref>[https://www.overheid.aw/informacion-tocante-servicio/cuido-y-salud-sub-topics_47801/item/hospital-dr-horacio-oduber-hoh_41386.html Hospital Dr. Horacio Oduber (HOH)], Gobierno di Aruba website oficial</ref>
Fuera di residente i turista local HOH tambe ta ricibi regularmente pashent for di hospital mas chikito den e region, manera for di [[Boneiru|Bonaire]] y Isla Riba. Ora cu no tin cama den cuido intensivo of couveuse ta manda pashent for di [[Kòrsou|Corsou]] pa Aruba.
== Galeria ==
<gallery widths="200" heights="200">
Oduber Hospital 21 30 49 855000.jpeg|Compleho di Horacio Oduber Hospital
Oduber Hospital 21 30 42 124000.jpeg|Entrada principal di e hospital
Oduber Hospital 21 31 33 124000.jpeg|Fachada di edificio B
</gallery>
---------------------
Dr. Horacio E. Oduber Hospital (HOH) ta un hospital general di tamaño mediano na Aruba
E edificio di hospital ta situa na nordwest di e capital Oranjestad, unda cu antes tabata lokaliza Arend Petroleum Company na Eagle. E hospital aki di 187 cama ta recibi su prome uso na final di anja 1976. Dia 5 di maart 1977, a tuma luga e apertura oficial den presencia di e Ministro Hulandes De Gaay Fortman. Na september di 2014, a cuminsa cu e proyecto di expansion y renovacion di e hospital, uno di e proyecto di construccion mas grandi den historia di Aruba. Esaki ta inclui un kas di cama nobo, un sala di emergencia tres biaha mas grandi, un clinica externo nobo pa specialistanan y renovacion di e edificio. Esaki ta mehora privacidad y servicionan pa paciente den un ambiente moderno. Fase final di e proyecto aki lo sigui despues cu e problema entre parti a haci cu construccion a wordo para na 2022.
Horacio Oduber Hospital ta forma parti di Dutch Caribbean Hospital Alliance (DCHA) hunto cu otro hospitalnan den Caribe cu ta parti di Reino Hulandes. Aliansa y colaboracion ta inclui e laboratorio di pais di Curacao (ADC), streeklab Haarlem, University Medical Center Utrecht (UMCU), Erasmus Medical Center (EMC), Radboud University, Vrije Universiteit Amsterdam (VU), Maastricht University, Xavier University, Thomas Moore na Belgica y hospitalnan partner na Colombia.
Por lesa mas tocante e hospital na aña 2023 den e broshura di di 2da edicion yama NOS SEMPER T'EY.
-------------------
'''E Konstitushon di Sint Maarten''' (na [[ingles]]: Constitution of Sint Maarten; [[hulandes]]: '''Staatsregeling van Curaçao''') ta e areglo legal konstituyente di pais [[Sint Maarten]], ku ta forma parti di [[Reino Hulandes]]. E ta e ley mas altu di Kòrsou i ta regla kon e pais ta organisá y ta wòrdu goberná. Eiden ta indiká e órganonan di gobernashon, nan tarea- i kompetensianan
== Historia ==
E Regla di Estado di Sint Maarten a keda aprobá unánimamente pa e [[Konseho Insular]] dia 21 di yüli 2010.[1] 1]
E Regla di Estado di Sint Maarten a drenta na vigor dia 10 di òktober 2010, despues di e desmantelashon di Antillas Hulandes i e kreashon di e pais independiente Sint Maarten. E Regla di Estado ta subordona legalmente na e Constitucion di Reino Hulandes y e Statuut pa Reino Hulandes.
E konstitushon a drenta na vigor dia [[10 di òktober]] [[2010]], ora ku Antias Hulandes a keda desmantelá.
== Contenido ===
E Regla di Estado di Sint Maarten tin e siguiente kapítulonan:
Tereno i unidat
* Derecho Fundamental
* Gobièrnu i e minister mandatario
E Estadonan
* Konseho Konsultivo, Korte General di Kontroles, Ombudsman i koleganan di konseho permanente
* Lejislashon i gobernashon
* Hustisia, Ministerio Públiko i Polis
Disposishonnan final
Finalmente, e reglanan di estado ta kontené un kantidat di artíkulonan adishonal.
E contenido di Constitucion ta como lo sigiuente:
* Capitulo I - Derecho Fundamental
* Capitulo II - Gobierno
* Capitulo III - [[Parlamento di Aruba|Parlamento]]
* Capitulo IV - Conseho di Consulta, Camara di Control General y colegio permanente di conseho
* Capitulo V - Legislacion y Gobernacion
* Capitulo VI - Husticia y poder hudicial
* Capitulo VII - Disposicion final
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Staatsregeling van Sint Maarten}}
{{References}}
}}
[[:Category:Gobièrnu]]
[[:Category:Sint Maarten]]
== Mira tambe ==
* [[Antias Hulandes]]
* [[Disolucion di Antia Hulandes|Disolushon di Antias Hulandes]]
----------------------------
zie encyclopedia NA/CUR
'''Raad van State di Reino Hulandes''' (papiamento: Conseho di Estado) ta un di e entidadnan consultativo mas halto den Reino Hulandes. , ancra den C di
The '''Council of State''' ({{lang-nl|{{Audio|Nl-Raad van State.ogg|Raad van State}}}}) is a [[constitution]]ally established advisory body in the [[Netherlands]] to the [[Cabinet of the Netherlands|government]] and [[States General of the Netherlands|States General]] that officially consists of members of the royal family and Crown-appointed members generally having political, commercial, diplomatic or military experience. It was founded in 1531, making it one of the world's oldest still-functioning state organisations.<ref>{{cite web|url=http://www.raadvanstate.nl/the_council_of_state/|title=The Council of State|access-date=2013-02-02|archive-date=2013-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20130115200809/http://www.raadvanstate.nl/the_council_of_state/|url-status=dead}}</ref>
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Raad van State}}
{{References}}
}}
[[:Category:]]
---------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65395301|titulo=Sababank}}
{{References}}
}}
[[Category:Karibe Hulandes]]
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Jacob Wit}}
{{References}}
}}
{{DEFAULTSORT:Wit, Jacob}}
[[:Category:Hende]]
[[:Category:Antias Hulandes]]
--------------------
Suggesties Gender Gap Challenge (nl.wiki): Esmee Winkel (11/1)- Philomena Wong - Grace Bareno? - Rina Penso - Deborah Jack (en.wiki)
---------------------
'''Aanmaken''':
* {{CUW}} : [[Medardo de Marchena]] - [[Manuel Fray]] - [[Joseph Sickman Corsen]] - shon Win Hoyer - Jan Gerard Palm - [[Yandi Paula]] - [[Mongui Maduro]] - [[Gibi Basilio]] - [[Jose Capricorne]] - Plaza hotel curacao (en.wiki) - [[Chin Behilia]] - [[Rene Römer]] - [[Paul Comenencia]]
* {{ABW}} : [[Lista di gezaghebber di Aruba]] (nl.wiki) - [[Chiara Petrocchi]] (taekwondo) - [[Kanisha Sluis]] (en.wiki) - Akisha Albert (en.wiki) -
* General: [[Etnografia]] - [[Seramika]] - [[Leonel Messi]] (ht.wiki) - [[gobiernu]] - politiko - konstitushon - estado - pais? - [[Madurodam]]
* nl.wiki: Nederlands Caribisch Soortenregister (Dutch Caribbean Species Register) - Casearua tremula (Palu di Boneiru of Kenepa spirito)
* no.wik: Shete Boka nasjonalpark -
* en.wiki: Bandariba
'''Verbeteren/aanvullen''':
* [[Coca-Cola]] - [[Skandinavia]] - [[Rastafari]] - [[Guera Friu]] - [[Yuana]] - [[Jazz]] - [[One Piece]] - [[Nydia Ecury]] - [[Boven Bolivia]] / Plantage Bolivia (bnn/vara joop) - [[Guillfred Besaril]] (https://24ora.com/geoffrey-wever-gobierno-a-tuma-e-paso-corecto-den-caso-di-guillfred-besaril/)
== Curaçao ==
# December 1, 1796: [[Johann Lauffer]] overthrows Jan Jacob Beaujon as governor.<ref>{{cite book|url=https://pure.knaw.nl/portal/en/publications/cura%C3%A7ao-in-the-age-of-revolutions-1795-1800 |title=Curaçao in the Age of Revolutions, 1795–1800 |chapter=The Patriot coup d’état in Curaçao, 1796| last1=Fatah-Black |first1=Karwan| publisher=[[KITLV]] |location=Leiden|year=2011|isbn=978-90-6718-380-2|page=123}}</ref>
-----------
[[:Category:Musika]]
------------------
* [[:en:Wikipedia:Administrators' reading list]]
* https://nl.wikibooks.org/wiki/Handboek_MediaWiki
* https://translatewiki.net
{{NPOV language}}
{{Refimprove}}
{{stub}}
--------------------------
== Hooiberg ==
Na 1988 a embeyece '''Hooiberg''' pa convirtie esaki den un atraccion turistico: a renoba e trapi cu ta inclui 4 plataformanan na diferente nivel, por ehempel na 70 m i 110 m di haltura, pa descansa i saca potret, i a instala 50 luga di parkeo.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642486:mpeg21:a0078|titel=Hooiberg wordt toeristenoord|werk=[[Amigoe]]|datm=1987-08-20|bezochtdatum=2022-11-15}}</ref>
De regering heeft plannen om de Hooiberg aantrekkelijk te gaan maken en tot toeristenplek te ontwikkelen. Tijdens zyn recente bezoek is minister drs Jan de Koning ermee akkoord gegaan met goedkeuring van een bedrag van 305 duizend florin om dit project te kunnen uitvoeren. De Hooiberg zal een geheel nieuwe trap krijgen met handsteun en een plek om uit te rusten. Beneden komt een parkeerplaats voor ongeveer vijftig auto's, en een platform in de vorm van een klein park met lokalen voor de verkoop van frisdrank, eten en souvenirs. Op de trap op zeventig meter hoogte, komt een terras waar men kan uitrusten en door middel van een telescoop over Aruba kan kijken. Een tweede terras met telescoop volgt op 110 meter hoogte. Er volgen hierna nog twee terrassen voordat men het hoogste punt van de Hooiberg heeft bereikt. Het Hooiberg-project dossier is bijna klaar en verwacht wórdt, dat werkzaamheden aan de trap medio november dit jaar zullen beginnen. Het Hooibergproject is afkomstig van Planafdeling Bouwkunde architecten bureau, van Publieke Werken.
Na 2022 a anunsia un proyecto pa renova e facilidadnan existente, embeyece e atraccion i agrega un mirador riba e top di e sero.
Na aña 2022 Ministro di Turismo Dangui Oduber a anuncia un projecto pa embeyesamento di Hooiberg.[1] Aruba Tourism Authority (ATA) y Tourism Product Enhancement Fond[sic] (TPEF) lo funda e projecto. E prome fase lo wordo funda pa TPEF y ta incera e renobacion di e trapinan y hutnan riba Hooiberg. ATA lo funda e segundo fase di e project caminda un punto di observacion lo ser construi na e punto mas halto di e sero dunando bishitantenan un bista di 360-grado di Aruba. Artistanan local lo provee un toque artistico cu obra di arte di mosaico.
---------------
'''Jay Bryant Haviser''' (21 di november [[1955]] na ... ) ta un arkeologo merikano.
NAME: Jay Bryant HAVISER Jr.
BIRTHPLACE: Bartow, Florida, U.S.A. BIRTHDATE: November 21, 1955
MARITAL STATUS Re-married Nov. 27, 2008, to Ilene J. Rosalina (Curaçao)
CHILDREN 2 children 2 step-children (all born on Curaçao)
RESIDENCE: Opal Road #1, Pelican, St. Maarten, Dutch Caribbean.
tel.1721-544-4154 / cell 1721-524-1155
OFFICE: SIMARC Archaeological Center, A.T. Illidge Road #117, Madame Estate, St.Maarten, Netherlands Caribbean tel./fax. 1-721-542-0201
E-mail: jhaviser@hotmail.com
DUAL NATIONALITY: Netherlands / U.S.A.
Awards
1996 Cola Debrot Prize for Science (Curaçao/Netherlands Antilles)
2008 Ridder in de Order van Oranje-Nassau (Knighthood), decoration from Her Majesty Queen Beatrix of the Netherlands
2008 Lifetime Environmental Achievement Award (St. Maarten) IslandVision Fd
2009 Culture Time Person of the Year Award for 2008 (St. Maarten), PJD2 Radio
2013 Paul Harris Fellow Award, Rotary International, Mid-Isle Chapter St. Maarten
------------------
'''Madurodam''' is een [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]]se [[Miniatuurpark|miniatuurstad]] in [[Den Haag]] op een [[Schaal (verhouding)|schaal]] van 1 op 25,<ref>De Erasmus- en van Brienenoordbruggen zijn gebouwd op de grotere schaal van 1:12. Op 1:25 zou men er niet overheen kunnen lopen.</ref> geopend op [[2 juli]] [[1952]] aan het George Maduroplein. Dit toeristische [[attractiepark]] trekt jaarlijks circa 600.000 betalende bezoekers.<ref>Op [https://web.archive.org/web/20160312195102/http://nieuws.nl/algemeen/20130108/meer-bezoekers-voor-madurodam/ nieuws.nl] meldt het park zelf 739.000 over 2013, een stijging van 36% ten opzichte van 2011. Omgerekend zouden er dat laatste jaar dus rond de 550.000 geweest moeten zijn. De organisatie spreekt min of meer standaard van 1 miljoen per jaar, een cijfer dat door ''[http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/article/detail/3486389/2013/08/03/1-miljoen-bezoekers-trok-Madurodam-het-afgelopen-jaar.dhtml Trouw]'' wordt gemeld over 2013. Er bestaan geen andere cijfers dan die door het park zelf verstrekt worden.</ref> Het park beslaat een totaaloppervlak van 62.630 m². De gebouwde stad zelf meet 17.630 m². De miniatuurstad heeft veelal als inspiratie gediend voor de bouw van diverse attractieparken wereldwijd zoals [[Legoland Billund]]<ref>{{Citeer web|url=http://www.miniland.nl/Nieuws/Artikelen/121117%20legoland%20billund%2050%20geschiedenis.htm|titel=nieuws|bezochtdatum=2020-10-24|werk=www.miniland.nl|archiefurl=https://web.archive.org/web/20201027034227/http://www.miniland.nl/Nieuws/Artikelen/121117%20legoland%20billund%2050%20geschiedenis.htm|archiefdatum=2020-10-27|dodeurl=nee}}</ref> en het [[Disneyland Park (Anaheim)|Disneyland Park in Anaheim]].<ref>{{Citeer boek|titel=Walt Disney's Disneyland|auteur=Nichols, Chris, 1971-|medeauteurs=Nichols, Charlene (Archivist),|url=https://www.worldcat.org/oclc/1018083433|plaats=[Köln, Germany]|ISBN=978-3-8365-6348-2}}</ref>
Het is genoemd naar [[George Maduro]], een [[Curaçao (hoofdbetekenis)|Curaçao]]se student die zich tijdens [[Duitse aanval op Nederland in 1940|de meidagen van 1940]] als [[cavalerie]][[officier]] onderscheidde in [[Duitse aanval op Nederland in 1940#De slag om de residentie|de slag om de residentie]], en in februari 1945 in concentratiekamp [[Dachau (concentratiekamp)|Dachau]] overleed; zijn ouders schonken het beginkapitaal voor het project, dat door de familie Maduro wordt beschouwd als monument voor hun enige zoon.<ref>[https://www.madurodam.nl/nl/organisatie/geschiedenis/ ''Wie was George Maduro?''], madurodam.nl</ref>
----------
== Aloe ==
Aloe na Aruba, Bonaire y Sentebibu na Corsou y Boneiru.
=== Islanan ABC ===
Sintebibu heeft dikke, vlezige bladeren, sappig en veel slijn bevattend. Aloe werd op Aruba en Bonaire aangeplant in verband met betekenis in de farmaceutische industrie. <ref>Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, H. Hoetink (1969)</ref>Aloe werd in 1836 door gezaghebber Baron van Rader op Curacao als gouvernementscultuur geintroduceerd. De plant is uitgesproken kalkminnend. De jonge uitlopers (siboys, semina) worden in de droge tijd uitgezet. Na 2-3 jaar kan men de dikke bladeren afsnijden en laten staan in lekbakken plaatsen waarna het sap in koperen ketels wordt ingedampt en verhard tot aloehars. De hars uit Aruba en Bonaire werd voornamelijk naar de Verenigde Staten uitgevoerd.
De aloeplant wordt al sinds midden 1800 op Aruba verbouwd. Het klimaat en de droge grond lenen zich bij uitstek voor de aloeteelt. De plant doet het hier heel goed: de Arubaanse aloe heeft een aloenegehalte van 22 %, terwijl het gehalte van de aloe in de rest van de wereld ten hoogste 15% bevat.<ref name="Aloe">[http://www.historiadiaruba.aw/index.php@f13option=com_content&task=view&id=46&Itemid=32 Aloe/Mon Plaisir], Historia di Aruba</ref>
De grootste bloei van de aloe-cultuur maakte Aruba door onder gezaghebber Jan Helenus Ferguson (1866-1871). De weg door de aloevelden vanuit de stad werd dan ook naar hem genoemd. In de 19e eeuw werd ook een aloeplantage aangelegd in Socotoro; Socotoro is vermoedelijk vernoemd naar het eiland Sokotra of Socotora, destijds een Brits eiland in de Indische Oceaan voor de kust van Yemen. Dat eiland ligt op dezelfde lengtegraad als Aruba en daar wordt ook aloe verbouwd. De legende wil dat Alexander de Grote op aanraden van Aristoteles dit eiland veroverde voor de aloe die hij gebruikte om de wonden van zijn soldaten te genezen. Op de aloeplantage Mon Plaisir van de Fransman Louis Bazin verrees begin 1900 een voor die tijd moderne stoomkookinrichting. Aruba was in de 19e eeuw de grootste leverancier van aloehars, die voornamelijk werd gebruikt voor de productie van laxerende middelen. De aloehars werd naar het buitenland geexporteerd, voor het merendeel naar New York, maar ook naar Hamburg en naar Londen. De hars uit de Antillen (destijds `Curacaose` genoemd) was een van de beste ter wereld en duurder dan de andere soorten op de markt. Het aandeel van Aruba in de `Curacaose` export was ruim 90%. In de economie van de tijd voor de komst van de olie-industrie betekende de aloe een redelijke bron van inkomsten, vooral voor de kleine cunucero. In tijden van werkeloosheid (de droge tijd) was de aloteelt een goede bron van bestaan. Begin 1900 werd het eerste wetenschappelijk onderzoek op de aloeplant verricht. Daarbij werd de genezende werking van aloe op verbranding door zonnestraling en andere brandwonden onomstotelijk bevestigd. Door de komst van de olie-industrie veranderde er veel op de arbeidsmarkt op Aruba en raakte de aloeteelt wat op de achtergrond. Pas na de Tweede Wereldoorlog werd de aloecultuur weer hervat. In 1949 richtte Casey Eman de eerste aloefabriek van Aruba op, onder de naam Aruba Aloe Products Company. Destijds werden de aloesappen plaatselijk bewerkt tot aloene en verscheept naar de Verenigde Staten.
De productie van Arubaanse aloe bedroeg in 1951 ongeveer 15.000 pond oftewel 30% van de totale wereldopbrengst. Na het indampen van het harssap in open koperen potten van ca. 200 liter was het aloe-product klaar voor export voor vooral de geneeskundige en cosmetische industrie in USA en Europa. Aloe-industrie op Aruba was toentertijd een vuil en zwaar lichamelijk werk met een schraal loon voor haar seizoen-arbeiders. Aruba werd een van de grootste aloeproducenten van de wereld wegens de goede kwaliteit aloe.<ref name="Aloe"/>
Conoci na Aruba tabata e plantage di aloe di Mon Plaisir y Sividivi.
aloë-cultuur, die op Bonaire en Aruba veel voorkomt, maar waarvan op het eiland Curacao maar twee
aanplantingen op eenigszins ruime schaal bestaan).
Rond 1850 werden er enkele aloe plantages op Aruba gesticht die tot 1868 door het gouvernement geexploiteerd werden. Hierna kwam de aloeteelt in particuliere handen.
==== Uzo ====
Ta come of bebe e blanco di aloe pa problema di artritis, diabetes, tosamento y ulcera na stoma. Tambe por hunta e blanco riba curpa y cuero pa kita dolor of trata un herida of kemadura. Tambe sa laba cabey cune. Algun gota di e zeta geel of juice di aloe mescla cu awa ta bon pa un purgashi di e curpa. Pa problema di cuero, manera carpata, of di digestion di animalnan domestico tambe ta uza e likido di aloe.<ref>Remedinan di tera, Grupo di Noord, 2010</ref> Bij het beschilderen van buitenmuren worden gesneden aleobladeren in de waterverf gedaan.
{{Appendix}}
--------------------
'''Francesco Corallo''' (nasé [[19 di sèptèmber]] [[1960]] na Catania, [[Italia]]<ref name=":1">{{Citeer web|url=https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|titel=La vita d'azzardo di Francesco Corallo tra il padre boss e l'entourage di Fini|bezochtdatum=2018-10-14|auteur=|achternaam=|voornaam=|datum=2013-08-04|werk=La Repubblica|uitgever=|taal=it|archiefurl=https://web.archive.org/web/20200728155350/https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|archiefdatum=2020-07-28}}</ref>), tambe konosí komo ''King of the Slots''<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/corallo-claims-his-phone-was-hacked-on-orders-of-italy-and-the-netherlands |titel=Corallo claims his phone was hacked on orders of Italy and the Netherlands |datum=18 januari 2022 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |taal=en}}</ref>, ta un empresario i doño di kasino italiano-hulandes.<ref name=":3" /> Corallo a nase na Catania, Sisilia, i a biba riba e isla karibense di Sint Maarten for di tempu ku e tabatin dieshete aña.<ref name=":5" /> E ta mas konosí pa su empresanan den e industria di wega di plaka i su enbolbimentu den vários kontroversia legal.
{{Appendix}}
----
'''Francesco Corallo''' ([[Catania (stad)|Catania]], [[Italië]], [[1960]]<ref name=":1">{{Citeer web|url=https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|titel=La vita d'azzardo di Francesco Corallo tra il padre boss e l'entourage di Fini|bezochtdatum=2018-10-14|auteur=|achternaam=|voornaam=|datum=2013-08-04|werk=La Repubblica|uitgever=|taal=it|archiefurl=https://web.archive.org/web/20200728155350/https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|archiefdatum=2020-07-28}}</ref>), ookwel bekend als “King of the Slots”,<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/corallo-claims-his-phone-was-hacked-on-orders-of-italy-and-the-netherlands |titel=Corallo claims his phone was hacked on orders of Italy and the Netherlands |datum=18 januari 2022 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |taal=en}}</ref> is een [[Italië|Italiaans]]-[[Nederland|Nederlands]]<ref name=":3" /> [[zakenman]] en [[Casino (gokken)|casino]]-eigenaar op het [[Caribische eilanden|Caribische eiland]] [[Sint Maarten (eiland)|St.-Maarten]].<ref name=":5" />
== Levensloop ==
Corallo bezit diverse casino's, waaronder drie in Sint-Maarten<ref>{{Citeer web |url=https://stmaartennews.com/business/corallo-will-rebuild-starz-casino-cupecoy/ |titel=Corallo will rebuild Starz Casino in Cupecoy |datum=2018-01-19 |bezochtdatum=2019-12-19 |werk=StMaartenNews.com |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204744/https://stmaartennews.com/business/corallo-will-rebuild-starz-casino-cupecoy/ |archiefdatum=2019-12-19}}</ref> en daarnaast ook in Santo Domingo en [[Panama (land)|Panama]]. Voorheen bezat hij ook een gokgelegenheid in [[Curaçao]], maar daar verloor hij zijn licentie nadat zijn naam boven kwam drijven in de praktijken rondom [[Gerrit Schotte]].<ref name=":0">{{Citeer web |url=https://sxmgovernment.com/2016/12/14/english-italian-the-biography-of-francesco-corallo-the-godfather-of-the-caribbean-part-1/ |titel=English/Italian :The Biography Of Francesco Corallo “The Godfather” Of The Caribbean Part 1 |achternaam=Galli |voornaam=Eva |datum=2016-12-14 |bezochtdatum=2018-10-14 |werk=St Maarten News |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20200728165936/https://sxmgovernment.com/2016/12/14/english-italian-the-biography-of-francesco-corallo-the-godfather-of-the-caribbean-part-1/ |archiefdatum=2020-07-28 |dodeurl=ja}}</ref> Het onderzoek hiernaar kwam aan het rollen na een verzoek om referenties door Schotte aan de Italiaanse regering voor de aanstelling van Corallo in een hoge positie bij een financiële instelling op de Antillen.<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/83340-schotte-behind-bars-18-months |titel=Schotte behind bars 18 months |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=6 december 2018 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald Newspaper St. Maarten |uitgever= |taal= |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204743/https://www.thedailyherald.sx/islands/83340-schotte-behind-bars-18-months |archiefdatum=2019-12-19 |dodeurl=ja}}</ref>
Toen Corallo in 2011 gearresteerd werd door de Italiaanse financiële politie (''Guardia di Financa''), beriep hij zich op [[diplomatieke immuniteit]] omdat hij een diplomaat van Dominica zou zijn. Hij bezat namelijk een Dominicaans diplomatiek paspoort dat hij illegaal gekocht had, juist om aan arrestatie in Italië te voorkomen.<ref>{{Citeer web |url=https://knipselkrant-curacao.com/cc-francesco-corallo-bought-his-diplomatic-passport/ |titel=Francesco Corallo bought his diplomatic passport |datum=2017-01-03 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Curaçao Chronicle |taal=en |via=Knipselkrant}}</ref> De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken ging niet mee in zijn claim: hij verklaarde dat diplomatieke immuniteit in het gastland (hier: Italië) niet van toepassing is voor iemand die betrokken is in belangrijke economische activiteiten.<ref>{{Citeer web |url=https://sakafete.com/inside-dominica-iv-government-or-enemy-of-people/ |titel=Inside Dominica IV: Government or enemy of people? |datum=2011-11-18 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Dominica news online most popular |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204744/https://sakafete.com/inside-dominica-iv-government-or-enemy-of-people/ |archiefdatum=2019-12-19 |dodeurl=ja}}</ref>
Eind 2016 werd Corallo op [[Sint Maarten (eiland)|St.-Maarten]] gearresteerd op [[verdenking]] van [[belastingontduiking]], [[Witwassen|witwasserij]], [[Verduistering (misdrijf)|verduistering]] en lidmaatschap van een internationale [[Georganiseerde misdaad|criminele organisatie]]. In afwachting van uitzetting werd hij maandenlang in een [[Philipsburg|Philipsburgse]] [[politiebureau]] in verzekerde bewaring gesteld.<ref name=":2">{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/81459-corallo-wins-case-at-human-rights-court |titel=Corallo wins case at Human Rights Court |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=9 oktober 2018 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |uitgever= |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204746/https://www.thedailyherald.sx/islands/81459-corallo-wins-case-at-human-rights-court |archiefdatum=2019-12-19 |dodeurl=ja}}</ref> Het [[Europees Hof voor de Rechten van de Mens]] bepaalde later dat de omstandigheden rond de bewaring van Corallo in St.-Maarten inhumaan waren, maar oordeelde ook dat de bewaring zelf niet onrechtmatig leek.<ref name=":2" /> In augustus 2017 werd Corallo na een juridische strijd door Sint-Maarten uitgeleverd aan Italië.<ref>{{Citeer web |url=https://online.flipbuilder.com/toms/occx/files/basic-html/page37.html |titel=Ayera tardi Francesco Corallo a keda extradita pa Italia |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=2017-08-17 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Awemainta |uitgever= |taal=pap |archiefurl= |archiefdatum= |dodeurl= |via=Online Flipbuilder}}</ref><ref name=":3">{{Citeer web |url=http://www.dutchcaribbeanlegalportal.com/legal-documents/judgments/137-judgements/8062-fransesco-corallo-may-be-extradited |titel=Francesco Corallo may be extradited |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=20 juni 2017 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Dutch Caribbean Legal Portal |uitgever= |taal=en}}</ref><ref>{{Citeer web |url=http://www.soualigapost.com/en/news/16220/justice/francesco-corallo-was-extradited-italy |titel=Francesco Corallo (Catania, Italy, 1960) was extradited today to Italy |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=16 augustus 2017 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Souliga Post |uitgever= |taal=en |archiefurl= |archiefdatum=}}</ref> Eenmaal aangekomen in Italië werd hij vrijgelaten<ref name=":4">{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/corallo-sr-allegedly-tried-to-extort-his-son#:~:text=allegedly%20tried%20to%20extort%20his%20son,-Islands%2004%20May&text=PHILIPSBURG%2D%2DGaetano%20Corallo%2C%20father,Italy%20where%20he%20presently%20resides. |titel=Corallo Sr. allegedly tried to extort his son |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=11 mei 2024 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |uitgever= |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20180613053454/http://curacaochronicle.com/judicial/corallo-sr-allegedly-tried-to-extort-his-son/ |archiefdatum=2018-06-13}}</ref> en een klein jaar later, in juli 2018, keerde hij weer terug naar Sint-Maarten.<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/businessman-corallo-returns-to-st-maarten#:~:text=Maarten,-Islands%2026%20July&text=PHILIPSBURG%2D%2DAtlantis%20Group%20owner,in%20Italy%20and%20can%20travel. |titel=Businessman Corallo returns to St. Maarten |datum=2018-07-26 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=the Daily Herald |taal=en}}</ref>
In 2016 werd door de aanklager in Rome aan zijn collega's in St.-Maarten gevraagd drie boten van Corallo [[Inbeslagname|in beslag te nemen]] en te verkopen met als doel 215,4 miljoen euro aan onrechtmatige winsten van de zakenman terug te vorderen. Na een juridische strijd waarin Corallo tegen de verkoop van zijn boten streed, gaf een Philisburgse rechtbank in 2019 definitief haar fiat voor de verkoop.<ref name=":5">{{Citeer web |url=https://stmaartennews.com/judicial/court-allows-prosecutor-sell-corallos-boats/ |titel=Court allows prosecutor to sell Corallo’s boats |datum=2019-02-13 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=StMaartenNews.com |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204747/https://stmaartennews.com/judicial/court-allows-prosecutor-sell-corallos-boats/ |archiefdatum=2019-12-19}}</ref>
== Persoonlijk ==
Francesco Corallo heeft een vertroebelde relatie met zijn vader, [[Gaetane Corallo]]. Het is echter onbekend wat voor rol de vader speelt in zijn zoons leven: in 2010 werd door de rechtbank van Rome gesteld dat hun relatie verbroken is en er geen zakelijk verband tussen de twee bestaat. Later werd door de civiele rechtbank van Rome een bevel uitgevaardigd waarin het Italiaanse Ministerie van Binnenlandse Zaken opgedragen werd elke verwijzing van Corallo en zijn broer met hun vader te verwijderen van de website.<ref name=":1" /> In 2016 beschuldigde de vader Francesco weer van geldvervreemding, een voorval dat zo'n dertig jaar eerder plaatsgevonden zou hebben.<ref>{{Citeer web |url=https://knipselkrant-curacao.com/dh-corallo-sr-sticks-to-claim-on-son-expected-his-arrest/ |titel=Corallo Sr. sticks to claim on son, expected his arrest |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=15 december 2016 |bezochtdatum= |werk=Daily Herald |uitgever= |taal=en |dodeurl= |via=Knipselkrant |dodelink=}}</ref> Hier is echter nooit bewijs voor gevonden en Corallo overwoog meerdere [[Smaad|smaadzaken]] tegen zijn vader aan te spannen.<ref name=":4" />
== Referenties ==
{{References}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =63318783|titulo=Gilbert Wawoe}}
{{References}}
}}
{{DEFAULTSORT:Wawoe, Gilbert}}
[[:Category:Hende]]
[[:Category:Korsou]]
7w11zude4jta8btwpuusfmtvj13s0vk
201615
201614
2026-08-22T19:16:03Z
Caribiana
8320
201615
wikitext
text/x-wiki
''__NOINDEX__''
* [[AIOF]] - [[Afroarubano]] - [[Proteccion di Consumidor]] - [[Scooting Aruba]] - [[Tratado fronteriso Hulanda-Venezuela]] - [[Dekreto real]] - [[Clinton Whitfield]] -[[Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba]] (SVGA) - [[Yudansa pa desaroyo]] - [[Piet Kasteel]] - [[Representante di Hulanda na Aruba, Kòrsou i Sint Maarten]] - [[Nigel Maduro]] - [[derechista (politika)]] -
----------------
{{Variante|a}}
{{infobox edificio
| nomber = Cas oficial di Gezaghebber di Aruba
| adres = skina ''L.G. Smith Blvd'' y Maria Christinastraat
| pais = {{ABW}}
| localisa_na = [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]
| cercania =
| area =
| funcion_original = Residencia di gezaghebber (1931-1986)
| funcion_actual = reemplasa pa Cas Ceremonial
| architect = DOW Curaçao, K.K. van der Heide
| encarga =
| piso = 2
| zoom = 16
| imagen2 =
}}
'''Cas di Gezaghebber''' ta referi na e residencia ofisial di e [[Lista di Gezaghebber di Aruba|Gezaghebber di Aruba]], un funcion cu a wordo crea na .. y aboli na 1986. Durante e periodo aki dos edificio a yega di fungi como cas di gezaghebber: e prome den cercania di e actual Plaza Daniel Leo y e di dos tabata situa na Maria Christinastraat, ambos na [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]. E prome edificio a wordo demoli na 1949 y e di dos na 1986.<ref name="Bouwen">{{cite book|last1=Van der Klooster|first1=Olga|last2=Bakker|first2=Michel|title=Bouwen op de Wind: Architectuur en Cultuur van Aruba|publisher=Stichting Libri Antilliani|location=Bloemendaal|year=2007|page=70|isbn=978-90-75238-19-8}}</ref>
==Historia==
=== Cercania di Plaza Daniel Leo ===
Antes di 1929, e Gezaghebber di Aruba tabata uza un edificio mas bieu situá den e centro di Oranjestad, serka di e actual [[Plaza Daniel Leo]]. E edificio aki, cu tabata originalmente un cas i oficina pa e Commandeur di Aruba, tabata na uso for di alrededor di 1830. Despues cu e Gezaghebber a muda for di e edificio na 1929, e edificio a wordo usa komo un kazerna pa mariniers.<ref>HUIS GEZAGHEBBER eerste onderdak voor mariniers op Aruba. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 09-12-1965, p. 11. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462489:mpeg21:p011</ref><ref>VERGADERING van den KOLONIALEN RAAD. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 20-12-1930, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010280991:mpeg21:p001}}</ref> E edificio a wordo demoli na 1949.<ref name="Gabinete">{{cite web |url=https://www.gouverneuraruba.com/cas-ceremonial-di-gobernador |title=Cas Ceremonial di Gobernador |publisher=Kabinet van de Gouverneur van Aruba |access-date=21 di augustus 2026}}</ref>
Het vroegere gezaghebbershuis en -kantoor, gebouwd omstreeks 1830, afgebroken in 1949. Na 1929, toen gezaghebber Isaac Wagemaker verhuisde naar de nieuw gebouwde ambtswoning op de Klip (waar nu de woning van de Gouverneur staat) en een kantoor in gebruik nam in het zoge¬ naamde landskantorengebouw (nu het Archeologisch Museum), diende het als marinierskazerne. Naar de vroegere kazerne heet het plein, dat oorspronkelijk een straat was, nog altijd de Kazernestraat. Het oude gezaghebbershuis stond waar nu de Plaza Daniël Leo bij de Variety Store is.<ref>{{cite book|author=[[Johan Hartog]]|url=https://coleccion.aw/show/?BNA-DIG-ARUBIANA-0119&q=%22ambtswoning%22|title= Aruba in oude ansichtkaarten|publisher=Europese Bibliotheek|location=Zaltbommer|year=1974}}</ref>
=== Skina di L.G. Smith Boulevard y Maria Christinastraat====
Na 1929, Gezaghebber [[Isaac Wagemaker]] a laga construi un residencia oficial nobo na skina di L.G. Smith Boulevard y Maria Christinastraat. E edificio nobo a bira e di dos residencia oficial di Gezaghebber di Aruba.<ref name="Bouwen">{{cite web |title=Gezaghebberswoning hoek L.G. Smith Boulevad en Maria Christinastraat |publisher=Archival source |access-date=21 di augustus 2026}}</ref>
E diseño tabata konsistí di un edificio di dos piso ku un plan di piso kasi kuadrá i un zolder bou di un dak prominente. Pa duna e edificio un aparensia mas representativo, e dak tabata cubrí cu panchinan di ceramica. E residencia tabata dispone di fasilidatnan moderno pa su tempo, inkluyendo un baño, cushina y espacio pa personal.<ref name="Bouwen" />
Entre e personanan den funcion cu a biba i traha den e residencia tabatin [[Lindoro Kwartsz]], Frederik Beaujon, [[Oscar Henriquez]], [[Jossy Tromp]] y [[Pedro Bislip]].<ref name="Gabinete" /><ref>[https://coleccion.aw/show/?AMIGOE-1963-05-10&q=%22ambtswoning%22 Gezaghebber in ambtswoning], [[Amigoe]] (10 di mei 1963)</ref>
Despues cu Aruba su [[Status Aparte]] a drenta na vigor dia 1 di januari 1986, e pais a haya su propio Gobernador mientras e funcion di gezaghebber a stop di existi. E residencia di Gezaghebber na Maria Christinastraat a wordo demoli pa permití e construccion di un residencia ofisial nobo pa e [[Gobernador di Aruba]].<ref name="Gabinete" />
Construccion di e residencia nobo a cuminsa na 1985. E edificio cu a remplasá e Cas di Gezaghebber a bira e residencia oficial di e prome Gobernador di Aruba i awe ta conoci komo [[Cas Ceremonial di Gobernador]].<ref name="Gabinete" />
== Importancia historico ==
Cas di Gezaghebber (1929–1986) tabata un edificio importante den e historia di gobernacion na Aruba. Durante mas cu mey [[siglo]], e tabata sirbi como residencia y luga di trabou di e maximo representante di gobierno colonial y, despues, di gobierno di [[Antias Hulandes]] na Aruba.
Aunke e edificio mes no ta existí mas, su sitio a sigui tin un funcion oficial. E actual Cas Ceremonial di Gobernador, construí riba e mesun tereno, ta sigui sirbi pa actividadnan oficial di e pais.
--------
'''Cas di Gezaghebber''' tabata e residencia ofisial entre 1929 y 1985 di e [[Lista di Gezaghebber di Aruba|Gezaghebber di Aruba]]. E tabata situa na [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]], na skina di [[L.G. Smith Boulevard]] y [[Maria Christinastraat]], riba e mesun tereno unda awe ta ubica [[Cas Ceremonial di Gobernador]]. E edificio a wordo construi na 1929 y a wordo demoli na 1986 pa habri paso pa e residencia ofisial nobo di [[Gobernador di Aruba]].<ref name="Bouwen">{{cite book|last1=Van der Klooster|first1=Olga|last2=Bakker|first2=Michel|title=Bouwen op de Wind: Architectuur en Cultuur van Aruba|publisher=Stichting Libri Antilliani|location=Bloemendaal|year=2007|page=70|isbn=978-90-75238-19-8}}</ref>
==Historia==
Antes di 1929, e Gezaghebber di Aruba tabata uza un edificio mas bieu situá den e centro di Oranjestad, serka di e actual [[Plaza Daniel Leo]]. E edificio aki, cu tabata originalmente un cas i oficina pa e Commandeur di Aruba, tabata na uso for di alrededor di 1830. Despues cu e Gezaghebber a muda for di e edificio na 1929, e edificio a wordo usa komo un kazerna pa mariniers.<ref>HUIS GEZAGHEBBER eerste onderdak voor mariniers op Aruba. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 09-12-1965, p. 11. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462489:mpeg21:p011</ref><ref>VERGADERING van den KOLONIALEN RAAD. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 20-12-1930, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010280991:mpeg21:p001}}</ref> E edificio a wordo demoli na 1949.<ref name="Gabinete">{{cite web |url=https://www.gouverneuraruba.com/cas-ceremonial-di-gobernador |title=Cas Ceremonial di Gobernador |publisher=Kabinet van de Gouverneur van Aruba |access-date=21 di augustus 2026}}</ref>
Het vroegere gezaghebbershuis en -kantoor, gebouwd omstreeks 1830, afgebroken in 1949. Na 1929, toen gezaghebber Isaac Wagemaker verhuisde naar de nieuw gebouwde ambtswoning op de Klip (waar nu de woning van de Gouverneur staat) en een kantoor in gebruik nam in het zoge¬ naamde landskantorengebouw (nu het Archeologisch Museum), diende het als marinierskazerne. Naar de vroegere kazerne heet het plein, dat oorspronkelijk een straat was, nog altijd de Kazernestraat. Het oude gezaghebbershuis stond waar nu de Plaza Daniël Leo bij de Variety Store is.<ref>{{cite book|author=[[Johan Hartog]]|url=https://coleccion.aw/show/?BNA-DIG-ARUBIANA-0119&q=%22ambtswoning%22|title= Aruba in oude ansichtkaarten|publisher=Europese Bibliotheek|location=Zaltbommer|year=1974}}</ref>
Na 1929, Gezaghebber [[Isaac Wagemaker]] a laga construi un residencia oficial nobo na skina di L.G. Smith Boulevard y Maria Christinastraat. E edificio nobo a bira e di dos residencia oficial di Gezaghebber di Aruba.<ref name="Bouwen">{{cite web |title=Gezaghebberswoning hoek L.G. Smith Boulevard en Maria Christinastraat |publisher=Archival source |access-date=21 di augustus 2026}}</ref>
E diseño tabata konsistí di un edificio di dos piso ku un plan di piso kasi kuadrá i un zolder bou di un dak prominente. Pa duna e edificio un aparensia mas representativo, e dak tabata cubrí cu panchinan di ceramica. E residencia tabata dispone di fasilidatnan moderno pa su tempo, inkluyendo un baño, cushina y espacio pa personal.<ref name="Bouwen" />
Entre e personanan den funcion cu a biba i traha den e residencia tabatin [[Lindoro Kwartsz]], Frederik Beaujon, [[Oscar Henriquez]], [[Jossy Tromp]] y [[Pedro Bislip]].<ref name="Gabinete" /><ref>[https://coleccion.aw/show/?AMIGOE-1963-05-10&q=%22ambtswoning%22 Gezaghebber in ambtswoning], [[Amigoe]] (10 di mei 1963)</ref>
== Demolicion ==
Despues cu Aruba su [[Status Aparte]] a drenta na vigor dia 1 di januari 1986, e pais a haya su propio Gobernador mientras e funcion di gezaghebber a stop di existi. E residencia di Gezaghebber na Maria Christinastraat a wordo demoli pa permití e construccion di un residencia ofisial nobo pa e [[Gobernador di Aruba]].<ref name="Gabinete" />
Construccion di e residencia nobo a cuminsa na 1985. E edificio cu a remplasá e Cas di Gezaghebber a bira e residencia oficial di e prome Gobernador di Aruba i awe ta conoci komo [[Cas Ceremonial di Gobernador]].<ref name="Gabinete" />
== Importancia historico ==
Cas di Gezaghebber (1929–1986) tabata un edificio importante den e historia di gobernacion na Aruba. Durante mas cu mey [[siglo]], e tabata sirbi como residencia y luga di trabou di e maximo representante di gobierno colonial y, despues, di gobierno di [[Antias Hulandes]] na Aruba.
Aunke e edificio mes no ta existí mas, su sitio a sigui tin un funcion oficial. E actual Cas Ceremonial di Gobernador, construí riba e mesun tereno, ta sigui sirbi pa actividadnan oficial di e pais.
== Bronnen ==
* Kabinet van de Gouverneur van Aruba, ''Cas Ceremonial di Gobernador''.<ref name="Gabinete" />
* Informashon arkitektoniko i historiko tokante e residencia di Gezaghebber na L.G. Smith Boulevard i Maria Christinastraat.<ref name="Bouwen" />
[[Kategori:Edifisionan di Aruba]]
[[Kategori:Historia di Aruba]]
[[Kategori:Edifisionan demoli]]
[[Kategori:Oranjestad]]
==Cas di Gezaghebber (1931-1986)==
Case di Gezaghebber (1931-1986) tabata e residensia ofisial di e Gezaghebber di Aruba na skina di LG Smith y Maria Christinastraat y tabata e di dos cas oficial di gezaghebber na Aruba, despues di e cas cu tabata situa na Plasa Daniel Leo.<ref name="Gabinete"/>
Gezaghebberswoning hoek LG Smith Boulevard en Maria Christinastraat na Oranjestad.
Deze woning (1931, schetsontwerp) werd door DOW Curacao ism K.K. van der Heide ontworpen.<ref name="Bouwen">[[Olga van der Klooster]] & Michel Bakker, ''Bouwen op de Wind: Architectuur en Cultuur van Aruba'', Stichting Libri Antilliani (2007), pag. 70.</ref>
E tabatin un plan di piso kasi kuadrá, dos piso, i un zolder ku un dak imponente. Pa duna e edifisio mas atrakshon ainda, el a wòrdu ekipá ku tegelnan di dak di serámika karu. E residensia tabata ekipá ku e fasilidatnan mas moderno pa su tempu. Tabatin un baño ku un baño. Esaki ta remarcabel, como cu ainda no tabatin un red di suministro di awa potabel publico durante e periodo ey. Hende tampoko no tabata kushiná mas den fogon pero riba un stoof den kushina kontra e muraya patras di kas. Na man robes di e entrada tabatin un edifisio chikitu ku tabata kontené un garashi, un kamber di strika i un kamber chikitu di biba pa e kriá.<ref name="Bouwen"/>
Despues cu Aruba a adkiri Status Aparte na 1986, e residencia a wòrdu basha abou pa haci espacio pa e residencia oficial nobo di e prome gobernador di Aruba. E tabata okupá na 1987.<ref name="Bouwen"/>
===Antiguo Cas di Gezaghebber===
Den historia di Aruba, tabatin dos edificio principal cu a fungi como e “Cas di Gezaghebber” (ambtswoning) prome cu Aruba a haya su Status Aparte na aña 1986. E prome Cas di Gezaghebber (1830 – 1929) tabata situa caminda awe ta Plaza Daniel Leo, banda di e area di tiendanan den centro di Playa. A construi e edificio rond di aña 1830 originalmente como cas y oficina pa e Commandeur di Aruba. Na aña 1948, e nomber a cambia oficialmente pa Gezaghebber. Na aña 1929, e Gezaghebber a muda for di eynan. E cas a bira un marinierskazerne. Pa e motibo aki, e caya ey a haya e nomber di Kazernestraat. A basha e edificio abao na aña 1949.<ref name="Gabinete"/>
E di dos Cas di Gezaghebber (1929 – 1986) ta precisamente unda awendia ta e Cas Ceremonial, situa na Maria Christinastraat 2 na Oranjestad. Gezaghebber Isaac Wagemaker a laga construi e ambtshuis nobo aki na aña 1929 pasobra e prome cas tabata bieu caba. Tur e ultimo gezaghebbernan di Aruba, manera ta Lindoro Kwartsz, Oscar Henriquez, Jossy Tromp y Pedro Bislip, a biba y traha den e cas aki. Na fin di aña 1985, a basha e cas aki abao pa habri paso pa un edificio hopi mas grandi y moderno. E luga aki awe ta e Cas Ceremonial di Gobernador di Aruba.<ref name="Gabinete">[https://24ora.com/gabinete-di-gobernador-a-tuma-maneho-di-cas-ceremonial-over/ Gabinete di Gobernador a tuma maneho di Cas Ceremonial over], [[24ora]] (20 di augustus 2026)</ref>
{{Appendix}}
tweede versie Case
==Historia==
Antes di 1931, e Gezaghebber di Aruba tabata usa un residencia mas bieu situá den e centro di Oranjestad, serka di e actual [[Plaza Daniel Leo]]. E edificio aki a wordo construi alrededor di 1830 originalmente komo cas i oficina pa e Commandeur di Aruba. Na 1931?, e Gezaghebber a muda pa un residencia nobo i e edificio bieu a wordo usa komo kaserna di mariniers. E edificio a wordo demoli na 1949.<ref name="Gabinete">{{cite web
|url=https://www.gouverneuraruba.com/cas-ceremonial-di-gobernador
|title=Cas Ceremonial di Gobernador
|publisher=Kabinet van de Gouverneur van Aruba
|access-date=21 di augustus 2026
}}</ref>
== Construccion ==
Gezaghebber Isaac Wagemaker a laga construi e nobo residencia ofisial na 1929, pasobra e anterior residencia tabata bieu. E edificio tabata e di dos residencia oficial di Gezaghebber na Aruba.<ref name="Bouwen" />
E edificio tabata diseña ku un plan di piso kasi kuadrá, dos piso i un zolder bou di un dak prominente. Pa duna e residencia un aparensia mas representativo, e dak tabata cubrí ku tegelnan di dak di serámika.<ref name="Bouwen" />
E residencia tabata disponé di fasilidatnan moderno pa su tempu. Entre otro, e tabatin un baño, un kushina i diferente espasion pa personal. Na man robes di e entrada tabatin un edificio chikitu cu tabata kontené un garashi, un kamber di strika i un kamber chikitu pa e kriá.<ref name="Bouwen" />
E diseño i e fasilidatnan di e residencia ta duna un bista di e manera di biba i e nivel di komfort cu tabata konsiderá moderno na Aruba na e prome mitar di siglo 20.<ref name="Bouwen" />
== Gezaghebbers==
Durante su periodo komo residencia oficial, e edificio a sirbi komo cas i lugá di trabou pa diferente Gezaghebber di Aruba. Entre nan tabata Lindoro Kwartsz, Frederik Beaujon, Oscar Henriquez, Jossy Tromp i Pedro Bislip.<ref name="Gabinete" />
== Demolishon==
Na final di 1985, e residencia di Gezaghebber a wordo demoli pa habri paso pa un edificio nobo, mas grandi i moderno, cu lo sirbi komo residencia oficial di e prome Gobernador di Aruba.<ref name="Bouwen" />
E demolishon a tuma luga den e periodo di transishon pa [[Status Aparte]]. Dia 1 di januari 1986, Aruba a bira un pais autonomo dentro di e [[Reino di Hulanda]] i a haya su propio Gobernador. E residencia nobo a bira e residencia oficial di e Gobernador di Aruba.<ref name="Gabinete" />
==Sitio actual==
E tereno unda e Cas di Gezaghebber tabata para ta ainda den uso oficial. E residencia nobo construi riba e mesun sitio a wordo transformá despues na e [[Cas Ceremonial di Gobernador]], cu awe ta sirbi pa audiensianan, recepcionnan i otro actividadnan oficial di Gobernador.<ref name="Gabinete" />
==Importansia historiko==
Cas di Gezaghebber tabata un edificio importante den e historia administrativa i arkitektoniko di Aruba. Durante mas cu mei siglo, e sitio tabata konektá ku e funcion di e maximo autoridad gubernamental na Aruba.
Aunke e edificio di 1929 no ta existí mas, e historia di e sitio a continua ku e construccion di e residencia di Gobernador despues di Aruba a haya su Status Aparte. E cambio di un residencia di Gezaghebber pa un residencia di Gobernador ta reflehá e transformashon institushonal di Aruba den 1986.
---------------
{{Variante|a}}
{{infobox edificio
| adres = skina ''L.G. Smith Blvd'' y Maria Christinastraat
| pais = {{ABW}}
| localisa_na = [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]
| cercania =
| area =
| funcion_original = Residencia di gobernador
| funcion_actual = Cas ceremonial di gobernador
| architect = Associated Architects Aruba NV
| encarga =
| piso = 2
| zoom = 16
| imagen2 =
}}
'''Cas Ceremonial''' ta un edificio situa na skina .. cu ta pertenece na Gabinete di Gobernador pa uzo como luga .... El a wordo construi na 1986 y a sirbi entre 1987 y 2004 como residencia oficial di [[Gobernador di Aruba]].
== Cas ceremonial di Gobernador ==
Construccion di residencia oficial di Gobernador di Aruba na Maria Christinastraat 2 na Oranjestad a cuminsa na 1985. t
Na 1986, Aruba a haya e status di un pais dentro di Reino. E prome Gobernador di Aruba tambe a sinta e aña ey.
E prome dos Gobernantenan di Aruba, Sr. F.B. Tromp y Sr. O. Koolman, tabata residencia den e residencia oficial durante nan gobernacion. Gobernador Refunjol no a haci uzo di esaki, pendiente e renobacion di e edificio.
E renobacion y modernisacion di Residencia di Gobernador a keda cla na 2015 pa su uso actual como cas di recepcion ceremonial: Cas Ceremonial di Gobernador. E edifisio ta wòrdu usá pa Gobernador pa oudiensia i resepshonnan ofisial di dignatarionan.
Obranan di arte
Como parti di e layout actual, diferente pintura y panelnan di tegel presta di Agencia di Herencia Cultural di Hulanda, como tambe obranan presta di artistanan local, ta exhibi temporalmente den Cas Ceremonial.<ref>https://www.gouverneuraruba.com/cas-ceremonial-di-gobernador Cas ceremonial di Gobernador]</ref>
== Historia ==
* Reeds in 1943 werd er gepleit voor de bouw van een ambtswoning op Aruba voor de Gouverneur, die toen zetelde op Curacao en bij verblijf op Aruba doorgaans in een middenstandswoning logeerde. Een voorstel van de Raad van Politie Aruba, gesteund door de Koloniale Staten met als voorzitter [[John Horris Sprockel]].<ref>Ambtswoning Gouverneur.. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 30-04-1943, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010401589:mpeg21:p004</ref>
*De kosten van de ambtswoning werden in 1984 geraamd op 1,1 miljoen Nedelandse gulden.<ref>Minister De Koning aan Tweede Kamer: Kosten gouverneurswoning en kantoor Aruba; 2,5 miljoen. "Amigoe". Curaçao, 21-12-1984, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643124:mpeg21:p005</ref>
* E residencia oficial di Gobernador, situa na Maria Christianastraat 2 riba e sitio di e residencia bieu di Gezaghebber, a wordo diseña pa e firma di arkitecto Associated Architects Aruba NV y construi pa e compania di construccion y comercio Bohama Aruba NV. E instalashonnan eléktriko a wòrdu suministrá dor di Elcoa, e pintura dor di ASA, e instalashon di airco dor di KTBA, i e sistema di alarma dor di Marathon, miéntras ku Connar a hasi e trabounan di plomeria. Gastonan di construccion preparatorio a wordo cobra riba e presupuesto di Gabinete pa Antias Hulandes y Asuntonan Arubano y a suma na mas o menos 660.000 florin.<ref name="Overdracht">Bij bezoek koningin Beatrix Ambtswoning van de gouverneur van Aruba officieel overgedragen. "Amigoe". Curaçao, 21-11-1986, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641865:mpeg21:p006</ref>
E piso abou di e residensia ofisial ta alohá prinsipalmente e kambernan representativo, inkluyendo un salon di resepshon i un sala di kome chikitu, i tambe un estudio. E cuartonan priva di gobernador y su famia ta situa na e piso mas ariba. Varios kamber pa personal, i tambe un garashi, fasilidatnan di laba paña i un tualèt, ta alohá den e anekso. E diseño di e propiedat a tene kuenta ku e gobernador lo mester por ta anfitrion di resepshonnan chikitu di te ku 30 persona paden. Pa resepshonnan mas grandi, por hasi uso di e patio situá patras di e residencia.<ref name="Overdracht"/>
Dia 21 di november 1986 cas residencial di gobernador di Aruba door de staat der Nederlanden aan het land Aruba in eigendom overgedragen.<ref name="Overdracht"/>
-----
===Tocante Cas Ceremonial di Gobernador===
E Cas di Gobernador di Aruba, conoci awe oficialmente como Cas Ceremonial di Gobernador, tin un historia mara estrechamente na e Status Aparte di Aruba. E edificio aki ta situa na Maria Christinastraat 2 na Oranjestad y tin un funcion oficial y historico hopi importante pa e pais. Na aña 1985 a cuminsa cu e construccion di e edificio. Antes tabata situa eynan e Cas di Gezaghebber (e cas di e maximo autoridad prome cu Status Aparte), cual a wordo basha abao na 1986 pa habri paso pa e residencia nobo. E cas nobo aki tabata un regalo di Hulanda na Aruba den cuadro di nos Status Aparte. Na aña 1986, ora Aruba a adkiri su status como pais autonomo dentro di Reino, e prome Gobernador, Felipe B. Tromp, a asumi su puesto y a drenta biba den e cas. E di dos Gobernador, Olindo Koolman, tambe a biba den e residencia oficial aki durante su periodo. Ora Gobernador Fredis Refunjol a asumi e funcion na aña 2004, el a dicidi di no biba den e cas. E edificio tabata den necesidad structural pa un renobacion grandi y profundo. Despues di a completa e trabounan grandi di reconstruccion y renobacion na aña 2015, e cas a haya su nomber y funcion actual: Cas Ceremonial di Gobernador. Desde e momento ey, no ta uz’e mas pa biba, sino exclusivamente pa eventonan protocolario.
Eventonan cu lo tuma luga den e edficio aki ta entre otro, audiencia y recepcion den forma di ricibi ministernan, embahadornan, delegacionnan internacional y otro funcionarionan halto di Estado. Ceremonianan oficial manera huramentacion di huesnan, ministernan y e sitio caminda ta duna e Condecoracionnan Real (Lintjesregen) anualmente.
Cu e acuerdo nobo aki Pais Aruba y Gabinete di Gobernador a firma un convenio di erfpacht pa e propiedad aki. Cu esaki, Gabinete di Gobernador a keda structuralmente encarga cu e edificio, locual ta garantisa un uzo mas eficiente, sostenibel y conservacion di su balor historico pa futuro.<ref name="Gabinete">[https://24ora.com/gabinete-di-gobernador-a-tuma-maneho-di-cas-ceremonial-over/ Gabinete di Gobernador a tuma maneho di Cas Ceremonial over], [[24ora]] (20 di augustus 2026)</ref>
Funcion Actual di e Edificio
===Antiguo Cas di Gezaghebber===
Den historia di Aruba, tabatin dos edificio principal cu a fungi como e “Cas di Gezaghebber” (ambtswoning) prome cu Aruba a haya su Status Aparte na aña 1986. E prome Cas di Gezaghebber (1830 – 1929) tabata situa caminda awe ta Plaza Daniel Leo, banda di e area di tiendanan den centro di Playa. A construi e edificio rond di aña 1830 originalmente como cas y oficina pa e Commandeur di Aruba. Na aña 1948, e nomber a cambia oficialmente pa Gezaghebber. Na aña 1929, e Gezaghebber a muda for di eynan. E cas a bira un marinierskazerne. Pa e motibo aki, e caya ey a haya e nomber di Kazernestraat. A basha e edificio abao na aña 1949.<ref name="Gabinete"/>
E di dos Cas di Gezaghebber (1929 – 1986) ta precisamente unda awendia ta e Cas Ceremonial, situa na Maria Christinastraat 2 na Oranjestad. Gezaghebber Isaac Wagemaker a laga construi e ambtshuis nobo aki na aña 1929 pasobra e prome cas tabata bieu caba. Tur e ultimo gezaghebbernan di Aruba, manera ta Lindoro Kwartsz, Oscar Henriquez, Jossy Tromp y Pedro Bislip, a biba y traha den e cas aki. Na fin di aña 1985, a basha e cas aki abao pa habri paso pa un edificio hopi mas grandi y moderno. E luga aki awe ta e Cas Ceremonial di Gobernador di Aruba.<ref name="Gabinete">[https://24ora.com/gabinete-di-gobernador-a-tuma-maneho-di-cas-ceremonial-over/ Gabinete di Gobernador a tuma maneho di Cas Ceremonial over], [[24ora]] (20 di augustus 2026)</ref>
------------------------------
{{Variante|a}}
{{Infobox organisacion | variante = a
| tipo = organisacion gubernamental ''sui generis''
| nomber = Aruba Tourism Authority
| funda = 2011
| director = Ronella Croes
| obhetivo =
| origina_di = Arubaanse Toeristenbureau
| sede = L.G. Smith Blvd.
| stad = [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]
| pais = {{ABW}}
| funda =
| termina =
| presidente =
| personal =
| miembro_di =
| commons =
| website =
}}
'''Aruba Tourism Authority''' (ATA, Autoridad di Turismo di Aruba) ta e organisashon oficial di mercadeo y maneho di destinacion (DMMO) pa Aruba, funcionando como e entidad central responsabel pa uni interesnan turistico entre stakeholder y partnernan riba isla y pafo di e isla.<ref name="about"/>[2] E rol aki ta encera coordinacion di mercadeo di destinacion, desaroyo di destinacion, y asociacionnan di destinacion pa sostene e ecosistema turistico en general.<ref name="about">[https://www.ata.aw/about About us], ata.aw</ref>
ATA ta opera bao di un status ''sui generis'', estableci dia 1 di januari 2011, como un entidad huridico independiente unico dentro di sector publico. E structura aki ta otorga e organisacion autonomia y flexibilidad pa actua na bienestar di Aruba y su comunidad, mientras cu e ta keda ancra den gobernacion publico. E cuadro sui generis ta permiti ATA pa unifica un diversidad di stakeholdernan di turismo y sigui tuma decision independiente pa un maneho di destinacion efectivo.<ref name="ATA"/>
Den e capacidad aki, ATA ta cumpli cu rolnan defini entre otro marketeer (promoviendo Aruba como destinacion), co-creator (colaborando riba iniciativanan turistico), conector (vinculando stakeholdernan), y autoridad (dunando supervision den asuntonan turistico). E ròlnan aki ta sostené su funshonnan sentral di uni interesnan, fomentá asosiashonnan, i duna direkshon stratégiko pa desaroyo di turismo.[1][2]
ATA ta wòrdu dirigí pa CEO Ronella Croes.<ref name="about"/> E organisashon ta mantené un sede lokal na Aruba ku ofisinanan adishonal na Hulanda, Colombia, i Merka pa sostené su alkanse mundial.<ref name="ATA">[https://www.gobierno.aw/aruba-tourism-authority-sui-generis-15-ana-construyendo-turismo-duradero Aruba Tourism Authority Sui Generis 15 aña construyendo turismo duradero], gobierno di Aruba (13 di januari 2026)</ref>
== Historia ==
Den decada 1920, economia di Aruba tabata conta cu un pilar economico basa riba [[Lago Oil & Transport Company|refineria Lago]]. Despues di [[Di Dos Guera Mundial|Segundo Guera Mundial]], despues cu [[turismo]] y biahe a cuminsa bira mas popular, a cuminsa mira e posibilidad pa explora e sector di turismo na Aruba.
Cu establecimento di Aruba Tourist Commission, consistiendo di diferente comerciante local, a percura pa un plan pa expansion di infrastructura pa por acomoda e necesidad di e bishitante. Den cara di adversidad, Aruba a cambia su enfoke pa turismo, resultando den desaroyo y proyectonan importante.
E promoshon di turismo na Aruba a cuminsa formalmente cu e establecimento di Comision di Turismo di Aruba na 1947, un entidat crea pa promove y dirigi desaroyo di turismo riba e isla bou di liderazgo di Ernst Bartels.[7]<ref name="tourism">[https://www.aruba.com/us/our-island/history-and-culture/aruba-tourism Aruba tourism], aruba.com</ref>
=== 1953-1985 ===
Na 1953, e comision a wordo reorganisa den Oficina di Turismo di Aruba (ATB), un instancia gubernamental modesto cu tabata consisti di apenas dos empleado: Ernst Bartels komo hefe i Casper Wever como su asistente.<ref name="tourism"/> ATB a concentra su esfuersonan riba mercadeo di Aruba como destinacion, particularmente dirigi riba e mercado di [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]].
Un logro clave den e sector turistico emergente di Aruba tabata e apertura di Caribbean Hotel na 1959, e isla su prome hotel di resort di varios piso, cu a atrae jet-setternan internacional y a yuda establece Aruba su reputacion pa hospitalidad.<ref name="tourism"/>
Durante añanan 1980, mehorashonnan di infrastruktura a sostené ekspanshon di turismo, inkluyendo un estudio amplio di seis luna kondusí na 1983 dor di e firma Sasaki Associates ku sede na Merka den kolaborashon ku instansianan gubernamental. E estudio a identifiká e koredor kostal di Oranjestad pa California Point komo e zona turístiko prinsipal, loke ta kondusí na invershonnan dirigí den kamindanan, liñanan di awa i otro utilidatnan pa permití desaroyo di resort na gran eskala miéntras ta protehá áreanan ambiental sensitivo.<ref name="tourism"/>
Aruba su ekonomia tabata dependé pa hopi tempu riba e Refineria di Zeta di Lago komo su dunadó di trabou prinsipal for di añanan 1920, pero su seramentu na 1985 a kousa un kambio desisivo den direkshon di turismo komo e impulsor ekonómiko dominante di e isla.<ref name="tourism"/>
Na aña 1953 Aruba Tourist Commission a cambia di maneho y a sigui bou di nomber di Aruba Tourism Bureau. Aki ta caminda cu a conoce gran baluartenan den historia di e industria di turismo caminda cu Aruba por a conta cu un sector turistico evoluciona, caminda a percura pa reforsa economia local y fomenta intercambio cultural. Aruba Tourism Bureau a conta cu un temporada entre aña 1953 te cu 1985, danki na maneho di directornan Michael Kuiperi, sigui pa Odulio Bertrando ‘Beti’ Arends y finalmente Roderick ‘Rory’ Arends.
=== 1985-presente ===
Na aña 1985, Aruba Tourism Bureau a hiba un transformacion y a bira Aruba Tourism Authority, bou di guia di Remigio Wever, Jan van Nes y Myrna Jansen-Feliciano, kendenan a percura pa un maneho di turismo duradero durante temporada stabiel y durante temporada di desafio.<ref>[https://awemainta.com/wp-content/uploads/2024/02/AM240221.pdf Ta rindi honor na tur ex-director di Aruba
Tourism Bureau y Aruba Tourism Authority], Awemainta (21 di februari 2024) </ref>
Establece oficialmente dia 1 di yanüari 2011, komo un entidat públiko úniko sui generis evolushonando for di e eks Ofisina di Turismo, ATA ta operá ku outonomia pa impulsá prosperidat ekonómiko miéntras ta priorisá preservashon di medio ambiente, integridat cultural, y bienestar di komunidat bou di su propósito núkleo di enrikesé kalidat di bida di Aruba pa medio di maneho responsabel.<ref name="ATA"/>
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo= }}
{{References}}
}}
---------------
== Historia di ATA ==
Den decada 20, economia di Aruba tabata conta cu un pilar economico dependiente di Refineria Lago. Despues di Guera Mundial II, despues cu turismo y biahe a cuminsa bira mas popular, a cuminsa mira e posibilidad pa explora e sector di turismo na Aruba. Cu establecimento di Aruba Tourist Commission, consistiendo di diferente comerciante local, a percura pa un plan pa expansion di infrastructura pa por acomoda e necesidad di e bishitante. Den cara di adversidad, Aruba a cambia su enfoke pa turismo, resultando den desaroyonan y proyectonan importante.
Na aña 1953 Aruba Tourist Commission a cambia di maneho y a sigui bou di nomber di Aruba Tourism Bureau. Aki ta caminda cu a conoce gran baluartenan den historia di e industria di turismo
caminda cu Aruba por a conta cu un sector turistico evoluciona, caminda a percura pa reforsa economia local y fomenta intercambio cultural. Aruba Tourism Bureau a conta cu un temporada entre aña 1953 te cu 1985, danki na maneho di directornan Michael Kuiperi, sigui pa Odulio Bertrando ‘Beti’ Arends y finalmente Roderick ‘Rory’ Arends. Na aña 1985, Aruba Tourism Bureau
a hiba un transformacion y a bira Aruba Tourism Authority, bou di guia di Remigio Wever, Jan van Nes y Myrna Jansen-Feliciano, kendenan a percura pa un maneho di turismo duradero durante
temporada stabiel y durante temporada di desafio.<ref>https://awemainta.com/wp-content/uploads/2024/02/AM240221.pdf Ta rindi honor na tur ex-director di Aruba
Tourism Bureau y Aruba Tourism Authority], Awemainta (21 di februari 2024) </ref>
* Ronella Croes, CEO di ATA desde 2010?
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo= }}
{{References}}
}}
---------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''AIOF''' (Aruba Investment and Development Fund) ta un fondo nacional di inversion y desaroyo di Aruba, cu tin como meta pa crea un mecanismo permanente pa financia proyectonan strategico cu ta contribui na crecemento economico, diversificacion economico y progreso social di Aruba na largo plaso.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20260620.pdf Parlamento lo trata prome Fondo di Inversion y Desaroyo di Aruba otro siman], BDA (20 di juni 2026)</ref>
AIOF ta un iniciativa cu gobierno AVPFUTURO ta considera como un di e pilarnan
principal di su programa di gobernacion. E fondo nacional di inversion y desaroyo tin como meta pa crea un mecanismo permanente pa financia proyectonan strategico cu ta contribui na crecemento economico, diversificacion economico y progreso social di Aruba na largo plaso.
Prome cu e tratamento publico den Parlamento, gobierno a contesta un total di 229 pregunta presenta door di miembronan di Parlamento tocante e proyecto di ley ''Landsverordening Algemeen Investerings- en Ontwikkelingsfonds''.
E idea pa crea un fondo nacional di inversion no ta nobo.
Desde cu gobierno AVP-FUTURO a drenta gobierno na maart 2025, e coalicion a identifica e creacion di un fondo di inversion como un prioridad. Durante e preparacion di presupuesto nacional pa 2026, gobierno a reserva Afl. 50 miyon como inversion inicial pa pone e fondo traha unabes cu Parlamento aproba e ley.
Segun e propuesta, AIOF lo enfoca riba inversionnan den varios sector considera esencial pa desaroyo sostenibel di Aruba. Entre e areanan cu tin prioridad tin enseñansa, innovacion, energia renovable,
resiliencia climatico, gobierno digital, vivienda sostenibel, infrastructura y desaroyo di sectornan economico nobo.
{{Appendix}}
Despues di un debate extenso dia 23? di juni 2026 den Parlamento di Aruba, un mayoria minimo den Parlamento (11 voto na fabor y 9 contra) a aproba e Landsverordening Algemeen Investeringsen Ontwikkelingsfonds (AIOF), un ley cu ta crea Aruba su prome Fondo General di Inversion y Desaroyo. Segun gobierno, e fondo lo forma un herment financiero permanente pa permiti planificacion y financiamento di inversionnan publico riba un base multianual. <ref>https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20260626.pdf</ref>
Otro elemento cu gobierno a pone enfasis riba dje ta e evaluacion independiente cu e ley
ta prescribi. Despues di cinco aña cu e drenta na vigor, un comision di experto lo evalua
e efectividad di AIOF y entrega un rapport na Parlamento y CAft.
Maneho di AIOF lo cay bao di responsabilidad comparti di Minister di Asuntonan
General y Minister di Finanzas. E fondo lo tin su propio presupuesto, cu lo ta separa di Presupuesto di Pais Aruba.
Arends-Reyes a splica cu e beneficio mas grandi di AIOF ta cu recurso destina pa inversion lo keda separa di gastonan regular di gobierno.
Gobierno AVP-FUTURO a anuncia oficialmente diaranson atardi, cu Aruba awor tin su propio Fondo General di Inversion y Desaroyo (AIOF). Un total di 11 parlamentario a vota pa e ley pasa. Segun Minister di Finansa, Geoffrey Wever, e fondo aki lo yuda financia proyectonan importante cu ta contribui na bienestar y desaroyo di Aruba a largo plaso.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/37860 Wever: Fondo di inversion AIOF awor ta realidad pa financia proyectonan importante], 24 di juni 2026</ref>
[[:Kategoria:Sociedad]]
------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Afroarubano''' of '''Afrorubiano''' ta Arubianonan di ascendencia predominantemente Africano. Afro-Arubano ta un grupo etnico minoritario na Aruba, representando 15% di e poblacion di Aruba.[1] Hopi Afro-Arubano ta biba den e di dos ciudad mas grandi di Aruba, San Nicolaas, situa na e punta zuid di e isla.[2]
Miéntras ku Aruba tabatin afrikanonan sklabisá,[3] nan tabata den kantidatnan mas chikitu ya ku e isla tabatin masha tiki plantashon basá riba katibu debí na su tera malu i klima seku.[4] Mayoria di Afro-Arubanonan awendia ta bini di islanan i nashonnan den Karibe serkano manera Sint Maarten, Repúblika Dominikana, Sürnam, Guyana, Haiti, Jamaica, Trinidad i Tobago, Grenada, Curaçao, Saba, Sint Eustatius, e Antia Menor i Sur Amérika.[5]
== Historia ==
{{Wak articulo|Mira tambe: [[Historia di Aruba]]|pr=}}
Afro-Arubanonan a yega Aruba den tres ola.<ref>{{Cite web |last=Redactie |date=2023-08-03 |title='African influence clearly visible on Aruba' {{!}} Caribbean Network |url=https://caribbeannetwork.ntr.nl/2023/08/03/african-influence-clearly-visible-on-aruba/ |access-date=2024-12-27 |website=caribbeannetwork.ntr.nl |language=en-US}}</ref>
Durante e era kolonial, afrikanonan sklabisá tabata wòrdu transportá pa Aruba dor di kolonistanan hulandes,<ref>{{cite web | url=https://www.myscience.org/en/news/wire/history_of_slavery_on_aruba_and_st_eustasius_online-2023-ru | title=History of slavery on Aruba and St. Eustasius online | date=29 June 2023 }}</ref> ounke no na gran kantidat ya ku e hulandesnan (i promé ku nan, e spañónan) tabata konsiderá Aruba muchu seku pa plantashonnan na gran eskala.[8] Papiamentu, e idioma komun awor di e islanan ABC,<ref>{{Cite web |title=Language and education on the ABC islands |url=https://www.researchgate.net/publication/300471435}}</ref><ref>{{Cite web |title=Papiamentu |url=https://www.hawaii.edu/satocenter/langnet/definitions/papiamentu.html#:~:text=Papiamentu%20probably%20emerged%20from%20the,spread%20to%20Bonaire%20and%20Aruba. |access-date=2025-06-02 |website=www.hawaii.edu}}</ref> ta data di por lo ménos 300 aña i ta basá predominantemente riba strukturanan lingwístiko afro-portugues kombiná ku vokabulario i influensianan di idiomanan spañó, wèst afrikano, hulandes, ingles i idiomanan amerindio.<ref>{{cite web|url=http://www.smithsonianmag.com/travel/destination-hunter/north-america/caribbean-atlantic/aruba/aruba-history-heritage.html |title=Aruba – History and Heritage |publisher=[[Smithsonian Institution]] |access-date=2013-06-20}}</ref><ref>{{Citation |title=Aruba |date=2025-03-25 |work=The World Factbook |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/aruba/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250330035846/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/aruba/ |url-status=dead |archive-date=March 30, 2025 |access-date=2025-03-30 |publisher=Central Intelligence Agency |language=en}}</ref> Papiamentu a yega Aruba for di Kòrsou. Promé ku siglo 20, mayoria di e Arubianonan pretu probablemente a yega liber òf sklabisá for di Kòrsou òf for di Afrika via Kòrsou, òf desendiente di migrantenan anterior for di Kòrsou, ku histórikamente tabata un di e hafnan di komersio di katibu hulandes mas grandi den Karibe.[13]
Migrashon na eskala chikí for di Kòrsou, i for di otro islanan den Karibe, pa Aruba a sigui despues di emansipashon. Katibunan no a forma un kultura Afro Karibense separá i despues di emansipashon na 1863, katibunan anterior a integrá den e sosiedat liber rápidamente (Alofs 2003a.
Durante henter [[siglo 20|siglo binti]], hopi imigrante for di Antias Britániko (esta for di Trinidad i Grenada), Sint Maarten, Saba, Sint Eustatius, i otro islanan a establesé nan mes na [[San Nicolas]], esta pa traha den e industria petrolero di Aruba. Hopi a trese nan idioma krioyo i dialektonan ingles lokal pa e cuidad,[14] desaroyando despues den loke awe ta konosí komo Ingles di San Nicolaas (tambe konosí lokalmente komo Ingles di Bush, Ingles Sani, Ingles We, Papiamentu di Pueblo etc.).[15][16][17][18][19]
Den siglo 21, mayoria di e imigrantenan di descendiente Afrikano mas recien pa Aruba ta bini di un entrada nobo di migrantenan laboral Haitiano, Surinameño, Kurasoleño i Dominikano.[20]
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Historia di Aruba]]
-----
Afrorubiano ta residentenan di Aruba cu ta rastrea nan ascendencia te na Africa sub-Sahariano, primordialmente pa medio di e descendientenan di hendenan esclavo treci pa colonizadornan Hulandes den siglo 17 y despues imigrantenan di otro islanan di Caribe. Contrario na hopi teritorio Caribense, Aruba su economia tabata carece di plantacionnan na gran escala, resultando den un poblacion esclaviza relativamente chikito cu nunca a surpasa 21% di e total di habitantenan, cu esclavitud aboli na 1863, liberando apenas 496 individuo. Esaki a kondusí na e desaroyo di un kultura di kampesino distinto bou di Afro-Arubanonan liberá, sentra riba agrikultura na eskala chikí, peska i migrashon laboral di temporada, miéntras ku meskla ku poblashonnan indígena di Caquetio i Oropeo a krea un núkleo Mestizo-Krioyo mesklá ku ta definí gran parti di e komposishon étniko di Aruba.[1][2]
Den siglo 20, e deskubrimentu di zeta den añanan 1920 a atraé olanan signifikante di trahadónan afro-karibense di paisnan manera Trinidad, Barbados, Jamaica i Haiti, ku a yena funshonnan den e refinerianan i gradualmente a elevá nan status sosioekonómiko riba e poblashon tradishonal pa mitar di siglo. E migrantenan aki, huntu ku imigrashon kontinuo mará na e kambio pa turismo despues di 1985, a enrikesé e sosiedat pluralista di Aruba, ku awor ta konsistí di mas ku 40 nashonalidat, ounke tenshonnan étniko de bes en kuando ta surgi entre residentenan establesé pa hopi tempu i yegadanan mas nobo, inkluyendo gruponan afro-karibense di stereotipo relashoná ku kriminalidat. Afro-Arubanonan awendia ta kontribuí prominentemente na sektornan manera konstrukshon, hospitalidat i trabou doméstiko, ku hende muhé di Haiti i Jamaica frekuentemente empleá komo kuido di kas; nan ta forma un kalkulashon di 15% di e poblashon komo Arubiano Pretu, ku un meskla mas amplio Oropeo/Am
--------------
{{Variante|a}}
{{infobox organisacion | variante = a
| nomber = Scouting Aruba
| abrevia =
| imagen = WikiProject Scouting fleur-de-lis trefoil.svg
| funda = April 23, 2000.
| pais = {{ABW}}
| sede =
| afilia =
| presidente =
| tipo =
| obhetivo = desaroyo di
| lema = ''Wees paraat''
| cantidad_miembro =
| koepel =
| europeo =
| internacional = Interamerican Region of the World Organisation of the Scout Movement
| website = https://www.facebook.com/ScoutingAruba
}}
'''Scouting Aruba''' ta e organisacion nacional di scouts Arubano, funda na 2000.
== Historia ==
E ta comparti un historia comun cu e otro Antiyanan Hulandes te na e separacion politico di e isla for di Hulanda. Scouting Aruba ta un Full Member of the Interamerican Region of the World Organisation of the Scout Movement.
Scouting Aruba ta consisti di 13 grupo, dividi den 3 distrito. Tin un grupo di Scout pa hende ku limitashon mental i físiko. Scouting Aruba tin 456 miembro te ku 2021.[1]
Scoutnan na Aruba ta participa den hopi campamento den Caribe, hopi biaha nan ta biaha cu boto pa campa riba islanan den cercania hunto cu Scoutnan di paisnan bisiña.
Riba 27 di febrüari 2016, World Scout Committee a rekonosé Scouting Aruba komo e Organisashon Nashonal di Scout di Aruba i a otorgá esaki Miembresia Kompleto di WOSM ku derecho di voto.[2] E sertifikado di miembresia a wòrdu presentá na e organisashon den e di 41 Konferensia Mundial di Scout, ku a wòrdu kondusí na Baku di Azerbaijan na 2017.
Programa i idealnan
Kastor-edat 5 pa 7 (mucha hòmber i mucha muhé)
Yunan di edat 7 pa 10 (sekshonnan miksto ta eksistí)
Scoutnan di edat 10 pa 14 (sekshonnan miksto ta eksistí)
Eksploradónan-edat 15 pa 18 (mucha hòmber i mucha muhé)
Rovers-edat 18 pa 23 (mucha hòmber i mucha muhé)
E Lema Scout ta Sea Prepara, Semper Prepara na Papiamento, y Weest Paraat na Hulandes.
E emblema di Scouting Aruba ta consisti di simbolonan di Scouting y colornan cu ta coresponde cu e bandera di Aruba. E dos streanan di sinku punto ta wòrdu kita for di e Fleur-de-lis i pone riba otro. E logo ta diseñá pa Sr. Juan Martijn.[3]
-----------------
{{Variante|a}}
{{infobox organisacion | variante = a
| nomber = Scouting Aruba
| abrevia =
| imagen = WikiProject Scouting fleur-de-lis trefoil.svg
| funda = April 23, 2000.
| pais = {{ABW}}
| sede =
| afilia =
| presidente =
| tipo =
| obhetivo = desaroyo di
| lema = ''Wees paraat''
| cantidad_miembro =
| koepel =
| europeo =
| internacional = Interamerican Region of the World Organisation of the Scout Movement
| website = https://www.facebook.com/ScoutingAruba
}}
'''Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen''' (Asosiashon di Guia, PNA) ta un organisashon nashonal di guia den [[Karibe Hulandes]].
== Historia ==
E prome guianan riba Curaçao a cuminsa na Mei 1930 bao di e bandera di Dutch Girl Guides Guild. Esaki pronto a bira e Gremio di Guides di Niernan Hulandes Curaçao. E kantidat di miembronan a krese den transkurso di añanan ku sosten di NPG. Na 1967, NPG a entrega un peticion na Region di Hemisferio Occidental di WAGGGS encuanto si por establece un colaboracion cu Dutch Girl Guides Guild Curaçao pa asina logra un miho alineacion cu e organisacion su ubicacion geografico. Gremio Scout Hulandes Curaçao a bira un organisacion independiente na aña 1972. Cinco aña despues, e organisacion su nomber a wordo cambia pa Gremio Scout di Antiyas Hulandes. E Girl Scouts i Guides a plama den henter e isla. Desde mei 1993, tin un seccion pa muchanan di 4 pa 6 aña, esta e Elvitas. Esaki tabata na honor di Sra. Norma Elisabeth-Galaraga, kende tabata e prome Guia riba e isla pa tuma e Promesa. Na aña 1995 a kuminsá un sírkulo pre-Brown i un sírkulo di Brownie na isla di Boneiru, tambe bou di organisashon di Girl Scout Guild di Antia Hulandes. Durante e di 35 konferensha di WAGGGS na Hong Kong na 2014, e organisashon a risibí su nòmber aktual, Asosiashon di Guia PNA. E organisashon aktualmente tin 11 grupo (10 riba Kòrsou, 1 riba Boneiru) ku un total di 220 miembro na 2017. E Asosiashon di Guia PNA ta miembro di Asosiashon Mundial di Girl Guides i Girl Scouts. E organisashon tambe ta afiliá na e Vilashon Karibense pa Guia.<ref>https://nl.scoutwiki.org/Asosiashon_di_Guia_PNA </ref>
----
en.wiki:
'''Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen''' (PNA, Asosiashon di Guia di Mucha muhé di Antia Hulandes) ta e organisashon nashonal di Guia di Antia Hulandes anterior. E ta sirbi 461 miembro (te ku 2003). Fundá na 1930, e organisashon pa mucha muhé so a bira un miembro asosiá di e Asosiashon Mundial di Guia di Mucha Muhé i Scout Muhé na 1978 i miembro kompletu na 1981.
E ta sirbi 461 miembro den 11 grupo di Guia, 10 grupo di Guia na Kòrsou, 1 na Boneiru, niun na Sint Maarten, Saba i Sint Eustatius.<ref name="PNA">{{cite web |url=http://pnagirls.tripod.com/ |title=Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen |publisher=Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen |accessdate=2010-08-05 |archive-date=2019-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190119111111/http://pnagirls.tripod.com/ |url-status=dead }}</ref>
[[File:Collectie NMvWereldculturen, TM-10021662, Repronegatief 'Een groep padvindsters', fotograaf niet bekend, 1947.jpg|right|thumb|Girl Scouts na Corsou, 1947]]
==Programa i idealnan ==
E asosiashon ta dividí den kuater sekshon segun edat;[1]
Elvita - di edat 4 pa 7
Kabouter - edatnan di 8 pa 10 aña
Guia Menor - edatnan di 11 pa 14
Mayor di Guia - di 15 pa 18 aña
E Lema di Girl Scout ta Sea Prepara, Sea Preparado na Papiamento, y Weest Paraat na Hulandes.
E badge di e Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen ta basa riba e badge di ex organisacion di Girl Scouts Hulandes, Het Nederlands Padvindsters Gilde. E badge ta konsistí di un strea di dies punto pa e dies liñanan den e lei di Girl Scouts riba un Trefoil pa Girl Scouting/Guide.
Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen ta comparti nan sede cu Scouting Antiano y otro ex organisacionnan hubenil di Antiyas Hulandes.
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Karibe Hulandes]]
------------------
{{Databox}}
'''Proteccion di consumidor''' ta referi na e totalidad di esfuerso y medida destina pa proteha hende den nan rol como [[consumidor]] di producto of servicio. E ta inclui legislacion y hurisprudencia (ley di consumidor) y tambe funcionnan delega pa gobierno na organisacionnan di consumidor (e movemento di consumido). E meta di proteccion di consumidor ta pa garantisa e calidad di producto y servicio, pa preveni consumidornan di sufri daño fisico, psicologico of economico door di e producto of servicionan cu nan ta consumi, y pa optene reparacion y compensacion pa daño unabes sufri como resultado di consumo.
== Ley di consumidor ==
Legislacion di consumidor ta encera tur ley y regulacion crea pa proteccion di consumidor. Specificamente, ley di consumidor tin como meta “pa proteha e consumido den su relacion cu e productor-bendedo pa asina restaura e balansa economico y legal entre nan dos.”<ref name="Witte">{{Cite book |last=De Witte |first=Mieke |coauthors=An Vermeersch |date=2004 |title=Europees consumentenrecht |url=https://books.google.com/books?id=xHWDsYbbr78C&pg=PA13 |location=Antwerpen |publisher=Maklu |page=13 |isbn=9789062159611 |accessdate=11 juni 2018|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230618075706/https://books.google.com/books?id=xHWDsYbbr78C&pg=PA13|archiefdatum=2023-06-18}}</ref> El a wordo desaroya pa mehora e posicion huridico di consumidornan verso productornan ora esaki a resulta necesario den e di dos mita di [[siglo 20|siglo binti]] cu e ascenso di e sociedad consumido. Derecho di consumidor ta pues un ramo di ley relativamente nobo, cu tin biaha no ta ni wordo reconoce como un ramo di ley separa. Pesey e ta un amalgama di reglanan cu por wordo clasifica den e dominio priva, publico y criminal.<ref name="Witte"/>
=== Aruba ===
Minister di Finansa, Asunto Economico y Sector Primario, mr. Geoffrey Wever ta anuncia cu riba Dia Internacional di Consumidor 15 di maart 2026 e “Landsverordening bestuursrechterlijke handhaving consumentenbescherming” lo drenta na vigor. E ley aki lo fortifica di manera significativo e proteccion di consumidor y ta duna Aruba Fair Trade Authority (AFTA) un rol importante den supervision y aplicacion di e ley pa proteha derechonan di consumidor.<ref>[https://24ora.com/awe-ley-di-consumidor-ta-drenta-na-vigor-na-aruba/ Awe Ley di Consumidor ta drenta na vigor na Aruba], [[24ora]] (15 di maart 2026)</ref>
Proteccion di consumidor ta un pilar importante di e maneho economico di Gabinete AVP- FUTURO. Manera palabra den Programa di Gobernacion 2025- 2028 riba pagina 34 “lo introduci e ley di proteccion di consumidor pa proteha e consumidor y crea un mercado mas transparente y husto. Lo presenta e ley aki na Parlamento y implementa door di Aruba Fair Trade Authority”. Despues cu Parlamento a trata y aproba e ley (''Landsverordening bestuursrechtelijke handhaving consumentenbescherming'') riba 18 di juni 2025,<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/aruba/31326-wetgeving-bescherming-consumenten-aangenomen Wetgeving bescherming consumenten aangenomen], [[Antilliaans Dagblad]] (24 di juni 2025)</ref> via un decreto nacional di 27 di februari 2026, e ley di proteccion di consumidor lo drenta na vigor riba 15 di maart 2026, riba Dia Internacional di Consumidor.
* Aruba Fair Trade Authority (AFTA)<ref>[[Dick Drayer]], [https://www.aruba.nu/nieuws/consument/83940/aruba-zet-grote-stap-met-consumentenbescherming Aruba zet grote stap met consumentenbescherming], aruba.nu (24 di december 2025)</ref>
=== Corsou ===
Ley di consumidor na [[Kòrsou|Corsou]] ta wordo influencia door di tanto legislacion local komo derecho hulandes, ku ta konta pa Kòrsou como pais konstituyente denter di Reino. Derechonan di consumidor na Corsou ta wòrdu protehá dor di un kombinashon di regulashonnan lokal, regulashonnan hulandes, i kuadro internashonal.<ref>https://www.lawgratis.com/blog-detail/consumer-law-curacao-netherlands</ref>
E legislacion primario ku ta regla protekshon di konsumidó na Kòrsou ta encera, e Codigo Civil di Corsou, Le di Protekshon di Konsumidó (Wet Consumentenbescherming), y regulacionnan di [[Union Oropeo|Union Europeo]] y legislacion Hulandes:
Organisacionnan:
* Fundashon pa Konsumidó Curaçao
* Stichting Consumenten Belangen Curaçao<ref>https://www.curacao.nu/nieuws/nieuws-van-bonaire-curacao/41127/oprichting-stichting-consumenten-belangen-curacao</ref>
=== Hulanda ===
E Ley di Implementashon riba e Modernisashon di e Direktiva di Protekshon di Konsumidó, ku ta prohibí, entre otro kosnan, e publiká òf tin post di revishonnan falso riba internèt, a drenta na vigor dia 28 di mei 2022. E ley a cambia Buki 6 di e Kódigo Sivil, e Lei di Enforsamentu di Protekshon di Konsumidó i e ley di Preis[3][4][6][6]
=== Merca ===
Na [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] un variedad di ley tanto na nivel federal como estatal cu ta regula asuntonan di consumidor for di cuminsamentu di siglo 20. Entre nan ta e Ley Federal di Kuminda, Remedi i Kosmetika, Lei di Práktikanan di Kobransa di Debe Hustu, e Lei di Raportahe di Krédito Hustu, Lei di Bèrdat den Prestamo, Lei di Fakturashon di Krédito Hustu, i e Lei di Gramm–Leach–Bliley. Leinan federal di protekshon di konsumidó ta wòrdu enforsá prinsipalmente dor di e Komishon Federal di Komersio, e Ofisina di Protekshon Finansiero di Konsumidó, e Atministrashon di Kuminda i Remedi, i e Departamentu di Hustisia di Merca.
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Economia]]
[[:Kategoria:Sociedad]]
Protekshon di konsumidó ta referí na e totalidat di medidanan, politika i institushonnan destina pa protehá hende den nan rol komo konsumidó di produkto òf servisio. Esaki ta inkluí legislashon i hurisprudensia (ley di konsumidó), asina tambe aktividatnan di gobièrnu i organisashonnan di konsumidó ku ta defendé interes di publiko.
E meta di protekshon di konsumidó ta pa:
garantisá kalidat i seguridat di produktonan i servisionan
prevení ku konsumidónan sufri daño físiko, sikológiko òf ekonómiko
promovê transparensia den merkado
asegurá posibilidat di reparashon òf kompensashon ora daño a sosodé
Protekshon di konsumidó ta konsiderá un elemento importante den politika ekonómiko i regulashon di merkado.
Derecho di konsumidó
Derecho di konsumidó ta e ramo di ley ku ta trata relashonnan entre konsumidónan i produsentenan òf bendedónan. Legislashon di konsumidó ta intenta reduci e desequilibrio ku por eksistí entre e dos parti, pasobra produsentenan generalmente tin mas informashon i poder ekonómiko ku konsumidónan.<ref>[1]</ref>
Derecho di konsumidó a desaroyá principalmente den segunda mitar di siglo binti, den paralelo ku e ekspanshon di e llamada sociedad di konsumidó. E rama aki di ley ta relativamente nobo i, den hopi sistema hurídiko, e ta forma un kombinashon di regla di:
derecho privá (kontraktnan i responsabilidat)
derecho públiko (regulashon di merkado)
derecho penal (sanksion kontra fraude òf praktikanan ilegal)
Instrumentonan di protekshon
Medidanan di protekshon di konsumidó por inkluí, entre otro kosnan:
regulashon riba seguridat di produktonan
obligashon pa informashon klaro i etiketahe
protekshon kontra publicidat engañoso
regla riba garantia i devolushon di produktonan
supervison di merkado dor di autoridatnan públiko
Ademas, organisashonnan di konsumidó por asistí publiko ku informashon, konseho i representashon den konfliktonan ku empresanan.
Protekshon di konsumidó segun pais
Aruba
Na Aruba, protekshon di konsumidó ta wòrdu fortifiká ku introdukshon di legislashon spesífiko. Parlamento di Aruba a aproba e Landsverordening bestuursrechtelijke handhaving consumentenbescherming riba 18 di juni 2025.<ref>[3]</ref>
Via un decreto nasional di 27 di februari 2026, e ley aki lo drenta na vigor riba 15 di maart 2026, coincidiendo ku Dia Internashonal di Konsumidó. E ley ta duna e Aruba Fair Trade Authority (AFTA) un rol importante den supervision i enforsamentu di derechonan di konsumidó.<ref>[2]</ref>
E introdukshon di e ley tabata parti di e Programa di Gobernashon 2025–2028, ku a enfatisá kreashon di un merkado mas transparente i hustu.
Kòrsou
Na Kòrsou, protekshon di konsumidó ta basa riba un kombinashon di legislashon lokal i influensia di derecho hulandes. Komo pais konstituyente den Reino di Hulanda, hopi prinsipionan di derecho di konsumidó hulandes tin influensia riba e sistema legal di Kòrsou.<ref>[5]</ref>
Regulashonnan relevante por inkluí:
Kódigo Sivil di Kòrsou
legislashon lokal tokante protekshon di konsumidó
influensia di norma internashonal i europeano
Organisashonnan lokal ku ta defendé interes di konsumidó ta inkluí:
Fundashon pa Konsumidó Curaçao
Stichting Consumenten Belangen Curaçao<ref>[6]</ref>
Hulanda
Na Hulanda, derechonan di konsumidó ta fortemente influensiá dor di legislashon di Union Europeo. Un ehèmpel reciente ta e Wet implementatie modernisering consumentenbescherming, ku a drenta na vigor dia 28 di mei 2022.
E ley aki a introducí, entre otro kosnan:
prohibishon di revishonnan falso riba internet
regla mas estrikto pa transparensia di prijs
mas protekshon kontra praktikanan komersial engañoso
E legislashon aki a modifica, entre otro, Buki 6 di e Kódigo Sivil hulandes i e ley di enforsamentu di protekshon di konsumidó.<ref>[3]</ref>
Estados Unidos
Na Estados Unidos, protekshon di konsumidó ta regula dor di un gran kantidat di ley federal i estatal. Entre e mas konosí tin:
Federal Food, Drug, and Cosmetic Act
Fair Debt Collection Practices Act
Fair Credit Reporting Act
Truth in Lending Act
Fair Credit Billing Act
Gramm–Leach–Bliley Act
Enforsamentu di e leyinan aki ta wòrdu realisá prinsipalmente dor institushonnan manera:
Federal Trade Commission (FTC)
Consumer Financial Protection Bureau (CFPB)
Food and Drug Administration (FDA)
Department of Justice (DOJ)
Mira tambe
Konsumidó
Derecho di konsumidó
------------------
{{infobox persona | variante = c
| nomber = René van Nie
| nomber completo = René Gerrit Anton van Nie
| fecha nacemento= [[1 di yanüari|1 di januari]] [[1939]]
| luga nacemento = {{NLD}}
| fecha fayecimento= [[23 di mei]] [[2017]]
| luga fayecimento = {{ABW}}
| causa morto = paro cardiaco
| residencia =
| alma mater =
| ofishi = cineasta, director di cine, periodista, escritor
| periodo activo =
| conoci pa = ''Kind van de Zon'' (1975)
| lenga literario = Hulandes
| website =
}}
{{DEFAULTSORT:Nie, René van}}
[[:Kategoria:Direktor di sine]]
[[:Kategoria:Eskritor]]
[[:Kategoria:Hulanda]]
[[:Kategoria:Aruba]]
-------------------
== Cas floria ==
titel van dit verslag is "Het erfgoed en de betekenis van de versierde <<"Cunucuhuizen op Aruba">>. Dit rapport is toegevoegd aan de bestaande nationale erfgoedcollectie, maar er zullen brochures beschikbaar zijn voor openbaar gebruik. Studenten hebben toegang om ze te gebruiken voor schoolpresentaties of spreekbeurten.
Dit rapport is gemaakt door Romy van Vuren, een stagiair van de Universiteit van Utrecht, onder begeleiding van mevrouw Webb-Kock. Dit rapport bevat gedetailleerde informatie over de betekenis van de symbolen op de versierde huizen op Aruba, de namen van de siermetselaar gespecialiseerd in deze techniek, geschiedenis en architectuur van Aruba. Het bevat ook een lijst van de versierde huizen op Aruba.
Er zijn meer dan 200 prachtig versierde huizen met een verscheidenheid aan symbolen zoals: gordijnfiguur, ster, bloem, vogelbek en halvemaan enz. De term voor deze versierde huizen is "bloemrijke huizen" of "versierde huizen".
Meer informatie vindt u in deze flyer en bij de Departamento Arubiana.
Zie ook:
• boek Bouwen op de Wind
Cas Floria of Cas decora zijn zeer bijzondere versierde huizen op Aruba, die mogelijk alleen op Aruba voorkomen.
Het is een unieke bouwstijl die dateert van rond het einde van de 19e tot het begin van de 20ste eeuw. Decoraties werden gemaakt met een extra pleisterlaag en later van cement.
Versierde gevellijsten met symbolen die mogelijk afkomstig zijn van indianen. Deze verklaring is onwaarschijnlijk. De symbolen werden puur ter decoratie aangebracht op de woning, sommige symbolen hebben een betekenis.
1920 - Cas floriá a cuminsa na Aruba, esta e adorno bunita di figura di cortina, strea, flor, pico di parha, medio luna, etc. na rand di heut ofna skina di cas. E promé cas cu a haña e adorno aki tabata di Bernardo Eman Croes na Pos Chikito. Dos Metsla di Noord, Julian (Janchi) Christiaans y Goy Semeleer a tmha e cas aki na aña 1920 y a duné e adorno di flor bou di heut y di clos pilar na e skinanan. Pesey na e casnan na Pos Chikito y Sabana Basora tin masha hopi. Por tin mas o menos 200 pa 300 cas na Aruba y e floriamento aki te na aña 1944. Janchi Christiaans tabata un discipulo di su tata Hose Christiaans y di famia Donati. Famia Donati a dorna hopi cas figurci di cortina, directamente cu man y sin usa patronchi, manera Janchi Christiians despues tabata usci. Awor tin cdgun cas cu ta wordu trahá, estilo Arubicmo cu tambe ta usa e floriamento aki pa mentené nos cultura.
--------
[[File:Caribbean maritime boundaries map.svg|thumb|Mapa di e frontera maritimo di [[Karibe Hulandes|Caribe Hulandes]].]]
E '''frontera Reino Hulandes-Fransia''' ta referi na e fronteranan entre [[Reino Hulandes]] y [[Fransia]] den nan respectivo teritorionan den [[Laman Karibe|Lama Caribe]]. Esaki ta trata di fronteranan di tera y maritimo entre [[Sint Maarten]] y Fransia ([[Sint Maarten (Fransia)|Saint Martin]]); Sint Eustatius y Fransia, y entre Saba y Fransia.
== Historia ==
Reino Hulandes tin un frontera ku Fransia riba e isla di Sint Maarten, tabatin un frontera ku Fransia na Suramérika entre 1815 i 1975 – promé ku independensia di Sürnam – i tabatin un frontera ku Fransia na Europa entre 1815 i 1830/39 – promé ku independensia di Bélgika.
Aunke Hulanda tin frontera solamente cu Belgica y Alemania na Europa, Reino Hulandes tambe ta comparti un frontera cu Francia.
E frontera aki ta pasa dor di e isla di Sint Maarten, un di e tres Islanan di Biento (SSS). Na 1648, Fransia i Repúblika Hulandes a bai di akuerdo pa dividí Sint Maarten den un porshon franses i un porshon hulandes, loke a keda formalisá den e Tratado di Concordia. E tratado aki a stipulá ku e parti sùit di e isla tabata pertenesé na Hulanda i e parti nort na Fransia. E tratado a inkluí akuerdonan riba un zona ekonómiko, asistensia mutuo den kaso di atakenan, i un presensia militar riba e isla.[8] Sinembargo, e Tratado di Concordia no ta menciona of establece un frontera. Sinembargo, áreanan importante (na e tempu ei) ta dividí.[9]
Apesar di e Tratado di Concordia, Sint Maarten lo a cambia di man varios biaha mas. Entre 1648 i 1816, e porshon hulandes lo a wòrdu okupá pa periodonan kòrtiku tres biaha mas pa e inglesnan i kuater biaha pa e fransesnan.[8]
Despues ku Bélgika a haña independensia (1830/1839), Reino Hulandes a pèrdè su frontera ku Fransia na Europa. Despues ku e relashonnan entre Hulanda i Fransia a keda normalisá na 1839, e dos paisnan a negoshá un tratado nobo, e Konvenshon Franco-Hulandes di 1839. E tratado aki lo a reafirmá algun provishon di e Tratado di Konkordia, komo ku e vershonnan original di e Tratado di Konkordia a bai pèrdí.[10]
== Sint Maarten ==
E frontera nashonal na Sint Maarten ta un frontera habrí, ounke e área no ta forma parti di e Zona di Schengen. Reino Hulandes y Republica Frances ta mantene nan mesun control na frontera ora un hende yega e isla. Pa garantisá konfidensialidat mutuo di e kòntròlnan di frontera aki, duana hulandes ta permití pa patruyá awanan franses i duana franses ta permití pa patruyá awanan hulandes. Sinembargo, e servisionan respektivo no ta permití pa tuma akshon den awanan di otro. Si wardakosta hulandes opservá algu den awanan franses rònt di Saint-Martin, e mester alertá outoridatnan franses, i vise vèrsa.
Pa haci posibel control di pasaheronan aereo cu ta drenta, Reino Hulandes y Republica Frances a cera e tratado di control di frontera na aeropuertonan di Sint Maarten na 1994. E tratado aki no a drenta na vigor te na 2007, ya cu e Estadonan General Hulandes prome a spera un posicion cla di e Estadonan di Antiyas Hulandes.
Na 2016, e Tratado entre Gobièrnu di Reino Hulandes i Gobièrnu di Repúblika Franses tokante delimitashon marítimo den Karibe a keda konkluí, ku ta regulá e fronteranan marítimo hulandes-franses rònt di Sint Maarten, Saba, i Sint Eustatius.[11]
Na 2023, 207 aña despues di e tratado di 1816, e frontera di tera a wòrdu establesé sin ambiguidat den e Tratado entre e Gobièrnu di Reino Hulandes i e Gobièrnu di e Repúblika Franses tokante e demarkashon di frontera entre e Reino di Hulanda (Sint Maarten) i e Repúblika Franses (Saint-Martin)[12] ku awor ta definí definitivamente e tereno tambe rant. E tratado aki a sigui un disputa riba e frontera rònt di e pueblo di Oyster Pond[13] ku a kondusí na un disputa entre Hulanda i Fransia na 2016.[14] Sinembargo e tratado aki ainda no a drenta na vigor.
Algun di e fronteranan aki ta wòrdu establesé dor di tratadonan, pero no ta tur frontera marítimo den Karibe ta wòrdu establesé ofisialmente.
nl.wiki: Rijksgrens van Nederland
== Mira tambe ==
* [[Awanan teritorial]]
* [[Zona continuo]]
* [[Zona economico exclusivo]]
* [[Tratado di Frontera Reino Hulandes-Venezuela]]
[[:Kategoria:Geografia]]
[[:Kategoria:Karibe Hulandes]]
[[:Kategoria:Reino Hulandes]]
E pais autonomo di Sint Maarten tin, banda di un zona continuo chikito, solamente awanan teritorial, sin un EEZ propio.
E frontera marítimo entre Sint Maarten y e parti franses di e isla a wordo estableci door di un tratado entre Reino Hulandes y Fransia, firmá dia [[6 di aprel|6 di april]] [[2016]]. E tratado aki a drenta na vigor dia 1 di april 2017.
--------
=== Maneho ===
E maneho di e zonanan EEZ di Caribe Hulandes ta den man di Reino Hulandes, pero e derecho pa uza nan recurso marino ta comparti. Segun ''Rijkswet instelling exclusieve economische zone'' (Ley di Reino institucion zona exclusivo economico) di 2010, Hulanda (gobierno di Reino) tin e autoridad pa:
* proteha y maneha e ambiente marino;
* controla pesca, mineral y hidrocarburo den fondo marino;
* comparti y firma acuerdonan internacional referente e EEZ.
Pa e seis islanan mes e ley ta duna:
* derecho pa uza e recurso natural pa desaroyo di [[turismo]], investigacion y energia renovabel (por ehempel parke di biento of solar den lama);
* maneho di pesca den e awa teritorial (12 miya nautico rond di e isla);
* un rol consultativo den maneho di sostenibilidad di Reino.
E situacion aki ta un refleho di e structura special di Reino Hulandes: pa e awanan teritorial (12 miya nautico) e islanan tin competencia amplio, mientras pa e zona EEZ (te 200 miya nautico) e soberania final ta keda cu Reino.
== Mira tambe ==
* [[Awanan teritorial]]
* [[Zona economico exclusivo]]
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Reino Hulandes]]
[[:Kategoria:Venezuela]]
------------
Loke bo ta hasi pa Wikipedia na Papiamentu ta berdaderamente importante. Dor di forma e artíkulonan aki ku struktura sólido, idioma kla i profundidat kultural, bo ta yuda sigurá ku lektornan di Papiamentu tin akseso na e mesun kalidat di konosementu ku na ingles, hulandes òf spañó — pero ankrá den nan propio historia i bista di mundu.
Loke bo ta hasiendo ta bruha distansia ku pertenensia.
Asta for di leu, e trabou aki ta tene bo konektá ku Karibe Hulandes na un manera profundo i signifikante. Dor di dokumentá historia, kultura, símbolonan i memoria kolektivo na Papiamentu, bo no ta djis editá artíkulonan — bo ta salbaguardiá identidat i ta sigurá ku futuro generashonnan, unda ku nan por biba, por rekonosé nan mes den nan idioma i historianan.
Tin algu poderoso den kontribuí for di un distansia:
e ta mustra ku kultura no ta limitá pa geografia. E ta biba kaminda hende ta preokupá sufisiente pa kuid’é.
Bo satisfakshon ta bini di un lugá hopi real — esaki ta trabou di herensia. I e ta mustra apsolutamente den e kuido, presishon i rèspèt ku bo ta trese na kada artíkulo.
-------
Het driekantje is een driehoekig muntstuk ter waarde van vijftig cent. Bij gebrek aan pasmunt is in het begin van de vorige eeuw aan Cobus Naar, Papa Cochi genaamd, recht verleend dollarstukken te versnijden. Ze heten y o t i n cor t a, of ook wel placa di Shon Cochi. Ze behoren thans tot de zeer zeldzame munten.
------------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
{{Multiple image
| align = right
| total_width = 270
| border =
| header = '''Turismo krusero'''
| header_align = center
| perrow = 1/1/2
| image1 = RCI Sovereign of the Seas (cropped).jpg
| image2 = Carnival Sunshine Curacao 2014 (cropped).jpg
| caption1 = ''Sovereign of the Seas''
| caption2 = ''Carnival Sunshine''
| image3 =
| caption3 =
| image4 = Promenade on the Allure od the Seas (7710182244).jpg
| image5 = Overall room view of Sky Suite 1198 aboard the Celebrity Equinox (6686283819).jpg
| caption_align = center
| footer = Interior luhoso di un krusero i un kabina
| footer_align = center
}}
----------------
{{Variante|a}}
{{infobox persona |variante = a
| nomber = Clinton Whitfield
| nomber completo = Clinton Hathaway Whitfield
| ofishi = empresario
| distincion = Oficial den [[Orden di Oranje-Nassau]] <small>(1968)</small>
}}
'''Clinton Hathaway Whitfield''' (☆ [[1911]] na [[Sint Eustatius]] - † [[12 di yanüari|12 di januari]] [[1993]] na Aruba?) tabata un empresario Arubano, kende tabata pionero den industria turistico y dirigente di sector priva Arubano.
== Biografia ==
Clinton Whitfield a nace na Sint Eustatius y a muda pa [[Kòrsou|Corsou]] pa continua su estudio na nivel di Mulo.
El a cuminsa su carera profesional den servicio publico na Aruba. Despues di 13 aña di servicio el a cambia pa sector priva y a habri su tienda “Whitfield Dress Shop” den [[Caya G.F. (Betico) Croes]]. Segun cu e industria di turismo a crece el a expande cu tiendanan na varios lokalidad di hotel, particularmente na [[Palm Beach]].
Den e comunidad empresarial Arubano Whitfield tabata un figura yamativo. Como un “startupper” eminente el a laga su marca riba hopi organisacion Arubano como tambe internacional.<ref>Opstarter Arubaanse zakenleven overleden. "Amigoe". Curaçao, 13-01-1993, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644609:mpeg21:p005</ref> Na 1945 e tabata co-fundador di [[Aruba Trade & Industry Association]] (ATIA). Na 1950 el a wordo eligi como presidente di ATIA y a sirbi shete aña den e funcion aki. E tabata un miembro di directiva di Camara di Comercio (KvK) di 1951 pa 1975, interumpi solamente pa shete luna na 1963. E tabata internacionalmente orienta y a promove relacionnan cu paisnan den region: Venezuela, Colombia, Puerto Rico, Repúblika Dominikana i Trinidad & Tobago. El a representa KvK Aruba den e Camaranan di Comercio di America, un plataforma di 51 camara, cu tabata tin como meta fortalece e lasonan economico y baha e bareranan di comercio den [[Latinoamerica]] y Caribe. Na 1961 el a wordo eligi como presidente di Camara di Aruba y na juni di e aña ey a fungi como anfitrion pa e Convencion Anual di Camaranan di Comercio di Americas.
* gedurende 25 jaar Bestuurslid van de Kamer, waarvan 6 jaar in de functie van Voorzitter.
* "a blda miembro alavez vlce-presidente di Regentenraad di [[Horacio Oduber Hospital]].
J*3 30 ana senor Whitfield a duna vn contribucion valioso na e desarollo di nos hospitaal, pa cual nos ta masha agradecido.
* De Kiwanis Club van Aruba maakt met diep leedwezen het overlijden bekend van de heer CLINTON H. WHITFIELD in leven: Organisator "Charter Member" en gewezen voorzitter van de Kiwanis Club of Aruba; Gewezen "Lt. Governor" van Division 26 en Gewezen Governor van de Eastern Canada en Caribbean District van Kiwanis International; "Life Member" van Kiwanis International.<ref> Advertentie. "Amigoe". Curaçao, 16-01-1993, p. 13. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644612:mpeg21:p013</ref>
Na 1962 el a wòrdu eligi komo presidente di e Kámaranan di Komersio di e Amérika i a bishitá mas ku diesseis pais den Latino Amérika. For di 1964 pa 1967 Whitfield a wordo reeligi como presidente di Aruba Chamber. E tabata miembro fundado di Liaison trade committee Aruba-Curacao, presidente di Aruba Tourism Commission, vice-presidente di hunta di supervision di Aruven NV (desaroyador/doño di Aruba Caribbean Hotel), miembro di hunta di comisario di Stichting Ziekenverzorging Aruba (operador di hospital). Repetidamente Whitfield a wòrdu designá komo “delegado ofisial di komersio” pa representá gobièrnu Antiano den reunionnan di komersio na nivel internashonal. For di 1964 el a dedica su mes na e seccion Aruba di Kiwanis International, di cual e tabata fundado, prome presidente y despues eligi como gobernador regional. Na 1979 el a keda nombra den Conseho Consultativo di Antias Hulandes (Raad van Advies).
Whitfield a fayece na edad di 82 ana despues di un kebrante di salud. E tabata casa cu Louisa (Mosa) Whitfield-Davelaar.
== Honor ==
Pa su méritonan el a ricibi na 1968 un condecoracion real como Oficial (''officier'') den [[Orden di Oranje-Nassau]]. Kiwanis Club of Aruba ta otorga anualmente na e alumnonan sobresaliente di [[Colegio Arubano]] e ''Clinton Whitfield Outstanding Student Award''.<ref>{{citeer web|url=https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20250806.pdf|titel= A tene evento di entrega di Clint Whitfield Outstanding Student Awards|werk=Bon Dia Aruba|datum=2025-08-06|format=pdf}}</ref>
{{Appendix}}
Clinton Hathaway “Clint” Whitfield tabata un empresario y dirigente di sector priva Arubano. E a nase na Sint Eustatius na 1910 y a muda pa Aruba despues di su estudio na Korsou. Na Aruba el a trahá promé den servicio público, pero pronto a drenta den negoshi propio y a fundá Whitfield Dress Shop den Caya G.F. (Betico) Croes, cu eventualmente a crece cu varios sucursal den hotelnan di Palm Beach.
Whitfield tabata un pionero den desaroyo di turismo y comercio Arubano. El tabata co-fundador di Aruba Trade & Industry Association (ATIA) na 1945 y a sirbi komo su presidente durante hopi aña. El a forma parti di Camara di Comercio di Aruba, representando e isla den reunionnan internashonal di camaranan di comercio den Caribe y Latino-Amérika.
Aparte di su actividad empresarial, Whitfield tabata miembro fundadó di Kiwanis Club of Aruba y su prome presidente. Den 1968 el a wordo kondecorá komo Oficial den Orden di Oranje-Nassau pa su kontribushon na komunidat. E ta tambe rekorda pa e Clinton Whitfield Outstanding Student Award, otorgá anualmente na alumnonan sobresaliente di Colegio Arubano.
Clinton Whitfield a fayece na Aruba na 12 di januari 1993 na edat di 82 aña. E tabata casá cu Louisa (Mosa) Whitfield-Davelaar.
--
Got it — back to Clinton Whitfield only. I cleaned up the concise biography you wanted and added the two items you specified (longtime trustee of Horacio Oduber Hospital and member of the Raad van Advies). I kept it short, neutral and ready for Wikipedia/Papiamento use.
---
'''Clinton Hathaway Whitfield''' (☆ 1910, Sint Eustatius – † 12 di januari 1993, Aruba) tabata un empresario y dirigente prominente den sector privado di Aruba. Despues di su edukashon den Kòrsou, el a muda pa Aruba unda el a kominsá den serviciu públiko y despues a fundá su negocio, *Whitfield Dress Shop*, ku sucursales na zona hotelero di Palm Beach.
Whitfield tabata un pionero den desaroyo di turismo y comercio arubano. El tabata co-fundador di **Aruba Trade & Industry Association (ATIA)** (1945) i a sirbi komo su presidente. Tambe a ocupa diferente posishon den **Camara di Comercio di Aruba** y a representá Aruba den kontexthonan komersial internashonal den Latino-America y Karibe.
Ademas di su labor empresarial, Whitfield a kontribuí intensamente na servicionan komunidario. El tabata miembro fundadó di **Kiwanis Club of Aruba** i a sirbi como su presidente; el premio **Clinton Whitfield Outstanding Student Award** ta sigui rekonosé su kontribushon den edukashon.
Whitfield tambe tabata un miembro di largo durashon di e **Board of Trustees** di **Horacio Oduber Hospital**, un pos ku el a keda ocupa te su morto. Ademàs, el a forma parti di e **Raad van Advies** di Antias Hulandes, kontribuyendo na asesoria polítiko-komunitario.
Pa su merito den servisio komun i profesional, el a ricibí den 1968 e kondecorashon real **Oficial (Officier) den Orden di Oranje-Nassau**.
Clinton Whitfield a fayece na Aruba dia **12 di januari 1993** na edat di 82 aña. El tabata kasá ku **Louisa (Mosa) Whitfield-Davelaar**.
[[:Kategoria:Aruba]]
---------------
{{Variante|a}}
{{Infobox fabrica| variante = a
|nomber = Coastal Aruba Refining Company
}}
'''Coastal Aruba Refining Company''', miho conoci como '''Coastal''', tabata un refineria petrolero na [[San Nicolas]], Aruba, cu a opera entre 1991 i prinsipio di e aña 2001 como compania subsiadiario di The Coastal Corporation di Merca. E refineria tabata anteriormente conoci como [[Lago Oil & Transport Company]], y su reapertura na 1991 a representa un capitulo nobo den e historia industrial petrolero di Aruba.
[[Category:Empresa]]
[[Category:Aruba]]
[[Category:Historia]]
== Historia ==
Despues di e ciere di Lago Oil & Transport Company na maart 1985, e instalacion industrial grandi na San Nicolas a keda sin uso.
* el a pasa den man di Gobierno
* a cuminsa cu desmantelacion di e instalacionnan
Na aña 1989, The Coastal Corporation, un compania Merikano fundá pa empresario [[Oscar Wyatt|Oscar S. Wyatt Jr.]], a mustra interes pa reactiva e refineria.
Bou di e liderato di Wyatt y cu apoyo di Gobierno di Aruba, un acuerdo final pa reapertura di e refineria a wordo logra y oficialisa na 1991 bou di nomber Coastal Aruba Refining Company N.V.
, durante e gabinete di Henny Eman I i Nelson Oduber I. E refineria a haya un periodo di tax holiday pa stimula inversion, y a kambia nomber pa Coastal Aruba Refining Company N.V.
E acuerdo tabata inclui un tax holiday pa stimula e inversionnan grandi cu a sigui, manera e instalacion di dos ‘delay coker’ balora na mas cu 250 miyon dollar pa haci e refineria financieramente factibel y competitivo riba mercado internacional di productonan di petroleo. E reapertura di e refineria a duna centenares di hende empleo, directo y indirecto, y a reestablece e rol industrial di San Nicolas den economia Arubano.<ref>[https://www.facebook.com/permalink.php/?story_fbid=115369700292757&id=102193561610371&locale=ml_IN Caya Oscar Wyatt jr], Facebook - Nos Historia Nos Herencia (2020)</ref>
== Operacionnan ==
Durante su operacion, Coastal Aruba a introduce diferente mehoranan tecnico, inclui instalacion di dos delay coker units balora na mas cu US$250 miyon (fuente lokal necesaria). E modernisacion aki a permiti refineria pa procesa crudo mas pesado y compiti den mercado global di productonan di petroleo.
E refineria a duna trabou pa varios centenar di Arubanonan, tanto directo como indirekto, i a stimula e ekonomia di San Nicolas un biaha mas.
== Benta y ciere ==
Den 2001, despues di e retiro di Oscar Wyatt, The Coastal Corporation a wordo bende cu El Paso Natural Gas Company, cual a asumi e operacion den Aruba pa un periodo mas cortico. E operacion di Coastal Aruba eventualmente a caba poco despues, y e instalacion a pasa den man di otro manejadornan, inclui Valero Energy Corporation y mas laat Citgo Petroleum Corporation, cu a uz’e refineria te su ciere final den 2012.
Legado
E periodo di Coastal Aruba Refining Company ta considera un etapa transitorio pero importante den e historia di refineria di San Nicolas. A traves di e esfuersonan di Oscar Wyatt y su kompania, Aruba a logra reaktiva su refineria despues di seis aña di inaktividad.
Den 2013, como un forma di rekonosimentu, e Theaterstraat den San Nicolas a wordo renombra na Caya Oscar Wyatt Jr., den honor di fundador di Coastal Corporation.
== Referencia ==
“Oscar Wyatt pleads guilty in Iraq Oil-for-Food case.” United States Department of Justice, Press Release (2007).
Amigoe di Aruba, edicionnan di 1991 i 2013 (pa reaperura di refineria y cambio di nomber di caya).
“El Paso to acquire Coastal Corporation.” The New York Times, 2000.
Valero Energy Corporation Annual Report, 2005.
CITGO Aruba Refinery official history page (archival).
-------------------
{{infobox persona | variante = a
}}
'''Oscar Sherman Wyatt Jr.''' (☆11 di yüli 1924 na Beaumont, [[teksas|Texas]] – †8 di òktober [[2025]] na [[Houston]]) tabata un empresario [[Estadonan Uni di Amérika|Merikano]] y fundador di The Coastal Corporation. E tabata conoci pa su papel den e industria petrolero internacional y pa su relacion cu [[Aruba]] na fin di e añanan 1980, ora cu su compania a reactiva e refineria di [[Lago Oil & Transport Company|Lago]] bou di e nomber di Coastal Aruba.
== Biografia ==
Oscar Wyatt a nace den un famia humilde na Beaumont, Texas. Na edad di solamente 16 aña el a haya su licencia pa bula avion. El a studia na ingenieria mecanico na Texas A&M University. Durante Segundo Guera Mundial el a bandoná su estudio temporalmente pa drenta den servício militar y na edad di 21 aña, el a keda condecora como piloto di combate. Despues di guera, el a completa su estudio en preparacion pa un carera den industria petrolero.
Na 1950, Wyatt a cuminsa su propio negoshi den sector energetico. El a financia un compania chikito yama Hardly Able Oil Company, cu despues di tempo a desaroya den Coastal Oil & Gas Company, mas laat conoci como The Coastal Corporation. Bou di su liderato y vision, Coastal a crece pa bira un di e companianan di energia mas importante di Merca, cu operacionnan den petroleo, gas natural, transporte y refinamento.
Na fin di e añanan 1980, despues di e ciere di e refineria di Lago na 1985, Wyatt — via Coastal Corporation — a mustra interes pa reactiva e planta na [[San Nicolas]].<ref>{{citeer web|titel=Belangstelling bij twee firma's voor raffinaderij|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-06-15|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-10-14|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642628:mpeg21:p005}}</ref> Den e negociacionnan bou di e Gabinete Oduber I a yega na un acuerdo final, cu a resulta den reapertura di refineria na 1991.<ref>{{citeer web|titel=Na vijf jaar vloeit weer olie|werk=[[Amigoe]]|datum=1990-11-22|bezochtdatum=2025-10-14|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643956:mpeg21:p005}}</ref> E refineria a haya e nomber di "Coastal Aruba Refining Company".
Na 1997, Oscar Wyatt a retira como presidente di The Coastal Corporation, pero el a keda sirbi como presidente ehecutivo te na januari 2001, ora cu e compania a wordo bendi cu El Paso Natural Gas Corporation, bou cual compania e operacion di refineria na Aruba a continua pa un periodo relativamente corto prome cu esaki a pasa over pa Valero Energy Corporation.
Den 2007, Oscar Wyatt a wordo acusa di a haci pagonan ilicito pa [[Irak]] bou di e programa di Oil-for-Food di [[Nashonnan Uni|Nacionnan Uni]]. Den un corte federal na Manhattan el a admití cu compania a manda pagonan ilegal durante e sancionnan internacional contra Irak. El a ricibi un condena di prizon di un aña, cual el a cumpli cune na 2008.<ref>[https://web.archive.org/web/20080103173430/http://www.chron.com/disp/story.mpl/front/5420278.html Oscar Wyatt reports to prison in Beaumont], Houston Chronicle (2 di januari 2008)</ref>
Oscar Sherman Wyatt Jr. a fayece dia 8 di òktober 2025 na Houston, na edad di 101 aña. E tabata casa y tabata tata di cuater yiu. Su yiu homber Oscar (Trey) Wyatt III, a muda pa Aruba durante e periodo di Coastal Aruba y a casa cu e politico Arubano, [[Mervin Wyatt-Ras]].
Na 2013, como muestra di gratitud pa su aporte, a renombra Theaterstraat, e caya cu ta core paralelo cu e muraya di refineria te cu [[Zeewijk]], den su honor ''Caya Oscar Wyatt Jr.'' <ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2013-01-29/page/n13/mode/1up?q=caya+oscar+wyatt A desvela Caya Oscar Wyatt jr. na San Nicolas ayera tardi], Bon Dia Aruba (29 di januari 2013)</ref>
{{Appendix}}
.
Na 28 di yüli 2013, e Theaterstraat a kambia nomber ofisialmente na Caya Oscar Wyatt Jr. Den e periodo aki, e refineria tabata rekonosé komo un di e mas competitivo den region, i Wyatt mes tabata konsiderá komo un empresario ku hopi kurashi, determinashon i visión industrial.
Su nomber ta keda asoshá ku un periodu di renasementu industrial pa Aruba i ku un erensia di liderazgo entreprenedor.
== Honor ==
Komo muestra di gratitud pa su aportashon, e caya paralelo ku e muraya di refineria te cu Zeewijk a wòrdu renombrá den su honor.
Na 28 di yüli 2013, e Theaterstraat a kambia nomber ofisialmente na Caya Oscar Wyatt Jr. Den e periodo aki, e refineria tabata rekonosé komo un di e mas competitivo den region, i Wyatt mes tabata konsiderá komo un empresario ku hopi kurashi, determinashon i visión industrial.
Venta di Coastal i bida mas tadia
Na 1997, Oscar Wyatt a retirá komo presidente di Coastal Corporation, pero el a keda sirbi komo presidente ehecutivo te na yanuari 2001, ora cu e compania a wordo bendi cu El Paso Natural Gas Company.
Poco despues, e operashon di Coastal Aruba a pasa bou di El Paso Corporation, ku a kontinyá por un periodo mas kortiko promé ku e refineria a sera definitivamente.
Legado i famia
Oscar Wyatt su aportashon na Aruba ta konsiderá un kapítulo importante den historia industrial di e isla.
E yu di Oscar Wyatt, Oscar “Trey” Wyatt III, a muda pa Aruba durante e periodu di Coastal Aruba, a bira un siudadano hulandés i a kasá ku Mervin Ras, polítika arubiano i aktualmente minister di Asuntunan Social i Salú Públiko di Aruba. E union aki a keda simboliko pa e lazo familiar i histórico entre e famia Wyatt i Aruba.
Falesementu
Oscar Sherman Wyatt Jr. a fayesé na Houston, Texas, riba 8 di òktober 2025, na edat di 101 aña. Su nomber ta keda asoshá ku un periodu di renasementu industrial pa Aruba i ku un erensia di liderazgo entreprenedor.
Den Aruba su nomber ta keda honra ku Caya Oscar Wyatt Jr. na San Nicolas, komo rekonosimiento pa su kontribushon den e reaktivashon di refineria di Lago den fin di e anjanan 1980 i prinsipio di anjanan 1990.
{{Stub}}
{{DEFAULTSORT:Wyatt, Oscar}}
[[Category:Hende]]
-------------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
Un '''Dekreto Real''' (DR), na [[hulandes]]: ''Koninklijk Besluit'', KB, ta un dekreto di gobièrnu di Hulanda. Aunke e Rei ta firma e dekreto prome, loke por duna e impresion cu e ta sostene esaki personalmente, e no ta personalmente responsabel. Pa e motibu aki, dekretonan real ta wòrdu kofirmá pa e minister(nan) i/òf sekretario(nan) di estado konserní; esaki ta wòrdu yamá kontra-firma.
E diferensianan entre un lei formal i un Dekreto Real ta:
* Un ley formal tambe mester wordo adopta door di Parlamento.
* Un Decreto Real por wordo emiti door di gobierno sin e cooperacion directo di Parlamento.
* Un Dekreto Real por wòrdu revisá pa un korte kontra e Konstitushon, miéntras ku un lei formal no por.
* Un Dekreto Real, ora e ta kontené un provishon generalmente obligatorio, ta un lei supstansial.
Un Dekreto Real (KB) ta un desishon di gobièrnu ku ta wòrdu tumá sin konsentimentu di e Estadonan General. Un distinshon ta wòrdu hasi entre un Orden Atministrativo General (AMvB) i un Dekreto Real regular òf menor.
Tin dos tipo di Dekreto Real. E promé ta regardá òrdu atministrativo general i por wòrdu mirá komo un ekstenshon di legislashon. E di dos ta regardá aktonan atministrativo manera nombramentu di alkaldenan, Komisarionan di Rei, i ofisialnan hudisial responsabel pa atministrashon di hustisia.<ref>https://www.eerstekamer.nl/begrip/koninklijk_besluit</ref>
Dekreto Real
Un Dekreto Real (RD) ta un desishon di gobièrnu tumá sin e konsentimentu di e Estadonan General.<ref>https://www.denederlandsegrondwet.nl/id/vi9xmf878tqq/koninklijk_besluit#:~:text=Een%20koninklijk%20besluit%20(KB)%20is,een%20gewoon%20of%20klein%20KB%20.</ref>
Ta hasi un distinshon entre un òrdu atministrativo general (AMvB) i un RD standart òf menor. Un RD standart ta regulá, entre otro, e nombramentu i retiro di funshonarionan (ministernan, Komisarionan di Rei, Konseheronan di Estado, alkaldenan, etc.).
Mayoria di e Dekretonan Real ta basá riba un lei formal. Esaki ta konstituí legislashon delegá: e lei ta stipulá ku reglanan por wòrdu elaborá mas aleu. Si esaki no ta e kaso, e ta wòrdu yamá un RD ‘independiente’.
E Konseho di Estado ta emití un opinion di konseho riba un RD. Un RD ta wordo publica den Gazette Oficial (Staatsblad).
{{Appendix}}
--------------------
{{Appendix}}
The first hint of gold on Aruba actually dates back to 1725, when rumors about gold being
found in dug up treasure chests of the Spanish colonial era prompted the first official exploration for gold on the island, commissioned by the Dutch West India Company. Under the leadership of Mr. Paulus Printz, a three-year search was conducted on Aruba, to no avail. Though they
found some specks of gold, it was not enough to motivate a further search, and the assignment was discontinued by Printz himself.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20250922.pdf Get to know the history of the gold industry on Aruba], Aruba Today (22 di september 2025)</ref>
It wasn’t until 100 years later, in 1824, when a young farmer boy named Willem Rasmijn found
a lump of gold while out herding his father’s sheep in the area of Rooi Fluit on the north coast. His father took it to a local merchant who then sold the lump for $70. Unbeknownst to
the boy and his father, they quite literally struck gold, and as word got out, a gold fever spread
among the locals who started searching for more gold.
When the colonial governor in Curacao, Governor Cantz’laar, heard about the news, he
sent his adjutant, Capitan van Raders, to start harvesting gold. This was in July 1824. In august
of that same year, the governor followed suit to the island, accompanied by high-ranking
military officials. When citizens started swarming the area in search for gold, The Netherlands
sent more troops to safe guard the gold.
Prominent places where gold was found was in Daimari, Wacobana, Arikok, Rooi Fluit, Hadicouradi and later West punt, where gold ore was found. Because of a lack in advanced technology and materials to harvest the gold, the process took a more primitive approach:
Clay rocks containing traces of gold were left to dry in the sun. Then, workers would start chipping the clay away on a large canvas to catch the gold particles that were left behind after
the wind blew away the dust from the clay.
In the harvest period of 1824-1825, there was a total of 71,000 kilos collected through commissioned harvesting. Locals themselves reportedly found about 25 pounds worth of gold in
the nearby rivers. The following years after that
first big harvest, commission work fell off, and in 1828, the director of the goldmines, Johan Gravenhorst, decided to halt harvesting.
Almost 40 years later, the London-based Aruba Island Gold Mining Company Ltd. was granted
concession. The firm built their gold mines on Bushiribana, and in the port of Oranjestad a
long road that connected the gold mill to the port. The ores themselves came from Sero Plat en Sero Cristal.
By this point, workers were still using primitive methods to harvest the ores. For example, when
someone had to go into the mines, there were no stairs or lifts; the person had to be brought
down in a big bucket, with two or more workers holding the bucket by a thick rope above
ground.
Aruba Island Gold Mining Company Ltd. reportedly operated until 1899, and right after the Aruba Gold Concession Ltd. was established, coincidentally also based in London. This time, the gold mill in Balashi was built, and more mines were dug up all around the island. The gold ores that were found were transported via track engine, locally called the “trekinchi”.
Despite being more equipped for the job, the Aruba Gold Concession Ltd. could not produce
any real profit, and so the concession was terminated just eight years later, in 1908.
A local firm, the “Aruba Goud Maatschappij” (Aruba Gold Company) took over the concession, along with all the materials and equipment. In the beginning, the company saw good profit, and for a while, the island’s economy depended primarily on the mining and harvesting of gold. But just like its predecessors, the streak of luck for the Aruba Gold Company came to an end when WWI broke out.
The main reason why production stopped this time was reportedly because of a lack in dynamite for extracting the ores from the mines, as well as a lack in raw materials like German cyanide for the refining process. By the time the war ended, the equipment that was left at Balashi
were too old to use again. After the war, gold production on the Aruba was left to a standstill.
According to an issue in Aruba Esso News paper in 1953, Henny Eman wanted to start up digging again, this time using independent miners.
He argued that there was proof of more gold to be discovered. Plus, hiring independent miners
would boost the island’s employment rate.
When it was proven that gold was in fact still present, the executive board on the island
promised to fund the project only if the gold dug up proved to be valuable. However, nothing else was reported after this, so it could be concluded that there was no real profitable
market on the island anymore.
The ruins of the Bushiribana and Balashi Gold Mills are still standing, and open for the public to visit. These structures offer a glance into the past, to a time where Aruba experienced one of its first wave of industrialization. Today, these structures are persevered as historical
monuments.
Source:
1. “De Kolibrie op de Rots (en meer over the geschiedenis van Aruba)” by Evert Bongers.
2. Aruba Esso News, 1953 issue.
------------
{{multiple image
| total_width = 700
| border = infobox
| direction = horizontal
| header = Arte mural na San Nicolas
| header_align = center
| caption_align = center
| image1 = San Nicolas mural by Chemis.jpeg
| height1 = 200
| caption1 = Mural di Chemis
| image2 = San Nicolas murals (Aruba) 23 00 09 183000.jpeg
| caption2 = Mural crea pa Armando Goedgedrag
| image3 = San Nicolas murals (Aruba) 23 00 45 246000.jpeg
| caption3 = Mural crea pa Wild Drawing
| image4 = San Nicolas Murals 00 21 29 593000.jpeg
| caption4 =
| image5 = Mural Black White.jpg
| caption5 = Mural crea pa Ad Rekkers
}}
------
== Stadhuis Aruba Aanvulling ==
=== Historia ===
E stadhuis a wordo encarga pa dokter Jacobo Eloy Maria Arends, kende a laga traha esaki como preparacion pa su casamento. Arends a studia medicina na Amsterdam y, na su regreso, el a wordo nombra e prome dokter oficial di gobierno di Aruba. Famia Arends a establece nan mes na Aruba for di mitar di siglo 18 y tabata inclui hopi miembronan prominente activo den e mundo empresarial. Ora cu J.E.M. Arends a bira komprometé na 1922, el a enkargá e konstrukshon di e kas.[1]
Den sociedad di Aruba, tabata custumber pa un pareha nobo muda pa un cas nobo na momento di casa. Riba e dia di e kasamentu, e esposo tabata spera di presentá su kasá ku un kas kompletamente nobo i muebla.[1] Tradishonalmente, e futuro bruid no tabatin mag di mira e kas i tambe tabata prohibí di drenta su besindario. Despues ku e kas a keda kla, e pareha a bai riba nan luna di miel i e kas a keda kompletamente muebla pa e ruman muhénan di e brùidehòm, di manera ku na nan regreso e por a presentá su bruid ku un kas kompletamente muebla, di akuerdo ku tradishon.
=== Construccion y estilo ===
E edificio a wordo diseña den un estilo neoclasico cu influencianan for di e estilo Baroco Suramericano, bao direccion di e arkitecto Arubiano Chibi Wever. Konstrukshon a tuma lugá entre 1922 i 1925.[1] E edifisio a wòrdu konstruí riba un tereno di 1.545 m2. E konstrukshon a wòrdu realisá pa e albañil i karpinté lokal Jan Christiaans, i e ehekushon a wòrdu realisá pa e kontratista i karpinté lokal Nicolaas Picus, ruman di e konosí karpinté Merdado (Dada) Picus.[1] Picus a adaptá e diseño na e deseonan spesífiko di e kliente, kende tabata deseá un residensia ku un práktika i un botika. E kas a wòrdu diseñá ku un interior úniko di plan habrí pasobra e doñonan tabata ke pa e edifisio keda aksesibel sin porta pa aktividatnan sosial. P’esei, no tabatin portanan fiho, solamente portanan plegabel, ku tabata permití uso fleksibel. E kas tabata sirbi komo un residensia, un ofisina di dòkter i un botika, i hopi reunion i fiesta tabata wòrdu organisá einan. E edificio ta un ehempel tipico di un mansion Arubano den un estilo mixto cu hopi caracteristica estilo neo. E ta inspirá pa e kas kunuku tradishonal di kas di stat ku un núkleo i dos galeria, kada un rondoná pa un terasa.
---
strui su cas den 1922 tempo cu e y su prometida Maria Monica Lacle a compromete pa casa. Eloy Arends, inspira pa e edificionan luhoso di Caracas, e capital di Venezuela y na Bogota, Colombia, a
pidi su arkitecto inclui e influencianan Neo-Baroque Latinoamericano den su diseño.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20250910.pdf Conoce e historia tras di Stadhuis Eloy Arends], BDA (10 di september 2025)</ref>
Manera tabata e tradicion entre e famianan manera e famia Arends, e homber mester a contrui un cas y completamente amuebla e cas nobo prome cu e muhe por wak e. Pues den 1925, prome cu
-----------
== Mario Croes ==
Pa promer viaha ela sali campeon di Aruba dia cu e tabatin 15 aña di edad. Awor flbi cu e tin 34 aña e por bisa cu ela sali 13 vez campeon di nos isla y e ta posee nada menos cu 39 copa y 27 medaya. Un deportista arubano cu e destaca su mes den e deporte di ping pong specialmente door di su mes esfuerzonan y su perserverancia, como cu manera nos lektornan por lesa mas alew, no ta semper ela haya ayudo den su carera deportivo na su isla natal. Mario Croes jr., casá cu Ruth Croes-Arends, ta haya cu e deporte di ping pong na Aruba a bai hopi atrcus den e 26 aña cu e tin ta praktikele.
Amistad a tene un entrevista exclusivo cu e deportista te ainda mas grandi riba terreno di ping pong actuahnente: Mario Croes Jr.
ping pong tempo mi tabata tin mas o menos siete aña. Mi mama a cuminsa siñami, pero mi no a worry mucho. Toch mi a sigi hunga cu mi tata y cu mi otro famianan. Un viaha mi a bai Flamingo Room (Trocadero), caminda tabatin un mesa di ping pong, anto ei nan mi a mira Cholan Jacobs, e tempo ei e campeon di Aruba, hunga.
Nos a encontra Mario den su cas nobo cu ela caba di traha na Ponton. Presente tabata tambe su esposa Ruth Croes-Arends y su dos yiunan Mario (8 aña) y Janine (10 aña). Riba nos pregunta cu si su yiunan ta hunga pingpong tambe, Mario ta conta cu nan sa hunga ping pong, pero e ta sperando un mesa nobo pa e pone na su cas.
E no kier si pa su yiunan cuminsa hunga ping pong mucho liher, como cu e kier pa nan goza di nan hubentud y hunga hopi.
”Mi bida m'a sclavisa na ping pong, mi no a hunga mes, tempo cu mi tabata mucha. Mi kier laga mi yiunan hunga bon hungá y despues ora nan
---
en y cu 16 aña pa promer vez ela logra bira campeon di Aruba. Su promer wega internacional ela hunga contra Colombianonan tempo cu e tabatin 17 aña na 1959. E tempo ei corantnan a skirbi di Mario Croes cu e tabata e sorpresa di mas grandi di e torneo, organisá door di e asociacion ^Bntre nous juvenñs” na Corsow. Ela logra bati e subcampeon di caribe y centroamerica e colombiano Dario Valencia. Uniko hende cu a logra gana Mario den e torneo ei tabata Ildo Bakhuis di Corsow.
NUNKA
Amistad: Ki tempo bo a bira campeon di Antiyas?
Mario Croes: Nunka mi no tabata campeon di Antillas oficial. Mi tabata gana e weganan interinsular si, pero nunka mi a conquista e titulo di campeon antillano. Tempo cu mi por a gane nan a stop di organisele.
Amistad: Bo a yega di hunga hopi vez den exterior, Ta cual tabata e paisnan cu b'a bishita?
Mario Croes: Mi a yega di bai hunga na Corsow, Boneiru, Colombia, Venezuela, Barbados, Trinidad, Jamaica, Guyana, Nigeria, Alemania, Atlanta (USA) y Praga (Tsechoslowakije).
Na edad di 21 añá m’a bai pa promer vez un campeonato mundial na Praga. E tabata un experiencia masha grandi p’ami pa mi mira hungadornan di caliber asina halto hunga. Pa bo bai un campeonato mundial bo so, no vale la pena. Bo mes-
---------
== Lago oil ==
Na 1935, Lago a habri su Lago Vocational School y a termina dunamento di curso y traing na 1957 ora gobierno a cuminsa su Technisch Scol na Playa.
Na 1937, a construi hospital di Lago pa e empleadonan di e compania, cual a costa USD 200 miyon. Tambe e mesun ana a traha 150 cas na Lago Heights pa acomoda empleadonan cu a bin di region Caribe. Na 1939, a agrega 75 cas na Essoville y 67 cas na Lagoville.
For di aña 1974, tur pacient di Lago tambe mester a bay San Pedro Hospital.
Den e periodo di aña ’60, no solamente a bin modernisacion na Lago, pero tambe el a bira un di e promé refinerianan cu a haña computer pa instalá den e plantanan y movimiento di azeta, cual e empleadonan mes a manehá nan. Lago a sigui reduci su empleadonan, pero e produccion a keda halto y hasta el a competJ cu refinerianan di Esso mes. Lago su meta tabata pa baha e cantidad di empleadonan pero sigui produci e mesun cantidad di azata. E produccion a subi for di 230 mil bari pa 440 mil bari pa dia, esun mas halto na aña 1965. Durante e periodo aki Lago mester a traha varios planta di Hydrogen Sulfide pa baha e azufre den e azeta y e plantanan aki a wordu trahá riba un lagoen gedempel. Aki ta unda Aruba a crece den tamaño. Den e periodo aki tambe Lago a contratá masha hopi contratista pa traha
* 19 januari 1965 - Lago a refina su di cuater biyon bari di zeta
* 14 di October 1971 - Lago a refiná su di cinco biyon bari di azeta.
* 15 di februari 1979, Lago a refiná su di seis biyon bari di azeta.
1971 - Despues di e reduccion di personal na Lago, un total di 2140 tabata empleá pa varios contratista na aña 1971, pues mas cu e trahadornan cu a keda cu Lago. Pa suma: 1596 (di Lago) mas 2140 (contratista) ta 3736 trahadornan den Lago e tempo ey.
1985 - Lago Oil & Transport Co. Ltd. a cera su portanan na Maart 31, 1985 pa motibo cu demanda pa producto a mengua; inversionnan mucho grandi tabata necesario pa instalacionnan y modemisacion y esakinan tabata mas costoso cu tmha un refineria nobo y e ultimo motibo tabata cu Venezuela no kier a sigi duna Lago petroleo na e prijs barata.
1991 - Coastal Refining a tuma over e operacion di Lago y a continua pa extendé door di e compania nobo, El Paso Natural Gas Company.
-----
1971 —A inaugurá Fundacion di Museo Arubano.
--------
==[[Rebelion Grandi]] ==
Tula tabatin konosementu di e Revolushon di Haiti ku a resultá den libertat pa e katibunan na [[Haiti]]. El a argumentá ku, ya ku [[Hulanda]] oropeo tabata bou di okupashon [[Fransia|franses]] komo un repúblika ruman, e katibunan na Kòrsou tambe mester a haña nan libertat.
Un yamada pa formalmente designá e área históriko di Ser’i Neger/Ser’i Kloof komo un sitio di patrimonio protehá i un asina yamá Lugá di Memoria. E área ta importante pa rekuerdo di e lantamentu di katibu di 1795. Dia 25 di ougùstùs 1795, e bataya sangriento di e gran lantamentu di katibu a tuma lugá riba e seru di e eks-plantashon di Fontein. Mas ku 100 katibu a pèrdè nan bida einan den nan lucha pa libertat i dignidat humano. Desde e tempu ei, e seru ta konosí komo Seri’i Neger.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/31558-ser-i-neger-als-place-of-memory Ser'i Neger als 'Place of Memory', AD (13 di ougustus 2025)</ref>
------------------
'''Janice Elizabeth Ho-Kang-You-Arends''' (1958??) ta nieta di un di e 28 fundadornan di e Camara, Max F. Arends (check!!!) y yiu muher di Eloy y Pat Arends. E ta kasá ku Frank Ho-Kang-You, ku kende e tin tres yu. Despues di a atende Maria College y Colegio Arubano ela obtene un bachelor of arts degree na 1978 for di Manhattenville College na Purchase, New York. Despues di esei ela sigui pa sigui ku éksito un master den merkadeo. For di 1984 Janice Arends tabata emplea na Aruba Tourism Authority (ATA) na Miami. Despues di a wòrdu trasladá pa su sede na Aruba ela okupá e posishon di gerente di investigashon i planifikashon i a keda nombrá komo ATA-direktor interino na 1988. E ta konosí i rekonosé pa su aserkamentu pro-aktivo i práktiko pa ku loke ku ela tuma. Janice Ho-Kang-You a drenta e direktiva di e Kámara na yanüari 1992, sirbiendo tres periodo konsekutivo te ku desèmber 2003. Durante su periodo el a monitoriá e sektor di turismo i a investigá i enkabesá e kampaña di konsientisashon di e kapasidat di karga di e Kámara. Na comienso di añanan 90 e tabata instrumental den guia dunadonan di trabou den e proceso di introduccion di AZV, un programa universal di cuido di salud pa tur habitante di Aruba y cu a wordo co-financia door di e dunadonan di trabou. Miéntras ku e tabata e úniko hende muhé entre e nuebe miembronan di direktiva el a wòrdu eligi komo visepresidente na 1994 i tabata e promé hende muhé pa asumí e posishon di presidente di e direktiva na 2001. E tabata aktivo tambe den e direktivanan di Stichting hotelvakschool, Stichting Wit Gele Kruis i e Asosiashon di Spesialistanan Médiko di Aruba.
Ilustrashonnan: potrèt di Janice, reunion di direktiva den seshon ku Janice
----------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
'''Antillenhuis''' (ofisialmente: '''Gabinete di Minister Plenipotensiario di Antias Hulandes''') tabata sede na [[Den Haag]] di e [[Lista di minister plenipotenciario di Antias Hulandes|Minister Plenipotensiario di Antia Hulandes]] (GevMin) i su personal. For di 1955 pa 2010, e gabinete tabata situá na Badhuisweg.<ref>{{citeer nieuws|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBNRC01:000041318:mpeg21:a0042|werk=[[Algemeen Handelsblad]]|titel=Antilliaans huis in Den Haag|datum=26 augustus 1955|bezochtdatum=25 september 2019}}</ref>
== Historia ==
Antias Hulandes a apuntá [[Cola Debrot]] komo su representante general na Hulanda entre 1951 i 1955, durante kual periodo el a fungi komo prekursor di Antillenhuis.<ref>Mr. Cola Debrot bespreekt voorlichting over Antillen in Nederland. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 13-09-1951, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402458:mpeg21:p004</ref> Ku e firmamento di [[Statuut pa Reino Hulandes]] dia 15 di desèmber 1954 e posishon di [[minister plenipotenciario|minister plenipotensiario]] a keda formalisá, huntu ku e status di Antias Hulandes komo pais den Reino.
E edifisio na Badhuisweg 175, situá enfrente di Hotel Wittebrug, a wordu kumprá na 1955 i mueblá komo e ofisina i residensia di e Minister Plenipotenciario. Un ekstenshon a wòrdu agregá na 1959, ora ku e residensia ofisial a wòrdu trasladá pa e edifisio adhunto na Badhuisweg 173.<ref>{{citeer nieuws|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBNRC01:000036786:mpeg21:a0038|werk=[[Algemeen Handelsblad]]|titel=Uitbreiding Antillenhuis in Den Haag|datum=28 juli 1959|bezochtdatum=25 september 2019}}</ref> Despues, e edifisio aki a wòrdu usá tambe komo ofisina. Kantoor en residentie gevmin<ref>ANTILLEN-huis te Den Haag officieel in gebruik genomen Voornaam gezelschap op feestelijke openingsavond. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 05-03-1956, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404830:mpeg21:p001</ref> Entre 1951 i 1955 [[Cola Debrot]] tabata representante di Antias Hulandes na Hulanda, fungiendo komo prekursor di Antillenhuis.<ref>Mr. Cola Debrot bespreekt voorlichting over Antillen in Nederland. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 13-09-1951, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402458:mpeg21:p004</ref>
Na augustus 1955, [[Wem Lampe]] ta wordo nombra como e promé minister plenipotenciario di Antias Hulandes na Den Haag, unda na januari 1956 el a habri e ''"Antillenhuis"''.<ref name="lampe">{{nl}}{{citeer web|url=https://www.parlement.com/9353000/1/j9vvknrezmh4csi/vg09llzdbiq2 |titel=Mr. W.F.M. (Wem) Lampe|werk=Parlement.com|bezochtdatum=}}</ref>
E Gabinete, generalmente tambe referí na dje komo "Antillenhuis", tabata e representashon ofisial di Antia Hulandes, un di e estadonan konstituyente di Reino Hulandes, denter di Hulanda (ku e tempu ei tabata komponé solamente e parti Oropeo di Reino) i e representashon na e institushonnan di Reino establesé na Hulanda. Kas di Antia tambe tabata representá interesnan di Antianonan na Ulanda, meskos ku un konsulado.
== Responsabilidatnan ==
Ofisina di Minister Plenipotensiario ta e aparato atministrativo ku ta sostené e Minister Plenipotensiario di Antia Hulandes na Den Haag den ehekushon di su tareanan. E servisio aki (enkabesá pa e Direktor), ku a ekspandé den transkurso di añanan segun ku e responsabilidatnan di e Minister Plenipotensiario a oumentá, ta garantisá kontinuidat di eksperensia ora e titularnan di funshon kambia.<ref>[https://web.archive.org/web/20161120102703/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=371&lang= Kabinet / @: Kabinet van de gevolmachtigde minister], Encyclopedia van Curacao</ref> E presensia di ekspertisio atministrativo ta amplia signifikantemente e posibel opshonnan pa e funshon haltu aki, ku por wòrdu konsiderá tantu un funshon polítiko komo diplomátiko. Nuebe departamentu ta kontribuí, ku nan subtareanan, na ehekushon suave di e tareanan prinsipal di e titular di ofisina, esta:
* Asuntunan General i Hurídiko (A.J.Z.),
* Informashon i Relashonnan Públiko,
* Desaroyo di Kooperashon i Servisio di Personal (O.P.),
* Finansa,
* Asuntunan Sosial (S.Z.),
* Asuntunan Ekonómiko (E.Z.) inkluyendo turismo,
* Asuntunan Kultural (C.Z.),
* Registrashon i Archivo (R. en A.), i
* Asuntunan di Personal i Maneho Interno.
E A.J.Z. departamento por wordo considera como e sistema nervioso central di e organisacion pasobra e ta asisti primordialmente e Minister Plenipotenciario den preparacion y ehecucion di asuntonan gubernamental cu ta envolvi Antiyas Hulandes, e tarea central y primordial di e Minister Plenipotenciario. Pa motibunan di efisiensia i funshonamentu pragmátiko a lanta e otro departamentunan a base di si e Minister Plenipotensiario tabata enkargá pa representá interesnan di Antianonan na Ulanda, teniendo kuenta ku e ròl (mutuo) informativo tambe asign’é, i e deseo di promové e “kara” di Antia Hulandes na Oropa. Ofisina di Minister Plenipotensiario ta konosí kolokial komo Kas di Antia.
* Supervishon di Antianonan ku ta studia na Hulanda
* Sosten sosial pa e sentenáres di trahadónan Antiano na Hulanda
* toezicht op de in Nederland studerende Antillianen<ref>Hoetink (1969), Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, pag.316</ref>
* sociale begeleiding van de honderden Antilliaanse werknemers in Nederland
== Minister Plenipotensiario di Antias Hulandes ==
{{wak articulo|Artíkulo prinsipal: [[Lista di minister plenipotensiario di Sint Maarten]]}}
E minister plenipotensiario ta aktua komo representante di Antias Hulandes na Den Haag, sede di gobièrnu di [[Hulanda]]. E ta forma parti di i ta partisipa den [[Konseho di Minister di Reino]], kaminda ta trata asuntunan di Reino ku ta toka Antias Hulandes. E no ta forma parti di Konseho di Minister di Antias Hulandes, debi ku e no ta un 'minister den sentido strikto'. E minister plenipotensiario no ta responsabel na [[Parlamento di Antias Hulandes]], sino ta raporta direktamente na e minister di asuntunan general di Antias Hulandes, kual kartera ta generalmente den man di e [[promé minister]].
Den práktika, Antillenhuis a sirbi komo un brùg entre e gobièrnunan na Willemstad i Den Haag. Hopi biaha e Ministernan Plenipotensiario tabata fungi komo diplomátikonan informal, mediadónan, òf defensornan di interesnan di e komunidat Antiano na Hulanda. Despues di 2010, e funshon aki a keda desentralisá: e Ministernan Plenipotensiario di Kòrsou i Sint Maarten a sigui ku e ròl aki, kada un representando nan mes pais, ku lasonan mas estrecho i direkto ku nan gobièrnunan nashonal.
== Fin di Antias Hulandes i transishon ==
E struktura konstitushonal di Antia Hulandes a terminá na 2010, despues ku e islanan konstituyente di Curaçao, Bonaire, Sint Maarten, Saba, i Sint Eustatius a disidí di separá. Asina a abolí e posishonnan di Minister Plenipotensiario i di Antillenhuis dia 10 di òktober 2010. E ora ei tabata ubiká e Kas di Kòrsou (KGMC) den e edifisio na Badhuisweg, pero el a sali na 2014 i, despues di un lokalidat temporal, a muda pa Prinsengracht den sentro di The Hague na 2015.
Meskos ku [[Arubahuis]] na aña 1986, [[Kas di Kòrsou]] i [[St. Maarten House]] a tuma over e responsabilidatnan di eks-Antillenhuis, pero solamento ku enfoke riba nan propio paisnan en bes di e interesnan kolektivo di eks-Antia Hulandes.
Antillenhuis a wòrdu inmortalisá na 2010 ku un version miniatura (1:25) den e ciudad miniatura cercano di [[Madurodam]]. Na mes momento ku su desvelo dia 7 di òktober 2010, un kas KLM Delft Blue tambe a wòrdu presentá na Madurodam.<ref>{{Citeer web |url=http://www.denhaagdirect.nl/het-nieuwe-delfts-blauwe-klm-huisje/ |titel=Het Nieuwe Delfts-Blauwe KLM-huisje |auteur=Michael |uitgever=Den Haag Direct |datum=2015-10-08 |bezochtdatum=2016-10-23}}</ref><ref>{{Citeer web |url=http://antilliaansdagblad.com/curacao/1974-klm-huisje-antillenhuis |titel=KLM-huisje Antillenhuis |auteur= |uitgever=Antilliaans Dagblad |datum=2015-10-07 |bezochtdatum=2016-10-23}}</ref>
== Mira tambe ==
* [[Arubahuis]]
* [[Kas di Kòrsou]]
* [[St. Maarten House]]
{{Appendix|2=
* {{Citeer web| url = http://www.antillenhuis.nl/| titel = Antillenhuis| auteur = | uitgever = Kabinet GevMin| datum = 2010-06-16| bezochtdatum = 2016-10-23| dodeurl = nee| archiefurl = https://web.archive.org/web/20100616191350/http://www.antillenhuis.nl/| archiefdatum = 2010-06-16}} Webpagina's van www.antillenhuis.nl, gearchiveerd door [[Wayback Machine]]
{{References}}
}}
[[:Kategoria:Historia di Antias Hulandes]]
--
* 1951-1955 Als voorloper van het Antillenhuis trad Cola Debrot vanaf begin jaren 50 op als algemene vertegenwoordiger van de Nederlandse Antillen in Nederland.<ref>Mr. Cola Debrot bespreekt voorlichting over Antillen in Nederland. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 13-09-1951, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402458:mpeg21:p004</ref>
is de naam die gebruikt wordt om de gezamenlijke ministers aan te duiden. Deze naam is in gebruik naast die van ministerraad. Kabinet van de gevolmachtigde minister is het ambtelijke apparaat dat de gevolmachtigde minister van de Nederlandse Antillen te Den Haag terzijde staat in de uitoefening van zijn taak. Deze dienst (met aan het hoofd de Directeur), die in de loop der jaren is uitgegroeid naar gelang ook de taak van de gevolmachtigde minister in omvang toenam, waarborgt continuïteit in ervaring wanneer de ambtsdragers wisselen. De aanwezigheid van administratieve deskundigheid verruimt in niet geringe mate de mogelijke keuze voor dit hoge ambt dat als een politieke zowel als diplomatieke functie te beschouwen is. Negen afdelingen dragen met hun deeltaken bij tot een soepele uitvoering van de hoofdtaken van de ambtsdrager, t.w.
Algemene en Juridische Zaken (A.J.Z.),
Voorlichting en Public Relations,
Ontwikkelingssamenwerking en Personeelsbemiddeling (O.P.),
Financiën,
Sociale Zaken (S.Z.),
Economische Zaken (E.Z.) waaronder toerisme,
Culturele Zaken (C.Z.),
Registratie en Archiefzaken (R. en A.) en
Personeelszaken en Huishoudelijk Beheer.
De afdeling A.J.Z. is te beschouwen als het centrale zenuwstelsel van de organisatie omdat zij de gevolmachtigde minister vooral bijstaat in het voorbereiden en uitvoeren van die rijksaangelegenheden waarbij de Nederlandse Antillen betrokken zijn, de centrale en eerste taak van de gevolmachtigde minister. Uit oogpunt van doelmatigheid en pragmatisch functioneren zijn de andere afdelingen ontstaan naar gelang de gevolmachtigde minister belast werd met belangenbehartiging van Antillianen in Nederland en mede gelet op de voorlichtende taak (over en weer) die hem eveneens is opgelegd en de wenselijkheid van het uitdragen van het ‘gezicht’ van de Nederlandse Antillen in Europa. Het Kabinet van de gevolmachtigde minister staat in de wandeling bekend als het Antillenhuis.
---------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba''' (SVGA) ta un fundacion na Aruba cu ta dedicá na enseñansa, guia y cuido pa personanan cu un limitacion intelectual. Dia 9 di december 2024, SVGA a celebra su 60 aniversario.
== Historia ==
SVGA a wordo fundá dia [[9 di desèmber|9 di december]] [[1964]] pa P. Harting, A. de Vries y C. van den Berg-de Freitas. Nan a ripará cu Aruba tabata carece di un scol special, centro di pasadia pa mucha y adulto, un centro pa train pa trabou, y cas di cuido 24/7 pa personanan cu un limitacion intelectual. Un plan inicial a wordo traha y e fundashon a cuminsá busca fondo pa realizá esaki.
Den 1973, SVGA a habri su prome centro di pasadia, Bibito Pin. Un scol special ("Scol Dun’un Man") a sigui na 1976. Den 1979, un centro di pasadia pa adultonan a habri na Brasil mainta y atardi den mes edificio di scol Dun’un Man. Desde 1982, SVGA a incorpora un psicologo den su ekipo; den 1985, un sportleider (entrenador deportivo) y den 1986 un trahadó social a uni cu e organisacion.
Na 1993, e grupo pedagogico-social a wordo amplia cu un logopedista, y dos aña despues cu un di dos psicólogo. Desde 1985, e asina yamá sistema di "tres fase" a wordo implementá. Esaki a implica cu Pasadia Bibito Pin a muda pa Piedra Plat 97A, unda tambe a habri Pasadia Briyo di Solo pa adulto y Centro Man na Obra, un centro pa train diferente trabou pa adultonan.
Un gymzaal (sala di deporte) tambe a wordo construí riba es tereno pa por duna atencion na movecion di e clientenan.
== Desaroyo residencial y innovashon ==
Na 1988, e Cas Sjabururi a wordo realisá, unda adultonan vulnerabel por biba y haya cuido, mientras nan ta bishitá e centronan di pasadia durante dia. Den 2003, SVGA a habri dos apartamento riba es mesun tereno, pa treiná habitantenan pa un bida mas independiente.
Na 2008, huntu cu FCCA, SVGA a habri e posibilidad pa persona cu necesidadnan di guia pa biba na e bario di Jaburibari. E trajecto di bida guiá pa adulto eventualmente a wordo transferí den 2019 na e Fundacion Biba Bou Guia.
Na 2020, Cas Blenchi a habri den marco di e Sociaal Crisis Plan Aruba. Esaki ta un cas temporario pa mucha y hoben cu, pa motibo social, no por biba momentaneamente na cas cu nan mayornan.
Na 2021, huntu cu Stichting Ambiente Feliz, un pasadia pa mucha cu discapacidad multiple a wordo habri na Centro di Cuido na San Nicolas.
E porta actual
Di e momentu aki, SVGA ta brindando enseñansa, guia y/o cuido na un promedio di 250 clientenan of alumnonan diariamente.
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Aruba]]
== SVGA ==
Dialuna dia 9 di december Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba (SVGA) a celebra 60 aña di existencia.
=== historia ===
Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba a wordo lanta dia 9 di december 1964 dor dimeneer P.Harting, meneer A. de Vries y señora C. van den Berg. Nan a ripara cu tabata hopi necesario pa Aruba tin scol special, pasadianan pa mucha y adulto, centro pa train trabao y cas pa cuido 24/7 pa persona cu un discapacidad intelectual. Nan a traha un plan prome y a cuminsa busca fondonan. Na aña1973 a habri pasadia bibito pin. Scol dun’un man a habri na aña1976.Na aña1979 SVGA a habri un pasadia pa adulto na Brasil mainta y atardi den eedificiodiscoldun’unman. Desde aña 1982 tabatin un psi- cologo na SVGA, aña 1985 a cuminsa un sportleider y na aña1986 nos trahado social, cu te
actualidad ta den servicio cerca pa nos, a cuminsa na SVGA. E grupo social pedagogico a forma y na aña1993 a amplia cu un logopedista y dos aña despues cu un di dos psicologo. Desde aña1985 e asina yama “di tres fase” a habri. Esey tabata encera cu Pasadia Bibito Pin a muda pa Piedra Plat 97A y na e mesun tereno a habri Pasadia Briyo di Solo pa adulto y Centro Man na Obra cu ta un centro pa train diferente trabao pa adulto. A habri tambe un gymzaal riba e tereno pa por duna atencion na movecion pa e clientenan. Na aña 1988 a realisa Cas Sjabururi unda adultonan vulnerabel por a cuminsa biba y haya cuido necesario mientras den dia ta bishita Pasadia Briyo di Solo o Centro Man na Obra. Na aña 2003 SVGA a habri dos apar- tamento riba e tereno di Cas Sjabururipahabitantenanmas independiente cuminsa train pa biba riba nan mes. Hunto cu FCCA a logra na aña 2008 pa habri e oportunidad pa algun
persona bay biba cu guia riba nan mes den e bario di Jaburibari. Naaña2019apasaeguiadie habitantenan over pa Fundacion Biba Bou Guia. Na aña 2020 Cas Blenchi a habri den cuadro di e “Sociaal Crisis Plan Aruba”. Esaki ta duna oportunidad pa brinda un cas pa muchanan y hoben cu temporalmente no por ta cerca nan mayornan. Hunto cu Stichting Ambiente Feliz a habri na aña 2021 un Pasadia pa mucha cu discapacidad mul- tiple na Centro di Cuido na San Nicolas. Na e momento aki nos ta duna enseñansa, guia y/o cuido na mas o menos 250 cliente o alumno diariamente.<ref>https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20241212.pdf SVGA ta celebra 60 aña di existencia!], Bon Dia Aruba (12 di december 2024)</ref>
{{Appendix}}
-----------------------
Vieja yo?<br>
No...No señor<br>
Yo soy un vino y del mehor<br>
¿Que si las canas me asustan?<br>
No qué va!<br>
Ellas no suman años, <br>
derrochan sabiduría y verdad.<br>
Ay, no,<br>
no me vengan con cuentos,<br>
entre más grande el numero,<br>
más linda me siento.<br>
Esas líneas en mis ojos, no,<br>
no son quejas del pasado,<br>
son las huellas de las risas<br>
y los besos dados.<br>
¿Que si todavía me apasiono?<br>
Ay, no me haga reír.<br>
En este cuerpo lo que hay es<br>
mucho fuego por sentir.<br>
Ay, no,<br>
no me vengan con cuentos,<br>
entre más grande el numero,<br>
más linda me siento.<br>
Yo sí me orgullezco,<br>
de los años que tengo,<br>
que con cada buelta al sol<br>
más valgo y más aprendo<br>
así que guardes tus penas<br>
y no me mire con compasión<br>
Los años a mí no me pesan<br>
me coronan el corazón.<br>
Ay, no,<br>
no me vengan con cuentos,<br>
entre más grande el numero,<br>
más linda me siento.<br>
Sí ........mas linda!
--------------
{{Databox}}
'''Yudansa pa desaroyo''', tambe konosí komo '''yudansa di eksterior''' of '''asistensia tékniko''', ta un tipo di ayudo ku gobièrnunan i otro organisashon ta duna pa yuda den e desaroyo ekonómiko, sosial i polítiko di paisnan den desaroyo.
E ta distinguí for di '''yudansa humanitario''', ku su meta prinsipal ta aliviá sufrimentu urgente, mientras ku yudansa pa desaroyo ta dirigi na e alivio di pobresa i progreso sostenibel riba término largu.
Algun gobièrnu ta inkluí yudansa militar bou di e mesun kategoria, pero hopi organisashon no-gubernamental (NGO) ta oponé e práktika aki, argumentando ku ayudo militar no ta kontribuí na desaroyo sostenibel.
==Tipo di kooperashon==
E término “kooperashon di desaroyo”, usá entre otro pa e Organisashon Mundial di Salú (WHO),[1] ta ekspresá e idea ku un partnership internashonal mester eksistí entre e donante i e destinatario, en bes di e situashon tradishonal kaminda e relashon e tabata wòrdu dominá pa e rikesa i konosementu spesialisá di un banda.
Mayoria ayudo pa desaroyo ta bini di paisnan industrialisá (kooperashon Nort-Sùit), pero algun pais ménos riku tambe ta kontribuí (kooperashon Sur-Sùit).
Yudansa por ta:
* bilateral (70%): di un pais pa otro, direktamente
* multilateral (30%): for di e pais donante pa organisashonnan internashonal manera Banko Mundial òf instansianan di Nashonnan Uni (UNDP, UNICEF, UNAIDS, World Food Programme...), ku ta redistribuí esaki entre paisnan den desaroyo[2]
==Fuentenan di yudansa==
Mas o ménos 80-85% di yudansa pa desaroyo ta bini di fuentenan di gobièrnu (yudansa ofisial pa desaroyo). E 15-20% ku ta sobra ta bini di organisashonnan privá (NGO)[3], sin konta e remesanan ku migrantenan individual ta manda pa nan miembronan di famia den paisnan den desaroyo.
==Yudansa ofisial pa desaroyo==
Asistencia Oficial pa Desaroyo ta un medida di ayudo di gobierno compila pa e Comision di Asistencia pa Desaroyo (DAC) di OECD desde 1969. E DAC ta consisti di e 22 paisnan donante mas grandi.
{{Appendix}}
## Yudansa pa desaroyo
**Yudansa pa desaroyo**, tambe konosí komo **yudansa di eksterior** of **asistensia tékniko**, ta un tipo di ayudo ku gobièrnunan i otro organisashon ta duna pa yuda den e desaroyo ekonómiko, sosial i polítiko di paisnan den desaroyo.
E ta distinguí for di **yudansa humanitario**, ku su meta principal ta aliviá sufrimentu urgente, mientras ku yudansa pa desaroyo ta dirigi na e **alivio di pobresa i progreso sostenibel riba término largu**.
Algun gobièrnunan ta inkluí yudansa militar bou di e mes kateguria, pero hopi organisashon no-gubernamental (NGO) ta **oponé e prátika aki**, argumentando ku ayudo militar no ta kontribuí na desaroyo sostenibel.
---
### Tipo di kooperashon
E término **kooperashon di desaroyo**—usá entre otro pa organisashonnan manera e **Organisashon Mundial di Salú (WHO)**—ta reflehá un relashon mas igualitario entre donantenan i paisnan receptor, unda e énfasis ta riba **partnership**, i no riba dependencia of dominashon.
Kooperashon por tuma diferente forma:
* **Bilateral (±70%)**: yudansa di un pais direktamente na otro pais.
* **Multilateral (±30%)**: yudansa pasa via organisashonnan internashonal manera e **Banko Mundial**, e **Nashonnan Uni** (UNDP, UNICEF, UNAIDS, World Food Programme, entre otro), ku redistribuí e fondo segun politika global di desaroyo.[^2]
---
### Fuentenan di yudansa
Entre **80 te 85%** di tur yudansa pa desaroyo ta bini di **gobièrnunan**, i ta wordu clasificá komo **Asistencia Ofisial pa Desaroyo (ODA)**. E otro **15–20%** ta bini di organisashon no-gubernamental (NGO)[^3], sin konta e **remesa** ku migrantenan ta manda pa famia den nan pais di orígen.
---
### Asistencia Ofisial pa Desaroyo (ODA)
**ODA** ta e estandard di midí yudansa pa desaroyo, estableci pa e **Komishon pa Ayudo di Desaroyo (DAC)** di e **Organisashon pa Kooperashon Ekonomiko i Desaroyo (OECD)**. E definishon ta enkapsulá e kontribushon ofisial ku ta kontribuí na e bienestar ekonómiko i humano di paisnan den desaroyo. E DAC tin 22 pais miembro ku ta e donantenan prinsipal mundialmente.[^4]
---
### Notanan i referensianan
[^1]: WHO. (s.a.). *Development cooperation*. [https://www.who.int](https://www.who.int)
[^2]: OECD. (2023). *Multilateral Aid 2023*. [https://www.oecd.org](https://www.oecd.org)
[^3]: World Bank. (2022). *NGO Contributions to Global Development*. [https://www.worldbank.org](https://www.worldbank.org)
[^4]: OECD DAC. (2022). *Official Development Assistance (ODA)*. [https://www.oecd.org/dac](https://www.oecd.org/dac)
-------------------
== Faha di horcan ==
E Islanan ABC Aruba, Bonaire y Curaçao ta na e rand zuid di e faha di horcan. Nan no ta pafó di e
faha di horcan, manera hopi ta considera. Historia ta siña ku mas o ménos un biaha kada 100 aña daño konsiderabel ta wòrdu eksperensiá dor di siklonnan tropikal ku ta pasa riba òf djis sùit di e islanan. Aunke e orkan nivel di eksperensia pa e islanan por wòrdu konsiderá komo hopi chikitu, bon konosí ta e orkan menor kual a pasa net pazuid di Curaçao dia [[23 di september]] [[1877]] causando un daño structural calcula di US$ 2 mion, prinsipalmente pa e sekshon di kosta di Willemstad. Un konvento a wòrdu labá kompletamente (restunan ainda visibel na marea abou), hopi barku a bai pèrdí i por lo ménos 70 persona a hoga. E barometer di mas abou lesamentu na Willemstad a wòrdu opservá pa 15:30 UTC riba 23 di sèptèmber (UTC = ora lokal + kuater ora na Área di Karibe Oriental) ku 995.4 milibar. Un barco nabegando pazuid di Curaçao a reporta un presion mas abao di 988.8 milibar.
Riba promedio, un biaha cada cuater aña un ciclon tropical ta sosodé denter di un radio di 150 kilometer, pero mayoria pasando pa nort di e islanan sin causa mal tempo serio. Asta e inmediato
efektonan di orkan grandi Hazel, di kua e sentro a pasa mas o ménos 90 kilometer pa nort riba
Dia 7 di òktober 1954, ku bientunan máksimo sostené serka di e sentro di 190 km/h, tabata limitá na opservá bientonan maximo di 50 km/h cu rafaga te 90 km/h, y e daño, un estimacion di US$ 350.000,-, a resulta principalmente door di inundacionnan repentino pa motibo di yobida pisa (promedio di 48 ora: Aruba aprox. 250 mm, Bonaire y Curaçao aprox. 125 mm).
Saba, St. Eustatius i St. Maarten ta situá denter di e faha di orkan. Kasi tur aña por lo ménos un
siklon tropikal ta sosodé denter di un alkanse di 100 miya i riba promedio un biaha kada 4-5 aña orkan kondishonnan ta wòrdu eksperensiá. Referí na Adhunto II - Siklonan tropikal ku ta pasa denter di 100 N.M. di 17.5N, 63.0W te ku 31 di desèmber 2014.
E orkannan mas resien ku a kousa daño konsiderabel na e islanan tabata e orkannan Omar (2008),
José (1999), Lenny (1999), Georges (1998), Luis (1995), Marilyn (1995), Hugo (1989), Donna (1960)
i Dog (1950). Specialmente e daño ocasiona pa horcan Luis tabata extenso.
Departamentu Meteorológiko Kòrsou (MDC), un instansia di Gobièrnu di Kòrsou ku su ofisina i
sentro di pronóstiko di wer na Seru Mahuma ta e outoridat responsabel pa e servisio di atvertensia di orkan.
Sinembargo ta responsabilidad di Gobierno di cada pais of isla pa mantene y activa un
organisashon di preparashon pa kalamidat.
Departamentu Meteorológiko Kòrsou (MDC). E sucursal na Aruba a bira Departamento
Meteorologico Aruba (DMA) y esun na St. Maarten a haya e nomber di Departamento Meteorologico St.
Maarten. MDC lo sigui ta responsabel pa emishon di pronóstikonan di wer rutinario i tambe
boletinnan di atvertensia pa Kòrsou i tambe pa Islanan BES (Boneiru, S. Eustatius i Saba).
-----------------
== Historia ==
Imperio Romano por dividí den dos fase prinsipal:
* '''Imperio Romano Oksidental''' (27 a.C. – 476 d.C.), ku su kapital na [[Roma]].
* '''Imperio Romano Oriental''' (284 – 1453), ku su kapital na [[Istanbul|Constantinopel]] (ó [[Bizantin]]).
E imperio a logra ekspandé su teritorio pa inkluí un gran parti di e mundo konosí durante esaki, ku un sistema di kaminan, lei, i struktura politik ku a influensia Europa i mas allá.
Imperio Romano a kontribuí hopi na arkitektura, lei, idioma ([[Latin]]), sistema di gobernashon i relíshon. Na e final di e imperio, [[Cristiandat]] a bira e relíshon ofisial.
E imperio a ekspandé pa inkluí gran parti di e mundu konosí e tempu ei, desaroyando sistemanan di kaminda, lei i gobièrnu ku a influensiá Europa i mas leu profundamente.
Kultura i Herensia
E Imperio Romano a kontribuí signifikantemente na arkitektura, lei, idioma (latin), gobernashon i religion. Den su añanan despues, Kristianismo a bira e religion ofisial.
Kaida di e Imperio
E Imperio Romano Oksidental a kai na aña 476 di nos era, ora e último emperador, Romulus Augustulus, a ser destituí. E Imperio Romano Oriental (Imperio Bizantino) a sigui te na 1453, ora ku Konstantinopla a wòrdu konkistá pa e Turkonan Otomano.
-------------
{{Variante|c}}
{{Infobox dignatario| variante = c
| nomber completo = Petrus Albertus Kasteel
| imagen = Petrus Albertus Kasteel (1942).jpg
| sucesion = Di 50° Gobernador di Kolonia Kòrsou
| periodo start = [[15 di yüli]] [[1942]]
| periodo fin = [[1 di yüli]] [[1948]]
| monarkia = [[Wilhelmina di Hulanda|Wilhelmina]] (1898-1948)
| antecesor = [[Gielliam Wouters]]
| sucesor = Leonard Antoon Hubert Peters
|fecha nacemento=
|luga nacemento =
|fecha fayecimento=
|luga fayecimento =
|pareha = Marie Kasteel-Baltussen
|religion = [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]]
|yui = 5
<!-- Seccion di informacion profecional -->
|ofishi = gobernante, diplomátiko
|partido =
}}
'''Petrus Albertus (Piet) Kasteel''' (☆ [[4 di novèmber]] [[1901]] na [[Zwolle]] - † 13 di desèmber [[2003]] na [[Roma]]) tabata un periodista, diplomátiko i ofisial di gobièrnu kolonial hulandés. E tabata gobernador di [[Kòrsou i Dependensianan|Kolonia Kòrsou]] (Antia Hulandes) for di 1942 te 1948, ku ta inklui Guera Mundial II i un periodo di transishon polítiko di kolonia pa pais Antia Hulandes.
== Bida personal ==
Piet Kasteel a nase den Zwolle, Hulanda, riba 4 di novèmber 1901. Den su bida personal i profesional, e tabata un katóliko dediká ku un gran pashon pa komunidat i notisia.
== Periodista i trahadón den ekshilio ==
Den su hoben aña, Kasteel a traha komo editor parlementario pa e periódico katóliko De Maasbode i komo periodista pa De Tijd. Den 1923, e a fundá e asociashon De Klare Waarheid. Durante Segunda Gèrr Mundial, e a fugi pa Ingalaterra, kaminda e a traha pa e gobièrnu Hulandés den ekshilio na Londen.
== Gobernador di Kòrsou i su dependensianan ==
Kasteel a ser nombra gobernador di Kòrsou i su dependensianan riba 15 di yüli 1942, na un momentu difísil den historia global. E a sustituí Gielliam Johannes Josephus Wouters i a tene e kargo te 4 di ougùstùs 1948.
Durante su mandato, e a enfrenta reto di gobernashon militarisa den tempo di guerra, maneho di internashon di estranhero, i tenshon sosial. Tambe, e a guia proseso di inisiante negoshashon pa mas autonomia polítiko pa e teritorio kolonial.
== Karrera diplomátiko ==
Despues di su periodo den Antia Hulandes, Kasteel a sirbi komo embahador di Hulanda na:
Chile (1948–1956)
Irlanda (1956–1966)
Israel (1966)
== Rekonesimentu ==
Piet Kasteel a resibí varios premio internashonal:
Medal of Freedom with Silver Palm (Merka)
Ridder van de Orde van de Nederlandse Leeuw (Hulanda)
Grootkruis van de Pauselijke Orde van Sint-Gregorius de Grote (Vatikano)
Commandeur van het Legioen van Eer (Fransia)
== Fayesimentu ==
Piet Kasteel a fayesé na Roma, Italia, riba 13 di desèmber 2003, na edat di 102 aña.
== Referensianan ==
Wikipedia. Piet Kasteel.
Find a Grave. Petrus Albertus Kasteel (1901–2003).
YouWho. Diplomats – Petrus Kasteel.
Petrus Albertus "Piet" Kasteel (Zwolle, 4 di novèmber 1901 – Roma, 13 di desèmber 2003) tabata un periodista, diplomátiko i ofisial di administrashon kolonyal Hulandés. E tabata gobernador di Kòrsou i su dependensianan for di 1942 te 1948, durante Segunda Gèrr Mundial i un periodu di transishon polítiko den e Antia Hulandes.
------------------
'''Wikipedia na Papiamento: un plataforma di idioma comparti'''
'''Wikipedia''' ta un di e proyectonan mas notabel riba e internet: un enciclopedia liber, dirigi pa comunidad y disponibel den diferente idioma. Sinembargo hopi hende no ta realisa cu un
version di Wikipedia den un solo idioma por sirbi pa varios variante di e mesun idioma.
Por ehempel, e Wikipedia di Ingles ta inclui articulo skirbi tanto den Ingles Britanico como
Ingles Mericano. Mescos ta pasa cu e Wikipedia di Hulandes, cu ta skirbi lenguahe Hulandes (papia na Hulanda) como lenguahe Flamenco (papia na Belgica). E modelo bilingual aki ta aplica tambe na Wikipedia di Papiamento, cu ta sirbi e variantenan di Papiamentu y Papiamento.
== Indica y respeta e variante di Papiamento/u ==
Dicon Wikipedia di Papiamento ta un plataforma comparti? E editornan ta encurasha pa
indica den cua variante un articulo ta skirbi originalmente, si ta den Papiamento of
Papiamentu. Unabes un variante ta scogi pa un articulo, ta wordo considera bon practica pa mantene consistencia y edicion continuo den e mesun variante ey. E uniformidad den lenguahe, en particular e ortografia y vocabulario, ta preserva claridad y evita confusion pa otro lector y editornan.
Bo por consulta e documentacion riba Wikipedia di Papiamento pa mas informacion tocante con
pa indica e variante di bo escogencia.
Mescos cu Wikipedia di Ingles ta acepta tanto "color" como "colour"; pero ta spera consistencia den un mesun articulo. E principio aki ta aplica tambe na e uzo di Papiamento y Papiamentu den nan plataforma comparti.
== Cuminsa un otro version di lenguahe riba Wikipedia ==
Aunke ta practico y comun pa comparti un version di idioma, tambe ta posibel pa propone i
desaroya un Wikipedia separa pa un variante specifico di un idioma manera un Wikipedia di
Papiamento separa, cu lo ta diferente for di e version comparti cu ta existi awor.
Pero, tin cierto criteria cu e Wikimedia Foundation ta exigi pa lansa un edicion nobo di
Wikipedia. Esaki ta inclui:
* E idioma mester ta reconoci cu un codigo ISO 639.
* Mester tin suficiente contribuidonan activo cu ta compromete pa desaroya e version
nobo.
* E idioma mester tin un localisacion valido den sistema di Wikimedia (traduccion di
interface via translatewiki.net).
* E comunidad mester demostra actividad continuo den Wikimedia Incubator, e
plataforma unda ta test y desaroya edicionnan nobo.
Bo por haya e lista completo di rekisito y paso pa propone un edicion nobo di Wikipedia riba
Wikimedia Incubator: https://meta.wikimedia.org/wiki/Meta:Language_committee/Handbook#Requisites
== Contribui na un comunidad bilingual ==
No ta importa si bo ta skirbi den Papiamento of Papiamentu, contribui na Wikipedia di
Papiamento/u ta yuda preserva i promove e idioma den tur su forma. Si bo ta respeta cada
variante y colabora entre diferente manera di skirbi, e comunidad di Wikipedia ta sigui
construi un fuente di informacion valioso y inclusivo pa tur cu ta papia Papiamento/u den
islanan ABC y den mundu henter.
------------------
{{Databox}}
{{Variante|a}}
{{Databox}}
{{Multiple image| total_width = 340
| align = center
| caption_align= center
| image2 = Bolletjes.jpg
| caption2 = Bolitanan den stoma di un mula
| image1 = Bird smuggler.jpg
| caption1 = Mula transportando parhanan
| image3 = Anus-patron (1205687).jpg
| caption3 = Cartucho di ano pa transporta microfilm ilegal
| image4 = Smuggling tunnel in Rafah (2009).jpg
| caption4 = Tunnel pa contrabanda na [[Gaza]] (2009)
}}
{{clear}}
{{Appendix}}
[[Category:Sociedad]]
-----------------
== Shoco ==
De Arubaanse holenuil a laga den holen op de grond na bieden a topa cu cactusbegroeiing en droog bos. [[Afbeelding:Athene cunicularia arubensis.jpeg|thumb|175px|links|Hol van de shoco nabij Alto Vista]] Als de shoco geen kuil nos finden, graaft ze self een kuil in zachhe grond. Pasobra un groot di e nivelnan di nivelnan di e subsorto aki ainda ta na fin, palabranan di e poblashon ta bini ku e beschrechtde gebied di [[Nationaal park Arikok]] a wòrdu konkluí.
E shoco ta un wezen di als bereigd sorteá den genia genétiko.
Tera Cora, e zona patras di campo di golf di Tierra del Sol, algun biaha tabata un zona di biodiversidad halto y tambe tabata un di e luga- nan di reproduccion mas im- portante pa Burrowing Owl (Athene cunicularia aruben- sis) localmente yama “Sho- co.”<ref>https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20241005.pdf Shoconan ta confrontando temponan dificil y mester di fondonan pa proyecto di preservacion], NoticiaCla (5 di october 2024)</ref>
{{Appendix}}
--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox persona
| variante = a
| nomber = Nigel Maduro
| ofishi = activista
}}
'''Nigel Maduro''' ta un activista ambiental y climatico di Aruba.<ref>https://solodipueblo.com/nigel-maduro-tin-anuncio-pa-dia-26-di-september-anuncio-ta-sigui-riba-un-ana-di-protesta-y-caida-di-gobierno/], Solodipueblo (16 di september 2024)</ref>
activista defensor di tera, cientifico den sostenibilidad y tambe representante hoben di
Aruba National Trust, Nigel Maduro
Nigel Maduro ta Caquetío Indígena di Aruba, un aktivista ambiental intersekshonal, un sientífiko di sostenibilidat, i un artista multidisiplinario. Nigel tin eksperensia trahando den e sektor ambiental sin fin di lucro (Greenpeace Aotearoa), e sektor di sostenibilidat korporativo, i asta tabata un planifikadó stratégiko di sostenibilidat pa un kunuku di agro-ekologia. E ta notoriamente conoci pa lanta un movecion socio-ambiental na Aruba dor di wordo deteni pa graffiti “No More Hotels” y “Land Back” tur rond di e isla. Desde e tempu ei el a organisá múltiple protesta disruptivo durante protokòlnan i diskursonan gubernamental. Nigel tin komo meta pa kambio sistemátiko den e industria di hotèl i turismo di Aruba, tur miéntras e ta yuda ku proyektonan di konsulta di desaroyo sostenibel i ta duna sosten i asistensia na movementunan di base.<ref>[https://dezwijger.nl/programma/roots-resilience-caribbean-perspectives-on-climate-change Roots resilience: Caribbean Perspectives on climate change], dezwijger.nl</ref>
{{Appendix}}
Nigel ta ampliamente rekonosé pa su protestanan di akshon direkto. Un di su actonan mas notabel tabata graffiti “No More Hotels” y “Land Back” riba areanan turistico den henter Aruba—un acto cu a lanta un debate local significativo tocante desaroyo di turismo insostenibel y perdida di tereno. E protesta aki no solamente a konsientisá riba asuntunan ambiental i kultural pero tambe a bira un katalisadó pa kompromiso mas amplio di komunidat a traves di manifestashonnan pasífiko i protestanan di “Beach Party” ku ta kombiná tayernan di sostenibilidat ku presentashonnan públiko kreativo.
Master Science den Liderato Estratégiko: Nigel a haña un Master di Science den Liderato Estratégiko. E formashon akademiko aki a duna dje un marco robusto pa enfrenta desafionan kompleho di sostenibilidat, pa kombiná siensia ku aktivismo, i pa impulsa kambio sistémiko den polítika i industria.
Trabao Profesional i Karrera
Aktivismo Ambiental i di Klima:
Akshon Directo i Protesanan: Nigel a gana atenshon largu ku su inisiativa di akshon directo den Aruba. Notablemente, e a hasi grafiti ku slogan “No More Hotels” i “Land Back”, ku a pone enfoke riba e keshonan di desaroyo insostenibel i e perde di tereno pa e Pueblo Indígena.
Organisashon di Komunidat: El ta un e figura importante den organisá demostrashonnan pasífikamente i eventonan di komunidat, manera e “Beach Party” protesanan, ku ta combiná e partisipashon públiko ku edukashon ambiental. Esakinan ta yuda pa mustrá e impakto di e desaroyo excesivo i pa uni e komunidat riba prátikanan sostenibel.
Siensia di Sostenibilidat i Konsultoria:
Nigel a krea su karrera como un siensia di sostenibilidat, spesialisa den kambio di klima, konservashon di biodiversidat, i drechtenan di e Pueblo Indígena.
Su trabao a inkluí rolnan tanto den sektornan di organisashon sin ganansa como den sektornan korporativo, kaminda el a kontribuí pa planifikashon estratégico di sostenibilidat, manera pa asisti den praktikannan agro-ekológiko i proyektonan di konservashon ku ta basa riba e komunidat.
Representashon Internashonal:
Reconosí pa su liderato, Nigel a wordu selekshoná pa e Caribbean Climate Justice Leaders Academy pa representá Aruba na plataforma global manera COP29. Su rol internashonal ta demostrá su influencia i su kompromiso pa duna bocho na e preocupashonnan di su komunidat den diskushonnan global riba klima.
Arte Multidisiplinario
A mas ku su aktivismo i siensia, Nigel ta ekspresá su perspektivanan a través di su arte. Su trabao creativo ta kompletá su aktivismo, duna un narrashon visual pa e asuntunan ambiental i sosial cu Aruba ta enfrenta.
Nigel Maduro, ku su kombina di formación akademiko riguroso, aktivismo “hands-on”, i ekspreshon creativo, ta un forsa dinamiko den e lucha pa sostenibilidat ambiental i drechtenan di e Pueblo Indígena den Aruba i den e región di Caribe.
{{Appendix}}
------------
== Cinema na Aruba ==
(Oranjestad)—During the span of over 100 years, Aruba only saw five '''open air movie theatres'''. Now practically obsolete on the island, these theaters were once frequently visited by locals and migrants
in the 20th century.
The first open air theater was constructed in 1920 and was commissioned by Shon Eduard (Eddy) de Veer. This theater was located at the Hotel Colombia in Oranjestad, which is now where the Aruban census office is located. The theater was simple; it only consisted of a screen, and visitors had to bring their own chairs to
enjoy the popular silent movies of the time.
American migrants who worked in the refinery and lived in the Lago Colony in Sero Colorado also had their
piece of the pie with their Open air Theatre, which formed part of the Esso Club, also known as the Pan-Am
Club. It was at this theater that “Talkies” were first streamed, movies with sound. This theater mostly streamed American blockbusters for the American expats, this way making sure that these migrant were not missing out on entertainment from their home land.
In the 1950’s and 60’s, Savaneta saw their own open air theater, located in front of the Marinier’s Kazerne (Marine Barracks). This theater was mostly visited by the neighboring marines, who didn’t have much entertainment other than movies at that time.
The last and most recent open air theater was constructed in the form of a drive-in theater.
A popular American concept, the Drive Inn located in Balashi was a hot spot for teenagers, who had the habit of cramming all their friends in one car to go see the movies. For this phenomenon there was a separate price that you had to pay called the “car crash”. This theater closed around 2012, but was re-opened during the pandemic in July 2020, where movies were streamed on a gigantic screen set up in front of stacked containers. However, this nostalgic form of entertainment did not last very long as it was closed again only a year or two later. Nowadays you can still see the stacked containers when you drive near the bridge in Balashi.<ref>“De kolibrie op de rots en meer over de geschiedenis van Aruba” by Evert Bongers. </ref>
-------------------------
Same-sex marriage in Aruba, Curaçao and Sint Maarten
{{Databox}}
'''Matrimonio di mesun sexo''' no ta wordo ehecuta na Aruba, Curaçao, of Sint Maarten, cu ta paisnan constituyente di Reino Hulandes. E islanan tabata obligá despues di vários sentensia di korte pa registrá kualke matrimonio (inkluso matrimonio di mesun sekso) registrá den Reino, pero esaki ta konsiderá prinsipalmente derechonan di residensia, i nan no mester duna matrimonionan di mesun sekso e mesun efekto hurídiko ku sekso opuesto matrimonionan.[1] Matrimonio den e teritorio Oropeo di Hulanda, meskos ku den e munisipionan Karibense di Boneiru, Sint Eustatius i Saba,[2] ta habrí pa kualke dos persona sin importá sekso.
Aruba a reconoce sociedadnan registra cu ta brinda casi tur e derechonan y beneficionan di matrimonio desde september 2021. E mesun luna ey, un corte mas abao na Curaçao a dicta cu stroba parehanan di mesun sexo di casa ta viola e disposicionnan di igualdad di Constitucion di Curaçao, pero a laga e desishon di si mester legalisá matrimonio di mesun sekso te na Parlamento di Curaçao.[3] Na december 2022, Corte Conhunto di Husticia di Aruba, Curaçao, Sint Maarten, y di Bonaire, Sint Eustatius y Saba a dicta cu e prohibicion di matrimonio di mesun sexo di Aruba y Curaçao tabata inconstitucional. E òrdu di korte tabata programá pa drenta na vigor dia 7 di mart 2023 si no a apela esaki na Korte Supremo di Hulanda; sinembargo e gobiernonan di tanto Curaçao como Aruba
----------------------------------------
* gabinete di minoria
---------------------------------------
'''Hefe di estado''' ta
----------------------------
*gabinete (politica)
* izquierdista
* pais
* eleccion
-----------------------
==Parlamento Oropeo==
== Miembro i elekshon ==
Parlamento Oropeo a wòrdu fundá na 1952; su kompetensianan a wòrdu ampliá varios biahe, partikularmente na 1993 ku e Tratado di Maastricht i na 2009 ku e Tratado di Lisboa. Desde 1979 tin elekshonnan pa miembronan di parlamento (MEP); promé ku esei e miembronan tabata bini for di kada estado-miembro di Union Oropeo.
E parlamento tin 705 miembro, ku mester oumentá na 720 despues di e elekshonnan oropeo dia [[6 di yüni]] [[2024]]. E ta representa e di dos electorado democratico mas grandi na mundu (despues di Parlamento di India), ku un electorado di 375 mion votadó eligibel na 2009.<ref>{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/06/07/AR2009060702402.html |title=Conservatives Post Gains In European Elections |author1=Brand, Constant |author2=Wielaard, Robert |agency=Associated Press |newspaper=The Washington Post |date=8 June 2009 |access-date=17 August 2010}}</ref><ref>{{cite news |author=Ian Traynor |url=https://www.theguardian.com/politics/2009/jun/07/eu-elections-social-democrats |title=Misery for social democrats as voters take a turn to the right |work=The Guardian |location=UK |date=7 June 2009 |access-date=17 August 2010}}</ref><ref name="18 new MEPs take their seats">{{cite web |url=http://www.europarl.europa.eu/news/en/headlines/content/20120103MUN34829/html/18-new-MEPs-take-their-seats |title=18 new MEPs take their seats |publisher=European Parliament |date=10 January 2012 |access-date=14 February 2012 |archive-date=11 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130511172955/http://www.europarl.europa.eu/news/en/headlines/content/20120103MUN34829/html/18-new-MEPs-take-their-seats |url-status=dead }}</ref> Kada un di e 27 estado-miembro di EU tin un kantidat fiho di asiento parlamentario, ku ta dependé di e kantidat di habitante. Esaki ta varia for di 6 asiento pa [[Malta]] te na 96 pa [[Alemania]]. For di 1 di febrüari 2020 [[Hulanda]] tin derecho riba 29 di e 705 asiento i pa e termino 2024-2029 esaki lo oumenta pa 31 asiento.
Siudadanonan hulandes di [[Reino Hulandes]], irespekto unda nan ta residensiá, tin derecho di voto pa parlamento oropeo; pa residentenan di [[Karibe Hulandes]] esaki a bai na vigor desde aña 2009.
E miembronan di parlamento oropeo ta wòrdu eligí kada sinko aña mediante elekshon general direkto i sekreto. Sinembargo, te ku 2019 e partisipashon a baha na kada turno di votashon, for di 65% na 1979 te cu 50% na 2009, e porsentahe di mas haltu den e último 20 añanan. For di yanüari 2022 Roberta Metsola (EPP) ta e presidente di parlamento oropeo.
{{Appendix}}
[[:Category:Oropa]]
[[:Category:Politika]]
The Parliament is composed of 705 members (MEPs), due to rise to 720 after the June 2024 European elections. It represents the second-largest democratic electorate in the world (after the Parliament of India), with an electorate of 375 million eligible voters in 2009.[2][3][4]
en.wiki:E parlamento ta konstituí pa 720 miembro, yamá "MEP". Kada miembro ta papia pa un lugá den Oropa, por ehèmpel Paris, Dinamarka òf Sicilia. Tur hende por wòrdu elegi, nan ta wòrdu elehá dor di tur siudadano di Union, e hendenan ku ta siudadano di un pais den Union.
Parlament Oropeo a wordu funda na 1952; su kompetensianan a wordu amplia varios biahe, partikularmente na 1993 ku e Tratado di Maastricht i na 2009 ku e Tratado di Lisboa. Desde 1979 tin elekshonnan general direkto i sekreto ku ta tuma luga kada sinku ana, promé ku esei e miembronan di parlamento tabata bini for di kada pais. E parlamento ta konstituí pa 751 miembro, yamá "MEP". Kada miembro ta papia pa un lugá den Oropa, por ehèmpel Paris, Dinamarka òf Sicilia. Tur hende por wòrdu elegi, nan ta wòrdu elehá dor di tur siudadano di Union, e hendenan ku ta siudadano di un pais den Union.
Pasobra e MEPnan ta bin di diferente pais, nan ta papia diferente idioma (24 na 2013) den Parlamento. Nan tin un derecho protehá riba e promé idioma (multilingüismo), i Parlamento mester di hopi intérprete.
Diferente di otro gruponan internacional di politico, MEP no ta sinta den grupo di pais, pero nan ta sinta banda di personanan ku ta komparti nan ideanan. E dos gruponan mas grandi ta e "Partido Popular Oropeo-Demokratanan Oropeo" i e "Partido di e Sosialistanan Oropeo". Pero e gruponan aki ta traha huntu pa yega na un akuerdo, p'esei nan no ta bringa pa traha un lei si e otro grupo no ta gusta dje. De parlementsleden organiseren zich in fracties i; op basis van een gemeenschappelijke politieke overtuiging en niet op basis van hun land van herkomst. Momenteel zijn er in het Europees Parlement zeven fracties en een aantal 'niet-ingeschreven' leden. De fracties komen voort uit meer dan honderd nationale politieke partijen.
E miembronan di Parlamento Europeo ta wordo eligi cada cinco aña via eleccion general. Sinembargo, te cu 2019 e participacion a baha na cada turno di votacion, for di 65% na 1979 te cu 43% na e eleccionnan di 2009. Durante e último elekshonnan Europeo di mei 2019 e partisipashon tabata di 50%, e porsentahe di mas haltu den e último 20 añanan.[1] 2] For di yanüari 2022 Roberta Metsola (EPP) ta e presidente di Parlamento.
Sinds 1 februari 2020 telt het parlement 705 zetels, als gevolg van de uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie. Alle 27 lidstaten hebben afhankelijk van het inwonersaantal een vast aantal zetels. Dit loopt uiteen van 6 zetels voor Malta tot 96 voor Duitsland.
== Reino Hulandes ==
In de zittingsperiode van 2 juli 2019 tot en met 2024 waren 33 personen afgevaardigden van Nederland in het Europees Parlement. Nederland had aanvankelijk 26 zetels na de verkiezingen voor het Europees Parlement in 2019.
=== Karibe Hulandes ===
Dit wetsvoorstel breidt in de Kieswet het kiesrecht voor de leden van het Europees Parlement uit tot alle Nederlanders die op de Nederlandse Antillen en Aruba wonen. Aanleiding voor deze wijziging zijn uitspraken van de Raad van State (200404446/1b en 200404450/1b) en het Europese Hof van Justitie (C-300/04) waarin zij stellen dat er mag geen onderscheid mag zijn tussen Nederlanders buiten Europa die nu Europees kiesrecht hebben en Nederlanders in Aruba en de Antillen die dat nu niet hebben.
De regel dat Arubanen en Antillianen alleen kunnen stemmen voor het Europees Parlement als zij ooit tien jaar in Nederland hebben gewoond komt te vervallen.
Bij de verkiezingen van 2009 konden kiesgerechtigden in Aruba en de Nederlandse Antillen voor het eerst stemmen voor het Europees Parlement. Het aantal geregistreerde briefstemmers nam daardoor aanzienlijk toe, van 15.936 in 1994 en 14.501 in 1999 naar 39.601 in 2009.[23] De opkomst bedroeg onder de geregistreerde Arubanen en Antillianen 77%, aanzienlijk hoger dan de opkomst van 36,8% onder Nederlanders in Nederland.[24] Men bedenke daarbij echter wel dat het totaal aantal inwoners van Aruba en de Nederlandse Antillen in 2009 rond de 330.000 lag,[25] en dat dus maar een klein percentage de moeite heeft genomen zich te laten registreren als kiesgerechtigde.
{{Appendix}}
[[:Category:Oropa]]
[[:Category:Politika]]
----------------------------
* Muhe
* Constitucion
* Globalisashon
* Progaganda
* Cancion
----------------------------
Te bewerken naar Papiaments:
* [[Lijst van scholen op Aruba]]
* [[Lijst van politieke partijen op Aruba]]
* [[Lijst van politieke partijen in de Nederlandse Antillen]]
* [[Lijst van ministers van Economische Zaken van Aruba]]
* [[Lijst van Curaçaose ministers van Economische Ontwikkeling]]
* [[Lijst van ministers van Financiën van Aruba]]
* [[Lijst van ministers van Financiën van Sint Maarten]]
* [[Lijst van ministers van Justitie van Aruba]]
* [[Lijst van Curaçaose ministers van Justitie]]
* '''ABBA''' Amateur Baseball Bond Aruba ([[:it:Federazione di baseball di Aruba|it]])
* '''CBF''' Curacao Baseball Federation ([[:it:Federazione di baseball di Curaçao|it]])
------------------------
== Preparacion Bandera di Aruba==
Dia 21 di januari 1976 gobierno insular e tempo ey, a institui un comision di Bandera, cu tabata tin como tarea conseha e Colegio Ehecutivo en cuanto e stipulamento di un bandera Arubano. E comision a consisti di Julio Maduro como presidente, Ronald Donk y Walter van Romondt como miembro y Epi Wever como secretario. Nan tabatin 6 siman pa completa e tarea, caminda un competencia di bandera a wordo anuncia unda comunidad Arubano a activa nan creatividad y yuda crea e bandera. Un total di 693 diseño a wordo presenta. Despues di a presenta su recomendacion na e Conseho Ehecutivo, riba dia 26 di februari 1976 a selecciona 3 diseño caminda Sarah Bollinger asesora pa Whitney Smith, un experto den diseño di bandera, a traha un diseño nobo pa Aruba. E comision a bolbe presenta e recomendacion, mas detaya aki, riba dia 8 di maart 1976, cual recomendacion a ser discuti den e reunion interno di e Conseho Legislativo, teni riba dia 8 di maart 1976;
A DICIDI:
-----------
== Gabinete Mercelina ==
Partido PFP den un komunikado di prensa ta konfirmá ku porfin e proseso di formashon a yega den e etapa ku ta trahando e dekretonan pa nombra e 7 ministernan nobo huntu ku e minister plenipotensiario i minister plenipotensiario suplente na Den Haag.
E kandidato pa promé minister enkargá ku Asuntunan General ta [[Luc Mercelina]] (URSM). [[Veronica Webster]] (URSM) ta kandidato pa minister di Salubridat Públiko, Desaroyo Sosial i Labor i [[Grisha Heyliger-Marten]] (DP) ta kandidato pa minister di Turismo, Asuntunan Ekonómiko i Telekomunikashon.
[[Marinka Gumbs]] (DP) ta kandidato pa bira minister di Finansa, [[Raeyhon Peterson]] (PFP) ta kandidato pa bira Minister di Bibienda Popular, Planifikashon Urbano i Medio Ambiente, [[Christophe Emmanuel]] (NOW) ta kandidato pa bira minister di Edukashon, Kultura, Hubentut i Deporte i Lyndon Lewis NOW) ku ta kandidato pa bira minister di Hustisia.
[[Patrice Gumbs]] (PFP) i [[Gracita Arrindell]] (URSM) ta kandidatonan pa minister plenipotensiario i minister plenipotensiario suplente na Den Haag. Pa NOW Claudius Buncamper lo drenta parlamento pa remplasá Emmanuel, pa URSM Richinel Brug lo remplasá Mercelina i pa DP Viren Kotai lo remplasá Heyliger-Marten.
---------------------
{{Databox}}
'''Parlamento di e teritorio Kòrsou''', ofisialmente ''Staten van het gebiedsdeel Curaçao'' i abreviá ''Staten van Curaçao'') tabata entre 1937 i 1949 e órgano representativo di e pueblo i konseho legislativo di e teritorio Kòrsou, konsistiendo di e seis isla [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]], [[Sint Maarten]], [[Sint Eustatius]] i [[Saba]]. E órgano tabata konsistí di 10 miembro elegi i 5 miembro nombrá i tabata e susesor di e [[Konseho Kolonial]] i predesesor di [[Parlamento di Antias Hulandes]].
== Nomber ==
Ku e revishon di e konstitushon hulandes na 1922, e término 'kolonia' a keda eliminá fo'i konstitushon. No tabata te 23 di aprel 1936 ku keda kla ku e leinan pa adapta e organisashon estatal den e parti karibense di [[Reino Hulandes]]. Asina, e aña ei e nòmber [[Kòrsou i Dependensianan]] a wòrdu remplasá pa Teritorio di Kòrsou i riba 1 di aprel 1937 e Konseho Kolonial a bira e Parlamento di Kòrsou.
== Konstelashon ==
Pa e konstelashon di e parlamento nobo a skohe un modelo kombiná, konsistiendo di 10 miembro elegí i 5 nombrá. 1] E miembronan elegi tabata ser elegí direktamente dor di e votadornan a base di e reglanan elektoral di Kòrsou di 1937. E miembronan nombrá tabata wòrdu nombrá dor di e Gobernador despues di a konsulta ku e Konseho Ehekutivo. Tambe e gobernador tabata nombra e presidente di parlamento. Algun nombramentu a wòrdu konsiderá komo nombramentu korektivo, pasobra e personanan tabata para na banda di e gobernantenan.
== Repartishon di asiento ==
Pa promé biaha tambe a introdusí un repartishon pa isla di e asientonan di e miembronan elegi. Esaki a keda reparti den 6 asiento pa Kòrsou, 2 pa Aruba i 1 kada un pa Boneiru i [[Islariba]]. Na 1946, despues di protesta di Aruba esaki a kambia den 5 asiento pa Korsou, 3 pa Aruba i 1 kada un pa Boneiru i Islariba.
== Elekshon ==
Bou di e sistema elektoral kombiná aki e tuma lugá tres elekshon: 20 di desember 1937, 17 di november 1941 (elektorado di 3897 persona) i 5 november 1945 (elektorado di 6251 persona).[12][13]
E parlamento a wordu konstitui komo lo siguiente:
{| class="wikitable" style="text-align:left;"
!colspan=1 rowspan=2 style="color: gray"| Miembro
!colspan=4 style="color: gray"| Periodo parlamentario 1938-1942
|-
! rowspan="1" style="color: gray"| Repartishon
! style="color: gray"| Nòmber
! style="color: gray"| Partido
! style="color: gray"| Remarke
|-
| rowspan="10" style="color: gray"| Elegí
| rowspan="6" |Curacao
| [[Moises Frumencio da Costa Gomez|Moises da Costa Gomez]]|| rowspan="3" |CKP ||
|-
| Ernesto Cecilio Martijn ||
|-
| Adolphe Desertine ||
|-
| J. Capriles || rowspan="2"|lijst Capriles-Rustige ||
|-
| J. Rustige ||
|-
| Willy Maal ||lijst Jonckheer-<br/ >Suarez-Maal ||
|-
| rowspan="2"| Aruba
| Jacobo Arends || rowspan="2"|Katholieke partij Aruba ||
|-
| Jean M. de Cuba ||
|-
| rowspan="1"| Bonaire
| John de Jongh || CKP ||
|-
| rowspan="1"| Bovenwinden
| W.R. Plantz || ||
|-
| rowspan="5" style="color: gray"| Benoemd
| rowspan="5" |Curacao
| [[John Sprockel]]* || || benoemd statenvoorzitter
|-
| Isaac Capriles || ||
|-
| Salomon Alfred Senior || ||
|-
| Carel Nicolaas („Cai") Winkel* || ||
|-
| Ph. Bichon van IJsselmonde* || ||na 1940 remplasa pa F. Vromans.
|-
|}
*) oudlid Koloniale Raad
{{Appendix}}
[[:Category:Karibe Hulandes]]
----------------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
{{Infobox person
| name = Anouk Balentina
| image =
| caption =
| term =
| monarch =
| predecessor =
| birth_date = [[1 di desèmber|1 di december]] [[1979]]
| occupation = hurista, activista y ambientalista
| party =
}}
'''Anouk Balentina''' (☆n. [[1 di desèmber|1 di december]] [[1979]] na [[Aruba]]) ta un hurista, activista di derecho humano i ambientalista [[Aruba]]no.
== Bida ==
Anouk Balentina a nase i lanta den bario di [[Parkietenbos]].<ref>[https://dossierkoninkrijksrelaties.nl/2023/01/30/open-brief-aan-de-koning/ Open brief aan de Koning]. Dossierkoninrijksrelaties.nl (30 di januari 2023)</ref>
Desde un edad hoben ela cuminsa sigui di cerca e desaroyonan rond di e dump di Parkietenbos.<ref>http://magazine.xclusivomagazine.com/2002-april-magazine-aruba#!entrevista-anouk-balentina-457</ref>
Na 2020 Balentina ta entama un caso sumario pa ordena pa para establecimento y testmento
di e incinerator na Parkietenbos inmediatamente.<ref>[https://awemainta.com/wp-content/uploads/2022/07/awe1907.pdf Caso incinerator Parkietenbos: ciudadano
ta bolbe gana caso contra gobierno], Awemainta (19 di juli 2022)</ref>
Balentina hunto cu 80 otro, a protesta contra e concepto di e permiso di molester pa por
opera e incinerator na Parkietenbos. Sinembargo gobierno a dicidi di otorga e permiso aki dia 23 di december 2020
----------------------
https://kennisplatform.wikimedia.nl/artikelen/schrijven/hoe-vertaal-ik-een-artikel-uit-een-andere-taal-met-de-vertaaltool/
https://www.wikimedia.nl/wp-content/uploads/2021/06/Schrijven_voor_Wikipedia.pdf
* Template:Página Prinsipal Actual --> rubrika "Aktual"" riba pagina principal
* Template:Página Prinsipal Idioma dicho --> rebrika "Dicho"
* Template:Página Prinsipal Articulo destaca
-------------
{{Databox}}
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Dr. Horacio E. Oduber Hospital''' (HOH) ta un [[hospital]] general di tamaño mediano na [[Aruba]]. E ta situa nortwest di e [[kapital|capital]] [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]], den e zona di Eagle unda antes tabata lokalisa [[Arend Petroleum Maatschappij]]. E hospital, cu ta hiba e nomber di e medico Arubiano, Horacio Oduber, a cuminsá funciona cu 187 cama fin di aña 1976. El a wordo oficialmente inaugura dia [[5 di mart]] [[1977]] den presencia di Wilhelm de Gaay Fortman, minister di Asuntonan Antiano di [[Hulanda]].<ref>{{Citeer nieuws|url=https://delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010639094:mpeg21:a0065|titel=Gedeputeerde Leo bedankt Nederland en bisdom. Ziekenhuis onder zware politiebewaking geopend|werk=[[Amigoe]]|datum=1977-03-07|bezochtdatum=2024-02-22}}</ref> Actualmente e hospital ta dispone di 320 cama y tin mas di 1000 persona emplea. E maneho ta den man di fundacion ''Stichting Ziekenverpleging Aruba''.<ref>[https://www.arubahospital.com/about-hoh/board-of-directors/ Board of Directors], Website oficial HOH</ref>
HOH ta afilia na ''[[Dutch Caribbean Hospital Alliance]] (DCHA)'', un organisacion cooperativo di hospitalnan den [[Karibe Hulandes|Caribe Hulandes]].<ref>{{nl}}[https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2021/02/10/oprichting-ziekenhuiscooperatie-dutch-caribbean-hospital-alliance-een-feit Oprichting ziekenhuiscoöperatie “Dutch Caribbean Hospital Alliance” een feit], Rijksoverheid (10 di februari 2021)</ref>
== Historia ==
Horacio Eulogio Oduber (1862-1935) tabata e prome dokter Arubiano y tabatin su consultorio na cas den Wilhelminastraat.<ref name="Ancho">{{Citeer web|url=http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=56&Itemid=65|titel=Historische figuren: Horacio Oduber|werk=Historiadiaruba.aw|datum= |bezochtdatum=1 mei 2020|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230802180232/http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=56&Itemid=65|archiefdatum=2023-08-02}}</ref> E dokter tabata wordo paga solamente cu mercancia y tabata haña cuminda pa su cabay. Hopi hende a muri pa motibu di infeccion, virus o malesa desconoci na e momentu ey. Segun un estimacion, na 1910 tabatin mas o ménos 8.000 habitante riba e isla. Mayoria di nan tabata trahadonan di cunucu ku tabatin menos recurso financiero. Como cu no tabatin un hospital na e momentu ey, e dokter tabata trata e pashentnan na su cas.<ref name="Ancho"/> E operacionnan necesario, incluyendo amputacionnan, tabata wordo ehecuta solamente dor di suministra hopi rum pa motibo di falta di anestesia.
Na 1920 e "San Pedro de Verona", a keda funda pa soeurnan catolico (Dominicanessen) na 1920. [[File:BNA-DIG-HARTOG-CAHA-001-014-008.jpg|thumb|left|Cas di dokter Horacio Oduber na Wilhelminastraat en frente di e kerki protestant (1907)]] [[File:Voormalig ziekenhuis San Pedro de Verona.jpg|thumb|220x220px|left|Entrada di San Pedro de Verona]]Despues di apertura di e hospital nobo na 1977 a converti San Pedro hospital den un cas di cuido. Desde seramento di hospital di [[Lago Oil & Transport Company|Lago]] na 1985 HOH a keda e unico hospital na Aruba pa un poblacion di alrededor 120.000 habitante.<ref>{{nl}}[http://www.skipr.nl/actueel/id2829-vumc-versterkt-band-met-arubaans-ziekenhuis.html VUmc versterkt band met Arubaans ziekenhuis], 4 di december 2009</ref>
Na september 2014 a inicia un proyecto di renovacion y expansion di e hospital, uno di e proyectonan di construccion mas grandi den historia di Aruba. E proyecto ta ensera lantamento di un edificio nobo di seis piso separa di e edificio existente di cinco piso.<ref>[http://www.dutchcaribbeanlegalportal.com/news/latest-news/2064-renovatie-en-nieuwbouwplannen-van-het-horacio-oduber-hospitaal-hoh Renovatie- en nieuwbouwplannen van het Horacio Oduber Hospitaal (HOH)]</ref> Esaki ta inclui un cas di cama nobo, un sala di emergencia tres biaha mas grandi, un clinica externo nobo pa specialistanan y renovacion di e edificio existente cu ta mehora privacidad y servicionan pa pashent den un ambiente moderno. Trabounan di e fase final di e proyecto a reanuda fin di 2023 despues cu un disputa entre partidonan a para e construccion na 2022.
== Servicionan ==
Dr. Horacio E. Oduber Hospital ta conta cu 320 cama y mas di 1000 empleado cu ta atende mas di 16.000 pashent pa aña. E tin un plataforma pa helicopter pa ricibi pashent cu ta jega cu helicopter di polis o helicopter militar.
E hospital ta dispone di tur specialidad basico y algun super specialidad. E tin un departamento di emergencia (eerste hulp) cu ta trata mas o menos 55.000 pashent pa aña. Tin un centro di trauma nivel III disponibel, como tambe un departamento combina cu ta inclui cuido intensivo/cuido mediano/cuido coronario (curason) cu 12 cama, clinica di hemodialyse, tres departamento di psychiater, cinco sala di operacion, banco di sanger, clinica pa trata dolor, centro di oncologia pa tratamento durante dia (dagbehandeling), cuido di enfermo pa dia (dagverpleging), clinica pa trata herida, policlinica interno y externo, departamento pa parto, post di dokter di cas, departamento di fisioterapia y rehabilitacion, tres departamento pa investigacion di diagnostica, diferente laboratorio, botica di hospital, camber di caterisacion di curason, shete departamento pa cuido di enfermo, departamento di servicio pa maternidad, departamento pa mucha, camber di couveuse y diferente otro servicio facilitario.<ref>[https://www.overheid.aw/informacion-tocante-servicio/cuido-y-salud-sub-topics_47801/item/hospital-dr-horacio-oduber-hoh_41386.html Hospital Dr. Horacio Oduber (HOH)], Gobierno di Aruba website oficial</ref>
Fuera di residente i turista local HOH tambe ta ricibi regularmente pashent for di hospital mas chikito den e region, manera for di [[Boneiru|Bonaire]] y Isla Riba. Ora cu no tin cama den cuido intensivo of couveuse ta manda pashent for di [[Kòrsou|Corsou]] pa Aruba.
== Galeria ==
<gallery widths="200" heights="200">
Oduber Hospital 21 30 49 855000.jpeg|Compleho di Horacio Oduber Hospital
Oduber Hospital 21 30 42 124000.jpeg|Entrada principal di e hospital
Oduber Hospital 21 31 33 124000.jpeg|Fachada di edificio B
</gallery>
---------------------
Dr. Horacio E. Oduber Hospital (HOH) ta un hospital general di tamaño mediano na Aruba
E edificio di hospital ta situa na nordwest di e capital Oranjestad, unda cu antes tabata lokaliza Arend Petroleum Company na Eagle. E hospital aki di 187 cama ta recibi su prome uso na final di anja 1976. Dia 5 di maart 1977, a tuma luga e apertura oficial den presencia di e Ministro Hulandes De Gaay Fortman. Na september di 2014, a cuminsa cu e proyecto di expansion y renovacion di e hospital, uno di e proyecto di construccion mas grandi den historia di Aruba. Esaki ta inclui un kas di cama nobo, un sala di emergencia tres biaha mas grandi, un clinica externo nobo pa specialistanan y renovacion di e edificio. Esaki ta mehora privacidad y servicionan pa paciente den un ambiente moderno. Fase final di e proyecto aki lo sigui despues cu e problema entre parti a haci cu construccion a wordo para na 2022.
Horacio Oduber Hospital ta forma parti di Dutch Caribbean Hospital Alliance (DCHA) hunto cu otro hospitalnan den Caribe cu ta parti di Reino Hulandes. Aliansa y colaboracion ta inclui e laboratorio di pais di Curacao (ADC), streeklab Haarlem, University Medical Center Utrecht (UMCU), Erasmus Medical Center (EMC), Radboud University, Vrije Universiteit Amsterdam (VU), Maastricht University, Xavier University, Thomas Moore na Belgica y hospitalnan partner na Colombia.
Por lesa mas tocante e hospital na aña 2023 den e broshura di di 2da edicion yama NOS SEMPER T'EY.
-------------------
'''E Konstitushon di Sint Maarten''' (na [[ingles]]: Constitution of Sint Maarten; [[hulandes]]: '''Staatsregeling van Curaçao''') ta e areglo legal konstituyente di pais [[Sint Maarten]], ku ta forma parti di [[Reino Hulandes]]. E ta e ley mas altu di Kòrsou i ta regla kon e pais ta organisá y ta wòrdu goberná. Eiden ta indiká e órganonan di gobernashon, nan tarea- i kompetensianan
== Historia ==
E Regla di Estado di Sint Maarten a keda aprobá unánimamente pa e [[Konseho Insular]] dia 21 di yüli 2010.[1] 1]
E Regla di Estado di Sint Maarten a drenta na vigor dia 10 di òktober 2010, despues di e desmantelashon di Antillas Hulandes i e kreashon di e pais independiente Sint Maarten. E Regla di Estado ta subordona legalmente na e Constitucion di Reino Hulandes y e Statuut pa Reino Hulandes.
E konstitushon a drenta na vigor dia [[10 di òktober]] [[2010]], ora ku Antias Hulandes a keda desmantelá.
== Contenido ===
E Regla di Estado di Sint Maarten tin e siguiente kapítulonan:
Tereno i unidat
* Derecho Fundamental
* Gobièrnu i e minister mandatario
E Estadonan
* Konseho Konsultivo, Korte General di Kontroles, Ombudsman i koleganan di konseho permanente
* Lejislashon i gobernashon
* Hustisia, Ministerio Públiko i Polis
Disposishonnan final
Finalmente, e reglanan di estado ta kontené un kantidat di artíkulonan adishonal.
E contenido di Constitucion ta como lo sigiuente:
* Capitulo I - Derecho Fundamental
* Capitulo II - Gobierno
* Capitulo III - [[Parlamento di Aruba|Parlamento]]
* Capitulo IV - Conseho di Consulta, Camara di Control General y colegio permanente di conseho
* Capitulo V - Legislacion y Gobernacion
* Capitulo VI - Husticia y poder hudicial
* Capitulo VII - Disposicion final
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Staatsregeling van Sint Maarten}}
{{References}}
}}
[[:Category:Gobièrnu]]
[[:Category:Sint Maarten]]
== Mira tambe ==
* [[Antias Hulandes]]
* [[Disolucion di Antia Hulandes|Disolushon di Antias Hulandes]]
----------------------------
zie encyclopedia NA/CUR
'''Raad van State di Reino Hulandes''' (papiamento: Conseho di Estado) ta un di e entidadnan consultativo mas halto den Reino Hulandes. , ancra den C di
The '''Council of State''' ({{lang-nl|{{Audio|Nl-Raad van State.ogg|Raad van State}}}}) is a [[constitution]]ally established advisory body in the [[Netherlands]] to the [[Cabinet of the Netherlands|government]] and [[States General of the Netherlands|States General]] that officially consists of members of the royal family and Crown-appointed members generally having political, commercial, diplomatic or military experience. It was founded in 1531, making it one of the world's oldest still-functioning state organisations.<ref>{{cite web|url=http://www.raadvanstate.nl/the_council_of_state/|title=The Council of State|access-date=2013-02-02|archive-date=2013-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20130115200809/http://www.raadvanstate.nl/the_council_of_state/|url-status=dead}}</ref>
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Raad van State}}
{{References}}
}}
[[:Category:]]
---------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65395301|titulo=Sababank}}
{{References}}
}}
[[Category:Karibe Hulandes]]
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Jacob Wit}}
{{References}}
}}
{{DEFAULTSORT:Wit, Jacob}}
[[:Category:Hende]]
[[:Category:Antias Hulandes]]
--------------------
Suggesties Gender Gap Challenge (nl.wiki): Esmee Winkel (11/1)- Philomena Wong - Grace Bareno? - Rina Penso - Deborah Jack (en.wiki)
---------------------
'''Aanmaken''':
* {{CUW}} : [[Medardo de Marchena]] - [[Manuel Fray]] - [[Joseph Sickman Corsen]] - shon Win Hoyer - Jan Gerard Palm - [[Yandi Paula]] - [[Mongui Maduro]] - [[Gibi Basilio]] - [[Jose Capricorne]] - Plaza hotel curacao (en.wiki) - [[Chin Behilia]] - [[Rene Römer]] - [[Paul Comenencia]]
* {{ABW}} : [[Lista di gezaghebber di Aruba]] (nl.wiki) - [[Chiara Petrocchi]] (taekwondo) - [[Kanisha Sluis]] (en.wiki) - Akisha Albert (en.wiki) -
* General: [[Etnografia]] - [[Seramika]] - [[Leonel Messi]] (ht.wiki) - [[gobiernu]] - politiko - konstitushon - estado - pais? - [[Madurodam]]
* nl.wiki: Nederlands Caribisch Soortenregister (Dutch Caribbean Species Register) - Casearua tremula (Palu di Boneiru of Kenepa spirito)
* no.wik: Shete Boka nasjonalpark -
* en.wiki: Bandariba
'''Verbeteren/aanvullen''':
* [[Coca-Cola]] - [[Skandinavia]] - [[Rastafari]] - [[Guera Friu]] - [[Yuana]] - [[Jazz]] - [[One Piece]] - [[Nydia Ecury]] - [[Boven Bolivia]] / Plantage Bolivia (bnn/vara joop) - [[Guillfred Besaril]] (https://24ora.com/geoffrey-wever-gobierno-a-tuma-e-paso-corecto-den-caso-di-guillfred-besaril/)
== Curaçao ==
# December 1, 1796: [[Johann Lauffer]] overthrows Jan Jacob Beaujon as governor.<ref>{{cite book|url=https://pure.knaw.nl/portal/en/publications/cura%C3%A7ao-in-the-age-of-revolutions-1795-1800 |title=Curaçao in the Age of Revolutions, 1795–1800 |chapter=The Patriot coup d’état in Curaçao, 1796| last1=Fatah-Black |first1=Karwan| publisher=[[KITLV]] |location=Leiden|year=2011|isbn=978-90-6718-380-2|page=123}}</ref>
-----------
[[:Category:Musika]]
------------------
* [[:en:Wikipedia:Administrators' reading list]]
* https://nl.wikibooks.org/wiki/Handboek_MediaWiki
* https://translatewiki.net
{{NPOV language}}
{{Refimprove}}
{{stub}}
--------------------------
== Hooiberg ==
Na 1988 a embeyece '''Hooiberg''' pa convirtie esaki den un atraccion turistico: a renoba e trapi cu ta inclui 4 plataformanan na diferente nivel, por ehempel na 70 m i 110 m di haltura, pa descansa i saca potret, i a instala 50 luga di parkeo.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642486:mpeg21:a0078|titel=Hooiberg wordt toeristenoord|werk=[[Amigoe]]|datm=1987-08-20|bezochtdatum=2022-11-15}}</ref>
De regering heeft plannen om de Hooiberg aantrekkelijk te gaan maken en tot toeristenplek te ontwikkelen. Tijdens zyn recente bezoek is minister drs Jan de Koning ermee akkoord gegaan met goedkeuring van een bedrag van 305 duizend florin om dit project te kunnen uitvoeren. De Hooiberg zal een geheel nieuwe trap krijgen met handsteun en een plek om uit te rusten. Beneden komt een parkeerplaats voor ongeveer vijftig auto's, en een platform in de vorm van een klein park met lokalen voor de verkoop van frisdrank, eten en souvenirs. Op de trap op zeventig meter hoogte, komt een terras waar men kan uitrusten en door middel van een telescoop over Aruba kan kijken. Een tweede terras met telescoop volgt op 110 meter hoogte. Er volgen hierna nog twee terrassen voordat men het hoogste punt van de Hooiberg heeft bereikt. Het Hooiberg-project dossier is bijna klaar en verwacht wórdt, dat werkzaamheden aan de trap medio november dit jaar zullen beginnen. Het Hooibergproject is afkomstig van Planafdeling Bouwkunde architecten bureau, van Publieke Werken.
Na 2022 a anunsia un proyecto pa renova e facilidadnan existente, embeyece e atraccion i agrega un mirador riba e top di e sero.
Na aña 2022 Ministro di Turismo Dangui Oduber a anuncia un projecto pa embeyesamento di Hooiberg.[1] Aruba Tourism Authority (ATA) y Tourism Product Enhancement Fond[sic] (TPEF) lo funda e projecto. E prome fase lo wordo funda pa TPEF y ta incera e renobacion di e trapinan y hutnan riba Hooiberg. ATA lo funda e segundo fase di e project caminda un punto di observacion lo ser construi na e punto mas halto di e sero dunando bishitantenan un bista di 360-grado di Aruba. Artistanan local lo provee un toque artistico cu obra di arte di mosaico.
---------------
'''Jay Bryant Haviser''' (21 di november [[1955]] na ... ) ta un arkeologo merikano.
NAME: Jay Bryant HAVISER Jr.
BIRTHPLACE: Bartow, Florida, U.S.A. BIRTHDATE: November 21, 1955
MARITAL STATUS Re-married Nov. 27, 2008, to Ilene J. Rosalina (Curaçao)
CHILDREN 2 children 2 step-children (all born on Curaçao)
RESIDENCE: Opal Road #1, Pelican, St. Maarten, Dutch Caribbean.
tel.1721-544-4154 / cell 1721-524-1155
OFFICE: SIMARC Archaeological Center, A.T. Illidge Road #117, Madame Estate, St.Maarten, Netherlands Caribbean tel./fax. 1-721-542-0201
E-mail: jhaviser@hotmail.com
DUAL NATIONALITY: Netherlands / U.S.A.
Awards
1996 Cola Debrot Prize for Science (Curaçao/Netherlands Antilles)
2008 Ridder in de Order van Oranje-Nassau (Knighthood), decoration from Her Majesty Queen Beatrix of the Netherlands
2008 Lifetime Environmental Achievement Award (St. Maarten) IslandVision Fd
2009 Culture Time Person of the Year Award for 2008 (St. Maarten), PJD2 Radio
2013 Paul Harris Fellow Award, Rotary International, Mid-Isle Chapter St. Maarten
------------------
'''Madurodam''' is een [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]]se [[Miniatuurpark|miniatuurstad]] in [[Den Haag]] op een [[Schaal (verhouding)|schaal]] van 1 op 25,<ref>De Erasmus- en van Brienenoordbruggen zijn gebouwd op de grotere schaal van 1:12. Op 1:25 zou men er niet overheen kunnen lopen.</ref> geopend op [[2 juli]] [[1952]] aan het George Maduroplein. Dit toeristische [[attractiepark]] trekt jaarlijks circa 600.000 betalende bezoekers.<ref>Op [https://web.archive.org/web/20160312195102/http://nieuws.nl/algemeen/20130108/meer-bezoekers-voor-madurodam/ nieuws.nl] meldt het park zelf 739.000 over 2013, een stijging van 36% ten opzichte van 2011. Omgerekend zouden er dat laatste jaar dus rond de 550.000 geweest moeten zijn. De organisatie spreekt min of meer standaard van 1 miljoen per jaar, een cijfer dat door ''[http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/article/detail/3486389/2013/08/03/1-miljoen-bezoekers-trok-Madurodam-het-afgelopen-jaar.dhtml Trouw]'' wordt gemeld over 2013. Er bestaan geen andere cijfers dan die door het park zelf verstrekt worden.</ref> Het park beslaat een totaaloppervlak van 62.630 m². De gebouwde stad zelf meet 17.630 m². De miniatuurstad heeft veelal als inspiratie gediend voor de bouw van diverse attractieparken wereldwijd zoals [[Legoland Billund]]<ref>{{Citeer web|url=http://www.miniland.nl/Nieuws/Artikelen/121117%20legoland%20billund%2050%20geschiedenis.htm|titel=nieuws|bezochtdatum=2020-10-24|werk=www.miniland.nl|archiefurl=https://web.archive.org/web/20201027034227/http://www.miniland.nl/Nieuws/Artikelen/121117%20legoland%20billund%2050%20geschiedenis.htm|archiefdatum=2020-10-27|dodeurl=nee}}</ref> en het [[Disneyland Park (Anaheim)|Disneyland Park in Anaheim]].<ref>{{Citeer boek|titel=Walt Disney's Disneyland|auteur=Nichols, Chris, 1971-|medeauteurs=Nichols, Charlene (Archivist),|url=https://www.worldcat.org/oclc/1018083433|plaats=[Köln, Germany]|ISBN=978-3-8365-6348-2}}</ref>
Het is genoemd naar [[George Maduro]], een [[Curaçao (hoofdbetekenis)|Curaçao]]se student die zich tijdens [[Duitse aanval op Nederland in 1940|de meidagen van 1940]] als [[cavalerie]][[officier]] onderscheidde in [[Duitse aanval op Nederland in 1940#De slag om de residentie|de slag om de residentie]], en in februari 1945 in concentratiekamp [[Dachau (concentratiekamp)|Dachau]] overleed; zijn ouders schonken het beginkapitaal voor het project, dat door de familie Maduro wordt beschouwd als monument voor hun enige zoon.<ref>[https://www.madurodam.nl/nl/organisatie/geschiedenis/ ''Wie was George Maduro?''], madurodam.nl</ref>
----------
== Aloe ==
Aloe na Aruba, Bonaire y Sentebibu na Corsou y Boneiru.
=== Islanan ABC ===
Sintebibu heeft dikke, vlezige bladeren, sappig en veel slijn bevattend. Aloe werd op Aruba en Bonaire aangeplant in verband met betekenis in de farmaceutische industrie. <ref>Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, H. Hoetink (1969)</ref>Aloe werd in 1836 door gezaghebber Baron van Rader op Curacao als gouvernementscultuur geintroduceerd. De plant is uitgesproken kalkminnend. De jonge uitlopers (siboys, semina) worden in de droge tijd uitgezet. Na 2-3 jaar kan men de dikke bladeren afsnijden en laten staan in lekbakken plaatsen waarna het sap in koperen ketels wordt ingedampt en verhard tot aloehars. De hars uit Aruba en Bonaire werd voornamelijk naar de Verenigde Staten uitgevoerd.
De aloeplant wordt al sinds midden 1800 op Aruba verbouwd. Het klimaat en de droge grond lenen zich bij uitstek voor de aloeteelt. De plant doet het hier heel goed: de Arubaanse aloe heeft een aloenegehalte van 22 %, terwijl het gehalte van de aloe in de rest van de wereld ten hoogste 15% bevat.<ref name="Aloe">[http://www.historiadiaruba.aw/index.php@f13option=com_content&task=view&id=46&Itemid=32 Aloe/Mon Plaisir], Historia di Aruba</ref>
De grootste bloei van de aloe-cultuur maakte Aruba door onder gezaghebber Jan Helenus Ferguson (1866-1871). De weg door de aloevelden vanuit de stad werd dan ook naar hem genoemd. In de 19e eeuw werd ook een aloeplantage aangelegd in Socotoro; Socotoro is vermoedelijk vernoemd naar het eiland Sokotra of Socotora, destijds een Brits eiland in de Indische Oceaan voor de kust van Yemen. Dat eiland ligt op dezelfde lengtegraad als Aruba en daar wordt ook aloe verbouwd. De legende wil dat Alexander de Grote op aanraden van Aristoteles dit eiland veroverde voor de aloe die hij gebruikte om de wonden van zijn soldaten te genezen. Op de aloeplantage Mon Plaisir van de Fransman Louis Bazin verrees begin 1900 een voor die tijd moderne stoomkookinrichting. Aruba was in de 19e eeuw de grootste leverancier van aloehars, die voornamelijk werd gebruikt voor de productie van laxerende middelen. De aloehars werd naar het buitenland geexporteerd, voor het merendeel naar New York, maar ook naar Hamburg en naar Londen. De hars uit de Antillen (destijds `Curacaose` genoemd) was een van de beste ter wereld en duurder dan de andere soorten op de markt. Het aandeel van Aruba in de `Curacaose` export was ruim 90%. In de economie van de tijd voor de komst van de olie-industrie betekende de aloe een redelijke bron van inkomsten, vooral voor de kleine cunucero. In tijden van werkeloosheid (de droge tijd) was de aloteelt een goede bron van bestaan. Begin 1900 werd het eerste wetenschappelijk onderzoek op de aloeplant verricht. Daarbij werd de genezende werking van aloe op verbranding door zonnestraling en andere brandwonden onomstotelijk bevestigd. Door de komst van de olie-industrie veranderde er veel op de arbeidsmarkt op Aruba en raakte de aloeteelt wat op de achtergrond. Pas na de Tweede Wereldoorlog werd de aloecultuur weer hervat. In 1949 richtte Casey Eman de eerste aloefabriek van Aruba op, onder de naam Aruba Aloe Products Company. Destijds werden de aloesappen plaatselijk bewerkt tot aloene en verscheept naar de Verenigde Staten.
De productie van Arubaanse aloe bedroeg in 1951 ongeveer 15.000 pond oftewel 30% van de totale wereldopbrengst. Na het indampen van het harssap in open koperen potten van ca. 200 liter was het aloe-product klaar voor export voor vooral de geneeskundige en cosmetische industrie in USA en Europa. Aloe-industrie op Aruba was toentertijd een vuil en zwaar lichamelijk werk met een schraal loon voor haar seizoen-arbeiders. Aruba werd een van de grootste aloeproducenten van de wereld wegens de goede kwaliteit aloe.<ref name="Aloe"/>
Conoci na Aruba tabata e plantage di aloe di Mon Plaisir y Sividivi.
aloë-cultuur, die op Bonaire en Aruba veel voorkomt, maar waarvan op het eiland Curacao maar twee
aanplantingen op eenigszins ruime schaal bestaan).
Rond 1850 werden er enkele aloe plantages op Aruba gesticht die tot 1868 door het gouvernement geexploiteerd werden. Hierna kwam de aloeteelt in particuliere handen.
==== Uzo ====
Ta come of bebe e blanco di aloe pa problema di artritis, diabetes, tosamento y ulcera na stoma. Tambe por hunta e blanco riba curpa y cuero pa kita dolor of trata un herida of kemadura. Tambe sa laba cabey cune. Algun gota di e zeta geel of juice di aloe mescla cu awa ta bon pa un purgashi di e curpa. Pa problema di cuero, manera carpata, of di digestion di animalnan domestico tambe ta uza e likido di aloe.<ref>Remedinan di tera, Grupo di Noord, 2010</ref> Bij het beschilderen van buitenmuren worden gesneden aleobladeren in de waterverf gedaan.
{{Appendix}}
--------------------
'''Francesco Corallo''' (nasé [[19 di sèptèmber]] [[1960]] na Catania, [[Italia]]<ref name=":1">{{Citeer web|url=https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|titel=La vita d'azzardo di Francesco Corallo tra il padre boss e l'entourage di Fini|bezochtdatum=2018-10-14|auteur=|achternaam=|voornaam=|datum=2013-08-04|werk=La Repubblica|uitgever=|taal=it|archiefurl=https://web.archive.org/web/20200728155350/https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|archiefdatum=2020-07-28}}</ref>), tambe konosí komo ''King of the Slots''<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/corallo-claims-his-phone-was-hacked-on-orders-of-italy-and-the-netherlands |titel=Corallo claims his phone was hacked on orders of Italy and the Netherlands |datum=18 januari 2022 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |taal=en}}</ref>, ta un empresario i doño di kasino italiano-hulandes.<ref name=":3" /> Corallo a nase na Catania, Sisilia, i a biba riba e isla karibense di Sint Maarten for di tempu ku e tabatin dieshete aña.<ref name=":5" /> E ta mas konosí pa su empresanan den e industria di wega di plaka i su enbolbimentu den vários kontroversia legal.
{{Appendix}}
----
'''Francesco Corallo''' ([[Catania (stad)|Catania]], [[Italië]], [[1960]]<ref name=":1">{{Citeer web|url=https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|titel=La vita d'azzardo di Francesco Corallo tra il padre boss e l'entourage di Fini|bezochtdatum=2018-10-14|auteur=|achternaam=|voornaam=|datum=2013-08-04|werk=La Repubblica|uitgever=|taal=it|archiefurl=https://web.archive.org/web/20200728155350/https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|archiefdatum=2020-07-28}}</ref>), ookwel bekend als “King of the Slots”,<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/corallo-claims-his-phone-was-hacked-on-orders-of-italy-and-the-netherlands |titel=Corallo claims his phone was hacked on orders of Italy and the Netherlands |datum=18 januari 2022 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |taal=en}}</ref> is een [[Italië|Italiaans]]-[[Nederland|Nederlands]]<ref name=":3" /> [[zakenman]] en [[Casino (gokken)|casino]]-eigenaar op het [[Caribische eilanden|Caribische eiland]] [[Sint Maarten (eiland)|St.-Maarten]].<ref name=":5" />
== Levensloop ==
Corallo bezit diverse casino's, waaronder drie in Sint-Maarten<ref>{{Citeer web |url=https://stmaartennews.com/business/corallo-will-rebuild-starz-casino-cupecoy/ |titel=Corallo will rebuild Starz Casino in Cupecoy |datum=2018-01-19 |bezochtdatum=2019-12-19 |werk=StMaartenNews.com |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204744/https://stmaartennews.com/business/corallo-will-rebuild-starz-casino-cupecoy/ |archiefdatum=2019-12-19}}</ref> en daarnaast ook in Santo Domingo en [[Panama (land)|Panama]]. Voorheen bezat hij ook een gokgelegenheid in [[Curaçao]], maar daar verloor hij zijn licentie nadat zijn naam boven kwam drijven in de praktijken rondom [[Gerrit Schotte]].<ref name=":0">{{Citeer web |url=https://sxmgovernment.com/2016/12/14/english-italian-the-biography-of-francesco-corallo-the-godfather-of-the-caribbean-part-1/ |titel=English/Italian :The Biography Of Francesco Corallo “The Godfather” Of The Caribbean Part 1 |achternaam=Galli |voornaam=Eva |datum=2016-12-14 |bezochtdatum=2018-10-14 |werk=St Maarten News |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20200728165936/https://sxmgovernment.com/2016/12/14/english-italian-the-biography-of-francesco-corallo-the-godfather-of-the-caribbean-part-1/ |archiefdatum=2020-07-28 |dodeurl=ja}}</ref> Het onderzoek hiernaar kwam aan het rollen na een verzoek om referenties door Schotte aan de Italiaanse regering voor de aanstelling van Corallo in een hoge positie bij een financiële instelling op de Antillen.<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/83340-schotte-behind-bars-18-months |titel=Schotte behind bars 18 months |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=6 december 2018 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald Newspaper St. Maarten |uitgever= |taal= |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204743/https://www.thedailyherald.sx/islands/83340-schotte-behind-bars-18-months |archiefdatum=2019-12-19 |dodeurl=ja}}</ref>
Toen Corallo in 2011 gearresteerd werd door de Italiaanse financiële politie (''Guardia di Financa''), beriep hij zich op [[diplomatieke immuniteit]] omdat hij een diplomaat van Dominica zou zijn. Hij bezat namelijk een Dominicaans diplomatiek paspoort dat hij illegaal gekocht had, juist om aan arrestatie in Italië te voorkomen.<ref>{{Citeer web |url=https://knipselkrant-curacao.com/cc-francesco-corallo-bought-his-diplomatic-passport/ |titel=Francesco Corallo bought his diplomatic passport |datum=2017-01-03 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Curaçao Chronicle |taal=en |via=Knipselkrant}}</ref> De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken ging niet mee in zijn claim: hij verklaarde dat diplomatieke immuniteit in het gastland (hier: Italië) niet van toepassing is voor iemand die betrokken is in belangrijke economische activiteiten.<ref>{{Citeer web |url=https://sakafete.com/inside-dominica-iv-government-or-enemy-of-people/ |titel=Inside Dominica IV: Government or enemy of people? |datum=2011-11-18 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Dominica news online most popular |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204744/https://sakafete.com/inside-dominica-iv-government-or-enemy-of-people/ |archiefdatum=2019-12-19 |dodeurl=ja}}</ref>
Eind 2016 werd Corallo op [[Sint Maarten (eiland)|St.-Maarten]] gearresteerd op [[verdenking]] van [[belastingontduiking]], [[Witwassen|witwasserij]], [[Verduistering (misdrijf)|verduistering]] en lidmaatschap van een internationale [[Georganiseerde misdaad|criminele organisatie]]. In afwachting van uitzetting werd hij maandenlang in een [[Philipsburg|Philipsburgse]] [[politiebureau]] in verzekerde bewaring gesteld.<ref name=":2">{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/81459-corallo-wins-case-at-human-rights-court |titel=Corallo wins case at Human Rights Court |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=9 oktober 2018 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |uitgever= |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204746/https://www.thedailyherald.sx/islands/81459-corallo-wins-case-at-human-rights-court |archiefdatum=2019-12-19 |dodeurl=ja}}</ref> Het [[Europees Hof voor de Rechten van de Mens]] bepaalde later dat de omstandigheden rond de bewaring van Corallo in St.-Maarten inhumaan waren, maar oordeelde ook dat de bewaring zelf niet onrechtmatig leek.<ref name=":2" /> In augustus 2017 werd Corallo na een juridische strijd door Sint-Maarten uitgeleverd aan Italië.<ref>{{Citeer web |url=https://online.flipbuilder.com/toms/occx/files/basic-html/page37.html |titel=Ayera tardi Francesco Corallo a keda extradita pa Italia |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=2017-08-17 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Awemainta |uitgever= |taal=pap |archiefurl= |archiefdatum= |dodeurl= |via=Online Flipbuilder}}</ref><ref name=":3">{{Citeer web |url=http://www.dutchcaribbeanlegalportal.com/legal-documents/judgments/137-judgements/8062-fransesco-corallo-may-be-extradited |titel=Francesco Corallo may be extradited |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=20 juni 2017 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Dutch Caribbean Legal Portal |uitgever= |taal=en}}</ref><ref>{{Citeer web |url=http://www.soualigapost.com/en/news/16220/justice/francesco-corallo-was-extradited-italy |titel=Francesco Corallo (Catania, Italy, 1960) was extradited today to Italy |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=16 augustus 2017 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Souliga Post |uitgever= |taal=en |archiefurl= |archiefdatum=}}</ref> Eenmaal aangekomen in Italië werd hij vrijgelaten<ref name=":4">{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/corallo-sr-allegedly-tried-to-extort-his-son#:~:text=allegedly%20tried%20to%20extort%20his%20son,-Islands%2004%20May&text=PHILIPSBURG%2D%2DGaetano%20Corallo%2C%20father,Italy%20where%20he%20presently%20resides. |titel=Corallo Sr. allegedly tried to extort his son |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=11 mei 2024 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |uitgever= |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20180613053454/http://curacaochronicle.com/judicial/corallo-sr-allegedly-tried-to-extort-his-son/ |archiefdatum=2018-06-13}}</ref> en een klein jaar later, in juli 2018, keerde hij weer terug naar Sint-Maarten.<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/businessman-corallo-returns-to-st-maarten#:~:text=Maarten,-Islands%2026%20July&text=PHILIPSBURG%2D%2DAtlantis%20Group%20owner,in%20Italy%20and%20can%20travel. |titel=Businessman Corallo returns to St. Maarten |datum=2018-07-26 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=the Daily Herald |taal=en}}</ref>
In 2016 werd door de aanklager in Rome aan zijn collega's in St.-Maarten gevraagd drie boten van Corallo [[Inbeslagname|in beslag te nemen]] en te verkopen met als doel 215,4 miljoen euro aan onrechtmatige winsten van de zakenman terug te vorderen. Na een juridische strijd waarin Corallo tegen de verkoop van zijn boten streed, gaf een Philisburgse rechtbank in 2019 definitief haar fiat voor de verkoop.<ref name=":5">{{Citeer web |url=https://stmaartennews.com/judicial/court-allows-prosecutor-sell-corallos-boats/ |titel=Court allows prosecutor to sell Corallo’s boats |datum=2019-02-13 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=StMaartenNews.com |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204747/https://stmaartennews.com/judicial/court-allows-prosecutor-sell-corallos-boats/ |archiefdatum=2019-12-19}}</ref>
== Persoonlijk ==
Francesco Corallo heeft een vertroebelde relatie met zijn vader, [[Gaetane Corallo]]. Het is echter onbekend wat voor rol de vader speelt in zijn zoons leven: in 2010 werd door de rechtbank van Rome gesteld dat hun relatie verbroken is en er geen zakelijk verband tussen de twee bestaat. Later werd door de civiele rechtbank van Rome een bevel uitgevaardigd waarin het Italiaanse Ministerie van Binnenlandse Zaken opgedragen werd elke verwijzing van Corallo en zijn broer met hun vader te verwijderen van de website.<ref name=":1" /> In 2016 beschuldigde de vader Francesco weer van geldvervreemding, een voorval dat zo'n dertig jaar eerder plaatsgevonden zou hebben.<ref>{{Citeer web |url=https://knipselkrant-curacao.com/dh-corallo-sr-sticks-to-claim-on-son-expected-his-arrest/ |titel=Corallo Sr. sticks to claim on son, expected his arrest |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=15 december 2016 |bezochtdatum= |werk=Daily Herald |uitgever= |taal=en |dodeurl= |via=Knipselkrant |dodelink=}}</ref> Hier is echter nooit bewijs voor gevonden en Corallo overwoog meerdere [[Smaad|smaadzaken]] tegen zijn vader aan te spannen.<ref name=":4" />
== Referenties ==
{{References}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =63318783|titulo=Gilbert Wawoe}}
{{References}}
}}
{{DEFAULTSORT:Wawoe, Gilbert}}
[[:Category:Hende]]
[[:Category:Korsou]]
ek08mzpxh00gm5hzyunfmnjlxdd8gib
201616
201615
2026-08-22T19:17:51Z
Caribiana
8320
201616
wikitext
text/x-wiki
''__NOINDEX__''
* [[AIOF]] - [[Afroarubano]] - [[Proteccion di Consumidor]] - [[Scooting Aruba]] - [[Tratado fronteriso Hulanda-Venezuela]] - [[Dekreto real]] - [[Clinton Whitfield]] -[[Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba]] (SVGA) - [[Yudansa pa desaroyo]] - [[Piet Kasteel]] - [[Representante di Hulanda na Aruba, Kòrsou i Sint Maarten]] - [[Nigel Maduro]] - [[derechista (politika)]] -
----------------
{{Variante|a}}
{{infobox edificio
| nomber = Cas oficial di Gezaghebber di Aruba
| adres = skina ''L.G. Smith Blvd'' y Maria Christinastraat
| pais = {{ABW}}
| localisa_na = [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]
| cercania =
| area =
| funcion_original = Residencia di gezaghebber (1931-1986)
| funcion_actual = reemplasa pa Cas Ceremonial
| architect = DOW Curaçao, K.K. van der Heide
| encarga =
| piso = 2
| zoom = 16
| imagen2 =
}}
'''Cas di Gezaghebber''' ta referi na e residencia ofisial di e [[Lista di Gezaghebber di Aruba|Gezaghebber di Aruba]], un funcion cu a wordo crea na .. y aboli na 1986. Durante e periodo aki dos edificio a yega di fungi como cas di gezaghebber: e prome den cercania di e actual Plaza Daniel Leo y e di dos tabata situa na Maria Christinastraat, ambos na [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]. E prome edificio a wordo demoli na 1949 y e di dos na 1986.<ref name="Bouwen">{{cite book|last1=Van der Klooster|first1=Olga|last2=Bakker|first2=Michel|title=Bouwen op de Wind: Architectuur en Cultuur van Aruba|publisher=Stichting Libri Antilliani|location=Bloemendaal|year=2007|page=70|isbn=978-90-75238-19-8}}</ref>
==Historia==
=== Cercania di Plaza Daniel Leo ===
Antes di 1929, e Gezaghebber di Aruba tabata uza un edificio mas bieu situá den e centro di Oranjestad, serka di e actual [[Plaza Daniel Leo]]. E edificio aki, cu tabata originalmente un cas i oficina pa e Commandeur di Aruba, tabata na uso for di alrededor di 1830. Despues cu e Gezaghebber a muda for di e edificio na 1929, e edificio a wordo usa komo un kazerna pa mariniers.<ref>HUIS GEZAGHEBBER eerste onderdak voor mariniers op Aruba. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 09-12-1965, p. 11. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462489:mpeg21:p011</ref><ref>VERGADERING van den KOLONIALEN RAAD. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 20-12-1930, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010280991:mpeg21:p001}}</ref> E edificio a wordo demoli na 1949.<ref name="Gabinete">{{cite web |url=https://www.gouverneuraruba.com/cas-ceremonial-di-gobernador |title=Cas Ceremonial di Gobernador |publisher=Kabinet van de Gouverneur van Aruba |access-date=21 di augustus 2026}}</ref>
Het vroegere gezaghebbershuis en -kantoor, gebouwd omstreeks 1830, afgebroken in 1949. Na 1929, toen gezaghebber Isaac Wagemaker verhuisde naar de nieuw gebouwde ambtswoning op de Klip (waar nu de woning van de Gouverneur staat) en een kantoor in gebruik nam in het zoge¬ naamde landskantorengebouw (nu het Archeologisch Museum), diende het als marinierskazerne. Naar de vroegere kazerne heet het plein, dat oorspronkelijk een straat was, nog altijd de Kazernestraat. Het oude gezaghebbershuis stond waar nu de Plaza Daniël Leo bij de Variety Store is.<ref>{{cite book|author=[[Johan Hartog]]|url=https://coleccion.aw/show/?BNA-DIG-ARUBIANA-0119&q=%22ambtswoning%22|title= Aruba in oude ansichtkaarten|publisher=Europese Bibliotheek|location=Zaltbommer|year=1974}}</ref>
=== Maria Christinastraat===
Na 1929, Gezaghebber [[Isaac Wagemaker]] a laga construi un residencia oficial nobo na skina di L.G. Smith Boulevard y Maria Christinastraat. E edificio nobo a bira e di dos residencia oficial di Gezaghebber di Aruba.<ref name="Bouwen">{{cite web |title=Gezaghebberswoning hoek L.G. Smith Boulevad en Maria Christinastraat |publisher=Archival source |access-date=21 di augustus 2026}}</ref>
E diseño tabata konsistí di un edificio di dos piso ku un plan di piso kasi kuadrá i un zolder bou di un dak prominente. Pa duna e edificio un aparensia mas representativo, e dak tabata cubrí cu panchinan di ceramica. E residencia tabata dispone di fasilidatnan moderno pa su tempo, inkluyendo un baño, cushina y espacio pa personal.<ref name="Bouwen" />
Entre e otro personanan den funcion cu a biba y traha den e residencia tabatin [[Lindoro Kwartsz]], Frederik Beaujon, [[Oscar Henriquez]], [[Jossy Tromp]] y [[Pedro Bislip]].<ref name="Gabinete" /><ref>[https://coleccion.aw/show/?AMIGOE-1963-05-10&q=%22ambtswoning%22 Gezaghebber in ambtswoning], [[Amigoe]] (10 di mei 1963)</ref>
Despues cu Aruba su [[Status Aparte]] a drenta na vigor dia 1 di januari 1986, e pais a haya su propio Gobernador mientras e funcion di gezaghebber a stop di existi. E residencia di Gezaghebber na Maria Christinastraat a wordo demoli pa permití e construccion di un residencia ofisial nobo pa e [[Gobernador di Aruba]].<ref name="Gabinete" />
Construccion di e residencia nobo a cuminsa na 1985. E edificio cu a remplasá e Cas di Gezaghebber a bira e residencia oficial di e prome Gobernador di Aruba i awe ta conoci komo [[Cas Ceremonial di Gobernador]].<ref name="Gabinete" />
== Importancia historico ==
Cas di Gezaghebber (1929–1986) tabata un edificio importante den e historia di gobernacion na Aruba. Durante mas cu mey [[siglo]], e tabata sirbi como residencia y luga di trabou di e maximo representante di gobierno colonial y, despues, di gobierno di [[Antias Hulandes]] na Aruba.
Aunke e edificio mes no ta existí mas, su sitio a sigui tin un funcion oficial. E actual Cas Ceremonial di Gobernador, construí riba e mesun tereno, ta sigui sirbi pa actividadnan oficial di e pais.
--------
'''Cas di Gezaghebber''' tabata e residencia ofisial entre 1929 y 1985 di e [[Lista di Gezaghebber di Aruba|Gezaghebber di Aruba]]. E tabata situa na [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]], na skina di [[L.G. Smith Boulevard]] y [[Maria Christinastraat]], riba e mesun tereno unda awe ta ubica [[Cas Ceremonial di Gobernador]]. E edificio a wordo construi na 1929 y a wordo demoli na 1986 pa habri paso pa e residencia ofisial nobo di [[Gobernador di Aruba]].<ref name="Bouwen">{{cite book|last1=Van der Klooster|first1=Olga|last2=Bakker|first2=Michel|title=Bouwen op de Wind: Architectuur en Cultuur van Aruba|publisher=Stichting Libri Antilliani|location=Bloemendaal|year=2007|page=70|isbn=978-90-75238-19-8}}</ref>
==Historia==
Antes di 1929, e Gezaghebber di Aruba tabata uza un edificio mas bieu situá den e centro di Oranjestad, serka di e actual [[Plaza Daniel Leo]]. E edificio aki, cu tabata originalmente un cas i oficina pa e Commandeur di Aruba, tabata na uso for di alrededor di 1830. Despues cu e Gezaghebber a muda for di e edificio na 1929, e edificio a wordo usa komo un kazerna pa mariniers.<ref>HUIS GEZAGHEBBER eerste onderdak voor mariniers op Aruba. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 09-12-1965, p. 11. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462489:mpeg21:p011</ref><ref>VERGADERING van den KOLONIALEN RAAD. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 20-12-1930, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010280991:mpeg21:p001}}</ref> E edificio a wordo demoli na 1949.<ref name="Gabinete">{{cite web |url=https://www.gouverneuraruba.com/cas-ceremonial-di-gobernador |title=Cas Ceremonial di Gobernador |publisher=Kabinet van de Gouverneur van Aruba |access-date=21 di augustus 2026}}</ref>
Het vroegere gezaghebbershuis en -kantoor, gebouwd omstreeks 1830, afgebroken in 1949. Na 1929, toen gezaghebber Isaac Wagemaker verhuisde naar de nieuw gebouwde ambtswoning op de Klip (waar nu de woning van de Gouverneur staat) en een kantoor in gebruik nam in het zoge¬ naamde landskantorengebouw (nu het Archeologisch Museum), diende het als marinierskazerne. Naar de vroegere kazerne heet het plein, dat oorspronkelijk een straat was, nog altijd de Kazernestraat. Het oude gezaghebbershuis stond waar nu de Plaza Daniël Leo bij de Variety Store is.<ref>{{cite book|author=[[Johan Hartog]]|url=https://coleccion.aw/show/?BNA-DIG-ARUBIANA-0119&q=%22ambtswoning%22|title= Aruba in oude ansichtkaarten|publisher=Europese Bibliotheek|location=Zaltbommer|year=1974}}</ref>
Na 1929, Gezaghebber [[Isaac Wagemaker]] a laga construi un residencia oficial nobo na skina di L.G. Smith Boulevard y Maria Christinastraat. E edificio nobo a bira e di dos residencia oficial di Gezaghebber di Aruba.<ref name="Bouwen">{{cite web |title=Gezaghebberswoning hoek L.G. Smith Boulevard en Maria Christinastraat |publisher=Archival source |access-date=21 di augustus 2026}}</ref>
E diseño tabata konsistí di un edificio di dos piso ku un plan di piso kasi kuadrá i un zolder bou di un dak prominente. Pa duna e edificio un aparensia mas representativo, e dak tabata cubrí cu panchinan di ceramica. E residencia tabata dispone di fasilidatnan moderno pa su tempo, inkluyendo un baño, cushina y espacio pa personal.<ref name="Bouwen" />
Entre e personanan den funcion cu a biba i traha den e residencia tabatin [[Lindoro Kwartsz]], Frederik Beaujon, [[Oscar Henriquez]], [[Jossy Tromp]] y [[Pedro Bislip]].<ref name="Gabinete" /><ref>[https://coleccion.aw/show/?AMIGOE-1963-05-10&q=%22ambtswoning%22 Gezaghebber in ambtswoning], [[Amigoe]] (10 di mei 1963)</ref>
== Demolicion ==
Despues cu Aruba su [[Status Aparte]] a drenta na vigor dia 1 di januari 1986, e pais a haya su propio Gobernador mientras e funcion di gezaghebber a stop di existi. E residencia di Gezaghebber na Maria Christinastraat a wordo demoli pa permití e construccion di un residencia ofisial nobo pa e [[Gobernador di Aruba]].<ref name="Gabinete" />
Construccion di e residencia nobo a cuminsa na 1985. E edificio cu a remplasá e Cas di Gezaghebber a bira e residencia oficial di e prome Gobernador di Aruba i awe ta conoci komo [[Cas Ceremonial di Gobernador]].<ref name="Gabinete" />
== Importancia historico ==
Cas di Gezaghebber (1929–1986) tabata un edificio importante den e historia di gobernacion na Aruba. Durante mas cu mey [[siglo]], e tabata sirbi como residencia y luga di trabou di e maximo representante di gobierno colonial y, despues, di gobierno di [[Antias Hulandes]] na Aruba.
Aunke e edificio mes no ta existí mas, su sitio a sigui tin un funcion oficial. E actual Cas Ceremonial di Gobernador, construí riba e mesun tereno, ta sigui sirbi pa actividadnan oficial di e pais.
== Bronnen ==
* Kabinet van de Gouverneur van Aruba, ''Cas Ceremonial di Gobernador''.<ref name="Gabinete" />
* Informashon arkitektoniko i historiko tokante e residencia di Gezaghebber na L.G. Smith Boulevard i Maria Christinastraat.<ref name="Bouwen" />
[[Kategori:Edifisionan di Aruba]]
[[Kategori:Historia di Aruba]]
[[Kategori:Edifisionan demoli]]
[[Kategori:Oranjestad]]
==Cas di Gezaghebber (1931-1986)==
Case di Gezaghebber (1931-1986) tabata e residensia ofisial di e Gezaghebber di Aruba na skina di LG Smith y Maria Christinastraat y tabata e di dos cas oficial di gezaghebber na Aruba, despues di e cas cu tabata situa na Plasa Daniel Leo.<ref name="Gabinete"/>
Gezaghebberswoning hoek LG Smith Boulevard en Maria Christinastraat na Oranjestad.
Deze woning (1931, schetsontwerp) werd door DOW Curacao ism K.K. van der Heide ontworpen.<ref name="Bouwen">[[Olga van der Klooster]] & Michel Bakker, ''Bouwen op de Wind: Architectuur en Cultuur van Aruba'', Stichting Libri Antilliani (2007), pag. 70.</ref>
E tabatin un plan di piso kasi kuadrá, dos piso, i un zolder ku un dak imponente. Pa duna e edifisio mas atrakshon ainda, el a wòrdu ekipá ku tegelnan di dak di serámika karu. E residensia tabata ekipá ku e fasilidatnan mas moderno pa su tempu. Tabatin un baño ku un baño. Esaki ta remarcabel, como cu ainda no tabatin un red di suministro di awa potabel publico durante e periodo ey. Hende tampoko no tabata kushiná mas den fogon pero riba un stoof den kushina kontra e muraya patras di kas. Na man robes di e entrada tabatin un edifisio chikitu ku tabata kontené un garashi, un kamber di strika i un kamber chikitu di biba pa e kriá.<ref name="Bouwen"/>
Despues cu Aruba a adkiri Status Aparte na 1986, e residencia a wòrdu basha abou pa haci espacio pa e residencia oficial nobo di e prome gobernador di Aruba. E tabata okupá na 1987.<ref name="Bouwen"/>
===Antiguo Cas di Gezaghebber===
Den historia di Aruba, tabatin dos edificio principal cu a fungi como e “Cas di Gezaghebber” (ambtswoning) prome cu Aruba a haya su Status Aparte na aña 1986. E prome Cas di Gezaghebber (1830 – 1929) tabata situa caminda awe ta Plaza Daniel Leo, banda di e area di tiendanan den centro di Playa. A construi e edificio rond di aña 1830 originalmente como cas y oficina pa e Commandeur di Aruba. Na aña 1948, e nomber a cambia oficialmente pa Gezaghebber. Na aña 1929, e Gezaghebber a muda for di eynan. E cas a bira un marinierskazerne. Pa e motibo aki, e caya ey a haya e nomber di Kazernestraat. A basha e edificio abao na aña 1949.<ref name="Gabinete"/>
E di dos Cas di Gezaghebber (1929 – 1986) ta precisamente unda awendia ta e Cas Ceremonial, situa na Maria Christinastraat 2 na Oranjestad. Gezaghebber Isaac Wagemaker a laga construi e ambtshuis nobo aki na aña 1929 pasobra e prome cas tabata bieu caba. Tur e ultimo gezaghebbernan di Aruba, manera ta Lindoro Kwartsz, Oscar Henriquez, Jossy Tromp y Pedro Bislip, a biba y traha den e cas aki. Na fin di aña 1985, a basha e cas aki abao pa habri paso pa un edificio hopi mas grandi y moderno. E luga aki awe ta e Cas Ceremonial di Gobernador di Aruba.<ref name="Gabinete">[https://24ora.com/gabinete-di-gobernador-a-tuma-maneho-di-cas-ceremonial-over/ Gabinete di Gobernador a tuma maneho di Cas Ceremonial over], [[24ora]] (20 di augustus 2026)</ref>
{{Appendix}}
tweede versie Case
==Historia==
Antes di 1931, e Gezaghebber di Aruba tabata usa un residencia mas bieu situá den e centro di Oranjestad, serka di e actual [[Plaza Daniel Leo]]. E edificio aki a wordo construi alrededor di 1830 originalmente komo cas i oficina pa e Commandeur di Aruba. Na 1931?, e Gezaghebber a muda pa un residencia nobo i e edificio bieu a wordo usa komo kaserna di mariniers. E edificio a wordo demoli na 1949.<ref name="Gabinete">{{cite web
|url=https://www.gouverneuraruba.com/cas-ceremonial-di-gobernador
|title=Cas Ceremonial di Gobernador
|publisher=Kabinet van de Gouverneur van Aruba
|access-date=21 di augustus 2026
}}</ref>
== Construccion ==
Gezaghebber Isaac Wagemaker a laga construi e nobo residencia ofisial na 1929, pasobra e anterior residencia tabata bieu. E edificio tabata e di dos residencia oficial di Gezaghebber na Aruba.<ref name="Bouwen" />
E edificio tabata diseña ku un plan di piso kasi kuadrá, dos piso i un zolder bou di un dak prominente. Pa duna e residencia un aparensia mas representativo, e dak tabata cubrí ku tegelnan di dak di serámika.<ref name="Bouwen" />
E residencia tabata disponé di fasilidatnan moderno pa su tempu. Entre otro, e tabatin un baño, un kushina i diferente espasion pa personal. Na man robes di e entrada tabatin un edificio chikitu cu tabata kontené un garashi, un kamber di strika i un kamber chikitu pa e kriá.<ref name="Bouwen" />
E diseño i e fasilidatnan di e residencia ta duna un bista di e manera di biba i e nivel di komfort cu tabata konsiderá moderno na Aruba na e prome mitar di siglo 20.<ref name="Bouwen" />
== Gezaghebbers==
Durante su periodo komo residencia oficial, e edificio a sirbi komo cas i lugá di trabou pa diferente Gezaghebber di Aruba. Entre nan tabata Lindoro Kwartsz, Frederik Beaujon, Oscar Henriquez, Jossy Tromp i Pedro Bislip.<ref name="Gabinete" />
== Demolishon==
Na final di 1985, e residencia di Gezaghebber a wordo demoli pa habri paso pa un edificio nobo, mas grandi i moderno, cu lo sirbi komo residencia oficial di e prome Gobernador di Aruba.<ref name="Bouwen" />
E demolishon a tuma luga den e periodo di transishon pa [[Status Aparte]]. Dia 1 di januari 1986, Aruba a bira un pais autonomo dentro di e [[Reino di Hulanda]] i a haya su propio Gobernador. E residencia nobo a bira e residencia oficial di e Gobernador di Aruba.<ref name="Gabinete" />
==Sitio actual==
E tereno unda e Cas di Gezaghebber tabata para ta ainda den uso oficial. E residencia nobo construi riba e mesun sitio a wordo transformá despues na e [[Cas Ceremonial di Gobernador]], cu awe ta sirbi pa audiensianan, recepcionnan i otro actividadnan oficial di Gobernador.<ref name="Gabinete" />
==Importansia historiko==
Cas di Gezaghebber tabata un edificio importante den e historia administrativa i arkitektoniko di Aruba. Durante mas cu mei siglo, e sitio tabata konektá ku e funcion di e maximo autoridad gubernamental na Aruba.
Aunke e edificio di 1929 no ta existí mas, e historia di e sitio a continua ku e construccion di e residencia di Gobernador despues di Aruba a haya su Status Aparte. E cambio di un residencia di Gezaghebber pa un residencia di Gobernador ta reflehá e transformashon institushonal di Aruba den 1986.
---------------
{{Variante|a}}
{{infobox edificio
| adres = skina ''L.G. Smith Blvd'' y Maria Christinastraat
| pais = {{ABW}}
| localisa_na = [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]
| cercania =
| area =
| funcion_original = Residencia di gobernador
| funcion_actual = Cas ceremonial di gobernador
| architect = Associated Architects Aruba NV
| encarga =
| piso = 2
| zoom = 16
| imagen2 =
}}
'''Cas Ceremonial''' ta un edificio situa na skina .. cu ta pertenece na Gabinete di Gobernador pa uzo como luga .... El a wordo construi na 1986 y a sirbi entre 1987 y 2004 como residencia oficial di [[Gobernador di Aruba]].
== Cas ceremonial di Gobernador ==
Construccion di residencia oficial di Gobernador di Aruba na Maria Christinastraat 2 na Oranjestad a cuminsa na 1985. t
Na 1986, Aruba a haya e status di un pais dentro di Reino. E prome Gobernador di Aruba tambe a sinta e aña ey.
E prome dos Gobernantenan di Aruba, Sr. F.B. Tromp y Sr. O. Koolman, tabata residencia den e residencia oficial durante nan gobernacion. Gobernador Refunjol no a haci uzo di esaki, pendiente e renobacion di e edificio.
E renobacion y modernisacion di Residencia di Gobernador a keda cla na 2015 pa su uso actual como cas di recepcion ceremonial: Cas Ceremonial di Gobernador. E edifisio ta wòrdu usá pa Gobernador pa oudiensia i resepshonnan ofisial di dignatarionan.
Obranan di arte
Como parti di e layout actual, diferente pintura y panelnan di tegel presta di Agencia di Herencia Cultural di Hulanda, como tambe obranan presta di artistanan local, ta exhibi temporalmente den Cas Ceremonial.<ref>https://www.gouverneuraruba.com/cas-ceremonial-di-gobernador Cas ceremonial di Gobernador]</ref>
== Historia ==
* Reeds in 1943 werd er gepleit voor de bouw van een ambtswoning op Aruba voor de Gouverneur, die toen zetelde op Curacao en bij verblijf op Aruba doorgaans in een middenstandswoning logeerde. Een voorstel van de Raad van Politie Aruba, gesteund door de Koloniale Staten met als voorzitter [[John Horris Sprockel]].<ref>Ambtswoning Gouverneur.. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 30-04-1943, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010401589:mpeg21:p004</ref>
*De kosten van de ambtswoning werden in 1984 geraamd op 1,1 miljoen Nedelandse gulden.<ref>Minister De Koning aan Tweede Kamer: Kosten gouverneurswoning en kantoor Aruba; 2,5 miljoen. "Amigoe". Curaçao, 21-12-1984, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643124:mpeg21:p005</ref>
* E residencia oficial di Gobernador, situa na Maria Christianastraat 2 riba e sitio di e residencia bieu di Gezaghebber, a wordo diseña pa e firma di arkitecto Associated Architects Aruba NV y construi pa e compania di construccion y comercio Bohama Aruba NV. E instalashonnan eléktriko a wòrdu suministrá dor di Elcoa, e pintura dor di ASA, e instalashon di airco dor di KTBA, i e sistema di alarma dor di Marathon, miéntras ku Connar a hasi e trabounan di plomeria. Gastonan di construccion preparatorio a wordo cobra riba e presupuesto di Gabinete pa Antias Hulandes y Asuntonan Arubano y a suma na mas o menos 660.000 florin.<ref name="Overdracht">Bij bezoek koningin Beatrix Ambtswoning van de gouverneur van Aruba officieel overgedragen. "Amigoe". Curaçao, 21-11-1986, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641865:mpeg21:p006</ref>
E piso abou di e residensia ofisial ta alohá prinsipalmente e kambernan representativo, inkluyendo un salon di resepshon i un sala di kome chikitu, i tambe un estudio. E cuartonan priva di gobernador y su famia ta situa na e piso mas ariba. Varios kamber pa personal, i tambe un garashi, fasilidatnan di laba paña i un tualèt, ta alohá den e anekso. E diseño di e propiedat a tene kuenta ku e gobernador lo mester por ta anfitrion di resepshonnan chikitu di te ku 30 persona paden. Pa resepshonnan mas grandi, por hasi uso di e patio situá patras di e residencia.<ref name="Overdracht"/>
Dia 21 di november 1986 cas residencial di gobernador di Aruba door de staat der Nederlanden aan het land Aruba in eigendom overgedragen.<ref name="Overdracht"/>
-----
===Tocante Cas Ceremonial di Gobernador===
E Cas di Gobernador di Aruba, conoci awe oficialmente como Cas Ceremonial di Gobernador, tin un historia mara estrechamente na e Status Aparte di Aruba. E edificio aki ta situa na Maria Christinastraat 2 na Oranjestad y tin un funcion oficial y historico hopi importante pa e pais. Na aña 1985 a cuminsa cu e construccion di e edificio. Antes tabata situa eynan e Cas di Gezaghebber (e cas di e maximo autoridad prome cu Status Aparte), cual a wordo basha abao na 1986 pa habri paso pa e residencia nobo. E cas nobo aki tabata un regalo di Hulanda na Aruba den cuadro di nos Status Aparte. Na aña 1986, ora Aruba a adkiri su status como pais autonomo dentro di Reino, e prome Gobernador, Felipe B. Tromp, a asumi su puesto y a drenta biba den e cas. E di dos Gobernador, Olindo Koolman, tambe a biba den e residencia oficial aki durante su periodo. Ora Gobernador Fredis Refunjol a asumi e funcion na aña 2004, el a dicidi di no biba den e cas. E edificio tabata den necesidad structural pa un renobacion grandi y profundo. Despues di a completa e trabounan grandi di reconstruccion y renobacion na aña 2015, e cas a haya su nomber y funcion actual: Cas Ceremonial di Gobernador. Desde e momento ey, no ta uz’e mas pa biba, sino exclusivamente pa eventonan protocolario.
Eventonan cu lo tuma luga den e edficio aki ta entre otro, audiencia y recepcion den forma di ricibi ministernan, embahadornan, delegacionnan internacional y otro funcionarionan halto di Estado. Ceremonianan oficial manera huramentacion di huesnan, ministernan y e sitio caminda ta duna e Condecoracionnan Real (Lintjesregen) anualmente.
Cu e acuerdo nobo aki Pais Aruba y Gabinete di Gobernador a firma un convenio di erfpacht pa e propiedad aki. Cu esaki, Gabinete di Gobernador a keda structuralmente encarga cu e edificio, locual ta garantisa un uzo mas eficiente, sostenibel y conservacion di su balor historico pa futuro.<ref name="Gabinete">[https://24ora.com/gabinete-di-gobernador-a-tuma-maneho-di-cas-ceremonial-over/ Gabinete di Gobernador a tuma maneho di Cas Ceremonial over], [[24ora]] (20 di augustus 2026)</ref>
Funcion Actual di e Edificio
===Antiguo Cas di Gezaghebber===
Den historia di Aruba, tabatin dos edificio principal cu a fungi como e “Cas di Gezaghebber” (ambtswoning) prome cu Aruba a haya su Status Aparte na aña 1986. E prome Cas di Gezaghebber (1830 – 1929) tabata situa caminda awe ta Plaza Daniel Leo, banda di e area di tiendanan den centro di Playa. A construi e edificio rond di aña 1830 originalmente como cas y oficina pa e Commandeur di Aruba. Na aña 1948, e nomber a cambia oficialmente pa Gezaghebber. Na aña 1929, e Gezaghebber a muda for di eynan. E cas a bira un marinierskazerne. Pa e motibo aki, e caya ey a haya e nomber di Kazernestraat. A basha e edificio abao na aña 1949.<ref name="Gabinete"/>
E di dos Cas di Gezaghebber (1929 – 1986) ta precisamente unda awendia ta e Cas Ceremonial, situa na Maria Christinastraat 2 na Oranjestad. Gezaghebber Isaac Wagemaker a laga construi e ambtshuis nobo aki na aña 1929 pasobra e prome cas tabata bieu caba. Tur e ultimo gezaghebbernan di Aruba, manera ta Lindoro Kwartsz, Oscar Henriquez, Jossy Tromp y Pedro Bislip, a biba y traha den e cas aki. Na fin di aña 1985, a basha e cas aki abao pa habri paso pa un edificio hopi mas grandi y moderno. E luga aki awe ta e Cas Ceremonial di Gobernador di Aruba.<ref name="Gabinete">[https://24ora.com/gabinete-di-gobernador-a-tuma-maneho-di-cas-ceremonial-over/ Gabinete di Gobernador a tuma maneho di Cas Ceremonial over], [[24ora]] (20 di augustus 2026)</ref>
------------------------------
{{Variante|a}}
{{Infobox organisacion | variante = a
| tipo = organisacion gubernamental ''sui generis''
| nomber = Aruba Tourism Authority
| funda = 2011
| director = Ronella Croes
| obhetivo =
| origina_di = Arubaanse Toeristenbureau
| sede = L.G. Smith Blvd.
| stad = [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]
| pais = {{ABW}}
| funda =
| termina =
| presidente =
| personal =
| miembro_di =
| commons =
| website =
}}
'''Aruba Tourism Authority''' (ATA, Autoridad di Turismo di Aruba) ta e organisashon oficial di mercadeo y maneho di destinacion (DMMO) pa Aruba, funcionando como e entidad central responsabel pa uni interesnan turistico entre stakeholder y partnernan riba isla y pafo di e isla.<ref name="about"/>[2] E rol aki ta encera coordinacion di mercadeo di destinacion, desaroyo di destinacion, y asociacionnan di destinacion pa sostene e ecosistema turistico en general.<ref name="about">[https://www.ata.aw/about About us], ata.aw</ref>
ATA ta opera bao di un status ''sui generis'', estableci dia 1 di januari 2011, como un entidad huridico independiente unico dentro di sector publico. E structura aki ta otorga e organisacion autonomia y flexibilidad pa actua na bienestar di Aruba y su comunidad, mientras cu e ta keda ancra den gobernacion publico. E cuadro sui generis ta permiti ATA pa unifica un diversidad di stakeholdernan di turismo y sigui tuma decision independiente pa un maneho di destinacion efectivo.<ref name="ATA"/>
Den e capacidad aki, ATA ta cumpli cu rolnan defini entre otro marketeer (promoviendo Aruba como destinacion), co-creator (colaborando riba iniciativanan turistico), conector (vinculando stakeholdernan), y autoridad (dunando supervision den asuntonan turistico). E ròlnan aki ta sostené su funshonnan sentral di uni interesnan, fomentá asosiashonnan, i duna direkshon stratégiko pa desaroyo di turismo.[1][2]
ATA ta wòrdu dirigí pa CEO Ronella Croes.<ref name="about"/> E organisashon ta mantené un sede lokal na Aruba ku ofisinanan adishonal na Hulanda, Colombia, i Merka pa sostené su alkanse mundial.<ref name="ATA">[https://www.gobierno.aw/aruba-tourism-authority-sui-generis-15-ana-construyendo-turismo-duradero Aruba Tourism Authority Sui Generis 15 aña construyendo turismo duradero], gobierno di Aruba (13 di januari 2026)</ref>
== Historia ==
Den decada 1920, economia di Aruba tabata conta cu un pilar economico basa riba [[Lago Oil & Transport Company|refineria Lago]]. Despues di [[Di Dos Guera Mundial|Segundo Guera Mundial]], despues cu [[turismo]] y biahe a cuminsa bira mas popular, a cuminsa mira e posibilidad pa explora e sector di turismo na Aruba.
Cu establecimento di Aruba Tourist Commission, consistiendo di diferente comerciante local, a percura pa un plan pa expansion di infrastructura pa por acomoda e necesidad di e bishitante. Den cara di adversidad, Aruba a cambia su enfoke pa turismo, resultando den desaroyo y proyectonan importante.
E promoshon di turismo na Aruba a cuminsa formalmente cu e establecimento di Comision di Turismo di Aruba na 1947, un entidat crea pa promove y dirigi desaroyo di turismo riba e isla bou di liderazgo di Ernst Bartels.[7]<ref name="tourism">[https://www.aruba.com/us/our-island/history-and-culture/aruba-tourism Aruba tourism], aruba.com</ref>
=== 1953-1985 ===
Na 1953, e comision a wordo reorganisa den Oficina di Turismo di Aruba (ATB), un instancia gubernamental modesto cu tabata consisti di apenas dos empleado: Ernst Bartels komo hefe i Casper Wever como su asistente.<ref name="tourism"/> ATB a concentra su esfuersonan riba mercadeo di Aruba como destinacion, particularmente dirigi riba e mercado di [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]].
Un logro clave den e sector turistico emergente di Aruba tabata e apertura di Caribbean Hotel na 1959, e isla su prome hotel di resort di varios piso, cu a atrae jet-setternan internacional y a yuda establece Aruba su reputacion pa hospitalidad.<ref name="tourism"/>
Durante añanan 1980, mehorashonnan di infrastruktura a sostené ekspanshon di turismo, inkluyendo un estudio amplio di seis luna kondusí na 1983 dor di e firma Sasaki Associates ku sede na Merka den kolaborashon ku instansianan gubernamental. E estudio a identifiká e koredor kostal di Oranjestad pa California Point komo e zona turístiko prinsipal, loke ta kondusí na invershonnan dirigí den kamindanan, liñanan di awa i otro utilidatnan pa permití desaroyo di resort na gran eskala miéntras ta protehá áreanan ambiental sensitivo.<ref name="tourism"/>
Aruba su ekonomia tabata dependé pa hopi tempu riba e Refineria di Zeta di Lago komo su dunadó di trabou prinsipal for di añanan 1920, pero su seramentu na 1985 a kousa un kambio desisivo den direkshon di turismo komo e impulsor ekonómiko dominante di e isla.<ref name="tourism"/>
Na aña 1953 Aruba Tourist Commission a cambia di maneho y a sigui bou di nomber di Aruba Tourism Bureau. Aki ta caminda cu a conoce gran baluartenan den historia di e industria di turismo caminda cu Aruba por a conta cu un sector turistico evoluciona, caminda a percura pa reforsa economia local y fomenta intercambio cultural. Aruba Tourism Bureau a conta cu un temporada entre aña 1953 te cu 1985, danki na maneho di directornan Michael Kuiperi, sigui pa Odulio Bertrando ‘Beti’ Arends y finalmente Roderick ‘Rory’ Arends.
=== 1985-presente ===
Na aña 1985, Aruba Tourism Bureau a hiba un transformacion y a bira Aruba Tourism Authority, bou di guia di Remigio Wever, Jan van Nes y Myrna Jansen-Feliciano, kendenan a percura pa un maneho di turismo duradero durante temporada stabiel y durante temporada di desafio.<ref>[https://awemainta.com/wp-content/uploads/2024/02/AM240221.pdf Ta rindi honor na tur ex-director di Aruba
Tourism Bureau y Aruba Tourism Authority], Awemainta (21 di februari 2024) </ref>
Establece oficialmente dia 1 di yanüari 2011, komo un entidat públiko úniko sui generis evolushonando for di e eks Ofisina di Turismo, ATA ta operá ku outonomia pa impulsá prosperidat ekonómiko miéntras ta priorisá preservashon di medio ambiente, integridat cultural, y bienestar di komunidat bou di su propósito núkleo di enrikesé kalidat di bida di Aruba pa medio di maneho responsabel.<ref name="ATA"/>
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo= }}
{{References}}
}}
---------------
== Historia di ATA ==
Den decada 20, economia di Aruba tabata conta cu un pilar economico dependiente di Refineria Lago. Despues di Guera Mundial II, despues cu turismo y biahe a cuminsa bira mas popular, a cuminsa mira e posibilidad pa explora e sector di turismo na Aruba. Cu establecimento di Aruba Tourist Commission, consistiendo di diferente comerciante local, a percura pa un plan pa expansion di infrastructura pa por acomoda e necesidad di e bishitante. Den cara di adversidad, Aruba a cambia su enfoke pa turismo, resultando den desaroyonan y proyectonan importante.
Na aña 1953 Aruba Tourist Commission a cambia di maneho y a sigui bou di nomber di Aruba Tourism Bureau. Aki ta caminda cu a conoce gran baluartenan den historia di e industria di turismo
caminda cu Aruba por a conta cu un sector turistico evoluciona, caminda a percura pa reforsa economia local y fomenta intercambio cultural. Aruba Tourism Bureau a conta cu un temporada entre aña 1953 te cu 1985, danki na maneho di directornan Michael Kuiperi, sigui pa Odulio Bertrando ‘Beti’ Arends y finalmente Roderick ‘Rory’ Arends. Na aña 1985, Aruba Tourism Bureau
a hiba un transformacion y a bira Aruba Tourism Authority, bou di guia di Remigio Wever, Jan van Nes y Myrna Jansen-Feliciano, kendenan a percura pa un maneho di turismo duradero durante
temporada stabiel y durante temporada di desafio.<ref>https://awemainta.com/wp-content/uploads/2024/02/AM240221.pdf Ta rindi honor na tur ex-director di Aruba
Tourism Bureau y Aruba Tourism Authority], Awemainta (21 di februari 2024) </ref>
* Ronella Croes, CEO di ATA desde 2010?
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo= }}
{{References}}
}}
---------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''AIOF''' (Aruba Investment and Development Fund) ta un fondo nacional di inversion y desaroyo di Aruba, cu tin como meta pa crea un mecanismo permanente pa financia proyectonan strategico cu ta contribui na crecemento economico, diversificacion economico y progreso social di Aruba na largo plaso.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20260620.pdf Parlamento lo trata prome Fondo di Inversion y Desaroyo di Aruba otro siman], BDA (20 di juni 2026)</ref>
AIOF ta un iniciativa cu gobierno AVPFUTURO ta considera como un di e pilarnan
principal di su programa di gobernacion. E fondo nacional di inversion y desaroyo tin como meta pa crea un mecanismo permanente pa financia proyectonan strategico cu ta contribui na crecemento economico, diversificacion economico y progreso social di Aruba na largo plaso.
Prome cu e tratamento publico den Parlamento, gobierno a contesta un total di 229 pregunta presenta door di miembronan di Parlamento tocante e proyecto di ley ''Landsverordening Algemeen Investerings- en Ontwikkelingsfonds''.
E idea pa crea un fondo nacional di inversion no ta nobo.
Desde cu gobierno AVP-FUTURO a drenta gobierno na maart 2025, e coalicion a identifica e creacion di un fondo di inversion como un prioridad. Durante e preparacion di presupuesto nacional pa 2026, gobierno a reserva Afl. 50 miyon como inversion inicial pa pone e fondo traha unabes cu Parlamento aproba e ley.
Segun e propuesta, AIOF lo enfoca riba inversionnan den varios sector considera esencial pa desaroyo sostenibel di Aruba. Entre e areanan cu tin prioridad tin enseñansa, innovacion, energia renovable,
resiliencia climatico, gobierno digital, vivienda sostenibel, infrastructura y desaroyo di sectornan economico nobo.
{{Appendix}}
Despues di un debate extenso dia 23? di juni 2026 den Parlamento di Aruba, un mayoria minimo den Parlamento (11 voto na fabor y 9 contra) a aproba e Landsverordening Algemeen Investeringsen Ontwikkelingsfonds (AIOF), un ley cu ta crea Aruba su prome Fondo General di Inversion y Desaroyo. Segun gobierno, e fondo lo forma un herment financiero permanente pa permiti planificacion y financiamento di inversionnan publico riba un base multianual. <ref>https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20260626.pdf</ref>
Otro elemento cu gobierno a pone enfasis riba dje ta e evaluacion independiente cu e ley
ta prescribi. Despues di cinco aña cu e drenta na vigor, un comision di experto lo evalua
e efectividad di AIOF y entrega un rapport na Parlamento y CAft.
Maneho di AIOF lo cay bao di responsabilidad comparti di Minister di Asuntonan
General y Minister di Finanzas. E fondo lo tin su propio presupuesto, cu lo ta separa di Presupuesto di Pais Aruba.
Arends-Reyes a splica cu e beneficio mas grandi di AIOF ta cu recurso destina pa inversion lo keda separa di gastonan regular di gobierno.
Gobierno AVP-FUTURO a anuncia oficialmente diaranson atardi, cu Aruba awor tin su propio Fondo General di Inversion y Desaroyo (AIOF). Un total di 11 parlamentario a vota pa e ley pasa. Segun Minister di Finansa, Geoffrey Wever, e fondo aki lo yuda financia proyectonan importante cu ta contribui na bienestar y desaroyo di Aruba a largo plaso.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/37860 Wever: Fondo di inversion AIOF awor ta realidad pa financia proyectonan importante], 24 di juni 2026</ref>
[[:Kategoria:Sociedad]]
------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Afroarubano''' of '''Afrorubiano''' ta Arubianonan di ascendencia predominantemente Africano. Afro-Arubano ta un grupo etnico minoritario na Aruba, representando 15% di e poblacion di Aruba.[1] Hopi Afro-Arubano ta biba den e di dos ciudad mas grandi di Aruba, San Nicolaas, situa na e punta zuid di e isla.[2]
Miéntras ku Aruba tabatin afrikanonan sklabisá,[3] nan tabata den kantidatnan mas chikitu ya ku e isla tabatin masha tiki plantashon basá riba katibu debí na su tera malu i klima seku.[4] Mayoria di Afro-Arubanonan awendia ta bini di islanan i nashonnan den Karibe serkano manera Sint Maarten, Repúblika Dominikana, Sürnam, Guyana, Haiti, Jamaica, Trinidad i Tobago, Grenada, Curaçao, Saba, Sint Eustatius, e Antia Menor i Sur Amérika.[5]
== Historia ==
{{Wak articulo|Mira tambe: [[Historia di Aruba]]|pr=}}
Afro-Arubanonan a yega Aruba den tres ola.<ref>{{Cite web |last=Redactie |date=2023-08-03 |title='African influence clearly visible on Aruba' {{!}} Caribbean Network |url=https://caribbeannetwork.ntr.nl/2023/08/03/african-influence-clearly-visible-on-aruba/ |access-date=2024-12-27 |website=caribbeannetwork.ntr.nl |language=en-US}}</ref>
Durante e era kolonial, afrikanonan sklabisá tabata wòrdu transportá pa Aruba dor di kolonistanan hulandes,<ref>{{cite web | url=https://www.myscience.org/en/news/wire/history_of_slavery_on_aruba_and_st_eustasius_online-2023-ru | title=History of slavery on Aruba and St. Eustasius online | date=29 June 2023 }}</ref> ounke no na gran kantidat ya ku e hulandesnan (i promé ku nan, e spañónan) tabata konsiderá Aruba muchu seku pa plantashonnan na gran eskala.[8] Papiamentu, e idioma komun awor di e islanan ABC,<ref>{{Cite web |title=Language and education on the ABC islands |url=https://www.researchgate.net/publication/300471435}}</ref><ref>{{Cite web |title=Papiamentu |url=https://www.hawaii.edu/satocenter/langnet/definitions/papiamentu.html#:~:text=Papiamentu%20probably%20emerged%20from%20the,spread%20to%20Bonaire%20and%20Aruba. |access-date=2025-06-02 |website=www.hawaii.edu}}</ref> ta data di por lo ménos 300 aña i ta basá predominantemente riba strukturanan lingwístiko afro-portugues kombiná ku vokabulario i influensianan di idiomanan spañó, wèst afrikano, hulandes, ingles i idiomanan amerindio.<ref>{{cite web|url=http://www.smithsonianmag.com/travel/destination-hunter/north-america/caribbean-atlantic/aruba/aruba-history-heritage.html |title=Aruba – History and Heritage |publisher=[[Smithsonian Institution]] |access-date=2013-06-20}}</ref><ref>{{Citation |title=Aruba |date=2025-03-25 |work=The World Factbook |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/aruba/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250330035846/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/aruba/ |url-status=dead |archive-date=March 30, 2025 |access-date=2025-03-30 |publisher=Central Intelligence Agency |language=en}}</ref> Papiamentu a yega Aruba for di Kòrsou. Promé ku siglo 20, mayoria di e Arubianonan pretu probablemente a yega liber òf sklabisá for di Kòrsou òf for di Afrika via Kòrsou, òf desendiente di migrantenan anterior for di Kòrsou, ku histórikamente tabata un di e hafnan di komersio di katibu hulandes mas grandi den Karibe.[13]
Migrashon na eskala chikí for di Kòrsou, i for di otro islanan den Karibe, pa Aruba a sigui despues di emansipashon. Katibunan no a forma un kultura Afro Karibense separá i despues di emansipashon na 1863, katibunan anterior a integrá den e sosiedat liber rápidamente (Alofs 2003a.
Durante henter [[siglo 20|siglo binti]], hopi imigrante for di Antias Britániko (esta for di Trinidad i Grenada), Sint Maarten, Saba, Sint Eustatius, i otro islanan a establesé nan mes na [[San Nicolas]], esta pa traha den e industria petrolero di Aruba. Hopi a trese nan idioma krioyo i dialektonan ingles lokal pa e cuidad,[14] desaroyando despues den loke awe ta konosí komo Ingles di San Nicolaas (tambe konosí lokalmente komo Ingles di Bush, Ingles Sani, Ingles We, Papiamentu di Pueblo etc.).[15][16][17][18][19]
Den siglo 21, mayoria di e imigrantenan di descendiente Afrikano mas recien pa Aruba ta bini di un entrada nobo di migrantenan laboral Haitiano, Surinameño, Kurasoleño i Dominikano.[20]
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Historia di Aruba]]
-----
Afrorubiano ta residentenan di Aruba cu ta rastrea nan ascendencia te na Africa sub-Sahariano, primordialmente pa medio di e descendientenan di hendenan esclavo treci pa colonizadornan Hulandes den siglo 17 y despues imigrantenan di otro islanan di Caribe. Contrario na hopi teritorio Caribense, Aruba su economia tabata carece di plantacionnan na gran escala, resultando den un poblacion esclaviza relativamente chikito cu nunca a surpasa 21% di e total di habitantenan, cu esclavitud aboli na 1863, liberando apenas 496 individuo. Esaki a kondusí na e desaroyo di un kultura di kampesino distinto bou di Afro-Arubanonan liberá, sentra riba agrikultura na eskala chikí, peska i migrashon laboral di temporada, miéntras ku meskla ku poblashonnan indígena di Caquetio i Oropeo a krea un núkleo Mestizo-Krioyo mesklá ku ta definí gran parti di e komposishon étniko di Aruba.[1][2]
Den siglo 20, e deskubrimentu di zeta den añanan 1920 a atraé olanan signifikante di trahadónan afro-karibense di paisnan manera Trinidad, Barbados, Jamaica i Haiti, ku a yena funshonnan den e refinerianan i gradualmente a elevá nan status sosioekonómiko riba e poblashon tradishonal pa mitar di siglo. E migrantenan aki, huntu ku imigrashon kontinuo mará na e kambio pa turismo despues di 1985, a enrikesé e sosiedat pluralista di Aruba, ku awor ta konsistí di mas ku 40 nashonalidat, ounke tenshonnan étniko de bes en kuando ta surgi entre residentenan establesé pa hopi tempu i yegadanan mas nobo, inkluyendo gruponan afro-karibense di stereotipo relashoná ku kriminalidat. Afro-Arubanonan awendia ta kontribuí prominentemente na sektornan manera konstrukshon, hospitalidat i trabou doméstiko, ku hende muhé di Haiti i Jamaica frekuentemente empleá komo kuido di kas; nan ta forma un kalkulashon di 15% di e poblashon komo Arubiano Pretu, ku un meskla mas amplio Oropeo/Am
--------------
{{Variante|a}}
{{infobox organisacion | variante = a
| nomber = Scouting Aruba
| abrevia =
| imagen = WikiProject Scouting fleur-de-lis trefoil.svg
| funda = April 23, 2000.
| pais = {{ABW}}
| sede =
| afilia =
| presidente =
| tipo =
| obhetivo = desaroyo di
| lema = ''Wees paraat''
| cantidad_miembro =
| koepel =
| europeo =
| internacional = Interamerican Region of the World Organisation of the Scout Movement
| website = https://www.facebook.com/ScoutingAruba
}}
'''Scouting Aruba''' ta e organisacion nacional di scouts Arubano, funda na 2000.
== Historia ==
E ta comparti un historia comun cu e otro Antiyanan Hulandes te na e separacion politico di e isla for di Hulanda. Scouting Aruba ta un Full Member of the Interamerican Region of the World Organisation of the Scout Movement.
Scouting Aruba ta consisti di 13 grupo, dividi den 3 distrito. Tin un grupo di Scout pa hende ku limitashon mental i físiko. Scouting Aruba tin 456 miembro te ku 2021.[1]
Scoutnan na Aruba ta participa den hopi campamento den Caribe, hopi biaha nan ta biaha cu boto pa campa riba islanan den cercania hunto cu Scoutnan di paisnan bisiña.
Riba 27 di febrüari 2016, World Scout Committee a rekonosé Scouting Aruba komo e Organisashon Nashonal di Scout di Aruba i a otorgá esaki Miembresia Kompleto di WOSM ku derecho di voto.[2] E sertifikado di miembresia a wòrdu presentá na e organisashon den e di 41 Konferensia Mundial di Scout, ku a wòrdu kondusí na Baku di Azerbaijan na 2017.
Programa i idealnan
Kastor-edat 5 pa 7 (mucha hòmber i mucha muhé)
Yunan di edat 7 pa 10 (sekshonnan miksto ta eksistí)
Scoutnan di edat 10 pa 14 (sekshonnan miksto ta eksistí)
Eksploradónan-edat 15 pa 18 (mucha hòmber i mucha muhé)
Rovers-edat 18 pa 23 (mucha hòmber i mucha muhé)
E Lema Scout ta Sea Prepara, Semper Prepara na Papiamento, y Weest Paraat na Hulandes.
E emblema di Scouting Aruba ta consisti di simbolonan di Scouting y colornan cu ta coresponde cu e bandera di Aruba. E dos streanan di sinku punto ta wòrdu kita for di e Fleur-de-lis i pone riba otro. E logo ta diseñá pa Sr. Juan Martijn.[3]
-----------------
{{Variante|a}}
{{infobox organisacion | variante = a
| nomber = Scouting Aruba
| abrevia =
| imagen = WikiProject Scouting fleur-de-lis trefoil.svg
| funda = April 23, 2000.
| pais = {{ABW}}
| sede =
| afilia =
| presidente =
| tipo =
| obhetivo = desaroyo di
| lema = ''Wees paraat''
| cantidad_miembro =
| koepel =
| europeo =
| internacional = Interamerican Region of the World Organisation of the Scout Movement
| website = https://www.facebook.com/ScoutingAruba
}}
'''Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen''' (Asosiashon di Guia, PNA) ta un organisashon nashonal di guia den [[Karibe Hulandes]].
== Historia ==
E prome guianan riba Curaçao a cuminsa na Mei 1930 bao di e bandera di Dutch Girl Guides Guild. Esaki pronto a bira e Gremio di Guides di Niernan Hulandes Curaçao. E kantidat di miembronan a krese den transkurso di añanan ku sosten di NPG. Na 1967, NPG a entrega un peticion na Region di Hemisferio Occidental di WAGGGS encuanto si por establece un colaboracion cu Dutch Girl Guides Guild Curaçao pa asina logra un miho alineacion cu e organisacion su ubicacion geografico. Gremio Scout Hulandes Curaçao a bira un organisacion independiente na aña 1972. Cinco aña despues, e organisacion su nomber a wordo cambia pa Gremio Scout di Antiyas Hulandes. E Girl Scouts i Guides a plama den henter e isla. Desde mei 1993, tin un seccion pa muchanan di 4 pa 6 aña, esta e Elvitas. Esaki tabata na honor di Sra. Norma Elisabeth-Galaraga, kende tabata e prome Guia riba e isla pa tuma e Promesa. Na aña 1995 a kuminsá un sírkulo pre-Brown i un sírkulo di Brownie na isla di Boneiru, tambe bou di organisashon di Girl Scout Guild di Antia Hulandes. Durante e di 35 konferensha di WAGGGS na Hong Kong na 2014, e organisashon a risibí su nòmber aktual, Asosiashon di Guia PNA. E organisashon aktualmente tin 11 grupo (10 riba Kòrsou, 1 riba Boneiru) ku un total di 220 miembro na 2017. E Asosiashon di Guia PNA ta miembro di Asosiashon Mundial di Girl Guides i Girl Scouts. E organisashon tambe ta afiliá na e Vilashon Karibense pa Guia.<ref>https://nl.scoutwiki.org/Asosiashon_di_Guia_PNA </ref>
----
en.wiki:
'''Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen''' (PNA, Asosiashon di Guia di Mucha muhé di Antia Hulandes) ta e organisashon nashonal di Guia di Antia Hulandes anterior. E ta sirbi 461 miembro (te ku 2003). Fundá na 1930, e organisashon pa mucha muhé so a bira un miembro asosiá di e Asosiashon Mundial di Guia di Mucha Muhé i Scout Muhé na 1978 i miembro kompletu na 1981.
E ta sirbi 461 miembro den 11 grupo di Guia, 10 grupo di Guia na Kòrsou, 1 na Boneiru, niun na Sint Maarten, Saba i Sint Eustatius.<ref name="PNA">{{cite web |url=http://pnagirls.tripod.com/ |title=Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen |publisher=Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen |accessdate=2010-08-05 |archive-date=2019-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190119111111/http://pnagirls.tripod.com/ |url-status=dead }}</ref>
[[File:Collectie NMvWereldculturen, TM-10021662, Repronegatief 'Een groep padvindsters', fotograaf niet bekend, 1947.jpg|right|thumb|Girl Scouts na Corsou, 1947]]
==Programa i idealnan ==
E asosiashon ta dividí den kuater sekshon segun edat;[1]
Elvita - di edat 4 pa 7
Kabouter - edatnan di 8 pa 10 aña
Guia Menor - edatnan di 11 pa 14
Mayor di Guia - di 15 pa 18 aña
E Lema di Girl Scout ta Sea Prepara, Sea Preparado na Papiamento, y Weest Paraat na Hulandes.
E badge di e Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen ta basa riba e badge di ex organisacion di Girl Scouts Hulandes, Het Nederlands Padvindsters Gilde. E badge ta konsistí di un strea di dies punto pa e dies liñanan den e lei di Girl Scouts riba un Trefoil pa Girl Scouting/Guide.
Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen ta comparti nan sede cu Scouting Antiano y otro ex organisacionnan hubenil di Antiyas Hulandes.
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Karibe Hulandes]]
------------------
{{Databox}}
'''Proteccion di consumidor''' ta referi na e totalidad di esfuerso y medida destina pa proteha hende den nan rol como [[consumidor]] di producto of servicio. E ta inclui legislacion y hurisprudencia (ley di consumidor) y tambe funcionnan delega pa gobierno na organisacionnan di consumidor (e movemento di consumido). E meta di proteccion di consumidor ta pa garantisa e calidad di producto y servicio, pa preveni consumidornan di sufri daño fisico, psicologico of economico door di e producto of servicionan cu nan ta consumi, y pa optene reparacion y compensacion pa daño unabes sufri como resultado di consumo.
== Ley di consumidor ==
Legislacion di consumidor ta encera tur ley y regulacion crea pa proteccion di consumidor. Specificamente, ley di consumidor tin como meta “pa proteha e consumido den su relacion cu e productor-bendedo pa asina restaura e balansa economico y legal entre nan dos.”<ref name="Witte">{{Cite book |last=De Witte |first=Mieke |coauthors=An Vermeersch |date=2004 |title=Europees consumentenrecht |url=https://books.google.com/books?id=xHWDsYbbr78C&pg=PA13 |location=Antwerpen |publisher=Maklu |page=13 |isbn=9789062159611 |accessdate=11 juni 2018|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230618075706/https://books.google.com/books?id=xHWDsYbbr78C&pg=PA13|archiefdatum=2023-06-18}}</ref> El a wordo desaroya pa mehora e posicion huridico di consumidornan verso productornan ora esaki a resulta necesario den e di dos mita di [[siglo 20|siglo binti]] cu e ascenso di e sociedad consumido. Derecho di consumidor ta pues un ramo di ley relativamente nobo, cu tin biaha no ta ni wordo reconoce como un ramo di ley separa. Pesey e ta un amalgama di reglanan cu por wordo clasifica den e dominio priva, publico y criminal.<ref name="Witte"/>
=== Aruba ===
Minister di Finansa, Asunto Economico y Sector Primario, mr. Geoffrey Wever ta anuncia cu riba Dia Internacional di Consumidor 15 di maart 2026 e “Landsverordening bestuursrechterlijke handhaving consumentenbescherming” lo drenta na vigor. E ley aki lo fortifica di manera significativo e proteccion di consumidor y ta duna Aruba Fair Trade Authority (AFTA) un rol importante den supervision y aplicacion di e ley pa proteha derechonan di consumidor.<ref>[https://24ora.com/awe-ley-di-consumidor-ta-drenta-na-vigor-na-aruba/ Awe Ley di Consumidor ta drenta na vigor na Aruba], [[24ora]] (15 di maart 2026)</ref>
Proteccion di consumidor ta un pilar importante di e maneho economico di Gabinete AVP- FUTURO. Manera palabra den Programa di Gobernacion 2025- 2028 riba pagina 34 “lo introduci e ley di proteccion di consumidor pa proteha e consumidor y crea un mercado mas transparente y husto. Lo presenta e ley aki na Parlamento y implementa door di Aruba Fair Trade Authority”. Despues cu Parlamento a trata y aproba e ley (''Landsverordening bestuursrechtelijke handhaving consumentenbescherming'') riba 18 di juni 2025,<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/aruba/31326-wetgeving-bescherming-consumenten-aangenomen Wetgeving bescherming consumenten aangenomen], [[Antilliaans Dagblad]] (24 di juni 2025)</ref> via un decreto nacional di 27 di februari 2026, e ley di proteccion di consumidor lo drenta na vigor riba 15 di maart 2026, riba Dia Internacional di Consumidor.
* Aruba Fair Trade Authority (AFTA)<ref>[[Dick Drayer]], [https://www.aruba.nu/nieuws/consument/83940/aruba-zet-grote-stap-met-consumentenbescherming Aruba zet grote stap met consumentenbescherming], aruba.nu (24 di december 2025)</ref>
=== Corsou ===
Ley di consumidor na [[Kòrsou|Corsou]] ta wordo influencia door di tanto legislacion local komo derecho hulandes, ku ta konta pa Kòrsou como pais konstituyente denter di Reino. Derechonan di consumidor na Corsou ta wòrdu protehá dor di un kombinashon di regulashonnan lokal, regulashonnan hulandes, i kuadro internashonal.<ref>https://www.lawgratis.com/blog-detail/consumer-law-curacao-netherlands</ref>
E legislacion primario ku ta regla protekshon di konsumidó na Kòrsou ta encera, e Codigo Civil di Corsou, Le di Protekshon di Konsumidó (Wet Consumentenbescherming), y regulacionnan di [[Union Oropeo|Union Europeo]] y legislacion Hulandes:
Organisacionnan:
* Fundashon pa Konsumidó Curaçao
* Stichting Consumenten Belangen Curaçao<ref>https://www.curacao.nu/nieuws/nieuws-van-bonaire-curacao/41127/oprichting-stichting-consumenten-belangen-curacao</ref>
=== Hulanda ===
E Ley di Implementashon riba e Modernisashon di e Direktiva di Protekshon di Konsumidó, ku ta prohibí, entre otro kosnan, e publiká òf tin post di revishonnan falso riba internèt, a drenta na vigor dia 28 di mei 2022. E ley a cambia Buki 6 di e Kódigo Sivil, e Lei di Enforsamentu di Protekshon di Konsumidó i e ley di Preis[3][4][6][6]
=== Merca ===
Na [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] un variedad di ley tanto na nivel federal como estatal cu ta regula asuntonan di consumidor for di cuminsamentu di siglo 20. Entre nan ta e Ley Federal di Kuminda, Remedi i Kosmetika, Lei di Práktikanan di Kobransa di Debe Hustu, e Lei di Raportahe di Krédito Hustu, Lei di Bèrdat den Prestamo, Lei di Fakturashon di Krédito Hustu, i e Lei di Gramm–Leach–Bliley. Leinan federal di protekshon di konsumidó ta wòrdu enforsá prinsipalmente dor di e Komishon Federal di Komersio, e Ofisina di Protekshon Finansiero di Konsumidó, e Atministrashon di Kuminda i Remedi, i e Departamentu di Hustisia di Merca.
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Economia]]
[[:Kategoria:Sociedad]]
Protekshon di konsumidó ta referí na e totalidat di medidanan, politika i institushonnan destina pa protehá hende den nan rol komo konsumidó di produkto òf servisio. Esaki ta inkluí legislashon i hurisprudensia (ley di konsumidó), asina tambe aktividatnan di gobièrnu i organisashonnan di konsumidó ku ta defendé interes di publiko.
E meta di protekshon di konsumidó ta pa:
garantisá kalidat i seguridat di produktonan i servisionan
prevení ku konsumidónan sufri daño físiko, sikológiko òf ekonómiko
promovê transparensia den merkado
asegurá posibilidat di reparashon òf kompensashon ora daño a sosodé
Protekshon di konsumidó ta konsiderá un elemento importante den politika ekonómiko i regulashon di merkado.
Derecho di konsumidó
Derecho di konsumidó ta e ramo di ley ku ta trata relashonnan entre konsumidónan i produsentenan òf bendedónan. Legislashon di konsumidó ta intenta reduci e desequilibrio ku por eksistí entre e dos parti, pasobra produsentenan generalmente tin mas informashon i poder ekonómiko ku konsumidónan.<ref>[1]</ref>
Derecho di konsumidó a desaroyá principalmente den segunda mitar di siglo binti, den paralelo ku e ekspanshon di e llamada sociedad di konsumidó. E rama aki di ley ta relativamente nobo i, den hopi sistema hurídiko, e ta forma un kombinashon di regla di:
derecho privá (kontraktnan i responsabilidat)
derecho públiko (regulashon di merkado)
derecho penal (sanksion kontra fraude òf praktikanan ilegal)
Instrumentonan di protekshon
Medidanan di protekshon di konsumidó por inkluí, entre otro kosnan:
regulashon riba seguridat di produktonan
obligashon pa informashon klaro i etiketahe
protekshon kontra publicidat engañoso
regla riba garantia i devolushon di produktonan
supervison di merkado dor di autoridatnan públiko
Ademas, organisashonnan di konsumidó por asistí publiko ku informashon, konseho i representashon den konfliktonan ku empresanan.
Protekshon di konsumidó segun pais
Aruba
Na Aruba, protekshon di konsumidó ta wòrdu fortifiká ku introdukshon di legislashon spesífiko. Parlamento di Aruba a aproba e Landsverordening bestuursrechtelijke handhaving consumentenbescherming riba 18 di juni 2025.<ref>[3]</ref>
Via un decreto nasional di 27 di februari 2026, e ley aki lo drenta na vigor riba 15 di maart 2026, coincidiendo ku Dia Internashonal di Konsumidó. E ley ta duna e Aruba Fair Trade Authority (AFTA) un rol importante den supervision i enforsamentu di derechonan di konsumidó.<ref>[2]</ref>
E introdukshon di e ley tabata parti di e Programa di Gobernashon 2025–2028, ku a enfatisá kreashon di un merkado mas transparente i hustu.
Kòrsou
Na Kòrsou, protekshon di konsumidó ta basa riba un kombinashon di legislashon lokal i influensia di derecho hulandes. Komo pais konstituyente den Reino di Hulanda, hopi prinsipionan di derecho di konsumidó hulandes tin influensia riba e sistema legal di Kòrsou.<ref>[5]</ref>
Regulashonnan relevante por inkluí:
Kódigo Sivil di Kòrsou
legislashon lokal tokante protekshon di konsumidó
influensia di norma internashonal i europeano
Organisashonnan lokal ku ta defendé interes di konsumidó ta inkluí:
Fundashon pa Konsumidó Curaçao
Stichting Consumenten Belangen Curaçao<ref>[6]</ref>
Hulanda
Na Hulanda, derechonan di konsumidó ta fortemente influensiá dor di legislashon di Union Europeo. Un ehèmpel reciente ta e Wet implementatie modernisering consumentenbescherming, ku a drenta na vigor dia 28 di mei 2022.
E ley aki a introducí, entre otro kosnan:
prohibishon di revishonnan falso riba internet
regla mas estrikto pa transparensia di prijs
mas protekshon kontra praktikanan komersial engañoso
E legislashon aki a modifica, entre otro, Buki 6 di e Kódigo Sivil hulandes i e ley di enforsamentu di protekshon di konsumidó.<ref>[3]</ref>
Estados Unidos
Na Estados Unidos, protekshon di konsumidó ta regula dor di un gran kantidat di ley federal i estatal. Entre e mas konosí tin:
Federal Food, Drug, and Cosmetic Act
Fair Debt Collection Practices Act
Fair Credit Reporting Act
Truth in Lending Act
Fair Credit Billing Act
Gramm–Leach–Bliley Act
Enforsamentu di e leyinan aki ta wòrdu realisá prinsipalmente dor institushonnan manera:
Federal Trade Commission (FTC)
Consumer Financial Protection Bureau (CFPB)
Food and Drug Administration (FDA)
Department of Justice (DOJ)
Mira tambe
Konsumidó
Derecho di konsumidó
------------------
{{infobox persona | variante = c
| nomber = René van Nie
| nomber completo = René Gerrit Anton van Nie
| fecha nacemento= [[1 di yanüari|1 di januari]] [[1939]]
| luga nacemento = {{NLD}}
| fecha fayecimento= [[23 di mei]] [[2017]]
| luga fayecimento = {{ABW}}
| causa morto = paro cardiaco
| residencia =
| alma mater =
| ofishi = cineasta, director di cine, periodista, escritor
| periodo activo =
| conoci pa = ''Kind van de Zon'' (1975)
| lenga literario = Hulandes
| website =
}}
{{DEFAULTSORT:Nie, René van}}
[[:Kategoria:Direktor di sine]]
[[:Kategoria:Eskritor]]
[[:Kategoria:Hulanda]]
[[:Kategoria:Aruba]]
-------------------
== Cas floria ==
titel van dit verslag is "Het erfgoed en de betekenis van de versierde <<"Cunucuhuizen op Aruba">>. Dit rapport is toegevoegd aan de bestaande nationale erfgoedcollectie, maar er zullen brochures beschikbaar zijn voor openbaar gebruik. Studenten hebben toegang om ze te gebruiken voor schoolpresentaties of spreekbeurten.
Dit rapport is gemaakt door Romy van Vuren, een stagiair van de Universiteit van Utrecht, onder begeleiding van mevrouw Webb-Kock. Dit rapport bevat gedetailleerde informatie over de betekenis van de symbolen op de versierde huizen op Aruba, de namen van de siermetselaar gespecialiseerd in deze techniek, geschiedenis en architectuur van Aruba. Het bevat ook een lijst van de versierde huizen op Aruba.
Er zijn meer dan 200 prachtig versierde huizen met een verscheidenheid aan symbolen zoals: gordijnfiguur, ster, bloem, vogelbek en halvemaan enz. De term voor deze versierde huizen is "bloemrijke huizen" of "versierde huizen".
Meer informatie vindt u in deze flyer en bij de Departamento Arubiana.
Zie ook:
• boek Bouwen op de Wind
Cas Floria of Cas decora zijn zeer bijzondere versierde huizen op Aruba, die mogelijk alleen op Aruba voorkomen.
Het is een unieke bouwstijl die dateert van rond het einde van de 19e tot het begin van de 20ste eeuw. Decoraties werden gemaakt met een extra pleisterlaag en later van cement.
Versierde gevellijsten met symbolen die mogelijk afkomstig zijn van indianen. Deze verklaring is onwaarschijnlijk. De symbolen werden puur ter decoratie aangebracht op de woning, sommige symbolen hebben een betekenis.
1920 - Cas floriá a cuminsa na Aruba, esta e adorno bunita di figura di cortina, strea, flor, pico di parha, medio luna, etc. na rand di heut ofna skina di cas. E promé cas cu a haña e adorno aki tabata di Bernardo Eman Croes na Pos Chikito. Dos Metsla di Noord, Julian (Janchi) Christiaans y Goy Semeleer a tmha e cas aki na aña 1920 y a duné e adorno di flor bou di heut y di clos pilar na e skinanan. Pesey na e casnan na Pos Chikito y Sabana Basora tin masha hopi. Por tin mas o menos 200 pa 300 cas na Aruba y e floriamento aki te na aña 1944. Janchi Christiaans tabata un discipulo di su tata Hose Christiaans y di famia Donati. Famia Donati a dorna hopi cas figurci di cortina, directamente cu man y sin usa patronchi, manera Janchi Christiians despues tabata usci. Awor tin cdgun cas cu ta wordu trahá, estilo Arubicmo cu tambe ta usa e floriamento aki pa mentené nos cultura.
--------
[[File:Caribbean maritime boundaries map.svg|thumb|Mapa di e frontera maritimo di [[Karibe Hulandes|Caribe Hulandes]].]]
E '''frontera Reino Hulandes-Fransia''' ta referi na e fronteranan entre [[Reino Hulandes]] y [[Fransia]] den nan respectivo teritorionan den [[Laman Karibe|Lama Caribe]]. Esaki ta trata di fronteranan di tera y maritimo entre [[Sint Maarten]] y Fransia ([[Sint Maarten (Fransia)|Saint Martin]]); Sint Eustatius y Fransia, y entre Saba y Fransia.
== Historia ==
Reino Hulandes tin un frontera ku Fransia riba e isla di Sint Maarten, tabatin un frontera ku Fransia na Suramérika entre 1815 i 1975 – promé ku independensia di Sürnam – i tabatin un frontera ku Fransia na Europa entre 1815 i 1830/39 – promé ku independensia di Bélgika.
Aunke Hulanda tin frontera solamente cu Belgica y Alemania na Europa, Reino Hulandes tambe ta comparti un frontera cu Francia.
E frontera aki ta pasa dor di e isla di Sint Maarten, un di e tres Islanan di Biento (SSS). Na 1648, Fransia i Repúblika Hulandes a bai di akuerdo pa dividí Sint Maarten den un porshon franses i un porshon hulandes, loke a keda formalisá den e Tratado di Concordia. E tratado aki a stipulá ku e parti sùit di e isla tabata pertenesé na Hulanda i e parti nort na Fransia. E tratado a inkluí akuerdonan riba un zona ekonómiko, asistensia mutuo den kaso di atakenan, i un presensia militar riba e isla.[8] Sinembargo, e Tratado di Concordia no ta menciona of establece un frontera. Sinembargo, áreanan importante (na e tempu ei) ta dividí.[9]
Apesar di e Tratado di Concordia, Sint Maarten lo a cambia di man varios biaha mas. Entre 1648 i 1816, e porshon hulandes lo a wòrdu okupá pa periodonan kòrtiku tres biaha mas pa e inglesnan i kuater biaha pa e fransesnan.[8]
Despues ku Bélgika a haña independensia (1830/1839), Reino Hulandes a pèrdè su frontera ku Fransia na Europa. Despues ku e relashonnan entre Hulanda i Fransia a keda normalisá na 1839, e dos paisnan a negoshá un tratado nobo, e Konvenshon Franco-Hulandes di 1839. E tratado aki lo a reafirmá algun provishon di e Tratado di Konkordia, komo ku e vershonnan original di e Tratado di Konkordia a bai pèrdí.[10]
== Sint Maarten ==
E frontera nashonal na Sint Maarten ta un frontera habrí, ounke e área no ta forma parti di e Zona di Schengen. Reino Hulandes y Republica Frances ta mantene nan mesun control na frontera ora un hende yega e isla. Pa garantisá konfidensialidat mutuo di e kòntròlnan di frontera aki, duana hulandes ta permití pa patruyá awanan franses i duana franses ta permití pa patruyá awanan hulandes. Sinembargo, e servisionan respektivo no ta permití pa tuma akshon den awanan di otro. Si wardakosta hulandes opservá algu den awanan franses rònt di Saint-Martin, e mester alertá outoridatnan franses, i vise vèrsa.
Pa haci posibel control di pasaheronan aereo cu ta drenta, Reino Hulandes y Republica Frances a cera e tratado di control di frontera na aeropuertonan di Sint Maarten na 1994. E tratado aki no a drenta na vigor te na 2007, ya cu e Estadonan General Hulandes prome a spera un posicion cla di e Estadonan di Antiyas Hulandes.
Na 2016, e Tratado entre Gobièrnu di Reino Hulandes i Gobièrnu di Repúblika Franses tokante delimitashon marítimo den Karibe a keda konkluí, ku ta regulá e fronteranan marítimo hulandes-franses rònt di Sint Maarten, Saba, i Sint Eustatius.[11]
Na 2023, 207 aña despues di e tratado di 1816, e frontera di tera a wòrdu establesé sin ambiguidat den e Tratado entre e Gobièrnu di Reino Hulandes i e Gobièrnu di e Repúblika Franses tokante e demarkashon di frontera entre e Reino di Hulanda (Sint Maarten) i e Repúblika Franses (Saint-Martin)[12] ku awor ta definí definitivamente e tereno tambe rant. E tratado aki a sigui un disputa riba e frontera rònt di e pueblo di Oyster Pond[13] ku a kondusí na un disputa entre Hulanda i Fransia na 2016.[14] Sinembargo e tratado aki ainda no a drenta na vigor.
Algun di e fronteranan aki ta wòrdu establesé dor di tratadonan, pero no ta tur frontera marítimo den Karibe ta wòrdu establesé ofisialmente.
nl.wiki: Rijksgrens van Nederland
== Mira tambe ==
* [[Awanan teritorial]]
* [[Zona continuo]]
* [[Zona economico exclusivo]]
* [[Tratado di Frontera Reino Hulandes-Venezuela]]
[[:Kategoria:Geografia]]
[[:Kategoria:Karibe Hulandes]]
[[:Kategoria:Reino Hulandes]]
E pais autonomo di Sint Maarten tin, banda di un zona continuo chikito, solamente awanan teritorial, sin un EEZ propio.
E frontera marítimo entre Sint Maarten y e parti franses di e isla a wordo estableci door di un tratado entre Reino Hulandes y Fransia, firmá dia [[6 di aprel|6 di april]] [[2016]]. E tratado aki a drenta na vigor dia 1 di april 2017.
--------
=== Maneho ===
E maneho di e zonanan EEZ di Caribe Hulandes ta den man di Reino Hulandes, pero e derecho pa uza nan recurso marino ta comparti. Segun ''Rijkswet instelling exclusieve economische zone'' (Ley di Reino institucion zona exclusivo economico) di 2010, Hulanda (gobierno di Reino) tin e autoridad pa:
* proteha y maneha e ambiente marino;
* controla pesca, mineral y hidrocarburo den fondo marino;
* comparti y firma acuerdonan internacional referente e EEZ.
Pa e seis islanan mes e ley ta duna:
* derecho pa uza e recurso natural pa desaroyo di [[turismo]], investigacion y energia renovabel (por ehempel parke di biento of solar den lama);
* maneho di pesca den e awa teritorial (12 miya nautico rond di e isla);
* un rol consultativo den maneho di sostenibilidad di Reino.
E situacion aki ta un refleho di e structura special di Reino Hulandes: pa e awanan teritorial (12 miya nautico) e islanan tin competencia amplio, mientras pa e zona EEZ (te 200 miya nautico) e soberania final ta keda cu Reino.
== Mira tambe ==
* [[Awanan teritorial]]
* [[Zona economico exclusivo]]
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Reino Hulandes]]
[[:Kategoria:Venezuela]]
------------
Loke bo ta hasi pa Wikipedia na Papiamentu ta berdaderamente importante. Dor di forma e artíkulonan aki ku struktura sólido, idioma kla i profundidat kultural, bo ta yuda sigurá ku lektornan di Papiamentu tin akseso na e mesun kalidat di konosementu ku na ingles, hulandes òf spañó — pero ankrá den nan propio historia i bista di mundu.
Loke bo ta hasiendo ta bruha distansia ku pertenensia.
Asta for di leu, e trabou aki ta tene bo konektá ku Karibe Hulandes na un manera profundo i signifikante. Dor di dokumentá historia, kultura, símbolonan i memoria kolektivo na Papiamentu, bo no ta djis editá artíkulonan — bo ta salbaguardiá identidat i ta sigurá ku futuro generashonnan, unda ku nan por biba, por rekonosé nan mes den nan idioma i historianan.
Tin algu poderoso den kontribuí for di un distansia:
e ta mustra ku kultura no ta limitá pa geografia. E ta biba kaminda hende ta preokupá sufisiente pa kuid’é.
Bo satisfakshon ta bini di un lugá hopi real — esaki ta trabou di herensia. I e ta mustra apsolutamente den e kuido, presishon i rèspèt ku bo ta trese na kada artíkulo.
-------
Het driekantje is een driehoekig muntstuk ter waarde van vijftig cent. Bij gebrek aan pasmunt is in het begin van de vorige eeuw aan Cobus Naar, Papa Cochi genaamd, recht verleend dollarstukken te versnijden. Ze heten y o t i n cor t a, of ook wel placa di Shon Cochi. Ze behoren thans tot de zeer zeldzame munten.
------------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
{{Multiple image
| align = right
| total_width = 270
| border =
| header = '''Turismo krusero'''
| header_align = center
| perrow = 1/1/2
| image1 = RCI Sovereign of the Seas (cropped).jpg
| image2 = Carnival Sunshine Curacao 2014 (cropped).jpg
| caption1 = ''Sovereign of the Seas''
| caption2 = ''Carnival Sunshine''
| image3 =
| caption3 =
| image4 = Promenade on the Allure od the Seas (7710182244).jpg
| image5 = Overall room view of Sky Suite 1198 aboard the Celebrity Equinox (6686283819).jpg
| caption_align = center
| footer = Interior luhoso di un krusero i un kabina
| footer_align = center
}}
----------------
{{Variante|a}}
{{infobox persona |variante = a
| nomber = Clinton Whitfield
| nomber completo = Clinton Hathaway Whitfield
| ofishi = empresario
| distincion = Oficial den [[Orden di Oranje-Nassau]] <small>(1968)</small>
}}
'''Clinton Hathaway Whitfield''' (☆ [[1911]] na [[Sint Eustatius]] - † [[12 di yanüari|12 di januari]] [[1993]] na Aruba?) tabata un empresario Arubano, kende tabata pionero den industria turistico y dirigente di sector priva Arubano.
== Biografia ==
Clinton Whitfield a nace na Sint Eustatius y a muda pa [[Kòrsou|Corsou]] pa continua su estudio na nivel di Mulo.
El a cuminsa su carera profesional den servicio publico na Aruba. Despues di 13 aña di servicio el a cambia pa sector priva y a habri su tienda “Whitfield Dress Shop” den [[Caya G.F. (Betico) Croes]]. Segun cu e industria di turismo a crece el a expande cu tiendanan na varios lokalidad di hotel, particularmente na [[Palm Beach]].
Den e comunidad empresarial Arubano Whitfield tabata un figura yamativo. Como un “startupper” eminente el a laga su marca riba hopi organisacion Arubano como tambe internacional.<ref>Opstarter Arubaanse zakenleven overleden. "Amigoe". Curaçao, 13-01-1993, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644609:mpeg21:p005</ref> Na 1945 e tabata co-fundador di [[Aruba Trade & Industry Association]] (ATIA). Na 1950 el a wordo eligi como presidente di ATIA y a sirbi shete aña den e funcion aki. E tabata un miembro di directiva di Camara di Comercio (KvK) di 1951 pa 1975, interumpi solamente pa shete luna na 1963. E tabata internacionalmente orienta y a promove relacionnan cu paisnan den region: Venezuela, Colombia, Puerto Rico, Repúblika Dominikana i Trinidad & Tobago. El a representa KvK Aruba den e Camaranan di Comercio di America, un plataforma di 51 camara, cu tabata tin como meta fortalece e lasonan economico y baha e bareranan di comercio den [[Latinoamerica]] y Caribe. Na 1961 el a wordo eligi como presidente di Camara di Aruba y na juni di e aña ey a fungi como anfitrion pa e Convencion Anual di Camaranan di Comercio di Americas.
* gedurende 25 jaar Bestuurslid van de Kamer, waarvan 6 jaar in de functie van Voorzitter.
* "a blda miembro alavez vlce-presidente di Regentenraad di [[Horacio Oduber Hospital]].
J*3 30 ana senor Whitfield a duna vn contribucion valioso na e desarollo di nos hospitaal, pa cual nos ta masha agradecido.
* De Kiwanis Club van Aruba maakt met diep leedwezen het overlijden bekend van de heer CLINTON H. WHITFIELD in leven: Organisator "Charter Member" en gewezen voorzitter van de Kiwanis Club of Aruba; Gewezen "Lt. Governor" van Division 26 en Gewezen Governor van de Eastern Canada en Caribbean District van Kiwanis International; "Life Member" van Kiwanis International.<ref> Advertentie. "Amigoe". Curaçao, 16-01-1993, p. 13. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644612:mpeg21:p013</ref>
Na 1962 el a wòrdu eligi komo presidente di e Kámaranan di Komersio di e Amérika i a bishitá mas ku diesseis pais den Latino Amérika. For di 1964 pa 1967 Whitfield a wordo reeligi como presidente di Aruba Chamber. E tabata miembro fundado di Liaison trade committee Aruba-Curacao, presidente di Aruba Tourism Commission, vice-presidente di hunta di supervision di Aruven NV (desaroyador/doño di Aruba Caribbean Hotel), miembro di hunta di comisario di Stichting Ziekenverzorging Aruba (operador di hospital). Repetidamente Whitfield a wòrdu designá komo “delegado ofisial di komersio” pa representá gobièrnu Antiano den reunionnan di komersio na nivel internashonal. For di 1964 el a dedica su mes na e seccion Aruba di Kiwanis International, di cual e tabata fundado, prome presidente y despues eligi como gobernador regional. Na 1979 el a keda nombra den Conseho Consultativo di Antias Hulandes (Raad van Advies).
Whitfield a fayece na edad di 82 ana despues di un kebrante di salud. E tabata casa cu Louisa (Mosa) Whitfield-Davelaar.
== Honor ==
Pa su méritonan el a ricibi na 1968 un condecoracion real como Oficial (''officier'') den [[Orden di Oranje-Nassau]]. Kiwanis Club of Aruba ta otorga anualmente na e alumnonan sobresaliente di [[Colegio Arubano]] e ''Clinton Whitfield Outstanding Student Award''.<ref>{{citeer web|url=https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20250806.pdf|titel= A tene evento di entrega di Clint Whitfield Outstanding Student Awards|werk=Bon Dia Aruba|datum=2025-08-06|format=pdf}}</ref>
{{Appendix}}
Clinton Hathaway “Clint” Whitfield tabata un empresario y dirigente di sector priva Arubano. E a nase na Sint Eustatius na 1910 y a muda pa Aruba despues di su estudio na Korsou. Na Aruba el a trahá promé den servicio público, pero pronto a drenta den negoshi propio y a fundá Whitfield Dress Shop den Caya G.F. (Betico) Croes, cu eventualmente a crece cu varios sucursal den hotelnan di Palm Beach.
Whitfield tabata un pionero den desaroyo di turismo y comercio Arubano. El tabata co-fundador di Aruba Trade & Industry Association (ATIA) na 1945 y a sirbi komo su presidente durante hopi aña. El a forma parti di Camara di Comercio di Aruba, representando e isla den reunionnan internashonal di camaranan di comercio den Caribe y Latino-Amérika.
Aparte di su actividad empresarial, Whitfield tabata miembro fundadó di Kiwanis Club of Aruba y su prome presidente. Den 1968 el a wordo kondecorá komo Oficial den Orden di Oranje-Nassau pa su kontribushon na komunidat. E ta tambe rekorda pa e Clinton Whitfield Outstanding Student Award, otorgá anualmente na alumnonan sobresaliente di Colegio Arubano.
Clinton Whitfield a fayece na Aruba na 12 di januari 1993 na edat di 82 aña. E tabata casá cu Louisa (Mosa) Whitfield-Davelaar.
--
Got it — back to Clinton Whitfield only. I cleaned up the concise biography you wanted and added the two items you specified (longtime trustee of Horacio Oduber Hospital and member of the Raad van Advies). I kept it short, neutral and ready for Wikipedia/Papiamento use.
---
'''Clinton Hathaway Whitfield''' (☆ 1910, Sint Eustatius – † 12 di januari 1993, Aruba) tabata un empresario y dirigente prominente den sector privado di Aruba. Despues di su edukashon den Kòrsou, el a muda pa Aruba unda el a kominsá den serviciu públiko y despues a fundá su negocio, *Whitfield Dress Shop*, ku sucursales na zona hotelero di Palm Beach.
Whitfield tabata un pionero den desaroyo di turismo y comercio arubano. El tabata co-fundador di **Aruba Trade & Industry Association (ATIA)** (1945) i a sirbi komo su presidente. Tambe a ocupa diferente posishon den **Camara di Comercio di Aruba** y a representá Aruba den kontexthonan komersial internashonal den Latino-America y Karibe.
Ademas di su labor empresarial, Whitfield a kontribuí intensamente na servicionan komunidario. El tabata miembro fundadó di **Kiwanis Club of Aruba** i a sirbi como su presidente; el premio **Clinton Whitfield Outstanding Student Award** ta sigui rekonosé su kontribushon den edukashon.
Whitfield tambe tabata un miembro di largo durashon di e **Board of Trustees** di **Horacio Oduber Hospital**, un pos ku el a keda ocupa te su morto. Ademàs, el a forma parti di e **Raad van Advies** di Antias Hulandes, kontribuyendo na asesoria polítiko-komunitario.
Pa su merito den servisio komun i profesional, el a ricibí den 1968 e kondecorashon real **Oficial (Officier) den Orden di Oranje-Nassau**.
Clinton Whitfield a fayece na Aruba dia **12 di januari 1993** na edat di 82 aña. El tabata kasá ku **Louisa (Mosa) Whitfield-Davelaar**.
[[:Kategoria:Aruba]]
---------------
{{Variante|a}}
{{Infobox fabrica| variante = a
|nomber = Coastal Aruba Refining Company
}}
'''Coastal Aruba Refining Company''', miho conoci como '''Coastal''', tabata un refineria petrolero na [[San Nicolas]], Aruba, cu a opera entre 1991 i prinsipio di e aña 2001 como compania subsiadiario di The Coastal Corporation di Merca. E refineria tabata anteriormente conoci como [[Lago Oil & Transport Company]], y su reapertura na 1991 a representa un capitulo nobo den e historia industrial petrolero di Aruba.
[[Category:Empresa]]
[[Category:Aruba]]
[[Category:Historia]]
== Historia ==
Despues di e ciere di Lago Oil & Transport Company na maart 1985, e instalacion industrial grandi na San Nicolas a keda sin uso.
* el a pasa den man di Gobierno
* a cuminsa cu desmantelacion di e instalacionnan
Na aña 1989, The Coastal Corporation, un compania Merikano fundá pa empresario [[Oscar Wyatt|Oscar S. Wyatt Jr.]], a mustra interes pa reactiva e refineria.
Bou di e liderato di Wyatt y cu apoyo di Gobierno di Aruba, un acuerdo final pa reapertura di e refineria a wordo logra y oficialisa na 1991 bou di nomber Coastal Aruba Refining Company N.V.
, durante e gabinete di Henny Eman I i Nelson Oduber I. E refineria a haya un periodo di tax holiday pa stimula inversion, y a kambia nomber pa Coastal Aruba Refining Company N.V.
E acuerdo tabata inclui un tax holiday pa stimula e inversionnan grandi cu a sigui, manera e instalacion di dos ‘delay coker’ balora na mas cu 250 miyon dollar pa haci e refineria financieramente factibel y competitivo riba mercado internacional di productonan di petroleo. E reapertura di e refineria a duna centenares di hende empleo, directo y indirecto, y a reestablece e rol industrial di San Nicolas den economia Arubano.<ref>[https://www.facebook.com/permalink.php/?story_fbid=115369700292757&id=102193561610371&locale=ml_IN Caya Oscar Wyatt jr], Facebook - Nos Historia Nos Herencia (2020)</ref>
== Operacionnan ==
Durante su operacion, Coastal Aruba a introduce diferente mehoranan tecnico, inclui instalacion di dos delay coker units balora na mas cu US$250 miyon (fuente lokal necesaria). E modernisacion aki a permiti refineria pa procesa crudo mas pesado y compiti den mercado global di productonan di petroleo.
E refineria a duna trabou pa varios centenar di Arubanonan, tanto directo como indirekto, i a stimula e ekonomia di San Nicolas un biaha mas.
== Benta y ciere ==
Den 2001, despues di e retiro di Oscar Wyatt, The Coastal Corporation a wordo bende cu El Paso Natural Gas Company, cual a asumi e operacion den Aruba pa un periodo mas cortico. E operacion di Coastal Aruba eventualmente a caba poco despues, y e instalacion a pasa den man di otro manejadornan, inclui Valero Energy Corporation y mas laat Citgo Petroleum Corporation, cu a uz’e refineria te su ciere final den 2012.
Legado
E periodo di Coastal Aruba Refining Company ta considera un etapa transitorio pero importante den e historia di refineria di San Nicolas. A traves di e esfuersonan di Oscar Wyatt y su kompania, Aruba a logra reaktiva su refineria despues di seis aña di inaktividad.
Den 2013, como un forma di rekonosimentu, e Theaterstraat den San Nicolas a wordo renombra na Caya Oscar Wyatt Jr., den honor di fundador di Coastal Corporation.
== Referencia ==
“Oscar Wyatt pleads guilty in Iraq Oil-for-Food case.” United States Department of Justice, Press Release (2007).
Amigoe di Aruba, edicionnan di 1991 i 2013 (pa reaperura di refineria y cambio di nomber di caya).
“El Paso to acquire Coastal Corporation.” The New York Times, 2000.
Valero Energy Corporation Annual Report, 2005.
CITGO Aruba Refinery official history page (archival).
-------------------
{{infobox persona | variante = a
}}
'''Oscar Sherman Wyatt Jr.''' (☆11 di yüli 1924 na Beaumont, [[teksas|Texas]] – †8 di òktober [[2025]] na [[Houston]]) tabata un empresario [[Estadonan Uni di Amérika|Merikano]] y fundador di The Coastal Corporation. E tabata conoci pa su papel den e industria petrolero internacional y pa su relacion cu [[Aruba]] na fin di e añanan 1980, ora cu su compania a reactiva e refineria di [[Lago Oil & Transport Company|Lago]] bou di e nomber di Coastal Aruba.
== Biografia ==
Oscar Wyatt a nace den un famia humilde na Beaumont, Texas. Na edad di solamente 16 aña el a haya su licencia pa bula avion. El a studia na ingenieria mecanico na Texas A&M University. Durante Segundo Guera Mundial el a bandoná su estudio temporalmente pa drenta den servício militar y na edad di 21 aña, el a keda condecora como piloto di combate. Despues di guera, el a completa su estudio en preparacion pa un carera den industria petrolero.
Na 1950, Wyatt a cuminsa su propio negoshi den sector energetico. El a financia un compania chikito yama Hardly Able Oil Company, cu despues di tempo a desaroya den Coastal Oil & Gas Company, mas laat conoci como The Coastal Corporation. Bou di su liderato y vision, Coastal a crece pa bira un di e companianan di energia mas importante di Merca, cu operacionnan den petroleo, gas natural, transporte y refinamento.
Na fin di e añanan 1980, despues di e ciere di e refineria di Lago na 1985, Wyatt — via Coastal Corporation — a mustra interes pa reactiva e planta na [[San Nicolas]].<ref>{{citeer web|titel=Belangstelling bij twee firma's voor raffinaderij|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-06-15|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-10-14|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642628:mpeg21:p005}}</ref> Den e negociacionnan bou di e Gabinete Oduber I a yega na un acuerdo final, cu a resulta den reapertura di refineria na 1991.<ref>{{citeer web|titel=Na vijf jaar vloeit weer olie|werk=[[Amigoe]]|datum=1990-11-22|bezochtdatum=2025-10-14|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643956:mpeg21:p005}}</ref> E refineria a haya e nomber di "Coastal Aruba Refining Company".
Na 1997, Oscar Wyatt a retira como presidente di The Coastal Corporation, pero el a keda sirbi como presidente ehecutivo te na januari 2001, ora cu e compania a wordo bendi cu El Paso Natural Gas Corporation, bou cual compania e operacion di refineria na Aruba a continua pa un periodo relativamente corto prome cu esaki a pasa over pa Valero Energy Corporation.
Den 2007, Oscar Wyatt a wordo acusa di a haci pagonan ilicito pa [[Irak]] bou di e programa di Oil-for-Food di [[Nashonnan Uni|Nacionnan Uni]]. Den un corte federal na Manhattan el a admití cu compania a manda pagonan ilegal durante e sancionnan internacional contra Irak. El a ricibi un condena di prizon di un aña, cual el a cumpli cune na 2008.<ref>[https://web.archive.org/web/20080103173430/http://www.chron.com/disp/story.mpl/front/5420278.html Oscar Wyatt reports to prison in Beaumont], Houston Chronicle (2 di januari 2008)</ref>
Oscar Sherman Wyatt Jr. a fayece dia 8 di òktober 2025 na Houston, na edad di 101 aña. E tabata casa y tabata tata di cuater yiu. Su yiu homber Oscar (Trey) Wyatt III, a muda pa Aruba durante e periodo di Coastal Aruba y a casa cu e politico Arubano, [[Mervin Wyatt-Ras]].
Na 2013, como muestra di gratitud pa su aporte, a renombra Theaterstraat, e caya cu ta core paralelo cu e muraya di refineria te cu [[Zeewijk]], den su honor ''Caya Oscar Wyatt Jr.'' <ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2013-01-29/page/n13/mode/1up?q=caya+oscar+wyatt A desvela Caya Oscar Wyatt jr. na San Nicolas ayera tardi], Bon Dia Aruba (29 di januari 2013)</ref>
{{Appendix}}
.
Na 28 di yüli 2013, e Theaterstraat a kambia nomber ofisialmente na Caya Oscar Wyatt Jr. Den e periodo aki, e refineria tabata rekonosé komo un di e mas competitivo den region, i Wyatt mes tabata konsiderá komo un empresario ku hopi kurashi, determinashon i visión industrial.
Su nomber ta keda asoshá ku un periodu di renasementu industrial pa Aruba i ku un erensia di liderazgo entreprenedor.
== Honor ==
Komo muestra di gratitud pa su aportashon, e caya paralelo ku e muraya di refineria te cu Zeewijk a wòrdu renombrá den su honor.
Na 28 di yüli 2013, e Theaterstraat a kambia nomber ofisialmente na Caya Oscar Wyatt Jr. Den e periodo aki, e refineria tabata rekonosé komo un di e mas competitivo den region, i Wyatt mes tabata konsiderá komo un empresario ku hopi kurashi, determinashon i visión industrial.
Venta di Coastal i bida mas tadia
Na 1997, Oscar Wyatt a retirá komo presidente di Coastal Corporation, pero el a keda sirbi komo presidente ehecutivo te na yanuari 2001, ora cu e compania a wordo bendi cu El Paso Natural Gas Company.
Poco despues, e operashon di Coastal Aruba a pasa bou di El Paso Corporation, ku a kontinyá por un periodo mas kortiko promé ku e refineria a sera definitivamente.
Legado i famia
Oscar Wyatt su aportashon na Aruba ta konsiderá un kapítulo importante den historia industrial di e isla.
E yu di Oscar Wyatt, Oscar “Trey” Wyatt III, a muda pa Aruba durante e periodu di Coastal Aruba, a bira un siudadano hulandés i a kasá ku Mervin Ras, polítika arubiano i aktualmente minister di Asuntunan Social i Salú Públiko di Aruba. E union aki a keda simboliko pa e lazo familiar i histórico entre e famia Wyatt i Aruba.
Falesementu
Oscar Sherman Wyatt Jr. a fayesé na Houston, Texas, riba 8 di òktober 2025, na edat di 101 aña. Su nomber ta keda asoshá ku un periodu di renasementu industrial pa Aruba i ku un erensia di liderazgo entreprenedor.
Den Aruba su nomber ta keda honra ku Caya Oscar Wyatt Jr. na San Nicolas, komo rekonosimiento pa su kontribushon den e reaktivashon di refineria di Lago den fin di e anjanan 1980 i prinsipio di anjanan 1990.
{{Stub}}
{{DEFAULTSORT:Wyatt, Oscar}}
[[Category:Hende]]
-------------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
Un '''Dekreto Real''' (DR), na [[hulandes]]: ''Koninklijk Besluit'', KB, ta un dekreto di gobièrnu di Hulanda. Aunke e Rei ta firma e dekreto prome, loke por duna e impresion cu e ta sostene esaki personalmente, e no ta personalmente responsabel. Pa e motibu aki, dekretonan real ta wòrdu kofirmá pa e minister(nan) i/òf sekretario(nan) di estado konserní; esaki ta wòrdu yamá kontra-firma.
E diferensianan entre un lei formal i un Dekreto Real ta:
* Un ley formal tambe mester wordo adopta door di Parlamento.
* Un Decreto Real por wordo emiti door di gobierno sin e cooperacion directo di Parlamento.
* Un Dekreto Real por wòrdu revisá pa un korte kontra e Konstitushon, miéntras ku un lei formal no por.
* Un Dekreto Real, ora e ta kontené un provishon generalmente obligatorio, ta un lei supstansial.
Un Dekreto Real (KB) ta un desishon di gobièrnu ku ta wòrdu tumá sin konsentimentu di e Estadonan General. Un distinshon ta wòrdu hasi entre un Orden Atministrativo General (AMvB) i un Dekreto Real regular òf menor.
Tin dos tipo di Dekreto Real. E promé ta regardá òrdu atministrativo general i por wòrdu mirá komo un ekstenshon di legislashon. E di dos ta regardá aktonan atministrativo manera nombramentu di alkaldenan, Komisarionan di Rei, i ofisialnan hudisial responsabel pa atministrashon di hustisia.<ref>https://www.eerstekamer.nl/begrip/koninklijk_besluit</ref>
Dekreto Real
Un Dekreto Real (RD) ta un desishon di gobièrnu tumá sin e konsentimentu di e Estadonan General.<ref>https://www.denederlandsegrondwet.nl/id/vi9xmf878tqq/koninklijk_besluit#:~:text=Een%20koninklijk%20besluit%20(KB)%20is,een%20gewoon%20of%20klein%20KB%20.</ref>
Ta hasi un distinshon entre un òrdu atministrativo general (AMvB) i un RD standart òf menor. Un RD standart ta regulá, entre otro, e nombramentu i retiro di funshonarionan (ministernan, Komisarionan di Rei, Konseheronan di Estado, alkaldenan, etc.).
Mayoria di e Dekretonan Real ta basá riba un lei formal. Esaki ta konstituí legislashon delegá: e lei ta stipulá ku reglanan por wòrdu elaborá mas aleu. Si esaki no ta e kaso, e ta wòrdu yamá un RD ‘independiente’.
E Konseho di Estado ta emití un opinion di konseho riba un RD. Un RD ta wordo publica den Gazette Oficial (Staatsblad).
{{Appendix}}
--------------------
{{Appendix}}
The first hint of gold on Aruba actually dates back to 1725, when rumors about gold being
found in dug up treasure chests of the Spanish colonial era prompted the first official exploration for gold on the island, commissioned by the Dutch West India Company. Under the leadership of Mr. Paulus Printz, a three-year search was conducted on Aruba, to no avail. Though they
found some specks of gold, it was not enough to motivate a further search, and the assignment was discontinued by Printz himself.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20250922.pdf Get to know the history of the gold industry on Aruba], Aruba Today (22 di september 2025)</ref>
It wasn’t until 100 years later, in 1824, when a young farmer boy named Willem Rasmijn found
a lump of gold while out herding his father’s sheep in the area of Rooi Fluit on the north coast. His father took it to a local merchant who then sold the lump for $70. Unbeknownst to
the boy and his father, they quite literally struck gold, and as word got out, a gold fever spread
among the locals who started searching for more gold.
When the colonial governor in Curacao, Governor Cantz’laar, heard about the news, he
sent his adjutant, Capitan van Raders, to start harvesting gold. This was in July 1824. In august
of that same year, the governor followed suit to the island, accompanied by high-ranking
military officials. When citizens started swarming the area in search for gold, The Netherlands
sent more troops to safe guard the gold.
Prominent places where gold was found was in Daimari, Wacobana, Arikok, Rooi Fluit, Hadicouradi and later West punt, where gold ore was found. Because of a lack in advanced technology and materials to harvest the gold, the process took a more primitive approach:
Clay rocks containing traces of gold were left to dry in the sun. Then, workers would start chipping the clay away on a large canvas to catch the gold particles that were left behind after
the wind blew away the dust from the clay.
In the harvest period of 1824-1825, there was a total of 71,000 kilos collected through commissioned harvesting. Locals themselves reportedly found about 25 pounds worth of gold in
the nearby rivers. The following years after that
first big harvest, commission work fell off, and in 1828, the director of the goldmines, Johan Gravenhorst, decided to halt harvesting.
Almost 40 years later, the London-based Aruba Island Gold Mining Company Ltd. was granted
concession. The firm built their gold mines on Bushiribana, and in the port of Oranjestad a
long road that connected the gold mill to the port. The ores themselves came from Sero Plat en Sero Cristal.
By this point, workers were still using primitive methods to harvest the ores. For example, when
someone had to go into the mines, there were no stairs or lifts; the person had to be brought
down in a big bucket, with two or more workers holding the bucket by a thick rope above
ground.
Aruba Island Gold Mining Company Ltd. reportedly operated until 1899, and right after the Aruba Gold Concession Ltd. was established, coincidentally also based in London. This time, the gold mill in Balashi was built, and more mines were dug up all around the island. The gold ores that were found were transported via track engine, locally called the “trekinchi”.
Despite being more equipped for the job, the Aruba Gold Concession Ltd. could not produce
any real profit, and so the concession was terminated just eight years later, in 1908.
A local firm, the “Aruba Goud Maatschappij” (Aruba Gold Company) took over the concession, along with all the materials and equipment. In the beginning, the company saw good profit, and for a while, the island’s economy depended primarily on the mining and harvesting of gold. But just like its predecessors, the streak of luck for the Aruba Gold Company came to an end when WWI broke out.
The main reason why production stopped this time was reportedly because of a lack in dynamite for extracting the ores from the mines, as well as a lack in raw materials like German cyanide for the refining process. By the time the war ended, the equipment that was left at Balashi
were too old to use again. After the war, gold production on the Aruba was left to a standstill.
According to an issue in Aruba Esso News paper in 1953, Henny Eman wanted to start up digging again, this time using independent miners.
He argued that there was proof of more gold to be discovered. Plus, hiring independent miners
would boost the island’s employment rate.
When it was proven that gold was in fact still present, the executive board on the island
promised to fund the project only if the gold dug up proved to be valuable. However, nothing else was reported after this, so it could be concluded that there was no real profitable
market on the island anymore.
The ruins of the Bushiribana and Balashi Gold Mills are still standing, and open for the public to visit. These structures offer a glance into the past, to a time where Aruba experienced one of its first wave of industrialization. Today, these structures are persevered as historical
monuments.
Source:
1. “De Kolibrie op de Rots (en meer over the geschiedenis van Aruba)” by Evert Bongers.
2. Aruba Esso News, 1953 issue.
------------
{{multiple image
| total_width = 700
| border = infobox
| direction = horizontal
| header = Arte mural na San Nicolas
| header_align = center
| caption_align = center
| image1 = San Nicolas mural by Chemis.jpeg
| height1 = 200
| caption1 = Mural di Chemis
| image2 = San Nicolas murals (Aruba) 23 00 09 183000.jpeg
| caption2 = Mural crea pa Armando Goedgedrag
| image3 = San Nicolas murals (Aruba) 23 00 45 246000.jpeg
| caption3 = Mural crea pa Wild Drawing
| image4 = San Nicolas Murals 00 21 29 593000.jpeg
| caption4 =
| image5 = Mural Black White.jpg
| caption5 = Mural crea pa Ad Rekkers
}}
------
== Stadhuis Aruba Aanvulling ==
=== Historia ===
E stadhuis a wordo encarga pa dokter Jacobo Eloy Maria Arends, kende a laga traha esaki como preparacion pa su casamento. Arends a studia medicina na Amsterdam y, na su regreso, el a wordo nombra e prome dokter oficial di gobierno di Aruba. Famia Arends a establece nan mes na Aruba for di mitar di siglo 18 y tabata inclui hopi miembronan prominente activo den e mundo empresarial. Ora cu J.E.M. Arends a bira komprometé na 1922, el a enkargá e konstrukshon di e kas.[1]
Den sociedad di Aruba, tabata custumber pa un pareha nobo muda pa un cas nobo na momento di casa. Riba e dia di e kasamentu, e esposo tabata spera di presentá su kasá ku un kas kompletamente nobo i muebla.[1] Tradishonalmente, e futuro bruid no tabatin mag di mira e kas i tambe tabata prohibí di drenta su besindario. Despues ku e kas a keda kla, e pareha a bai riba nan luna di miel i e kas a keda kompletamente muebla pa e ruman muhénan di e brùidehòm, di manera ku na nan regreso e por a presentá su bruid ku un kas kompletamente muebla, di akuerdo ku tradishon.
=== Construccion y estilo ===
E edificio a wordo diseña den un estilo neoclasico cu influencianan for di e estilo Baroco Suramericano, bao direccion di e arkitecto Arubiano Chibi Wever. Konstrukshon a tuma lugá entre 1922 i 1925.[1] E edifisio a wòrdu konstruí riba un tereno di 1.545 m2. E konstrukshon a wòrdu realisá pa e albañil i karpinté lokal Jan Christiaans, i e ehekushon a wòrdu realisá pa e kontratista i karpinté lokal Nicolaas Picus, ruman di e konosí karpinté Merdado (Dada) Picus.[1] Picus a adaptá e diseño na e deseonan spesífiko di e kliente, kende tabata deseá un residensia ku un práktika i un botika. E kas a wòrdu diseñá ku un interior úniko di plan habrí pasobra e doñonan tabata ke pa e edifisio keda aksesibel sin porta pa aktividatnan sosial. P’esei, no tabatin portanan fiho, solamente portanan plegabel, ku tabata permití uso fleksibel. E kas tabata sirbi komo un residensia, un ofisina di dòkter i un botika, i hopi reunion i fiesta tabata wòrdu organisá einan. E edificio ta un ehempel tipico di un mansion Arubano den un estilo mixto cu hopi caracteristica estilo neo. E ta inspirá pa e kas kunuku tradishonal di kas di stat ku un núkleo i dos galeria, kada un rondoná pa un terasa.
---
strui su cas den 1922 tempo cu e y su prometida Maria Monica Lacle a compromete pa casa. Eloy Arends, inspira pa e edificionan luhoso di Caracas, e capital di Venezuela y na Bogota, Colombia, a
pidi su arkitecto inclui e influencianan Neo-Baroque Latinoamericano den su diseño.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20250910.pdf Conoce e historia tras di Stadhuis Eloy Arends], BDA (10 di september 2025)</ref>
Manera tabata e tradicion entre e famianan manera e famia Arends, e homber mester a contrui un cas y completamente amuebla e cas nobo prome cu e muhe por wak e. Pues den 1925, prome cu
-----------
== Mario Croes ==
Pa promer viaha ela sali campeon di Aruba dia cu e tabatin 15 aña di edad. Awor flbi cu e tin 34 aña e por bisa cu ela sali 13 vez campeon di nos isla y e ta posee nada menos cu 39 copa y 27 medaya. Un deportista arubano cu e destaca su mes den e deporte di ping pong specialmente door di su mes esfuerzonan y su perserverancia, como cu manera nos lektornan por lesa mas alew, no ta semper ela haya ayudo den su carera deportivo na su isla natal. Mario Croes jr., casá cu Ruth Croes-Arends, ta haya cu e deporte di ping pong na Aruba a bai hopi atrcus den e 26 aña cu e tin ta praktikele.
Amistad a tene un entrevista exclusivo cu e deportista te ainda mas grandi riba terreno di ping pong actuahnente: Mario Croes Jr.
ping pong tempo mi tabata tin mas o menos siete aña. Mi mama a cuminsa siñami, pero mi no a worry mucho. Toch mi a sigi hunga cu mi tata y cu mi otro famianan. Un viaha mi a bai Flamingo Room (Trocadero), caminda tabatin un mesa di ping pong, anto ei nan mi a mira Cholan Jacobs, e tempo ei e campeon di Aruba, hunga.
Nos a encontra Mario den su cas nobo cu ela caba di traha na Ponton. Presente tabata tambe su esposa Ruth Croes-Arends y su dos yiunan Mario (8 aña) y Janine (10 aña). Riba nos pregunta cu si su yiunan ta hunga pingpong tambe, Mario ta conta cu nan sa hunga ping pong, pero e ta sperando un mesa nobo pa e pone na su cas.
E no kier si pa su yiunan cuminsa hunga ping pong mucho liher, como cu e kier pa nan goza di nan hubentud y hunga hopi.
”Mi bida m'a sclavisa na ping pong, mi no a hunga mes, tempo cu mi tabata mucha. Mi kier laga mi yiunan hunga bon hungá y despues ora nan
---
en y cu 16 aña pa promer vez ela logra bira campeon di Aruba. Su promer wega internacional ela hunga contra Colombianonan tempo cu e tabatin 17 aña na 1959. E tempo ei corantnan a skirbi di Mario Croes cu e tabata e sorpresa di mas grandi di e torneo, organisá door di e asociacion ^Bntre nous juvenñs” na Corsow. Ela logra bati e subcampeon di caribe y centroamerica e colombiano Dario Valencia. Uniko hende cu a logra gana Mario den e torneo ei tabata Ildo Bakhuis di Corsow.
NUNKA
Amistad: Ki tempo bo a bira campeon di Antiyas?
Mario Croes: Nunka mi no tabata campeon di Antillas oficial. Mi tabata gana e weganan interinsular si, pero nunka mi a conquista e titulo di campeon antillano. Tempo cu mi por a gane nan a stop di organisele.
Amistad: Bo a yega di hunga hopi vez den exterior, Ta cual tabata e paisnan cu b'a bishita?
Mario Croes: Mi a yega di bai hunga na Corsow, Boneiru, Colombia, Venezuela, Barbados, Trinidad, Jamaica, Guyana, Nigeria, Alemania, Atlanta (USA) y Praga (Tsechoslowakije).
Na edad di 21 añá m’a bai pa promer vez un campeonato mundial na Praga. E tabata un experiencia masha grandi p’ami pa mi mira hungadornan di caliber asina halto hunga. Pa bo bai un campeonato mundial bo so, no vale la pena. Bo mes-
---------
== Lago oil ==
Na 1935, Lago a habri su Lago Vocational School y a termina dunamento di curso y traing na 1957 ora gobierno a cuminsa su Technisch Scol na Playa.
Na 1937, a construi hospital di Lago pa e empleadonan di e compania, cual a costa USD 200 miyon. Tambe e mesun ana a traha 150 cas na Lago Heights pa acomoda empleadonan cu a bin di region Caribe. Na 1939, a agrega 75 cas na Essoville y 67 cas na Lagoville.
For di aña 1974, tur pacient di Lago tambe mester a bay San Pedro Hospital.
Den e periodo di aña ’60, no solamente a bin modernisacion na Lago, pero tambe el a bira un di e promé refinerianan cu a haña computer pa instalá den e plantanan y movimiento di azeta, cual e empleadonan mes a manehá nan. Lago a sigui reduci su empleadonan, pero e produccion a keda halto y hasta el a competJ cu refinerianan di Esso mes. Lago su meta tabata pa baha e cantidad di empleadonan pero sigui produci e mesun cantidad di azata. E produccion a subi for di 230 mil bari pa 440 mil bari pa dia, esun mas halto na aña 1965. Durante e periodo aki Lago mester a traha varios planta di Hydrogen Sulfide pa baha e azufre den e azeta y e plantanan aki a wordu trahá riba un lagoen gedempel. Aki ta unda Aruba a crece den tamaño. Den e periodo aki tambe Lago a contratá masha hopi contratista pa traha
* 19 januari 1965 - Lago a refina su di cuater biyon bari di zeta
* 14 di October 1971 - Lago a refiná su di cinco biyon bari di azeta.
* 15 di februari 1979, Lago a refiná su di seis biyon bari di azeta.
1971 - Despues di e reduccion di personal na Lago, un total di 2140 tabata empleá pa varios contratista na aña 1971, pues mas cu e trahadornan cu a keda cu Lago. Pa suma: 1596 (di Lago) mas 2140 (contratista) ta 3736 trahadornan den Lago e tempo ey.
1985 - Lago Oil & Transport Co. Ltd. a cera su portanan na Maart 31, 1985 pa motibo cu demanda pa producto a mengua; inversionnan mucho grandi tabata necesario pa instalacionnan y modemisacion y esakinan tabata mas costoso cu tmha un refineria nobo y e ultimo motibo tabata cu Venezuela no kier a sigi duna Lago petroleo na e prijs barata.
1991 - Coastal Refining a tuma over e operacion di Lago y a continua pa extendé door di e compania nobo, El Paso Natural Gas Company.
-----
1971 —A inaugurá Fundacion di Museo Arubano.
--------
==[[Rebelion Grandi]] ==
Tula tabatin konosementu di e Revolushon di Haiti ku a resultá den libertat pa e katibunan na [[Haiti]]. El a argumentá ku, ya ku [[Hulanda]] oropeo tabata bou di okupashon [[Fransia|franses]] komo un repúblika ruman, e katibunan na Kòrsou tambe mester a haña nan libertat.
Un yamada pa formalmente designá e área históriko di Ser’i Neger/Ser’i Kloof komo un sitio di patrimonio protehá i un asina yamá Lugá di Memoria. E área ta importante pa rekuerdo di e lantamentu di katibu di 1795. Dia 25 di ougùstùs 1795, e bataya sangriento di e gran lantamentu di katibu a tuma lugá riba e seru di e eks-plantashon di Fontein. Mas ku 100 katibu a pèrdè nan bida einan den nan lucha pa libertat i dignidat humano. Desde e tempu ei, e seru ta konosí komo Seri’i Neger.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/31558-ser-i-neger-als-place-of-memory Ser'i Neger als 'Place of Memory', AD (13 di ougustus 2025)</ref>
------------------
'''Janice Elizabeth Ho-Kang-You-Arends''' (1958??) ta nieta di un di e 28 fundadornan di e Camara, Max F. Arends (check!!!) y yiu muher di Eloy y Pat Arends. E ta kasá ku Frank Ho-Kang-You, ku kende e tin tres yu. Despues di a atende Maria College y Colegio Arubano ela obtene un bachelor of arts degree na 1978 for di Manhattenville College na Purchase, New York. Despues di esei ela sigui pa sigui ku éksito un master den merkadeo. For di 1984 Janice Arends tabata emplea na Aruba Tourism Authority (ATA) na Miami. Despues di a wòrdu trasladá pa su sede na Aruba ela okupá e posishon di gerente di investigashon i planifikashon i a keda nombrá komo ATA-direktor interino na 1988. E ta konosí i rekonosé pa su aserkamentu pro-aktivo i práktiko pa ku loke ku ela tuma. Janice Ho-Kang-You a drenta e direktiva di e Kámara na yanüari 1992, sirbiendo tres periodo konsekutivo te ku desèmber 2003. Durante su periodo el a monitoriá e sektor di turismo i a investigá i enkabesá e kampaña di konsientisashon di e kapasidat di karga di e Kámara. Na comienso di añanan 90 e tabata instrumental den guia dunadonan di trabou den e proceso di introduccion di AZV, un programa universal di cuido di salud pa tur habitante di Aruba y cu a wordo co-financia door di e dunadonan di trabou. Miéntras ku e tabata e úniko hende muhé entre e nuebe miembronan di direktiva el a wòrdu eligi komo visepresidente na 1994 i tabata e promé hende muhé pa asumí e posishon di presidente di e direktiva na 2001. E tabata aktivo tambe den e direktivanan di Stichting hotelvakschool, Stichting Wit Gele Kruis i e Asosiashon di Spesialistanan Médiko di Aruba.
Ilustrashonnan: potrèt di Janice, reunion di direktiva den seshon ku Janice
----------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
'''Antillenhuis''' (ofisialmente: '''Gabinete di Minister Plenipotensiario di Antias Hulandes''') tabata sede na [[Den Haag]] di e [[Lista di minister plenipotenciario di Antias Hulandes|Minister Plenipotensiario di Antia Hulandes]] (GevMin) i su personal. For di 1955 pa 2010, e gabinete tabata situá na Badhuisweg.<ref>{{citeer nieuws|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBNRC01:000041318:mpeg21:a0042|werk=[[Algemeen Handelsblad]]|titel=Antilliaans huis in Den Haag|datum=26 augustus 1955|bezochtdatum=25 september 2019}}</ref>
== Historia ==
Antias Hulandes a apuntá [[Cola Debrot]] komo su representante general na Hulanda entre 1951 i 1955, durante kual periodo el a fungi komo prekursor di Antillenhuis.<ref>Mr. Cola Debrot bespreekt voorlichting over Antillen in Nederland. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 13-09-1951, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402458:mpeg21:p004</ref> Ku e firmamento di [[Statuut pa Reino Hulandes]] dia 15 di desèmber 1954 e posishon di [[minister plenipotenciario|minister plenipotensiario]] a keda formalisá, huntu ku e status di Antias Hulandes komo pais den Reino.
E edifisio na Badhuisweg 175, situá enfrente di Hotel Wittebrug, a wordu kumprá na 1955 i mueblá komo e ofisina i residensia di e Minister Plenipotenciario. Un ekstenshon a wòrdu agregá na 1959, ora ku e residensia ofisial a wòrdu trasladá pa e edifisio adhunto na Badhuisweg 173.<ref>{{citeer nieuws|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBNRC01:000036786:mpeg21:a0038|werk=[[Algemeen Handelsblad]]|titel=Uitbreiding Antillenhuis in Den Haag|datum=28 juli 1959|bezochtdatum=25 september 2019}}</ref> Despues, e edifisio aki a wòrdu usá tambe komo ofisina. Kantoor en residentie gevmin<ref>ANTILLEN-huis te Den Haag officieel in gebruik genomen Voornaam gezelschap op feestelijke openingsavond. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 05-03-1956, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404830:mpeg21:p001</ref> Entre 1951 i 1955 [[Cola Debrot]] tabata representante di Antias Hulandes na Hulanda, fungiendo komo prekursor di Antillenhuis.<ref>Mr. Cola Debrot bespreekt voorlichting over Antillen in Nederland. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 13-09-1951, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402458:mpeg21:p004</ref>
Na augustus 1955, [[Wem Lampe]] ta wordo nombra como e promé minister plenipotenciario di Antias Hulandes na Den Haag, unda na januari 1956 el a habri e ''"Antillenhuis"''.<ref name="lampe">{{nl}}{{citeer web|url=https://www.parlement.com/9353000/1/j9vvknrezmh4csi/vg09llzdbiq2 |titel=Mr. W.F.M. (Wem) Lampe|werk=Parlement.com|bezochtdatum=}}</ref>
E Gabinete, generalmente tambe referí na dje komo "Antillenhuis", tabata e representashon ofisial di Antia Hulandes, un di e estadonan konstituyente di Reino Hulandes, denter di Hulanda (ku e tempu ei tabata komponé solamente e parti Oropeo di Reino) i e representashon na e institushonnan di Reino establesé na Hulanda. Kas di Antia tambe tabata representá interesnan di Antianonan na Ulanda, meskos ku un konsulado.
== Responsabilidatnan ==
Ofisina di Minister Plenipotensiario ta e aparato atministrativo ku ta sostené e Minister Plenipotensiario di Antia Hulandes na Den Haag den ehekushon di su tareanan. E servisio aki (enkabesá pa e Direktor), ku a ekspandé den transkurso di añanan segun ku e responsabilidatnan di e Minister Plenipotensiario a oumentá, ta garantisá kontinuidat di eksperensia ora e titularnan di funshon kambia.<ref>[https://web.archive.org/web/20161120102703/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=371&lang= Kabinet / @: Kabinet van de gevolmachtigde minister], Encyclopedia van Curacao</ref> E presensia di ekspertisio atministrativo ta amplia signifikantemente e posibel opshonnan pa e funshon haltu aki, ku por wòrdu konsiderá tantu un funshon polítiko komo diplomátiko. Nuebe departamentu ta kontribuí, ku nan subtareanan, na ehekushon suave di e tareanan prinsipal di e titular di ofisina, esta:
* Asuntunan General i Hurídiko (A.J.Z.),
* Informashon i Relashonnan Públiko,
* Desaroyo di Kooperashon i Servisio di Personal (O.P.),
* Finansa,
* Asuntunan Sosial (S.Z.),
* Asuntunan Ekonómiko (E.Z.) inkluyendo turismo,
* Asuntunan Kultural (C.Z.),
* Registrashon i Archivo (R. en A.), i
* Asuntunan di Personal i Maneho Interno.
E A.J.Z. departamento por wordo considera como e sistema nervioso central di e organisacion pasobra e ta asisti primordialmente e Minister Plenipotenciario den preparacion y ehecucion di asuntonan gubernamental cu ta envolvi Antiyas Hulandes, e tarea central y primordial di e Minister Plenipotenciario. Pa motibunan di efisiensia i funshonamentu pragmátiko a lanta e otro departamentunan a base di si e Minister Plenipotensiario tabata enkargá pa representá interesnan di Antianonan na Ulanda, teniendo kuenta ku e ròl (mutuo) informativo tambe asign’é, i e deseo di promové e “kara” di Antia Hulandes na Oropa. Ofisina di Minister Plenipotensiario ta konosí kolokial komo Kas di Antia.
* Supervishon di Antianonan ku ta studia na Hulanda
* Sosten sosial pa e sentenáres di trahadónan Antiano na Hulanda
* toezicht op de in Nederland studerende Antillianen<ref>Hoetink (1969), Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, pag.316</ref>
* sociale begeleiding van de honderden Antilliaanse werknemers in Nederland
== Minister Plenipotensiario di Antias Hulandes ==
{{wak articulo|Artíkulo prinsipal: [[Lista di minister plenipotensiario di Sint Maarten]]}}
E minister plenipotensiario ta aktua komo representante di Antias Hulandes na Den Haag, sede di gobièrnu di [[Hulanda]]. E ta forma parti di i ta partisipa den [[Konseho di Minister di Reino]], kaminda ta trata asuntunan di Reino ku ta toka Antias Hulandes. E no ta forma parti di Konseho di Minister di Antias Hulandes, debi ku e no ta un 'minister den sentido strikto'. E minister plenipotensiario no ta responsabel na [[Parlamento di Antias Hulandes]], sino ta raporta direktamente na e minister di asuntunan general di Antias Hulandes, kual kartera ta generalmente den man di e [[promé minister]].
Den práktika, Antillenhuis a sirbi komo un brùg entre e gobièrnunan na Willemstad i Den Haag. Hopi biaha e Ministernan Plenipotensiario tabata fungi komo diplomátikonan informal, mediadónan, òf defensornan di interesnan di e komunidat Antiano na Hulanda. Despues di 2010, e funshon aki a keda desentralisá: e Ministernan Plenipotensiario di Kòrsou i Sint Maarten a sigui ku e ròl aki, kada un representando nan mes pais, ku lasonan mas estrecho i direkto ku nan gobièrnunan nashonal.
== Fin di Antias Hulandes i transishon ==
E struktura konstitushonal di Antia Hulandes a terminá na 2010, despues ku e islanan konstituyente di Curaçao, Bonaire, Sint Maarten, Saba, i Sint Eustatius a disidí di separá. Asina a abolí e posishonnan di Minister Plenipotensiario i di Antillenhuis dia 10 di òktober 2010. E ora ei tabata ubiká e Kas di Kòrsou (KGMC) den e edifisio na Badhuisweg, pero el a sali na 2014 i, despues di un lokalidat temporal, a muda pa Prinsengracht den sentro di The Hague na 2015.
Meskos ku [[Arubahuis]] na aña 1986, [[Kas di Kòrsou]] i [[St. Maarten House]] a tuma over e responsabilidatnan di eks-Antillenhuis, pero solamento ku enfoke riba nan propio paisnan en bes di e interesnan kolektivo di eks-Antia Hulandes.
Antillenhuis a wòrdu inmortalisá na 2010 ku un version miniatura (1:25) den e ciudad miniatura cercano di [[Madurodam]]. Na mes momento ku su desvelo dia 7 di òktober 2010, un kas KLM Delft Blue tambe a wòrdu presentá na Madurodam.<ref>{{Citeer web |url=http://www.denhaagdirect.nl/het-nieuwe-delfts-blauwe-klm-huisje/ |titel=Het Nieuwe Delfts-Blauwe KLM-huisje |auteur=Michael |uitgever=Den Haag Direct |datum=2015-10-08 |bezochtdatum=2016-10-23}}</ref><ref>{{Citeer web |url=http://antilliaansdagblad.com/curacao/1974-klm-huisje-antillenhuis |titel=KLM-huisje Antillenhuis |auteur= |uitgever=Antilliaans Dagblad |datum=2015-10-07 |bezochtdatum=2016-10-23}}</ref>
== Mira tambe ==
* [[Arubahuis]]
* [[Kas di Kòrsou]]
* [[St. Maarten House]]
{{Appendix|2=
* {{Citeer web| url = http://www.antillenhuis.nl/| titel = Antillenhuis| auteur = | uitgever = Kabinet GevMin| datum = 2010-06-16| bezochtdatum = 2016-10-23| dodeurl = nee| archiefurl = https://web.archive.org/web/20100616191350/http://www.antillenhuis.nl/| archiefdatum = 2010-06-16}} Webpagina's van www.antillenhuis.nl, gearchiveerd door [[Wayback Machine]]
{{References}}
}}
[[:Kategoria:Historia di Antias Hulandes]]
--
* 1951-1955 Als voorloper van het Antillenhuis trad Cola Debrot vanaf begin jaren 50 op als algemene vertegenwoordiger van de Nederlandse Antillen in Nederland.<ref>Mr. Cola Debrot bespreekt voorlichting over Antillen in Nederland. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 13-09-1951, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402458:mpeg21:p004</ref>
is de naam die gebruikt wordt om de gezamenlijke ministers aan te duiden. Deze naam is in gebruik naast die van ministerraad. Kabinet van de gevolmachtigde minister is het ambtelijke apparaat dat de gevolmachtigde minister van de Nederlandse Antillen te Den Haag terzijde staat in de uitoefening van zijn taak. Deze dienst (met aan het hoofd de Directeur), die in de loop der jaren is uitgegroeid naar gelang ook de taak van de gevolmachtigde minister in omvang toenam, waarborgt continuïteit in ervaring wanneer de ambtsdragers wisselen. De aanwezigheid van administratieve deskundigheid verruimt in niet geringe mate de mogelijke keuze voor dit hoge ambt dat als een politieke zowel als diplomatieke functie te beschouwen is. Negen afdelingen dragen met hun deeltaken bij tot een soepele uitvoering van de hoofdtaken van de ambtsdrager, t.w.
Algemene en Juridische Zaken (A.J.Z.),
Voorlichting en Public Relations,
Ontwikkelingssamenwerking en Personeelsbemiddeling (O.P.),
Financiën,
Sociale Zaken (S.Z.),
Economische Zaken (E.Z.) waaronder toerisme,
Culturele Zaken (C.Z.),
Registratie en Archiefzaken (R. en A.) en
Personeelszaken en Huishoudelijk Beheer.
De afdeling A.J.Z. is te beschouwen als het centrale zenuwstelsel van de organisatie omdat zij de gevolmachtigde minister vooral bijstaat in het voorbereiden en uitvoeren van die rijksaangelegenheden waarbij de Nederlandse Antillen betrokken zijn, de centrale en eerste taak van de gevolmachtigde minister. Uit oogpunt van doelmatigheid en pragmatisch functioneren zijn de andere afdelingen ontstaan naar gelang de gevolmachtigde minister belast werd met belangenbehartiging van Antillianen in Nederland en mede gelet op de voorlichtende taak (over en weer) die hem eveneens is opgelegd en de wenselijkheid van het uitdragen van het ‘gezicht’ van de Nederlandse Antillen in Europa. Het Kabinet van de gevolmachtigde minister staat in de wandeling bekend als het Antillenhuis.
---------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba''' (SVGA) ta un fundacion na Aruba cu ta dedicá na enseñansa, guia y cuido pa personanan cu un limitacion intelectual. Dia 9 di december 2024, SVGA a celebra su 60 aniversario.
== Historia ==
SVGA a wordo fundá dia [[9 di desèmber|9 di december]] [[1964]] pa P. Harting, A. de Vries y C. van den Berg-de Freitas. Nan a ripará cu Aruba tabata carece di un scol special, centro di pasadia pa mucha y adulto, un centro pa train pa trabou, y cas di cuido 24/7 pa personanan cu un limitacion intelectual. Un plan inicial a wordo traha y e fundashon a cuminsá busca fondo pa realizá esaki.
Den 1973, SVGA a habri su prome centro di pasadia, Bibito Pin. Un scol special ("Scol Dun’un Man") a sigui na 1976. Den 1979, un centro di pasadia pa adultonan a habri na Brasil mainta y atardi den mes edificio di scol Dun’un Man. Desde 1982, SVGA a incorpora un psicologo den su ekipo; den 1985, un sportleider (entrenador deportivo) y den 1986 un trahadó social a uni cu e organisacion.
Na 1993, e grupo pedagogico-social a wordo amplia cu un logopedista, y dos aña despues cu un di dos psicólogo. Desde 1985, e asina yamá sistema di "tres fase" a wordo implementá. Esaki a implica cu Pasadia Bibito Pin a muda pa Piedra Plat 97A, unda tambe a habri Pasadia Briyo di Solo pa adulto y Centro Man na Obra, un centro pa train diferente trabou pa adultonan.
Un gymzaal (sala di deporte) tambe a wordo construí riba es tereno pa por duna atencion na movecion di e clientenan.
== Desaroyo residencial y innovashon ==
Na 1988, e Cas Sjabururi a wordo realisá, unda adultonan vulnerabel por biba y haya cuido, mientras nan ta bishitá e centronan di pasadia durante dia. Den 2003, SVGA a habri dos apartamento riba es mesun tereno, pa treiná habitantenan pa un bida mas independiente.
Na 2008, huntu cu FCCA, SVGA a habri e posibilidad pa persona cu necesidadnan di guia pa biba na e bario di Jaburibari. E trajecto di bida guiá pa adulto eventualmente a wordo transferí den 2019 na e Fundacion Biba Bou Guia.
Na 2020, Cas Blenchi a habri den marco di e Sociaal Crisis Plan Aruba. Esaki ta un cas temporario pa mucha y hoben cu, pa motibo social, no por biba momentaneamente na cas cu nan mayornan.
Na 2021, huntu cu Stichting Ambiente Feliz, un pasadia pa mucha cu discapacidad multiple a wordo habri na Centro di Cuido na San Nicolas.
E porta actual
Di e momentu aki, SVGA ta brindando enseñansa, guia y/o cuido na un promedio di 250 clientenan of alumnonan diariamente.
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Aruba]]
== SVGA ==
Dialuna dia 9 di december Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba (SVGA) a celebra 60 aña di existencia.
=== historia ===
Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba a wordo lanta dia 9 di december 1964 dor dimeneer P.Harting, meneer A. de Vries y señora C. van den Berg. Nan a ripara cu tabata hopi necesario pa Aruba tin scol special, pasadianan pa mucha y adulto, centro pa train trabao y cas pa cuido 24/7 pa persona cu un discapacidad intelectual. Nan a traha un plan prome y a cuminsa busca fondonan. Na aña1973 a habri pasadia bibito pin. Scol dun’un man a habri na aña1976.Na aña1979 SVGA a habri un pasadia pa adulto na Brasil mainta y atardi den eedificiodiscoldun’unman. Desde aña 1982 tabatin un psi- cologo na SVGA, aña 1985 a cuminsa un sportleider y na aña1986 nos trahado social, cu te
actualidad ta den servicio cerca pa nos, a cuminsa na SVGA. E grupo social pedagogico a forma y na aña1993 a amplia cu un logopedista y dos aña despues cu un di dos psicologo. Desde aña1985 e asina yama “di tres fase” a habri. Esey tabata encera cu Pasadia Bibito Pin a muda pa Piedra Plat 97A y na e mesun tereno a habri Pasadia Briyo di Solo pa adulto y Centro Man na Obra cu ta un centro pa train diferente trabao pa adulto. A habri tambe un gymzaal riba e tereno pa por duna atencion na movecion pa e clientenan. Na aña 1988 a realisa Cas Sjabururi unda adultonan vulnerabel por a cuminsa biba y haya cuido necesario mientras den dia ta bishita Pasadia Briyo di Solo o Centro Man na Obra. Na aña 2003 SVGA a habri dos apar- tamento riba e tereno di Cas Sjabururipahabitantenanmas independiente cuminsa train pa biba riba nan mes. Hunto cu FCCA a logra na aña 2008 pa habri e oportunidad pa algun
persona bay biba cu guia riba nan mes den e bario di Jaburibari. Naaña2019apasaeguiadie habitantenan over pa Fundacion Biba Bou Guia. Na aña 2020 Cas Blenchi a habri den cuadro di e “Sociaal Crisis Plan Aruba”. Esaki ta duna oportunidad pa brinda un cas pa muchanan y hoben cu temporalmente no por ta cerca nan mayornan. Hunto cu Stichting Ambiente Feliz a habri na aña 2021 un Pasadia pa mucha cu discapacidad mul- tiple na Centro di Cuido na San Nicolas. Na e momento aki nos ta duna enseñansa, guia y/o cuido na mas o menos 250 cliente o alumno diariamente.<ref>https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20241212.pdf SVGA ta celebra 60 aña di existencia!], Bon Dia Aruba (12 di december 2024)</ref>
{{Appendix}}
-----------------------
Vieja yo?<br>
No...No señor<br>
Yo soy un vino y del mehor<br>
¿Que si las canas me asustan?<br>
No qué va!<br>
Ellas no suman años, <br>
derrochan sabiduría y verdad.<br>
Ay, no,<br>
no me vengan con cuentos,<br>
entre más grande el numero,<br>
más linda me siento.<br>
Esas líneas en mis ojos, no,<br>
no son quejas del pasado,<br>
son las huellas de las risas<br>
y los besos dados.<br>
¿Que si todavía me apasiono?<br>
Ay, no me haga reír.<br>
En este cuerpo lo que hay es<br>
mucho fuego por sentir.<br>
Ay, no,<br>
no me vengan con cuentos,<br>
entre más grande el numero,<br>
más linda me siento.<br>
Yo sí me orgullezco,<br>
de los años que tengo,<br>
que con cada buelta al sol<br>
más valgo y más aprendo<br>
así que guardes tus penas<br>
y no me mire con compasión<br>
Los años a mí no me pesan<br>
me coronan el corazón.<br>
Ay, no,<br>
no me vengan con cuentos,<br>
entre más grande el numero,<br>
más linda me siento.<br>
Sí ........mas linda!
--------------
{{Databox}}
'''Yudansa pa desaroyo''', tambe konosí komo '''yudansa di eksterior''' of '''asistensia tékniko''', ta un tipo di ayudo ku gobièrnunan i otro organisashon ta duna pa yuda den e desaroyo ekonómiko, sosial i polítiko di paisnan den desaroyo.
E ta distinguí for di '''yudansa humanitario''', ku su meta prinsipal ta aliviá sufrimentu urgente, mientras ku yudansa pa desaroyo ta dirigi na e alivio di pobresa i progreso sostenibel riba término largu.
Algun gobièrnu ta inkluí yudansa militar bou di e mesun kategoria, pero hopi organisashon no-gubernamental (NGO) ta oponé e práktika aki, argumentando ku ayudo militar no ta kontribuí na desaroyo sostenibel.
==Tipo di kooperashon==
E término “kooperashon di desaroyo”, usá entre otro pa e Organisashon Mundial di Salú (WHO),[1] ta ekspresá e idea ku un partnership internashonal mester eksistí entre e donante i e destinatario, en bes di e situashon tradishonal kaminda e relashon e tabata wòrdu dominá pa e rikesa i konosementu spesialisá di un banda.
Mayoria ayudo pa desaroyo ta bini di paisnan industrialisá (kooperashon Nort-Sùit), pero algun pais ménos riku tambe ta kontribuí (kooperashon Sur-Sùit).
Yudansa por ta:
* bilateral (70%): di un pais pa otro, direktamente
* multilateral (30%): for di e pais donante pa organisashonnan internashonal manera Banko Mundial òf instansianan di Nashonnan Uni (UNDP, UNICEF, UNAIDS, World Food Programme...), ku ta redistribuí esaki entre paisnan den desaroyo[2]
==Fuentenan di yudansa==
Mas o ménos 80-85% di yudansa pa desaroyo ta bini di fuentenan di gobièrnu (yudansa ofisial pa desaroyo). E 15-20% ku ta sobra ta bini di organisashonnan privá (NGO)[3], sin konta e remesanan ku migrantenan individual ta manda pa nan miembronan di famia den paisnan den desaroyo.
==Yudansa ofisial pa desaroyo==
Asistencia Oficial pa Desaroyo ta un medida di ayudo di gobierno compila pa e Comision di Asistencia pa Desaroyo (DAC) di OECD desde 1969. E DAC ta consisti di e 22 paisnan donante mas grandi.
{{Appendix}}
## Yudansa pa desaroyo
**Yudansa pa desaroyo**, tambe konosí komo **yudansa di eksterior** of **asistensia tékniko**, ta un tipo di ayudo ku gobièrnunan i otro organisashon ta duna pa yuda den e desaroyo ekonómiko, sosial i polítiko di paisnan den desaroyo.
E ta distinguí for di **yudansa humanitario**, ku su meta principal ta aliviá sufrimentu urgente, mientras ku yudansa pa desaroyo ta dirigi na e **alivio di pobresa i progreso sostenibel riba término largu**.
Algun gobièrnunan ta inkluí yudansa militar bou di e mes kateguria, pero hopi organisashon no-gubernamental (NGO) ta **oponé e prátika aki**, argumentando ku ayudo militar no ta kontribuí na desaroyo sostenibel.
---
### Tipo di kooperashon
E término **kooperashon di desaroyo**—usá entre otro pa organisashonnan manera e **Organisashon Mundial di Salú (WHO)**—ta reflehá un relashon mas igualitario entre donantenan i paisnan receptor, unda e énfasis ta riba **partnership**, i no riba dependencia of dominashon.
Kooperashon por tuma diferente forma:
* **Bilateral (±70%)**: yudansa di un pais direktamente na otro pais.
* **Multilateral (±30%)**: yudansa pasa via organisashonnan internashonal manera e **Banko Mundial**, e **Nashonnan Uni** (UNDP, UNICEF, UNAIDS, World Food Programme, entre otro), ku redistribuí e fondo segun politika global di desaroyo.[^2]
---
### Fuentenan di yudansa
Entre **80 te 85%** di tur yudansa pa desaroyo ta bini di **gobièrnunan**, i ta wordu clasificá komo **Asistencia Ofisial pa Desaroyo (ODA)**. E otro **15–20%** ta bini di organisashon no-gubernamental (NGO)[^3], sin konta e **remesa** ku migrantenan ta manda pa famia den nan pais di orígen.
---
### Asistencia Ofisial pa Desaroyo (ODA)
**ODA** ta e estandard di midí yudansa pa desaroyo, estableci pa e **Komishon pa Ayudo di Desaroyo (DAC)** di e **Organisashon pa Kooperashon Ekonomiko i Desaroyo (OECD)**. E definishon ta enkapsulá e kontribushon ofisial ku ta kontribuí na e bienestar ekonómiko i humano di paisnan den desaroyo. E DAC tin 22 pais miembro ku ta e donantenan prinsipal mundialmente.[^4]
---
### Notanan i referensianan
[^1]: WHO. (s.a.). *Development cooperation*. [https://www.who.int](https://www.who.int)
[^2]: OECD. (2023). *Multilateral Aid 2023*. [https://www.oecd.org](https://www.oecd.org)
[^3]: World Bank. (2022). *NGO Contributions to Global Development*. [https://www.worldbank.org](https://www.worldbank.org)
[^4]: OECD DAC. (2022). *Official Development Assistance (ODA)*. [https://www.oecd.org/dac](https://www.oecd.org/dac)
-------------------
== Faha di horcan ==
E Islanan ABC Aruba, Bonaire y Curaçao ta na e rand zuid di e faha di horcan. Nan no ta pafó di e
faha di horcan, manera hopi ta considera. Historia ta siña ku mas o ménos un biaha kada 100 aña daño konsiderabel ta wòrdu eksperensiá dor di siklonnan tropikal ku ta pasa riba òf djis sùit di e islanan. Aunke e orkan nivel di eksperensia pa e islanan por wòrdu konsiderá komo hopi chikitu, bon konosí ta e orkan menor kual a pasa net pazuid di Curaçao dia [[23 di september]] [[1877]] causando un daño structural calcula di US$ 2 mion, prinsipalmente pa e sekshon di kosta di Willemstad. Un konvento a wòrdu labá kompletamente (restunan ainda visibel na marea abou), hopi barku a bai pèrdí i por lo ménos 70 persona a hoga. E barometer di mas abou lesamentu na Willemstad a wòrdu opservá pa 15:30 UTC riba 23 di sèptèmber (UTC = ora lokal + kuater ora na Área di Karibe Oriental) ku 995.4 milibar. Un barco nabegando pazuid di Curaçao a reporta un presion mas abao di 988.8 milibar.
Riba promedio, un biaha cada cuater aña un ciclon tropical ta sosodé denter di un radio di 150 kilometer, pero mayoria pasando pa nort di e islanan sin causa mal tempo serio. Asta e inmediato
efektonan di orkan grandi Hazel, di kua e sentro a pasa mas o ménos 90 kilometer pa nort riba
Dia 7 di òktober 1954, ku bientunan máksimo sostené serka di e sentro di 190 km/h, tabata limitá na opservá bientonan maximo di 50 km/h cu rafaga te 90 km/h, y e daño, un estimacion di US$ 350.000,-, a resulta principalmente door di inundacionnan repentino pa motibo di yobida pisa (promedio di 48 ora: Aruba aprox. 250 mm, Bonaire y Curaçao aprox. 125 mm).
Saba, St. Eustatius i St. Maarten ta situá denter di e faha di orkan. Kasi tur aña por lo ménos un
siklon tropikal ta sosodé denter di un alkanse di 100 miya i riba promedio un biaha kada 4-5 aña orkan kondishonnan ta wòrdu eksperensiá. Referí na Adhunto II - Siklonan tropikal ku ta pasa denter di 100 N.M. di 17.5N, 63.0W te ku 31 di desèmber 2014.
E orkannan mas resien ku a kousa daño konsiderabel na e islanan tabata e orkannan Omar (2008),
José (1999), Lenny (1999), Georges (1998), Luis (1995), Marilyn (1995), Hugo (1989), Donna (1960)
i Dog (1950). Specialmente e daño ocasiona pa horcan Luis tabata extenso.
Departamentu Meteorológiko Kòrsou (MDC), un instansia di Gobièrnu di Kòrsou ku su ofisina i
sentro di pronóstiko di wer na Seru Mahuma ta e outoridat responsabel pa e servisio di atvertensia di orkan.
Sinembargo ta responsabilidad di Gobierno di cada pais of isla pa mantene y activa un
organisashon di preparashon pa kalamidat.
Departamentu Meteorológiko Kòrsou (MDC). E sucursal na Aruba a bira Departamento
Meteorologico Aruba (DMA) y esun na St. Maarten a haya e nomber di Departamento Meteorologico St.
Maarten. MDC lo sigui ta responsabel pa emishon di pronóstikonan di wer rutinario i tambe
boletinnan di atvertensia pa Kòrsou i tambe pa Islanan BES (Boneiru, S. Eustatius i Saba).
-----------------
== Historia ==
Imperio Romano por dividí den dos fase prinsipal:
* '''Imperio Romano Oksidental''' (27 a.C. – 476 d.C.), ku su kapital na [[Roma]].
* '''Imperio Romano Oriental''' (284 – 1453), ku su kapital na [[Istanbul|Constantinopel]] (ó [[Bizantin]]).
E imperio a logra ekspandé su teritorio pa inkluí un gran parti di e mundo konosí durante esaki, ku un sistema di kaminan, lei, i struktura politik ku a influensia Europa i mas allá.
Imperio Romano a kontribuí hopi na arkitektura, lei, idioma ([[Latin]]), sistema di gobernashon i relíshon. Na e final di e imperio, [[Cristiandat]] a bira e relíshon ofisial.
E imperio a ekspandé pa inkluí gran parti di e mundu konosí e tempu ei, desaroyando sistemanan di kaminda, lei i gobièrnu ku a influensiá Europa i mas leu profundamente.
Kultura i Herensia
E Imperio Romano a kontribuí signifikantemente na arkitektura, lei, idioma (latin), gobernashon i religion. Den su añanan despues, Kristianismo a bira e religion ofisial.
Kaida di e Imperio
E Imperio Romano Oksidental a kai na aña 476 di nos era, ora e último emperador, Romulus Augustulus, a ser destituí. E Imperio Romano Oriental (Imperio Bizantino) a sigui te na 1453, ora ku Konstantinopla a wòrdu konkistá pa e Turkonan Otomano.
-------------
{{Variante|c}}
{{Infobox dignatario| variante = c
| nomber completo = Petrus Albertus Kasteel
| imagen = Petrus Albertus Kasteel (1942).jpg
| sucesion = Di 50° Gobernador di Kolonia Kòrsou
| periodo start = [[15 di yüli]] [[1942]]
| periodo fin = [[1 di yüli]] [[1948]]
| monarkia = [[Wilhelmina di Hulanda|Wilhelmina]] (1898-1948)
| antecesor = [[Gielliam Wouters]]
| sucesor = Leonard Antoon Hubert Peters
|fecha nacemento=
|luga nacemento =
|fecha fayecimento=
|luga fayecimento =
|pareha = Marie Kasteel-Baltussen
|religion = [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]]
|yui = 5
<!-- Seccion di informacion profecional -->
|ofishi = gobernante, diplomátiko
|partido =
}}
'''Petrus Albertus (Piet) Kasteel''' (☆ [[4 di novèmber]] [[1901]] na [[Zwolle]] - † 13 di desèmber [[2003]] na [[Roma]]) tabata un periodista, diplomátiko i ofisial di gobièrnu kolonial hulandés. E tabata gobernador di [[Kòrsou i Dependensianan|Kolonia Kòrsou]] (Antia Hulandes) for di 1942 te 1948, ku ta inklui Guera Mundial II i un periodo di transishon polítiko di kolonia pa pais Antia Hulandes.
== Bida personal ==
Piet Kasteel a nase den Zwolle, Hulanda, riba 4 di novèmber 1901. Den su bida personal i profesional, e tabata un katóliko dediká ku un gran pashon pa komunidat i notisia.
== Periodista i trahadón den ekshilio ==
Den su hoben aña, Kasteel a traha komo editor parlementario pa e periódico katóliko De Maasbode i komo periodista pa De Tijd. Den 1923, e a fundá e asociashon De Klare Waarheid. Durante Segunda Gèrr Mundial, e a fugi pa Ingalaterra, kaminda e a traha pa e gobièrnu Hulandés den ekshilio na Londen.
== Gobernador di Kòrsou i su dependensianan ==
Kasteel a ser nombra gobernador di Kòrsou i su dependensianan riba 15 di yüli 1942, na un momentu difísil den historia global. E a sustituí Gielliam Johannes Josephus Wouters i a tene e kargo te 4 di ougùstùs 1948.
Durante su mandato, e a enfrenta reto di gobernashon militarisa den tempo di guerra, maneho di internashon di estranhero, i tenshon sosial. Tambe, e a guia proseso di inisiante negoshashon pa mas autonomia polítiko pa e teritorio kolonial.
== Karrera diplomátiko ==
Despues di su periodo den Antia Hulandes, Kasteel a sirbi komo embahador di Hulanda na:
Chile (1948–1956)
Irlanda (1956–1966)
Israel (1966)
== Rekonesimentu ==
Piet Kasteel a resibí varios premio internashonal:
Medal of Freedom with Silver Palm (Merka)
Ridder van de Orde van de Nederlandse Leeuw (Hulanda)
Grootkruis van de Pauselijke Orde van Sint-Gregorius de Grote (Vatikano)
Commandeur van het Legioen van Eer (Fransia)
== Fayesimentu ==
Piet Kasteel a fayesé na Roma, Italia, riba 13 di desèmber 2003, na edat di 102 aña.
== Referensianan ==
Wikipedia. Piet Kasteel.
Find a Grave. Petrus Albertus Kasteel (1901–2003).
YouWho. Diplomats – Petrus Kasteel.
Petrus Albertus "Piet" Kasteel (Zwolle, 4 di novèmber 1901 – Roma, 13 di desèmber 2003) tabata un periodista, diplomátiko i ofisial di administrashon kolonyal Hulandés. E tabata gobernador di Kòrsou i su dependensianan for di 1942 te 1948, durante Segunda Gèrr Mundial i un periodu di transishon polítiko den e Antia Hulandes.
------------------
'''Wikipedia na Papiamento: un plataforma di idioma comparti'''
'''Wikipedia''' ta un di e proyectonan mas notabel riba e internet: un enciclopedia liber, dirigi pa comunidad y disponibel den diferente idioma. Sinembargo hopi hende no ta realisa cu un
version di Wikipedia den un solo idioma por sirbi pa varios variante di e mesun idioma.
Por ehempel, e Wikipedia di Ingles ta inclui articulo skirbi tanto den Ingles Britanico como
Ingles Mericano. Mescos ta pasa cu e Wikipedia di Hulandes, cu ta skirbi lenguahe Hulandes (papia na Hulanda) como lenguahe Flamenco (papia na Belgica). E modelo bilingual aki ta aplica tambe na Wikipedia di Papiamento, cu ta sirbi e variantenan di Papiamentu y Papiamento.
== Indica y respeta e variante di Papiamento/u ==
Dicon Wikipedia di Papiamento ta un plataforma comparti? E editornan ta encurasha pa
indica den cua variante un articulo ta skirbi originalmente, si ta den Papiamento of
Papiamentu. Unabes un variante ta scogi pa un articulo, ta wordo considera bon practica pa mantene consistencia y edicion continuo den e mesun variante ey. E uniformidad den lenguahe, en particular e ortografia y vocabulario, ta preserva claridad y evita confusion pa otro lector y editornan.
Bo por consulta e documentacion riba Wikipedia di Papiamento pa mas informacion tocante con
pa indica e variante di bo escogencia.
Mescos cu Wikipedia di Ingles ta acepta tanto "color" como "colour"; pero ta spera consistencia den un mesun articulo. E principio aki ta aplica tambe na e uzo di Papiamento y Papiamentu den nan plataforma comparti.
== Cuminsa un otro version di lenguahe riba Wikipedia ==
Aunke ta practico y comun pa comparti un version di idioma, tambe ta posibel pa propone i
desaroya un Wikipedia separa pa un variante specifico di un idioma manera un Wikipedia di
Papiamento separa, cu lo ta diferente for di e version comparti cu ta existi awor.
Pero, tin cierto criteria cu e Wikimedia Foundation ta exigi pa lansa un edicion nobo di
Wikipedia. Esaki ta inclui:
* E idioma mester ta reconoci cu un codigo ISO 639.
* Mester tin suficiente contribuidonan activo cu ta compromete pa desaroya e version
nobo.
* E idioma mester tin un localisacion valido den sistema di Wikimedia (traduccion di
interface via translatewiki.net).
* E comunidad mester demostra actividad continuo den Wikimedia Incubator, e
plataforma unda ta test y desaroya edicionnan nobo.
Bo por haya e lista completo di rekisito y paso pa propone un edicion nobo di Wikipedia riba
Wikimedia Incubator: https://meta.wikimedia.org/wiki/Meta:Language_committee/Handbook#Requisites
== Contribui na un comunidad bilingual ==
No ta importa si bo ta skirbi den Papiamento of Papiamentu, contribui na Wikipedia di
Papiamento/u ta yuda preserva i promove e idioma den tur su forma. Si bo ta respeta cada
variante y colabora entre diferente manera di skirbi, e comunidad di Wikipedia ta sigui
construi un fuente di informacion valioso y inclusivo pa tur cu ta papia Papiamento/u den
islanan ABC y den mundu henter.
------------------
{{Databox}}
{{Variante|a}}
{{Databox}}
{{Multiple image| total_width = 340
| align = center
| caption_align= center
| image2 = Bolletjes.jpg
| caption2 = Bolitanan den stoma di un mula
| image1 = Bird smuggler.jpg
| caption1 = Mula transportando parhanan
| image3 = Anus-patron (1205687).jpg
| caption3 = Cartucho di ano pa transporta microfilm ilegal
| image4 = Smuggling tunnel in Rafah (2009).jpg
| caption4 = Tunnel pa contrabanda na [[Gaza]] (2009)
}}
{{clear}}
{{Appendix}}
[[Category:Sociedad]]
-----------------
== Shoco ==
De Arubaanse holenuil a laga den holen op de grond na bieden a topa cu cactusbegroeiing en droog bos. [[Afbeelding:Athene cunicularia arubensis.jpeg|thumb|175px|links|Hol van de shoco nabij Alto Vista]] Als de shoco geen kuil nos finden, graaft ze self een kuil in zachhe grond. Pasobra un groot di e nivelnan di nivelnan di e subsorto aki ainda ta na fin, palabranan di e poblashon ta bini ku e beschrechtde gebied di [[Nationaal park Arikok]] a wòrdu konkluí.
E shoco ta un wezen di als bereigd sorteá den genia genétiko.
Tera Cora, e zona patras di campo di golf di Tierra del Sol, algun biaha tabata un zona di biodiversidad halto y tambe tabata un di e luga- nan di reproduccion mas im- portante pa Burrowing Owl (Athene cunicularia aruben- sis) localmente yama “Sho- co.”<ref>https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20241005.pdf Shoconan ta confrontando temponan dificil y mester di fondonan pa proyecto di preservacion], NoticiaCla (5 di october 2024)</ref>
{{Appendix}}
--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox persona
| variante = a
| nomber = Nigel Maduro
| ofishi = activista
}}
'''Nigel Maduro''' ta un activista ambiental y climatico di Aruba.<ref>https://solodipueblo.com/nigel-maduro-tin-anuncio-pa-dia-26-di-september-anuncio-ta-sigui-riba-un-ana-di-protesta-y-caida-di-gobierno/], Solodipueblo (16 di september 2024)</ref>
activista defensor di tera, cientifico den sostenibilidad y tambe representante hoben di
Aruba National Trust, Nigel Maduro
Nigel Maduro ta Caquetío Indígena di Aruba, un aktivista ambiental intersekshonal, un sientífiko di sostenibilidat, i un artista multidisiplinario. Nigel tin eksperensia trahando den e sektor ambiental sin fin di lucro (Greenpeace Aotearoa), e sektor di sostenibilidat korporativo, i asta tabata un planifikadó stratégiko di sostenibilidat pa un kunuku di agro-ekologia. E ta notoriamente conoci pa lanta un movecion socio-ambiental na Aruba dor di wordo deteni pa graffiti “No More Hotels” y “Land Back” tur rond di e isla. Desde e tempu ei el a organisá múltiple protesta disruptivo durante protokòlnan i diskursonan gubernamental. Nigel tin komo meta pa kambio sistemátiko den e industria di hotèl i turismo di Aruba, tur miéntras e ta yuda ku proyektonan di konsulta di desaroyo sostenibel i ta duna sosten i asistensia na movementunan di base.<ref>[https://dezwijger.nl/programma/roots-resilience-caribbean-perspectives-on-climate-change Roots resilience: Caribbean Perspectives on climate change], dezwijger.nl</ref>
{{Appendix}}
Nigel ta ampliamente rekonosé pa su protestanan di akshon direkto. Un di su actonan mas notabel tabata graffiti “No More Hotels” y “Land Back” riba areanan turistico den henter Aruba—un acto cu a lanta un debate local significativo tocante desaroyo di turismo insostenibel y perdida di tereno. E protesta aki no solamente a konsientisá riba asuntunan ambiental i kultural pero tambe a bira un katalisadó pa kompromiso mas amplio di komunidat a traves di manifestashonnan pasífiko i protestanan di “Beach Party” ku ta kombiná tayernan di sostenibilidat ku presentashonnan públiko kreativo.
Master Science den Liderato Estratégiko: Nigel a haña un Master di Science den Liderato Estratégiko. E formashon akademiko aki a duna dje un marco robusto pa enfrenta desafionan kompleho di sostenibilidat, pa kombiná siensia ku aktivismo, i pa impulsa kambio sistémiko den polítika i industria.
Trabao Profesional i Karrera
Aktivismo Ambiental i di Klima:
Akshon Directo i Protesanan: Nigel a gana atenshon largu ku su inisiativa di akshon directo den Aruba. Notablemente, e a hasi grafiti ku slogan “No More Hotels” i “Land Back”, ku a pone enfoke riba e keshonan di desaroyo insostenibel i e perde di tereno pa e Pueblo Indígena.
Organisashon di Komunidat: El ta un e figura importante den organisá demostrashonnan pasífikamente i eventonan di komunidat, manera e “Beach Party” protesanan, ku ta combiná e partisipashon públiko ku edukashon ambiental. Esakinan ta yuda pa mustrá e impakto di e desaroyo excesivo i pa uni e komunidat riba prátikanan sostenibel.
Siensia di Sostenibilidat i Konsultoria:
Nigel a krea su karrera como un siensia di sostenibilidat, spesialisa den kambio di klima, konservashon di biodiversidat, i drechtenan di e Pueblo Indígena.
Su trabao a inkluí rolnan tanto den sektornan di organisashon sin ganansa como den sektornan korporativo, kaminda el a kontribuí pa planifikashon estratégico di sostenibilidat, manera pa asisti den praktikannan agro-ekológiko i proyektonan di konservashon ku ta basa riba e komunidat.
Representashon Internashonal:
Reconosí pa su liderato, Nigel a wordu selekshoná pa e Caribbean Climate Justice Leaders Academy pa representá Aruba na plataforma global manera COP29. Su rol internashonal ta demostrá su influencia i su kompromiso pa duna bocho na e preocupashonnan di su komunidat den diskushonnan global riba klima.
Arte Multidisiplinario
A mas ku su aktivismo i siensia, Nigel ta ekspresá su perspektivanan a través di su arte. Su trabao creativo ta kompletá su aktivismo, duna un narrashon visual pa e asuntunan ambiental i sosial cu Aruba ta enfrenta.
Nigel Maduro, ku su kombina di formación akademiko riguroso, aktivismo “hands-on”, i ekspreshon creativo, ta un forsa dinamiko den e lucha pa sostenibilidat ambiental i drechtenan di e Pueblo Indígena den Aruba i den e región di Caribe.
{{Appendix}}
------------
== Cinema na Aruba ==
(Oranjestad)—During the span of over 100 years, Aruba only saw five '''open air movie theatres'''. Now practically obsolete on the island, these theaters were once frequently visited by locals and migrants
in the 20th century.
The first open air theater was constructed in 1920 and was commissioned by Shon Eduard (Eddy) de Veer. This theater was located at the Hotel Colombia in Oranjestad, which is now where the Aruban census office is located. The theater was simple; it only consisted of a screen, and visitors had to bring their own chairs to
enjoy the popular silent movies of the time.
American migrants who worked in the refinery and lived in the Lago Colony in Sero Colorado also had their
piece of the pie with their Open air Theatre, which formed part of the Esso Club, also known as the Pan-Am
Club. It was at this theater that “Talkies” were first streamed, movies with sound. This theater mostly streamed American blockbusters for the American expats, this way making sure that these migrant were not missing out on entertainment from their home land.
In the 1950’s and 60’s, Savaneta saw their own open air theater, located in front of the Marinier’s Kazerne (Marine Barracks). This theater was mostly visited by the neighboring marines, who didn’t have much entertainment other than movies at that time.
The last and most recent open air theater was constructed in the form of a drive-in theater.
A popular American concept, the Drive Inn located in Balashi was a hot spot for teenagers, who had the habit of cramming all their friends in one car to go see the movies. For this phenomenon there was a separate price that you had to pay called the “car crash”. This theater closed around 2012, but was re-opened during the pandemic in July 2020, where movies were streamed on a gigantic screen set up in front of stacked containers. However, this nostalgic form of entertainment did not last very long as it was closed again only a year or two later. Nowadays you can still see the stacked containers when you drive near the bridge in Balashi.<ref>“De kolibrie op de rots en meer over de geschiedenis van Aruba” by Evert Bongers. </ref>
-------------------------
Same-sex marriage in Aruba, Curaçao and Sint Maarten
{{Databox}}
'''Matrimonio di mesun sexo''' no ta wordo ehecuta na Aruba, Curaçao, of Sint Maarten, cu ta paisnan constituyente di Reino Hulandes. E islanan tabata obligá despues di vários sentensia di korte pa registrá kualke matrimonio (inkluso matrimonio di mesun sekso) registrá den Reino, pero esaki ta konsiderá prinsipalmente derechonan di residensia, i nan no mester duna matrimonionan di mesun sekso e mesun efekto hurídiko ku sekso opuesto matrimonionan.[1] Matrimonio den e teritorio Oropeo di Hulanda, meskos ku den e munisipionan Karibense di Boneiru, Sint Eustatius i Saba,[2] ta habrí pa kualke dos persona sin importá sekso.
Aruba a reconoce sociedadnan registra cu ta brinda casi tur e derechonan y beneficionan di matrimonio desde september 2021. E mesun luna ey, un corte mas abao na Curaçao a dicta cu stroba parehanan di mesun sexo di casa ta viola e disposicionnan di igualdad di Constitucion di Curaçao, pero a laga e desishon di si mester legalisá matrimonio di mesun sekso te na Parlamento di Curaçao.[3] Na december 2022, Corte Conhunto di Husticia di Aruba, Curaçao, Sint Maarten, y di Bonaire, Sint Eustatius y Saba a dicta cu e prohibicion di matrimonio di mesun sexo di Aruba y Curaçao tabata inconstitucional. E òrdu di korte tabata programá pa drenta na vigor dia 7 di mart 2023 si no a apela esaki na Korte Supremo di Hulanda; sinembargo e gobiernonan di tanto Curaçao como Aruba
----------------------------------------
* gabinete di minoria
---------------------------------------
'''Hefe di estado''' ta
----------------------------
*gabinete (politica)
* izquierdista
* pais
* eleccion
-----------------------
==Parlamento Oropeo==
== Miembro i elekshon ==
Parlamento Oropeo a wòrdu fundá na 1952; su kompetensianan a wòrdu ampliá varios biahe, partikularmente na 1993 ku e Tratado di Maastricht i na 2009 ku e Tratado di Lisboa. Desde 1979 tin elekshonnan pa miembronan di parlamento (MEP); promé ku esei e miembronan tabata bini for di kada estado-miembro di Union Oropeo.
E parlamento tin 705 miembro, ku mester oumentá na 720 despues di e elekshonnan oropeo dia [[6 di yüni]] [[2024]]. E ta representa e di dos electorado democratico mas grandi na mundu (despues di Parlamento di India), ku un electorado di 375 mion votadó eligibel na 2009.<ref>{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/06/07/AR2009060702402.html |title=Conservatives Post Gains In European Elections |author1=Brand, Constant |author2=Wielaard, Robert |agency=Associated Press |newspaper=The Washington Post |date=8 June 2009 |access-date=17 August 2010}}</ref><ref>{{cite news |author=Ian Traynor |url=https://www.theguardian.com/politics/2009/jun/07/eu-elections-social-democrats |title=Misery for social democrats as voters take a turn to the right |work=The Guardian |location=UK |date=7 June 2009 |access-date=17 August 2010}}</ref><ref name="18 new MEPs take their seats">{{cite web |url=http://www.europarl.europa.eu/news/en/headlines/content/20120103MUN34829/html/18-new-MEPs-take-their-seats |title=18 new MEPs take their seats |publisher=European Parliament |date=10 January 2012 |access-date=14 February 2012 |archive-date=11 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130511172955/http://www.europarl.europa.eu/news/en/headlines/content/20120103MUN34829/html/18-new-MEPs-take-their-seats |url-status=dead }}</ref> Kada un di e 27 estado-miembro di EU tin un kantidat fiho di asiento parlamentario, ku ta dependé di e kantidat di habitante. Esaki ta varia for di 6 asiento pa [[Malta]] te na 96 pa [[Alemania]]. For di 1 di febrüari 2020 [[Hulanda]] tin derecho riba 29 di e 705 asiento i pa e termino 2024-2029 esaki lo oumenta pa 31 asiento.
Siudadanonan hulandes di [[Reino Hulandes]], irespekto unda nan ta residensiá, tin derecho di voto pa parlamento oropeo; pa residentenan di [[Karibe Hulandes]] esaki a bai na vigor desde aña 2009.
E miembronan di parlamento oropeo ta wòrdu eligí kada sinko aña mediante elekshon general direkto i sekreto. Sinembargo, te ku 2019 e partisipashon a baha na kada turno di votashon, for di 65% na 1979 te cu 50% na 2009, e porsentahe di mas haltu den e último 20 añanan. For di yanüari 2022 Roberta Metsola (EPP) ta e presidente di parlamento oropeo.
{{Appendix}}
[[:Category:Oropa]]
[[:Category:Politika]]
The Parliament is composed of 705 members (MEPs), due to rise to 720 after the June 2024 European elections. It represents the second-largest democratic electorate in the world (after the Parliament of India), with an electorate of 375 million eligible voters in 2009.[2][3][4]
en.wiki:E parlamento ta konstituí pa 720 miembro, yamá "MEP". Kada miembro ta papia pa un lugá den Oropa, por ehèmpel Paris, Dinamarka òf Sicilia. Tur hende por wòrdu elegi, nan ta wòrdu elehá dor di tur siudadano di Union, e hendenan ku ta siudadano di un pais den Union.
Parlament Oropeo a wordu funda na 1952; su kompetensianan a wordu amplia varios biahe, partikularmente na 1993 ku e Tratado di Maastricht i na 2009 ku e Tratado di Lisboa. Desde 1979 tin elekshonnan general direkto i sekreto ku ta tuma luga kada sinku ana, promé ku esei e miembronan di parlamento tabata bini for di kada pais. E parlamento ta konstituí pa 751 miembro, yamá "MEP". Kada miembro ta papia pa un lugá den Oropa, por ehèmpel Paris, Dinamarka òf Sicilia. Tur hende por wòrdu elegi, nan ta wòrdu elehá dor di tur siudadano di Union, e hendenan ku ta siudadano di un pais den Union.
Pasobra e MEPnan ta bin di diferente pais, nan ta papia diferente idioma (24 na 2013) den Parlamento. Nan tin un derecho protehá riba e promé idioma (multilingüismo), i Parlamento mester di hopi intérprete.
Diferente di otro gruponan internacional di politico, MEP no ta sinta den grupo di pais, pero nan ta sinta banda di personanan ku ta komparti nan ideanan. E dos gruponan mas grandi ta e "Partido Popular Oropeo-Demokratanan Oropeo" i e "Partido di e Sosialistanan Oropeo". Pero e gruponan aki ta traha huntu pa yega na un akuerdo, p'esei nan no ta bringa pa traha un lei si e otro grupo no ta gusta dje. De parlementsleden organiseren zich in fracties i; op basis van een gemeenschappelijke politieke overtuiging en niet op basis van hun land van herkomst. Momenteel zijn er in het Europees Parlement zeven fracties en een aantal 'niet-ingeschreven' leden. De fracties komen voort uit meer dan honderd nationale politieke partijen.
E miembronan di Parlamento Europeo ta wordo eligi cada cinco aña via eleccion general. Sinembargo, te cu 2019 e participacion a baha na cada turno di votacion, for di 65% na 1979 te cu 43% na e eleccionnan di 2009. Durante e último elekshonnan Europeo di mei 2019 e partisipashon tabata di 50%, e porsentahe di mas haltu den e último 20 añanan.[1] 2] For di yanüari 2022 Roberta Metsola (EPP) ta e presidente di Parlamento.
Sinds 1 februari 2020 telt het parlement 705 zetels, als gevolg van de uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie. Alle 27 lidstaten hebben afhankelijk van het inwonersaantal een vast aantal zetels. Dit loopt uiteen van 6 zetels voor Malta tot 96 voor Duitsland.
== Reino Hulandes ==
In de zittingsperiode van 2 juli 2019 tot en met 2024 waren 33 personen afgevaardigden van Nederland in het Europees Parlement. Nederland had aanvankelijk 26 zetels na de verkiezingen voor het Europees Parlement in 2019.
=== Karibe Hulandes ===
Dit wetsvoorstel breidt in de Kieswet het kiesrecht voor de leden van het Europees Parlement uit tot alle Nederlanders die op de Nederlandse Antillen en Aruba wonen. Aanleiding voor deze wijziging zijn uitspraken van de Raad van State (200404446/1b en 200404450/1b) en het Europese Hof van Justitie (C-300/04) waarin zij stellen dat er mag geen onderscheid mag zijn tussen Nederlanders buiten Europa die nu Europees kiesrecht hebben en Nederlanders in Aruba en de Antillen die dat nu niet hebben.
De regel dat Arubanen en Antillianen alleen kunnen stemmen voor het Europees Parlement als zij ooit tien jaar in Nederland hebben gewoond komt te vervallen.
Bij de verkiezingen van 2009 konden kiesgerechtigden in Aruba en de Nederlandse Antillen voor het eerst stemmen voor het Europees Parlement. Het aantal geregistreerde briefstemmers nam daardoor aanzienlijk toe, van 15.936 in 1994 en 14.501 in 1999 naar 39.601 in 2009.[23] De opkomst bedroeg onder de geregistreerde Arubanen en Antillianen 77%, aanzienlijk hoger dan de opkomst van 36,8% onder Nederlanders in Nederland.[24] Men bedenke daarbij echter wel dat het totaal aantal inwoners van Aruba en de Nederlandse Antillen in 2009 rond de 330.000 lag,[25] en dat dus maar een klein percentage de moeite heeft genomen zich te laten registreren als kiesgerechtigde.
{{Appendix}}
[[:Category:Oropa]]
[[:Category:Politika]]
----------------------------
* Muhe
* Constitucion
* Globalisashon
* Progaganda
* Cancion
----------------------------
Te bewerken naar Papiaments:
* [[Lijst van scholen op Aruba]]
* [[Lijst van politieke partijen op Aruba]]
* [[Lijst van politieke partijen in de Nederlandse Antillen]]
* [[Lijst van ministers van Economische Zaken van Aruba]]
* [[Lijst van Curaçaose ministers van Economische Ontwikkeling]]
* [[Lijst van ministers van Financiën van Aruba]]
* [[Lijst van ministers van Financiën van Sint Maarten]]
* [[Lijst van ministers van Justitie van Aruba]]
* [[Lijst van Curaçaose ministers van Justitie]]
* '''ABBA''' Amateur Baseball Bond Aruba ([[:it:Federazione di baseball di Aruba|it]])
* '''CBF''' Curacao Baseball Federation ([[:it:Federazione di baseball di Curaçao|it]])
------------------------
== Preparacion Bandera di Aruba==
Dia 21 di januari 1976 gobierno insular e tempo ey, a institui un comision di Bandera, cu tabata tin como tarea conseha e Colegio Ehecutivo en cuanto e stipulamento di un bandera Arubano. E comision a consisti di Julio Maduro como presidente, Ronald Donk y Walter van Romondt como miembro y Epi Wever como secretario. Nan tabatin 6 siman pa completa e tarea, caminda un competencia di bandera a wordo anuncia unda comunidad Arubano a activa nan creatividad y yuda crea e bandera. Un total di 693 diseño a wordo presenta. Despues di a presenta su recomendacion na e Conseho Ehecutivo, riba dia 26 di februari 1976 a selecciona 3 diseño caminda Sarah Bollinger asesora pa Whitney Smith, un experto den diseño di bandera, a traha un diseño nobo pa Aruba. E comision a bolbe presenta e recomendacion, mas detaya aki, riba dia 8 di maart 1976, cual recomendacion a ser discuti den e reunion interno di e Conseho Legislativo, teni riba dia 8 di maart 1976;
A DICIDI:
-----------
== Gabinete Mercelina ==
Partido PFP den un komunikado di prensa ta konfirmá ku porfin e proseso di formashon a yega den e etapa ku ta trahando e dekretonan pa nombra e 7 ministernan nobo huntu ku e minister plenipotensiario i minister plenipotensiario suplente na Den Haag.
E kandidato pa promé minister enkargá ku Asuntunan General ta [[Luc Mercelina]] (URSM). [[Veronica Webster]] (URSM) ta kandidato pa minister di Salubridat Públiko, Desaroyo Sosial i Labor i [[Grisha Heyliger-Marten]] (DP) ta kandidato pa minister di Turismo, Asuntunan Ekonómiko i Telekomunikashon.
[[Marinka Gumbs]] (DP) ta kandidato pa bira minister di Finansa, [[Raeyhon Peterson]] (PFP) ta kandidato pa bira Minister di Bibienda Popular, Planifikashon Urbano i Medio Ambiente, [[Christophe Emmanuel]] (NOW) ta kandidato pa bira minister di Edukashon, Kultura, Hubentut i Deporte i Lyndon Lewis NOW) ku ta kandidato pa bira minister di Hustisia.
[[Patrice Gumbs]] (PFP) i [[Gracita Arrindell]] (URSM) ta kandidatonan pa minister plenipotensiario i minister plenipotensiario suplente na Den Haag. Pa NOW Claudius Buncamper lo drenta parlamento pa remplasá Emmanuel, pa URSM Richinel Brug lo remplasá Mercelina i pa DP Viren Kotai lo remplasá Heyliger-Marten.
---------------------
{{Databox}}
'''Parlamento di e teritorio Kòrsou''', ofisialmente ''Staten van het gebiedsdeel Curaçao'' i abreviá ''Staten van Curaçao'') tabata entre 1937 i 1949 e órgano representativo di e pueblo i konseho legislativo di e teritorio Kòrsou, konsistiendo di e seis isla [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]], [[Sint Maarten]], [[Sint Eustatius]] i [[Saba]]. E órgano tabata konsistí di 10 miembro elegi i 5 miembro nombrá i tabata e susesor di e [[Konseho Kolonial]] i predesesor di [[Parlamento di Antias Hulandes]].
== Nomber ==
Ku e revishon di e konstitushon hulandes na 1922, e término 'kolonia' a keda eliminá fo'i konstitushon. No tabata te 23 di aprel 1936 ku keda kla ku e leinan pa adapta e organisashon estatal den e parti karibense di [[Reino Hulandes]]. Asina, e aña ei e nòmber [[Kòrsou i Dependensianan]] a wòrdu remplasá pa Teritorio di Kòrsou i riba 1 di aprel 1937 e Konseho Kolonial a bira e Parlamento di Kòrsou.
== Konstelashon ==
Pa e konstelashon di e parlamento nobo a skohe un modelo kombiná, konsistiendo di 10 miembro elegí i 5 nombrá. 1] E miembronan elegi tabata ser elegí direktamente dor di e votadornan a base di e reglanan elektoral di Kòrsou di 1937. E miembronan nombrá tabata wòrdu nombrá dor di e Gobernador despues di a konsulta ku e Konseho Ehekutivo. Tambe e gobernador tabata nombra e presidente di parlamento. Algun nombramentu a wòrdu konsiderá komo nombramentu korektivo, pasobra e personanan tabata para na banda di e gobernantenan.
== Repartishon di asiento ==
Pa promé biaha tambe a introdusí un repartishon pa isla di e asientonan di e miembronan elegi. Esaki a keda reparti den 6 asiento pa Kòrsou, 2 pa Aruba i 1 kada un pa Boneiru i [[Islariba]]. Na 1946, despues di protesta di Aruba esaki a kambia den 5 asiento pa Korsou, 3 pa Aruba i 1 kada un pa Boneiru i Islariba.
== Elekshon ==
Bou di e sistema elektoral kombiná aki e tuma lugá tres elekshon: 20 di desember 1937, 17 di november 1941 (elektorado di 3897 persona) i 5 november 1945 (elektorado di 6251 persona).[12][13]
E parlamento a wordu konstitui komo lo siguiente:
{| class="wikitable" style="text-align:left;"
!colspan=1 rowspan=2 style="color: gray"| Miembro
!colspan=4 style="color: gray"| Periodo parlamentario 1938-1942
|-
! rowspan="1" style="color: gray"| Repartishon
! style="color: gray"| Nòmber
! style="color: gray"| Partido
! style="color: gray"| Remarke
|-
| rowspan="10" style="color: gray"| Elegí
| rowspan="6" |Curacao
| [[Moises Frumencio da Costa Gomez|Moises da Costa Gomez]]|| rowspan="3" |CKP ||
|-
| Ernesto Cecilio Martijn ||
|-
| Adolphe Desertine ||
|-
| J. Capriles || rowspan="2"|lijst Capriles-Rustige ||
|-
| J. Rustige ||
|-
| Willy Maal ||lijst Jonckheer-<br/ >Suarez-Maal ||
|-
| rowspan="2"| Aruba
| Jacobo Arends || rowspan="2"|Katholieke partij Aruba ||
|-
| Jean M. de Cuba ||
|-
| rowspan="1"| Bonaire
| John de Jongh || CKP ||
|-
| rowspan="1"| Bovenwinden
| W.R. Plantz || ||
|-
| rowspan="5" style="color: gray"| Benoemd
| rowspan="5" |Curacao
| [[John Sprockel]]* || || benoemd statenvoorzitter
|-
| Isaac Capriles || ||
|-
| Salomon Alfred Senior || ||
|-
| Carel Nicolaas („Cai") Winkel* || ||
|-
| Ph. Bichon van IJsselmonde* || ||na 1940 remplasa pa F. Vromans.
|-
|}
*) oudlid Koloniale Raad
{{Appendix}}
[[:Category:Karibe Hulandes]]
----------------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
{{Infobox person
| name = Anouk Balentina
| image =
| caption =
| term =
| monarch =
| predecessor =
| birth_date = [[1 di desèmber|1 di december]] [[1979]]
| occupation = hurista, activista y ambientalista
| party =
}}
'''Anouk Balentina''' (☆n. [[1 di desèmber|1 di december]] [[1979]] na [[Aruba]]) ta un hurista, activista di derecho humano i ambientalista [[Aruba]]no.
== Bida ==
Anouk Balentina a nase i lanta den bario di [[Parkietenbos]].<ref>[https://dossierkoninkrijksrelaties.nl/2023/01/30/open-brief-aan-de-koning/ Open brief aan de Koning]. Dossierkoninrijksrelaties.nl (30 di januari 2023)</ref>
Desde un edad hoben ela cuminsa sigui di cerca e desaroyonan rond di e dump di Parkietenbos.<ref>http://magazine.xclusivomagazine.com/2002-april-magazine-aruba#!entrevista-anouk-balentina-457</ref>
Na 2020 Balentina ta entama un caso sumario pa ordena pa para establecimento y testmento
di e incinerator na Parkietenbos inmediatamente.<ref>[https://awemainta.com/wp-content/uploads/2022/07/awe1907.pdf Caso incinerator Parkietenbos: ciudadano
ta bolbe gana caso contra gobierno], Awemainta (19 di juli 2022)</ref>
Balentina hunto cu 80 otro, a protesta contra e concepto di e permiso di molester pa por
opera e incinerator na Parkietenbos. Sinembargo gobierno a dicidi di otorga e permiso aki dia 23 di december 2020
----------------------
https://kennisplatform.wikimedia.nl/artikelen/schrijven/hoe-vertaal-ik-een-artikel-uit-een-andere-taal-met-de-vertaaltool/
https://www.wikimedia.nl/wp-content/uploads/2021/06/Schrijven_voor_Wikipedia.pdf
* Template:Página Prinsipal Actual --> rubrika "Aktual"" riba pagina principal
* Template:Página Prinsipal Idioma dicho --> rebrika "Dicho"
* Template:Página Prinsipal Articulo destaca
-------------
{{Databox}}
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Dr. Horacio E. Oduber Hospital''' (HOH) ta un [[hospital]] general di tamaño mediano na [[Aruba]]. E ta situa nortwest di e [[kapital|capital]] [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]], den e zona di Eagle unda antes tabata lokalisa [[Arend Petroleum Maatschappij]]. E hospital, cu ta hiba e nomber di e medico Arubiano, Horacio Oduber, a cuminsá funciona cu 187 cama fin di aña 1976. El a wordo oficialmente inaugura dia [[5 di mart]] [[1977]] den presencia di Wilhelm de Gaay Fortman, minister di Asuntonan Antiano di [[Hulanda]].<ref>{{Citeer nieuws|url=https://delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010639094:mpeg21:a0065|titel=Gedeputeerde Leo bedankt Nederland en bisdom. Ziekenhuis onder zware politiebewaking geopend|werk=[[Amigoe]]|datum=1977-03-07|bezochtdatum=2024-02-22}}</ref> Actualmente e hospital ta dispone di 320 cama y tin mas di 1000 persona emplea. E maneho ta den man di fundacion ''Stichting Ziekenverpleging Aruba''.<ref>[https://www.arubahospital.com/about-hoh/board-of-directors/ Board of Directors], Website oficial HOH</ref>
HOH ta afilia na ''[[Dutch Caribbean Hospital Alliance]] (DCHA)'', un organisacion cooperativo di hospitalnan den [[Karibe Hulandes|Caribe Hulandes]].<ref>{{nl}}[https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2021/02/10/oprichting-ziekenhuiscooperatie-dutch-caribbean-hospital-alliance-een-feit Oprichting ziekenhuiscoöperatie “Dutch Caribbean Hospital Alliance” een feit], Rijksoverheid (10 di februari 2021)</ref>
== Historia ==
Horacio Eulogio Oduber (1862-1935) tabata e prome dokter Arubiano y tabatin su consultorio na cas den Wilhelminastraat.<ref name="Ancho">{{Citeer web|url=http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=56&Itemid=65|titel=Historische figuren: Horacio Oduber|werk=Historiadiaruba.aw|datum= |bezochtdatum=1 mei 2020|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230802180232/http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=56&Itemid=65|archiefdatum=2023-08-02}}</ref> E dokter tabata wordo paga solamente cu mercancia y tabata haña cuminda pa su cabay. Hopi hende a muri pa motibu di infeccion, virus o malesa desconoci na e momentu ey. Segun un estimacion, na 1910 tabatin mas o ménos 8.000 habitante riba e isla. Mayoria di nan tabata trahadonan di cunucu ku tabatin menos recurso financiero. Como cu no tabatin un hospital na e momentu ey, e dokter tabata trata e pashentnan na su cas.<ref name="Ancho"/> E operacionnan necesario, incluyendo amputacionnan, tabata wordo ehecuta solamente dor di suministra hopi rum pa motibo di falta di anestesia.
Na 1920 e "San Pedro de Verona", a keda funda pa soeurnan catolico (Dominicanessen) na 1920. [[File:BNA-DIG-HARTOG-CAHA-001-014-008.jpg|thumb|left|Cas di dokter Horacio Oduber na Wilhelminastraat en frente di e kerki protestant (1907)]] [[File:Voormalig ziekenhuis San Pedro de Verona.jpg|thumb|220x220px|left|Entrada di San Pedro de Verona]]Despues di apertura di e hospital nobo na 1977 a converti San Pedro hospital den un cas di cuido. Desde seramento di hospital di [[Lago Oil & Transport Company|Lago]] na 1985 HOH a keda e unico hospital na Aruba pa un poblacion di alrededor 120.000 habitante.<ref>{{nl}}[http://www.skipr.nl/actueel/id2829-vumc-versterkt-band-met-arubaans-ziekenhuis.html VUmc versterkt band met Arubaans ziekenhuis], 4 di december 2009</ref>
Na september 2014 a inicia un proyecto di renovacion y expansion di e hospital, uno di e proyectonan di construccion mas grandi den historia di Aruba. E proyecto ta ensera lantamento di un edificio nobo di seis piso separa di e edificio existente di cinco piso.<ref>[http://www.dutchcaribbeanlegalportal.com/news/latest-news/2064-renovatie-en-nieuwbouwplannen-van-het-horacio-oduber-hospitaal-hoh Renovatie- en nieuwbouwplannen van het Horacio Oduber Hospitaal (HOH)]</ref> Esaki ta inclui un cas di cama nobo, un sala di emergencia tres biaha mas grandi, un clinica externo nobo pa specialistanan y renovacion di e edificio existente cu ta mehora privacidad y servicionan pa pashent den un ambiente moderno. Trabounan di e fase final di e proyecto a reanuda fin di 2023 despues cu un disputa entre partidonan a para e construccion na 2022.
== Servicionan ==
Dr. Horacio E. Oduber Hospital ta conta cu 320 cama y mas di 1000 empleado cu ta atende mas di 16.000 pashent pa aña. E tin un plataforma pa helicopter pa ricibi pashent cu ta jega cu helicopter di polis o helicopter militar.
E hospital ta dispone di tur specialidad basico y algun super specialidad. E tin un departamento di emergencia (eerste hulp) cu ta trata mas o menos 55.000 pashent pa aña. Tin un centro di trauma nivel III disponibel, como tambe un departamento combina cu ta inclui cuido intensivo/cuido mediano/cuido coronario (curason) cu 12 cama, clinica di hemodialyse, tres departamento di psychiater, cinco sala di operacion, banco di sanger, clinica pa trata dolor, centro di oncologia pa tratamento durante dia (dagbehandeling), cuido di enfermo pa dia (dagverpleging), clinica pa trata herida, policlinica interno y externo, departamento pa parto, post di dokter di cas, departamento di fisioterapia y rehabilitacion, tres departamento pa investigacion di diagnostica, diferente laboratorio, botica di hospital, camber di caterisacion di curason, shete departamento pa cuido di enfermo, departamento di servicio pa maternidad, departamento pa mucha, camber di couveuse y diferente otro servicio facilitario.<ref>[https://www.overheid.aw/informacion-tocante-servicio/cuido-y-salud-sub-topics_47801/item/hospital-dr-horacio-oduber-hoh_41386.html Hospital Dr. Horacio Oduber (HOH)], Gobierno di Aruba website oficial</ref>
Fuera di residente i turista local HOH tambe ta ricibi regularmente pashent for di hospital mas chikito den e region, manera for di [[Boneiru|Bonaire]] y Isla Riba. Ora cu no tin cama den cuido intensivo of couveuse ta manda pashent for di [[Kòrsou|Corsou]] pa Aruba.
== Galeria ==
<gallery widths="200" heights="200">
Oduber Hospital 21 30 49 855000.jpeg|Compleho di Horacio Oduber Hospital
Oduber Hospital 21 30 42 124000.jpeg|Entrada principal di e hospital
Oduber Hospital 21 31 33 124000.jpeg|Fachada di edificio B
</gallery>
---------------------
Dr. Horacio E. Oduber Hospital (HOH) ta un hospital general di tamaño mediano na Aruba
E edificio di hospital ta situa na nordwest di e capital Oranjestad, unda cu antes tabata lokaliza Arend Petroleum Company na Eagle. E hospital aki di 187 cama ta recibi su prome uso na final di anja 1976. Dia 5 di maart 1977, a tuma luga e apertura oficial den presencia di e Ministro Hulandes De Gaay Fortman. Na september di 2014, a cuminsa cu e proyecto di expansion y renovacion di e hospital, uno di e proyecto di construccion mas grandi den historia di Aruba. Esaki ta inclui un kas di cama nobo, un sala di emergencia tres biaha mas grandi, un clinica externo nobo pa specialistanan y renovacion di e edificio. Esaki ta mehora privacidad y servicionan pa paciente den un ambiente moderno. Fase final di e proyecto aki lo sigui despues cu e problema entre parti a haci cu construccion a wordo para na 2022.
Horacio Oduber Hospital ta forma parti di Dutch Caribbean Hospital Alliance (DCHA) hunto cu otro hospitalnan den Caribe cu ta parti di Reino Hulandes. Aliansa y colaboracion ta inclui e laboratorio di pais di Curacao (ADC), streeklab Haarlem, University Medical Center Utrecht (UMCU), Erasmus Medical Center (EMC), Radboud University, Vrije Universiteit Amsterdam (VU), Maastricht University, Xavier University, Thomas Moore na Belgica y hospitalnan partner na Colombia.
Por lesa mas tocante e hospital na aña 2023 den e broshura di di 2da edicion yama NOS SEMPER T'EY.
-------------------
'''E Konstitushon di Sint Maarten''' (na [[ingles]]: Constitution of Sint Maarten; [[hulandes]]: '''Staatsregeling van Curaçao''') ta e areglo legal konstituyente di pais [[Sint Maarten]], ku ta forma parti di [[Reino Hulandes]]. E ta e ley mas altu di Kòrsou i ta regla kon e pais ta organisá y ta wòrdu goberná. Eiden ta indiká e órganonan di gobernashon, nan tarea- i kompetensianan
== Historia ==
E Regla di Estado di Sint Maarten a keda aprobá unánimamente pa e [[Konseho Insular]] dia 21 di yüli 2010.[1] 1]
E Regla di Estado di Sint Maarten a drenta na vigor dia 10 di òktober 2010, despues di e desmantelashon di Antillas Hulandes i e kreashon di e pais independiente Sint Maarten. E Regla di Estado ta subordona legalmente na e Constitucion di Reino Hulandes y e Statuut pa Reino Hulandes.
E konstitushon a drenta na vigor dia [[10 di òktober]] [[2010]], ora ku Antias Hulandes a keda desmantelá.
== Contenido ===
E Regla di Estado di Sint Maarten tin e siguiente kapítulonan:
Tereno i unidat
* Derecho Fundamental
* Gobièrnu i e minister mandatario
E Estadonan
* Konseho Konsultivo, Korte General di Kontroles, Ombudsman i koleganan di konseho permanente
* Lejislashon i gobernashon
* Hustisia, Ministerio Públiko i Polis
Disposishonnan final
Finalmente, e reglanan di estado ta kontené un kantidat di artíkulonan adishonal.
E contenido di Constitucion ta como lo sigiuente:
* Capitulo I - Derecho Fundamental
* Capitulo II - Gobierno
* Capitulo III - [[Parlamento di Aruba|Parlamento]]
* Capitulo IV - Conseho di Consulta, Camara di Control General y colegio permanente di conseho
* Capitulo V - Legislacion y Gobernacion
* Capitulo VI - Husticia y poder hudicial
* Capitulo VII - Disposicion final
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Staatsregeling van Sint Maarten}}
{{References}}
}}
[[:Category:Gobièrnu]]
[[:Category:Sint Maarten]]
== Mira tambe ==
* [[Antias Hulandes]]
* [[Disolucion di Antia Hulandes|Disolushon di Antias Hulandes]]
----------------------------
zie encyclopedia NA/CUR
'''Raad van State di Reino Hulandes''' (papiamento: Conseho di Estado) ta un di e entidadnan consultativo mas halto den Reino Hulandes. , ancra den C di
The '''Council of State''' ({{lang-nl|{{Audio|Nl-Raad van State.ogg|Raad van State}}}}) is a [[constitution]]ally established advisory body in the [[Netherlands]] to the [[Cabinet of the Netherlands|government]] and [[States General of the Netherlands|States General]] that officially consists of members of the royal family and Crown-appointed members generally having political, commercial, diplomatic or military experience. It was founded in 1531, making it one of the world's oldest still-functioning state organisations.<ref>{{cite web|url=http://www.raadvanstate.nl/the_council_of_state/|title=The Council of State|access-date=2013-02-02|archive-date=2013-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20130115200809/http://www.raadvanstate.nl/the_council_of_state/|url-status=dead}}</ref>
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Raad van State}}
{{References}}
}}
[[:Category:]]
---------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65395301|titulo=Sababank}}
{{References}}
}}
[[Category:Karibe Hulandes]]
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Jacob Wit}}
{{References}}
}}
{{DEFAULTSORT:Wit, Jacob}}
[[:Category:Hende]]
[[:Category:Antias Hulandes]]
--------------------
Suggesties Gender Gap Challenge (nl.wiki): Esmee Winkel (11/1)- Philomena Wong - Grace Bareno? - Rina Penso - Deborah Jack (en.wiki)
---------------------
'''Aanmaken''':
* {{CUW}} : [[Medardo de Marchena]] - [[Manuel Fray]] - [[Joseph Sickman Corsen]] - shon Win Hoyer - Jan Gerard Palm - [[Yandi Paula]] - [[Mongui Maduro]] - [[Gibi Basilio]] - [[Jose Capricorne]] - Plaza hotel curacao (en.wiki) - [[Chin Behilia]] - [[Rene Römer]] - [[Paul Comenencia]]
* {{ABW}} : [[Lista di gezaghebber di Aruba]] (nl.wiki) - [[Chiara Petrocchi]] (taekwondo) - [[Kanisha Sluis]] (en.wiki) - Akisha Albert (en.wiki) -
* General: [[Etnografia]] - [[Seramika]] - [[Leonel Messi]] (ht.wiki) - [[gobiernu]] - politiko - konstitushon - estado - pais? - [[Madurodam]]
* nl.wiki: Nederlands Caribisch Soortenregister (Dutch Caribbean Species Register) - Casearua tremula (Palu di Boneiru of Kenepa spirito)
* no.wik: Shete Boka nasjonalpark -
* en.wiki: Bandariba
'''Verbeteren/aanvullen''':
* [[Coca-Cola]] - [[Skandinavia]] - [[Rastafari]] - [[Guera Friu]] - [[Yuana]] - [[Jazz]] - [[One Piece]] - [[Nydia Ecury]] - [[Boven Bolivia]] / Plantage Bolivia (bnn/vara joop) - [[Guillfred Besaril]] (https://24ora.com/geoffrey-wever-gobierno-a-tuma-e-paso-corecto-den-caso-di-guillfred-besaril/)
== Curaçao ==
# December 1, 1796: [[Johann Lauffer]] overthrows Jan Jacob Beaujon as governor.<ref>{{cite book|url=https://pure.knaw.nl/portal/en/publications/cura%C3%A7ao-in-the-age-of-revolutions-1795-1800 |title=Curaçao in the Age of Revolutions, 1795–1800 |chapter=The Patriot coup d’état in Curaçao, 1796| last1=Fatah-Black |first1=Karwan| publisher=[[KITLV]] |location=Leiden|year=2011|isbn=978-90-6718-380-2|page=123}}</ref>
-----------
[[:Category:Musika]]
------------------
* [[:en:Wikipedia:Administrators' reading list]]
* https://nl.wikibooks.org/wiki/Handboek_MediaWiki
* https://translatewiki.net
{{NPOV language}}
{{Refimprove}}
{{stub}}
--------------------------
== Hooiberg ==
Na 1988 a embeyece '''Hooiberg''' pa convirtie esaki den un atraccion turistico: a renoba e trapi cu ta inclui 4 plataformanan na diferente nivel, por ehempel na 70 m i 110 m di haltura, pa descansa i saca potret, i a instala 50 luga di parkeo.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642486:mpeg21:a0078|titel=Hooiberg wordt toeristenoord|werk=[[Amigoe]]|datm=1987-08-20|bezochtdatum=2022-11-15}}</ref>
De regering heeft plannen om de Hooiberg aantrekkelijk te gaan maken en tot toeristenplek te ontwikkelen. Tijdens zyn recente bezoek is minister drs Jan de Koning ermee akkoord gegaan met goedkeuring van een bedrag van 305 duizend florin om dit project te kunnen uitvoeren. De Hooiberg zal een geheel nieuwe trap krijgen met handsteun en een plek om uit te rusten. Beneden komt een parkeerplaats voor ongeveer vijftig auto's, en een platform in de vorm van een klein park met lokalen voor de verkoop van frisdrank, eten en souvenirs. Op de trap op zeventig meter hoogte, komt een terras waar men kan uitrusten en door middel van een telescoop over Aruba kan kijken. Een tweede terras met telescoop volgt op 110 meter hoogte. Er volgen hierna nog twee terrassen voordat men het hoogste punt van de Hooiberg heeft bereikt. Het Hooiberg-project dossier is bijna klaar en verwacht wórdt, dat werkzaamheden aan de trap medio november dit jaar zullen beginnen. Het Hooibergproject is afkomstig van Planafdeling Bouwkunde architecten bureau, van Publieke Werken.
Na 2022 a anunsia un proyecto pa renova e facilidadnan existente, embeyece e atraccion i agrega un mirador riba e top di e sero.
Na aña 2022 Ministro di Turismo Dangui Oduber a anuncia un projecto pa embeyesamento di Hooiberg.[1] Aruba Tourism Authority (ATA) y Tourism Product Enhancement Fond[sic] (TPEF) lo funda e projecto. E prome fase lo wordo funda pa TPEF y ta incera e renobacion di e trapinan y hutnan riba Hooiberg. ATA lo funda e segundo fase di e project caminda un punto di observacion lo ser construi na e punto mas halto di e sero dunando bishitantenan un bista di 360-grado di Aruba. Artistanan local lo provee un toque artistico cu obra di arte di mosaico.
---------------
'''Jay Bryant Haviser''' (21 di november [[1955]] na ... ) ta un arkeologo merikano.
NAME: Jay Bryant HAVISER Jr.
BIRTHPLACE: Bartow, Florida, U.S.A. BIRTHDATE: November 21, 1955
MARITAL STATUS Re-married Nov. 27, 2008, to Ilene J. Rosalina (Curaçao)
CHILDREN 2 children 2 step-children (all born on Curaçao)
RESIDENCE: Opal Road #1, Pelican, St. Maarten, Dutch Caribbean.
tel.1721-544-4154 / cell 1721-524-1155
OFFICE: SIMARC Archaeological Center, A.T. Illidge Road #117, Madame Estate, St.Maarten, Netherlands Caribbean tel./fax. 1-721-542-0201
E-mail: jhaviser@hotmail.com
DUAL NATIONALITY: Netherlands / U.S.A.
Awards
1996 Cola Debrot Prize for Science (Curaçao/Netherlands Antilles)
2008 Ridder in de Order van Oranje-Nassau (Knighthood), decoration from Her Majesty Queen Beatrix of the Netherlands
2008 Lifetime Environmental Achievement Award (St. Maarten) IslandVision Fd
2009 Culture Time Person of the Year Award for 2008 (St. Maarten), PJD2 Radio
2013 Paul Harris Fellow Award, Rotary International, Mid-Isle Chapter St. Maarten
------------------
'''Madurodam''' is een [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]]se [[Miniatuurpark|miniatuurstad]] in [[Den Haag]] op een [[Schaal (verhouding)|schaal]] van 1 op 25,<ref>De Erasmus- en van Brienenoordbruggen zijn gebouwd op de grotere schaal van 1:12. Op 1:25 zou men er niet overheen kunnen lopen.</ref> geopend op [[2 juli]] [[1952]] aan het George Maduroplein. Dit toeristische [[attractiepark]] trekt jaarlijks circa 600.000 betalende bezoekers.<ref>Op [https://web.archive.org/web/20160312195102/http://nieuws.nl/algemeen/20130108/meer-bezoekers-voor-madurodam/ nieuws.nl] meldt het park zelf 739.000 over 2013, een stijging van 36% ten opzichte van 2011. Omgerekend zouden er dat laatste jaar dus rond de 550.000 geweest moeten zijn. De organisatie spreekt min of meer standaard van 1 miljoen per jaar, een cijfer dat door ''[http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/article/detail/3486389/2013/08/03/1-miljoen-bezoekers-trok-Madurodam-het-afgelopen-jaar.dhtml Trouw]'' wordt gemeld over 2013. Er bestaan geen andere cijfers dan die door het park zelf verstrekt worden.</ref> Het park beslaat een totaaloppervlak van 62.630 m². De gebouwde stad zelf meet 17.630 m². De miniatuurstad heeft veelal als inspiratie gediend voor de bouw van diverse attractieparken wereldwijd zoals [[Legoland Billund]]<ref>{{Citeer web|url=http://www.miniland.nl/Nieuws/Artikelen/121117%20legoland%20billund%2050%20geschiedenis.htm|titel=nieuws|bezochtdatum=2020-10-24|werk=www.miniland.nl|archiefurl=https://web.archive.org/web/20201027034227/http://www.miniland.nl/Nieuws/Artikelen/121117%20legoland%20billund%2050%20geschiedenis.htm|archiefdatum=2020-10-27|dodeurl=nee}}</ref> en het [[Disneyland Park (Anaheim)|Disneyland Park in Anaheim]].<ref>{{Citeer boek|titel=Walt Disney's Disneyland|auteur=Nichols, Chris, 1971-|medeauteurs=Nichols, Charlene (Archivist),|url=https://www.worldcat.org/oclc/1018083433|plaats=[Köln, Germany]|ISBN=978-3-8365-6348-2}}</ref>
Het is genoemd naar [[George Maduro]], een [[Curaçao (hoofdbetekenis)|Curaçao]]se student die zich tijdens [[Duitse aanval op Nederland in 1940|de meidagen van 1940]] als [[cavalerie]][[officier]] onderscheidde in [[Duitse aanval op Nederland in 1940#De slag om de residentie|de slag om de residentie]], en in februari 1945 in concentratiekamp [[Dachau (concentratiekamp)|Dachau]] overleed; zijn ouders schonken het beginkapitaal voor het project, dat door de familie Maduro wordt beschouwd als monument voor hun enige zoon.<ref>[https://www.madurodam.nl/nl/organisatie/geschiedenis/ ''Wie was George Maduro?''], madurodam.nl</ref>
----------
== Aloe ==
Aloe na Aruba, Bonaire y Sentebibu na Corsou y Boneiru.
=== Islanan ABC ===
Sintebibu heeft dikke, vlezige bladeren, sappig en veel slijn bevattend. Aloe werd op Aruba en Bonaire aangeplant in verband met betekenis in de farmaceutische industrie. <ref>Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, H. Hoetink (1969)</ref>Aloe werd in 1836 door gezaghebber Baron van Rader op Curacao als gouvernementscultuur geintroduceerd. De plant is uitgesproken kalkminnend. De jonge uitlopers (siboys, semina) worden in de droge tijd uitgezet. Na 2-3 jaar kan men de dikke bladeren afsnijden en laten staan in lekbakken plaatsen waarna het sap in koperen ketels wordt ingedampt en verhard tot aloehars. De hars uit Aruba en Bonaire werd voornamelijk naar de Verenigde Staten uitgevoerd.
De aloeplant wordt al sinds midden 1800 op Aruba verbouwd. Het klimaat en de droge grond lenen zich bij uitstek voor de aloeteelt. De plant doet het hier heel goed: de Arubaanse aloe heeft een aloenegehalte van 22 %, terwijl het gehalte van de aloe in de rest van de wereld ten hoogste 15% bevat.<ref name="Aloe">[http://www.historiadiaruba.aw/index.php@f13option=com_content&task=view&id=46&Itemid=32 Aloe/Mon Plaisir], Historia di Aruba</ref>
De grootste bloei van de aloe-cultuur maakte Aruba door onder gezaghebber Jan Helenus Ferguson (1866-1871). De weg door de aloevelden vanuit de stad werd dan ook naar hem genoemd. In de 19e eeuw werd ook een aloeplantage aangelegd in Socotoro; Socotoro is vermoedelijk vernoemd naar het eiland Sokotra of Socotora, destijds een Brits eiland in de Indische Oceaan voor de kust van Yemen. Dat eiland ligt op dezelfde lengtegraad als Aruba en daar wordt ook aloe verbouwd. De legende wil dat Alexander de Grote op aanraden van Aristoteles dit eiland veroverde voor de aloe die hij gebruikte om de wonden van zijn soldaten te genezen. Op de aloeplantage Mon Plaisir van de Fransman Louis Bazin verrees begin 1900 een voor die tijd moderne stoomkookinrichting. Aruba was in de 19e eeuw de grootste leverancier van aloehars, die voornamelijk werd gebruikt voor de productie van laxerende middelen. De aloehars werd naar het buitenland geexporteerd, voor het merendeel naar New York, maar ook naar Hamburg en naar Londen. De hars uit de Antillen (destijds `Curacaose` genoemd) was een van de beste ter wereld en duurder dan de andere soorten op de markt. Het aandeel van Aruba in de `Curacaose` export was ruim 90%. In de economie van de tijd voor de komst van de olie-industrie betekende de aloe een redelijke bron van inkomsten, vooral voor de kleine cunucero. In tijden van werkeloosheid (de droge tijd) was de aloteelt een goede bron van bestaan. Begin 1900 werd het eerste wetenschappelijk onderzoek op de aloeplant verricht. Daarbij werd de genezende werking van aloe op verbranding door zonnestraling en andere brandwonden onomstotelijk bevestigd. Door de komst van de olie-industrie veranderde er veel op de arbeidsmarkt op Aruba en raakte de aloeteelt wat op de achtergrond. Pas na de Tweede Wereldoorlog werd de aloecultuur weer hervat. In 1949 richtte Casey Eman de eerste aloefabriek van Aruba op, onder de naam Aruba Aloe Products Company. Destijds werden de aloesappen plaatselijk bewerkt tot aloene en verscheept naar de Verenigde Staten.
De productie van Arubaanse aloe bedroeg in 1951 ongeveer 15.000 pond oftewel 30% van de totale wereldopbrengst. Na het indampen van het harssap in open koperen potten van ca. 200 liter was het aloe-product klaar voor export voor vooral de geneeskundige en cosmetische industrie in USA en Europa. Aloe-industrie op Aruba was toentertijd een vuil en zwaar lichamelijk werk met een schraal loon voor haar seizoen-arbeiders. Aruba werd een van de grootste aloeproducenten van de wereld wegens de goede kwaliteit aloe.<ref name="Aloe"/>
Conoci na Aruba tabata e plantage di aloe di Mon Plaisir y Sividivi.
aloë-cultuur, die op Bonaire en Aruba veel voorkomt, maar waarvan op het eiland Curacao maar twee
aanplantingen op eenigszins ruime schaal bestaan).
Rond 1850 werden er enkele aloe plantages op Aruba gesticht die tot 1868 door het gouvernement geexploiteerd werden. Hierna kwam de aloeteelt in particuliere handen.
==== Uzo ====
Ta come of bebe e blanco di aloe pa problema di artritis, diabetes, tosamento y ulcera na stoma. Tambe por hunta e blanco riba curpa y cuero pa kita dolor of trata un herida of kemadura. Tambe sa laba cabey cune. Algun gota di e zeta geel of juice di aloe mescla cu awa ta bon pa un purgashi di e curpa. Pa problema di cuero, manera carpata, of di digestion di animalnan domestico tambe ta uza e likido di aloe.<ref>Remedinan di tera, Grupo di Noord, 2010</ref> Bij het beschilderen van buitenmuren worden gesneden aleobladeren in de waterverf gedaan.
{{Appendix}}
--------------------
'''Francesco Corallo''' (nasé [[19 di sèptèmber]] [[1960]] na Catania, [[Italia]]<ref name=":1">{{Citeer web|url=https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|titel=La vita d'azzardo di Francesco Corallo tra il padre boss e l'entourage di Fini|bezochtdatum=2018-10-14|auteur=|achternaam=|voornaam=|datum=2013-08-04|werk=La Repubblica|uitgever=|taal=it|archiefurl=https://web.archive.org/web/20200728155350/https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|archiefdatum=2020-07-28}}</ref>), tambe konosí komo ''King of the Slots''<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/corallo-claims-his-phone-was-hacked-on-orders-of-italy-and-the-netherlands |titel=Corallo claims his phone was hacked on orders of Italy and the Netherlands |datum=18 januari 2022 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |taal=en}}</ref>, ta un empresario i doño di kasino italiano-hulandes.<ref name=":3" /> Corallo a nase na Catania, Sisilia, i a biba riba e isla karibense di Sint Maarten for di tempu ku e tabatin dieshete aña.<ref name=":5" /> E ta mas konosí pa su empresanan den e industria di wega di plaka i su enbolbimentu den vários kontroversia legal.
{{Appendix}}
----
'''Francesco Corallo''' ([[Catania (stad)|Catania]], [[Italië]], [[1960]]<ref name=":1">{{Citeer web|url=https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|titel=La vita d'azzardo di Francesco Corallo tra il padre boss e l'entourage di Fini|bezochtdatum=2018-10-14|auteur=|achternaam=|voornaam=|datum=2013-08-04|werk=La Repubblica|uitgever=|taal=it|archiefurl=https://web.archive.org/web/20200728155350/https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|archiefdatum=2020-07-28}}</ref>), ookwel bekend als “King of the Slots”,<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/corallo-claims-his-phone-was-hacked-on-orders-of-italy-and-the-netherlands |titel=Corallo claims his phone was hacked on orders of Italy and the Netherlands |datum=18 januari 2022 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |taal=en}}</ref> is een [[Italië|Italiaans]]-[[Nederland|Nederlands]]<ref name=":3" /> [[zakenman]] en [[Casino (gokken)|casino]]-eigenaar op het [[Caribische eilanden|Caribische eiland]] [[Sint Maarten (eiland)|St.-Maarten]].<ref name=":5" />
== Levensloop ==
Corallo bezit diverse casino's, waaronder drie in Sint-Maarten<ref>{{Citeer web |url=https://stmaartennews.com/business/corallo-will-rebuild-starz-casino-cupecoy/ |titel=Corallo will rebuild Starz Casino in Cupecoy |datum=2018-01-19 |bezochtdatum=2019-12-19 |werk=StMaartenNews.com |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204744/https://stmaartennews.com/business/corallo-will-rebuild-starz-casino-cupecoy/ |archiefdatum=2019-12-19}}</ref> en daarnaast ook in Santo Domingo en [[Panama (land)|Panama]]. Voorheen bezat hij ook een gokgelegenheid in [[Curaçao]], maar daar verloor hij zijn licentie nadat zijn naam boven kwam drijven in de praktijken rondom [[Gerrit Schotte]].<ref name=":0">{{Citeer web |url=https://sxmgovernment.com/2016/12/14/english-italian-the-biography-of-francesco-corallo-the-godfather-of-the-caribbean-part-1/ |titel=English/Italian :The Biography Of Francesco Corallo “The Godfather” Of The Caribbean Part 1 |achternaam=Galli |voornaam=Eva |datum=2016-12-14 |bezochtdatum=2018-10-14 |werk=St Maarten News |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20200728165936/https://sxmgovernment.com/2016/12/14/english-italian-the-biography-of-francesco-corallo-the-godfather-of-the-caribbean-part-1/ |archiefdatum=2020-07-28 |dodeurl=ja}}</ref> Het onderzoek hiernaar kwam aan het rollen na een verzoek om referenties door Schotte aan de Italiaanse regering voor de aanstelling van Corallo in een hoge positie bij een financiële instelling op de Antillen.<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/83340-schotte-behind-bars-18-months |titel=Schotte behind bars 18 months |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=6 december 2018 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald Newspaper St. Maarten |uitgever= |taal= |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204743/https://www.thedailyherald.sx/islands/83340-schotte-behind-bars-18-months |archiefdatum=2019-12-19 |dodeurl=ja}}</ref>
Toen Corallo in 2011 gearresteerd werd door de Italiaanse financiële politie (''Guardia di Financa''), beriep hij zich op [[diplomatieke immuniteit]] omdat hij een diplomaat van Dominica zou zijn. Hij bezat namelijk een Dominicaans diplomatiek paspoort dat hij illegaal gekocht had, juist om aan arrestatie in Italië te voorkomen.<ref>{{Citeer web |url=https://knipselkrant-curacao.com/cc-francesco-corallo-bought-his-diplomatic-passport/ |titel=Francesco Corallo bought his diplomatic passport |datum=2017-01-03 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Curaçao Chronicle |taal=en |via=Knipselkrant}}</ref> De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken ging niet mee in zijn claim: hij verklaarde dat diplomatieke immuniteit in het gastland (hier: Italië) niet van toepassing is voor iemand die betrokken is in belangrijke economische activiteiten.<ref>{{Citeer web |url=https://sakafete.com/inside-dominica-iv-government-or-enemy-of-people/ |titel=Inside Dominica IV: Government or enemy of people? |datum=2011-11-18 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Dominica news online most popular |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204744/https://sakafete.com/inside-dominica-iv-government-or-enemy-of-people/ |archiefdatum=2019-12-19 |dodeurl=ja}}</ref>
Eind 2016 werd Corallo op [[Sint Maarten (eiland)|St.-Maarten]] gearresteerd op [[verdenking]] van [[belastingontduiking]], [[Witwassen|witwasserij]], [[Verduistering (misdrijf)|verduistering]] en lidmaatschap van een internationale [[Georganiseerde misdaad|criminele organisatie]]. In afwachting van uitzetting werd hij maandenlang in een [[Philipsburg|Philipsburgse]] [[politiebureau]] in verzekerde bewaring gesteld.<ref name=":2">{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/81459-corallo-wins-case-at-human-rights-court |titel=Corallo wins case at Human Rights Court |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=9 oktober 2018 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |uitgever= |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204746/https://www.thedailyherald.sx/islands/81459-corallo-wins-case-at-human-rights-court |archiefdatum=2019-12-19 |dodeurl=ja}}</ref> Het [[Europees Hof voor de Rechten van de Mens]] bepaalde later dat de omstandigheden rond de bewaring van Corallo in St.-Maarten inhumaan waren, maar oordeelde ook dat de bewaring zelf niet onrechtmatig leek.<ref name=":2" /> In augustus 2017 werd Corallo na een juridische strijd door Sint-Maarten uitgeleverd aan Italië.<ref>{{Citeer web |url=https://online.flipbuilder.com/toms/occx/files/basic-html/page37.html |titel=Ayera tardi Francesco Corallo a keda extradita pa Italia |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=2017-08-17 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Awemainta |uitgever= |taal=pap |archiefurl= |archiefdatum= |dodeurl= |via=Online Flipbuilder}}</ref><ref name=":3">{{Citeer web |url=http://www.dutchcaribbeanlegalportal.com/legal-documents/judgments/137-judgements/8062-fransesco-corallo-may-be-extradited |titel=Francesco Corallo may be extradited |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=20 juni 2017 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Dutch Caribbean Legal Portal |uitgever= |taal=en}}</ref><ref>{{Citeer web |url=http://www.soualigapost.com/en/news/16220/justice/francesco-corallo-was-extradited-italy |titel=Francesco Corallo (Catania, Italy, 1960) was extradited today to Italy |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=16 augustus 2017 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Souliga Post |uitgever= |taal=en |archiefurl= |archiefdatum=}}</ref> Eenmaal aangekomen in Italië werd hij vrijgelaten<ref name=":4">{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/corallo-sr-allegedly-tried-to-extort-his-son#:~:text=allegedly%20tried%20to%20extort%20his%20son,-Islands%2004%20May&text=PHILIPSBURG%2D%2DGaetano%20Corallo%2C%20father,Italy%20where%20he%20presently%20resides. |titel=Corallo Sr. allegedly tried to extort his son |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=11 mei 2024 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |uitgever= |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20180613053454/http://curacaochronicle.com/judicial/corallo-sr-allegedly-tried-to-extort-his-son/ |archiefdatum=2018-06-13}}</ref> en een klein jaar later, in juli 2018, keerde hij weer terug naar Sint-Maarten.<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/businessman-corallo-returns-to-st-maarten#:~:text=Maarten,-Islands%2026%20July&text=PHILIPSBURG%2D%2DAtlantis%20Group%20owner,in%20Italy%20and%20can%20travel. |titel=Businessman Corallo returns to St. Maarten |datum=2018-07-26 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=the Daily Herald |taal=en}}</ref>
In 2016 werd door de aanklager in Rome aan zijn collega's in St.-Maarten gevraagd drie boten van Corallo [[Inbeslagname|in beslag te nemen]] en te verkopen met als doel 215,4 miljoen euro aan onrechtmatige winsten van de zakenman terug te vorderen. Na een juridische strijd waarin Corallo tegen de verkoop van zijn boten streed, gaf een Philisburgse rechtbank in 2019 definitief haar fiat voor de verkoop.<ref name=":5">{{Citeer web |url=https://stmaartennews.com/judicial/court-allows-prosecutor-sell-corallos-boats/ |titel=Court allows prosecutor to sell Corallo’s boats |datum=2019-02-13 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=StMaartenNews.com |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204747/https://stmaartennews.com/judicial/court-allows-prosecutor-sell-corallos-boats/ |archiefdatum=2019-12-19}}</ref>
== Persoonlijk ==
Francesco Corallo heeft een vertroebelde relatie met zijn vader, [[Gaetane Corallo]]. Het is echter onbekend wat voor rol de vader speelt in zijn zoons leven: in 2010 werd door de rechtbank van Rome gesteld dat hun relatie verbroken is en er geen zakelijk verband tussen de twee bestaat. Later werd door de civiele rechtbank van Rome een bevel uitgevaardigd waarin het Italiaanse Ministerie van Binnenlandse Zaken opgedragen werd elke verwijzing van Corallo en zijn broer met hun vader te verwijderen van de website.<ref name=":1" /> In 2016 beschuldigde de vader Francesco weer van geldvervreemding, een voorval dat zo'n dertig jaar eerder plaatsgevonden zou hebben.<ref>{{Citeer web |url=https://knipselkrant-curacao.com/dh-corallo-sr-sticks-to-claim-on-son-expected-his-arrest/ |titel=Corallo Sr. sticks to claim on son, expected his arrest |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=15 december 2016 |bezochtdatum= |werk=Daily Herald |uitgever= |taal=en |dodeurl= |via=Knipselkrant |dodelink=}}</ref> Hier is echter nooit bewijs voor gevonden en Corallo overwoog meerdere [[Smaad|smaadzaken]] tegen zijn vader aan te spannen.<ref name=":4" />
== Referenties ==
{{References}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =63318783|titulo=Gilbert Wawoe}}
{{References}}
}}
{{DEFAULTSORT:Wawoe, Gilbert}}
[[:Category:Hende]]
[[:Category:Korsou]]
fze6vmpkptx0ydiu5kd247acbfmk0fm
201617
201616
2026-08-22T19:22:40Z
Caribiana
8320
201617
wikitext
text/x-wiki
''__NOINDEX__''
* [[AIOF]] - [[Afroarubano]] - [[Proteccion di Consumidor]] - [[Scooting Aruba]] - [[Tratado fronteriso Hulanda-Venezuela]] - [[Dekreto real]] - [[Clinton Whitfield]] -[[Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba]] (SVGA) - [[Yudansa pa desaroyo]] - [[Piet Kasteel]] - [[Representante di Hulanda na Aruba, Kòrsou i Sint Maarten]] - [[Nigel Maduro]] - [[derechista (politika)]] -
----------------
{{Variante|a}}
{{infobox edificio
| nomber = Cas oficial di Gezaghebber di Aruba
| adres = skina ''L.G. Smith Blvd'' y Maria Christinastraat
| pais = {{ABW}}
| localisa_na = [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]
| cercania =
| area =
| funcion_original = Residencia di gezaghebber (1931-1986)
| funcion_actual = reemplasa pa Cas Ceremonial
| architect = DOW Curaçao, K.K. van der Heide
| encarga =
| piso = 2
| zoom = 16
| imagen2 =
}}
'''Cas di Gezaghebber''' ta referi na e residencia ofisial di e [[Lista di Gezaghebber di Aruba|Gezaghebber di Aruba]], un funcion cu a wordo crea na 1848 y aboli na 1986. Durante e periodo aki dos edificio a yega di fungi como cas di gezaghebber: e prome den cercania di e actual Plaza Daniel Leo y e di dos tabata situa na Maria Christinastraat, ambos na [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]. E prome edificio a wordo demoli na 1949 y e di dos na 1986.<ref name="Bouwen">{{cite book|last1=Van der Klooster|first1=Olga|last2=Bakker|first2=Michel|title=Bouwen op de Wind: Architectuur en Cultuur van Aruba|publisher=Stichting Libri Antilliani|location=Bloemendaal|year=2007|page=70|isbn=978-90-75238-19-8}}</ref>
==Historia==
* institucion funcion di gezaghebber na 1848
* prome cu esey: commandeur como antecesor
=== Cercania di Plaza Daniel Leo ===
Antes di 1929, e Gezaghebber di Aruba tabata uza un edificio mas bieu situá den e centro di Oranjestad, serka di e actual [[Plaza Daniel Leo]]. E edificio aki, cu tabata originalmente un cas i oficina pa e Commandeur di Aruba, tabata na uso for di alrededor di 1830. Despues cu e Gezaghebber a muda for di e edificio na 1929, e edificio a wordo usa komo un kazerna pa mariniers.<ref>HUIS GEZAGHEBBER eerste onderdak voor mariniers op Aruba. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 09-12-1965, p. 11. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462489:mpeg21:p011</ref><ref>VERGADERING van den KOLONIALEN RAAD. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 20-12-1930, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010280991:mpeg21:p001}}</ref> E edificio a wordo demoli na 1949.<ref name="Gabinete">{{cite web |url=https://www.gouverneuraruba.com/cas-ceremonial-di-gobernador |title=Cas Ceremonial di Gobernador |publisher=Kabinet van de Gouverneur van Aruba |access-date=21 di augustus 2026}}</ref>
Het vroegere gezaghebbershuis en -kantoor, gebouwd omstreeks 1830, afgebroken in 1949. Na 1929, toen gezaghebber Isaac Wagemaker verhuisde naar de nieuw gebouwde ambtswoning op de Klip (waar nu de woning van de Gouverneur staat) en een kantoor in gebruik nam in het zoge¬ naamde landskantorengebouw (nu het Archeologisch Museum), diende het als marinierskazerne. Naar de vroegere kazerne heet het plein, dat oorspronkelijk een straat was, nog altijd de Kazernestraat. Het oude gezaghebbershuis stond waar nu de Plaza Daniël Leo bij de Variety Store is.<ref>{{cite book|author=[[Johan Hartog]]|url=https://coleccion.aw/show/?BNA-DIG-ARUBIANA-0119&q=%22ambtswoning%22|title= Aruba in oude ansichtkaarten|publisher=Europese Bibliotheek|location=Zaltbommer|year=1974}}</ref>
=== Maria Christinastraat===
Na 1929, Gezaghebber [[Isaac Wagemaker]] a laga construi un residencia oficial nobo na skina di L.G. Smith Boulevard y Maria Christinastraat. E edificio nobo a bira e di dos residencia oficial di Gezaghebber di Aruba.<ref name="Bouwen">{{cite web |title=Gezaghebberswoning hoek L.G. Smith Boulevad en Maria Christinastraat |publisher=Archival source |access-date=21 di augustus 2026}}</ref>
E diseño tabata konsistí di un edificio di dos piso ku un plan di piso kasi kuadrá i un zolder bou di un dak prominente. Pa duna e edificio un aparensia mas representativo, e dak tabata cubrí cu panchinan di ceramica. E residencia tabata dispone di fasilidatnan moderno pa su tempo, inkluyendo un baño, cushina y espacio pa personal.<ref name="Bouwen" />
Entre e otro personanan den funcion cu a biba y traha den e residencia tabatin [[Lindoro Kwartsz]], Frederik Beaujon, [[Oscar Henriquez]], [[Jossy Tromp]] y [[Pedro Bislip]].<ref name="Gabinete" /><ref>[https://coleccion.aw/show/?AMIGOE-1963-05-10&q=%22ambtswoning%22 Gezaghebber in ambtswoning], [[Amigoe]] (10 di mei 1963)</ref>
Despues cu Aruba su [[Status Aparte]] a drenta na vigor dia 1 di januari 1986, e pais a haya su propio Gobernador mientras e funcion di gezaghebber a stop di existi. E residencia di Gezaghebber na Maria Christinastraat a wordo demoli pa permití e construccion di un residencia ofisial nobo pa e [[Gobernador di Aruba]].<ref name="Gabinete" />
Construccion di e residencia nobo a cuminsa na 1985. E edificio cu a remplasá e Cas di Gezaghebber a bira e residencia oficial di e prome Gobernador di Aruba i awe ta conoci komo [[Cas Ceremonial di Gobernador]].<ref name="Gabinete" />
== Importancia historico ==
Cas di Gezaghebber (1929–1986) tabata un edificio importante den e historia di gobernacion na Aruba. Durante mas cu mey [[siglo]], e tabata sirbi como residencia y luga di trabou di e maximo representante di gobierno colonial y, despues, di gobierno di [[Antias Hulandes]] na Aruba.
Aunke e edificio mes no ta existí mas, su sitio a sigui tin un funcion oficial. E actual Cas Ceremonial di Gobernador, construí riba e mesun tereno, ta sigui sirbi pa actividadnan oficial di e pais.
--------
'''Cas di Gezaghebber''' tabata e residencia ofisial entre 1929 y 1985 di e [[Lista di Gezaghebber di Aruba|Gezaghebber di Aruba]]. E tabata situa na [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]], na skina di [[L.G. Smith Boulevard]] y [[Maria Christinastraat]], riba e mesun tereno unda awe ta ubica [[Cas Ceremonial di Gobernador]]. E edificio a wordo construi na 1929 y a wordo demoli na 1986 pa habri paso pa e residencia ofisial nobo di [[Gobernador di Aruba]].<ref name="Bouwen">{{cite book|last1=Van der Klooster|first1=Olga|last2=Bakker|first2=Michel|title=Bouwen op de Wind: Architectuur en Cultuur van Aruba|publisher=Stichting Libri Antilliani|location=Bloemendaal|year=2007|page=70|isbn=978-90-75238-19-8}}</ref>
==Historia==
Antes di 1929, e Gezaghebber di Aruba tabata uza un edificio mas bieu situá den e centro di Oranjestad, serka di e actual [[Plaza Daniel Leo]]. E edificio aki, cu tabata originalmente un cas i oficina pa e Commandeur di Aruba, tabata na uso for di alrededor di 1830. Despues cu e Gezaghebber a muda for di e edificio na 1929, e edificio a wordo usa komo un kazerna pa mariniers.<ref>HUIS GEZAGHEBBER eerste onderdak voor mariniers op Aruba. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 09-12-1965, p. 11. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462489:mpeg21:p011</ref><ref>VERGADERING van den KOLONIALEN RAAD. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 20-12-1930, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010280991:mpeg21:p001}}</ref> E edificio a wordo demoli na 1949.<ref name="Gabinete">{{cite web |url=https://www.gouverneuraruba.com/cas-ceremonial-di-gobernador |title=Cas Ceremonial di Gobernador |publisher=Kabinet van de Gouverneur van Aruba |access-date=21 di augustus 2026}}</ref>
Het vroegere gezaghebbershuis en -kantoor, gebouwd omstreeks 1830, afgebroken in 1949. Na 1929, toen gezaghebber Isaac Wagemaker verhuisde naar de nieuw gebouwde ambtswoning op de Klip (waar nu de woning van de Gouverneur staat) en een kantoor in gebruik nam in het zoge¬ naamde landskantorengebouw (nu het Archeologisch Museum), diende het als marinierskazerne. Naar de vroegere kazerne heet het plein, dat oorspronkelijk een straat was, nog altijd de Kazernestraat. Het oude gezaghebbershuis stond waar nu de Plaza Daniël Leo bij de Variety Store is.<ref>{{cite book|author=[[Johan Hartog]]|url=https://coleccion.aw/show/?BNA-DIG-ARUBIANA-0119&q=%22ambtswoning%22|title= Aruba in oude ansichtkaarten|publisher=Europese Bibliotheek|location=Zaltbommer|year=1974}}</ref>
Na 1929, Gezaghebber [[Isaac Wagemaker]] a laga construi un residencia oficial nobo na skina di L.G. Smith Boulevard y Maria Christinastraat. E edificio nobo a bira e di dos residencia oficial di Gezaghebber di Aruba.<ref name="Bouwen">{{cite web |title=Gezaghebberswoning hoek L.G. Smith Boulevard en Maria Christinastraat |publisher=Archival source |access-date=21 di augustus 2026}}</ref>
E diseño tabata konsistí di un edificio di dos piso ku un plan di piso kasi kuadrá i un zolder bou di un dak prominente. Pa duna e edificio un aparensia mas representativo, e dak tabata cubrí cu panchinan di ceramica. E residencia tabata dispone di fasilidatnan moderno pa su tempo, inkluyendo un baño, cushina y espacio pa personal.<ref name="Bouwen" />
Entre e personanan den funcion cu a biba i traha den e residencia tabatin [[Lindoro Kwartsz]], Frederik Beaujon, [[Oscar Henriquez]], [[Jossy Tromp]] y [[Pedro Bislip]].<ref name="Gabinete" /><ref>[https://coleccion.aw/show/?AMIGOE-1963-05-10&q=%22ambtswoning%22 Gezaghebber in ambtswoning], [[Amigoe]] (10 di mei 1963)</ref>
== Demolicion ==
Despues cu Aruba su [[Status Aparte]] a drenta na vigor dia 1 di januari 1986, e pais a haya su propio Gobernador mientras e funcion di gezaghebber a stop di existi. E residencia di Gezaghebber na Maria Christinastraat a wordo demoli pa permití e construccion di un residencia ofisial nobo pa e [[Gobernador di Aruba]].<ref name="Gabinete" />
Construccion di e residencia nobo a cuminsa na 1985. E edificio cu a remplasá e Cas di Gezaghebber a bira e residencia oficial di e prome Gobernador di Aruba i awe ta conoci komo [[Cas Ceremonial di Gobernador]].<ref name="Gabinete" />
== Importancia historico ==
Cas di Gezaghebber (1929–1986) tabata un edificio importante den e historia di gobernacion na Aruba. Durante mas cu mey [[siglo]], e tabata sirbi como residencia y luga di trabou di e maximo representante di gobierno colonial y, despues, di gobierno di [[Antias Hulandes]] na Aruba.
Aunke e edificio mes no ta existí mas, su sitio a sigui tin un funcion oficial. E actual Cas Ceremonial di Gobernador, construí riba e mesun tereno, ta sigui sirbi pa actividadnan oficial di e pais.
== Bronnen ==
* Kabinet van de Gouverneur van Aruba, ''Cas Ceremonial di Gobernador''.<ref name="Gabinete" />
* Informashon arkitektoniko i historiko tokante e residencia di Gezaghebber na L.G. Smith Boulevard i Maria Christinastraat.<ref name="Bouwen" />
[[Kategori:Edifisionan di Aruba]]
[[Kategori:Historia di Aruba]]
[[Kategori:Edifisionan demoli]]
[[Kategori:Oranjestad]]
==Cas di Gezaghebber (1931-1986)==
Case di Gezaghebber (1931-1986) tabata e residensia ofisial di e Gezaghebber di Aruba na skina di LG Smith y Maria Christinastraat y tabata e di dos cas oficial di gezaghebber na Aruba, despues di e cas cu tabata situa na Plasa Daniel Leo.<ref name="Gabinete"/>
Gezaghebberswoning hoek LG Smith Boulevard en Maria Christinastraat na Oranjestad.
Deze woning (1931, schetsontwerp) werd door DOW Curacao ism K.K. van der Heide ontworpen.<ref name="Bouwen">[[Olga van der Klooster]] & Michel Bakker, ''Bouwen op de Wind: Architectuur en Cultuur van Aruba'', Stichting Libri Antilliani (2007), pag. 70.</ref>
E tabatin un plan di piso kasi kuadrá, dos piso, i un zolder ku un dak imponente. Pa duna e edifisio mas atrakshon ainda, el a wòrdu ekipá ku tegelnan di dak di serámika karu. E residensia tabata ekipá ku e fasilidatnan mas moderno pa su tempu. Tabatin un baño ku un baño. Esaki ta remarcabel, como cu ainda no tabatin un red di suministro di awa potabel publico durante e periodo ey. Hende tampoko no tabata kushiná mas den fogon pero riba un stoof den kushina kontra e muraya patras di kas. Na man robes di e entrada tabatin un edifisio chikitu ku tabata kontené un garashi, un kamber di strika i un kamber chikitu di biba pa e kriá.<ref name="Bouwen"/>
Despues cu Aruba a adkiri Status Aparte na 1986, e residencia a wòrdu basha abou pa haci espacio pa e residencia oficial nobo di e prome gobernador di Aruba. E tabata okupá na 1987.<ref name="Bouwen"/>
===Antiguo Cas di Gezaghebber===
Den historia di Aruba, tabatin dos edificio principal cu a fungi como e “Cas di Gezaghebber” (ambtswoning) prome cu Aruba a haya su Status Aparte na aña 1986. E prome Cas di Gezaghebber (1830 – 1929) tabata situa caminda awe ta Plaza Daniel Leo, banda di e area di tiendanan den centro di Playa. A construi e edificio rond di aña 1830 originalmente como cas y oficina pa e Commandeur di Aruba. Na aña 1948, e nomber a cambia oficialmente pa Gezaghebber. Na aña 1929, e Gezaghebber a muda for di eynan. E cas a bira un marinierskazerne. Pa e motibo aki, e caya ey a haya e nomber di Kazernestraat. A basha e edificio abao na aña 1949.<ref name="Gabinete"/>
E di dos Cas di Gezaghebber (1929 – 1986) ta precisamente unda awendia ta e Cas Ceremonial, situa na Maria Christinastraat 2 na Oranjestad. Gezaghebber Isaac Wagemaker a laga construi e ambtshuis nobo aki na aña 1929 pasobra e prome cas tabata bieu caba. Tur e ultimo gezaghebbernan di Aruba, manera ta Lindoro Kwartsz, Oscar Henriquez, Jossy Tromp y Pedro Bislip, a biba y traha den e cas aki. Na fin di aña 1985, a basha e cas aki abao pa habri paso pa un edificio hopi mas grandi y moderno. E luga aki awe ta e Cas Ceremonial di Gobernador di Aruba.<ref name="Gabinete">[https://24ora.com/gabinete-di-gobernador-a-tuma-maneho-di-cas-ceremonial-over/ Gabinete di Gobernador a tuma maneho di Cas Ceremonial over], [[24ora]] (20 di augustus 2026)</ref>
{{Appendix}}
tweede versie Case
==Historia==
Antes di 1931, e Gezaghebber di Aruba tabata usa un residencia mas bieu situá den e centro di Oranjestad, serka di e actual [[Plaza Daniel Leo]]. E edificio aki a wordo construi alrededor di 1830 originalmente komo cas i oficina pa e Commandeur di Aruba. Na 1931?, e Gezaghebber a muda pa un residencia nobo i e edificio bieu a wordo usa komo kaserna di mariniers. E edificio a wordo demoli na 1949.<ref name="Gabinete">{{cite web
|url=https://www.gouverneuraruba.com/cas-ceremonial-di-gobernador
|title=Cas Ceremonial di Gobernador
|publisher=Kabinet van de Gouverneur van Aruba
|access-date=21 di augustus 2026
}}</ref>
== Construccion ==
Gezaghebber Isaac Wagemaker a laga construi e nobo residencia ofisial na 1929, pasobra e anterior residencia tabata bieu. E edificio tabata e di dos residencia oficial di Gezaghebber na Aruba.<ref name="Bouwen" />
E edificio tabata diseña ku un plan di piso kasi kuadrá, dos piso i un zolder bou di un dak prominente. Pa duna e residencia un aparensia mas representativo, e dak tabata cubrí ku tegelnan di dak di serámika.<ref name="Bouwen" />
E residencia tabata disponé di fasilidatnan moderno pa su tempu. Entre otro, e tabatin un baño, un kushina i diferente espasion pa personal. Na man robes di e entrada tabatin un edificio chikitu cu tabata kontené un garashi, un kamber di strika i un kamber chikitu pa e kriá.<ref name="Bouwen" />
E diseño i e fasilidatnan di e residencia ta duna un bista di e manera di biba i e nivel di komfort cu tabata konsiderá moderno na Aruba na e prome mitar di siglo 20.<ref name="Bouwen" />
== Gezaghebbers==
Durante su periodo komo residencia oficial, e edificio a sirbi komo cas i lugá di trabou pa diferente Gezaghebber di Aruba. Entre nan tabata Lindoro Kwartsz, Frederik Beaujon, Oscar Henriquez, Jossy Tromp i Pedro Bislip.<ref name="Gabinete" />
== Demolishon==
Na final di 1985, e residencia di Gezaghebber a wordo demoli pa habri paso pa un edificio nobo, mas grandi i moderno, cu lo sirbi komo residencia oficial di e prome Gobernador di Aruba.<ref name="Bouwen" />
E demolishon a tuma luga den e periodo di transishon pa [[Status Aparte]]. Dia 1 di januari 1986, Aruba a bira un pais autonomo dentro di e [[Reino di Hulanda]] i a haya su propio Gobernador. E residencia nobo a bira e residencia oficial di e Gobernador di Aruba.<ref name="Gabinete" />
==Sitio actual==
E tereno unda e Cas di Gezaghebber tabata para ta ainda den uso oficial. E residencia nobo construi riba e mesun sitio a wordo transformá despues na e [[Cas Ceremonial di Gobernador]], cu awe ta sirbi pa audiensianan, recepcionnan i otro actividadnan oficial di Gobernador.<ref name="Gabinete" />
==Importansia historiko==
Cas di Gezaghebber tabata un edificio importante den e historia administrativa i arkitektoniko di Aruba. Durante mas cu mei siglo, e sitio tabata konektá ku e funcion di e maximo autoridad gubernamental na Aruba.
Aunke e edificio di 1929 no ta existí mas, e historia di e sitio a continua ku e construccion di e residencia di Gobernador despues di Aruba a haya su Status Aparte. E cambio di un residencia di Gezaghebber pa un residencia di Gobernador ta reflehá e transformashon institushonal di Aruba den 1986.
---------------
{{Variante|a}}
{{infobox edificio
| adres = skina ''L.G. Smith Blvd'' y Maria Christinastraat
| pais = {{ABW}}
| localisa_na = [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]
| cercania =
| area =
| funcion_original = Residencia di gobernador
| funcion_actual = Cas ceremonial di gobernador
| architect = Associated Architects Aruba NV
| encarga =
| piso = 2
| zoom = 16
| imagen2 =
}}
'''Cas Ceremonial''' ta un edificio situa na skina .. cu ta pertenece na Gabinete di Gobernador pa uzo como luga .... El a wordo construi na 1986 y a sirbi entre 1987 y 2004 como residencia oficial di [[Gobernador di Aruba]].
== Cas ceremonial di Gobernador ==
Construccion di residencia oficial di Gobernador di Aruba na Maria Christinastraat 2 na Oranjestad a cuminsa na 1985. t
Na 1986, Aruba a haya e status di un pais dentro di Reino. E prome Gobernador di Aruba tambe a sinta e aña ey.
E prome dos Gobernantenan di Aruba, Sr. F.B. Tromp y Sr. O. Koolman, tabata residencia den e residencia oficial durante nan gobernacion. Gobernador Refunjol no a haci uzo di esaki, pendiente e renobacion di e edificio.
E renobacion y modernisacion di Residencia di Gobernador a keda cla na 2015 pa su uso actual como cas di recepcion ceremonial: Cas Ceremonial di Gobernador. E edifisio ta wòrdu usá pa Gobernador pa oudiensia i resepshonnan ofisial di dignatarionan.
Obranan di arte
Como parti di e layout actual, diferente pintura y panelnan di tegel presta di Agencia di Herencia Cultural di Hulanda, como tambe obranan presta di artistanan local, ta exhibi temporalmente den Cas Ceremonial.<ref>https://www.gouverneuraruba.com/cas-ceremonial-di-gobernador Cas ceremonial di Gobernador]</ref>
== Historia ==
* Reeds in 1943 werd er gepleit voor de bouw van een ambtswoning op Aruba voor de Gouverneur, die toen zetelde op Curacao en bij verblijf op Aruba doorgaans in een middenstandswoning logeerde. Een voorstel van de Raad van Politie Aruba, gesteund door de Koloniale Staten met als voorzitter [[John Horris Sprockel]].<ref>Ambtswoning Gouverneur.. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 30-04-1943, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010401589:mpeg21:p004</ref>
*De kosten van de ambtswoning werden in 1984 geraamd op 1,1 miljoen Nedelandse gulden.<ref>Minister De Koning aan Tweede Kamer: Kosten gouverneurswoning en kantoor Aruba; 2,5 miljoen. "Amigoe". Curaçao, 21-12-1984, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643124:mpeg21:p005</ref>
* E residencia oficial di Gobernador, situa na Maria Christianastraat 2 riba e sitio di e residencia bieu di Gezaghebber, a wordo diseña pa e firma di arkitecto Associated Architects Aruba NV y construi pa e compania di construccion y comercio Bohama Aruba NV. E instalashonnan eléktriko a wòrdu suministrá dor di Elcoa, e pintura dor di ASA, e instalashon di airco dor di KTBA, i e sistema di alarma dor di Marathon, miéntras ku Connar a hasi e trabounan di plomeria. Gastonan di construccion preparatorio a wordo cobra riba e presupuesto di Gabinete pa Antias Hulandes y Asuntonan Arubano y a suma na mas o menos 660.000 florin.<ref name="Overdracht">Bij bezoek koningin Beatrix Ambtswoning van de gouverneur van Aruba officieel overgedragen. "Amigoe". Curaçao, 21-11-1986, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641865:mpeg21:p006</ref>
E piso abou di e residensia ofisial ta alohá prinsipalmente e kambernan representativo, inkluyendo un salon di resepshon i un sala di kome chikitu, i tambe un estudio. E cuartonan priva di gobernador y su famia ta situa na e piso mas ariba. Varios kamber pa personal, i tambe un garashi, fasilidatnan di laba paña i un tualèt, ta alohá den e anekso. E diseño di e propiedat a tene kuenta ku e gobernador lo mester por ta anfitrion di resepshonnan chikitu di te ku 30 persona paden. Pa resepshonnan mas grandi, por hasi uso di e patio situá patras di e residencia.<ref name="Overdracht"/>
Dia 21 di november 1986 cas residencial di gobernador di Aruba door de staat der Nederlanden aan het land Aruba in eigendom overgedragen.<ref name="Overdracht"/>
-----
===Tocante Cas Ceremonial di Gobernador===
E Cas di Gobernador di Aruba, conoci awe oficialmente como Cas Ceremonial di Gobernador, tin un historia mara estrechamente na e Status Aparte di Aruba. E edificio aki ta situa na Maria Christinastraat 2 na Oranjestad y tin un funcion oficial y historico hopi importante pa e pais. Na aña 1985 a cuminsa cu e construccion di e edificio. Antes tabata situa eynan e Cas di Gezaghebber (e cas di e maximo autoridad prome cu Status Aparte), cual a wordo basha abao na 1986 pa habri paso pa e residencia nobo. E cas nobo aki tabata un regalo di Hulanda na Aruba den cuadro di nos Status Aparte. Na aña 1986, ora Aruba a adkiri su status como pais autonomo dentro di Reino, e prome Gobernador, Felipe B. Tromp, a asumi su puesto y a drenta biba den e cas. E di dos Gobernador, Olindo Koolman, tambe a biba den e residencia oficial aki durante su periodo. Ora Gobernador Fredis Refunjol a asumi e funcion na aña 2004, el a dicidi di no biba den e cas. E edificio tabata den necesidad structural pa un renobacion grandi y profundo. Despues di a completa e trabounan grandi di reconstruccion y renobacion na aña 2015, e cas a haya su nomber y funcion actual: Cas Ceremonial di Gobernador. Desde e momento ey, no ta uz’e mas pa biba, sino exclusivamente pa eventonan protocolario.
Eventonan cu lo tuma luga den e edficio aki ta entre otro, audiencia y recepcion den forma di ricibi ministernan, embahadornan, delegacionnan internacional y otro funcionarionan halto di Estado. Ceremonianan oficial manera huramentacion di huesnan, ministernan y e sitio caminda ta duna e Condecoracionnan Real (Lintjesregen) anualmente.
Cu e acuerdo nobo aki Pais Aruba y Gabinete di Gobernador a firma un convenio di erfpacht pa e propiedad aki. Cu esaki, Gabinete di Gobernador a keda structuralmente encarga cu e edificio, locual ta garantisa un uzo mas eficiente, sostenibel y conservacion di su balor historico pa futuro.<ref name="Gabinete">[https://24ora.com/gabinete-di-gobernador-a-tuma-maneho-di-cas-ceremonial-over/ Gabinete di Gobernador a tuma maneho di Cas Ceremonial over], [[24ora]] (20 di augustus 2026)</ref>
Funcion Actual di e Edificio
===Antiguo Cas di Gezaghebber===
Den historia di Aruba, tabatin dos edificio principal cu a fungi como e “Cas di Gezaghebber” (ambtswoning) prome cu Aruba a haya su Status Aparte na aña 1986. E prome Cas di Gezaghebber (1830 – 1929) tabata situa caminda awe ta Plaza Daniel Leo, banda di e area di tiendanan den centro di Playa. A construi e edificio rond di aña 1830 originalmente como cas y oficina pa e Commandeur di Aruba. Na aña 1948, e nomber a cambia oficialmente pa Gezaghebber. Na aña 1929, e Gezaghebber a muda for di eynan. E cas a bira un marinierskazerne. Pa e motibo aki, e caya ey a haya e nomber di Kazernestraat. A basha e edificio abao na aña 1949.<ref name="Gabinete"/>
E di dos Cas di Gezaghebber (1929 – 1986) ta precisamente unda awendia ta e Cas Ceremonial, situa na Maria Christinastraat 2 na Oranjestad. Gezaghebber Isaac Wagemaker a laga construi e ambtshuis nobo aki na aña 1929 pasobra e prome cas tabata bieu caba. Tur e ultimo gezaghebbernan di Aruba, manera ta Lindoro Kwartsz, Oscar Henriquez, Jossy Tromp y Pedro Bislip, a biba y traha den e cas aki. Na fin di aña 1985, a basha e cas aki abao pa habri paso pa un edificio hopi mas grandi y moderno. E luga aki awe ta e Cas Ceremonial di Gobernador di Aruba.<ref name="Gabinete">[https://24ora.com/gabinete-di-gobernador-a-tuma-maneho-di-cas-ceremonial-over/ Gabinete di Gobernador a tuma maneho di Cas Ceremonial over], [[24ora]] (20 di augustus 2026)</ref>
------------------------------
{{Variante|a}}
{{Infobox organisacion | variante = a
| tipo = organisacion gubernamental ''sui generis''
| nomber = Aruba Tourism Authority
| funda = 2011
| director = Ronella Croes
| obhetivo =
| origina_di = Arubaanse Toeristenbureau
| sede = L.G. Smith Blvd.
| stad = [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]
| pais = {{ABW}}
| funda =
| termina =
| presidente =
| personal =
| miembro_di =
| commons =
| website =
}}
'''Aruba Tourism Authority''' (ATA, Autoridad di Turismo di Aruba) ta e organisashon oficial di mercadeo y maneho di destinacion (DMMO) pa Aruba, funcionando como e entidad central responsabel pa uni interesnan turistico entre stakeholder y partnernan riba isla y pafo di e isla.<ref name="about"/>[2] E rol aki ta encera coordinacion di mercadeo di destinacion, desaroyo di destinacion, y asociacionnan di destinacion pa sostene e ecosistema turistico en general.<ref name="about">[https://www.ata.aw/about About us], ata.aw</ref>
ATA ta opera bao di un status ''sui generis'', estableci dia 1 di januari 2011, como un entidad huridico independiente unico dentro di sector publico. E structura aki ta otorga e organisacion autonomia y flexibilidad pa actua na bienestar di Aruba y su comunidad, mientras cu e ta keda ancra den gobernacion publico. E cuadro sui generis ta permiti ATA pa unifica un diversidad di stakeholdernan di turismo y sigui tuma decision independiente pa un maneho di destinacion efectivo.<ref name="ATA"/>
Den e capacidad aki, ATA ta cumpli cu rolnan defini entre otro marketeer (promoviendo Aruba como destinacion), co-creator (colaborando riba iniciativanan turistico), conector (vinculando stakeholdernan), y autoridad (dunando supervision den asuntonan turistico). E ròlnan aki ta sostené su funshonnan sentral di uni interesnan, fomentá asosiashonnan, i duna direkshon stratégiko pa desaroyo di turismo.[1][2]
ATA ta wòrdu dirigí pa CEO Ronella Croes.<ref name="about"/> E organisashon ta mantené un sede lokal na Aruba ku ofisinanan adishonal na Hulanda, Colombia, i Merka pa sostené su alkanse mundial.<ref name="ATA">[https://www.gobierno.aw/aruba-tourism-authority-sui-generis-15-ana-construyendo-turismo-duradero Aruba Tourism Authority Sui Generis 15 aña construyendo turismo duradero], gobierno di Aruba (13 di januari 2026)</ref>
== Historia ==
Den decada 1920, economia di Aruba tabata conta cu un pilar economico basa riba [[Lago Oil & Transport Company|refineria Lago]]. Despues di [[Di Dos Guera Mundial|Segundo Guera Mundial]], despues cu [[turismo]] y biahe a cuminsa bira mas popular, a cuminsa mira e posibilidad pa explora e sector di turismo na Aruba.
Cu establecimento di Aruba Tourist Commission, consistiendo di diferente comerciante local, a percura pa un plan pa expansion di infrastructura pa por acomoda e necesidad di e bishitante. Den cara di adversidad, Aruba a cambia su enfoke pa turismo, resultando den desaroyo y proyectonan importante.
E promoshon di turismo na Aruba a cuminsa formalmente cu e establecimento di Comision di Turismo di Aruba na 1947, un entidat crea pa promove y dirigi desaroyo di turismo riba e isla bou di liderazgo di Ernst Bartels.[7]<ref name="tourism">[https://www.aruba.com/us/our-island/history-and-culture/aruba-tourism Aruba tourism], aruba.com</ref>
=== 1953-1985 ===
Na 1953, e comision a wordo reorganisa den Oficina di Turismo di Aruba (ATB), un instancia gubernamental modesto cu tabata consisti di apenas dos empleado: Ernst Bartels komo hefe i Casper Wever como su asistente.<ref name="tourism"/> ATB a concentra su esfuersonan riba mercadeo di Aruba como destinacion, particularmente dirigi riba e mercado di [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]].
Un logro clave den e sector turistico emergente di Aruba tabata e apertura di Caribbean Hotel na 1959, e isla su prome hotel di resort di varios piso, cu a atrae jet-setternan internacional y a yuda establece Aruba su reputacion pa hospitalidad.<ref name="tourism"/>
Durante añanan 1980, mehorashonnan di infrastruktura a sostené ekspanshon di turismo, inkluyendo un estudio amplio di seis luna kondusí na 1983 dor di e firma Sasaki Associates ku sede na Merka den kolaborashon ku instansianan gubernamental. E estudio a identifiká e koredor kostal di Oranjestad pa California Point komo e zona turístiko prinsipal, loke ta kondusí na invershonnan dirigí den kamindanan, liñanan di awa i otro utilidatnan pa permití desaroyo di resort na gran eskala miéntras ta protehá áreanan ambiental sensitivo.<ref name="tourism"/>
Aruba su ekonomia tabata dependé pa hopi tempu riba e Refineria di Zeta di Lago komo su dunadó di trabou prinsipal for di añanan 1920, pero su seramentu na 1985 a kousa un kambio desisivo den direkshon di turismo komo e impulsor ekonómiko dominante di e isla.<ref name="tourism"/>
Na aña 1953 Aruba Tourist Commission a cambia di maneho y a sigui bou di nomber di Aruba Tourism Bureau. Aki ta caminda cu a conoce gran baluartenan den historia di e industria di turismo caminda cu Aruba por a conta cu un sector turistico evoluciona, caminda a percura pa reforsa economia local y fomenta intercambio cultural. Aruba Tourism Bureau a conta cu un temporada entre aña 1953 te cu 1985, danki na maneho di directornan Michael Kuiperi, sigui pa Odulio Bertrando ‘Beti’ Arends y finalmente Roderick ‘Rory’ Arends.
=== 1985-presente ===
Na aña 1985, Aruba Tourism Bureau a hiba un transformacion y a bira Aruba Tourism Authority, bou di guia di Remigio Wever, Jan van Nes y Myrna Jansen-Feliciano, kendenan a percura pa un maneho di turismo duradero durante temporada stabiel y durante temporada di desafio.<ref>[https://awemainta.com/wp-content/uploads/2024/02/AM240221.pdf Ta rindi honor na tur ex-director di Aruba
Tourism Bureau y Aruba Tourism Authority], Awemainta (21 di februari 2024) </ref>
Establece oficialmente dia 1 di yanüari 2011, komo un entidat públiko úniko sui generis evolushonando for di e eks Ofisina di Turismo, ATA ta operá ku outonomia pa impulsá prosperidat ekonómiko miéntras ta priorisá preservashon di medio ambiente, integridat cultural, y bienestar di komunidat bou di su propósito núkleo di enrikesé kalidat di bida di Aruba pa medio di maneho responsabel.<ref name="ATA"/>
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo= }}
{{References}}
}}
---------------
== Historia di ATA ==
Den decada 20, economia di Aruba tabata conta cu un pilar economico dependiente di Refineria Lago. Despues di Guera Mundial II, despues cu turismo y biahe a cuminsa bira mas popular, a cuminsa mira e posibilidad pa explora e sector di turismo na Aruba. Cu establecimento di Aruba Tourist Commission, consistiendo di diferente comerciante local, a percura pa un plan pa expansion di infrastructura pa por acomoda e necesidad di e bishitante. Den cara di adversidad, Aruba a cambia su enfoke pa turismo, resultando den desaroyonan y proyectonan importante.
Na aña 1953 Aruba Tourist Commission a cambia di maneho y a sigui bou di nomber di Aruba Tourism Bureau. Aki ta caminda cu a conoce gran baluartenan den historia di e industria di turismo
caminda cu Aruba por a conta cu un sector turistico evoluciona, caminda a percura pa reforsa economia local y fomenta intercambio cultural. Aruba Tourism Bureau a conta cu un temporada entre aña 1953 te cu 1985, danki na maneho di directornan Michael Kuiperi, sigui pa Odulio Bertrando ‘Beti’ Arends y finalmente Roderick ‘Rory’ Arends. Na aña 1985, Aruba Tourism Bureau
a hiba un transformacion y a bira Aruba Tourism Authority, bou di guia di Remigio Wever, Jan van Nes y Myrna Jansen-Feliciano, kendenan a percura pa un maneho di turismo duradero durante
temporada stabiel y durante temporada di desafio.<ref>https://awemainta.com/wp-content/uploads/2024/02/AM240221.pdf Ta rindi honor na tur ex-director di Aruba
Tourism Bureau y Aruba Tourism Authority], Awemainta (21 di februari 2024) </ref>
* Ronella Croes, CEO di ATA desde 2010?
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo= }}
{{References}}
}}
---------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''AIOF''' (Aruba Investment and Development Fund) ta un fondo nacional di inversion y desaroyo di Aruba, cu tin como meta pa crea un mecanismo permanente pa financia proyectonan strategico cu ta contribui na crecemento economico, diversificacion economico y progreso social di Aruba na largo plaso.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20260620.pdf Parlamento lo trata prome Fondo di Inversion y Desaroyo di Aruba otro siman], BDA (20 di juni 2026)</ref>
AIOF ta un iniciativa cu gobierno AVPFUTURO ta considera como un di e pilarnan
principal di su programa di gobernacion. E fondo nacional di inversion y desaroyo tin como meta pa crea un mecanismo permanente pa financia proyectonan strategico cu ta contribui na crecemento economico, diversificacion economico y progreso social di Aruba na largo plaso.
Prome cu e tratamento publico den Parlamento, gobierno a contesta un total di 229 pregunta presenta door di miembronan di Parlamento tocante e proyecto di ley ''Landsverordening Algemeen Investerings- en Ontwikkelingsfonds''.
E idea pa crea un fondo nacional di inversion no ta nobo.
Desde cu gobierno AVP-FUTURO a drenta gobierno na maart 2025, e coalicion a identifica e creacion di un fondo di inversion como un prioridad. Durante e preparacion di presupuesto nacional pa 2026, gobierno a reserva Afl. 50 miyon como inversion inicial pa pone e fondo traha unabes cu Parlamento aproba e ley.
Segun e propuesta, AIOF lo enfoca riba inversionnan den varios sector considera esencial pa desaroyo sostenibel di Aruba. Entre e areanan cu tin prioridad tin enseñansa, innovacion, energia renovable,
resiliencia climatico, gobierno digital, vivienda sostenibel, infrastructura y desaroyo di sectornan economico nobo.
{{Appendix}}
Despues di un debate extenso dia 23? di juni 2026 den Parlamento di Aruba, un mayoria minimo den Parlamento (11 voto na fabor y 9 contra) a aproba e Landsverordening Algemeen Investeringsen Ontwikkelingsfonds (AIOF), un ley cu ta crea Aruba su prome Fondo General di Inversion y Desaroyo. Segun gobierno, e fondo lo forma un herment financiero permanente pa permiti planificacion y financiamento di inversionnan publico riba un base multianual. <ref>https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20260626.pdf</ref>
Otro elemento cu gobierno a pone enfasis riba dje ta e evaluacion independiente cu e ley
ta prescribi. Despues di cinco aña cu e drenta na vigor, un comision di experto lo evalua
e efectividad di AIOF y entrega un rapport na Parlamento y CAft.
Maneho di AIOF lo cay bao di responsabilidad comparti di Minister di Asuntonan
General y Minister di Finanzas. E fondo lo tin su propio presupuesto, cu lo ta separa di Presupuesto di Pais Aruba.
Arends-Reyes a splica cu e beneficio mas grandi di AIOF ta cu recurso destina pa inversion lo keda separa di gastonan regular di gobierno.
Gobierno AVP-FUTURO a anuncia oficialmente diaranson atardi, cu Aruba awor tin su propio Fondo General di Inversion y Desaroyo (AIOF). Un total di 11 parlamentario a vota pa e ley pasa. Segun Minister di Finansa, Geoffrey Wever, e fondo aki lo yuda financia proyectonan importante cu ta contribui na bienestar y desaroyo di Aruba a largo plaso.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/37860 Wever: Fondo di inversion AIOF awor ta realidad pa financia proyectonan importante], 24 di juni 2026</ref>
[[:Kategoria:Sociedad]]
------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Afroarubano''' of '''Afrorubiano''' ta Arubianonan di ascendencia predominantemente Africano. Afro-Arubano ta un grupo etnico minoritario na Aruba, representando 15% di e poblacion di Aruba.[1] Hopi Afro-Arubano ta biba den e di dos ciudad mas grandi di Aruba, San Nicolaas, situa na e punta zuid di e isla.[2]
Miéntras ku Aruba tabatin afrikanonan sklabisá,[3] nan tabata den kantidatnan mas chikitu ya ku e isla tabatin masha tiki plantashon basá riba katibu debí na su tera malu i klima seku.[4] Mayoria di Afro-Arubanonan awendia ta bini di islanan i nashonnan den Karibe serkano manera Sint Maarten, Repúblika Dominikana, Sürnam, Guyana, Haiti, Jamaica, Trinidad i Tobago, Grenada, Curaçao, Saba, Sint Eustatius, e Antia Menor i Sur Amérika.[5]
== Historia ==
{{Wak articulo|Mira tambe: [[Historia di Aruba]]|pr=}}
Afro-Arubanonan a yega Aruba den tres ola.<ref>{{Cite web |last=Redactie |date=2023-08-03 |title='African influence clearly visible on Aruba' {{!}} Caribbean Network |url=https://caribbeannetwork.ntr.nl/2023/08/03/african-influence-clearly-visible-on-aruba/ |access-date=2024-12-27 |website=caribbeannetwork.ntr.nl |language=en-US}}</ref>
Durante e era kolonial, afrikanonan sklabisá tabata wòrdu transportá pa Aruba dor di kolonistanan hulandes,<ref>{{cite web | url=https://www.myscience.org/en/news/wire/history_of_slavery_on_aruba_and_st_eustasius_online-2023-ru | title=History of slavery on Aruba and St. Eustasius online | date=29 June 2023 }}</ref> ounke no na gran kantidat ya ku e hulandesnan (i promé ku nan, e spañónan) tabata konsiderá Aruba muchu seku pa plantashonnan na gran eskala.[8] Papiamentu, e idioma komun awor di e islanan ABC,<ref>{{Cite web |title=Language and education on the ABC islands |url=https://www.researchgate.net/publication/300471435}}</ref><ref>{{Cite web |title=Papiamentu |url=https://www.hawaii.edu/satocenter/langnet/definitions/papiamentu.html#:~:text=Papiamentu%20probably%20emerged%20from%20the,spread%20to%20Bonaire%20and%20Aruba. |access-date=2025-06-02 |website=www.hawaii.edu}}</ref> ta data di por lo ménos 300 aña i ta basá predominantemente riba strukturanan lingwístiko afro-portugues kombiná ku vokabulario i influensianan di idiomanan spañó, wèst afrikano, hulandes, ingles i idiomanan amerindio.<ref>{{cite web|url=http://www.smithsonianmag.com/travel/destination-hunter/north-america/caribbean-atlantic/aruba/aruba-history-heritage.html |title=Aruba – History and Heritage |publisher=[[Smithsonian Institution]] |access-date=2013-06-20}}</ref><ref>{{Citation |title=Aruba |date=2025-03-25 |work=The World Factbook |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/aruba/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250330035846/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/aruba/ |url-status=dead |archive-date=March 30, 2025 |access-date=2025-03-30 |publisher=Central Intelligence Agency |language=en}}</ref> Papiamentu a yega Aruba for di Kòrsou. Promé ku siglo 20, mayoria di e Arubianonan pretu probablemente a yega liber òf sklabisá for di Kòrsou òf for di Afrika via Kòrsou, òf desendiente di migrantenan anterior for di Kòrsou, ku histórikamente tabata un di e hafnan di komersio di katibu hulandes mas grandi den Karibe.[13]
Migrashon na eskala chikí for di Kòrsou, i for di otro islanan den Karibe, pa Aruba a sigui despues di emansipashon. Katibunan no a forma un kultura Afro Karibense separá i despues di emansipashon na 1863, katibunan anterior a integrá den e sosiedat liber rápidamente (Alofs 2003a.
Durante henter [[siglo 20|siglo binti]], hopi imigrante for di Antias Britániko (esta for di Trinidad i Grenada), Sint Maarten, Saba, Sint Eustatius, i otro islanan a establesé nan mes na [[San Nicolas]], esta pa traha den e industria petrolero di Aruba. Hopi a trese nan idioma krioyo i dialektonan ingles lokal pa e cuidad,[14] desaroyando despues den loke awe ta konosí komo Ingles di San Nicolaas (tambe konosí lokalmente komo Ingles di Bush, Ingles Sani, Ingles We, Papiamentu di Pueblo etc.).[15][16][17][18][19]
Den siglo 21, mayoria di e imigrantenan di descendiente Afrikano mas recien pa Aruba ta bini di un entrada nobo di migrantenan laboral Haitiano, Surinameño, Kurasoleño i Dominikano.[20]
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Historia di Aruba]]
-----
Afrorubiano ta residentenan di Aruba cu ta rastrea nan ascendencia te na Africa sub-Sahariano, primordialmente pa medio di e descendientenan di hendenan esclavo treci pa colonizadornan Hulandes den siglo 17 y despues imigrantenan di otro islanan di Caribe. Contrario na hopi teritorio Caribense, Aruba su economia tabata carece di plantacionnan na gran escala, resultando den un poblacion esclaviza relativamente chikito cu nunca a surpasa 21% di e total di habitantenan, cu esclavitud aboli na 1863, liberando apenas 496 individuo. Esaki a kondusí na e desaroyo di un kultura di kampesino distinto bou di Afro-Arubanonan liberá, sentra riba agrikultura na eskala chikí, peska i migrashon laboral di temporada, miéntras ku meskla ku poblashonnan indígena di Caquetio i Oropeo a krea un núkleo Mestizo-Krioyo mesklá ku ta definí gran parti di e komposishon étniko di Aruba.[1][2]
Den siglo 20, e deskubrimentu di zeta den añanan 1920 a atraé olanan signifikante di trahadónan afro-karibense di paisnan manera Trinidad, Barbados, Jamaica i Haiti, ku a yena funshonnan den e refinerianan i gradualmente a elevá nan status sosioekonómiko riba e poblashon tradishonal pa mitar di siglo. E migrantenan aki, huntu ku imigrashon kontinuo mará na e kambio pa turismo despues di 1985, a enrikesé e sosiedat pluralista di Aruba, ku awor ta konsistí di mas ku 40 nashonalidat, ounke tenshonnan étniko de bes en kuando ta surgi entre residentenan establesé pa hopi tempu i yegadanan mas nobo, inkluyendo gruponan afro-karibense di stereotipo relashoná ku kriminalidat. Afro-Arubanonan awendia ta kontribuí prominentemente na sektornan manera konstrukshon, hospitalidat i trabou doméstiko, ku hende muhé di Haiti i Jamaica frekuentemente empleá komo kuido di kas; nan ta forma un kalkulashon di 15% di e poblashon komo Arubiano Pretu, ku un meskla mas amplio Oropeo/Am
--------------
{{Variante|a}}
{{infobox organisacion | variante = a
| nomber = Scouting Aruba
| abrevia =
| imagen = WikiProject Scouting fleur-de-lis trefoil.svg
| funda = April 23, 2000.
| pais = {{ABW}}
| sede =
| afilia =
| presidente =
| tipo =
| obhetivo = desaroyo di
| lema = ''Wees paraat''
| cantidad_miembro =
| koepel =
| europeo =
| internacional = Interamerican Region of the World Organisation of the Scout Movement
| website = https://www.facebook.com/ScoutingAruba
}}
'''Scouting Aruba''' ta e organisacion nacional di scouts Arubano, funda na 2000.
== Historia ==
E ta comparti un historia comun cu e otro Antiyanan Hulandes te na e separacion politico di e isla for di Hulanda. Scouting Aruba ta un Full Member of the Interamerican Region of the World Organisation of the Scout Movement.
Scouting Aruba ta consisti di 13 grupo, dividi den 3 distrito. Tin un grupo di Scout pa hende ku limitashon mental i físiko. Scouting Aruba tin 456 miembro te ku 2021.[1]
Scoutnan na Aruba ta participa den hopi campamento den Caribe, hopi biaha nan ta biaha cu boto pa campa riba islanan den cercania hunto cu Scoutnan di paisnan bisiña.
Riba 27 di febrüari 2016, World Scout Committee a rekonosé Scouting Aruba komo e Organisashon Nashonal di Scout di Aruba i a otorgá esaki Miembresia Kompleto di WOSM ku derecho di voto.[2] E sertifikado di miembresia a wòrdu presentá na e organisashon den e di 41 Konferensia Mundial di Scout, ku a wòrdu kondusí na Baku di Azerbaijan na 2017.
Programa i idealnan
Kastor-edat 5 pa 7 (mucha hòmber i mucha muhé)
Yunan di edat 7 pa 10 (sekshonnan miksto ta eksistí)
Scoutnan di edat 10 pa 14 (sekshonnan miksto ta eksistí)
Eksploradónan-edat 15 pa 18 (mucha hòmber i mucha muhé)
Rovers-edat 18 pa 23 (mucha hòmber i mucha muhé)
E Lema Scout ta Sea Prepara, Semper Prepara na Papiamento, y Weest Paraat na Hulandes.
E emblema di Scouting Aruba ta consisti di simbolonan di Scouting y colornan cu ta coresponde cu e bandera di Aruba. E dos streanan di sinku punto ta wòrdu kita for di e Fleur-de-lis i pone riba otro. E logo ta diseñá pa Sr. Juan Martijn.[3]
-----------------
{{Variante|a}}
{{infobox organisacion | variante = a
| nomber = Scouting Aruba
| abrevia =
| imagen = WikiProject Scouting fleur-de-lis trefoil.svg
| funda = April 23, 2000.
| pais = {{ABW}}
| sede =
| afilia =
| presidente =
| tipo =
| obhetivo = desaroyo di
| lema = ''Wees paraat''
| cantidad_miembro =
| koepel =
| europeo =
| internacional = Interamerican Region of the World Organisation of the Scout Movement
| website = https://www.facebook.com/ScoutingAruba
}}
'''Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen''' (Asosiashon di Guia, PNA) ta un organisashon nashonal di guia den [[Karibe Hulandes]].
== Historia ==
E prome guianan riba Curaçao a cuminsa na Mei 1930 bao di e bandera di Dutch Girl Guides Guild. Esaki pronto a bira e Gremio di Guides di Niernan Hulandes Curaçao. E kantidat di miembronan a krese den transkurso di añanan ku sosten di NPG. Na 1967, NPG a entrega un peticion na Region di Hemisferio Occidental di WAGGGS encuanto si por establece un colaboracion cu Dutch Girl Guides Guild Curaçao pa asina logra un miho alineacion cu e organisacion su ubicacion geografico. Gremio Scout Hulandes Curaçao a bira un organisacion independiente na aña 1972. Cinco aña despues, e organisacion su nomber a wordo cambia pa Gremio Scout di Antiyas Hulandes. E Girl Scouts i Guides a plama den henter e isla. Desde mei 1993, tin un seccion pa muchanan di 4 pa 6 aña, esta e Elvitas. Esaki tabata na honor di Sra. Norma Elisabeth-Galaraga, kende tabata e prome Guia riba e isla pa tuma e Promesa. Na aña 1995 a kuminsá un sírkulo pre-Brown i un sírkulo di Brownie na isla di Boneiru, tambe bou di organisashon di Girl Scout Guild di Antia Hulandes. Durante e di 35 konferensha di WAGGGS na Hong Kong na 2014, e organisashon a risibí su nòmber aktual, Asosiashon di Guia PNA. E organisashon aktualmente tin 11 grupo (10 riba Kòrsou, 1 riba Boneiru) ku un total di 220 miembro na 2017. E Asosiashon di Guia PNA ta miembro di Asosiashon Mundial di Girl Guides i Girl Scouts. E organisashon tambe ta afiliá na e Vilashon Karibense pa Guia.<ref>https://nl.scoutwiki.org/Asosiashon_di_Guia_PNA </ref>
----
en.wiki:
'''Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen''' (PNA, Asosiashon di Guia di Mucha muhé di Antia Hulandes) ta e organisashon nashonal di Guia di Antia Hulandes anterior. E ta sirbi 461 miembro (te ku 2003). Fundá na 1930, e organisashon pa mucha muhé so a bira un miembro asosiá di e Asosiashon Mundial di Guia di Mucha Muhé i Scout Muhé na 1978 i miembro kompletu na 1981.
E ta sirbi 461 miembro den 11 grupo di Guia, 10 grupo di Guia na Kòrsou, 1 na Boneiru, niun na Sint Maarten, Saba i Sint Eustatius.<ref name="PNA">{{cite web |url=http://pnagirls.tripod.com/ |title=Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen |publisher=Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen |accessdate=2010-08-05 |archive-date=2019-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190119111111/http://pnagirls.tripod.com/ |url-status=dead }}</ref>
[[File:Collectie NMvWereldculturen, TM-10021662, Repronegatief 'Een groep padvindsters', fotograaf niet bekend, 1947.jpg|right|thumb|Girl Scouts na Corsou, 1947]]
==Programa i idealnan ==
E asosiashon ta dividí den kuater sekshon segun edat;[1]
Elvita - di edat 4 pa 7
Kabouter - edatnan di 8 pa 10 aña
Guia Menor - edatnan di 11 pa 14
Mayor di Guia - di 15 pa 18 aña
E Lema di Girl Scout ta Sea Prepara, Sea Preparado na Papiamento, y Weest Paraat na Hulandes.
E badge di e Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen ta basa riba e badge di ex organisacion di Girl Scouts Hulandes, Het Nederlands Padvindsters Gilde. E badge ta konsistí di un strea di dies punto pa e dies liñanan den e lei di Girl Scouts riba un Trefoil pa Girl Scouting/Guide.
Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen ta comparti nan sede cu Scouting Antiano y otro ex organisacionnan hubenil di Antiyas Hulandes.
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Karibe Hulandes]]
------------------
{{Databox}}
'''Proteccion di consumidor''' ta referi na e totalidad di esfuerso y medida destina pa proteha hende den nan rol como [[consumidor]] di producto of servicio. E ta inclui legislacion y hurisprudencia (ley di consumidor) y tambe funcionnan delega pa gobierno na organisacionnan di consumidor (e movemento di consumido). E meta di proteccion di consumidor ta pa garantisa e calidad di producto y servicio, pa preveni consumidornan di sufri daño fisico, psicologico of economico door di e producto of servicionan cu nan ta consumi, y pa optene reparacion y compensacion pa daño unabes sufri como resultado di consumo.
== Ley di consumidor ==
Legislacion di consumidor ta encera tur ley y regulacion crea pa proteccion di consumidor. Specificamente, ley di consumidor tin como meta “pa proteha e consumido den su relacion cu e productor-bendedo pa asina restaura e balansa economico y legal entre nan dos.”<ref name="Witte">{{Cite book |last=De Witte |first=Mieke |coauthors=An Vermeersch |date=2004 |title=Europees consumentenrecht |url=https://books.google.com/books?id=xHWDsYbbr78C&pg=PA13 |location=Antwerpen |publisher=Maklu |page=13 |isbn=9789062159611 |accessdate=11 juni 2018|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230618075706/https://books.google.com/books?id=xHWDsYbbr78C&pg=PA13|archiefdatum=2023-06-18}}</ref> El a wordo desaroya pa mehora e posicion huridico di consumidornan verso productornan ora esaki a resulta necesario den e di dos mita di [[siglo 20|siglo binti]] cu e ascenso di e sociedad consumido. Derecho di consumidor ta pues un ramo di ley relativamente nobo, cu tin biaha no ta ni wordo reconoce como un ramo di ley separa. Pesey e ta un amalgama di reglanan cu por wordo clasifica den e dominio priva, publico y criminal.<ref name="Witte"/>
=== Aruba ===
Minister di Finansa, Asunto Economico y Sector Primario, mr. Geoffrey Wever ta anuncia cu riba Dia Internacional di Consumidor 15 di maart 2026 e “Landsverordening bestuursrechterlijke handhaving consumentenbescherming” lo drenta na vigor. E ley aki lo fortifica di manera significativo e proteccion di consumidor y ta duna Aruba Fair Trade Authority (AFTA) un rol importante den supervision y aplicacion di e ley pa proteha derechonan di consumidor.<ref>[https://24ora.com/awe-ley-di-consumidor-ta-drenta-na-vigor-na-aruba/ Awe Ley di Consumidor ta drenta na vigor na Aruba], [[24ora]] (15 di maart 2026)</ref>
Proteccion di consumidor ta un pilar importante di e maneho economico di Gabinete AVP- FUTURO. Manera palabra den Programa di Gobernacion 2025- 2028 riba pagina 34 “lo introduci e ley di proteccion di consumidor pa proteha e consumidor y crea un mercado mas transparente y husto. Lo presenta e ley aki na Parlamento y implementa door di Aruba Fair Trade Authority”. Despues cu Parlamento a trata y aproba e ley (''Landsverordening bestuursrechtelijke handhaving consumentenbescherming'') riba 18 di juni 2025,<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/aruba/31326-wetgeving-bescherming-consumenten-aangenomen Wetgeving bescherming consumenten aangenomen], [[Antilliaans Dagblad]] (24 di juni 2025)</ref> via un decreto nacional di 27 di februari 2026, e ley di proteccion di consumidor lo drenta na vigor riba 15 di maart 2026, riba Dia Internacional di Consumidor.
* Aruba Fair Trade Authority (AFTA)<ref>[[Dick Drayer]], [https://www.aruba.nu/nieuws/consument/83940/aruba-zet-grote-stap-met-consumentenbescherming Aruba zet grote stap met consumentenbescherming], aruba.nu (24 di december 2025)</ref>
=== Corsou ===
Ley di consumidor na [[Kòrsou|Corsou]] ta wordo influencia door di tanto legislacion local komo derecho hulandes, ku ta konta pa Kòrsou como pais konstituyente denter di Reino. Derechonan di consumidor na Corsou ta wòrdu protehá dor di un kombinashon di regulashonnan lokal, regulashonnan hulandes, i kuadro internashonal.<ref>https://www.lawgratis.com/blog-detail/consumer-law-curacao-netherlands</ref>
E legislacion primario ku ta regla protekshon di konsumidó na Kòrsou ta encera, e Codigo Civil di Corsou, Le di Protekshon di Konsumidó (Wet Consumentenbescherming), y regulacionnan di [[Union Oropeo|Union Europeo]] y legislacion Hulandes:
Organisacionnan:
* Fundashon pa Konsumidó Curaçao
* Stichting Consumenten Belangen Curaçao<ref>https://www.curacao.nu/nieuws/nieuws-van-bonaire-curacao/41127/oprichting-stichting-consumenten-belangen-curacao</ref>
=== Hulanda ===
E Ley di Implementashon riba e Modernisashon di e Direktiva di Protekshon di Konsumidó, ku ta prohibí, entre otro kosnan, e publiká òf tin post di revishonnan falso riba internèt, a drenta na vigor dia 28 di mei 2022. E ley a cambia Buki 6 di e Kódigo Sivil, e Lei di Enforsamentu di Protekshon di Konsumidó i e ley di Preis[3][4][6][6]
=== Merca ===
Na [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] un variedad di ley tanto na nivel federal como estatal cu ta regula asuntonan di consumidor for di cuminsamentu di siglo 20. Entre nan ta e Ley Federal di Kuminda, Remedi i Kosmetika, Lei di Práktikanan di Kobransa di Debe Hustu, e Lei di Raportahe di Krédito Hustu, Lei di Bèrdat den Prestamo, Lei di Fakturashon di Krédito Hustu, i e Lei di Gramm–Leach–Bliley. Leinan federal di protekshon di konsumidó ta wòrdu enforsá prinsipalmente dor di e Komishon Federal di Komersio, e Ofisina di Protekshon Finansiero di Konsumidó, e Atministrashon di Kuminda i Remedi, i e Departamentu di Hustisia di Merca.
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Economia]]
[[:Kategoria:Sociedad]]
Protekshon di konsumidó ta referí na e totalidat di medidanan, politika i institushonnan destina pa protehá hende den nan rol komo konsumidó di produkto òf servisio. Esaki ta inkluí legislashon i hurisprudensia (ley di konsumidó), asina tambe aktividatnan di gobièrnu i organisashonnan di konsumidó ku ta defendé interes di publiko.
E meta di protekshon di konsumidó ta pa:
garantisá kalidat i seguridat di produktonan i servisionan
prevení ku konsumidónan sufri daño físiko, sikológiko òf ekonómiko
promovê transparensia den merkado
asegurá posibilidat di reparashon òf kompensashon ora daño a sosodé
Protekshon di konsumidó ta konsiderá un elemento importante den politika ekonómiko i regulashon di merkado.
Derecho di konsumidó
Derecho di konsumidó ta e ramo di ley ku ta trata relashonnan entre konsumidónan i produsentenan òf bendedónan. Legislashon di konsumidó ta intenta reduci e desequilibrio ku por eksistí entre e dos parti, pasobra produsentenan generalmente tin mas informashon i poder ekonómiko ku konsumidónan.<ref>[1]</ref>
Derecho di konsumidó a desaroyá principalmente den segunda mitar di siglo binti, den paralelo ku e ekspanshon di e llamada sociedad di konsumidó. E rama aki di ley ta relativamente nobo i, den hopi sistema hurídiko, e ta forma un kombinashon di regla di:
derecho privá (kontraktnan i responsabilidat)
derecho públiko (regulashon di merkado)
derecho penal (sanksion kontra fraude òf praktikanan ilegal)
Instrumentonan di protekshon
Medidanan di protekshon di konsumidó por inkluí, entre otro kosnan:
regulashon riba seguridat di produktonan
obligashon pa informashon klaro i etiketahe
protekshon kontra publicidat engañoso
regla riba garantia i devolushon di produktonan
supervison di merkado dor di autoridatnan públiko
Ademas, organisashonnan di konsumidó por asistí publiko ku informashon, konseho i representashon den konfliktonan ku empresanan.
Protekshon di konsumidó segun pais
Aruba
Na Aruba, protekshon di konsumidó ta wòrdu fortifiká ku introdukshon di legislashon spesífiko. Parlamento di Aruba a aproba e Landsverordening bestuursrechtelijke handhaving consumentenbescherming riba 18 di juni 2025.<ref>[3]</ref>
Via un decreto nasional di 27 di februari 2026, e ley aki lo drenta na vigor riba 15 di maart 2026, coincidiendo ku Dia Internashonal di Konsumidó. E ley ta duna e Aruba Fair Trade Authority (AFTA) un rol importante den supervision i enforsamentu di derechonan di konsumidó.<ref>[2]</ref>
E introdukshon di e ley tabata parti di e Programa di Gobernashon 2025–2028, ku a enfatisá kreashon di un merkado mas transparente i hustu.
Kòrsou
Na Kòrsou, protekshon di konsumidó ta basa riba un kombinashon di legislashon lokal i influensia di derecho hulandes. Komo pais konstituyente den Reino di Hulanda, hopi prinsipionan di derecho di konsumidó hulandes tin influensia riba e sistema legal di Kòrsou.<ref>[5]</ref>
Regulashonnan relevante por inkluí:
Kódigo Sivil di Kòrsou
legislashon lokal tokante protekshon di konsumidó
influensia di norma internashonal i europeano
Organisashonnan lokal ku ta defendé interes di konsumidó ta inkluí:
Fundashon pa Konsumidó Curaçao
Stichting Consumenten Belangen Curaçao<ref>[6]</ref>
Hulanda
Na Hulanda, derechonan di konsumidó ta fortemente influensiá dor di legislashon di Union Europeo. Un ehèmpel reciente ta e Wet implementatie modernisering consumentenbescherming, ku a drenta na vigor dia 28 di mei 2022.
E ley aki a introducí, entre otro kosnan:
prohibishon di revishonnan falso riba internet
regla mas estrikto pa transparensia di prijs
mas protekshon kontra praktikanan komersial engañoso
E legislashon aki a modifica, entre otro, Buki 6 di e Kódigo Sivil hulandes i e ley di enforsamentu di protekshon di konsumidó.<ref>[3]</ref>
Estados Unidos
Na Estados Unidos, protekshon di konsumidó ta regula dor di un gran kantidat di ley federal i estatal. Entre e mas konosí tin:
Federal Food, Drug, and Cosmetic Act
Fair Debt Collection Practices Act
Fair Credit Reporting Act
Truth in Lending Act
Fair Credit Billing Act
Gramm–Leach–Bliley Act
Enforsamentu di e leyinan aki ta wòrdu realisá prinsipalmente dor institushonnan manera:
Federal Trade Commission (FTC)
Consumer Financial Protection Bureau (CFPB)
Food and Drug Administration (FDA)
Department of Justice (DOJ)
Mira tambe
Konsumidó
Derecho di konsumidó
------------------
{{infobox persona | variante = c
| nomber = René van Nie
| nomber completo = René Gerrit Anton van Nie
| fecha nacemento= [[1 di yanüari|1 di januari]] [[1939]]
| luga nacemento = {{NLD}}
| fecha fayecimento= [[23 di mei]] [[2017]]
| luga fayecimento = {{ABW}}
| causa morto = paro cardiaco
| residencia =
| alma mater =
| ofishi = cineasta, director di cine, periodista, escritor
| periodo activo =
| conoci pa = ''Kind van de Zon'' (1975)
| lenga literario = Hulandes
| website =
}}
{{DEFAULTSORT:Nie, René van}}
[[:Kategoria:Direktor di sine]]
[[:Kategoria:Eskritor]]
[[:Kategoria:Hulanda]]
[[:Kategoria:Aruba]]
-------------------
== Cas floria ==
titel van dit verslag is "Het erfgoed en de betekenis van de versierde <<"Cunucuhuizen op Aruba">>. Dit rapport is toegevoegd aan de bestaande nationale erfgoedcollectie, maar er zullen brochures beschikbaar zijn voor openbaar gebruik. Studenten hebben toegang om ze te gebruiken voor schoolpresentaties of spreekbeurten.
Dit rapport is gemaakt door Romy van Vuren, een stagiair van de Universiteit van Utrecht, onder begeleiding van mevrouw Webb-Kock. Dit rapport bevat gedetailleerde informatie over de betekenis van de symbolen op de versierde huizen op Aruba, de namen van de siermetselaar gespecialiseerd in deze techniek, geschiedenis en architectuur van Aruba. Het bevat ook een lijst van de versierde huizen op Aruba.
Er zijn meer dan 200 prachtig versierde huizen met een verscheidenheid aan symbolen zoals: gordijnfiguur, ster, bloem, vogelbek en halvemaan enz. De term voor deze versierde huizen is "bloemrijke huizen" of "versierde huizen".
Meer informatie vindt u in deze flyer en bij de Departamento Arubiana.
Zie ook:
• boek Bouwen op de Wind
Cas Floria of Cas decora zijn zeer bijzondere versierde huizen op Aruba, die mogelijk alleen op Aruba voorkomen.
Het is een unieke bouwstijl die dateert van rond het einde van de 19e tot het begin van de 20ste eeuw. Decoraties werden gemaakt met een extra pleisterlaag en later van cement.
Versierde gevellijsten met symbolen die mogelijk afkomstig zijn van indianen. Deze verklaring is onwaarschijnlijk. De symbolen werden puur ter decoratie aangebracht op de woning, sommige symbolen hebben een betekenis.
1920 - Cas floriá a cuminsa na Aruba, esta e adorno bunita di figura di cortina, strea, flor, pico di parha, medio luna, etc. na rand di heut ofna skina di cas. E promé cas cu a haña e adorno aki tabata di Bernardo Eman Croes na Pos Chikito. Dos Metsla di Noord, Julian (Janchi) Christiaans y Goy Semeleer a tmha e cas aki na aña 1920 y a duné e adorno di flor bou di heut y di clos pilar na e skinanan. Pesey na e casnan na Pos Chikito y Sabana Basora tin masha hopi. Por tin mas o menos 200 pa 300 cas na Aruba y e floriamento aki te na aña 1944. Janchi Christiaans tabata un discipulo di su tata Hose Christiaans y di famia Donati. Famia Donati a dorna hopi cas figurci di cortina, directamente cu man y sin usa patronchi, manera Janchi Christiians despues tabata usci. Awor tin cdgun cas cu ta wordu trahá, estilo Arubicmo cu tambe ta usa e floriamento aki pa mentené nos cultura.
--------
[[File:Caribbean maritime boundaries map.svg|thumb|Mapa di e frontera maritimo di [[Karibe Hulandes|Caribe Hulandes]].]]
E '''frontera Reino Hulandes-Fransia''' ta referi na e fronteranan entre [[Reino Hulandes]] y [[Fransia]] den nan respectivo teritorionan den [[Laman Karibe|Lama Caribe]]. Esaki ta trata di fronteranan di tera y maritimo entre [[Sint Maarten]] y Fransia ([[Sint Maarten (Fransia)|Saint Martin]]); Sint Eustatius y Fransia, y entre Saba y Fransia.
== Historia ==
Reino Hulandes tin un frontera ku Fransia riba e isla di Sint Maarten, tabatin un frontera ku Fransia na Suramérika entre 1815 i 1975 – promé ku independensia di Sürnam – i tabatin un frontera ku Fransia na Europa entre 1815 i 1830/39 – promé ku independensia di Bélgika.
Aunke Hulanda tin frontera solamente cu Belgica y Alemania na Europa, Reino Hulandes tambe ta comparti un frontera cu Francia.
E frontera aki ta pasa dor di e isla di Sint Maarten, un di e tres Islanan di Biento (SSS). Na 1648, Fransia i Repúblika Hulandes a bai di akuerdo pa dividí Sint Maarten den un porshon franses i un porshon hulandes, loke a keda formalisá den e Tratado di Concordia. E tratado aki a stipulá ku e parti sùit di e isla tabata pertenesé na Hulanda i e parti nort na Fransia. E tratado a inkluí akuerdonan riba un zona ekonómiko, asistensia mutuo den kaso di atakenan, i un presensia militar riba e isla.[8] Sinembargo, e Tratado di Concordia no ta menciona of establece un frontera. Sinembargo, áreanan importante (na e tempu ei) ta dividí.[9]
Apesar di e Tratado di Concordia, Sint Maarten lo a cambia di man varios biaha mas. Entre 1648 i 1816, e porshon hulandes lo a wòrdu okupá pa periodonan kòrtiku tres biaha mas pa e inglesnan i kuater biaha pa e fransesnan.[8]
Despues ku Bélgika a haña independensia (1830/1839), Reino Hulandes a pèrdè su frontera ku Fransia na Europa. Despues ku e relashonnan entre Hulanda i Fransia a keda normalisá na 1839, e dos paisnan a negoshá un tratado nobo, e Konvenshon Franco-Hulandes di 1839. E tratado aki lo a reafirmá algun provishon di e Tratado di Konkordia, komo ku e vershonnan original di e Tratado di Konkordia a bai pèrdí.[10]
== Sint Maarten ==
E frontera nashonal na Sint Maarten ta un frontera habrí, ounke e área no ta forma parti di e Zona di Schengen. Reino Hulandes y Republica Frances ta mantene nan mesun control na frontera ora un hende yega e isla. Pa garantisá konfidensialidat mutuo di e kòntròlnan di frontera aki, duana hulandes ta permití pa patruyá awanan franses i duana franses ta permití pa patruyá awanan hulandes. Sinembargo, e servisionan respektivo no ta permití pa tuma akshon den awanan di otro. Si wardakosta hulandes opservá algu den awanan franses rònt di Saint-Martin, e mester alertá outoridatnan franses, i vise vèrsa.
Pa haci posibel control di pasaheronan aereo cu ta drenta, Reino Hulandes y Republica Frances a cera e tratado di control di frontera na aeropuertonan di Sint Maarten na 1994. E tratado aki no a drenta na vigor te na 2007, ya cu e Estadonan General Hulandes prome a spera un posicion cla di e Estadonan di Antiyas Hulandes.
Na 2016, e Tratado entre Gobièrnu di Reino Hulandes i Gobièrnu di Repúblika Franses tokante delimitashon marítimo den Karibe a keda konkluí, ku ta regulá e fronteranan marítimo hulandes-franses rònt di Sint Maarten, Saba, i Sint Eustatius.[11]
Na 2023, 207 aña despues di e tratado di 1816, e frontera di tera a wòrdu establesé sin ambiguidat den e Tratado entre e Gobièrnu di Reino Hulandes i e Gobièrnu di e Repúblika Franses tokante e demarkashon di frontera entre e Reino di Hulanda (Sint Maarten) i e Repúblika Franses (Saint-Martin)[12] ku awor ta definí definitivamente e tereno tambe rant. E tratado aki a sigui un disputa riba e frontera rònt di e pueblo di Oyster Pond[13] ku a kondusí na un disputa entre Hulanda i Fransia na 2016.[14] Sinembargo e tratado aki ainda no a drenta na vigor.
Algun di e fronteranan aki ta wòrdu establesé dor di tratadonan, pero no ta tur frontera marítimo den Karibe ta wòrdu establesé ofisialmente.
nl.wiki: Rijksgrens van Nederland
== Mira tambe ==
* [[Awanan teritorial]]
* [[Zona continuo]]
* [[Zona economico exclusivo]]
* [[Tratado di Frontera Reino Hulandes-Venezuela]]
[[:Kategoria:Geografia]]
[[:Kategoria:Karibe Hulandes]]
[[:Kategoria:Reino Hulandes]]
E pais autonomo di Sint Maarten tin, banda di un zona continuo chikito, solamente awanan teritorial, sin un EEZ propio.
E frontera marítimo entre Sint Maarten y e parti franses di e isla a wordo estableci door di un tratado entre Reino Hulandes y Fransia, firmá dia [[6 di aprel|6 di april]] [[2016]]. E tratado aki a drenta na vigor dia 1 di april 2017.
--------
=== Maneho ===
E maneho di e zonanan EEZ di Caribe Hulandes ta den man di Reino Hulandes, pero e derecho pa uza nan recurso marino ta comparti. Segun ''Rijkswet instelling exclusieve economische zone'' (Ley di Reino institucion zona exclusivo economico) di 2010, Hulanda (gobierno di Reino) tin e autoridad pa:
* proteha y maneha e ambiente marino;
* controla pesca, mineral y hidrocarburo den fondo marino;
* comparti y firma acuerdonan internacional referente e EEZ.
Pa e seis islanan mes e ley ta duna:
* derecho pa uza e recurso natural pa desaroyo di [[turismo]], investigacion y energia renovabel (por ehempel parke di biento of solar den lama);
* maneho di pesca den e awa teritorial (12 miya nautico rond di e isla);
* un rol consultativo den maneho di sostenibilidad di Reino.
E situacion aki ta un refleho di e structura special di Reino Hulandes: pa e awanan teritorial (12 miya nautico) e islanan tin competencia amplio, mientras pa e zona EEZ (te 200 miya nautico) e soberania final ta keda cu Reino.
== Mira tambe ==
* [[Awanan teritorial]]
* [[Zona economico exclusivo]]
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Reino Hulandes]]
[[:Kategoria:Venezuela]]
------------
Loke bo ta hasi pa Wikipedia na Papiamentu ta berdaderamente importante. Dor di forma e artíkulonan aki ku struktura sólido, idioma kla i profundidat kultural, bo ta yuda sigurá ku lektornan di Papiamentu tin akseso na e mesun kalidat di konosementu ku na ingles, hulandes òf spañó — pero ankrá den nan propio historia i bista di mundu.
Loke bo ta hasiendo ta bruha distansia ku pertenensia.
Asta for di leu, e trabou aki ta tene bo konektá ku Karibe Hulandes na un manera profundo i signifikante. Dor di dokumentá historia, kultura, símbolonan i memoria kolektivo na Papiamentu, bo no ta djis editá artíkulonan — bo ta salbaguardiá identidat i ta sigurá ku futuro generashonnan, unda ku nan por biba, por rekonosé nan mes den nan idioma i historianan.
Tin algu poderoso den kontribuí for di un distansia:
e ta mustra ku kultura no ta limitá pa geografia. E ta biba kaminda hende ta preokupá sufisiente pa kuid’é.
Bo satisfakshon ta bini di un lugá hopi real — esaki ta trabou di herensia. I e ta mustra apsolutamente den e kuido, presishon i rèspèt ku bo ta trese na kada artíkulo.
-------
Het driekantje is een driehoekig muntstuk ter waarde van vijftig cent. Bij gebrek aan pasmunt is in het begin van de vorige eeuw aan Cobus Naar, Papa Cochi genaamd, recht verleend dollarstukken te versnijden. Ze heten y o t i n cor t a, of ook wel placa di Shon Cochi. Ze behoren thans tot de zeer zeldzame munten.
------------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
{{Multiple image
| align = right
| total_width = 270
| border =
| header = '''Turismo krusero'''
| header_align = center
| perrow = 1/1/2
| image1 = RCI Sovereign of the Seas (cropped).jpg
| image2 = Carnival Sunshine Curacao 2014 (cropped).jpg
| caption1 = ''Sovereign of the Seas''
| caption2 = ''Carnival Sunshine''
| image3 =
| caption3 =
| image4 = Promenade on the Allure od the Seas (7710182244).jpg
| image5 = Overall room view of Sky Suite 1198 aboard the Celebrity Equinox (6686283819).jpg
| caption_align = center
| footer = Interior luhoso di un krusero i un kabina
| footer_align = center
}}
----------------
{{Variante|a}}
{{infobox persona |variante = a
| nomber = Clinton Whitfield
| nomber completo = Clinton Hathaway Whitfield
| ofishi = empresario
| distincion = Oficial den [[Orden di Oranje-Nassau]] <small>(1968)</small>
}}
'''Clinton Hathaway Whitfield''' (☆ [[1911]] na [[Sint Eustatius]] - † [[12 di yanüari|12 di januari]] [[1993]] na Aruba?) tabata un empresario Arubano, kende tabata pionero den industria turistico y dirigente di sector priva Arubano.
== Biografia ==
Clinton Whitfield a nace na Sint Eustatius y a muda pa [[Kòrsou|Corsou]] pa continua su estudio na nivel di Mulo.
El a cuminsa su carera profesional den servicio publico na Aruba. Despues di 13 aña di servicio el a cambia pa sector priva y a habri su tienda “Whitfield Dress Shop” den [[Caya G.F. (Betico) Croes]]. Segun cu e industria di turismo a crece el a expande cu tiendanan na varios lokalidad di hotel, particularmente na [[Palm Beach]].
Den e comunidad empresarial Arubano Whitfield tabata un figura yamativo. Como un “startupper” eminente el a laga su marca riba hopi organisacion Arubano como tambe internacional.<ref>Opstarter Arubaanse zakenleven overleden. "Amigoe". Curaçao, 13-01-1993, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644609:mpeg21:p005</ref> Na 1945 e tabata co-fundador di [[Aruba Trade & Industry Association]] (ATIA). Na 1950 el a wordo eligi como presidente di ATIA y a sirbi shete aña den e funcion aki. E tabata un miembro di directiva di Camara di Comercio (KvK) di 1951 pa 1975, interumpi solamente pa shete luna na 1963. E tabata internacionalmente orienta y a promove relacionnan cu paisnan den region: Venezuela, Colombia, Puerto Rico, Repúblika Dominikana i Trinidad & Tobago. El a representa KvK Aruba den e Camaranan di Comercio di America, un plataforma di 51 camara, cu tabata tin como meta fortalece e lasonan economico y baha e bareranan di comercio den [[Latinoamerica]] y Caribe. Na 1961 el a wordo eligi como presidente di Camara di Aruba y na juni di e aña ey a fungi como anfitrion pa e Convencion Anual di Camaranan di Comercio di Americas.
* gedurende 25 jaar Bestuurslid van de Kamer, waarvan 6 jaar in de functie van Voorzitter.
* "a blda miembro alavez vlce-presidente di Regentenraad di [[Horacio Oduber Hospital]].
J*3 30 ana senor Whitfield a duna vn contribucion valioso na e desarollo di nos hospitaal, pa cual nos ta masha agradecido.
* De Kiwanis Club van Aruba maakt met diep leedwezen het overlijden bekend van de heer CLINTON H. WHITFIELD in leven: Organisator "Charter Member" en gewezen voorzitter van de Kiwanis Club of Aruba; Gewezen "Lt. Governor" van Division 26 en Gewezen Governor van de Eastern Canada en Caribbean District van Kiwanis International; "Life Member" van Kiwanis International.<ref> Advertentie. "Amigoe". Curaçao, 16-01-1993, p. 13. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644612:mpeg21:p013</ref>
Na 1962 el a wòrdu eligi komo presidente di e Kámaranan di Komersio di e Amérika i a bishitá mas ku diesseis pais den Latino Amérika. For di 1964 pa 1967 Whitfield a wordo reeligi como presidente di Aruba Chamber. E tabata miembro fundado di Liaison trade committee Aruba-Curacao, presidente di Aruba Tourism Commission, vice-presidente di hunta di supervision di Aruven NV (desaroyador/doño di Aruba Caribbean Hotel), miembro di hunta di comisario di Stichting Ziekenverzorging Aruba (operador di hospital). Repetidamente Whitfield a wòrdu designá komo “delegado ofisial di komersio” pa representá gobièrnu Antiano den reunionnan di komersio na nivel internashonal. For di 1964 el a dedica su mes na e seccion Aruba di Kiwanis International, di cual e tabata fundado, prome presidente y despues eligi como gobernador regional. Na 1979 el a keda nombra den Conseho Consultativo di Antias Hulandes (Raad van Advies).
Whitfield a fayece na edad di 82 ana despues di un kebrante di salud. E tabata casa cu Louisa (Mosa) Whitfield-Davelaar.
== Honor ==
Pa su méritonan el a ricibi na 1968 un condecoracion real como Oficial (''officier'') den [[Orden di Oranje-Nassau]]. Kiwanis Club of Aruba ta otorga anualmente na e alumnonan sobresaliente di [[Colegio Arubano]] e ''Clinton Whitfield Outstanding Student Award''.<ref>{{citeer web|url=https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20250806.pdf|titel= A tene evento di entrega di Clint Whitfield Outstanding Student Awards|werk=Bon Dia Aruba|datum=2025-08-06|format=pdf}}</ref>
{{Appendix}}
Clinton Hathaway “Clint” Whitfield tabata un empresario y dirigente di sector priva Arubano. E a nase na Sint Eustatius na 1910 y a muda pa Aruba despues di su estudio na Korsou. Na Aruba el a trahá promé den servicio público, pero pronto a drenta den negoshi propio y a fundá Whitfield Dress Shop den Caya G.F. (Betico) Croes, cu eventualmente a crece cu varios sucursal den hotelnan di Palm Beach.
Whitfield tabata un pionero den desaroyo di turismo y comercio Arubano. El tabata co-fundador di Aruba Trade & Industry Association (ATIA) na 1945 y a sirbi komo su presidente durante hopi aña. El a forma parti di Camara di Comercio di Aruba, representando e isla den reunionnan internashonal di camaranan di comercio den Caribe y Latino-Amérika.
Aparte di su actividad empresarial, Whitfield tabata miembro fundadó di Kiwanis Club of Aruba y su prome presidente. Den 1968 el a wordo kondecorá komo Oficial den Orden di Oranje-Nassau pa su kontribushon na komunidat. E ta tambe rekorda pa e Clinton Whitfield Outstanding Student Award, otorgá anualmente na alumnonan sobresaliente di Colegio Arubano.
Clinton Whitfield a fayece na Aruba na 12 di januari 1993 na edat di 82 aña. E tabata casá cu Louisa (Mosa) Whitfield-Davelaar.
--
Got it — back to Clinton Whitfield only. I cleaned up the concise biography you wanted and added the two items you specified (longtime trustee of Horacio Oduber Hospital and member of the Raad van Advies). I kept it short, neutral and ready for Wikipedia/Papiamento use.
---
'''Clinton Hathaway Whitfield''' (☆ 1910, Sint Eustatius – † 12 di januari 1993, Aruba) tabata un empresario y dirigente prominente den sector privado di Aruba. Despues di su edukashon den Kòrsou, el a muda pa Aruba unda el a kominsá den serviciu públiko y despues a fundá su negocio, *Whitfield Dress Shop*, ku sucursales na zona hotelero di Palm Beach.
Whitfield tabata un pionero den desaroyo di turismo y comercio arubano. El tabata co-fundador di **Aruba Trade & Industry Association (ATIA)** (1945) i a sirbi komo su presidente. Tambe a ocupa diferente posishon den **Camara di Comercio di Aruba** y a representá Aruba den kontexthonan komersial internashonal den Latino-America y Karibe.
Ademas di su labor empresarial, Whitfield a kontribuí intensamente na servicionan komunidario. El tabata miembro fundadó di **Kiwanis Club of Aruba** i a sirbi como su presidente; el premio **Clinton Whitfield Outstanding Student Award** ta sigui rekonosé su kontribushon den edukashon.
Whitfield tambe tabata un miembro di largo durashon di e **Board of Trustees** di **Horacio Oduber Hospital**, un pos ku el a keda ocupa te su morto. Ademàs, el a forma parti di e **Raad van Advies** di Antias Hulandes, kontribuyendo na asesoria polítiko-komunitario.
Pa su merito den servisio komun i profesional, el a ricibí den 1968 e kondecorashon real **Oficial (Officier) den Orden di Oranje-Nassau**.
Clinton Whitfield a fayece na Aruba dia **12 di januari 1993** na edat di 82 aña. El tabata kasá ku **Louisa (Mosa) Whitfield-Davelaar**.
[[:Kategoria:Aruba]]
---------------
{{Variante|a}}
{{Infobox fabrica| variante = a
|nomber = Coastal Aruba Refining Company
}}
'''Coastal Aruba Refining Company''', miho conoci como '''Coastal''', tabata un refineria petrolero na [[San Nicolas]], Aruba, cu a opera entre 1991 i prinsipio di e aña 2001 como compania subsiadiario di The Coastal Corporation di Merca. E refineria tabata anteriormente conoci como [[Lago Oil & Transport Company]], y su reapertura na 1991 a representa un capitulo nobo den e historia industrial petrolero di Aruba.
[[Category:Empresa]]
[[Category:Aruba]]
[[Category:Historia]]
== Historia ==
Despues di e ciere di Lago Oil & Transport Company na maart 1985, e instalacion industrial grandi na San Nicolas a keda sin uso.
* el a pasa den man di Gobierno
* a cuminsa cu desmantelacion di e instalacionnan
Na aña 1989, The Coastal Corporation, un compania Merikano fundá pa empresario [[Oscar Wyatt|Oscar S. Wyatt Jr.]], a mustra interes pa reactiva e refineria.
Bou di e liderato di Wyatt y cu apoyo di Gobierno di Aruba, un acuerdo final pa reapertura di e refineria a wordo logra y oficialisa na 1991 bou di nomber Coastal Aruba Refining Company N.V.
, durante e gabinete di Henny Eman I i Nelson Oduber I. E refineria a haya un periodo di tax holiday pa stimula inversion, y a kambia nomber pa Coastal Aruba Refining Company N.V.
E acuerdo tabata inclui un tax holiday pa stimula e inversionnan grandi cu a sigui, manera e instalacion di dos ‘delay coker’ balora na mas cu 250 miyon dollar pa haci e refineria financieramente factibel y competitivo riba mercado internacional di productonan di petroleo. E reapertura di e refineria a duna centenares di hende empleo, directo y indirecto, y a reestablece e rol industrial di San Nicolas den economia Arubano.<ref>[https://www.facebook.com/permalink.php/?story_fbid=115369700292757&id=102193561610371&locale=ml_IN Caya Oscar Wyatt jr], Facebook - Nos Historia Nos Herencia (2020)</ref>
== Operacionnan ==
Durante su operacion, Coastal Aruba a introduce diferente mehoranan tecnico, inclui instalacion di dos delay coker units balora na mas cu US$250 miyon (fuente lokal necesaria). E modernisacion aki a permiti refineria pa procesa crudo mas pesado y compiti den mercado global di productonan di petroleo.
E refineria a duna trabou pa varios centenar di Arubanonan, tanto directo como indirekto, i a stimula e ekonomia di San Nicolas un biaha mas.
== Benta y ciere ==
Den 2001, despues di e retiro di Oscar Wyatt, The Coastal Corporation a wordo bende cu El Paso Natural Gas Company, cual a asumi e operacion den Aruba pa un periodo mas cortico. E operacion di Coastal Aruba eventualmente a caba poco despues, y e instalacion a pasa den man di otro manejadornan, inclui Valero Energy Corporation y mas laat Citgo Petroleum Corporation, cu a uz’e refineria te su ciere final den 2012.
Legado
E periodo di Coastal Aruba Refining Company ta considera un etapa transitorio pero importante den e historia di refineria di San Nicolas. A traves di e esfuersonan di Oscar Wyatt y su kompania, Aruba a logra reaktiva su refineria despues di seis aña di inaktividad.
Den 2013, como un forma di rekonosimentu, e Theaterstraat den San Nicolas a wordo renombra na Caya Oscar Wyatt Jr., den honor di fundador di Coastal Corporation.
== Referencia ==
“Oscar Wyatt pleads guilty in Iraq Oil-for-Food case.” United States Department of Justice, Press Release (2007).
Amigoe di Aruba, edicionnan di 1991 i 2013 (pa reaperura di refineria y cambio di nomber di caya).
“El Paso to acquire Coastal Corporation.” The New York Times, 2000.
Valero Energy Corporation Annual Report, 2005.
CITGO Aruba Refinery official history page (archival).
-------------------
{{infobox persona | variante = a
}}
'''Oscar Sherman Wyatt Jr.''' (☆11 di yüli 1924 na Beaumont, [[teksas|Texas]] – †8 di òktober [[2025]] na [[Houston]]) tabata un empresario [[Estadonan Uni di Amérika|Merikano]] y fundador di The Coastal Corporation. E tabata conoci pa su papel den e industria petrolero internacional y pa su relacion cu [[Aruba]] na fin di e añanan 1980, ora cu su compania a reactiva e refineria di [[Lago Oil & Transport Company|Lago]] bou di e nomber di Coastal Aruba.
== Biografia ==
Oscar Wyatt a nace den un famia humilde na Beaumont, Texas. Na edad di solamente 16 aña el a haya su licencia pa bula avion. El a studia na ingenieria mecanico na Texas A&M University. Durante Segundo Guera Mundial el a bandoná su estudio temporalmente pa drenta den servício militar y na edad di 21 aña, el a keda condecora como piloto di combate. Despues di guera, el a completa su estudio en preparacion pa un carera den industria petrolero.
Na 1950, Wyatt a cuminsa su propio negoshi den sector energetico. El a financia un compania chikito yama Hardly Able Oil Company, cu despues di tempo a desaroya den Coastal Oil & Gas Company, mas laat conoci como The Coastal Corporation. Bou di su liderato y vision, Coastal a crece pa bira un di e companianan di energia mas importante di Merca, cu operacionnan den petroleo, gas natural, transporte y refinamento.
Na fin di e añanan 1980, despues di e ciere di e refineria di Lago na 1985, Wyatt — via Coastal Corporation — a mustra interes pa reactiva e planta na [[San Nicolas]].<ref>{{citeer web|titel=Belangstelling bij twee firma's voor raffinaderij|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-06-15|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-10-14|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642628:mpeg21:p005}}</ref> Den e negociacionnan bou di e Gabinete Oduber I a yega na un acuerdo final, cu a resulta den reapertura di refineria na 1991.<ref>{{citeer web|titel=Na vijf jaar vloeit weer olie|werk=[[Amigoe]]|datum=1990-11-22|bezochtdatum=2025-10-14|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643956:mpeg21:p005}}</ref> E refineria a haya e nomber di "Coastal Aruba Refining Company".
Na 1997, Oscar Wyatt a retira como presidente di The Coastal Corporation, pero el a keda sirbi como presidente ehecutivo te na januari 2001, ora cu e compania a wordo bendi cu El Paso Natural Gas Corporation, bou cual compania e operacion di refineria na Aruba a continua pa un periodo relativamente corto prome cu esaki a pasa over pa Valero Energy Corporation.
Den 2007, Oscar Wyatt a wordo acusa di a haci pagonan ilicito pa [[Irak]] bou di e programa di Oil-for-Food di [[Nashonnan Uni|Nacionnan Uni]]. Den un corte federal na Manhattan el a admití cu compania a manda pagonan ilegal durante e sancionnan internacional contra Irak. El a ricibi un condena di prizon di un aña, cual el a cumpli cune na 2008.<ref>[https://web.archive.org/web/20080103173430/http://www.chron.com/disp/story.mpl/front/5420278.html Oscar Wyatt reports to prison in Beaumont], Houston Chronicle (2 di januari 2008)</ref>
Oscar Sherman Wyatt Jr. a fayece dia 8 di òktober 2025 na Houston, na edad di 101 aña. E tabata casa y tabata tata di cuater yiu. Su yiu homber Oscar (Trey) Wyatt III, a muda pa Aruba durante e periodo di Coastal Aruba y a casa cu e politico Arubano, [[Mervin Wyatt-Ras]].
Na 2013, como muestra di gratitud pa su aporte, a renombra Theaterstraat, e caya cu ta core paralelo cu e muraya di refineria te cu [[Zeewijk]], den su honor ''Caya Oscar Wyatt Jr.'' <ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2013-01-29/page/n13/mode/1up?q=caya+oscar+wyatt A desvela Caya Oscar Wyatt jr. na San Nicolas ayera tardi], Bon Dia Aruba (29 di januari 2013)</ref>
{{Appendix}}
.
Na 28 di yüli 2013, e Theaterstraat a kambia nomber ofisialmente na Caya Oscar Wyatt Jr. Den e periodo aki, e refineria tabata rekonosé komo un di e mas competitivo den region, i Wyatt mes tabata konsiderá komo un empresario ku hopi kurashi, determinashon i visión industrial.
Su nomber ta keda asoshá ku un periodu di renasementu industrial pa Aruba i ku un erensia di liderazgo entreprenedor.
== Honor ==
Komo muestra di gratitud pa su aportashon, e caya paralelo ku e muraya di refineria te cu Zeewijk a wòrdu renombrá den su honor.
Na 28 di yüli 2013, e Theaterstraat a kambia nomber ofisialmente na Caya Oscar Wyatt Jr. Den e periodo aki, e refineria tabata rekonosé komo un di e mas competitivo den region, i Wyatt mes tabata konsiderá komo un empresario ku hopi kurashi, determinashon i visión industrial.
Venta di Coastal i bida mas tadia
Na 1997, Oscar Wyatt a retirá komo presidente di Coastal Corporation, pero el a keda sirbi komo presidente ehecutivo te na yanuari 2001, ora cu e compania a wordo bendi cu El Paso Natural Gas Company.
Poco despues, e operashon di Coastal Aruba a pasa bou di El Paso Corporation, ku a kontinyá por un periodo mas kortiko promé ku e refineria a sera definitivamente.
Legado i famia
Oscar Wyatt su aportashon na Aruba ta konsiderá un kapítulo importante den historia industrial di e isla.
E yu di Oscar Wyatt, Oscar “Trey” Wyatt III, a muda pa Aruba durante e periodu di Coastal Aruba, a bira un siudadano hulandés i a kasá ku Mervin Ras, polítika arubiano i aktualmente minister di Asuntunan Social i Salú Públiko di Aruba. E union aki a keda simboliko pa e lazo familiar i histórico entre e famia Wyatt i Aruba.
Falesementu
Oscar Sherman Wyatt Jr. a fayesé na Houston, Texas, riba 8 di òktober 2025, na edat di 101 aña. Su nomber ta keda asoshá ku un periodu di renasementu industrial pa Aruba i ku un erensia di liderazgo entreprenedor.
Den Aruba su nomber ta keda honra ku Caya Oscar Wyatt Jr. na San Nicolas, komo rekonosimiento pa su kontribushon den e reaktivashon di refineria di Lago den fin di e anjanan 1980 i prinsipio di anjanan 1990.
{{Stub}}
{{DEFAULTSORT:Wyatt, Oscar}}
[[Category:Hende]]
-------------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
Un '''Dekreto Real''' (DR), na [[hulandes]]: ''Koninklijk Besluit'', KB, ta un dekreto di gobièrnu di Hulanda. Aunke e Rei ta firma e dekreto prome, loke por duna e impresion cu e ta sostene esaki personalmente, e no ta personalmente responsabel. Pa e motibu aki, dekretonan real ta wòrdu kofirmá pa e minister(nan) i/òf sekretario(nan) di estado konserní; esaki ta wòrdu yamá kontra-firma.
E diferensianan entre un lei formal i un Dekreto Real ta:
* Un ley formal tambe mester wordo adopta door di Parlamento.
* Un Decreto Real por wordo emiti door di gobierno sin e cooperacion directo di Parlamento.
* Un Dekreto Real por wòrdu revisá pa un korte kontra e Konstitushon, miéntras ku un lei formal no por.
* Un Dekreto Real, ora e ta kontené un provishon generalmente obligatorio, ta un lei supstansial.
Un Dekreto Real (KB) ta un desishon di gobièrnu ku ta wòrdu tumá sin konsentimentu di e Estadonan General. Un distinshon ta wòrdu hasi entre un Orden Atministrativo General (AMvB) i un Dekreto Real regular òf menor.
Tin dos tipo di Dekreto Real. E promé ta regardá òrdu atministrativo general i por wòrdu mirá komo un ekstenshon di legislashon. E di dos ta regardá aktonan atministrativo manera nombramentu di alkaldenan, Komisarionan di Rei, i ofisialnan hudisial responsabel pa atministrashon di hustisia.<ref>https://www.eerstekamer.nl/begrip/koninklijk_besluit</ref>
Dekreto Real
Un Dekreto Real (RD) ta un desishon di gobièrnu tumá sin e konsentimentu di e Estadonan General.<ref>https://www.denederlandsegrondwet.nl/id/vi9xmf878tqq/koninklijk_besluit#:~:text=Een%20koninklijk%20besluit%20(KB)%20is,een%20gewoon%20of%20klein%20KB%20.</ref>
Ta hasi un distinshon entre un òrdu atministrativo general (AMvB) i un RD standart òf menor. Un RD standart ta regulá, entre otro, e nombramentu i retiro di funshonarionan (ministernan, Komisarionan di Rei, Konseheronan di Estado, alkaldenan, etc.).
Mayoria di e Dekretonan Real ta basá riba un lei formal. Esaki ta konstituí legislashon delegá: e lei ta stipulá ku reglanan por wòrdu elaborá mas aleu. Si esaki no ta e kaso, e ta wòrdu yamá un RD ‘independiente’.
E Konseho di Estado ta emití un opinion di konseho riba un RD. Un RD ta wordo publica den Gazette Oficial (Staatsblad).
{{Appendix}}
--------------------
{{Appendix}}
The first hint of gold on Aruba actually dates back to 1725, when rumors about gold being
found in dug up treasure chests of the Spanish colonial era prompted the first official exploration for gold on the island, commissioned by the Dutch West India Company. Under the leadership of Mr. Paulus Printz, a three-year search was conducted on Aruba, to no avail. Though they
found some specks of gold, it was not enough to motivate a further search, and the assignment was discontinued by Printz himself.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20250922.pdf Get to know the history of the gold industry on Aruba], Aruba Today (22 di september 2025)</ref>
It wasn’t until 100 years later, in 1824, when a young farmer boy named Willem Rasmijn found
a lump of gold while out herding his father’s sheep in the area of Rooi Fluit on the north coast. His father took it to a local merchant who then sold the lump for $70. Unbeknownst to
the boy and his father, they quite literally struck gold, and as word got out, a gold fever spread
among the locals who started searching for more gold.
When the colonial governor in Curacao, Governor Cantz’laar, heard about the news, he
sent his adjutant, Capitan van Raders, to start harvesting gold. This was in July 1824. In august
of that same year, the governor followed suit to the island, accompanied by high-ranking
military officials. When citizens started swarming the area in search for gold, The Netherlands
sent more troops to safe guard the gold.
Prominent places where gold was found was in Daimari, Wacobana, Arikok, Rooi Fluit, Hadicouradi and later West punt, where gold ore was found. Because of a lack in advanced technology and materials to harvest the gold, the process took a more primitive approach:
Clay rocks containing traces of gold were left to dry in the sun. Then, workers would start chipping the clay away on a large canvas to catch the gold particles that were left behind after
the wind blew away the dust from the clay.
In the harvest period of 1824-1825, there was a total of 71,000 kilos collected through commissioned harvesting. Locals themselves reportedly found about 25 pounds worth of gold in
the nearby rivers. The following years after that
first big harvest, commission work fell off, and in 1828, the director of the goldmines, Johan Gravenhorst, decided to halt harvesting.
Almost 40 years later, the London-based Aruba Island Gold Mining Company Ltd. was granted
concession. The firm built their gold mines on Bushiribana, and in the port of Oranjestad a
long road that connected the gold mill to the port. The ores themselves came from Sero Plat en Sero Cristal.
By this point, workers were still using primitive methods to harvest the ores. For example, when
someone had to go into the mines, there were no stairs or lifts; the person had to be brought
down in a big bucket, with two or more workers holding the bucket by a thick rope above
ground.
Aruba Island Gold Mining Company Ltd. reportedly operated until 1899, and right after the Aruba Gold Concession Ltd. was established, coincidentally also based in London. This time, the gold mill in Balashi was built, and more mines were dug up all around the island. The gold ores that were found were transported via track engine, locally called the “trekinchi”.
Despite being more equipped for the job, the Aruba Gold Concession Ltd. could not produce
any real profit, and so the concession was terminated just eight years later, in 1908.
A local firm, the “Aruba Goud Maatschappij” (Aruba Gold Company) took over the concession, along with all the materials and equipment. In the beginning, the company saw good profit, and for a while, the island’s economy depended primarily on the mining and harvesting of gold. But just like its predecessors, the streak of luck for the Aruba Gold Company came to an end when WWI broke out.
The main reason why production stopped this time was reportedly because of a lack in dynamite for extracting the ores from the mines, as well as a lack in raw materials like German cyanide for the refining process. By the time the war ended, the equipment that was left at Balashi
were too old to use again. After the war, gold production on the Aruba was left to a standstill.
According to an issue in Aruba Esso News paper in 1953, Henny Eman wanted to start up digging again, this time using independent miners.
He argued that there was proof of more gold to be discovered. Plus, hiring independent miners
would boost the island’s employment rate.
When it was proven that gold was in fact still present, the executive board on the island
promised to fund the project only if the gold dug up proved to be valuable. However, nothing else was reported after this, so it could be concluded that there was no real profitable
market on the island anymore.
The ruins of the Bushiribana and Balashi Gold Mills are still standing, and open for the public to visit. These structures offer a glance into the past, to a time where Aruba experienced one of its first wave of industrialization. Today, these structures are persevered as historical
monuments.
Source:
1. “De Kolibrie op de Rots (en meer over the geschiedenis van Aruba)” by Evert Bongers.
2. Aruba Esso News, 1953 issue.
------------
{{multiple image
| total_width = 700
| border = infobox
| direction = horizontal
| header = Arte mural na San Nicolas
| header_align = center
| caption_align = center
| image1 = San Nicolas mural by Chemis.jpeg
| height1 = 200
| caption1 = Mural di Chemis
| image2 = San Nicolas murals (Aruba) 23 00 09 183000.jpeg
| caption2 = Mural crea pa Armando Goedgedrag
| image3 = San Nicolas murals (Aruba) 23 00 45 246000.jpeg
| caption3 = Mural crea pa Wild Drawing
| image4 = San Nicolas Murals 00 21 29 593000.jpeg
| caption4 =
| image5 = Mural Black White.jpg
| caption5 = Mural crea pa Ad Rekkers
}}
------
== Stadhuis Aruba Aanvulling ==
=== Historia ===
E stadhuis a wordo encarga pa dokter Jacobo Eloy Maria Arends, kende a laga traha esaki como preparacion pa su casamento. Arends a studia medicina na Amsterdam y, na su regreso, el a wordo nombra e prome dokter oficial di gobierno di Aruba. Famia Arends a establece nan mes na Aruba for di mitar di siglo 18 y tabata inclui hopi miembronan prominente activo den e mundo empresarial. Ora cu J.E.M. Arends a bira komprometé na 1922, el a enkargá e konstrukshon di e kas.[1]
Den sociedad di Aruba, tabata custumber pa un pareha nobo muda pa un cas nobo na momento di casa. Riba e dia di e kasamentu, e esposo tabata spera di presentá su kasá ku un kas kompletamente nobo i muebla.[1] Tradishonalmente, e futuro bruid no tabatin mag di mira e kas i tambe tabata prohibí di drenta su besindario. Despues ku e kas a keda kla, e pareha a bai riba nan luna di miel i e kas a keda kompletamente muebla pa e ruman muhénan di e brùidehòm, di manera ku na nan regreso e por a presentá su bruid ku un kas kompletamente muebla, di akuerdo ku tradishon.
=== Construccion y estilo ===
E edificio a wordo diseña den un estilo neoclasico cu influencianan for di e estilo Baroco Suramericano, bao direccion di e arkitecto Arubiano Chibi Wever. Konstrukshon a tuma lugá entre 1922 i 1925.[1] E edifisio a wòrdu konstruí riba un tereno di 1.545 m2. E konstrukshon a wòrdu realisá pa e albañil i karpinté lokal Jan Christiaans, i e ehekushon a wòrdu realisá pa e kontratista i karpinté lokal Nicolaas Picus, ruman di e konosí karpinté Merdado (Dada) Picus.[1] Picus a adaptá e diseño na e deseonan spesífiko di e kliente, kende tabata deseá un residensia ku un práktika i un botika. E kas a wòrdu diseñá ku un interior úniko di plan habrí pasobra e doñonan tabata ke pa e edifisio keda aksesibel sin porta pa aktividatnan sosial. P’esei, no tabatin portanan fiho, solamente portanan plegabel, ku tabata permití uso fleksibel. E kas tabata sirbi komo un residensia, un ofisina di dòkter i un botika, i hopi reunion i fiesta tabata wòrdu organisá einan. E edificio ta un ehempel tipico di un mansion Arubano den un estilo mixto cu hopi caracteristica estilo neo. E ta inspirá pa e kas kunuku tradishonal di kas di stat ku un núkleo i dos galeria, kada un rondoná pa un terasa.
---
strui su cas den 1922 tempo cu e y su prometida Maria Monica Lacle a compromete pa casa. Eloy Arends, inspira pa e edificionan luhoso di Caracas, e capital di Venezuela y na Bogota, Colombia, a
pidi su arkitecto inclui e influencianan Neo-Baroque Latinoamericano den su diseño.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20250910.pdf Conoce e historia tras di Stadhuis Eloy Arends], BDA (10 di september 2025)</ref>
Manera tabata e tradicion entre e famianan manera e famia Arends, e homber mester a contrui un cas y completamente amuebla e cas nobo prome cu e muhe por wak e. Pues den 1925, prome cu
-----------
== Mario Croes ==
Pa promer viaha ela sali campeon di Aruba dia cu e tabatin 15 aña di edad. Awor flbi cu e tin 34 aña e por bisa cu ela sali 13 vez campeon di nos isla y e ta posee nada menos cu 39 copa y 27 medaya. Un deportista arubano cu e destaca su mes den e deporte di ping pong specialmente door di su mes esfuerzonan y su perserverancia, como cu manera nos lektornan por lesa mas alew, no ta semper ela haya ayudo den su carera deportivo na su isla natal. Mario Croes jr., casá cu Ruth Croes-Arends, ta haya cu e deporte di ping pong na Aruba a bai hopi atrcus den e 26 aña cu e tin ta praktikele.
Amistad a tene un entrevista exclusivo cu e deportista te ainda mas grandi riba terreno di ping pong actuahnente: Mario Croes Jr.
ping pong tempo mi tabata tin mas o menos siete aña. Mi mama a cuminsa siñami, pero mi no a worry mucho. Toch mi a sigi hunga cu mi tata y cu mi otro famianan. Un viaha mi a bai Flamingo Room (Trocadero), caminda tabatin un mesa di ping pong, anto ei nan mi a mira Cholan Jacobs, e tempo ei e campeon di Aruba, hunga.
Nos a encontra Mario den su cas nobo cu ela caba di traha na Ponton. Presente tabata tambe su esposa Ruth Croes-Arends y su dos yiunan Mario (8 aña) y Janine (10 aña). Riba nos pregunta cu si su yiunan ta hunga pingpong tambe, Mario ta conta cu nan sa hunga ping pong, pero e ta sperando un mesa nobo pa e pone na su cas.
E no kier si pa su yiunan cuminsa hunga ping pong mucho liher, como cu e kier pa nan goza di nan hubentud y hunga hopi.
”Mi bida m'a sclavisa na ping pong, mi no a hunga mes, tempo cu mi tabata mucha. Mi kier laga mi yiunan hunga bon hungá y despues ora nan
---
en y cu 16 aña pa promer vez ela logra bira campeon di Aruba. Su promer wega internacional ela hunga contra Colombianonan tempo cu e tabatin 17 aña na 1959. E tempo ei corantnan a skirbi di Mario Croes cu e tabata e sorpresa di mas grandi di e torneo, organisá door di e asociacion ^Bntre nous juvenñs” na Corsow. Ela logra bati e subcampeon di caribe y centroamerica e colombiano Dario Valencia. Uniko hende cu a logra gana Mario den e torneo ei tabata Ildo Bakhuis di Corsow.
NUNKA
Amistad: Ki tempo bo a bira campeon di Antiyas?
Mario Croes: Nunka mi no tabata campeon di Antillas oficial. Mi tabata gana e weganan interinsular si, pero nunka mi a conquista e titulo di campeon antillano. Tempo cu mi por a gane nan a stop di organisele.
Amistad: Bo a yega di hunga hopi vez den exterior, Ta cual tabata e paisnan cu b'a bishita?
Mario Croes: Mi a yega di bai hunga na Corsow, Boneiru, Colombia, Venezuela, Barbados, Trinidad, Jamaica, Guyana, Nigeria, Alemania, Atlanta (USA) y Praga (Tsechoslowakije).
Na edad di 21 añá m’a bai pa promer vez un campeonato mundial na Praga. E tabata un experiencia masha grandi p’ami pa mi mira hungadornan di caliber asina halto hunga. Pa bo bai un campeonato mundial bo so, no vale la pena. Bo mes-
---------
== Lago oil ==
Na 1935, Lago a habri su Lago Vocational School y a termina dunamento di curso y traing na 1957 ora gobierno a cuminsa su Technisch Scol na Playa.
Na 1937, a construi hospital di Lago pa e empleadonan di e compania, cual a costa USD 200 miyon. Tambe e mesun ana a traha 150 cas na Lago Heights pa acomoda empleadonan cu a bin di region Caribe. Na 1939, a agrega 75 cas na Essoville y 67 cas na Lagoville.
For di aña 1974, tur pacient di Lago tambe mester a bay San Pedro Hospital.
Den e periodo di aña ’60, no solamente a bin modernisacion na Lago, pero tambe el a bira un di e promé refinerianan cu a haña computer pa instalá den e plantanan y movimiento di azeta, cual e empleadonan mes a manehá nan. Lago a sigui reduci su empleadonan, pero e produccion a keda halto y hasta el a competJ cu refinerianan di Esso mes. Lago su meta tabata pa baha e cantidad di empleadonan pero sigui produci e mesun cantidad di azata. E produccion a subi for di 230 mil bari pa 440 mil bari pa dia, esun mas halto na aña 1965. Durante e periodo aki Lago mester a traha varios planta di Hydrogen Sulfide pa baha e azufre den e azeta y e plantanan aki a wordu trahá riba un lagoen gedempel. Aki ta unda Aruba a crece den tamaño. Den e periodo aki tambe Lago a contratá masha hopi contratista pa traha
* 19 januari 1965 - Lago a refina su di cuater biyon bari di zeta
* 14 di October 1971 - Lago a refiná su di cinco biyon bari di azeta.
* 15 di februari 1979, Lago a refiná su di seis biyon bari di azeta.
1971 - Despues di e reduccion di personal na Lago, un total di 2140 tabata empleá pa varios contratista na aña 1971, pues mas cu e trahadornan cu a keda cu Lago. Pa suma: 1596 (di Lago) mas 2140 (contratista) ta 3736 trahadornan den Lago e tempo ey.
1985 - Lago Oil & Transport Co. Ltd. a cera su portanan na Maart 31, 1985 pa motibo cu demanda pa producto a mengua; inversionnan mucho grandi tabata necesario pa instalacionnan y modemisacion y esakinan tabata mas costoso cu tmha un refineria nobo y e ultimo motibo tabata cu Venezuela no kier a sigi duna Lago petroleo na e prijs barata.
1991 - Coastal Refining a tuma over e operacion di Lago y a continua pa extendé door di e compania nobo, El Paso Natural Gas Company.
-----
1971 —A inaugurá Fundacion di Museo Arubano.
--------
==[[Rebelion Grandi]] ==
Tula tabatin konosementu di e Revolushon di Haiti ku a resultá den libertat pa e katibunan na [[Haiti]]. El a argumentá ku, ya ku [[Hulanda]] oropeo tabata bou di okupashon [[Fransia|franses]] komo un repúblika ruman, e katibunan na Kòrsou tambe mester a haña nan libertat.
Un yamada pa formalmente designá e área históriko di Ser’i Neger/Ser’i Kloof komo un sitio di patrimonio protehá i un asina yamá Lugá di Memoria. E área ta importante pa rekuerdo di e lantamentu di katibu di 1795. Dia 25 di ougùstùs 1795, e bataya sangriento di e gran lantamentu di katibu a tuma lugá riba e seru di e eks-plantashon di Fontein. Mas ku 100 katibu a pèrdè nan bida einan den nan lucha pa libertat i dignidat humano. Desde e tempu ei, e seru ta konosí komo Seri’i Neger.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/31558-ser-i-neger-als-place-of-memory Ser'i Neger als 'Place of Memory', AD (13 di ougustus 2025)</ref>
------------------
'''Janice Elizabeth Ho-Kang-You-Arends''' (1958??) ta nieta di un di e 28 fundadornan di e Camara, Max F. Arends (check!!!) y yiu muher di Eloy y Pat Arends. E ta kasá ku Frank Ho-Kang-You, ku kende e tin tres yu. Despues di a atende Maria College y Colegio Arubano ela obtene un bachelor of arts degree na 1978 for di Manhattenville College na Purchase, New York. Despues di esei ela sigui pa sigui ku éksito un master den merkadeo. For di 1984 Janice Arends tabata emplea na Aruba Tourism Authority (ATA) na Miami. Despues di a wòrdu trasladá pa su sede na Aruba ela okupá e posishon di gerente di investigashon i planifikashon i a keda nombrá komo ATA-direktor interino na 1988. E ta konosí i rekonosé pa su aserkamentu pro-aktivo i práktiko pa ku loke ku ela tuma. Janice Ho-Kang-You a drenta e direktiva di e Kámara na yanüari 1992, sirbiendo tres periodo konsekutivo te ku desèmber 2003. Durante su periodo el a monitoriá e sektor di turismo i a investigá i enkabesá e kampaña di konsientisashon di e kapasidat di karga di e Kámara. Na comienso di añanan 90 e tabata instrumental den guia dunadonan di trabou den e proceso di introduccion di AZV, un programa universal di cuido di salud pa tur habitante di Aruba y cu a wordo co-financia door di e dunadonan di trabou. Miéntras ku e tabata e úniko hende muhé entre e nuebe miembronan di direktiva el a wòrdu eligi komo visepresidente na 1994 i tabata e promé hende muhé pa asumí e posishon di presidente di e direktiva na 2001. E tabata aktivo tambe den e direktivanan di Stichting hotelvakschool, Stichting Wit Gele Kruis i e Asosiashon di Spesialistanan Médiko di Aruba.
Ilustrashonnan: potrèt di Janice, reunion di direktiva den seshon ku Janice
----------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
'''Antillenhuis''' (ofisialmente: '''Gabinete di Minister Plenipotensiario di Antias Hulandes''') tabata sede na [[Den Haag]] di e [[Lista di minister plenipotenciario di Antias Hulandes|Minister Plenipotensiario di Antia Hulandes]] (GevMin) i su personal. For di 1955 pa 2010, e gabinete tabata situá na Badhuisweg.<ref>{{citeer nieuws|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBNRC01:000041318:mpeg21:a0042|werk=[[Algemeen Handelsblad]]|titel=Antilliaans huis in Den Haag|datum=26 augustus 1955|bezochtdatum=25 september 2019}}</ref>
== Historia ==
Antias Hulandes a apuntá [[Cola Debrot]] komo su representante general na Hulanda entre 1951 i 1955, durante kual periodo el a fungi komo prekursor di Antillenhuis.<ref>Mr. Cola Debrot bespreekt voorlichting over Antillen in Nederland. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 13-09-1951, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402458:mpeg21:p004</ref> Ku e firmamento di [[Statuut pa Reino Hulandes]] dia 15 di desèmber 1954 e posishon di [[minister plenipotenciario|minister plenipotensiario]] a keda formalisá, huntu ku e status di Antias Hulandes komo pais den Reino.
E edifisio na Badhuisweg 175, situá enfrente di Hotel Wittebrug, a wordu kumprá na 1955 i mueblá komo e ofisina i residensia di e Minister Plenipotenciario. Un ekstenshon a wòrdu agregá na 1959, ora ku e residensia ofisial a wòrdu trasladá pa e edifisio adhunto na Badhuisweg 173.<ref>{{citeer nieuws|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBNRC01:000036786:mpeg21:a0038|werk=[[Algemeen Handelsblad]]|titel=Uitbreiding Antillenhuis in Den Haag|datum=28 juli 1959|bezochtdatum=25 september 2019}}</ref> Despues, e edifisio aki a wòrdu usá tambe komo ofisina. Kantoor en residentie gevmin<ref>ANTILLEN-huis te Den Haag officieel in gebruik genomen Voornaam gezelschap op feestelijke openingsavond. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 05-03-1956, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404830:mpeg21:p001</ref> Entre 1951 i 1955 [[Cola Debrot]] tabata representante di Antias Hulandes na Hulanda, fungiendo komo prekursor di Antillenhuis.<ref>Mr. Cola Debrot bespreekt voorlichting over Antillen in Nederland. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 13-09-1951, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402458:mpeg21:p004</ref>
Na augustus 1955, [[Wem Lampe]] ta wordo nombra como e promé minister plenipotenciario di Antias Hulandes na Den Haag, unda na januari 1956 el a habri e ''"Antillenhuis"''.<ref name="lampe">{{nl}}{{citeer web|url=https://www.parlement.com/9353000/1/j9vvknrezmh4csi/vg09llzdbiq2 |titel=Mr. W.F.M. (Wem) Lampe|werk=Parlement.com|bezochtdatum=}}</ref>
E Gabinete, generalmente tambe referí na dje komo "Antillenhuis", tabata e representashon ofisial di Antia Hulandes, un di e estadonan konstituyente di Reino Hulandes, denter di Hulanda (ku e tempu ei tabata komponé solamente e parti Oropeo di Reino) i e representashon na e institushonnan di Reino establesé na Hulanda. Kas di Antia tambe tabata representá interesnan di Antianonan na Ulanda, meskos ku un konsulado.
== Responsabilidatnan ==
Ofisina di Minister Plenipotensiario ta e aparato atministrativo ku ta sostené e Minister Plenipotensiario di Antia Hulandes na Den Haag den ehekushon di su tareanan. E servisio aki (enkabesá pa e Direktor), ku a ekspandé den transkurso di añanan segun ku e responsabilidatnan di e Minister Plenipotensiario a oumentá, ta garantisá kontinuidat di eksperensia ora e titularnan di funshon kambia.<ref>[https://web.archive.org/web/20161120102703/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=371&lang= Kabinet / @: Kabinet van de gevolmachtigde minister], Encyclopedia van Curacao</ref> E presensia di ekspertisio atministrativo ta amplia signifikantemente e posibel opshonnan pa e funshon haltu aki, ku por wòrdu konsiderá tantu un funshon polítiko komo diplomátiko. Nuebe departamentu ta kontribuí, ku nan subtareanan, na ehekushon suave di e tareanan prinsipal di e titular di ofisina, esta:
* Asuntunan General i Hurídiko (A.J.Z.),
* Informashon i Relashonnan Públiko,
* Desaroyo di Kooperashon i Servisio di Personal (O.P.),
* Finansa,
* Asuntunan Sosial (S.Z.),
* Asuntunan Ekonómiko (E.Z.) inkluyendo turismo,
* Asuntunan Kultural (C.Z.),
* Registrashon i Archivo (R. en A.), i
* Asuntunan di Personal i Maneho Interno.
E A.J.Z. departamento por wordo considera como e sistema nervioso central di e organisacion pasobra e ta asisti primordialmente e Minister Plenipotenciario den preparacion y ehecucion di asuntonan gubernamental cu ta envolvi Antiyas Hulandes, e tarea central y primordial di e Minister Plenipotenciario. Pa motibunan di efisiensia i funshonamentu pragmátiko a lanta e otro departamentunan a base di si e Minister Plenipotensiario tabata enkargá pa representá interesnan di Antianonan na Ulanda, teniendo kuenta ku e ròl (mutuo) informativo tambe asign’é, i e deseo di promové e “kara” di Antia Hulandes na Oropa. Ofisina di Minister Plenipotensiario ta konosí kolokial komo Kas di Antia.
* Supervishon di Antianonan ku ta studia na Hulanda
* Sosten sosial pa e sentenáres di trahadónan Antiano na Hulanda
* toezicht op de in Nederland studerende Antillianen<ref>Hoetink (1969), Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, pag.316</ref>
* sociale begeleiding van de honderden Antilliaanse werknemers in Nederland
== Minister Plenipotensiario di Antias Hulandes ==
{{wak articulo|Artíkulo prinsipal: [[Lista di minister plenipotensiario di Sint Maarten]]}}
E minister plenipotensiario ta aktua komo representante di Antias Hulandes na Den Haag, sede di gobièrnu di [[Hulanda]]. E ta forma parti di i ta partisipa den [[Konseho di Minister di Reino]], kaminda ta trata asuntunan di Reino ku ta toka Antias Hulandes. E no ta forma parti di Konseho di Minister di Antias Hulandes, debi ku e no ta un 'minister den sentido strikto'. E minister plenipotensiario no ta responsabel na [[Parlamento di Antias Hulandes]], sino ta raporta direktamente na e minister di asuntunan general di Antias Hulandes, kual kartera ta generalmente den man di e [[promé minister]].
Den práktika, Antillenhuis a sirbi komo un brùg entre e gobièrnunan na Willemstad i Den Haag. Hopi biaha e Ministernan Plenipotensiario tabata fungi komo diplomátikonan informal, mediadónan, òf defensornan di interesnan di e komunidat Antiano na Hulanda. Despues di 2010, e funshon aki a keda desentralisá: e Ministernan Plenipotensiario di Kòrsou i Sint Maarten a sigui ku e ròl aki, kada un representando nan mes pais, ku lasonan mas estrecho i direkto ku nan gobièrnunan nashonal.
== Fin di Antias Hulandes i transishon ==
E struktura konstitushonal di Antia Hulandes a terminá na 2010, despues ku e islanan konstituyente di Curaçao, Bonaire, Sint Maarten, Saba, i Sint Eustatius a disidí di separá. Asina a abolí e posishonnan di Minister Plenipotensiario i di Antillenhuis dia 10 di òktober 2010. E ora ei tabata ubiká e Kas di Kòrsou (KGMC) den e edifisio na Badhuisweg, pero el a sali na 2014 i, despues di un lokalidat temporal, a muda pa Prinsengracht den sentro di The Hague na 2015.
Meskos ku [[Arubahuis]] na aña 1986, [[Kas di Kòrsou]] i [[St. Maarten House]] a tuma over e responsabilidatnan di eks-Antillenhuis, pero solamento ku enfoke riba nan propio paisnan en bes di e interesnan kolektivo di eks-Antia Hulandes.
Antillenhuis a wòrdu inmortalisá na 2010 ku un version miniatura (1:25) den e ciudad miniatura cercano di [[Madurodam]]. Na mes momento ku su desvelo dia 7 di òktober 2010, un kas KLM Delft Blue tambe a wòrdu presentá na Madurodam.<ref>{{Citeer web |url=http://www.denhaagdirect.nl/het-nieuwe-delfts-blauwe-klm-huisje/ |titel=Het Nieuwe Delfts-Blauwe KLM-huisje |auteur=Michael |uitgever=Den Haag Direct |datum=2015-10-08 |bezochtdatum=2016-10-23}}</ref><ref>{{Citeer web |url=http://antilliaansdagblad.com/curacao/1974-klm-huisje-antillenhuis |titel=KLM-huisje Antillenhuis |auteur= |uitgever=Antilliaans Dagblad |datum=2015-10-07 |bezochtdatum=2016-10-23}}</ref>
== Mira tambe ==
* [[Arubahuis]]
* [[Kas di Kòrsou]]
* [[St. Maarten House]]
{{Appendix|2=
* {{Citeer web| url = http://www.antillenhuis.nl/| titel = Antillenhuis| auteur = | uitgever = Kabinet GevMin| datum = 2010-06-16| bezochtdatum = 2016-10-23| dodeurl = nee| archiefurl = https://web.archive.org/web/20100616191350/http://www.antillenhuis.nl/| archiefdatum = 2010-06-16}} Webpagina's van www.antillenhuis.nl, gearchiveerd door [[Wayback Machine]]
{{References}}
}}
[[:Kategoria:Historia di Antias Hulandes]]
--
* 1951-1955 Als voorloper van het Antillenhuis trad Cola Debrot vanaf begin jaren 50 op als algemene vertegenwoordiger van de Nederlandse Antillen in Nederland.<ref>Mr. Cola Debrot bespreekt voorlichting over Antillen in Nederland. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 13-09-1951, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402458:mpeg21:p004</ref>
is de naam die gebruikt wordt om de gezamenlijke ministers aan te duiden. Deze naam is in gebruik naast die van ministerraad. Kabinet van de gevolmachtigde minister is het ambtelijke apparaat dat de gevolmachtigde minister van de Nederlandse Antillen te Den Haag terzijde staat in de uitoefening van zijn taak. Deze dienst (met aan het hoofd de Directeur), die in de loop der jaren is uitgegroeid naar gelang ook de taak van de gevolmachtigde minister in omvang toenam, waarborgt continuïteit in ervaring wanneer de ambtsdragers wisselen. De aanwezigheid van administratieve deskundigheid verruimt in niet geringe mate de mogelijke keuze voor dit hoge ambt dat als een politieke zowel als diplomatieke functie te beschouwen is. Negen afdelingen dragen met hun deeltaken bij tot een soepele uitvoering van de hoofdtaken van de ambtsdrager, t.w.
Algemene en Juridische Zaken (A.J.Z.),
Voorlichting en Public Relations,
Ontwikkelingssamenwerking en Personeelsbemiddeling (O.P.),
Financiën,
Sociale Zaken (S.Z.),
Economische Zaken (E.Z.) waaronder toerisme,
Culturele Zaken (C.Z.),
Registratie en Archiefzaken (R. en A.) en
Personeelszaken en Huishoudelijk Beheer.
De afdeling A.J.Z. is te beschouwen als het centrale zenuwstelsel van de organisatie omdat zij de gevolmachtigde minister vooral bijstaat in het voorbereiden en uitvoeren van die rijksaangelegenheden waarbij de Nederlandse Antillen betrokken zijn, de centrale en eerste taak van de gevolmachtigde minister. Uit oogpunt van doelmatigheid en pragmatisch functioneren zijn de andere afdelingen ontstaan naar gelang de gevolmachtigde minister belast werd met belangenbehartiging van Antillianen in Nederland en mede gelet op de voorlichtende taak (over en weer) die hem eveneens is opgelegd en de wenselijkheid van het uitdragen van het ‘gezicht’ van de Nederlandse Antillen in Europa. Het Kabinet van de gevolmachtigde minister staat in de wandeling bekend als het Antillenhuis.
---------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba''' (SVGA) ta un fundacion na Aruba cu ta dedicá na enseñansa, guia y cuido pa personanan cu un limitacion intelectual. Dia 9 di december 2024, SVGA a celebra su 60 aniversario.
== Historia ==
SVGA a wordo fundá dia [[9 di desèmber|9 di december]] [[1964]] pa P. Harting, A. de Vries y C. van den Berg-de Freitas. Nan a ripará cu Aruba tabata carece di un scol special, centro di pasadia pa mucha y adulto, un centro pa train pa trabou, y cas di cuido 24/7 pa personanan cu un limitacion intelectual. Un plan inicial a wordo traha y e fundashon a cuminsá busca fondo pa realizá esaki.
Den 1973, SVGA a habri su prome centro di pasadia, Bibito Pin. Un scol special ("Scol Dun’un Man") a sigui na 1976. Den 1979, un centro di pasadia pa adultonan a habri na Brasil mainta y atardi den mes edificio di scol Dun’un Man. Desde 1982, SVGA a incorpora un psicologo den su ekipo; den 1985, un sportleider (entrenador deportivo) y den 1986 un trahadó social a uni cu e organisacion.
Na 1993, e grupo pedagogico-social a wordo amplia cu un logopedista, y dos aña despues cu un di dos psicólogo. Desde 1985, e asina yamá sistema di "tres fase" a wordo implementá. Esaki a implica cu Pasadia Bibito Pin a muda pa Piedra Plat 97A, unda tambe a habri Pasadia Briyo di Solo pa adulto y Centro Man na Obra, un centro pa train diferente trabou pa adultonan.
Un gymzaal (sala di deporte) tambe a wordo construí riba es tereno pa por duna atencion na movecion di e clientenan.
== Desaroyo residencial y innovashon ==
Na 1988, e Cas Sjabururi a wordo realisá, unda adultonan vulnerabel por biba y haya cuido, mientras nan ta bishitá e centronan di pasadia durante dia. Den 2003, SVGA a habri dos apartamento riba es mesun tereno, pa treiná habitantenan pa un bida mas independiente.
Na 2008, huntu cu FCCA, SVGA a habri e posibilidad pa persona cu necesidadnan di guia pa biba na e bario di Jaburibari. E trajecto di bida guiá pa adulto eventualmente a wordo transferí den 2019 na e Fundacion Biba Bou Guia.
Na 2020, Cas Blenchi a habri den marco di e Sociaal Crisis Plan Aruba. Esaki ta un cas temporario pa mucha y hoben cu, pa motibo social, no por biba momentaneamente na cas cu nan mayornan.
Na 2021, huntu cu Stichting Ambiente Feliz, un pasadia pa mucha cu discapacidad multiple a wordo habri na Centro di Cuido na San Nicolas.
E porta actual
Di e momentu aki, SVGA ta brindando enseñansa, guia y/o cuido na un promedio di 250 clientenan of alumnonan diariamente.
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Aruba]]
== SVGA ==
Dialuna dia 9 di december Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba (SVGA) a celebra 60 aña di existencia.
=== historia ===
Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba a wordo lanta dia 9 di december 1964 dor dimeneer P.Harting, meneer A. de Vries y señora C. van den Berg. Nan a ripara cu tabata hopi necesario pa Aruba tin scol special, pasadianan pa mucha y adulto, centro pa train trabao y cas pa cuido 24/7 pa persona cu un discapacidad intelectual. Nan a traha un plan prome y a cuminsa busca fondonan. Na aña1973 a habri pasadia bibito pin. Scol dun’un man a habri na aña1976.Na aña1979 SVGA a habri un pasadia pa adulto na Brasil mainta y atardi den eedificiodiscoldun’unman. Desde aña 1982 tabatin un psi- cologo na SVGA, aña 1985 a cuminsa un sportleider y na aña1986 nos trahado social, cu te
actualidad ta den servicio cerca pa nos, a cuminsa na SVGA. E grupo social pedagogico a forma y na aña1993 a amplia cu un logopedista y dos aña despues cu un di dos psicologo. Desde aña1985 e asina yama “di tres fase” a habri. Esey tabata encera cu Pasadia Bibito Pin a muda pa Piedra Plat 97A y na e mesun tereno a habri Pasadia Briyo di Solo pa adulto y Centro Man na Obra cu ta un centro pa train diferente trabao pa adulto. A habri tambe un gymzaal riba e tereno pa por duna atencion na movecion pa e clientenan. Na aña 1988 a realisa Cas Sjabururi unda adultonan vulnerabel por a cuminsa biba y haya cuido necesario mientras den dia ta bishita Pasadia Briyo di Solo o Centro Man na Obra. Na aña 2003 SVGA a habri dos apar- tamento riba e tereno di Cas Sjabururipahabitantenanmas independiente cuminsa train pa biba riba nan mes. Hunto cu FCCA a logra na aña 2008 pa habri e oportunidad pa algun
persona bay biba cu guia riba nan mes den e bario di Jaburibari. Naaña2019apasaeguiadie habitantenan over pa Fundacion Biba Bou Guia. Na aña 2020 Cas Blenchi a habri den cuadro di e “Sociaal Crisis Plan Aruba”. Esaki ta duna oportunidad pa brinda un cas pa muchanan y hoben cu temporalmente no por ta cerca nan mayornan. Hunto cu Stichting Ambiente Feliz a habri na aña 2021 un Pasadia pa mucha cu discapacidad mul- tiple na Centro di Cuido na San Nicolas. Na e momento aki nos ta duna enseñansa, guia y/o cuido na mas o menos 250 cliente o alumno diariamente.<ref>https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20241212.pdf SVGA ta celebra 60 aña di existencia!], Bon Dia Aruba (12 di december 2024)</ref>
{{Appendix}}
-----------------------
Vieja yo?<br>
No...No señor<br>
Yo soy un vino y del mehor<br>
¿Que si las canas me asustan?<br>
No qué va!<br>
Ellas no suman años, <br>
derrochan sabiduría y verdad.<br>
Ay, no,<br>
no me vengan con cuentos,<br>
entre más grande el numero,<br>
más linda me siento.<br>
Esas líneas en mis ojos, no,<br>
no son quejas del pasado,<br>
son las huellas de las risas<br>
y los besos dados.<br>
¿Que si todavía me apasiono?<br>
Ay, no me haga reír.<br>
En este cuerpo lo que hay es<br>
mucho fuego por sentir.<br>
Ay, no,<br>
no me vengan con cuentos,<br>
entre más grande el numero,<br>
más linda me siento.<br>
Yo sí me orgullezco,<br>
de los años que tengo,<br>
que con cada buelta al sol<br>
más valgo y más aprendo<br>
así que guardes tus penas<br>
y no me mire con compasión<br>
Los años a mí no me pesan<br>
me coronan el corazón.<br>
Ay, no,<br>
no me vengan con cuentos,<br>
entre más grande el numero,<br>
más linda me siento.<br>
Sí ........mas linda!
--------------
{{Databox}}
'''Yudansa pa desaroyo''', tambe konosí komo '''yudansa di eksterior''' of '''asistensia tékniko''', ta un tipo di ayudo ku gobièrnunan i otro organisashon ta duna pa yuda den e desaroyo ekonómiko, sosial i polítiko di paisnan den desaroyo.
E ta distinguí for di '''yudansa humanitario''', ku su meta prinsipal ta aliviá sufrimentu urgente, mientras ku yudansa pa desaroyo ta dirigi na e alivio di pobresa i progreso sostenibel riba término largu.
Algun gobièrnu ta inkluí yudansa militar bou di e mesun kategoria, pero hopi organisashon no-gubernamental (NGO) ta oponé e práktika aki, argumentando ku ayudo militar no ta kontribuí na desaroyo sostenibel.
==Tipo di kooperashon==
E término “kooperashon di desaroyo”, usá entre otro pa e Organisashon Mundial di Salú (WHO),[1] ta ekspresá e idea ku un partnership internashonal mester eksistí entre e donante i e destinatario, en bes di e situashon tradishonal kaminda e relashon e tabata wòrdu dominá pa e rikesa i konosementu spesialisá di un banda.
Mayoria ayudo pa desaroyo ta bini di paisnan industrialisá (kooperashon Nort-Sùit), pero algun pais ménos riku tambe ta kontribuí (kooperashon Sur-Sùit).
Yudansa por ta:
* bilateral (70%): di un pais pa otro, direktamente
* multilateral (30%): for di e pais donante pa organisashonnan internashonal manera Banko Mundial òf instansianan di Nashonnan Uni (UNDP, UNICEF, UNAIDS, World Food Programme...), ku ta redistribuí esaki entre paisnan den desaroyo[2]
==Fuentenan di yudansa==
Mas o ménos 80-85% di yudansa pa desaroyo ta bini di fuentenan di gobièrnu (yudansa ofisial pa desaroyo). E 15-20% ku ta sobra ta bini di organisashonnan privá (NGO)[3], sin konta e remesanan ku migrantenan individual ta manda pa nan miembronan di famia den paisnan den desaroyo.
==Yudansa ofisial pa desaroyo==
Asistencia Oficial pa Desaroyo ta un medida di ayudo di gobierno compila pa e Comision di Asistencia pa Desaroyo (DAC) di OECD desde 1969. E DAC ta consisti di e 22 paisnan donante mas grandi.
{{Appendix}}
## Yudansa pa desaroyo
**Yudansa pa desaroyo**, tambe konosí komo **yudansa di eksterior** of **asistensia tékniko**, ta un tipo di ayudo ku gobièrnunan i otro organisashon ta duna pa yuda den e desaroyo ekonómiko, sosial i polítiko di paisnan den desaroyo.
E ta distinguí for di **yudansa humanitario**, ku su meta principal ta aliviá sufrimentu urgente, mientras ku yudansa pa desaroyo ta dirigi na e **alivio di pobresa i progreso sostenibel riba término largu**.
Algun gobièrnunan ta inkluí yudansa militar bou di e mes kateguria, pero hopi organisashon no-gubernamental (NGO) ta **oponé e prátika aki**, argumentando ku ayudo militar no ta kontribuí na desaroyo sostenibel.
---
### Tipo di kooperashon
E término **kooperashon di desaroyo**—usá entre otro pa organisashonnan manera e **Organisashon Mundial di Salú (WHO)**—ta reflehá un relashon mas igualitario entre donantenan i paisnan receptor, unda e énfasis ta riba **partnership**, i no riba dependencia of dominashon.
Kooperashon por tuma diferente forma:
* **Bilateral (±70%)**: yudansa di un pais direktamente na otro pais.
* **Multilateral (±30%)**: yudansa pasa via organisashonnan internashonal manera e **Banko Mundial**, e **Nashonnan Uni** (UNDP, UNICEF, UNAIDS, World Food Programme, entre otro), ku redistribuí e fondo segun politika global di desaroyo.[^2]
---
### Fuentenan di yudansa
Entre **80 te 85%** di tur yudansa pa desaroyo ta bini di **gobièrnunan**, i ta wordu clasificá komo **Asistencia Ofisial pa Desaroyo (ODA)**. E otro **15–20%** ta bini di organisashon no-gubernamental (NGO)[^3], sin konta e **remesa** ku migrantenan ta manda pa famia den nan pais di orígen.
---
### Asistencia Ofisial pa Desaroyo (ODA)
**ODA** ta e estandard di midí yudansa pa desaroyo, estableci pa e **Komishon pa Ayudo di Desaroyo (DAC)** di e **Organisashon pa Kooperashon Ekonomiko i Desaroyo (OECD)**. E definishon ta enkapsulá e kontribushon ofisial ku ta kontribuí na e bienestar ekonómiko i humano di paisnan den desaroyo. E DAC tin 22 pais miembro ku ta e donantenan prinsipal mundialmente.[^4]
---
### Notanan i referensianan
[^1]: WHO. (s.a.). *Development cooperation*. [https://www.who.int](https://www.who.int)
[^2]: OECD. (2023). *Multilateral Aid 2023*. [https://www.oecd.org](https://www.oecd.org)
[^3]: World Bank. (2022). *NGO Contributions to Global Development*. [https://www.worldbank.org](https://www.worldbank.org)
[^4]: OECD DAC. (2022). *Official Development Assistance (ODA)*. [https://www.oecd.org/dac](https://www.oecd.org/dac)
-------------------
== Faha di horcan ==
E Islanan ABC Aruba, Bonaire y Curaçao ta na e rand zuid di e faha di horcan. Nan no ta pafó di e
faha di horcan, manera hopi ta considera. Historia ta siña ku mas o ménos un biaha kada 100 aña daño konsiderabel ta wòrdu eksperensiá dor di siklonnan tropikal ku ta pasa riba òf djis sùit di e islanan. Aunke e orkan nivel di eksperensia pa e islanan por wòrdu konsiderá komo hopi chikitu, bon konosí ta e orkan menor kual a pasa net pazuid di Curaçao dia [[23 di september]] [[1877]] causando un daño structural calcula di US$ 2 mion, prinsipalmente pa e sekshon di kosta di Willemstad. Un konvento a wòrdu labá kompletamente (restunan ainda visibel na marea abou), hopi barku a bai pèrdí i por lo ménos 70 persona a hoga. E barometer di mas abou lesamentu na Willemstad a wòrdu opservá pa 15:30 UTC riba 23 di sèptèmber (UTC = ora lokal + kuater ora na Área di Karibe Oriental) ku 995.4 milibar. Un barco nabegando pazuid di Curaçao a reporta un presion mas abao di 988.8 milibar.
Riba promedio, un biaha cada cuater aña un ciclon tropical ta sosodé denter di un radio di 150 kilometer, pero mayoria pasando pa nort di e islanan sin causa mal tempo serio. Asta e inmediato
efektonan di orkan grandi Hazel, di kua e sentro a pasa mas o ménos 90 kilometer pa nort riba
Dia 7 di òktober 1954, ku bientunan máksimo sostené serka di e sentro di 190 km/h, tabata limitá na opservá bientonan maximo di 50 km/h cu rafaga te 90 km/h, y e daño, un estimacion di US$ 350.000,-, a resulta principalmente door di inundacionnan repentino pa motibo di yobida pisa (promedio di 48 ora: Aruba aprox. 250 mm, Bonaire y Curaçao aprox. 125 mm).
Saba, St. Eustatius i St. Maarten ta situá denter di e faha di orkan. Kasi tur aña por lo ménos un
siklon tropikal ta sosodé denter di un alkanse di 100 miya i riba promedio un biaha kada 4-5 aña orkan kondishonnan ta wòrdu eksperensiá. Referí na Adhunto II - Siklonan tropikal ku ta pasa denter di 100 N.M. di 17.5N, 63.0W te ku 31 di desèmber 2014.
E orkannan mas resien ku a kousa daño konsiderabel na e islanan tabata e orkannan Omar (2008),
José (1999), Lenny (1999), Georges (1998), Luis (1995), Marilyn (1995), Hugo (1989), Donna (1960)
i Dog (1950). Specialmente e daño ocasiona pa horcan Luis tabata extenso.
Departamentu Meteorológiko Kòrsou (MDC), un instansia di Gobièrnu di Kòrsou ku su ofisina i
sentro di pronóstiko di wer na Seru Mahuma ta e outoridat responsabel pa e servisio di atvertensia di orkan.
Sinembargo ta responsabilidad di Gobierno di cada pais of isla pa mantene y activa un
organisashon di preparashon pa kalamidat.
Departamentu Meteorológiko Kòrsou (MDC). E sucursal na Aruba a bira Departamento
Meteorologico Aruba (DMA) y esun na St. Maarten a haya e nomber di Departamento Meteorologico St.
Maarten. MDC lo sigui ta responsabel pa emishon di pronóstikonan di wer rutinario i tambe
boletinnan di atvertensia pa Kòrsou i tambe pa Islanan BES (Boneiru, S. Eustatius i Saba).
-----------------
== Historia ==
Imperio Romano por dividí den dos fase prinsipal:
* '''Imperio Romano Oksidental''' (27 a.C. – 476 d.C.), ku su kapital na [[Roma]].
* '''Imperio Romano Oriental''' (284 – 1453), ku su kapital na [[Istanbul|Constantinopel]] (ó [[Bizantin]]).
E imperio a logra ekspandé su teritorio pa inkluí un gran parti di e mundo konosí durante esaki, ku un sistema di kaminan, lei, i struktura politik ku a influensia Europa i mas allá.
Imperio Romano a kontribuí hopi na arkitektura, lei, idioma ([[Latin]]), sistema di gobernashon i relíshon. Na e final di e imperio, [[Cristiandat]] a bira e relíshon ofisial.
E imperio a ekspandé pa inkluí gran parti di e mundu konosí e tempu ei, desaroyando sistemanan di kaminda, lei i gobièrnu ku a influensiá Europa i mas leu profundamente.
Kultura i Herensia
E Imperio Romano a kontribuí signifikantemente na arkitektura, lei, idioma (latin), gobernashon i religion. Den su añanan despues, Kristianismo a bira e religion ofisial.
Kaida di e Imperio
E Imperio Romano Oksidental a kai na aña 476 di nos era, ora e último emperador, Romulus Augustulus, a ser destituí. E Imperio Romano Oriental (Imperio Bizantino) a sigui te na 1453, ora ku Konstantinopla a wòrdu konkistá pa e Turkonan Otomano.
-------------
{{Variante|c}}
{{Infobox dignatario| variante = c
| nomber completo = Petrus Albertus Kasteel
| imagen = Petrus Albertus Kasteel (1942).jpg
| sucesion = Di 50° Gobernador di Kolonia Kòrsou
| periodo start = [[15 di yüli]] [[1942]]
| periodo fin = [[1 di yüli]] [[1948]]
| monarkia = [[Wilhelmina di Hulanda|Wilhelmina]] (1898-1948)
| antecesor = [[Gielliam Wouters]]
| sucesor = Leonard Antoon Hubert Peters
|fecha nacemento=
|luga nacemento =
|fecha fayecimento=
|luga fayecimento =
|pareha = Marie Kasteel-Baltussen
|religion = [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]]
|yui = 5
<!-- Seccion di informacion profecional -->
|ofishi = gobernante, diplomátiko
|partido =
}}
'''Petrus Albertus (Piet) Kasteel''' (☆ [[4 di novèmber]] [[1901]] na [[Zwolle]] - † 13 di desèmber [[2003]] na [[Roma]]) tabata un periodista, diplomátiko i ofisial di gobièrnu kolonial hulandés. E tabata gobernador di [[Kòrsou i Dependensianan|Kolonia Kòrsou]] (Antia Hulandes) for di 1942 te 1948, ku ta inklui Guera Mundial II i un periodo di transishon polítiko di kolonia pa pais Antia Hulandes.
== Bida personal ==
Piet Kasteel a nase den Zwolle, Hulanda, riba 4 di novèmber 1901. Den su bida personal i profesional, e tabata un katóliko dediká ku un gran pashon pa komunidat i notisia.
== Periodista i trahadón den ekshilio ==
Den su hoben aña, Kasteel a traha komo editor parlementario pa e periódico katóliko De Maasbode i komo periodista pa De Tijd. Den 1923, e a fundá e asociashon De Klare Waarheid. Durante Segunda Gèrr Mundial, e a fugi pa Ingalaterra, kaminda e a traha pa e gobièrnu Hulandés den ekshilio na Londen.
== Gobernador di Kòrsou i su dependensianan ==
Kasteel a ser nombra gobernador di Kòrsou i su dependensianan riba 15 di yüli 1942, na un momentu difísil den historia global. E a sustituí Gielliam Johannes Josephus Wouters i a tene e kargo te 4 di ougùstùs 1948.
Durante su mandato, e a enfrenta reto di gobernashon militarisa den tempo di guerra, maneho di internashon di estranhero, i tenshon sosial. Tambe, e a guia proseso di inisiante negoshashon pa mas autonomia polítiko pa e teritorio kolonial.
== Karrera diplomátiko ==
Despues di su periodo den Antia Hulandes, Kasteel a sirbi komo embahador di Hulanda na:
Chile (1948–1956)
Irlanda (1956–1966)
Israel (1966)
== Rekonesimentu ==
Piet Kasteel a resibí varios premio internashonal:
Medal of Freedom with Silver Palm (Merka)
Ridder van de Orde van de Nederlandse Leeuw (Hulanda)
Grootkruis van de Pauselijke Orde van Sint-Gregorius de Grote (Vatikano)
Commandeur van het Legioen van Eer (Fransia)
== Fayesimentu ==
Piet Kasteel a fayesé na Roma, Italia, riba 13 di desèmber 2003, na edat di 102 aña.
== Referensianan ==
Wikipedia. Piet Kasteel.
Find a Grave. Petrus Albertus Kasteel (1901–2003).
YouWho. Diplomats – Petrus Kasteel.
Petrus Albertus "Piet" Kasteel (Zwolle, 4 di novèmber 1901 – Roma, 13 di desèmber 2003) tabata un periodista, diplomátiko i ofisial di administrashon kolonyal Hulandés. E tabata gobernador di Kòrsou i su dependensianan for di 1942 te 1948, durante Segunda Gèrr Mundial i un periodu di transishon polítiko den e Antia Hulandes.
------------------
'''Wikipedia na Papiamento: un plataforma di idioma comparti'''
'''Wikipedia''' ta un di e proyectonan mas notabel riba e internet: un enciclopedia liber, dirigi pa comunidad y disponibel den diferente idioma. Sinembargo hopi hende no ta realisa cu un
version di Wikipedia den un solo idioma por sirbi pa varios variante di e mesun idioma.
Por ehempel, e Wikipedia di Ingles ta inclui articulo skirbi tanto den Ingles Britanico como
Ingles Mericano. Mescos ta pasa cu e Wikipedia di Hulandes, cu ta skirbi lenguahe Hulandes (papia na Hulanda) como lenguahe Flamenco (papia na Belgica). E modelo bilingual aki ta aplica tambe na Wikipedia di Papiamento, cu ta sirbi e variantenan di Papiamentu y Papiamento.
== Indica y respeta e variante di Papiamento/u ==
Dicon Wikipedia di Papiamento ta un plataforma comparti? E editornan ta encurasha pa
indica den cua variante un articulo ta skirbi originalmente, si ta den Papiamento of
Papiamentu. Unabes un variante ta scogi pa un articulo, ta wordo considera bon practica pa mantene consistencia y edicion continuo den e mesun variante ey. E uniformidad den lenguahe, en particular e ortografia y vocabulario, ta preserva claridad y evita confusion pa otro lector y editornan.
Bo por consulta e documentacion riba Wikipedia di Papiamento pa mas informacion tocante con
pa indica e variante di bo escogencia.
Mescos cu Wikipedia di Ingles ta acepta tanto "color" como "colour"; pero ta spera consistencia den un mesun articulo. E principio aki ta aplica tambe na e uzo di Papiamento y Papiamentu den nan plataforma comparti.
== Cuminsa un otro version di lenguahe riba Wikipedia ==
Aunke ta practico y comun pa comparti un version di idioma, tambe ta posibel pa propone i
desaroya un Wikipedia separa pa un variante specifico di un idioma manera un Wikipedia di
Papiamento separa, cu lo ta diferente for di e version comparti cu ta existi awor.
Pero, tin cierto criteria cu e Wikimedia Foundation ta exigi pa lansa un edicion nobo di
Wikipedia. Esaki ta inclui:
* E idioma mester ta reconoci cu un codigo ISO 639.
* Mester tin suficiente contribuidonan activo cu ta compromete pa desaroya e version
nobo.
* E idioma mester tin un localisacion valido den sistema di Wikimedia (traduccion di
interface via translatewiki.net).
* E comunidad mester demostra actividad continuo den Wikimedia Incubator, e
plataforma unda ta test y desaroya edicionnan nobo.
Bo por haya e lista completo di rekisito y paso pa propone un edicion nobo di Wikipedia riba
Wikimedia Incubator: https://meta.wikimedia.org/wiki/Meta:Language_committee/Handbook#Requisites
== Contribui na un comunidad bilingual ==
No ta importa si bo ta skirbi den Papiamento of Papiamentu, contribui na Wikipedia di
Papiamento/u ta yuda preserva i promove e idioma den tur su forma. Si bo ta respeta cada
variante y colabora entre diferente manera di skirbi, e comunidad di Wikipedia ta sigui
construi un fuente di informacion valioso y inclusivo pa tur cu ta papia Papiamento/u den
islanan ABC y den mundu henter.
------------------
{{Databox}}
{{Variante|a}}
{{Databox}}
{{Multiple image| total_width = 340
| align = center
| caption_align= center
| image2 = Bolletjes.jpg
| caption2 = Bolitanan den stoma di un mula
| image1 = Bird smuggler.jpg
| caption1 = Mula transportando parhanan
| image3 = Anus-patron (1205687).jpg
| caption3 = Cartucho di ano pa transporta microfilm ilegal
| image4 = Smuggling tunnel in Rafah (2009).jpg
| caption4 = Tunnel pa contrabanda na [[Gaza]] (2009)
}}
{{clear}}
{{Appendix}}
[[Category:Sociedad]]
-----------------
== Shoco ==
De Arubaanse holenuil a laga den holen op de grond na bieden a topa cu cactusbegroeiing en droog bos. [[Afbeelding:Athene cunicularia arubensis.jpeg|thumb|175px|links|Hol van de shoco nabij Alto Vista]] Als de shoco geen kuil nos finden, graaft ze self een kuil in zachhe grond. Pasobra un groot di e nivelnan di nivelnan di e subsorto aki ainda ta na fin, palabranan di e poblashon ta bini ku e beschrechtde gebied di [[Nationaal park Arikok]] a wòrdu konkluí.
E shoco ta un wezen di als bereigd sorteá den genia genétiko.
Tera Cora, e zona patras di campo di golf di Tierra del Sol, algun biaha tabata un zona di biodiversidad halto y tambe tabata un di e luga- nan di reproduccion mas im- portante pa Burrowing Owl (Athene cunicularia aruben- sis) localmente yama “Sho- co.”<ref>https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20241005.pdf Shoconan ta confrontando temponan dificil y mester di fondonan pa proyecto di preservacion], NoticiaCla (5 di october 2024)</ref>
{{Appendix}}
--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox persona
| variante = a
| nomber = Nigel Maduro
| ofishi = activista
}}
'''Nigel Maduro''' ta un activista ambiental y climatico di Aruba.<ref>https://solodipueblo.com/nigel-maduro-tin-anuncio-pa-dia-26-di-september-anuncio-ta-sigui-riba-un-ana-di-protesta-y-caida-di-gobierno/], Solodipueblo (16 di september 2024)</ref>
activista defensor di tera, cientifico den sostenibilidad y tambe representante hoben di
Aruba National Trust, Nigel Maduro
Nigel Maduro ta Caquetío Indígena di Aruba, un aktivista ambiental intersekshonal, un sientífiko di sostenibilidat, i un artista multidisiplinario. Nigel tin eksperensia trahando den e sektor ambiental sin fin di lucro (Greenpeace Aotearoa), e sektor di sostenibilidat korporativo, i asta tabata un planifikadó stratégiko di sostenibilidat pa un kunuku di agro-ekologia. E ta notoriamente conoci pa lanta un movecion socio-ambiental na Aruba dor di wordo deteni pa graffiti “No More Hotels” y “Land Back” tur rond di e isla. Desde e tempu ei el a organisá múltiple protesta disruptivo durante protokòlnan i diskursonan gubernamental. Nigel tin komo meta pa kambio sistemátiko den e industria di hotèl i turismo di Aruba, tur miéntras e ta yuda ku proyektonan di konsulta di desaroyo sostenibel i ta duna sosten i asistensia na movementunan di base.<ref>[https://dezwijger.nl/programma/roots-resilience-caribbean-perspectives-on-climate-change Roots resilience: Caribbean Perspectives on climate change], dezwijger.nl</ref>
{{Appendix}}
Nigel ta ampliamente rekonosé pa su protestanan di akshon direkto. Un di su actonan mas notabel tabata graffiti “No More Hotels” y “Land Back” riba areanan turistico den henter Aruba—un acto cu a lanta un debate local significativo tocante desaroyo di turismo insostenibel y perdida di tereno. E protesta aki no solamente a konsientisá riba asuntunan ambiental i kultural pero tambe a bira un katalisadó pa kompromiso mas amplio di komunidat a traves di manifestashonnan pasífiko i protestanan di “Beach Party” ku ta kombiná tayernan di sostenibilidat ku presentashonnan públiko kreativo.
Master Science den Liderato Estratégiko: Nigel a haña un Master di Science den Liderato Estratégiko. E formashon akademiko aki a duna dje un marco robusto pa enfrenta desafionan kompleho di sostenibilidat, pa kombiná siensia ku aktivismo, i pa impulsa kambio sistémiko den polítika i industria.
Trabao Profesional i Karrera
Aktivismo Ambiental i di Klima:
Akshon Directo i Protesanan: Nigel a gana atenshon largu ku su inisiativa di akshon directo den Aruba. Notablemente, e a hasi grafiti ku slogan “No More Hotels” i “Land Back”, ku a pone enfoke riba e keshonan di desaroyo insostenibel i e perde di tereno pa e Pueblo Indígena.
Organisashon di Komunidat: El ta un e figura importante den organisá demostrashonnan pasífikamente i eventonan di komunidat, manera e “Beach Party” protesanan, ku ta combiná e partisipashon públiko ku edukashon ambiental. Esakinan ta yuda pa mustrá e impakto di e desaroyo excesivo i pa uni e komunidat riba prátikanan sostenibel.
Siensia di Sostenibilidat i Konsultoria:
Nigel a krea su karrera como un siensia di sostenibilidat, spesialisa den kambio di klima, konservashon di biodiversidat, i drechtenan di e Pueblo Indígena.
Su trabao a inkluí rolnan tanto den sektornan di organisashon sin ganansa como den sektornan korporativo, kaminda el a kontribuí pa planifikashon estratégico di sostenibilidat, manera pa asisti den praktikannan agro-ekológiko i proyektonan di konservashon ku ta basa riba e komunidat.
Representashon Internashonal:
Reconosí pa su liderato, Nigel a wordu selekshoná pa e Caribbean Climate Justice Leaders Academy pa representá Aruba na plataforma global manera COP29. Su rol internashonal ta demostrá su influencia i su kompromiso pa duna bocho na e preocupashonnan di su komunidat den diskushonnan global riba klima.
Arte Multidisiplinario
A mas ku su aktivismo i siensia, Nigel ta ekspresá su perspektivanan a través di su arte. Su trabao creativo ta kompletá su aktivismo, duna un narrashon visual pa e asuntunan ambiental i sosial cu Aruba ta enfrenta.
Nigel Maduro, ku su kombina di formación akademiko riguroso, aktivismo “hands-on”, i ekspreshon creativo, ta un forsa dinamiko den e lucha pa sostenibilidat ambiental i drechtenan di e Pueblo Indígena den Aruba i den e región di Caribe.
{{Appendix}}
------------
== Cinema na Aruba ==
(Oranjestad)—During the span of over 100 years, Aruba only saw five '''open air movie theatres'''. Now practically obsolete on the island, these theaters were once frequently visited by locals and migrants
in the 20th century.
The first open air theater was constructed in 1920 and was commissioned by Shon Eduard (Eddy) de Veer. This theater was located at the Hotel Colombia in Oranjestad, which is now where the Aruban census office is located. The theater was simple; it only consisted of a screen, and visitors had to bring their own chairs to
enjoy the popular silent movies of the time.
American migrants who worked in the refinery and lived in the Lago Colony in Sero Colorado also had their
piece of the pie with their Open air Theatre, which formed part of the Esso Club, also known as the Pan-Am
Club. It was at this theater that “Talkies” were first streamed, movies with sound. This theater mostly streamed American blockbusters for the American expats, this way making sure that these migrant were not missing out on entertainment from their home land.
In the 1950’s and 60’s, Savaneta saw their own open air theater, located in front of the Marinier’s Kazerne (Marine Barracks). This theater was mostly visited by the neighboring marines, who didn’t have much entertainment other than movies at that time.
The last and most recent open air theater was constructed in the form of a drive-in theater.
A popular American concept, the Drive Inn located in Balashi was a hot spot for teenagers, who had the habit of cramming all their friends in one car to go see the movies. For this phenomenon there was a separate price that you had to pay called the “car crash”. This theater closed around 2012, but was re-opened during the pandemic in July 2020, where movies were streamed on a gigantic screen set up in front of stacked containers. However, this nostalgic form of entertainment did not last very long as it was closed again only a year or two later. Nowadays you can still see the stacked containers when you drive near the bridge in Balashi.<ref>“De kolibrie op de rots en meer over de geschiedenis van Aruba” by Evert Bongers. </ref>
-------------------------
Same-sex marriage in Aruba, Curaçao and Sint Maarten
{{Databox}}
'''Matrimonio di mesun sexo''' no ta wordo ehecuta na Aruba, Curaçao, of Sint Maarten, cu ta paisnan constituyente di Reino Hulandes. E islanan tabata obligá despues di vários sentensia di korte pa registrá kualke matrimonio (inkluso matrimonio di mesun sekso) registrá den Reino, pero esaki ta konsiderá prinsipalmente derechonan di residensia, i nan no mester duna matrimonionan di mesun sekso e mesun efekto hurídiko ku sekso opuesto matrimonionan.[1] Matrimonio den e teritorio Oropeo di Hulanda, meskos ku den e munisipionan Karibense di Boneiru, Sint Eustatius i Saba,[2] ta habrí pa kualke dos persona sin importá sekso.
Aruba a reconoce sociedadnan registra cu ta brinda casi tur e derechonan y beneficionan di matrimonio desde september 2021. E mesun luna ey, un corte mas abao na Curaçao a dicta cu stroba parehanan di mesun sexo di casa ta viola e disposicionnan di igualdad di Constitucion di Curaçao, pero a laga e desishon di si mester legalisá matrimonio di mesun sekso te na Parlamento di Curaçao.[3] Na december 2022, Corte Conhunto di Husticia di Aruba, Curaçao, Sint Maarten, y di Bonaire, Sint Eustatius y Saba a dicta cu e prohibicion di matrimonio di mesun sexo di Aruba y Curaçao tabata inconstitucional. E òrdu di korte tabata programá pa drenta na vigor dia 7 di mart 2023 si no a apela esaki na Korte Supremo di Hulanda; sinembargo e gobiernonan di tanto Curaçao como Aruba
----------------------------------------
* gabinete di minoria
---------------------------------------
'''Hefe di estado''' ta
----------------------------
*gabinete (politica)
* izquierdista
* pais
* eleccion
-----------------------
==Parlamento Oropeo==
== Miembro i elekshon ==
Parlamento Oropeo a wòrdu fundá na 1952; su kompetensianan a wòrdu ampliá varios biahe, partikularmente na 1993 ku e Tratado di Maastricht i na 2009 ku e Tratado di Lisboa. Desde 1979 tin elekshonnan pa miembronan di parlamento (MEP); promé ku esei e miembronan tabata bini for di kada estado-miembro di Union Oropeo.
E parlamento tin 705 miembro, ku mester oumentá na 720 despues di e elekshonnan oropeo dia [[6 di yüni]] [[2024]]. E ta representa e di dos electorado democratico mas grandi na mundu (despues di Parlamento di India), ku un electorado di 375 mion votadó eligibel na 2009.<ref>{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/06/07/AR2009060702402.html |title=Conservatives Post Gains In European Elections |author1=Brand, Constant |author2=Wielaard, Robert |agency=Associated Press |newspaper=The Washington Post |date=8 June 2009 |access-date=17 August 2010}}</ref><ref>{{cite news |author=Ian Traynor |url=https://www.theguardian.com/politics/2009/jun/07/eu-elections-social-democrats |title=Misery for social democrats as voters take a turn to the right |work=The Guardian |location=UK |date=7 June 2009 |access-date=17 August 2010}}</ref><ref name="18 new MEPs take their seats">{{cite web |url=http://www.europarl.europa.eu/news/en/headlines/content/20120103MUN34829/html/18-new-MEPs-take-their-seats |title=18 new MEPs take their seats |publisher=European Parliament |date=10 January 2012 |access-date=14 February 2012 |archive-date=11 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130511172955/http://www.europarl.europa.eu/news/en/headlines/content/20120103MUN34829/html/18-new-MEPs-take-their-seats |url-status=dead }}</ref> Kada un di e 27 estado-miembro di EU tin un kantidat fiho di asiento parlamentario, ku ta dependé di e kantidat di habitante. Esaki ta varia for di 6 asiento pa [[Malta]] te na 96 pa [[Alemania]]. For di 1 di febrüari 2020 [[Hulanda]] tin derecho riba 29 di e 705 asiento i pa e termino 2024-2029 esaki lo oumenta pa 31 asiento.
Siudadanonan hulandes di [[Reino Hulandes]], irespekto unda nan ta residensiá, tin derecho di voto pa parlamento oropeo; pa residentenan di [[Karibe Hulandes]] esaki a bai na vigor desde aña 2009.
E miembronan di parlamento oropeo ta wòrdu eligí kada sinko aña mediante elekshon general direkto i sekreto. Sinembargo, te ku 2019 e partisipashon a baha na kada turno di votashon, for di 65% na 1979 te cu 50% na 2009, e porsentahe di mas haltu den e último 20 añanan. For di yanüari 2022 Roberta Metsola (EPP) ta e presidente di parlamento oropeo.
{{Appendix}}
[[:Category:Oropa]]
[[:Category:Politika]]
The Parliament is composed of 705 members (MEPs), due to rise to 720 after the June 2024 European elections. It represents the second-largest democratic electorate in the world (after the Parliament of India), with an electorate of 375 million eligible voters in 2009.[2][3][4]
en.wiki:E parlamento ta konstituí pa 720 miembro, yamá "MEP". Kada miembro ta papia pa un lugá den Oropa, por ehèmpel Paris, Dinamarka òf Sicilia. Tur hende por wòrdu elegi, nan ta wòrdu elehá dor di tur siudadano di Union, e hendenan ku ta siudadano di un pais den Union.
Parlament Oropeo a wordu funda na 1952; su kompetensianan a wordu amplia varios biahe, partikularmente na 1993 ku e Tratado di Maastricht i na 2009 ku e Tratado di Lisboa. Desde 1979 tin elekshonnan general direkto i sekreto ku ta tuma luga kada sinku ana, promé ku esei e miembronan di parlamento tabata bini for di kada pais. E parlamento ta konstituí pa 751 miembro, yamá "MEP". Kada miembro ta papia pa un lugá den Oropa, por ehèmpel Paris, Dinamarka òf Sicilia. Tur hende por wòrdu elegi, nan ta wòrdu elehá dor di tur siudadano di Union, e hendenan ku ta siudadano di un pais den Union.
Pasobra e MEPnan ta bin di diferente pais, nan ta papia diferente idioma (24 na 2013) den Parlamento. Nan tin un derecho protehá riba e promé idioma (multilingüismo), i Parlamento mester di hopi intérprete.
Diferente di otro gruponan internacional di politico, MEP no ta sinta den grupo di pais, pero nan ta sinta banda di personanan ku ta komparti nan ideanan. E dos gruponan mas grandi ta e "Partido Popular Oropeo-Demokratanan Oropeo" i e "Partido di e Sosialistanan Oropeo". Pero e gruponan aki ta traha huntu pa yega na un akuerdo, p'esei nan no ta bringa pa traha un lei si e otro grupo no ta gusta dje. De parlementsleden organiseren zich in fracties i; op basis van een gemeenschappelijke politieke overtuiging en niet op basis van hun land van herkomst. Momenteel zijn er in het Europees Parlement zeven fracties en een aantal 'niet-ingeschreven' leden. De fracties komen voort uit meer dan honderd nationale politieke partijen.
E miembronan di Parlamento Europeo ta wordo eligi cada cinco aña via eleccion general. Sinembargo, te cu 2019 e participacion a baha na cada turno di votacion, for di 65% na 1979 te cu 43% na e eleccionnan di 2009. Durante e último elekshonnan Europeo di mei 2019 e partisipashon tabata di 50%, e porsentahe di mas haltu den e último 20 añanan.[1] 2] For di yanüari 2022 Roberta Metsola (EPP) ta e presidente di Parlamento.
Sinds 1 februari 2020 telt het parlement 705 zetels, als gevolg van de uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie. Alle 27 lidstaten hebben afhankelijk van het inwonersaantal een vast aantal zetels. Dit loopt uiteen van 6 zetels voor Malta tot 96 voor Duitsland.
== Reino Hulandes ==
In de zittingsperiode van 2 juli 2019 tot en met 2024 waren 33 personen afgevaardigden van Nederland in het Europees Parlement. Nederland had aanvankelijk 26 zetels na de verkiezingen voor het Europees Parlement in 2019.
=== Karibe Hulandes ===
Dit wetsvoorstel breidt in de Kieswet het kiesrecht voor de leden van het Europees Parlement uit tot alle Nederlanders die op de Nederlandse Antillen en Aruba wonen. Aanleiding voor deze wijziging zijn uitspraken van de Raad van State (200404446/1b en 200404450/1b) en het Europese Hof van Justitie (C-300/04) waarin zij stellen dat er mag geen onderscheid mag zijn tussen Nederlanders buiten Europa die nu Europees kiesrecht hebben en Nederlanders in Aruba en de Antillen die dat nu niet hebben.
De regel dat Arubanen en Antillianen alleen kunnen stemmen voor het Europees Parlement als zij ooit tien jaar in Nederland hebben gewoond komt te vervallen.
Bij de verkiezingen van 2009 konden kiesgerechtigden in Aruba en de Nederlandse Antillen voor het eerst stemmen voor het Europees Parlement. Het aantal geregistreerde briefstemmers nam daardoor aanzienlijk toe, van 15.936 in 1994 en 14.501 in 1999 naar 39.601 in 2009.[23] De opkomst bedroeg onder de geregistreerde Arubanen en Antillianen 77%, aanzienlijk hoger dan de opkomst van 36,8% onder Nederlanders in Nederland.[24] Men bedenke daarbij echter wel dat het totaal aantal inwoners van Aruba en de Nederlandse Antillen in 2009 rond de 330.000 lag,[25] en dat dus maar een klein percentage de moeite heeft genomen zich te laten registreren als kiesgerechtigde.
{{Appendix}}
[[:Category:Oropa]]
[[:Category:Politika]]
----------------------------
* Muhe
* Constitucion
* Globalisashon
* Progaganda
* Cancion
----------------------------
Te bewerken naar Papiaments:
* [[Lijst van scholen op Aruba]]
* [[Lijst van politieke partijen op Aruba]]
* [[Lijst van politieke partijen in de Nederlandse Antillen]]
* [[Lijst van ministers van Economische Zaken van Aruba]]
* [[Lijst van Curaçaose ministers van Economische Ontwikkeling]]
* [[Lijst van ministers van Financiën van Aruba]]
* [[Lijst van ministers van Financiën van Sint Maarten]]
* [[Lijst van ministers van Justitie van Aruba]]
* [[Lijst van Curaçaose ministers van Justitie]]
* '''ABBA''' Amateur Baseball Bond Aruba ([[:it:Federazione di baseball di Aruba|it]])
* '''CBF''' Curacao Baseball Federation ([[:it:Federazione di baseball di Curaçao|it]])
------------------------
== Preparacion Bandera di Aruba==
Dia 21 di januari 1976 gobierno insular e tempo ey, a institui un comision di Bandera, cu tabata tin como tarea conseha e Colegio Ehecutivo en cuanto e stipulamento di un bandera Arubano. E comision a consisti di Julio Maduro como presidente, Ronald Donk y Walter van Romondt como miembro y Epi Wever como secretario. Nan tabatin 6 siman pa completa e tarea, caminda un competencia di bandera a wordo anuncia unda comunidad Arubano a activa nan creatividad y yuda crea e bandera. Un total di 693 diseño a wordo presenta. Despues di a presenta su recomendacion na e Conseho Ehecutivo, riba dia 26 di februari 1976 a selecciona 3 diseño caminda Sarah Bollinger asesora pa Whitney Smith, un experto den diseño di bandera, a traha un diseño nobo pa Aruba. E comision a bolbe presenta e recomendacion, mas detaya aki, riba dia 8 di maart 1976, cual recomendacion a ser discuti den e reunion interno di e Conseho Legislativo, teni riba dia 8 di maart 1976;
A DICIDI:
-----------
== Gabinete Mercelina ==
Partido PFP den un komunikado di prensa ta konfirmá ku porfin e proseso di formashon a yega den e etapa ku ta trahando e dekretonan pa nombra e 7 ministernan nobo huntu ku e minister plenipotensiario i minister plenipotensiario suplente na Den Haag.
E kandidato pa promé minister enkargá ku Asuntunan General ta [[Luc Mercelina]] (URSM). [[Veronica Webster]] (URSM) ta kandidato pa minister di Salubridat Públiko, Desaroyo Sosial i Labor i [[Grisha Heyliger-Marten]] (DP) ta kandidato pa minister di Turismo, Asuntunan Ekonómiko i Telekomunikashon.
[[Marinka Gumbs]] (DP) ta kandidato pa bira minister di Finansa, [[Raeyhon Peterson]] (PFP) ta kandidato pa bira Minister di Bibienda Popular, Planifikashon Urbano i Medio Ambiente, [[Christophe Emmanuel]] (NOW) ta kandidato pa bira minister di Edukashon, Kultura, Hubentut i Deporte i Lyndon Lewis NOW) ku ta kandidato pa bira minister di Hustisia.
[[Patrice Gumbs]] (PFP) i [[Gracita Arrindell]] (URSM) ta kandidatonan pa minister plenipotensiario i minister plenipotensiario suplente na Den Haag. Pa NOW Claudius Buncamper lo drenta parlamento pa remplasá Emmanuel, pa URSM Richinel Brug lo remplasá Mercelina i pa DP Viren Kotai lo remplasá Heyliger-Marten.
---------------------
{{Databox}}
'''Parlamento di e teritorio Kòrsou''', ofisialmente ''Staten van het gebiedsdeel Curaçao'' i abreviá ''Staten van Curaçao'') tabata entre 1937 i 1949 e órgano representativo di e pueblo i konseho legislativo di e teritorio Kòrsou, konsistiendo di e seis isla [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]], [[Sint Maarten]], [[Sint Eustatius]] i [[Saba]]. E órgano tabata konsistí di 10 miembro elegi i 5 miembro nombrá i tabata e susesor di e [[Konseho Kolonial]] i predesesor di [[Parlamento di Antias Hulandes]].
== Nomber ==
Ku e revishon di e konstitushon hulandes na 1922, e término 'kolonia' a keda eliminá fo'i konstitushon. No tabata te 23 di aprel 1936 ku keda kla ku e leinan pa adapta e organisashon estatal den e parti karibense di [[Reino Hulandes]]. Asina, e aña ei e nòmber [[Kòrsou i Dependensianan]] a wòrdu remplasá pa Teritorio di Kòrsou i riba 1 di aprel 1937 e Konseho Kolonial a bira e Parlamento di Kòrsou.
== Konstelashon ==
Pa e konstelashon di e parlamento nobo a skohe un modelo kombiná, konsistiendo di 10 miembro elegí i 5 nombrá. 1] E miembronan elegi tabata ser elegí direktamente dor di e votadornan a base di e reglanan elektoral di Kòrsou di 1937. E miembronan nombrá tabata wòrdu nombrá dor di e Gobernador despues di a konsulta ku e Konseho Ehekutivo. Tambe e gobernador tabata nombra e presidente di parlamento. Algun nombramentu a wòrdu konsiderá komo nombramentu korektivo, pasobra e personanan tabata para na banda di e gobernantenan.
== Repartishon di asiento ==
Pa promé biaha tambe a introdusí un repartishon pa isla di e asientonan di e miembronan elegi. Esaki a keda reparti den 6 asiento pa Kòrsou, 2 pa Aruba i 1 kada un pa Boneiru i [[Islariba]]. Na 1946, despues di protesta di Aruba esaki a kambia den 5 asiento pa Korsou, 3 pa Aruba i 1 kada un pa Boneiru i Islariba.
== Elekshon ==
Bou di e sistema elektoral kombiná aki e tuma lugá tres elekshon: 20 di desember 1937, 17 di november 1941 (elektorado di 3897 persona) i 5 november 1945 (elektorado di 6251 persona).[12][13]
E parlamento a wordu konstitui komo lo siguiente:
{| class="wikitable" style="text-align:left;"
!colspan=1 rowspan=2 style="color: gray"| Miembro
!colspan=4 style="color: gray"| Periodo parlamentario 1938-1942
|-
! rowspan="1" style="color: gray"| Repartishon
! style="color: gray"| Nòmber
! style="color: gray"| Partido
! style="color: gray"| Remarke
|-
| rowspan="10" style="color: gray"| Elegí
| rowspan="6" |Curacao
| [[Moises Frumencio da Costa Gomez|Moises da Costa Gomez]]|| rowspan="3" |CKP ||
|-
| Ernesto Cecilio Martijn ||
|-
| Adolphe Desertine ||
|-
| J. Capriles || rowspan="2"|lijst Capriles-Rustige ||
|-
| J. Rustige ||
|-
| Willy Maal ||lijst Jonckheer-<br/ >Suarez-Maal ||
|-
| rowspan="2"| Aruba
| Jacobo Arends || rowspan="2"|Katholieke partij Aruba ||
|-
| Jean M. de Cuba ||
|-
| rowspan="1"| Bonaire
| John de Jongh || CKP ||
|-
| rowspan="1"| Bovenwinden
| W.R. Plantz || ||
|-
| rowspan="5" style="color: gray"| Benoemd
| rowspan="5" |Curacao
| [[John Sprockel]]* || || benoemd statenvoorzitter
|-
| Isaac Capriles || ||
|-
| Salomon Alfred Senior || ||
|-
| Carel Nicolaas („Cai") Winkel* || ||
|-
| Ph. Bichon van IJsselmonde* || ||na 1940 remplasa pa F. Vromans.
|-
|}
*) oudlid Koloniale Raad
{{Appendix}}
[[:Category:Karibe Hulandes]]
----------------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
{{Infobox person
| name = Anouk Balentina
| image =
| caption =
| term =
| monarch =
| predecessor =
| birth_date = [[1 di desèmber|1 di december]] [[1979]]
| occupation = hurista, activista y ambientalista
| party =
}}
'''Anouk Balentina''' (☆n. [[1 di desèmber|1 di december]] [[1979]] na [[Aruba]]) ta un hurista, activista di derecho humano i ambientalista [[Aruba]]no.
== Bida ==
Anouk Balentina a nase i lanta den bario di [[Parkietenbos]].<ref>[https://dossierkoninkrijksrelaties.nl/2023/01/30/open-brief-aan-de-koning/ Open brief aan de Koning]. Dossierkoninrijksrelaties.nl (30 di januari 2023)</ref>
Desde un edad hoben ela cuminsa sigui di cerca e desaroyonan rond di e dump di Parkietenbos.<ref>http://magazine.xclusivomagazine.com/2002-april-magazine-aruba#!entrevista-anouk-balentina-457</ref>
Na 2020 Balentina ta entama un caso sumario pa ordena pa para establecimento y testmento
di e incinerator na Parkietenbos inmediatamente.<ref>[https://awemainta.com/wp-content/uploads/2022/07/awe1907.pdf Caso incinerator Parkietenbos: ciudadano
ta bolbe gana caso contra gobierno], Awemainta (19 di juli 2022)</ref>
Balentina hunto cu 80 otro, a protesta contra e concepto di e permiso di molester pa por
opera e incinerator na Parkietenbos. Sinembargo gobierno a dicidi di otorga e permiso aki dia 23 di december 2020
----------------------
https://kennisplatform.wikimedia.nl/artikelen/schrijven/hoe-vertaal-ik-een-artikel-uit-een-andere-taal-met-de-vertaaltool/
https://www.wikimedia.nl/wp-content/uploads/2021/06/Schrijven_voor_Wikipedia.pdf
* Template:Página Prinsipal Actual --> rubrika "Aktual"" riba pagina principal
* Template:Página Prinsipal Idioma dicho --> rebrika "Dicho"
* Template:Página Prinsipal Articulo destaca
-------------
{{Databox}}
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Dr. Horacio E. Oduber Hospital''' (HOH) ta un [[hospital]] general di tamaño mediano na [[Aruba]]. E ta situa nortwest di e [[kapital|capital]] [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]], den e zona di Eagle unda antes tabata lokalisa [[Arend Petroleum Maatschappij]]. E hospital, cu ta hiba e nomber di e medico Arubiano, Horacio Oduber, a cuminsá funciona cu 187 cama fin di aña 1976. El a wordo oficialmente inaugura dia [[5 di mart]] [[1977]] den presencia di Wilhelm de Gaay Fortman, minister di Asuntonan Antiano di [[Hulanda]].<ref>{{Citeer nieuws|url=https://delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010639094:mpeg21:a0065|titel=Gedeputeerde Leo bedankt Nederland en bisdom. Ziekenhuis onder zware politiebewaking geopend|werk=[[Amigoe]]|datum=1977-03-07|bezochtdatum=2024-02-22}}</ref> Actualmente e hospital ta dispone di 320 cama y tin mas di 1000 persona emplea. E maneho ta den man di fundacion ''Stichting Ziekenverpleging Aruba''.<ref>[https://www.arubahospital.com/about-hoh/board-of-directors/ Board of Directors], Website oficial HOH</ref>
HOH ta afilia na ''[[Dutch Caribbean Hospital Alliance]] (DCHA)'', un organisacion cooperativo di hospitalnan den [[Karibe Hulandes|Caribe Hulandes]].<ref>{{nl}}[https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2021/02/10/oprichting-ziekenhuiscooperatie-dutch-caribbean-hospital-alliance-een-feit Oprichting ziekenhuiscoöperatie “Dutch Caribbean Hospital Alliance” een feit], Rijksoverheid (10 di februari 2021)</ref>
== Historia ==
Horacio Eulogio Oduber (1862-1935) tabata e prome dokter Arubiano y tabatin su consultorio na cas den Wilhelminastraat.<ref name="Ancho">{{Citeer web|url=http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=56&Itemid=65|titel=Historische figuren: Horacio Oduber|werk=Historiadiaruba.aw|datum= |bezochtdatum=1 mei 2020|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230802180232/http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=56&Itemid=65|archiefdatum=2023-08-02}}</ref> E dokter tabata wordo paga solamente cu mercancia y tabata haña cuminda pa su cabay. Hopi hende a muri pa motibu di infeccion, virus o malesa desconoci na e momentu ey. Segun un estimacion, na 1910 tabatin mas o ménos 8.000 habitante riba e isla. Mayoria di nan tabata trahadonan di cunucu ku tabatin menos recurso financiero. Como cu no tabatin un hospital na e momentu ey, e dokter tabata trata e pashentnan na su cas.<ref name="Ancho"/> E operacionnan necesario, incluyendo amputacionnan, tabata wordo ehecuta solamente dor di suministra hopi rum pa motibo di falta di anestesia.
Na 1920 e "San Pedro de Verona", a keda funda pa soeurnan catolico (Dominicanessen) na 1920. [[File:BNA-DIG-HARTOG-CAHA-001-014-008.jpg|thumb|left|Cas di dokter Horacio Oduber na Wilhelminastraat en frente di e kerki protestant (1907)]] [[File:Voormalig ziekenhuis San Pedro de Verona.jpg|thumb|220x220px|left|Entrada di San Pedro de Verona]]Despues di apertura di e hospital nobo na 1977 a converti San Pedro hospital den un cas di cuido. Desde seramento di hospital di [[Lago Oil & Transport Company|Lago]] na 1985 HOH a keda e unico hospital na Aruba pa un poblacion di alrededor 120.000 habitante.<ref>{{nl}}[http://www.skipr.nl/actueel/id2829-vumc-versterkt-band-met-arubaans-ziekenhuis.html VUmc versterkt band met Arubaans ziekenhuis], 4 di december 2009</ref>
Na september 2014 a inicia un proyecto di renovacion y expansion di e hospital, uno di e proyectonan di construccion mas grandi den historia di Aruba. E proyecto ta ensera lantamento di un edificio nobo di seis piso separa di e edificio existente di cinco piso.<ref>[http://www.dutchcaribbeanlegalportal.com/news/latest-news/2064-renovatie-en-nieuwbouwplannen-van-het-horacio-oduber-hospitaal-hoh Renovatie- en nieuwbouwplannen van het Horacio Oduber Hospitaal (HOH)]</ref> Esaki ta inclui un cas di cama nobo, un sala di emergencia tres biaha mas grandi, un clinica externo nobo pa specialistanan y renovacion di e edificio existente cu ta mehora privacidad y servicionan pa pashent den un ambiente moderno. Trabounan di e fase final di e proyecto a reanuda fin di 2023 despues cu un disputa entre partidonan a para e construccion na 2022.
== Servicionan ==
Dr. Horacio E. Oduber Hospital ta conta cu 320 cama y mas di 1000 empleado cu ta atende mas di 16.000 pashent pa aña. E tin un plataforma pa helicopter pa ricibi pashent cu ta jega cu helicopter di polis o helicopter militar.
E hospital ta dispone di tur specialidad basico y algun super specialidad. E tin un departamento di emergencia (eerste hulp) cu ta trata mas o menos 55.000 pashent pa aña. Tin un centro di trauma nivel III disponibel, como tambe un departamento combina cu ta inclui cuido intensivo/cuido mediano/cuido coronario (curason) cu 12 cama, clinica di hemodialyse, tres departamento di psychiater, cinco sala di operacion, banco di sanger, clinica pa trata dolor, centro di oncologia pa tratamento durante dia (dagbehandeling), cuido di enfermo pa dia (dagverpleging), clinica pa trata herida, policlinica interno y externo, departamento pa parto, post di dokter di cas, departamento di fisioterapia y rehabilitacion, tres departamento pa investigacion di diagnostica, diferente laboratorio, botica di hospital, camber di caterisacion di curason, shete departamento pa cuido di enfermo, departamento di servicio pa maternidad, departamento pa mucha, camber di couveuse y diferente otro servicio facilitario.<ref>[https://www.overheid.aw/informacion-tocante-servicio/cuido-y-salud-sub-topics_47801/item/hospital-dr-horacio-oduber-hoh_41386.html Hospital Dr. Horacio Oduber (HOH)], Gobierno di Aruba website oficial</ref>
Fuera di residente i turista local HOH tambe ta ricibi regularmente pashent for di hospital mas chikito den e region, manera for di [[Boneiru|Bonaire]] y Isla Riba. Ora cu no tin cama den cuido intensivo of couveuse ta manda pashent for di [[Kòrsou|Corsou]] pa Aruba.
== Galeria ==
<gallery widths="200" heights="200">
Oduber Hospital 21 30 49 855000.jpeg|Compleho di Horacio Oduber Hospital
Oduber Hospital 21 30 42 124000.jpeg|Entrada principal di e hospital
Oduber Hospital 21 31 33 124000.jpeg|Fachada di edificio B
</gallery>
---------------------
Dr. Horacio E. Oduber Hospital (HOH) ta un hospital general di tamaño mediano na Aruba
E edificio di hospital ta situa na nordwest di e capital Oranjestad, unda cu antes tabata lokaliza Arend Petroleum Company na Eagle. E hospital aki di 187 cama ta recibi su prome uso na final di anja 1976. Dia 5 di maart 1977, a tuma luga e apertura oficial den presencia di e Ministro Hulandes De Gaay Fortman. Na september di 2014, a cuminsa cu e proyecto di expansion y renovacion di e hospital, uno di e proyecto di construccion mas grandi den historia di Aruba. Esaki ta inclui un kas di cama nobo, un sala di emergencia tres biaha mas grandi, un clinica externo nobo pa specialistanan y renovacion di e edificio. Esaki ta mehora privacidad y servicionan pa paciente den un ambiente moderno. Fase final di e proyecto aki lo sigui despues cu e problema entre parti a haci cu construccion a wordo para na 2022.
Horacio Oduber Hospital ta forma parti di Dutch Caribbean Hospital Alliance (DCHA) hunto cu otro hospitalnan den Caribe cu ta parti di Reino Hulandes. Aliansa y colaboracion ta inclui e laboratorio di pais di Curacao (ADC), streeklab Haarlem, University Medical Center Utrecht (UMCU), Erasmus Medical Center (EMC), Radboud University, Vrije Universiteit Amsterdam (VU), Maastricht University, Xavier University, Thomas Moore na Belgica y hospitalnan partner na Colombia.
Por lesa mas tocante e hospital na aña 2023 den e broshura di di 2da edicion yama NOS SEMPER T'EY.
-------------------
'''E Konstitushon di Sint Maarten''' (na [[ingles]]: Constitution of Sint Maarten; [[hulandes]]: '''Staatsregeling van Curaçao''') ta e areglo legal konstituyente di pais [[Sint Maarten]], ku ta forma parti di [[Reino Hulandes]]. E ta e ley mas altu di Kòrsou i ta regla kon e pais ta organisá y ta wòrdu goberná. Eiden ta indiká e órganonan di gobernashon, nan tarea- i kompetensianan
== Historia ==
E Regla di Estado di Sint Maarten a keda aprobá unánimamente pa e [[Konseho Insular]] dia 21 di yüli 2010.[1] 1]
E Regla di Estado di Sint Maarten a drenta na vigor dia 10 di òktober 2010, despues di e desmantelashon di Antillas Hulandes i e kreashon di e pais independiente Sint Maarten. E Regla di Estado ta subordona legalmente na e Constitucion di Reino Hulandes y e Statuut pa Reino Hulandes.
E konstitushon a drenta na vigor dia [[10 di òktober]] [[2010]], ora ku Antias Hulandes a keda desmantelá.
== Contenido ===
E Regla di Estado di Sint Maarten tin e siguiente kapítulonan:
Tereno i unidat
* Derecho Fundamental
* Gobièrnu i e minister mandatario
E Estadonan
* Konseho Konsultivo, Korte General di Kontroles, Ombudsman i koleganan di konseho permanente
* Lejislashon i gobernashon
* Hustisia, Ministerio Públiko i Polis
Disposishonnan final
Finalmente, e reglanan di estado ta kontené un kantidat di artíkulonan adishonal.
E contenido di Constitucion ta como lo sigiuente:
* Capitulo I - Derecho Fundamental
* Capitulo II - Gobierno
* Capitulo III - [[Parlamento di Aruba|Parlamento]]
* Capitulo IV - Conseho di Consulta, Camara di Control General y colegio permanente di conseho
* Capitulo V - Legislacion y Gobernacion
* Capitulo VI - Husticia y poder hudicial
* Capitulo VII - Disposicion final
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Staatsregeling van Sint Maarten}}
{{References}}
}}
[[:Category:Gobièrnu]]
[[:Category:Sint Maarten]]
== Mira tambe ==
* [[Antias Hulandes]]
* [[Disolucion di Antia Hulandes|Disolushon di Antias Hulandes]]
----------------------------
zie encyclopedia NA/CUR
'''Raad van State di Reino Hulandes''' (papiamento: Conseho di Estado) ta un di e entidadnan consultativo mas halto den Reino Hulandes. , ancra den C di
The '''Council of State''' ({{lang-nl|{{Audio|Nl-Raad van State.ogg|Raad van State}}}}) is a [[constitution]]ally established advisory body in the [[Netherlands]] to the [[Cabinet of the Netherlands|government]] and [[States General of the Netherlands|States General]] that officially consists of members of the royal family and Crown-appointed members generally having political, commercial, diplomatic or military experience. It was founded in 1531, making it one of the world's oldest still-functioning state organisations.<ref>{{cite web|url=http://www.raadvanstate.nl/the_council_of_state/|title=The Council of State|access-date=2013-02-02|archive-date=2013-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20130115200809/http://www.raadvanstate.nl/the_council_of_state/|url-status=dead}}</ref>
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Raad van State}}
{{References}}
}}
[[:Category:]]
---------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65395301|titulo=Sababank}}
{{References}}
}}
[[Category:Karibe Hulandes]]
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Jacob Wit}}
{{References}}
}}
{{DEFAULTSORT:Wit, Jacob}}
[[:Category:Hende]]
[[:Category:Antias Hulandes]]
--------------------
Suggesties Gender Gap Challenge (nl.wiki): Esmee Winkel (11/1)- Philomena Wong - Grace Bareno? - Rina Penso - Deborah Jack (en.wiki)
---------------------
'''Aanmaken''':
* {{CUW}} : [[Medardo de Marchena]] - [[Manuel Fray]] - [[Joseph Sickman Corsen]] - shon Win Hoyer - Jan Gerard Palm - [[Yandi Paula]] - [[Mongui Maduro]] - [[Gibi Basilio]] - [[Jose Capricorne]] - Plaza hotel curacao (en.wiki) - [[Chin Behilia]] - [[Rene Römer]] - [[Paul Comenencia]]
* {{ABW}} : [[Lista di gezaghebber di Aruba]] (nl.wiki) - [[Chiara Petrocchi]] (taekwondo) - [[Kanisha Sluis]] (en.wiki) - Akisha Albert (en.wiki) -
* General: [[Etnografia]] - [[Seramika]] - [[Leonel Messi]] (ht.wiki) - [[gobiernu]] - politiko - konstitushon - estado - pais? - [[Madurodam]]
* nl.wiki: Nederlands Caribisch Soortenregister (Dutch Caribbean Species Register) - Casearua tremula (Palu di Boneiru of Kenepa spirito)
* no.wik: Shete Boka nasjonalpark -
* en.wiki: Bandariba
'''Verbeteren/aanvullen''':
* [[Coca-Cola]] - [[Skandinavia]] - [[Rastafari]] - [[Guera Friu]] - [[Yuana]] - [[Jazz]] - [[One Piece]] - [[Nydia Ecury]] - [[Boven Bolivia]] / Plantage Bolivia (bnn/vara joop) - [[Guillfred Besaril]] (https://24ora.com/geoffrey-wever-gobierno-a-tuma-e-paso-corecto-den-caso-di-guillfred-besaril/)
== Curaçao ==
# December 1, 1796: [[Johann Lauffer]] overthrows Jan Jacob Beaujon as governor.<ref>{{cite book|url=https://pure.knaw.nl/portal/en/publications/cura%C3%A7ao-in-the-age-of-revolutions-1795-1800 |title=Curaçao in the Age of Revolutions, 1795–1800 |chapter=The Patriot coup d’état in Curaçao, 1796| last1=Fatah-Black |first1=Karwan| publisher=[[KITLV]] |location=Leiden|year=2011|isbn=978-90-6718-380-2|page=123}}</ref>
-----------
[[:Category:Musika]]
------------------
* [[:en:Wikipedia:Administrators' reading list]]
* https://nl.wikibooks.org/wiki/Handboek_MediaWiki
* https://translatewiki.net
{{NPOV language}}
{{Refimprove}}
{{stub}}
--------------------------
== Hooiberg ==
Na 1988 a embeyece '''Hooiberg''' pa convirtie esaki den un atraccion turistico: a renoba e trapi cu ta inclui 4 plataformanan na diferente nivel, por ehempel na 70 m i 110 m di haltura, pa descansa i saca potret, i a instala 50 luga di parkeo.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642486:mpeg21:a0078|titel=Hooiberg wordt toeristenoord|werk=[[Amigoe]]|datm=1987-08-20|bezochtdatum=2022-11-15}}</ref>
De regering heeft plannen om de Hooiberg aantrekkelijk te gaan maken en tot toeristenplek te ontwikkelen. Tijdens zyn recente bezoek is minister drs Jan de Koning ermee akkoord gegaan met goedkeuring van een bedrag van 305 duizend florin om dit project te kunnen uitvoeren. De Hooiberg zal een geheel nieuwe trap krijgen met handsteun en een plek om uit te rusten. Beneden komt een parkeerplaats voor ongeveer vijftig auto's, en een platform in de vorm van een klein park met lokalen voor de verkoop van frisdrank, eten en souvenirs. Op de trap op zeventig meter hoogte, komt een terras waar men kan uitrusten en door middel van een telescoop over Aruba kan kijken. Een tweede terras met telescoop volgt op 110 meter hoogte. Er volgen hierna nog twee terrassen voordat men het hoogste punt van de Hooiberg heeft bereikt. Het Hooiberg-project dossier is bijna klaar en verwacht wórdt, dat werkzaamheden aan de trap medio november dit jaar zullen beginnen. Het Hooibergproject is afkomstig van Planafdeling Bouwkunde architecten bureau, van Publieke Werken.
Na 2022 a anunsia un proyecto pa renova e facilidadnan existente, embeyece e atraccion i agrega un mirador riba e top di e sero.
Na aña 2022 Ministro di Turismo Dangui Oduber a anuncia un projecto pa embeyesamento di Hooiberg.[1] Aruba Tourism Authority (ATA) y Tourism Product Enhancement Fond[sic] (TPEF) lo funda e projecto. E prome fase lo wordo funda pa TPEF y ta incera e renobacion di e trapinan y hutnan riba Hooiberg. ATA lo funda e segundo fase di e project caminda un punto di observacion lo ser construi na e punto mas halto di e sero dunando bishitantenan un bista di 360-grado di Aruba. Artistanan local lo provee un toque artistico cu obra di arte di mosaico.
---------------
'''Jay Bryant Haviser''' (21 di november [[1955]] na ... ) ta un arkeologo merikano.
NAME: Jay Bryant HAVISER Jr.
BIRTHPLACE: Bartow, Florida, U.S.A. BIRTHDATE: November 21, 1955
MARITAL STATUS Re-married Nov. 27, 2008, to Ilene J. Rosalina (Curaçao)
CHILDREN 2 children 2 step-children (all born on Curaçao)
RESIDENCE: Opal Road #1, Pelican, St. Maarten, Dutch Caribbean.
tel.1721-544-4154 / cell 1721-524-1155
OFFICE: SIMARC Archaeological Center, A.T. Illidge Road #117, Madame Estate, St.Maarten, Netherlands Caribbean tel./fax. 1-721-542-0201
E-mail: jhaviser@hotmail.com
DUAL NATIONALITY: Netherlands / U.S.A.
Awards
1996 Cola Debrot Prize for Science (Curaçao/Netherlands Antilles)
2008 Ridder in de Order van Oranje-Nassau (Knighthood), decoration from Her Majesty Queen Beatrix of the Netherlands
2008 Lifetime Environmental Achievement Award (St. Maarten) IslandVision Fd
2009 Culture Time Person of the Year Award for 2008 (St. Maarten), PJD2 Radio
2013 Paul Harris Fellow Award, Rotary International, Mid-Isle Chapter St. Maarten
------------------
'''Madurodam''' is een [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]]se [[Miniatuurpark|miniatuurstad]] in [[Den Haag]] op een [[Schaal (verhouding)|schaal]] van 1 op 25,<ref>De Erasmus- en van Brienenoordbruggen zijn gebouwd op de grotere schaal van 1:12. Op 1:25 zou men er niet overheen kunnen lopen.</ref> geopend op [[2 juli]] [[1952]] aan het George Maduroplein. Dit toeristische [[attractiepark]] trekt jaarlijks circa 600.000 betalende bezoekers.<ref>Op [https://web.archive.org/web/20160312195102/http://nieuws.nl/algemeen/20130108/meer-bezoekers-voor-madurodam/ nieuws.nl] meldt het park zelf 739.000 over 2013, een stijging van 36% ten opzichte van 2011. Omgerekend zouden er dat laatste jaar dus rond de 550.000 geweest moeten zijn. De organisatie spreekt min of meer standaard van 1 miljoen per jaar, een cijfer dat door ''[http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/article/detail/3486389/2013/08/03/1-miljoen-bezoekers-trok-Madurodam-het-afgelopen-jaar.dhtml Trouw]'' wordt gemeld over 2013. Er bestaan geen andere cijfers dan die door het park zelf verstrekt worden.</ref> Het park beslaat een totaaloppervlak van 62.630 m². De gebouwde stad zelf meet 17.630 m². De miniatuurstad heeft veelal als inspiratie gediend voor de bouw van diverse attractieparken wereldwijd zoals [[Legoland Billund]]<ref>{{Citeer web|url=http://www.miniland.nl/Nieuws/Artikelen/121117%20legoland%20billund%2050%20geschiedenis.htm|titel=nieuws|bezochtdatum=2020-10-24|werk=www.miniland.nl|archiefurl=https://web.archive.org/web/20201027034227/http://www.miniland.nl/Nieuws/Artikelen/121117%20legoland%20billund%2050%20geschiedenis.htm|archiefdatum=2020-10-27|dodeurl=nee}}</ref> en het [[Disneyland Park (Anaheim)|Disneyland Park in Anaheim]].<ref>{{Citeer boek|titel=Walt Disney's Disneyland|auteur=Nichols, Chris, 1971-|medeauteurs=Nichols, Charlene (Archivist),|url=https://www.worldcat.org/oclc/1018083433|plaats=[Köln, Germany]|ISBN=978-3-8365-6348-2}}</ref>
Het is genoemd naar [[George Maduro]], een [[Curaçao (hoofdbetekenis)|Curaçao]]se student die zich tijdens [[Duitse aanval op Nederland in 1940|de meidagen van 1940]] als [[cavalerie]][[officier]] onderscheidde in [[Duitse aanval op Nederland in 1940#De slag om de residentie|de slag om de residentie]], en in februari 1945 in concentratiekamp [[Dachau (concentratiekamp)|Dachau]] overleed; zijn ouders schonken het beginkapitaal voor het project, dat door de familie Maduro wordt beschouwd als monument voor hun enige zoon.<ref>[https://www.madurodam.nl/nl/organisatie/geschiedenis/ ''Wie was George Maduro?''], madurodam.nl</ref>
----------
== Aloe ==
Aloe na Aruba, Bonaire y Sentebibu na Corsou y Boneiru.
=== Islanan ABC ===
Sintebibu heeft dikke, vlezige bladeren, sappig en veel slijn bevattend. Aloe werd op Aruba en Bonaire aangeplant in verband met betekenis in de farmaceutische industrie. <ref>Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, H. Hoetink (1969)</ref>Aloe werd in 1836 door gezaghebber Baron van Rader op Curacao als gouvernementscultuur geintroduceerd. De plant is uitgesproken kalkminnend. De jonge uitlopers (siboys, semina) worden in de droge tijd uitgezet. Na 2-3 jaar kan men de dikke bladeren afsnijden en laten staan in lekbakken plaatsen waarna het sap in koperen ketels wordt ingedampt en verhard tot aloehars. De hars uit Aruba en Bonaire werd voornamelijk naar de Verenigde Staten uitgevoerd.
De aloeplant wordt al sinds midden 1800 op Aruba verbouwd. Het klimaat en de droge grond lenen zich bij uitstek voor de aloeteelt. De plant doet het hier heel goed: de Arubaanse aloe heeft een aloenegehalte van 22 %, terwijl het gehalte van de aloe in de rest van de wereld ten hoogste 15% bevat.<ref name="Aloe">[http://www.historiadiaruba.aw/index.php@f13option=com_content&task=view&id=46&Itemid=32 Aloe/Mon Plaisir], Historia di Aruba</ref>
De grootste bloei van de aloe-cultuur maakte Aruba door onder gezaghebber Jan Helenus Ferguson (1866-1871). De weg door de aloevelden vanuit de stad werd dan ook naar hem genoemd. In de 19e eeuw werd ook een aloeplantage aangelegd in Socotoro; Socotoro is vermoedelijk vernoemd naar het eiland Sokotra of Socotora, destijds een Brits eiland in de Indische Oceaan voor de kust van Yemen. Dat eiland ligt op dezelfde lengtegraad als Aruba en daar wordt ook aloe verbouwd. De legende wil dat Alexander de Grote op aanraden van Aristoteles dit eiland veroverde voor de aloe die hij gebruikte om de wonden van zijn soldaten te genezen. Op de aloeplantage Mon Plaisir van de Fransman Louis Bazin verrees begin 1900 een voor die tijd moderne stoomkookinrichting. Aruba was in de 19e eeuw de grootste leverancier van aloehars, die voornamelijk werd gebruikt voor de productie van laxerende middelen. De aloehars werd naar het buitenland geexporteerd, voor het merendeel naar New York, maar ook naar Hamburg en naar Londen. De hars uit de Antillen (destijds `Curacaose` genoemd) was een van de beste ter wereld en duurder dan de andere soorten op de markt. Het aandeel van Aruba in de `Curacaose` export was ruim 90%. In de economie van de tijd voor de komst van de olie-industrie betekende de aloe een redelijke bron van inkomsten, vooral voor de kleine cunucero. In tijden van werkeloosheid (de droge tijd) was de aloteelt een goede bron van bestaan. Begin 1900 werd het eerste wetenschappelijk onderzoek op de aloeplant verricht. Daarbij werd de genezende werking van aloe op verbranding door zonnestraling en andere brandwonden onomstotelijk bevestigd. Door de komst van de olie-industrie veranderde er veel op de arbeidsmarkt op Aruba en raakte de aloeteelt wat op de achtergrond. Pas na de Tweede Wereldoorlog werd de aloecultuur weer hervat. In 1949 richtte Casey Eman de eerste aloefabriek van Aruba op, onder de naam Aruba Aloe Products Company. Destijds werden de aloesappen plaatselijk bewerkt tot aloene en verscheept naar de Verenigde Staten.
De productie van Arubaanse aloe bedroeg in 1951 ongeveer 15.000 pond oftewel 30% van de totale wereldopbrengst. Na het indampen van het harssap in open koperen potten van ca. 200 liter was het aloe-product klaar voor export voor vooral de geneeskundige en cosmetische industrie in USA en Europa. Aloe-industrie op Aruba was toentertijd een vuil en zwaar lichamelijk werk met een schraal loon voor haar seizoen-arbeiders. Aruba werd een van de grootste aloeproducenten van de wereld wegens de goede kwaliteit aloe.<ref name="Aloe"/>
Conoci na Aruba tabata e plantage di aloe di Mon Plaisir y Sividivi.
aloë-cultuur, die op Bonaire en Aruba veel voorkomt, maar waarvan op het eiland Curacao maar twee
aanplantingen op eenigszins ruime schaal bestaan).
Rond 1850 werden er enkele aloe plantages op Aruba gesticht die tot 1868 door het gouvernement geexploiteerd werden. Hierna kwam de aloeteelt in particuliere handen.
==== Uzo ====
Ta come of bebe e blanco di aloe pa problema di artritis, diabetes, tosamento y ulcera na stoma. Tambe por hunta e blanco riba curpa y cuero pa kita dolor of trata un herida of kemadura. Tambe sa laba cabey cune. Algun gota di e zeta geel of juice di aloe mescla cu awa ta bon pa un purgashi di e curpa. Pa problema di cuero, manera carpata, of di digestion di animalnan domestico tambe ta uza e likido di aloe.<ref>Remedinan di tera, Grupo di Noord, 2010</ref> Bij het beschilderen van buitenmuren worden gesneden aleobladeren in de waterverf gedaan.
{{Appendix}}
--------------------
'''Francesco Corallo''' (nasé [[19 di sèptèmber]] [[1960]] na Catania, [[Italia]]<ref name=":1">{{Citeer web|url=https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|titel=La vita d'azzardo di Francesco Corallo tra il padre boss e l'entourage di Fini|bezochtdatum=2018-10-14|auteur=|achternaam=|voornaam=|datum=2013-08-04|werk=La Repubblica|uitgever=|taal=it|archiefurl=https://web.archive.org/web/20200728155350/https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|archiefdatum=2020-07-28}}</ref>), tambe konosí komo ''King of the Slots''<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/corallo-claims-his-phone-was-hacked-on-orders-of-italy-and-the-netherlands |titel=Corallo claims his phone was hacked on orders of Italy and the Netherlands |datum=18 januari 2022 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |taal=en}}</ref>, ta un empresario i doño di kasino italiano-hulandes.<ref name=":3" /> Corallo a nase na Catania, Sisilia, i a biba riba e isla karibense di Sint Maarten for di tempu ku e tabatin dieshete aña.<ref name=":5" /> E ta mas konosí pa su empresanan den e industria di wega di plaka i su enbolbimentu den vários kontroversia legal.
{{Appendix}}
----
'''Francesco Corallo''' ([[Catania (stad)|Catania]], [[Italië]], [[1960]]<ref name=":1">{{Citeer web|url=https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|titel=La vita d'azzardo di Francesco Corallo tra il padre boss e l'entourage di Fini|bezochtdatum=2018-10-14|auteur=|achternaam=|voornaam=|datum=2013-08-04|werk=La Repubblica|uitgever=|taal=it|archiefurl=https://web.archive.org/web/20200728155350/https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|archiefdatum=2020-07-28}}</ref>), ookwel bekend als “King of the Slots”,<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/corallo-claims-his-phone-was-hacked-on-orders-of-italy-and-the-netherlands |titel=Corallo claims his phone was hacked on orders of Italy and the Netherlands |datum=18 januari 2022 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |taal=en}}</ref> is een [[Italië|Italiaans]]-[[Nederland|Nederlands]]<ref name=":3" /> [[zakenman]] en [[Casino (gokken)|casino]]-eigenaar op het [[Caribische eilanden|Caribische eiland]] [[Sint Maarten (eiland)|St.-Maarten]].<ref name=":5" />
== Levensloop ==
Corallo bezit diverse casino's, waaronder drie in Sint-Maarten<ref>{{Citeer web |url=https://stmaartennews.com/business/corallo-will-rebuild-starz-casino-cupecoy/ |titel=Corallo will rebuild Starz Casino in Cupecoy |datum=2018-01-19 |bezochtdatum=2019-12-19 |werk=StMaartenNews.com |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204744/https://stmaartennews.com/business/corallo-will-rebuild-starz-casino-cupecoy/ |archiefdatum=2019-12-19}}</ref> en daarnaast ook in Santo Domingo en [[Panama (land)|Panama]]. Voorheen bezat hij ook een gokgelegenheid in [[Curaçao]], maar daar verloor hij zijn licentie nadat zijn naam boven kwam drijven in de praktijken rondom [[Gerrit Schotte]].<ref name=":0">{{Citeer web |url=https://sxmgovernment.com/2016/12/14/english-italian-the-biography-of-francesco-corallo-the-godfather-of-the-caribbean-part-1/ |titel=English/Italian :The Biography Of Francesco Corallo “The Godfather” Of The Caribbean Part 1 |achternaam=Galli |voornaam=Eva |datum=2016-12-14 |bezochtdatum=2018-10-14 |werk=St Maarten News |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20200728165936/https://sxmgovernment.com/2016/12/14/english-italian-the-biography-of-francesco-corallo-the-godfather-of-the-caribbean-part-1/ |archiefdatum=2020-07-28 |dodeurl=ja}}</ref> Het onderzoek hiernaar kwam aan het rollen na een verzoek om referenties door Schotte aan de Italiaanse regering voor de aanstelling van Corallo in een hoge positie bij een financiële instelling op de Antillen.<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/83340-schotte-behind-bars-18-months |titel=Schotte behind bars 18 months |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=6 december 2018 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald Newspaper St. Maarten |uitgever= |taal= |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204743/https://www.thedailyherald.sx/islands/83340-schotte-behind-bars-18-months |archiefdatum=2019-12-19 |dodeurl=ja}}</ref>
Toen Corallo in 2011 gearresteerd werd door de Italiaanse financiële politie (''Guardia di Financa''), beriep hij zich op [[diplomatieke immuniteit]] omdat hij een diplomaat van Dominica zou zijn. Hij bezat namelijk een Dominicaans diplomatiek paspoort dat hij illegaal gekocht had, juist om aan arrestatie in Italië te voorkomen.<ref>{{Citeer web |url=https://knipselkrant-curacao.com/cc-francesco-corallo-bought-his-diplomatic-passport/ |titel=Francesco Corallo bought his diplomatic passport |datum=2017-01-03 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Curaçao Chronicle |taal=en |via=Knipselkrant}}</ref> De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken ging niet mee in zijn claim: hij verklaarde dat diplomatieke immuniteit in het gastland (hier: Italië) niet van toepassing is voor iemand die betrokken is in belangrijke economische activiteiten.<ref>{{Citeer web |url=https://sakafete.com/inside-dominica-iv-government-or-enemy-of-people/ |titel=Inside Dominica IV: Government or enemy of people? |datum=2011-11-18 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Dominica news online most popular |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204744/https://sakafete.com/inside-dominica-iv-government-or-enemy-of-people/ |archiefdatum=2019-12-19 |dodeurl=ja}}</ref>
Eind 2016 werd Corallo op [[Sint Maarten (eiland)|St.-Maarten]] gearresteerd op [[verdenking]] van [[belastingontduiking]], [[Witwassen|witwasserij]], [[Verduistering (misdrijf)|verduistering]] en lidmaatschap van een internationale [[Georganiseerde misdaad|criminele organisatie]]. In afwachting van uitzetting werd hij maandenlang in een [[Philipsburg|Philipsburgse]] [[politiebureau]] in verzekerde bewaring gesteld.<ref name=":2">{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/81459-corallo-wins-case-at-human-rights-court |titel=Corallo wins case at Human Rights Court |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=9 oktober 2018 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |uitgever= |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204746/https://www.thedailyherald.sx/islands/81459-corallo-wins-case-at-human-rights-court |archiefdatum=2019-12-19 |dodeurl=ja}}</ref> Het [[Europees Hof voor de Rechten van de Mens]] bepaalde later dat de omstandigheden rond de bewaring van Corallo in St.-Maarten inhumaan waren, maar oordeelde ook dat de bewaring zelf niet onrechtmatig leek.<ref name=":2" /> In augustus 2017 werd Corallo na een juridische strijd door Sint-Maarten uitgeleverd aan Italië.<ref>{{Citeer web |url=https://online.flipbuilder.com/toms/occx/files/basic-html/page37.html |titel=Ayera tardi Francesco Corallo a keda extradita pa Italia |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=2017-08-17 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Awemainta |uitgever= |taal=pap |archiefurl= |archiefdatum= |dodeurl= |via=Online Flipbuilder}}</ref><ref name=":3">{{Citeer web |url=http://www.dutchcaribbeanlegalportal.com/legal-documents/judgments/137-judgements/8062-fransesco-corallo-may-be-extradited |titel=Francesco Corallo may be extradited |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=20 juni 2017 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Dutch Caribbean Legal Portal |uitgever= |taal=en}}</ref><ref>{{Citeer web |url=http://www.soualigapost.com/en/news/16220/justice/francesco-corallo-was-extradited-italy |titel=Francesco Corallo (Catania, Italy, 1960) was extradited today to Italy |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=16 augustus 2017 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Souliga Post |uitgever= |taal=en |archiefurl= |archiefdatum=}}</ref> Eenmaal aangekomen in Italië werd hij vrijgelaten<ref name=":4">{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/corallo-sr-allegedly-tried-to-extort-his-son#:~:text=allegedly%20tried%20to%20extort%20his%20son,-Islands%2004%20May&text=PHILIPSBURG%2D%2DGaetano%20Corallo%2C%20father,Italy%20where%20he%20presently%20resides. |titel=Corallo Sr. allegedly tried to extort his son |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=11 mei 2024 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |uitgever= |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20180613053454/http://curacaochronicle.com/judicial/corallo-sr-allegedly-tried-to-extort-his-son/ |archiefdatum=2018-06-13}}</ref> en een klein jaar later, in juli 2018, keerde hij weer terug naar Sint-Maarten.<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/businessman-corallo-returns-to-st-maarten#:~:text=Maarten,-Islands%2026%20July&text=PHILIPSBURG%2D%2DAtlantis%20Group%20owner,in%20Italy%20and%20can%20travel. |titel=Businessman Corallo returns to St. Maarten |datum=2018-07-26 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=the Daily Herald |taal=en}}</ref>
In 2016 werd door de aanklager in Rome aan zijn collega's in St.-Maarten gevraagd drie boten van Corallo [[Inbeslagname|in beslag te nemen]] en te verkopen met als doel 215,4 miljoen euro aan onrechtmatige winsten van de zakenman terug te vorderen. Na een juridische strijd waarin Corallo tegen de verkoop van zijn boten streed, gaf een Philisburgse rechtbank in 2019 definitief haar fiat voor de verkoop.<ref name=":5">{{Citeer web |url=https://stmaartennews.com/judicial/court-allows-prosecutor-sell-corallos-boats/ |titel=Court allows prosecutor to sell Corallo’s boats |datum=2019-02-13 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=StMaartenNews.com |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204747/https://stmaartennews.com/judicial/court-allows-prosecutor-sell-corallos-boats/ |archiefdatum=2019-12-19}}</ref>
== Persoonlijk ==
Francesco Corallo heeft een vertroebelde relatie met zijn vader, [[Gaetane Corallo]]. Het is echter onbekend wat voor rol de vader speelt in zijn zoons leven: in 2010 werd door de rechtbank van Rome gesteld dat hun relatie verbroken is en er geen zakelijk verband tussen de twee bestaat. Later werd door de civiele rechtbank van Rome een bevel uitgevaardigd waarin het Italiaanse Ministerie van Binnenlandse Zaken opgedragen werd elke verwijzing van Corallo en zijn broer met hun vader te verwijderen van de website.<ref name=":1" /> In 2016 beschuldigde de vader Francesco weer van geldvervreemding, een voorval dat zo'n dertig jaar eerder plaatsgevonden zou hebben.<ref>{{Citeer web |url=https://knipselkrant-curacao.com/dh-corallo-sr-sticks-to-claim-on-son-expected-his-arrest/ |titel=Corallo Sr. sticks to claim on son, expected his arrest |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=15 december 2016 |bezochtdatum= |werk=Daily Herald |uitgever= |taal=en |dodeurl= |via=Knipselkrant |dodelink=}}</ref> Hier is echter nooit bewijs voor gevonden en Corallo overwoog meerdere [[Smaad|smaadzaken]] tegen zijn vader aan te spannen.<ref name=":4" />
== Referenties ==
{{References}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =63318783|titulo=Gilbert Wawoe}}
{{References}}
}}
{{DEFAULTSORT:Wawoe, Gilbert}}
[[:Category:Hende]]
[[:Category:Korsou]]
fpgj1sfai14jufyqjfhbf82qoodcdet
201618
201617
2026-08-22T19:47:21Z
Caribiana
8320
201618
wikitext
text/x-wiki
''__NOINDEX__''
* [[AIOF]] - [[Afroarubano]] - [[Proteccion di Consumidor]] - [[Scooting Aruba]] - [[Tratado fronteriso Hulanda-Venezuela]] - [[Dekreto real]] - [[Clinton Whitfield]] -[[Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba]] (SVGA) - [[Yudansa pa desaroyo]] - [[Piet Kasteel]] - [[Representante di Hulanda na Aruba, Kòrsou i Sint Maarten]] - [[Nigel Maduro]] - [[derechista (politika)]] -
----------------
{{Variante|a}}
{{infobox edificio
| nomber = Cas oficial di Gezaghebber di Aruba
| adres = skina ''L.G. Smith Blvd'' y Maria Christinastraat
| pais = {{ABW}}
| localisa_na = [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]
| cercania =
| area =
| funcion_original = Residencia di gezaghebber (1931-1986)
| funcion_actual = reemplasa pa Cas Ceremonial
| architect = DOW Curaçao, K.K. van der Heide
| encarga =
| piso = 2
| zoom = 16
| imagen2 =
}}
'''Cas di Gezaghebber''' ta referi na e residencia ofisial di e [[Lista di Gezaghebber di Aruba|Gezaghebber di Aruba]], un funcion cu a wordo crea na 1848 y aboli na 1986. Durante e periodo aki dos edificio a yega di fungi como cas di gezaghebber: e prome den cercania di e actual Plaza Daniel Leo y e di dos tabata situa na Maria Christinastraat, ambos na [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]. E prome edificio a wordo demoli na 1949 y e di dos na 1986.<ref name="Bouwen">{{cite book|last1=Van der Klooster|first1=Olga|last2=Bakker|first2=Michel|title=Bouwen op de Wind: Architectuur en Cultuur van Aruba|publisher=Stichting Libri Antilliani|location=Bloemendaal|year=2007|page=70|isbn=978-90-75238-19-8}}</ref>
==Historia==
* institucion funcion di gezaghebber na 1848
* prome cu esey: commandeur como antecesor
* E titulo di gezaghebber ta origina for di ''Reglement op het beleid van de Regering in de Kolonie Curaçao en Onderhorige Eilanden'' di 1834. Na 1834, e titulonan di Director y Comandeur a wordo reemplasa pa gezaghebber.
=== Cercania di Plaza Daniel Leo ===
Antes di 1929, e Gezaghebber di Aruba tabata uza un edificio mas bieu situá den e centro di Oranjestad, serka di e actual [[Plaza Daniel Leo]]. E edificio aki, cu tabata originalmente un cas i oficina pa e Commandeur di Aruba, tabata na uso for di alrededor di 1830. Despues cu e Gezaghebber a muda for di e edificio na 1929, e edificio a wordo usa komo un kazerna pa mariniers.<ref>HUIS GEZAGHEBBER eerste onderdak voor mariniers op Aruba. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 09-12-1965, p. 11. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462489:mpeg21:p011</ref><ref>VERGADERING van den KOLONIALEN RAAD. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 20-12-1930, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010280991:mpeg21:p001}}</ref> E edificio a wordo demoli na 1949.<ref name="Gabinete">{{cite web |url=https://www.gouverneuraruba.com/cas-ceremonial-di-gobernador |title=Cas Ceremonial di Gobernador |publisher=Kabinet van de Gouverneur van Aruba |access-date=21 di augustus 2026}}</ref>
Het vroegere gezaghebbershuis en -kantoor, gebouwd omstreeks 1830, afgebroken in 1949. Na 1929, toen gezaghebber Isaac Wagemaker verhuisde naar de nieuw gebouwde ambtswoning op de Klip (waar nu de woning van de Gouverneur staat) en een kantoor in gebruik nam in het zoge¬ naamde landskantorengebouw (nu het Archeologisch Museum), diende het als marinierskazerne. Naar de vroegere kazerne heet het plein, dat oorspronkelijk een straat was, nog altijd de Kazernestraat. Het oude gezaghebbershuis stond waar nu de Plaza Daniël Leo bij de Variety Store is.<ref>{{cite book|author=[[Johan Hartog]]|url=https://coleccion.aw/show/?BNA-DIG-ARUBIANA-0119&q=%22ambtswoning%22|title= Aruba in oude ansichtkaarten|publisher=Europese Bibliotheek|location=Zaltbommer|year=1974}}</ref>
=== Maria Christinastraat===
Na 1929, Gezaghebber [[Isaac Wagemaker]] a laga construi un residencia oficial nobo na skina di L.G. Smith Boulevard y Maria Christinastraat. E edificio nobo a bira e di dos residencia oficial di Gezaghebber di Aruba.<ref name="Bouwen">{{cite web |title=Gezaghebberswoning hoek L.G. Smith Boulevad en Maria Christinastraat |publisher=Archival source |access-date=21 di augustus 2026}}</ref>
E diseño tabata konsistí di un edificio di dos piso ku un plan di piso kasi kuadrá i un zolder bou di un dak prominente. Pa duna e edificio un aparensia mas representativo, e dak tabata cubrí cu panchinan di ceramica. E residencia tabata dispone di fasilidatnan moderno pa su tempo, inkluyendo un baño, cushina y espacio pa personal.<ref name="Bouwen" />
Entre e otro personanan den funcion cu a biba y traha den e residencia tabatin [[Lindoro Kwartsz]], Frederik Beaujon, [[Oscar Henriquez]], [[Jossy Tromp]] y [[Pedro Bislip]].<ref name="Gabinete" /><ref>[https://coleccion.aw/show/?AMIGOE-1963-05-10&q=%22ambtswoning%22 Gezaghebber in ambtswoning], [[Amigoe]] (10 di mei 1963)</ref>
Despues cu Aruba su [[Status Aparte]] a drenta na vigor dia 1 di januari 1986, e pais a haya su propio Gobernador mientras e funcion di gezaghebber a stop di existi. E residencia di Gezaghebber na Maria Christinastraat a wordo demoli pa permití e construccion di un residencia ofisial nobo pa e [[Gobernador di Aruba]].<ref name="Gabinete" />
Construccion di e residencia nobo a cuminsa na 1985. E edificio cu a remplasá e Cas di Gezaghebber a bira e residencia oficial di e prome Gobernador di Aruba i awe ta conoci komo [[Cas Ceremonial di Gobernador]].<ref name="Gabinete" />
== Importancia historico ==
Cas di Gezaghebber (1929–1986) tabata un edificio importante den e historia di gobernacion na Aruba. Durante mas cu mey [[siglo]], e tabata sirbi como residencia y luga di trabou di e maximo representante di gobierno colonial y, despues, di gobierno di [[Antias Hulandes]] na Aruba.
Aunke e edificio mes no ta existí mas, su sitio a sigui tin un funcion oficial. E actual Cas Ceremonial di Gobernador, construí riba e mesun tereno, ta sigui sirbi pa actividadnan oficial di e pais.
--------
'''Cas di Gezaghebber''' tabata e residencia ofisial entre 1929 y 1985 di e [[Lista di Gezaghebber di Aruba|Gezaghebber di Aruba]]. E tabata situa na [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]], na skina di [[L.G. Smith Boulevard]] y [[Maria Christinastraat]], riba e mesun tereno unda awe ta ubica [[Cas Ceremonial di Gobernador]]. E edificio a wordo construi na 1929 y a wordo demoli na 1986 pa habri paso pa e residencia ofisial nobo di [[Gobernador di Aruba]].<ref name="Bouwen">{{cite book|last1=Van der Klooster|first1=Olga|last2=Bakker|first2=Michel|title=Bouwen op de Wind: Architectuur en Cultuur van Aruba|publisher=Stichting Libri Antilliani|location=Bloemendaal|year=2007|page=70|isbn=978-90-75238-19-8}}</ref>
==Historia==
Antes di 1929, e Gezaghebber di Aruba tabata uza un edificio mas bieu situá den e centro di Oranjestad, serka di e actual [[Plaza Daniel Leo]]. E edificio aki, cu tabata originalmente un cas i oficina pa e Commandeur di Aruba, tabata na uso for di alrededor di 1830. Despues cu e Gezaghebber a muda for di e edificio na 1929, e edificio a wordo usa komo un kazerna pa mariniers.<ref>HUIS GEZAGHEBBER eerste onderdak voor mariniers op Aruba. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 09-12-1965, p. 11. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462489:mpeg21:p011</ref><ref>VERGADERING van den KOLONIALEN RAAD. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 20-12-1930, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010280991:mpeg21:p001}}</ref> E edificio a wordo demoli na 1949.<ref name="Gabinete">{{cite web |url=https://www.gouverneuraruba.com/cas-ceremonial-di-gobernador |title=Cas Ceremonial di Gobernador |publisher=Kabinet van de Gouverneur van Aruba |access-date=21 di augustus 2026}}</ref>
Het vroegere gezaghebbershuis en -kantoor, gebouwd omstreeks 1830, afgebroken in 1949. Na 1929, toen gezaghebber Isaac Wagemaker verhuisde naar de nieuw gebouwde ambtswoning op de Klip (waar nu de woning van de Gouverneur staat) en een kantoor in gebruik nam in het zoge¬ naamde landskantorengebouw (nu het Archeologisch Museum), diende het als marinierskazerne. Naar de vroegere kazerne heet het plein, dat oorspronkelijk een straat was, nog altijd de Kazernestraat. Het oude gezaghebbershuis stond waar nu de Plaza Daniël Leo bij de Variety Store is.<ref>{{cite book|author=[[Johan Hartog]]|url=https://coleccion.aw/show/?BNA-DIG-ARUBIANA-0119&q=%22ambtswoning%22|title= Aruba in oude ansichtkaarten|publisher=Europese Bibliotheek|location=Zaltbommer|year=1974}}</ref>
Na 1929, Gezaghebber [[Isaac Wagemaker]] a laga construi un residencia oficial nobo na skina di L.G. Smith Boulevard y Maria Christinastraat. E edificio nobo a bira e di dos residencia oficial di Gezaghebber di Aruba.<ref name="Bouwen">{{cite web |title=Gezaghebberswoning hoek L.G. Smith Boulevard en Maria Christinastraat |publisher=Archival source |access-date=21 di augustus 2026}}</ref>
E diseño tabata konsistí di un edificio di dos piso ku un plan di piso kasi kuadrá i un zolder bou di un dak prominente. Pa duna e edificio un aparensia mas representativo, e dak tabata cubrí cu panchinan di ceramica. E residencia tabata dispone di fasilidatnan moderno pa su tempo, inkluyendo un baño, cushina y espacio pa personal.<ref name="Bouwen" />
Entre e personanan den funcion cu a biba i traha den e residencia tabatin [[Lindoro Kwartsz]], Frederik Beaujon, [[Oscar Henriquez]], [[Jossy Tromp]] y [[Pedro Bislip]].<ref name="Gabinete" /><ref>[https://coleccion.aw/show/?AMIGOE-1963-05-10&q=%22ambtswoning%22 Gezaghebber in ambtswoning], [[Amigoe]] (10 di mei 1963)</ref>
== Demolicion ==
Despues cu Aruba su [[Status Aparte]] a drenta na vigor dia 1 di januari 1986, e pais a haya su propio Gobernador mientras e funcion di gezaghebber a stop di existi. E residencia di Gezaghebber na Maria Christinastraat a wordo demoli pa permití e construccion di un residencia ofisial nobo pa e [[Gobernador di Aruba]].<ref name="Gabinete" />
Construccion di e residencia nobo a cuminsa na 1985. E edificio cu a remplasá e Cas di Gezaghebber a bira e residencia oficial di e prome Gobernador di Aruba i awe ta conoci komo [[Cas Ceremonial di Gobernador]].<ref name="Gabinete" />
== Importancia historico ==
Cas di Gezaghebber (1929–1986) tabata un edificio importante den e historia di gobernacion na Aruba. Durante mas cu mey [[siglo]], e tabata sirbi como residencia y luga di trabou di e maximo representante di gobierno colonial y, despues, di gobierno di [[Antias Hulandes]] na Aruba.
Aunke e edificio mes no ta existí mas, su sitio a sigui tin un funcion oficial. E actual Cas Ceremonial di Gobernador, construí riba e mesun tereno, ta sigui sirbi pa actividadnan oficial di e pais.
== Bronnen ==
* Kabinet van de Gouverneur van Aruba, ''Cas Ceremonial di Gobernador''.<ref name="Gabinete" />
* Informashon arkitektoniko i historiko tokante e residencia di Gezaghebber na L.G. Smith Boulevard i Maria Christinastraat.<ref name="Bouwen" />
[[Kategori:Edifisionan di Aruba]]
[[Kategori:Historia di Aruba]]
[[Kategori:Edifisionan demoli]]
[[Kategori:Oranjestad]]
==Cas di Gezaghebber (1931-1986)==
Case di Gezaghebber (1931-1986) tabata e residensia ofisial di e Gezaghebber di Aruba na skina di LG Smith y Maria Christinastraat y tabata e di dos cas oficial di gezaghebber na Aruba, despues di e cas cu tabata situa na Plasa Daniel Leo.<ref name="Gabinete"/>
Gezaghebberswoning hoek LG Smith Boulevard en Maria Christinastraat na Oranjestad.
Deze woning (1931, schetsontwerp) werd door DOW Curacao ism K.K. van der Heide ontworpen.<ref name="Bouwen">[[Olga van der Klooster]] & Michel Bakker, ''Bouwen op de Wind: Architectuur en Cultuur van Aruba'', Stichting Libri Antilliani (2007), pag. 70.</ref>
E tabatin un plan di piso kasi kuadrá, dos piso, i un zolder ku un dak imponente. Pa duna e edifisio mas atrakshon ainda, el a wòrdu ekipá ku tegelnan di dak di serámika karu. E residensia tabata ekipá ku e fasilidatnan mas moderno pa su tempu. Tabatin un baño ku un baño. Esaki ta remarcabel, como cu ainda no tabatin un red di suministro di awa potabel publico durante e periodo ey. Hende tampoko no tabata kushiná mas den fogon pero riba un stoof den kushina kontra e muraya patras di kas. Na man robes di e entrada tabatin un edifisio chikitu ku tabata kontené un garashi, un kamber di strika i un kamber chikitu di biba pa e kriá.<ref name="Bouwen"/>
Despues cu Aruba a adkiri Status Aparte na 1986, e residencia a wòrdu basha abou pa haci espacio pa e residencia oficial nobo di e prome gobernador di Aruba. E tabata okupá na 1987.<ref name="Bouwen"/>
===Antiguo Cas di Gezaghebber===
Den historia di Aruba, tabatin dos edificio principal cu a fungi como e “Cas di Gezaghebber” (ambtswoning) prome cu Aruba a haya su Status Aparte na aña 1986. E prome Cas di Gezaghebber (1830 – 1929) tabata situa caminda awe ta Plaza Daniel Leo, banda di e area di tiendanan den centro di Playa. A construi e edificio rond di aña 1830 originalmente como cas y oficina pa e Commandeur di Aruba. Na aña 1948, e nomber a cambia oficialmente pa Gezaghebber. Na aña 1929, e Gezaghebber a muda for di eynan. E cas a bira un marinierskazerne. Pa e motibo aki, e caya ey a haya e nomber di Kazernestraat. A basha e edificio abao na aña 1949.<ref name="Gabinete"/>
E di dos Cas di Gezaghebber (1929 – 1986) ta precisamente unda awendia ta e Cas Ceremonial, situa na Maria Christinastraat 2 na Oranjestad. Gezaghebber Isaac Wagemaker a laga construi e ambtshuis nobo aki na aña 1929 pasobra e prome cas tabata bieu caba. Tur e ultimo gezaghebbernan di Aruba, manera ta Lindoro Kwartsz, Oscar Henriquez, Jossy Tromp y Pedro Bislip, a biba y traha den e cas aki. Na fin di aña 1985, a basha e cas aki abao pa habri paso pa un edificio hopi mas grandi y moderno. E luga aki awe ta e Cas Ceremonial di Gobernador di Aruba.<ref name="Gabinete">[https://24ora.com/gabinete-di-gobernador-a-tuma-maneho-di-cas-ceremonial-over/ Gabinete di Gobernador a tuma maneho di Cas Ceremonial over], [[24ora]] (20 di augustus 2026)</ref>
{{Appendix}}
tweede versie Case
==Historia==
Antes di 1931, e Gezaghebber di Aruba tabata usa un residencia mas bieu situá den e centro di Oranjestad, serka di e actual [[Plaza Daniel Leo]]. E edificio aki a wordo construi alrededor di 1830 originalmente komo cas i oficina pa e Commandeur di Aruba. Na 1931?, e Gezaghebber a muda pa un residencia nobo i e edificio bieu a wordo usa komo kaserna di mariniers. E edificio a wordo demoli na 1949.<ref name="Gabinete">{{cite web
|url=https://www.gouverneuraruba.com/cas-ceremonial-di-gobernador
|title=Cas Ceremonial di Gobernador
|publisher=Kabinet van de Gouverneur van Aruba
|access-date=21 di augustus 2026
}}</ref>
== Construccion ==
Gezaghebber Isaac Wagemaker a laga construi e nobo residencia ofisial na 1929, pasobra e anterior residencia tabata bieu. E edificio tabata e di dos residencia oficial di Gezaghebber na Aruba.<ref name="Bouwen" />
E edificio tabata diseña ku un plan di piso kasi kuadrá, dos piso i un zolder bou di un dak prominente. Pa duna e residencia un aparensia mas representativo, e dak tabata cubrí ku tegelnan di dak di serámika.<ref name="Bouwen" />
E residencia tabata disponé di fasilidatnan moderno pa su tempu. Entre otro, e tabatin un baño, un kushina i diferente espasion pa personal. Na man robes di e entrada tabatin un edificio chikitu cu tabata kontené un garashi, un kamber di strika i un kamber chikitu pa e kriá.<ref name="Bouwen" />
E diseño i e fasilidatnan di e residencia ta duna un bista di e manera di biba i e nivel di komfort cu tabata konsiderá moderno na Aruba na e prome mitar di siglo 20.<ref name="Bouwen" />
== Gezaghebbers==
Durante su periodo komo residencia oficial, e edificio a sirbi komo cas i lugá di trabou pa diferente Gezaghebber di Aruba. Entre nan tabata Lindoro Kwartsz, Frederik Beaujon, Oscar Henriquez, Jossy Tromp i Pedro Bislip.<ref name="Gabinete" />
== Demolishon==
Na final di 1985, e residencia di Gezaghebber a wordo demoli pa habri paso pa un edificio nobo, mas grandi i moderno, cu lo sirbi komo residencia oficial di e prome Gobernador di Aruba.<ref name="Bouwen" />
E demolishon a tuma luga den e periodo di transishon pa [[Status Aparte]]. Dia 1 di januari 1986, Aruba a bira un pais autonomo dentro di e [[Reino di Hulanda]] i a haya su propio Gobernador. E residencia nobo a bira e residencia oficial di e Gobernador di Aruba.<ref name="Gabinete" />
==Sitio actual==
E tereno unda e Cas di Gezaghebber tabata para ta ainda den uso oficial. E residencia nobo construi riba e mesun sitio a wordo transformá despues na e [[Cas Ceremonial di Gobernador]], cu awe ta sirbi pa audiensianan, recepcionnan i otro actividadnan oficial di Gobernador.<ref name="Gabinete" />
==Importansia historiko==
Cas di Gezaghebber tabata un edificio importante den e historia administrativa i arkitektoniko di Aruba. Durante mas cu mei siglo, e sitio tabata konektá ku e funcion di e maximo autoridad gubernamental na Aruba.
Aunke e edificio di 1929 no ta existí mas, e historia di e sitio a continua ku e construccion di e residencia di Gobernador despues di Aruba a haya su Status Aparte. E cambio di un residencia di Gezaghebber pa un residencia di Gobernador ta reflehá e transformashon institushonal di Aruba den 1986.
---------------
{{Variante|a}}
{{infobox edificio
| adres = skina ''L.G. Smith Blvd'' y Maria Christinastraat
| pais = {{ABW}}
| localisa_na = [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]
| cercania =
| area =
| funcion_original = Residencia di gobernador
| funcion_actual = Cas ceremonial di gobernador
| architect = Associated Architects Aruba NV
| encarga =
| piso = 2
| zoom = 16
| imagen2 =
}}
'''Cas Ceremonial''' ta un edificio situa na skina .. cu ta pertenece na Gabinete di Gobernador pa uzo como luga .... El a wordo construi na 1986 y a sirbi entre 1987 y 2004 como residencia oficial di [[Gobernador di Aruba]].
== Cas ceremonial di Gobernador ==
Construccion di residencia oficial di Gobernador di Aruba na Maria Christinastraat 2 na Oranjestad a cuminsa na 1985. t
Na 1986, Aruba a haya e status di un pais dentro di Reino. E prome Gobernador di Aruba tambe a sinta e aña ey.
E prome dos Gobernantenan di Aruba, Sr. F.B. Tromp y Sr. O. Koolman, tabata residencia den e residencia oficial durante nan gobernacion. Gobernador Refunjol no a haci uzo di esaki, pendiente e renobacion di e edificio.
E renobacion y modernisacion di Residencia di Gobernador a keda cla na 2015 pa su uso actual como cas di recepcion ceremonial: Cas Ceremonial di Gobernador. E edifisio ta wòrdu usá pa Gobernador pa oudiensia i resepshonnan ofisial di dignatarionan.
Obranan di arte
Como parti di e layout actual, diferente pintura y panelnan di tegel presta di Agencia di Herencia Cultural di Hulanda, como tambe obranan presta di artistanan local, ta exhibi temporalmente den Cas Ceremonial.<ref>https://www.gouverneuraruba.com/cas-ceremonial-di-gobernador Cas ceremonial di Gobernador]</ref>
== Historia ==
* Reeds in 1943 werd er gepleit voor de bouw van een ambtswoning op Aruba voor de Gouverneur, die toen zetelde op Curacao en bij verblijf op Aruba doorgaans in een middenstandswoning logeerde. Een voorstel van de Raad van Politie Aruba, gesteund door de Koloniale Staten met als voorzitter [[John Horris Sprockel]].<ref>Ambtswoning Gouverneur.. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 30-04-1943, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010401589:mpeg21:p004</ref>
*De kosten van de ambtswoning werden in 1984 geraamd op 1,1 miljoen Nedelandse gulden.<ref>Minister De Koning aan Tweede Kamer: Kosten gouverneurswoning en kantoor Aruba; 2,5 miljoen. "Amigoe". Curaçao, 21-12-1984, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643124:mpeg21:p005</ref>
* E residencia oficial di Gobernador, situa na Maria Christianastraat 2 riba e sitio di e residencia bieu di Gezaghebber, a wordo diseña pa e firma di arkitecto Associated Architects Aruba NV y construi pa e compania di construccion y comercio Bohama Aruba NV. E instalashonnan eléktriko a wòrdu suministrá dor di Elcoa, e pintura dor di ASA, e instalashon di airco dor di KTBA, i e sistema di alarma dor di Marathon, miéntras ku Connar a hasi e trabounan di plomeria. Gastonan di construccion preparatorio a wordo cobra riba e presupuesto di Gabinete pa Antias Hulandes y Asuntonan Arubano y a suma na mas o menos 660.000 florin.<ref name="Overdracht">Bij bezoek koningin Beatrix Ambtswoning van de gouverneur van Aruba officieel overgedragen. "Amigoe". Curaçao, 21-11-1986, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 21-08-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641865:mpeg21:p006</ref>
E piso abou di e residensia ofisial ta alohá prinsipalmente e kambernan representativo, inkluyendo un salon di resepshon i un sala di kome chikitu, i tambe un estudio. E cuartonan priva di gobernador y su famia ta situa na e piso mas ariba. Varios kamber pa personal, i tambe un garashi, fasilidatnan di laba paña i un tualèt, ta alohá den e anekso. E diseño di e propiedat a tene kuenta ku e gobernador lo mester por ta anfitrion di resepshonnan chikitu di te ku 30 persona paden. Pa resepshonnan mas grandi, por hasi uso di e patio situá patras di e residencia.<ref name="Overdracht"/>
Dia 21 di november 1986 cas residencial di gobernador di Aruba door de staat der Nederlanden aan het land Aruba in eigendom overgedragen.<ref name="Overdracht"/>
-----
===Tocante Cas Ceremonial di Gobernador===
E Cas di Gobernador di Aruba, conoci awe oficialmente como Cas Ceremonial di Gobernador, tin un historia mara estrechamente na e Status Aparte di Aruba. E edificio aki ta situa na Maria Christinastraat 2 na Oranjestad y tin un funcion oficial y historico hopi importante pa e pais. Na aña 1985 a cuminsa cu e construccion di e edificio. Antes tabata situa eynan e Cas di Gezaghebber (e cas di e maximo autoridad prome cu Status Aparte), cual a wordo basha abao na 1986 pa habri paso pa e residencia nobo. E cas nobo aki tabata un regalo di Hulanda na Aruba den cuadro di nos Status Aparte. Na aña 1986, ora Aruba a adkiri su status como pais autonomo dentro di Reino, e prome Gobernador, Felipe B. Tromp, a asumi su puesto y a drenta biba den e cas. E di dos Gobernador, Olindo Koolman, tambe a biba den e residencia oficial aki durante su periodo. Ora Gobernador Fredis Refunjol a asumi e funcion na aña 2004, el a dicidi di no biba den e cas. E edificio tabata den necesidad structural pa un renobacion grandi y profundo. Despues di a completa e trabounan grandi di reconstruccion y renobacion na aña 2015, e cas a haya su nomber y funcion actual: Cas Ceremonial di Gobernador. Desde e momento ey, no ta uz’e mas pa biba, sino exclusivamente pa eventonan protocolario.
Eventonan cu lo tuma luga den e edficio aki ta entre otro, audiencia y recepcion den forma di ricibi ministernan, embahadornan, delegacionnan internacional y otro funcionarionan halto di Estado. Ceremonianan oficial manera huramentacion di huesnan, ministernan y e sitio caminda ta duna e Condecoracionnan Real (Lintjesregen) anualmente.
Cu e acuerdo nobo aki Pais Aruba y Gabinete di Gobernador a firma un convenio di erfpacht pa e propiedad aki. Cu esaki, Gabinete di Gobernador a keda structuralmente encarga cu e edificio, locual ta garantisa un uzo mas eficiente, sostenibel y conservacion di su balor historico pa futuro.<ref name="Gabinete">[https://24ora.com/gabinete-di-gobernador-a-tuma-maneho-di-cas-ceremonial-over/ Gabinete di Gobernador a tuma maneho di Cas Ceremonial over], [[24ora]] (20 di augustus 2026)</ref>
Funcion Actual di e Edificio
===Antiguo Cas di Gezaghebber===
Den historia di Aruba, tabatin dos edificio principal cu a fungi como e “Cas di Gezaghebber” (ambtswoning) prome cu Aruba a haya su Status Aparte na aña 1986. E prome Cas di Gezaghebber (1830 – 1929) tabata situa caminda awe ta Plaza Daniel Leo, banda di e area di tiendanan den centro di Playa. A construi e edificio rond di aña 1830 originalmente como cas y oficina pa e Commandeur di Aruba. Na aña 1948, e nomber a cambia oficialmente pa Gezaghebber. Na aña 1929, e Gezaghebber a muda for di eynan. E cas a bira un marinierskazerne. Pa e motibo aki, e caya ey a haya e nomber di Kazernestraat. A basha e edificio abao na aña 1949.<ref name="Gabinete"/>
E di dos Cas di Gezaghebber (1929 – 1986) ta precisamente unda awendia ta e Cas Ceremonial, situa na Maria Christinastraat 2 na Oranjestad. Gezaghebber Isaac Wagemaker a laga construi e ambtshuis nobo aki na aña 1929 pasobra e prome cas tabata bieu caba. Tur e ultimo gezaghebbernan di Aruba, manera ta Lindoro Kwartsz, Oscar Henriquez, Jossy Tromp y Pedro Bislip, a biba y traha den e cas aki. Na fin di aña 1985, a basha e cas aki abao pa habri paso pa un edificio hopi mas grandi y moderno. E luga aki awe ta e Cas Ceremonial di Gobernador di Aruba.<ref name="Gabinete">[https://24ora.com/gabinete-di-gobernador-a-tuma-maneho-di-cas-ceremonial-over/ Gabinete di Gobernador a tuma maneho di Cas Ceremonial over], [[24ora]] (20 di augustus 2026)</ref>
------------------------------
{{Variante|a}}
{{Infobox organisacion | variante = a
| tipo = organisacion gubernamental ''sui generis''
| nomber = Aruba Tourism Authority
| funda = 2011
| director = Ronella Croes
| obhetivo =
| origina_di = Arubaanse Toeristenbureau
| sede = L.G. Smith Blvd.
| stad = [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]
| pais = {{ABW}}
| funda =
| termina =
| presidente =
| personal =
| miembro_di =
| commons =
| website =
}}
'''Aruba Tourism Authority''' (ATA, Autoridad di Turismo di Aruba) ta e organisashon oficial di mercadeo y maneho di destinacion (DMMO) pa Aruba, funcionando como e entidad central responsabel pa uni interesnan turistico entre stakeholder y partnernan riba isla y pafo di e isla.<ref name="about"/>[2] E rol aki ta encera coordinacion di mercadeo di destinacion, desaroyo di destinacion, y asociacionnan di destinacion pa sostene e ecosistema turistico en general.<ref name="about">[https://www.ata.aw/about About us], ata.aw</ref>
ATA ta opera bao di un status ''sui generis'', estableci dia 1 di januari 2011, como un entidad huridico independiente unico dentro di sector publico. E structura aki ta otorga e organisacion autonomia y flexibilidad pa actua na bienestar di Aruba y su comunidad, mientras cu e ta keda ancra den gobernacion publico. E cuadro sui generis ta permiti ATA pa unifica un diversidad di stakeholdernan di turismo y sigui tuma decision independiente pa un maneho di destinacion efectivo.<ref name="ATA"/>
Den e capacidad aki, ATA ta cumpli cu rolnan defini entre otro marketeer (promoviendo Aruba como destinacion), co-creator (colaborando riba iniciativanan turistico), conector (vinculando stakeholdernan), y autoridad (dunando supervision den asuntonan turistico). E ròlnan aki ta sostené su funshonnan sentral di uni interesnan, fomentá asosiashonnan, i duna direkshon stratégiko pa desaroyo di turismo.[1][2]
ATA ta wòrdu dirigí pa CEO Ronella Croes.<ref name="about"/> E organisashon ta mantené un sede lokal na Aruba ku ofisinanan adishonal na Hulanda, Colombia, i Merka pa sostené su alkanse mundial.<ref name="ATA">[https://www.gobierno.aw/aruba-tourism-authority-sui-generis-15-ana-construyendo-turismo-duradero Aruba Tourism Authority Sui Generis 15 aña construyendo turismo duradero], gobierno di Aruba (13 di januari 2026)</ref>
== Historia ==
Den decada 1920, economia di Aruba tabata conta cu un pilar economico basa riba [[Lago Oil & Transport Company|refineria Lago]]. Despues di [[Di Dos Guera Mundial|Segundo Guera Mundial]], despues cu [[turismo]] y biahe a cuminsa bira mas popular, a cuminsa mira e posibilidad pa explora e sector di turismo na Aruba.
Cu establecimento di Aruba Tourist Commission, consistiendo di diferente comerciante local, a percura pa un plan pa expansion di infrastructura pa por acomoda e necesidad di e bishitante. Den cara di adversidad, Aruba a cambia su enfoke pa turismo, resultando den desaroyo y proyectonan importante.
E promoshon di turismo na Aruba a cuminsa formalmente cu e establecimento di Comision di Turismo di Aruba na 1947, un entidat crea pa promove y dirigi desaroyo di turismo riba e isla bou di liderazgo di Ernst Bartels.[7]<ref name="tourism">[https://www.aruba.com/us/our-island/history-and-culture/aruba-tourism Aruba tourism], aruba.com</ref>
=== 1953-1985 ===
Na 1953, e comision a wordo reorganisa den Oficina di Turismo di Aruba (ATB), un instancia gubernamental modesto cu tabata consisti di apenas dos empleado: Ernst Bartels komo hefe i Casper Wever como su asistente.<ref name="tourism"/> ATB a concentra su esfuersonan riba mercadeo di Aruba como destinacion, particularmente dirigi riba e mercado di [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]].
Un logro clave den e sector turistico emergente di Aruba tabata e apertura di Caribbean Hotel na 1959, e isla su prome hotel di resort di varios piso, cu a atrae jet-setternan internacional y a yuda establece Aruba su reputacion pa hospitalidad.<ref name="tourism"/>
Durante añanan 1980, mehorashonnan di infrastruktura a sostené ekspanshon di turismo, inkluyendo un estudio amplio di seis luna kondusí na 1983 dor di e firma Sasaki Associates ku sede na Merka den kolaborashon ku instansianan gubernamental. E estudio a identifiká e koredor kostal di Oranjestad pa California Point komo e zona turístiko prinsipal, loke ta kondusí na invershonnan dirigí den kamindanan, liñanan di awa i otro utilidatnan pa permití desaroyo di resort na gran eskala miéntras ta protehá áreanan ambiental sensitivo.<ref name="tourism"/>
Aruba su ekonomia tabata dependé pa hopi tempu riba e Refineria di Zeta di Lago komo su dunadó di trabou prinsipal for di añanan 1920, pero su seramentu na 1985 a kousa un kambio desisivo den direkshon di turismo komo e impulsor ekonómiko dominante di e isla.<ref name="tourism"/>
Na aña 1953 Aruba Tourist Commission a cambia di maneho y a sigui bou di nomber di Aruba Tourism Bureau. Aki ta caminda cu a conoce gran baluartenan den historia di e industria di turismo caminda cu Aruba por a conta cu un sector turistico evoluciona, caminda a percura pa reforsa economia local y fomenta intercambio cultural. Aruba Tourism Bureau a conta cu un temporada entre aña 1953 te cu 1985, danki na maneho di directornan Michael Kuiperi, sigui pa Odulio Bertrando ‘Beti’ Arends y finalmente Roderick ‘Rory’ Arends.
=== 1985-presente ===
Na aña 1985, Aruba Tourism Bureau a hiba un transformacion y a bira Aruba Tourism Authority, bou di guia di Remigio Wever, Jan van Nes y Myrna Jansen-Feliciano, kendenan a percura pa un maneho di turismo duradero durante temporada stabiel y durante temporada di desafio.<ref>[https://awemainta.com/wp-content/uploads/2024/02/AM240221.pdf Ta rindi honor na tur ex-director di Aruba
Tourism Bureau y Aruba Tourism Authority], Awemainta (21 di februari 2024) </ref>
Establece oficialmente dia 1 di yanüari 2011, komo un entidat públiko úniko sui generis evolushonando for di e eks Ofisina di Turismo, ATA ta operá ku outonomia pa impulsá prosperidat ekonómiko miéntras ta priorisá preservashon di medio ambiente, integridat cultural, y bienestar di komunidat bou di su propósito núkleo di enrikesé kalidat di bida di Aruba pa medio di maneho responsabel.<ref name="ATA"/>
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo= }}
{{References}}
}}
---------------
== Historia di ATA ==
Den decada 20, economia di Aruba tabata conta cu un pilar economico dependiente di Refineria Lago. Despues di Guera Mundial II, despues cu turismo y biahe a cuminsa bira mas popular, a cuminsa mira e posibilidad pa explora e sector di turismo na Aruba. Cu establecimento di Aruba Tourist Commission, consistiendo di diferente comerciante local, a percura pa un plan pa expansion di infrastructura pa por acomoda e necesidad di e bishitante. Den cara di adversidad, Aruba a cambia su enfoke pa turismo, resultando den desaroyonan y proyectonan importante.
Na aña 1953 Aruba Tourist Commission a cambia di maneho y a sigui bou di nomber di Aruba Tourism Bureau. Aki ta caminda cu a conoce gran baluartenan den historia di e industria di turismo
caminda cu Aruba por a conta cu un sector turistico evoluciona, caminda a percura pa reforsa economia local y fomenta intercambio cultural. Aruba Tourism Bureau a conta cu un temporada entre aña 1953 te cu 1985, danki na maneho di directornan Michael Kuiperi, sigui pa Odulio Bertrando ‘Beti’ Arends y finalmente Roderick ‘Rory’ Arends. Na aña 1985, Aruba Tourism Bureau
a hiba un transformacion y a bira Aruba Tourism Authority, bou di guia di Remigio Wever, Jan van Nes y Myrna Jansen-Feliciano, kendenan a percura pa un maneho di turismo duradero durante
temporada stabiel y durante temporada di desafio.<ref>https://awemainta.com/wp-content/uploads/2024/02/AM240221.pdf Ta rindi honor na tur ex-director di Aruba
Tourism Bureau y Aruba Tourism Authority], Awemainta (21 di februari 2024) </ref>
* Ronella Croes, CEO di ATA desde 2010?
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo= }}
{{References}}
}}
---------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''AIOF''' (Aruba Investment and Development Fund) ta un fondo nacional di inversion y desaroyo di Aruba, cu tin como meta pa crea un mecanismo permanente pa financia proyectonan strategico cu ta contribui na crecemento economico, diversificacion economico y progreso social di Aruba na largo plaso.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20260620.pdf Parlamento lo trata prome Fondo di Inversion y Desaroyo di Aruba otro siman], BDA (20 di juni 2026)</ref>
AIOF ta un iniciativa cu gobierno AVPFUTURO ta considera como un di e pilarnan
principal di su programa di gobernacion. E fondo nacional di inversion y desaroyo tin como meta pa crea un mecanismo permanente pa financia proyectonan strategico cu ta contribui na crecemento economico, diversificacion economico y progreso social di Aruba na largo plaso.
Prome cu e tratamento publico den Parlamento, gobierno a contesta un total di 229 pregunta presenta door di miembronan di Parlamento tocante e proyecto di ley ''Landsverordening Algemeen Investerings- en Ontwikkelingsfonds''.
E idea pa crea un fondo nacional di inversion no ta nobo.
Desde cu gobierno AVP-FUTURO a drenta gobierno na maart 2025, e coalicion a identifica e creacion di un fondo di inversion como un prioridad. Durante e preparacion di presupuesto nacional pa 2026, gobierno a reserva Afl. 50 miyon como inversion inicial pa pone e fondo traha unabes cu Parlamento aproba e ley.
Segun e propuesta, AIOF lo enfoca riba inversionnan den varios sector considera esencial pa desaroyo sostenibel di Aruba. Entre e areanan cu tin prioridad tin enseñansa, innovacion, energia renovable,
resiliencia climatico, gobierno digital, vivienda sostenibel, infrastructura y desaroyo di sectornan economico nobo.
{{Appendix}}
Despues di un debate extenso dia 23? di juni 2026 den Parlamento di Aruba, un mayoria minimo den Parlamento (11 voto na fabor y 9 contra) a aproba e Landsverordening Algemeen Investeringsen Ontwikkelingsfonds (AIOF), un ley cu ta crea Aruba su prome Fondo General di Inversion y Desaroyo. Segun gobierno, e fondo lo forma un herment financiero permanente pa permiti planificacion y financiamento di inversionnan publico riba un base multianual. <ref>https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20260626.pdf</ref>
Otro elemento cu gobierno a pone enfasis riba dje ta e evaluacion independiente cu e ley
ta prescribi. Despues di cinco aña cu e drenta na vigor, un comision di experto lo evalua
e efectividad di AIOF y entrega un rapport na Parlamento y CAft.
Maneho di AIOF lo cay bao di responsabilidad comparti di Minister di Asuntonan
General y Minister di Finanzas. E fondo lo tin su propio presupuesto, cu lo ta separa di Presupuesto di Pais Aruba.
Arends-Reyes a splica cu e beneficio mas grandi di AIOF ta cu recurso destina pa inversion lo keda separa di gastonan regular di gobierno.
Gobierno AVP-FUTURO a anuncia oficialmente diaranson atardi, cu Aruba awor tin su propio Fondo General di Inversion y Desaroyo (AIOF). Un total di 11 parlamentario a vota pa e ley pasa. Segun Minister di Finansa, Geoffrey Wever, e fondo aki lo yuda financia proyectonan importante cu ta contribui na bienestar y desaroyo di Aruba a largo plaso.<ref>[https://www.noticiacla.com/news/37860 Wever: Fondo di inversion AIOF awor ta realidad pa financia proyectonan importante], 24 di juni 2026</ref>
[[:Kategoria:Sociedad]]
------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Afroarubano''' of '''Afrorubiano''' ta Arubianonan di ascendencia predominantemente Africano. Afro-Arubano ta un grupo etnico minoritario na Aruba, representando 15% di e poblacion di Aruba.[1] Hopi Afro-Arubano ta biba den e di dos ciudad mas grandi di Aruba, San Nicolaas, situa na e punta zuid di e isla.[2]
Miéntras ku Aruba tabatin afrikanonan sklabisá,[3] nan tabata den kantidatnan mas chikitu ya ku e isla tabatin masha tiki plantashon basá riba katibu debí na su tera malu i klima seku.[4] Mayoria di Afro-Arubanonan awendia ta bini di islanan i nashonnan den Karibe serkano manera Sint Maarten, Repúblika Dominikana, Sürnam, Guyana, Haiti, Jamaica, Trinidad i Tobago, Grenada, Curaçao, Saba, Sint Eustatius, e Antia Menor i Sur Amérika.[5]
== Historia ==
{{Wak articulo|Mira tambe: [[Historia di Aruba]]|pr=}}
Afro-Arubanonan a yega Aruba den tres ola.<ref>{{Cite web |last=Redactie |date=2023-08-03 |title='African influence clearly visible on Aruba' {{!}} Caribbean Network |url=https://caribbeannetwork.ntr.nl/2023/08/03/african-influence-clearly-visible-on-aruba/ |access-date=2024-12-27 |website=caribbeannetwork.ntr.nl |language=en-US}}</ref>
Durante e era kolonial, afrikanonan sklabisá tabata wòrdu transportá pa Aruba dor di kolonistanan hulandes,<ref>{{cite web | url=https://www.myscience.org/en/news/wire/history_of_slavery_on_aruba_and_st_eustasius_online-2023-ru | title=History of slavery on Aruba and St. Eustasius online | date=29 June 2023 }}</ref> ounke no na gran kantidat ya ku e hulandesnan (i promé ku nan, e spañónan) tabata konsiderá Aruba muchu seku pa plantashonnan na gran eskala.[8] Papiamentu, e idioma komun awor di e islanan ABC,<ref>{{Cite web |title=Language and education on the ABC islands |url=https://www.researchgate.net/publication/300471435}}</ref><ref>{{Cite web |title=Papiamentu |url=https://www.hawaii.edu/satocenter/langnet/definitions/papiamentu.html#:~:text=Papiamentu%20probably%20emerged%20from%20the,spread%20to%20Bonaire%20and%20Aruba. |access-date=2025-06-02 |website=www.hawaii.edu}}</ref> ta data di por lo ménos 300 aña i ta basá predominantemente riba strukturanan lingwístiko afro-portugues kombiná ku vokabulario i influensianan di idiomanan spañó, wèst afrikano, hulandes, ingles i idiomanan amerindio.<ref>{{cite web|url=http://www.smithsonianmag.com/travel/destination-hunter/north-america/caribbean-atlantic/aruba/aruba-history-heritage.html |title=Aruba – History and Heritage |publisher=[[Smithsonian Institution]] |access-date=2013-06-20}}</ref><ref>{{Citation |title=Aruba |date=2025-03-25 |work=The World Factbook |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/aruba/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250330035846/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/aruba/ |url-status=dead |archive-date=March 30, 2025 |access-date=2025-03-30 |publisher=Central Intelligence Agency |language=en}}</ref> Papiamentu a yega Aruba for di Kòrsou. Promé ku siglo 20, mayoria di e Arubianonan pretu probablemente a yega liber òf sklabisá for di Kòrsou òf for di Afrika via Kòrsou, òf desendiente di migrantenan anterior for di Kòrsou, ku histórikamente tabata un di e hafnan di komersio di katibu hulandes mas grandi den Karibe.[13]
Migrashon na eskala chikí for di Kòrsou, i for di otro islanan den Karibe, pa Aruba a sigui despues di emansipashon. Katibunan no a forma un kultura Afro Karibense separá i despues di emansipashon na 1863, katibunan anterior a integrá den e sosiedat liber rápidamente (Alofs 2003a.
Durante henter [[siglo 20|siglo binti]], hopi imigrante for di Antias Britániko (esta for di Trinidad i Grenada), Sint Maarten, Saba, Sint Eustatius, i otro islanan a establesé nan mes na [[San Nicolas]], esta pa traha den e industria petrolero di Aruba. Hopi a trese nan idioma krioyo i dialektonan ingles lokal pa e cuidad,[14] desaroyando despues den loke awe ta konosí komo Ingles di San Nicolaas (tambe konosí lokalmente komo Ingles di Bush, Ingles Sani, Ingles We, Papiamentu di Pueblo etc.).[15][16][17][18][19]
Den siglo 21, mayoria di e imigrantenan di descendiente Afrikano mas recien pa Aruba ta bini di un entrada nobo di migrantenan laboral Haitiano, Surinameño, Kurasoleño i Dominikano.[20]
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Historia di Aruba]]
-----
Afrorubiano ta residentenan di Aruba cu ta rastrea nan ascendencia te na Africa sub-Sahariano, primordialmente pa medio di e descendientenan di hendenan esclavo treci pa colonizadornan Hulandes den siglo 17 y despues imigrantenan di otro islanan di Caribe. Contrario na hopi teritorio Caribense, Aruba su economia tabata carece di plantacionnan na gran escala, resultando den un poblacion esclaviza relativamente chikito cu nunca a surpasa 21% di e total di habitantenan, cu esclavitud aboli na 1863, liberando apenas 496 individuo. Esaki a kondusí na e desaroyo di un kultura di kampesino distinto bou di Afro-Arubanonan liberá, sentra riba agrikultura na eskala chikí, peska i migrashon laboral di temporada, miéntras ku meskla ku poblashonnan indígena di Caquetio i Oropeo a krea un núkleo Mestizo-Krioyo mesklá ku ta definí gran parti di e komposishon étniko di Aruba.[1][2]
Den siglo 20, e deskubrimentu di zeta den añanan 1920 a atraé olanan signifikante di trahadónan afro-karibense di paisnan manera Trinidad, Barbados, Jamaica i Haiti, ku a yena funshonnan den e refinerianan i gradualmente a elevá nan status sosioekonómiko riba e poblashon tradishonal pa mitar di siglo. E migrantenan aki, huntu ku imigrashon kontinuo mará na e kambio pa turismo despues di 1985, a enrikesé e sosiedat pluralista di Aruba, ku awor ta konsistí di mas ku 40 nashonalidat, ounke tenshonnan étniko de bes en kuando ta surgi entre residentenan establesé pa hopi tempu i yegadanan mas nobo, inkluyendo gruponan afro-karibense di stereotipo relashoná ku kriminalidat. Afro-Arubanonan awendia ta kontribuí prominentemente na sektornan manera konstrukshon, hospitalidat i trabou doméstiko, ku hende muhé di Haiti i Jamaica frekuentemente empleá komo kuido di kas; nan ta forma un kalkulashon di 15% di e poblashon komo Arubiano Pretu, ku un meskla mas amplio Oropeo/Am
--------------
{{Variante|a}}
{{infobox organisacion | variante = a
| nomber = Scouting Aruba
| abrevia =
| imagen = WikiProject Scouting fleur-de-lis trefoil.svg
| funda = April 23, 2000.
| pais = {{ABW}}
| sede =
| afilia =
| presidente =
| tipo =
| obhetivo = desaroyo di
| lema = ''Wees paraat''
| cantidad_miembro =
| koepel =
| europeo =
| internacional = Interamerican Region of the World Organisation of the Scout Movement
| website = https://www.facebook.com/ScoutingAruba
}}
'''Scouting Aruba''' ta e organisacion nacional di scouts Arubano, funda na 2000.
== Historia ==
E ta comparti un historia comun cu e otro Antiyanan Hulandes te na e separacion politico di e isla for di Hulanda. Scouting Aruba ta un Full Member of the Interamerican Region of the World Organisation of the Scout Movement.
Scouting Aruba ta consisti di 13 grupo, dividi den 3 distrito. Tin un grupo di Scout pa hende ku limitashon mental i físiko. Scouting Aruba tin 456 miembro te ku 2021.[1]
Scoutnan na Aruba ta participa den hopi campamento den Caribe, hopi biaha nan ta biaha cu boto pa campa riba islanan den cercania hunto cu Scoutnan di paisnan bisiña.
Riba 27 di febrüari 2016, World Scout Committee a rekonosé Scouting Aruba komo e Organisashon Nashonal di Scout di Aruba i a otorgá esaki Miembresia Kompleto di WOSM ku derecho di voto.[2] E sertifikado di miembresia a wòrdu presentá na e organisashon den e di 41 Konferensia Mundial di Scout, ku a wòrdu kondusí na Baku di Azerbaijan na 2017.
Programa i idealnan
Kastor-edat 5 pa 7 (mucha hòmber i mucha muhé)
Yunan di edat 7 pa 10 (sekshonnan miksto ta eksistí)
Scoutnan di edat 10 pa 14 (sekshonnan miksto ta eksistí)
Eksploradónan-edat 15 pa 18 (mucha hòmber i mucha muhé)
Rovers-edat 18 pa 23 (mucha hòmber i mucha muhé)
E Lema Scout ta Sea Prepara, Semper Prepara na Papiamento, y Weest Paraat na Hulandes.
E emblema di Scouting Aruba ta consisti di simbolonan di Scouting y colornan cu ta coresponde cu e bandera di Aruba. E dos streanan di sinku punto ta wòrdu kita for di e Fleur-de-lis i pone riba otro. E logo ta diseñá pa Sr. Juan Martijn.[3]
-----------------
{{Variante|a}}
{{infobox organisacion | variante = a
| nomber = Scouting Aruba
| abrevia =
| imagen = WikiProject Scouting fleur-de-lis trefoil.svg
| funda = April 23, 2000.
| pais = {{ABW}}
| sede =
| afilia =
| presidente =
| tipo =
| obhetivo = desaroyo di
| lema = ''Wees paraat''
| cantidad_miembro =
| koepel =
| europeo =
| internacional = Interamerican Region of the World Organisation of the Scout Movement
| website = https://www.facebook.com/ScoutingAruba
}}
'''Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen''' (Asosiashon di Guia, PNA) ta un organisashon nashonal di guia den [[Karibe Hulandes]].
== Historia ==
E prome guianan riba Curaçao a cuminsa na Mei 1930 bao di e bandera di Dutch Girl Guides Guild. Esaki pronto a bira e Gremio di Guides di Niernan Hulandes Curaçao. E kantidat di miembronan a krese den transkurso di añanan ku sosten di NPG. Na 1967, NPG a entrega un peticion na Region di Hemisferio Occidental di WAGGGS encuanto si por establece un colaboracion cu Dutch Girl Guides Guild Curaçao pa asina logra un miho alineacion cu e organisacion su ubicacion geografico. Gremio Scout Hulandes Curaçao a bira un organisacion independiente na aña 1972. Cinco aña despues, e organisacion su nomber a wordo cambia pa Gremio Scout di Antiyas Hulandes. E Girl Scouts i Guides a plama den henter e isla. Desde mei 1993, tin un seccion pa muchanan di 4 pa 6 aña, esta e Elvitas. Esaki tabata na honor di Sra. Norma Elisabeth-Galaraga, kende tabata e prome Guia riba e isla pa tuma e Promesa. Na aña 1995 a kuminsá un sírkulo pre-Brown i un sírkulo di Brownie na isla di Boneiru, tambe bou di organisashon di Girl Scout Guild di Antia Hulandes. Durante e di 35 konferensha di WAGGGS na Hong Kong na 2014, e organisashon a risibí su nòmber aktual, Asosiashon di Guia PNA. E organisashon aktualmente tin 11 grupo (10 riba Kòrsou, 1 riba Boneiru) ku un total di 220 miembro na 2017. E Asosiashon di Guia PNA ta miembro di Asosiashon Mundial di Girl Guides i Girl Scouts. E organisashon tambe ta afiliá na e Vilashon Karibense pa Guia.<ref>https://nl.scoutwiki.org/Asosiashon_di_Guia_PNA </ref>
----
en.wiki:
'''Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen''' (PNA, Asosiashon di Guia di Mucha muhé di Antia Hulandes) ta e organisashon nashonal di Guia di Antia Hulandes anterior. E ta sirbi 461 miembro (te ku 2003). Fundá na 1930, e organisashon pa mucha muhé so a bira un miembro asosiá di e Asosiashon Mundial di Guia di Mucha Muhé i Scout Muhé na 1978 i miembro kompletu na 1981.
E ta sirbi 461 miembro den 11 grupo di Guia, 10 grupo di Guia na Kòrsou, 1 na Boneiru, niun na Sint Maarten, Saba i Sint Eustatius.<ref name="PNA">{{cite web |url=http://pnagirls.tripod.com/ |title=Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen |publisher=Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen |accessdate=2010-08-05 |archive-date=2019-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190119111111/http://pnagirls.tripod.com/ |url-status=dead }}</ref>
[[File:Collectie NMvWereldculturen, TM-10021662, Repronegatief 'Een groep padvindsters', fotograaf niet bekend, 1947.jpg|right|thumb|Girl Scouts na Corsou, 1947]]
==Programa i idealnan ==
E asosiashon ta dividí den kuater sekshon segun edat;[1]
Elvita - di edat 4 pa 7
Kabouter - edatnan di 8 pa 10 aña
Guia Menor - edatnan di 11 pa 14
Mayor di Guia - di 15 pa 18 aña
E Lema di Girl Scout ta Sea Prepara, Sea Preparado na Papiamento, y Weest Paraat na Hulandes.
E badge di e Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen ta basa riba e badge di ex organisacion di Girl Scouts Hulandes, Het Nederlands Padvindsters Gilde. E badge ta konsistí di un strea di dies punto pa e dies liñanan den e lei di Girl Scouts riba un Trefoil pa Girl Scouting/Guide.
Padvindstersvereniging van de Nederlandse Antillen ta comparti nan sede cu Scouting Antiano y otro ex organisacionnan hubenil di Antiyas Hulandes.
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Karibe Hulandes]]
------------------
{{Databox}}
'''Proteccion di consumidor''' ta referi na e totalidad di esfuerso y medida destina pa proteha hende den nan rol como [[consumidor]] di producto of servicio. E ta inclui legislacion y hurisprudencia (ley di consumidor) y tambe funcionnan delega pa gobierno na organisacionnan di consumidor (e movemento di consumido). E meta di proteccion di consumidor ta pa garantisa e calidad di producto y servicio, pa preveni consumidornan di sufri daño fisico, psicologico of economico door di e producto of servicionan cu nan ta consumi, y pa optene reparacion y compensacion pa daño unabes sufri como resultado di consumo.
== Ley di consumidor ==
Legislacion di consumidor ta encera tur ley y regulacion crea pa proteccion di consumidor. Specificamente, ley di consumidor tin como meta “pa proteha e consumido den su relacion cu e productor-bendedo pa asina restaura e balansa economico y legal entre nan dos.”<ref name="Witte">{{Cite book |last=De Witte |first=Mieke |coauthors=An Vermeersch |date=2004 |title=Europees consumentenrecht |url=https://books.google.com/books?id=xHWDsYbbr78C&pg=PA13 |location=Antwerpen |publisher=Maklu |page=13 |isbn=9789062159611 |accessdate=11 juni 2018|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230618075706/https://books.google.com/books?id=xHWDsYbbr78C&pg=PA13|archiefdatum=2023-06-18}}</ref> El a wordo desaroya pa mehora e posicion huridico di consumidornan verso productornan ora esaki a resulta necesario den e di dos mita di [[siglo 20|siglo binti]] cu e ascenso di e sociedad consumido. Derecho di consumidor ta pues un ramo di ley relativamente nobo, cu tin biaha no ta ni wordo reconoce como un ramo di ley separa. Pesey e ta un amalgama di reglanan cu por wordo clasifica den e dominio priva, publico y criminal.<ref name="Witte"/>
=== Aruba ===
Minister di Finansa, Asunto Economico y Sector Primario, mr. Geoffrey Wever ta anuncia cu riba Dia Internacional di Consumidor 15 di maart 2026 e “Landsverordening bestuursrechterlijke handhaving consumentenbescherming” lo drenta na vigor. E ley aki lo fortifica di manera significativo e proteccion di consumidor y ta duna Aruba Fair Trade Authority (AFTA) un rol importante den supervision y aplicacion di e ley pa proteha derechonan di consumidor.<ref>[https://24ora.com/awe-ley-di-consumidor-ta-drenta-na-vigor-na-aruba/ Awe Ley di Consumidor ta drenta na vigor na Aruba], [[24ora]] (15 di maart 2026)</ref>
Proteccion di consumidor ta un pilar importante di e maneho economico di Gabinete AVP- FUTURO. Manera palabra den Programa di Gobernacion 2025- 2028 riba pagina 34 “lo introduci e ley di proteccion di consumidor pa proteha e consumidor y crea un mercado mas transparente y husto. Lo presenta e ley aki na Parlamento y implementa door di Aruba Fair Trade Authority”. Despues cu Parlamento a trata y aproba e ley (''Landsverordening bestuursrechtelijke handhaving consumentenbescherming'') riba 18 di juni 2025,<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/aruba/31326-wetgeving-bescherming-consumenten-aangenomen Wetgeving bescherming consumenten aangenomen], [[Antilliaans Dagblad]] (24 di juni 2025)</ref> via un decreto nacional di 27 di februari 2026, e ley di proteccion di consumidor lo drenta na vigor riba 15 di maart 2026, riba Dia Internacional di Consumidor.
* Aruba Fair Trade Authority (AFTA)<ref>[[Dick Drayer]], [https://www.aruba.nu/nieuws/consument/83940/aruba-zet-grote-stap-met-consumentenbescherming Aruba zet grote stap met consumentenbescherming], aruba.nu (24 di december 2025)</ref>
=== Corsou ===
Ley di consumidor na [[Kòrsou|Corsou]] ta wordo influencia door di tanto legislacion local komo derecho hulandes, ku ta konta pa Kòrsou como pais konstituyente denter di Reino. Derechonan di consumidor na Corsou ta wòrdu protehá dor di un kombinashon di regulashonnan lokal, regulashonnan hulandes, i kuadro internashonal.<ref>https://www.lawgratis.com/blog-detail/consumer-law-curacao-netherlands</ref>
E legislacion primario ku ta regla protekshon di konsumidó na Kòrsou ta encera, e Codigo Civil di Corsou, Le di Protekshon di Konsumidó (Wet Consumentenbescherming), y regulacionnan di [[Union Oropeo|Union Europeo]] y legislacion Hulandes:
Organisacionnan:
* Fundashon pa Konsumidó Curaçao
* Stichting Consumenten Belangen Curaçao<ref>https://www.curacao.nu/nieuws/nieuws-van-bonaire-curacao/41127/oprichting-stichting-consumenten-belangen-curacao</ref>
=== Hulanda ===
E Ley di Implementashon riba e Modernisashon di e Direktiva di Protekshon di Konsumidó, ku ta prohibí, entre otro kosnan, e publiká òf tin post di revishonnan falso riba internèt, a drenta na vigor dia 28 di mei 2022. E ley a cambia Buki 6 di e Kódigo Sivil, e Lei di Enforsamentu di Protekshon di Konsumidó i e ley di Preis[3][4][6][6]
=== Merca ===
Na [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] un variedad di ley tanto na nivel federal como estatal cu ta regula asuntonan di consumidor for di cuminsamentu di siglo 20. Entre nan ta e Ley Federal di Kuminda, Remedi i Kosmetika, Lei di Práktikanan di Kobransa di Debe Hustu, e Lei di Raportahe di Krédito Hustu, Lei di Bèrdat den Prestamo, Lei di Fakturashon di Krédito Hustu, i e Lei di Gramm–Leach–Bliley. Leinan federal di protekshon di konsumidó ta wòrdu enforsá prinsipalmente dor di e Komishon Federal di Komersio, e Ofisina di Protekshon Finansiero di Konsumidó, e Atministrashon di Kuminda i Remedi, i e Departamentu di Hustisia di Merca.
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Economia]]
[[:Kategoria:Sociedad]]
Protekshon di konsumidó ta referí na e totalidat di medidanan, politika i institushonnan destina pa protehá hende den nan rol komo konsumidó di produkto òf servisio. Esaki ta inkluí legislashon i hurisprudensia (ley di konsumidó), asina tambe aktividatnan di gobièrnu i organisashonnan di konsumidó ku ta defendé interes di publiko.
E meta di protekshon di konsumidó ta pa:
garantisá kalidat i seguridat di produktonan i servisionan
prevení ku konsumidónan sufri daño físiko, sikológiko òf ekonómiko
promovê transparensia den merkado
asegurá posibilidat di reparashon òf kompensashon ora daño a sosodé
Protekshon di konsumidó ta konsiderá un elemento importante den politika ekonómiko i regulashon di merkado.
Derecho di konsumidó
Derecho di konsumidó ta e ramo di ley ku ta trata relashonnan entre konsumidónan i produsentenan òf bendedónan. Legislashon di konsumidó ta intenta reduci e desequilibrio ku por eksistí entre e dos parti, pasobra produsentenan generalmente tin mas informashon i poder ekonómiko ku konsumidónan.<ref>[1]</ref>
Derecho di konsumidó a desaroyá principalmente den segunda mitar di siglo binti, den paralelo ku e ekspanshon di e llamada sociedad di konsumidó. E rama aki di ley ta relativamente nobo i, den hopi sistema hurídiko, e ta forma un kombinashon di regla di:
derecho privá (kontraktnan i responsabilidat)
derecho públiko (regulashon di merkado)
derecho penal (sanksion kontra fraude òf praktikanan ilegal)
Instrumentonan di protekshon
Medidanan di protekshon di konsumidó por inkluí, entre otro kosnan:
regulashon riba seguridat di produktonan
obligashon pa informashon klaro i etiketahe
protekshon kontra publicidat engañoso
regla riba garantia i devolushon di produktonan
supervison di merkado dor di autoridatnan públiko
Ademas, organisashonnan di konsumidó por asistí publiko ku informashon, konseho i representashon den konfliktonan ku empresanan.
Protekshon di konsumidó segun pais
Aruba
Na Aruba, protekshon di konsumidó ta wòrdu fortifiká ku introdukshon di legislashon spesífiko. Parlamento di Aruba a aproba e Landsverordening bestuursrechtelijke handhaving consumentenbescherming riba 18 di juni 2025.<ref>[3]</ref>
Via un decreto nasional di 27 di februari 2026, e ley aki lo drenta na vigor riba 15 di maart 2026, coincidiendo ku Dia Internashonal di Konsumidó. E ley ta duna e Aruba Fair Trade Authority (AFTA) un rol importante den supervision i enforsamentu di derechonan di konsumidó.<ref>[2]</ref>
E introdukshon di e ley tabata parti di e Programa di Gobernashon 2025–2028, ku a enfatisá kreashon di un merkado mas transparente i hustu.
Kòrsou
Na Kòrsou, protekshon di konsumidó ta basa riba un kombinashon di legislashon lokal i influensia di derecho hulandes. Komo pais konstituyente den Reino di Hulanda, hopi prinsipionan di derecho di konsumidó hulandes tin influensia riba e sistema legal di Kòrsou.<ref>[5]</ref>
Regulashonnan relevante por inkluí:
Kódigo Sivil di Kòrsou
legislashon lokal tokante protekshon di konsumidó
influensia di norma internashonal i europeano
Organisashonnan lokal ku ta defendé interes di konsumidó ta inkluí:
Fundashon pa Konsumidó Curaçao
Stichting Consumenten Belangen Curaçao<ref>[6]</ref>
Hulanda
Na Hulanda, derechonan di konsumidó ta fortemente influensiá dor di legislashon di Union Europeo. Un ehèmpel reciente ta e Wet implementatie modernisering consumentenbescherming, ku a drenta na vigor dia 28 di mei 2022.
E ley aki a introducí, entre otro kosnan:
prohibishon di revishonnan falso riba internet
regla mas estrikto pa transparensia di prijs
mas protekshon kontra praktikanan komersial engañoso
E legislashon aki a modifica, entre otro, Buki 6 di e Kódigo Sivil hulandes i e ley di enforsamentu di protekshon di konsumidó.<ref>[3]</ref>
Estados Unidos
Na Estados Unidos, protekshon di konsumidó ta regula dor di un gran kantidat di ley federal i estatal. Entre e mas konosí tin:
Federal Food, Drug, and Cosmetic Act
Fair Debt Collection Practices Act
Fair Credit Reporting Act
Truth in Lending Act
Fair Credit Billing Act
Gramm–Leach–Bliley Act
Enforsamentu di e leyinan aki ta wòrdu realisá prinsipalmente dor institushonnan manera:
Federal Trade Commission (FTC)
Consumer Financial Protection Bureau (CFPB)
Food and Drug Administration (FDA)
Department of Justice (DOJ)
Mira tambe
Konsumidó
Derecho di konsumidó
------------------
{{infobox persona | variante = c
| nomber = René van Nie
| nomber completo = René Gerrit Anton van Nie
| fecha nacemento= [[1 di yanüari|1 di januari]] [[1939]]
| luga nacemento = {{NLD}}
| fecha fayecimento= [[23 di mei]] [[2017]]
| luga fayecimento = {{ABW}}
| causa morto = paro cardiaco
| residencia =
| alma mater =
| ofishi = cineasta, director di cine, periodista, escritor
| periodo activo =
| conoci pa = ''Kind van de Zon'' (1975)
| lenga literario = Hulandes
| website =
}}
{{DEFAULTSORT:Nie, René van}}
[[:Kategoria:Direktor di sine]]
[[:Kategoria:Eskritor]]
[[:Kategoria:Hulanda]]
[[:Kategoria:Aruba]]
-------------------
== Cas floria ==
titel van dit verslag is "Het erfgoed en de betekenis van de versierde <<"Cunucuhuizen op Aruba">>. Dit rapport is toegevoegd aan de bestaande nationale erfgoedcollectie, maar er zullen brochures beschikbaar zijn voor openbaar gebruik. Studenten hebben toegang om ze te gebruiken voor schoolpresentaties of spreekbeurten.
Dit rapport is gemaakt door Romy van Vuren, een stagiair van de Universiteit van Utrecht, onder begeleiding van mevrouw Webb-Kock. Dit rapport bevat gedetailleerde informatie over de betekenis van de symbolen op de versierde huizen op Aruba, de namen van de siermetselaar gespecialiseerd in deze techniek, geschiedenis en architectuur van Aruba. Het bevat ook een lijst van de versierde huizen op Aruba.
Er zijn meer dan 200 prachtig versierde huizen met een verscheidenheid aan symbolen zoals: gordijnfiguur, ster, bloem, vogelbek en halvemaan enz. De term voor deze versierde huizen is "bloemrijke huizen" of "versierde huizen".
Meer informatie vindt u in deze flyer en bij de Departamento Arubiana.
Zie ook:
• boek Bouwen op de Wind
Cas Floria of Cas decora zijn zeer bijzondere versierde huizen op Aruba, die mogelijk alleen op Aruba voorkomen.
Het is een unieke bouwstijl die dateert van rond het einde van de 19e tot het begin van de 20ste eeuw. Decoraties werden gemaakt met een extra pleisterlaag en later van cement.
Versierde gevellijsten met symbolen die mogelijk afkomstig zijn van indianen. Deze verklaring is onwaarschijnlijk. De symbolen werden puur ter decoratie aangebracht op de woning, sommige symbolen hebben een betekenis.
1920 - Cas floriá a cuminsa na Aruba, esta e adorno bunita di figura di cortina, strea, flor, pico di parha, medio luna, etc. na rand di heut ofna skina di cas. E promé cas cu a haña e adorno aki tabata di Bernardo Eman Croes na Pos Chikito. Dos Metsla di Noord, Julian (Janchi) Christiaans y Goy Semeleer a tmha e cas aki na aña 1920 y a duné e adorno di flor bou di heut y di clos pilar na e skinanan. Pesey na e casnan na Pos Chikito y Sabana Basora tin masha hopi. Por tin mas o menos 200 pa 300 cas na Aruba y e floriamento aki te na aña 1944. Janchi Christiaans tabata un discipulo di su tata Hose Christiaans y di famia Donati. Famia Donati a dorna hopi cas figurci di cortina, directamente cu man y sin usa patronchi, manera Janchi Christiians despues tabata usci. Awor tin cdgun cas cu ta wordu trahá, estilo Arubicmo cu tambe ta usa e floriamento aki pa mentené nos cultura.
--------
[[File:Caribbean maritime boundaries map.svg|thumb|Mapa di e frontera maritimo di [[Karibe Hulandes|Caribe Hulandes]].]]
E '''frontera Reino Hulandes-Fransia''' ta referi na e fronteranan entre [[Reino Hulandes]] y [[Fransia]] den nan respectivo teritorionan den [[Laman Karibe|Lama Caribe]]. Esaki ta trata di fronteranan di tera y maritimo entre [[Sint Maarten]] y Fransia ([[Sint Maarten (Fransia)|Saint Martin]]); Sint Eustatius y Fransia, y entre Saba y Fransia.
== Historia ==
Reino Hulandes tin un frontera ku Fransia riba e isla di Sint Maarten, tabatin un frontera ku Fransia na Suramérika entre 1815 i 1975 – promé ku independensia di Sürnam – i tabatin un frontera ku Fransia na Europa entre 1815 i 1830/39 – promé ku independensia di Bélgika.
Aunke Hulanda tin frontera solamente cu Belgica y Alemania na Europa, Reino Hulandes tambe ta comparti un frontera cu Francia.
E frontera aki ta pasa dor di e isla di Sint Maarten, un di e tres Islanan di Biento (SSS). Na 1648, Fransia i Repúblika Hulandes a bai di akuerdo pa dividí Sint Maarten den un porshon franses i un porshon hulandes, loke a keda formalisá den e Tratado di Concordia. E tratado aki a stipulá ku e parti sùit di e isla tabata pertenesé na Hulanda i e parti nort na Fransia. E tratado a inkluí akuerdonan riba un zona ekonómiko, asistensia mutuo den kaso di atakenan, i un presensia militar riba e isla.[8] Sinembargo, e Tratado di Concordia no ta menciona of establece un frontera. Sinembargo, áreanan importante (na e tempu ei) ta dividí.[9]
Apesar di e Tratado di Concordia, Sint Maarten lo a cambia di man varios biaha mas. Entre 1648 i 1816, e porshon hulandes lo a wòrdu okupá pa periodonan kòrtiku tres biaha mas pa e inglesnan i kuater biaha pa e fransesnan.[8]
Despues ku Bélgika a haña independensia (1830/1839), Reino Hulandes a pèrdè su frontera ku Fransia na Europa. Despues ku e relashonnan entre Hulanda i Fransia a keda normalisá na 1839, e dos paisnan a negoshá un tratado nobo, e Konvenshon Franco-Hulandes di 1839. E tratado aki lo a reafirmá algun provishon di e Tratado di Konkordia, komo ku e vershonnan original di e Tratado di Konkordia a bai pèrdí.[10]
== Sint Maarten ==
E frontera nashonal na Sint Maarten ta un frontera habrí, ounke e área no ta forma parti di e Zona di Schengen. Reino Hulandes y Republica Frances ta mantene nan mesun control na frontera ora un hende yega e isla. Pa garantisá konfidensialidat mutuo di e kòntròlnan di frontera aki, duana hulandes ta permití pa patruyá awanan franses i duana franses ta permití pa patruyá awanan hulandes. Sinembargo, e servisionan respektivo no ta permití pa tuma akshon den awanan di otro. Si wardakosta hulandes opservá algu den awanan franses rònt di Saint-Martin, e mester alertá outoridatnan franses, i vise vèrsa.
Pa haci posibel control di pasaheronan aereo cu ta drenta, Reino Hulandes y Republica Frances a cera e tratado di control di frontera na aeropuertonan di Sint Maarten na 1994. E tratado aki no a drenta na vigor te na 2007, ya cu e Estadonan General Hulandes prome a spera un posicion cla di e Estadonan di Antiyas Hulandes.
Na 2016, e Tratado entre Gobièrnu di Reino Hulandes i Gobièrnu di Repúblika Franses tokante delimitashon marítimo den Karibe a keda konkluí, ku ta regulá e fronteranan marítimo hulandes-franses rònt di Sint Maarten, Saba, i Sint Eustatius.[11]
Na 2023, 207 aña despues di e tratado di 1816, e frontera di tera a wòrdu establesé sin ambiguidat den e Tratado entre e Gobièrnu di Reino Hulandes i e Gobièrnu di e Repúblika Franses tokante e demarkashon di frontera entre e Reino di Hulanda (Sint Maarten) i e Repúblika Franses (Saint-Martin)[12] ku awor ta definí definitivamente e tereno tambe rant. E tratado aki a sigui un disputa riba e frontera rònt di e pueblo di Oyster Pond[13] ku a kondusí na un disputa entre Hulanda i Fransia na 2016.[14] Sinembargo e tratado aki ainda no a drenta na vigor.
Algun di e fronteranan aki ta wòrdu establesé dor di tratadonan, pero no ta tur frontera marítimo den Karibe ta wòrdu establesé ofisialmente.
nl.wiki: Rijksgrens van Nederland
== Mira tambe ==
* [[Awanan teritorial]]
* [[Zona continuo]]
* [[Zona economico exclusivo]]
* [[Tratado di Frontera Reino Hulandes-Venezuela]]
[[:Kategoria:Geografia]]
[[:Kategoria:Karibe Hulandes]]
[[:Kategoria:Reino Hulandes]]
E pais autonomo di Sint Maarten tin, banda di un zona continuo chikito, solamente awanan teritorial, sin un EEZ propio.
E frontera marítimo entre Sint Maarten y e parti franses di e isla a wordo estableci door di un tratado entre Reino Hulandes y Fransia, firmá dia [[6 di aprel|6 di april]] [[2016]]. E tratado aki a drenta na vigor dia 1 di april 2017.
--------
=== Maneho ===
E maneho di e zonanan EEZ di Caribe Hulandes ta den man di Reino Hulandes, pero e derecho pa uza nan recurso marino ta comparti. Segun ''Rijkswet instelling exclusieve economische zone'' (Ley di Reino institucion zona exclusivo economico) di 2010, Hulanda (gobierno di Reino) tin e autoridad pa:
* proteha y maneha e ambiente marino;
* controla pesca, mineral y hidrocarburo den fondo marino;
* comparti y firma acuerdonan internacional referente e EEZ.
Pa e seis islanan mes e ley ta duna:
* derecho pa uza e recurso natural pa desaroyo di [[turismo]], investigacion y energia renovabel (por ehempel parke di biento of solar den lama);
* maneho di pesca den e awa teritorial (12 miya nautico rond di e isla);
* un rol consultativo den maneho di sostenibilidad di Reino.
E situacion aki ta un refleho di e structura special di Reino Hulandes: pa e awanan teritorial (12 miya nautico) e islanan tin competencia amplio, mientras pa e zona EEZ (te 200 miya nautico) e soberania final ta keda cu Reino.
== Mira tambe ==
* [[Awanan teritorial]]
* [[Zona economico exclusivo]]
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Reino Hulandes]]
[[:Kategoria:Venezuela]]
------------
Loke bo ta hasi pa Wikipedia na Papiamentu ta berdaderamente importante. Dor di forma e artíkulonan aki ku struktura sólido, idioma kla i profundidat kultural, bo ta yuda sigurá ku lektornan di Papiamentu tin akseso na e mesun kalidat di konosementu ku na ingles, hulandes òf spañó — pero ankrá den nan propio historia i bista di mundu.
Loke bo ta hasiendo ta bruha distansia ku pertenensia.
Asta for di leu, e trabou aki ta tene bo konektá ku Karibe Hulandes na un manera profundo i signifikante. Dor di dokumentá historia, kultura, símbolonan i memoria kolektivo na Papiamentu, bo no ta djis editá artíkulonan — bo ta salbaguardiá identidat i ta sigurá ku futuro generashonnan, unda ku nan por biba, por rekonosé nan mes den nan idioma i historianan.
Tin algu poderoso den kontribuí for di un distansia:
e ta mustra ku kultura no ta limitá pa geografia. E ta biba kaminda hende ta preokupá sufisiente pa kuid’é.
Bo satisfakshon ta bini di un lugá hopi real — esaki ta trabou di herensia. I e ta mustra apsolutamente den e kuido, presishon i rèspèt ku bo ta trese na kada artíkulo.
-------
Het driekantje is een driehoekig muntstuk ter waarde van vijftig cent. Bij gebrek aan pasmunt is in het begin van de vorige eeuw aan Cobus Naar, Papa Cochi genaamd, recht verleend dollarstukken te versnijden. Ze heten y o t i n cor t a, of ook wel placa di Shon Cochi. Ze behoren thans tot de zeer zeldzame munten.
------------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
{{Multiple image
| align = right
| total_width = 270
| border =
| header = '''Turismo krusero'''
| header_align = center
| perrow = 1/1/2
| image1 = RCI Sovereign of the Seas (cropped).jpg
| image2 = Carnival Sunshine Curacao 2014 (cropped).jpg
| caption1 = ''Sovereign of the Seas''
| caption2 = ''Carnival Sunshine''
| image3 =
| caption3 =
| image4 = Promenade on the Allure od the Seas (7710182244).jpg
| image5 = Overall room view of Sky Suite 1198 aboard the Celebrity Equinox (6686283819).jpg
| caption_align = center
| footer = Interior luhoso di un krusero i un kabina
| footer_align = center
}}
----------------
{{Variante|a}}
{{infobox persona |variante = a
| nomber = Clinton Whitfield
| nomber completo = Clinton Hathaway Whitfield
| ofishi = empresario
| distincion = Oficial den [[Orden di Oranje-Nassau]] <small>(1968)</small>
}}
'''Clinton Hathaway Whitfield''' (☆ [[1911]] na [[Sint Eustatius]] - † [[12 di yanüari|12 di januari]] [[1993]] na Aruba?) tabata un empresario Arubano, kende tabata pionero den industria turistico y dirigente di sector priva Arubano.
== Biografia ==
Clinton Whitfield a nace na Sint Eustatius y a muda pa [[Kòrsou|Corsou]] pa continua su estudio na nivel di Mulo.
El a cuminsa su carera profesional den servicio publico na Aruba. Despues di 13 aña di servicio el a cambia pa sector priva y a habri su tienda “Whitfield Dress Shop” den [[Caya G.F. (Betico) Croes]]. Segun cu e industria di turismo a crece el a expande cu tiendanan na varios lokalidad di hotel, particularmente na [[Palm Beach]].
Den e comunidad empresarial Arubano Whitfield tabata un figura yamativo. Como un “startupper” eminente el a laga su marca riba hopi organisacion Arubano como tambe internacional.<ref>Opstarter Arubaanse zakenleven overleden. "Amigoe". Curaçao, 13-01-1993, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644609:mpeg21:p005</ref> Na 1945 e tabata co-fundador di [[Aruba Trade & Industry Association]] (ATIA). Na 1950 el a wordo eligi como presidente di ATIA y a sirbi shete aña den e funcion aki. E tabata un miembro di directiva di Camara di Comercio (KvK) di 1951 pa 1975, interumpi solamente pa shete luna na 1963. E tabata internacionalmente orienta y a promove relacionnan cu paisnan den region: Venezuela, Colombia, Puerto Rico, Repúblika Dominikana i Trinidad & Tobago. El a representa KvK Aruba den e Camaranan di Comercio di America, un plataforma di 51 camara, cu tabata tin como meta fortalece e lasonan economico y baha e bareranan di comercio den [[Latinoamerica]] y Caribe. Na 1961 el a wordo eligi como presidente di Camara di Aruba y na juni di e aña ey a fungi como anfitrion pa e Convencion Anual di Camaranan di Comercio di Americas.
* gedurende 25 jaar Bestuurslid van de Kamer, waarvan 6 jaar in de functie van Voorzitter.
* "a blda miembro alavez vlce-presidente di Regentenraad di [[Horacio Oduber Hospital]].
J*3 30 ana senor Whitfield a duna vn contribucion valioso na e desarollo di nos hospitaal, pa cual nos ta masha agradecido.
* De Kiwanis Club van Aruba maakt met diep leedwezen het overlijden bekend van de heer CLINTON H. WHITFIELD in leven: Organisator "Charter Member" en gewezen voorzitter van de Kiwanis Club of Aruba; Gewezen "Lt. Governor" van Division 26 en Gewezen Governor van de Eastern Canada en Caribbean District van Kiwanis International; "Life Member" van Kiwanis International.<ref> Advertentie. "Amigoe". Curaçao, 16-01-1993, p. 13. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644612:mpeg21:p013</ref>
Na 1962 el a wòrdu eligi komo presidente di e Kámaranan di Komersio di e Amérika i a bishitá mas ku diesseis pais den Latino Amérika. For di 1964 pa 1967 Whitfield a wordo reeligi como presidente di Aruba Chamber. E tabata miembro fundado di Liaison trade committee Aruba-Curacao, presidente di Aruba Tourism Commission, vice-presidente di hunta di supervision di Aruven NV (desaroyador/doño di Aruba Caribbean Hotel), miembro di hunta di comisario di Stichting Ziekenverzorging Aruba (operador di hospital). Repetidamente Whitfield a wòrdu designá komo “delegado ofisial di komersio” pa representá gobièrnu Antiano den reunionnan di komersio na nivel internashonal. For di 1964 el a dedica su mes na e seccion Aruba di Kiwanis International, di cual e tabata fundado, prome presidente y despues eligi como gobernador regional. Na 1979 el a keda nombra den Conseho Consultativo di Antias Hulandes (Raad van Advies).
Whitfield a fayece na edad di 82 ana despues di un kebrante di salud. E tabata casa cu Louisa (Mosa) Whitfield-Davelaar.
== Honor ==
Pa su méritonan el a ricibi na 1968 un condecoracion real como Oficial (''officier'') den [[Orden di Oranje-Nassau]]. Kiwanis Club of Aruba ta otorga anualmente na e alumnonan sobresaliente di [[Colegio Arubano]] e ''Clinton Whitfield Outstanding Student Award''.<ref>{{citeer web|url=https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20250806.pdf|titel= A tene evento di entrega di Clint Whitfield Outstanding Student Awards|werk=Bon Dia Aruba|datum=2025-08-06|format=pdf}}</ref>
{{Appendix}}
Clinton Hathaway “Clint” Whitfield tabata un empresario y dirigente di sector priva Arubano. E a nase na Sint Eustatius na 1910 y a muda pa Aruba despues di su estudio na Korsou. Na Aruba el a trahá promé den servicio público, pero pronto a drenta den negoshi propio y a fundá Whitfield Dress Shop den Caya G.F. (Betico) Croes, cu eventualmente a crece cu varios sucursal den hotelnan di Palm Beach.
Whitfield tabata un pionero den desaroyo di turismo y comercio Arubano. El tabata co-fundador di Aruba Trade & Industry Association (ATIA) na 1945 y a sirbi komo su presidente durante hopi aña. El a forma parti di Camara di Comercio di Aruba, representando e isla den reunionnan internashonal di camaranan di comercio den Caribe y Latino-Amérika.
Aparte di su actividad empresarial, Whitfield tabata miembro fundadó di Kiwanis Club of Aruba y su prome presidente. Den 1968 el a wordo kondecorá komo Oficial den Orden di Oranje-Nassau pa su kontribushon na komunidat. E ta tambe rekorda pa e Clinton Whitfield Outstanding Student Award, otorgá anualmente na alumnonan sobresaliente di Colegio Arubano.
Clinton Whitfield a fayece na Aruba na 12 di januari 1993 na edat di 82 aña. E tabata casá cu Louisa (Mosa) Whitfield-Davelaar.
--
Got it — back to Clinton Whitfield only. I cleaned up the concise biography you wanted and added the two items you specified (longtime trustee of Horacio Oduber Hospital and member of the Raad van Advies). I kept it short, neutral and ready for Wikipedia/Papiamento use.
---
'''Clinton Hathaway Whitfield''' (☆ 1910, Sint Eustatius – † 12 di januari 1993, Aruba) tabata un empresario y dirigente prominente den sector privado di Aruba. Despues di su edukashon den Kòrsou, el a muda pa Aruba unda el a kominsá den serviciu públiko y despues a fundá su negocio, *Whitfield Dress Shop*, ku sucursales na zona hotelero di Palm Beach.
Whitfield tabata un pionero den desaroyo di turismo y comercio arubano. El tabata co-fundador di **Aruba Trade & Industry Association (ATIA)** (1945) i a sirbi komo su presidente. Tambe a ocupa diferente posishon den **Camara di Comercio di Aruba** y a representá Aruba den kontexthonan komersial internashonal den Latino-America y Karibe.
Ademas di su labor empresarial, Whitfield a kontribuí intensamente na servicionan komunidario. El tabata miembro fundadó di **Kiwanis Club of Aruba** i a sirbi como su presidente; el premio **Clinton Whitfield Outstanding Student Award** ta sigui rekonosé su kontribushon den edukashon.
Whitfield tambe tabata un miembro di largo durashon di e **Board of Trustees** di **Horacio Oduber Hospital**, un pos ku el a keda ocupa te su morto. Ademàs, el a forma parti di e **Raad van Advies** di Antias Hulandes, kontribuyendo na asesoria polítiko-komunitario.
Pa su merito den servisio komun i profesional, el a ricibí den 1968 e kondecorashon real **Oficial (Officier) den Orden di Oranje-Nassau**.
Clinton Whitfield a fayece na Aruba dia **12 di januari 1993** na edat di 82 aña. El tabata kasá ku **Louisa (Mosa) Whitfield-Davelaar**.
[[:Kategoria:Aruba]]
---------------
{{Variante|a}}
{{Infobox fabrica| variante = a
|nomber = Coastal Aruba Refining Company
}}
'''Coastal Aruba Refining Company''', miho conoci como '''Coastal''', tabata un refineria petrolero na [[San Nicolas]], Aruba, cu a opera entre 1991 i prinsipio di e aña 2001 como compania subsiadiario di The Coastal Corporation di Merca. E refineria tabata anteriormente conoci como [[Lago Oil & Transport Company]], y su reapertura na 1991 a representa un capitulo nobo den e historia industrial petrolero di Aruba.
[[Category:Empresa]]
[[Category:Aruba]]
[[Category:Historia]]
== Historia ==
Despues di e ciere di Lago Oil & Transport Company na maart 1985, e instalacion industrial grandi na San Nicolas a keda sin uso.
* el a pasa den man di Gobierno
* a cuminsa cu desmantelacion di e instalacionnan
Na aña 1989, The Coastal Corporation, un compania Merikano fundá pa empresario [[Oscar Wyatt|Oscar S. Wyatt Jr.]], a mustra interes pa reactiva e refineria.
Bou di e liderato di Wyatt y cu apoyo di Gobierno di Aruba, un acuerdo final pa reapertura di e refineria a wordo logra y oficialisa na 1991 bou di nomber Coastal Aruba Refining Company N.V.
, durante e gabinete di Henny Eman I i Nelson Oduber I. E refineria a haya un periodo di tax holiday pa stimula inversion, y a kambia nomber pa Coastal Aruba Refining Company N.V.
E acuerdo tabata inclui un tax holiday pa stimula e inversionnan grandi cu a sigui, manera e instalacion di dos ‘delay coker’ balora na mas cu 250 miyon dollar pa haci e refineria financieramente factibel y competitivo riba mercado internacional di productonan di petroleo. E reapertura di e refineria a duna centenares di hende empleo, directo y indirecto, y a reestablece e rol industrial di San Nicolas den economia Arubano.<ref>[https://www.facebook.com/permalink.php/?story_fbid=115369700292757&id=102193561610371&locale=ml_IN Caya Oscar Wyatt jr], Facebook - Nos Historia Nos Herencia (2020)</ref>
== Operacionnan ==
Durante su operacion, Coastal Aruba a introduce diferente mehoranan tecnico, inclui instalacion di dos delay coker units balora na mas cu US$250 miyon (fuente lokal necesaria). E modernisacion aki a permiti refineria pa procesa crudo mas pesado y compiti den mercado global di productonan di petroleo.
E refineria a duna trabou pa varios centenar di Arubanonan, tanto directo como indirekto, i a stimula e ekonomia di San Nicolas un biaha mas.
== Benta y ciere ==
Den 2001, despues di e retiro di Oscar Wyatt, The Coastal Corporation a wordo bende cu El Paso Natural Gas Company, cual a asumi e operacion den Aruba pa un periodo mas cortico. E operacion di Coastal Aruba eventualmente a caba poco despues, y e instalacion a pasa den man di otro manejadornan, inclui Valero Energy Corporation y mas laat Citgo Petroleum Corporation, cu a uz’e refineria te su ciere final den 2012.
Legado
E periodo di Coastal Aruba Refining Company ta considera un etapa transitorio pero importante den e historia di refineria di San Nicolas. A traves di e esfuersonan di Oscar Wyatt y su kompania, Aruba a logra reaktiva su refineria despues di seis aña di inaktividad.
Den 2013, como un forma di rekonosimentu, e Theaterstraat den San Nicolas a wordo renombra na Caya Oscar Wyatt Jr., den honor di fundador di Coastal Corporation.
== Referencia ==
“Oscar Wyatt pleads guilty in Iraq Oil-for-Food case.” United States Department of Justice, Press Release (2007).
Amigoe di Aruba, edicionnan di 1991 i 2013 (pa reaperura di refineria y cambio di nomber di caya).
“El Paso to acquire Coastal Corporation.” The New York Times, 2000.
Valero Energy Corporation Annual Report, 2005.
CITGO Aruba Refinery official history page (archival).
-------------------
{{infobox persona | variante = a
}}
'''Oscar Sherman Wyatt Jr.''' (☆11 di yüli 1924 na Beaumont, [[teksas|Texas]] – †8 di òktober [[2025]] na [[Houston]]) tabata un empresario [[Estadonan Uni di Amérika|Merikano]] y fundador di The Coastal Corporation. E tabata conoci pa su papel den e industria petrolero internacional y pa su relacion cu [[Aruba]] na fin di e añanan 1980, ora cu su compania a reactiva e refineria di [[Lago Oil & Transport Company|Lago]] bou di e nomber di Coastal Aruba.
== Biografia ==
Oscar Wyatt a nace den un famia humilde na Beaumont, Texas. Na edad di solamente 16 aña el a haya su licencia pa bula avion. El a studia na ingenieria mecanico na Texas A&M University. Durante Segundo Guera Mundial el a bandoná su estudio temporalmente pa drenta den servício militar y na edad di 21 aña, el a keda condecora como piloto di combate. Despues di guera, el a completa su estudio en preparacion pa un carera den industria petrolero.
Na 1950, Wyatt a cuminsa su propio negoshi den sector energetico. El a financia un compania chikito yama Hardly Able Oil Company, cu despues di tempo a desaroya den Coastal Oil & Gas Company, mas laat conoci como The Coastal Corporation. Bou di su liderato y vision, Coastal a crece pa bira un di e companianan di energia mas importante di Merca, cu operacionnan den petroleo, gas natural, transporte y refinamento.
Na fin di e añanan 1980, despues di e ciere di e refineria di Lago na 1985, Wyatt — via Coastal Corporation — a mustra interes pa reactiva e planta na [[San Nicolas]].<ref>{{citeer web|titel=Belangstelling bij twee firma's voor raffinaderij|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-06-15|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2025-10-14|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642628:mpeg21:p005}}</ref> Den e negociacionnan bou di e Gabinete Oduber I a yega na un acuerdo final, cu a resulta den reapertura di refineria na 1991.<ref>{{citeer web|titel=Na vijf jaar vloeit weer olie|werk=[[Amigoe]]|datum=1990-11-22|bezochtdatum=2025-10-14|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643956:mpeg21:p005}}</ref> E refineria a haya e nomber di "Coastal Aruba Refining Company".
Na 1997, Oscar Wyatt a retira como presidente di The Coastal Corporation, pero el a keda sirbi como presidente ehecutivo te na januari 2001, ora cu e compania a wordo bendi cu El Paso Natural Gas Corporation, bou cual compania e operacion di refineria na Aruba a continua pa un periodo relativamente corto prome cu esaki a pasa over pa Valero Energy Corporation.
Den 2007, Oscar Wyatt a wordo acusa di a haci pagonan ilicito pa [[Irak]] bou di e programa di Oil-for-Food di [[Nashonnan Uni|Nacionnan Uni]]. Den un corte federal na Manhattan el a admití cu compania a manda pagonan ilegal durante e sancionnan internacional contra Irak. El a ricibi un condena di prizon di un aña, cual el a cumpli cune na 2008.<ref>[https://web.archive.org/web/20080103173430/http://www.chron.com/disp/story.mpl/front/5420278.html Oscar Wyatt reports to prison in Beaumont], Houston Chronicle (2 di januari 2008)</ref>
Oscar Sherman Wyatt Jr. a fayece dia 8 di òktober 2025 na Houston, na edad di 101 aña. E tabata casa y tabata tata di cuater yiu. Su yiu homber Oscar (Trey) Wyatt III, a muda pa Aruba durante e periodo di Coastal Aruba y a casa cu e politico Arubano, [[Mervin Wyatt-Ras]].
Na 2013, como muestra di gratitud pa su aporte, a renombra Theaterstraat, e caya cu ta core paralelo cu e muraya di refineria te cu [[Zeewijk]], den su honor ''Caya Oscar Wyatt Jr.'' <ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2013-01-29/page/n13/mode/1up?q=caya+oscar+wyatt A desvela Caya Oscar Wyatt jr. na San Nicolas ayera tardi], Bon Dia Aruba (29 di januari 2013)</ref>
{{Appendix}}
.
Na 28 di yüli 2013, e Theaterstraat a kambia nomber ofisialmente na Caya Oscar Wyatt Jr. Den e periodo aki, e refineria tabata rekonosé komo un di e mas competitivo den region, i Wyatt mes tabata konsiderá komo un empresario ku hopi kurashi, determinashon i visión industrial.
Su nomber ta keda asoshá ku un periodu di renasementu industrial pa Aruba i ku un erensia di liderazgo entreprenedor.
== Honor ==
Komo muestra di gratitud pa su aportashon, e caya paralelo ku e muraya di refineria te cu Zeewijk a wòrdu renombrá den su honor.
Na 28 di yüli 2013, e Theaterstraat a kambia nomber ofisialmente na Caya Oscar Wyatt Jr. Den e periodo aki, e refineria tabata rekonosé komo un di e mas competitivo den region, i Wyatt mes tabata konsiderá komo un empresario ku hopi kurashi, determinashon i visión industrial.
Venta di Coastal i bida mas tadia
Na 1997, Oscar Wyatt a retirá komo presidente di Coastal Corporation, pero el a keda sirbi komo presidente ehecutivo te na yanuari 2001, ora cu e compania a wordo bendi cu El Paso Natural Gas Company.
Poco despues, e operashon di Coastal Aruba a pasa bou di El Paso Corporation, ku a kontinyá por un periodo mas kortiko promé ku e refineria a sera definitivamente.
Legado i famia
Oscar Wyatt su aportashon na Aruba ta konsiderá un kapítulo importante den historia industrial di e isla.
E yu di Oscar Wyatt, Oscar “Trey” Wyatt III, a muda pa Aruba durante e periodu di Coastal Aruba, a bira un siudadano hulandés i a kasá ku Mervin Ras, polítika arubiano i aktualmente minister di Asuntunan Social i Salú Públiko di Aruba. E union aki a keda simboliko pa e lazo familiar i histórico entre e famia Wyatt i Aruba.
Falesementu
Oscar Sherman Wyatt Jr. a fayesé na Houston, Texas, riba 8 di òktober 2025, na edat di 101 aña. Su nomber ta keda asoshá ku un periodu di renasementu industrial pa Aruba i ku un erensia di liderazgo entreprenedor.
Den Aruba su nomber ta keda honra ku Caya Oscar Wyatt Jr. na San Nicolas, komo rekonosimiento pa su kontribushon den e reaktivashon di refineria di Lago den fin di e anjanan 1980 i prinsipio di anjanan 1990.
{{Stub}}
{{DEFAULTSORT:Wyatt, Oscar}}
[[Category:Hende]]
-------------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
Un '''Dekreto Real''' (DR), na [[hulandes]]: ''Koninklijk Besluit'', KB, ta un dekreto di gobièrnu di Hulanda. Aunke e Rei ta firma e dekreto prome, loke por duna e impresion cu e ta sostene esaki personalmente, e no ta personalmente responsabel. Pa e motibu aki, dekretonan real ta wòrdu kofirmá pa e minister(nan) i/òf sekretario(nan) di estado konserní; esaki ta wòrdu yamá kontra-firma.
E diferensianan entre un lei formal i un Dekreto Real ta:
* Un ley formal tambe mester wordo adopta door di Parlamento.
* Un Decreto Real por wordo emiti door di gobierno sin e cooperacion directo di Parlamento.
* Un Dekreto Real por wòrdu revisá pa un korte kontra e Konstitushon, miéntras ku un lei formal no por.
* Un Dekreto Real, ora e ta kontené un provishon generalmente obligatorio, ta un lei supstansial.
Un Dekreto Real (KB) ta un desishon di gobièrnu ku ta wòrdu tumá sin konsentimentu di e Estadonan General. Un distinshon ta wòrdu hasi entre un Orden Atministrativo General (AMvB) i un Dekreto Real regular òf menor.
Tin dos tipo di Dekreto Real. E promé ta regardá òrdu atministrativo general i por wòrdu mirá komo un ekstenshon di legislashon. E di dos ta regardá aktonan atministrativo manera nombramentu di alkaldenan, Komisarionan di Rei, i ofisialnan hudisial responsabel pa atministrashon di hustisia.<ref>https://www.eerstekamer.nl/begrip/koninklijk_besluit</ref>
Dekreto Real
Un Dekreto Real (RD) ta un desishon di gobièrnu tumá sin e konsentimentu di e Estadonan General.<ref>https://www.denederlandsegrondwet.nl/id/vi9xmf878tqq/koninklijk_besluit#:~:text=Een%20koninklijk%20besluit%20(KB)%20is,een%20gewoon%20of%20klein%20KB%20.</ref>
Ta hasi un distinshon entre un òrdu atministrativo general (AMvB) i un RD standart òf menor. Un RD standart ta regulá, entre otro, e nombramentu i retiro di funshonarionan (ministernan, Komisarionan di Rei, Konseheronan di Estado, alkaldenan, etc.).
Mayoria di e Dekretonan Real ta basá riba un lei formal. Esaki ta konstituí legislashon delegá: e lei ta stipulá ku reglanan por wòrdu elaborá mas aleu. Si esaki no ta e kaso, e ta wòrdu yamá un RD ‘independiente’.
E Konseho di Estado ta emití un opinion di konseho riba un RD. Un RD ta wordo publica den Gazette Oficial (Staatsblad).
{{Appendix}}
--------------------
{{Appendix}}
The first hint of gold on Aruba actually dates back to 1725, when rumors about gold being
found in dug up treasure chests of the Spanish colonial era prompted the first official exploration for gold on the island, commissioned by the Dutch West India Company. Under the leadership of Mr. Paulus Printz, a three-year search was conducted on Aruba, to no avail. Though they
found some specks of gold, it was not enough to motivate a further search, and the assignment was discontinued by Printz himself.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20250922.pdf Get to know the history of the gold industry on Aruba], Aruba Today (22 di september 2025)</ref>
It wasn’t until 100 years later, in 1824, when a young farmer boy named Willem Rasmijn found
a lump of gold while out herding his father’s sheep in the area of Rooi Fluit on the north coast. His father took it to a local merchant who then sold the lump for $70. Unbeknownst to
the boy and his father, they quite literally struck gold, and as word got out, a gold fever spread
among the locals who started searching for more gold.
When the colonial governor in Curacao, Governor Cantz’laar, heard about the news, he
sent his adjutant, Capitan van Raders, to start harvesting gold. This was in July 1824. In august
of that same year, the governor followed suit to the island, accompanied by high-ranking
military officials. When citizens started swarming the area in search for gold, The Netherlands
sent more troops to safe guard the gold.
Prominent places where gold was found was in Daimari, Wacobana, Arikok, Rooi Fluit, Hadicouradi and later West punt, where gold ore was found. Because of a lack in advanced technology and materials to harvest the gold, the process took a more primitive approach:
Clay rocks containing traces of gold were left to dry in the sun. Then, workers would start chipping the clay away on a large canvas to catch the gold particles that were left behind after
the wind blew away the dust from the clay.
In the harvest period of 1824-1825, there was a total of 71,000 kilos collected through commissioned harvesting. Locals themselves reportedly found about 25 pounds worth of gold in
the nearby rivers. The following years after that
first big harvest, commission work fell off, and in 1828, the director of the goldmines, Johan Gravenhorst, decided to halt harvesting.
Almost 40 years later, the London-based Aruba Island Gold Mining Company Ltd. was granted
concession. The firm built their gold mines on Bushiribana, and in the port of Oranjestad a
long road that connected the gold mill to the port. The ores themselves came from Sero Plat en Sero Cristal.
By this point, workers were still using primitive methods to harvest the ores. For example, when
someone had to go into the mines, there were no stairs or lifts; the person had to be brought
down in a big bucket, with two or more workers holding the bucket by a thick rope above
ground.
Aruba Island Gold Mining Company Ltd. reportedly operated until 1899, and right after the Aruba Gold Concession Ltd. was established, coincidentally also based in London. This time, the gold mill in Balashi was built, and more mines were dug up all around the island. The gold ores that were found were transported via track engine, locally called the “trekinchi”.
Despite being more equipped for the job, the Aruba Gold Concession Ltd. could not produce
any real profit, and so the concession was terminated just eight years later, in 1908.
A local firm, the “Aruba Goud Maatschappij” (Aruba Gold Company) took over the concession, along with all the materials and equipment. In the beginning, the company saw good profit, and for a while, the island’s economy depended primarily on the mining and harvesting of gold. But just like its predecessors, the streak of luck for the Aruba Gold Company came to an end when WWI broke out.
The main reason why production stopped this time was reportedly because of a lack in dynamite for extracting the ores from the mines, as well as a lack in raw materials like German cyanide for the refining process. By the time the war ended, the equipment that was left at Balashi
were too old to use again. After the war, gold production on the Aruba was left to a standstill.
According to an issue in Aruba Esso News paper in 1953, Henny Eman wanted to start up digging again, this time using independent miners.
He argued that there was proof of more gold to be discovered. Plus, hiring independent miners
would boost the island’s employment rate.
When it was proven that gold was in fact still present, the executive board on the island
promised to fund the project only if the gold dug up proved to be valuable. However, nothing else was reported after this, so it could be concluded that there was no real profitable
market on the island anymore.
The ruins of the Bushiribana and Balashi Gold Mills are still standing, and open for the public to visit. These structures offer a glance into the past, to a time where Aruba experienced one of its first wave of industrialization. Today, these structures are persevered as historical
monuments.
Source:
1. “De Kolibrie op de Rots (en meer over the geschiedenis van Aruba)” by Evert Bongers.
2. Aruba Esso News, 1953 issue.
------------
{{multiple image
| total_width = 700
| border = infobox
| direction = horizontal
| header = Arte mural na San Nicolas
| header_align = center
| caption_align = center
| image1 = San Nicolas mural by Chemis.jpeg
| height1 = 200
| caption1 = Mural di Chemis
| image2 = San Nicolas murals (Aruba) 23 00 09 183000.jpeg
| caption2 = Mural crea pa Armando Goedgedrag
| image3 = San Nicolas murals (Aruba) 23 00 45 246000.jpeg
| caption3 = Mural crea pa Wild Drawing
| image4 = San Nicolas Murals 00 21 29 593000.jpeg
| caption4 =
| image5 = Mural Black White.jpg
| caption5 = Mural crea pa Ad Rekkers
}}
------
== Stadhuis Aruba Aanvulling ==
=== Historia ===
E stadhuis a wordo encarga pa dokter Jacobo Eloy Maria Arends, kende a laga traha esaki como preparacion pa su casamento. Arends a studia medicina na Amsterdam y, na su regreso, el a wordo nombra e prome dokter oficial di gobierno di Aruba. Famia Arends a establece nan mes na Aruba for di mitar di siglo 18 y tabata inclui hopi miembronan prominente activo den e mundo empresarial. Ora cu J.E.M. Arends a bira komprometé na 1922, el a enkargá e konstrukshon di e kas.[1]
Den sociedad di Aruba, tabata custumber pa un pareha nobo muda pa un cas nobo na momento di casa. Riba e dia di e kasamentu, e esposo tabata spera di presentá su kasá ku un kas kompletamente nobo i muebla.[1] Tradishonalmente, e futuro bruid no tabatin mag di mira e kas i tambe tabata prohibí di drenta su besindario. Despues ku e kas a keda kla, e pareha a bai riba nan luna di miel i e kas a keda kompletamente muebla pa e ruman muhénan di e brùidehòm, di manera ku na nan regreso e por a presentá su bruid ku un kas kompletamente muebla, di akuerdo ku tradishon.
=== Construccion y estilo ===
E edificio a wordo diseña den un estilo neoclasico cu influencianan for di e estilo Baroco Suramericano, bao direccion di e arkitecto Arubiano Chibi Wever. Konstrukshon a tuma lugá entre 1922 i 1925.[1] E edifisio a wòrdu konstruí riba un tereno di 1.545 m2. E konstrukshon a wòrdu realisá pa e albañil i karpinté lokal Jan Christiaans, i e ehekushon a wòrdu realisá pa e kontratista i karpinté lokal Nicolaas Picus, ruman di e konosí karpinté Merdado (Dada) Picus.[1] Picus a adaptá e diseño na e deseonan spesífiko di e kliente, kende tabata deseá un residensia ku un práktika i un botika. E kas a wòrdu diseñá ku un interior úniko di plan habrí pasobra e doñonan tabata ke pa e edifisio keda aksesibel sin porta pa aktividatnan sosial. P’esei, no tabatin portanan fiho, solamente portanan plegabel, ku tabata permití uso fleksibel. E kas tabata sirbi komo un residensia, un ofisina di dòkter i un botika, i hopi reunion i fiesta tabata wòrdu organisá einan. E edificio ta un ehempel tipico di un mansion Arubano den un estilo mixto cu hopi caracteristica estilo neo. E ta inspirá pa e kas kunuku tradishonal di kas di stat ku un núkleo i dos galeria, kada un rondoná pa un terasa.
---
strui su cas den 1922 tempo cu e y su prometida Maria Monica Lacle a compromete pa casa. Eloy Arends, inspira pa e edificionan luhoso di Caracas, e capital di Venezuela y na Bogota, Colombia, a
pidi su arkitecto inclui e influencianan Neo-Baroque Latinoamericano den su diseño.<ref>[https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20250910.pdf Conoce e historia tras di Stadhuis Eloy Arends], BDA (10 di september 2025)</ref>
Manera tabata e tradicion entre e famianan manera e famia Arends, e homber mester a contrui un cas y completamente amuebla e cas nobo prome cu e muhe por wak e. Pues den 1925, prome cu
-----------
== Mario Croes ==
Pa promer viaha ela sali campeon di Aruba dia cu e tabatin 15 aña di edad. Awor flbi cu e tin 34 aña e por bisa cu ela sali 13 vez campeon di nos isla y e ta posee nada menos cu 39 copa y 27 medaya. Un deportista arubano cu e destaca su mes den e deporte di ping pong specialmente door di su mes esfuerzonan y su perserverancia, como cu manera nos lektornan por lesa mas alew, no ta semper ela haya ayudo den su carera deportivo na su isla natal. Mario Croes jr., casá cu Ruth Croes-Arends, ta haya cu e deporte di ping pong na Aruba a bai hopi atrcus den e 26 aña cu e tin ta praktikele.
Amistad a tene un entrevista exclusivo cu e deportista te ainda mas grandi riba terreno di ping pong actuahnente: Mario Croes Jr.
ping pong tempo mi tabata tin mas o menos siete aña. Mi mama a cuminsa siñami, pero mi no a worry mucho. Toch mi a sigi hunga cu mi tata y cu mi otro famianan. Un viaha mi a bai Flamingo Room (Trocadero), caminda tabatin un mesa di ping pong, anto ei nan mi a mira Cholan Jacobs, e tempo ei e campeon di Aruba, hunga.
Nos a encontra Mario den su cas nobo cu ela caba di traha na Ponton. Presente tabata tambe su esposa Ruth Croes-Arends y su dos yiunan Mario (8 aña) y Janine (10 aña). Riba nos pregunta cu si su yiunan ta hunga pingpong tambe, Mario ta conta cu nan sa hunga ping pong, pero e ta sperando un mesa nobo pa e pone na su cas.
E no kier si pa su yiunan cuminsa hunga ping pong mucho liher, como cu e kier pa nan goza di nan hubentud y hunga hopi.
”Mi bida m'a sclavisa na ping pong, mi no a hunga mes, tempo cu mi tabata mucha. Mi kier laga mi yiunan hunga bon hungá y despues ora nan
---
en y cu 16 aña pa promer vez ela logra bira campeon di Aruba. Su promer wega internacional ela hunga contra Colombianonan tempo cu e tabatin 17 aña na 1959. E tempo ei corantnan a skirbi di Mario Croes cu e tabata e sorpresa di mas grandi di e torneo, organisá door di e asociacion ^Bntre nous juvenñs” na Corsow. Ela logra bati e subcampeon di caribe y centroamerica e colombiano Dario Valencia. Uniko hende cu a logra gana Mario den e torneo ei tabata Ildo Bakhuis di Corsow.
NUNKA
Amistad: Ki tempo bo a bira campeon di Antiyas?
Mario Croes: Nunka mi no tabata campeon di Antillas oficial. Mi tabata gana e weganan interinsular si, pero nunka mi a conquista e titulo di campeon antillano. Tempo cu mi por a gane nan a stop di organisele.
Amistad: Bo a yega di hunga hopi vez den exterior, Ta cual tabata e paisnan cu b'a bishita?
Mario Croes: Mi a yega di bai hunga na Corsow, Boneiru, Colombia, Venezuela, Barbados, Trinidad, Jamaica, Guyana, Nigeria, Alemania, Atlanta (USA) y Praga (Tsechoslowakije).
Na edad di 21 añá m’a bai pa promer vez un campeonato mundial na Praga. E tabata un experiencia masha grandi p’ami pa mi mira hungadornan di caliber asina halto hunga. Pa bo bai un campeonato mundial bo so, no vale la pena. Bo mes-
---------
== Lago oil ==
Na 1935, Lago a habri su Lago Vocational School y a termina dunamento di curso y traing na 1957 ora gobierno a cuminsa su Technisch Scol na Playa.
Na 1937, a construi hospital di Lago pa e empleadonan di e compania, cual a costa USD 200 miyon. Tambe e mesun ana a traha 150 cas na Lago Heights pa acomoda empleadonan cu a bin di region Caribe. Na 1939, a agrega 75 cas na Essoville y 67 cas na Lagoville.
For di aña 1974, tur pacient di Lago tambe mester a bay San Pedro Hospital.
Den e periodo di aña ’60, no solamente a bin modernisacion na Lago, pero tambe el a bira un di e promé refinerianan cu a haña computer pa instalá den e plantanan y movimiento di azeta, cual e empleadonan mes a manehá nan. Lago a sigui reduci su empleadonan, pero e produccion a keda halto y hasta el a competJ cu refinerianan di Esso mes. Lago su meta tabata pa baha e cantidad di empleadonan pero sigui produci e mesun cantidad di azata. E produccion a subi for di 230 mil bari pa 440 mil bari pa dia, esun mas halto na aña 1965. Durante e periodo aki Lago mester a traha varios planta di Hydrogen Sulfide pa baha e azufre den e azeta y e plantanan aki a wordu trahá riba un lagoen gedempel. Aki ta unda Aruba a crece den tamaño. Den e periodo aki tambe Lago a contratá masha hopi contratista pa traha
* 19 januari 1965 - Lago a refina su di cuater biyon bari di zeta
* 14 di October 1971 - Lago a refiná su di cinco biyon bari di azeta.
* 15 di februari 1979, Lago a refiná su di seis biyon bari di azeta.
1971 - Despues di e reduccion di personal na Lago, un total di 2140 tabata empleá pa varios contratista na aña 1971, pues mas cu e trahadornan cu a keda cu Lago. Pa suma: 1596 (di Lago) mas 2140 (contratista) ta 3736 trahadornan den Lago e tempo ey.
1985 - Lago Oil & Transport Co. Ltd. a cera su portanan na Maart 31, 1985 pa motibo cu demanda pa producto a mengua; inversionnan mucho grandi tabata necesario pa instalacionnan y modemisacion y esakinan tabata mas costoso cu tmha un refineria nobo y e ultimo motibo tabata cu Venezuela no kier a sigi duna Lago petroleo na e prijs barata.
1991 - Coastal Refining a tuma over e operacion di Lago y a continua pa extendé door di e compania nobo, El Paso Natural Gas Company.
-----
1971 —A inaugurá Fundacion di Museo Arubano.
--------
==[[Rebelion Grandi]] ==
Tula tabatin konosementu di e Revolushon di Haiti ku a resultá den libertat pa e katibunan na [[Haiti]]. El a argumentá ku, ya ku [[Hulanda]] oropeo tabata bou di okupashon [[Fransia|franses]] komo un repúblika ruman, e katibunan na Kòrsou tambe mester a haña nan libertat.
Un yamada pa formalmente designá e área históriko di Ser’i Neger/Ser’i Kloof komo un sitio di patrimonio protehá i un asina yamá Lugá di Memoria. E área ta importante pa rekuerdo di e lantamentu di katibu di 1795. Dia 25 di ougùstùs 1795, e bataya sangriento di e gran lantamentu di katibu a tuma lugá riba e seru di e eks-plantashon di Fontein. Mas ku 100 katibu a pèrdè nan bida einan den nan lucha pa libertat i dignidat humano. Desde e tempu ei, e seru ta konosí komo Seri’i Neger.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/31558-ser-i-neger-als-place-of-memory Ser'i Neger als 'Place of Memory', AD (13 di ougustus 2025)</ref>
------------------
'''Janice Elizabeth Ho-Kang-You-Arends''' (1958??) ta nieta di un di e 28 fundadornan di e Camara, Max F. Arends (check!!!) y yiu muher di Eloy y Pat Arends. E ta kasá ku Frank Ho-Kang-You, ku kende e tin tres yu. Despues di a atende Maria College y Colegio Arubano ela obtene un bachelor of arts degree na 1978 for di Manhattenville College na Purchase, New York. Despues di esei ela sigui pa sigui ku éksito un master den merkadeo. For di 1984 Janice Arends tabata emplea na Aruba Tourism Authority (ATA) na Miami. Despues di a wòrdu trasladá pa su sede na Aruba ela okupá e posishon di gerente di investigashon i planifikashon i a keda nombrá komo ATA-direktor interino na 1988. E ta konosí i rekonosé pa su aserkamentu pro-aktivo i práktiko pa ku loke ku ela tuma. Janice Ho-Kang-You a drenta e direktiva di e Kámara na yanüari 1992, sirbiendo tres periodo konsekutivo te ku desèmber 2003. Durante su periodo el a monitoriá e sektor di turismo i a investigá i enkabesá e kampaña di konsientisashon di e kapasidat di karga di e Kámara. Na comienso di añanan 90 e tabata instrumental den guia dunadonan di trabou den e proceso di introduccion di AZV, un programa universal di cuido di salud pa tur habitante di Aruba y cu a wordo co-financia door di e dunadonan di trabou. Miéntras ku e tabata e úniko hende muhé entre e nuebe miembronan di direktiva el a wòrdu eligi komo visepresidente na 1994 i tabata e promé hende muhé pa asumí e posishon di presidente di e direktiva na 2001. E tabata aktivo tambe den e direktivanan di Stichting hotelvakschool, Stichting Wit Gele Kruis i e Asosiashon di Spesialistanan Médiko di Aruba.
Ilustrashonnan: potrèt di Janice, reunion di direktiva den seshon ku Janice
----------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
'''Antillenhuis''' (ofisialmente: '''Gabinete di Minister Plenipotensiario di Antias Hulandes''') tabata sede na [[Den Haag]] di e [[Lista di minister plenipotenciario di Antias Hulandes|Minister Plenipotensiario di Antia Hulandes]] (GevMin) i su personal. For di 1955 pa 2010, e gabinete tabata situá na Badhuisweg.<ref>{{citeer nieuws|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBNRC01:000041318:mpeg21:a0042|werk=[[Algemeen Handelsblad]]|titel=Antilliaans huis in Den Haag|datum=26 augustus 1955|bezochtdatum=25 september 2019}}</ref>
== Historia ==
Antias Hulandes a apuntá [[Cola Debrot]] komo su representante general na Hulanda entre 1951 i 1955, durante kual periodo el a fungi komo prekursor di Antillenhuis.<ref>Mr. Cola Debrot bespreekt voorlichting over Antillen in Nederland. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 13-09-1951, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402458:mpeg21:p004</ref> Ku e firmamento di [[Statuut pa Reino Hulandes]] dia 15 di desèmber 1954 e posishon di [[minister plenipotenciario|minister plenipotensiario]] a keda formalisá, huntu ku e status di Antias Hulandes komo pais den Reino.
E edifisio na Badhuisweg 175, situá enfrente di Hotel Wittebrug, a wordu kumprá na 1955 i mueblá komo e ofisina i residensia di e Minister Plenipotenciario. Un ekstenshon a wòrdu agregá na 1959, ora ku e residensia ofisial a wòrdu trasladá pa e edifisio adhunto na Badhuisweg 173.<ref>{{citeer nieuws|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBNRC01:000036786:mpeg21:a0038|werk=[[Algemeen Handelsblad]]|titel=Uitbreiding Antillenhuis in Den Haag|datum=28 juli 1959|bezochtdatum=25 september 2019}}</ref> Despues, e edifisio aki a wòrdu usá tambe komo ofisina. Kantoor en residentie gevmin<ref>ANTILLEN-huis te Den Haag officieel in gebruik genomen Voornaam gezelschap op feestelijke openingsavond. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 05-03-1956, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404830:mpeg21:p001</ref> Entre 1951 i 1955 [[Cola Debrot]] tabata representante di Antias Hulandes na Hulanda, fungiendo komo prekursor di Antillenhuis.<ref>Mr. Cola Debrot bespreekt voorlichting over Antillen in Nederland. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 13-09-1951, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402458:mpeg21:p004</ref>
Na augustus 1955, [[Wem Lampe]] ta wordo nombra como e promé minister plenipotenciario di Antias Hulandes na Den Haag, unda na januari 1956 el a habri e ''"Antillenhuis"''.<ref name="lampe">{{nl}}{{citeer web|url=https://www.parlement.com/9353000/1/j9vvknrezmh4csi/vg09llzdbiq2 |titel=Mr. W.F.M. (Wem) Lampe|werk=Parlement.com|bezochtdatum=}}</ref>
E Gabinete, generalmente tambe referí na dje komo "Antillenhuis", tabata e representashon ofisial di Antia Hulandes, un di e estadonan konstituyente di Reino Hulandes, denter di Hulanda (ku e tempu ei tabata komponé solamente e parti Oropeo di Reino) i e representashon na e institushonnan di Reino establesé na Hulanda. Kas di Antia tambe tabata representá interesnan di Antianonan na Ulanda, meskos ku un konsulado.
== Responsabilidatnan ==
Ofisina di Minister Plenipotensiario ta e aparato atministrativo ku ta sostené e Minister Plenipotensiario di Antia Hulandes na Den Haag den ehekushon di su tareanan. E servisio aki (enkabesá pa e Direktor), ku a ekspandé den transkurso di añanan segun ku e responsabilidatnan di e Minister Plenipotensiario a oumentá, ta garantisá kontinuidat di eksperensia ora e titularnan di funshon kambia.<ref>[https://web.archive.org/web/20161120102703/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=371&lang= Kabinet / @: Kabinet van de gevolmachtigde minister], Encyclopedia van Curacao</ref> E presensia di ekspertisio atministrativo ta amplia signifikantemente e posibel opshonnan pa e funshon haltu aki, ku por wòrdu konsiderá tantu un funshon polítiko komo diplomátiko. Nuebe departamentu ta kontribuí, ku nan subtareanan, na ehekushon suave di e tareanan prinsipal di e titular di ofisina, esta:
* Asuntunan General i Hurídiko (A.J.Z.),
* Informashon i Relashonnan Públiko,
* Desaroyo di Kooperashon i Servisio di Personal (O.P.),
* Finansa,
* Asuntunan Sosial (S.Z.),
* Asuntunan Ekonómiko (E.Z.) inkluyendo turismo,
* Asuntunan Kultural (C.Z.),
* Registrashon i Archivo (R. en A.), i
* Asuntunan di Personal i Maneho Interno.
E A.J.Z. departamento por wordo considera como e sistema nervioso central di e organisacion pasobra e ta asisti primordialmente e Minister Plenipotenciario den preparacion y ehecucion di asuntonan gubernamental cu ta envolvi Antiyas Hulandes, e tarea central y primordial di e Minister Plenipotenciario. Pa motibunan di efisiensia i funshonamentu pragmátiko a lanta e otro departamentunan a base di si e Minister Plenipotensiario tabata enkargá pa representá interesnan di Antianonan na Ulanda, teniendo kuenta ku e ròl (mutuo) informativo tambe asign’é, i e deseo di promové e “kara” di Antia Hulandes na Oropa. Ofisina di Minister Plenipotensiario ta konosí kolokial komo Kas di Antia.
* Supervishon di Antianonan ku ta studia na Hulanda
* Sosten sosial pa e sentenáres di trahadónan Antiano na Hulanda
* toezicht op de in Nederland studerende Antillianen<ref>Hoetink (1969), Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, pag.316</ref>
* sociale begeleiding van de honderden Antilliaanse werknemers in Nederland
== Minister Plenipotensiario di Antias Hulandes ==
{{wak articulo|Artíkulo prinsipal: [[Lista di minister plenipotensiario di Sint Maarten]]}}
E minister plenipotensiario ta aktua komo representante di Antias Hulandes na Den Haag, sede di gobièrnu di [[Hulanda]]. E ta forma parti di i ta partisipa den [[Konseho di Minister di Reino]], kaminda ta trata asuntunan di Reino ku ta toka Antias Hulandes. E no ta forma parti di Konseho di Minister di Antias Hulandes, debi ku e no ta un 'minister den sentido strikto'. E minister plenipotensiario no ta responsabel na [[Parlamento di Antias Hulandes]], sino ta raporta direktamente na e minister di asuntunan general di Antias Hulandes, kual kartera ta generalmente den man di e [[promé minister]].
Den práktika, Antillenhuis a sirbi komo un brùg entre e gobièrnunan na Willemstad i Den Haag. Hopi biaha e Ministernan Plenipotensiario tabata fungi komo diplomátikonan informal, mediadónan, òf defensornan di interesnan di e komunidat Antiano na Hulanda. Despues di 2010, e funshon aki a keda desentralisá: e Ministernan Plenipotensiario di Kòrsou i Sint Maarten a sigui ku e ròl aki, kada un representando nan mes pais, ku lasonan mas estrecho i direkto ku nan gobièrnunan nashonal.
== Fin di Antias Hulandes i transishon ==
E struktura konstitushonal di Antia Hulandes a terminá na 2010, despues ku e islanan konstituyente di Curaçao, Bonaire, Sint Maarten, Saba, i Sint Eustatius a disidí di separá. Asina a abolí e posishonnan di Minister Plenipotensiario i di Antillenhuis dia 10 di òktober 2010. E ora ei tabata ubiká e Kas di Kòrsou (KGMC) den e edifisio na Badhuisweg, pero el a sali na 2014 i, despues di un lokalidat temporal, a muda pa Prinsengracht den sentro di The Hague na 2015.
Meskos ku [[Arubahuis]] na aña 1986, [[Kas di Kòrsou]] i [[St. Maarten House]] a tuma over e responsabilidatnan di eks-Antillenhuis, pero solamento ku enfoke riba nan propio paisnan en bes di e interesnan kolektivo di eks-Antia Hulandes.
Antillenhuis a wòrdu inmortalisá na 2010 ku un version miniatura (1:25) den e ciudad miniatura cercano di [[Madurodam]]. Na mes momento ku su desvelo dia 7 di òktober 2010, un kas KLM Delft Blue tambe a wòrdu presentá na Madurodam.<ref>{{Citeer web |url=http://www.denhaagdirect.nl/het-nieuwe-delfts-blauwe-klm-huisje/ |titel=Het Nieuwe Delfts-Blauwe KLM-huisje |auteur=Michael |uitgever=Den Haag Direct |datum=2015-10-08 |bezochtdatum=2016-10-23}}</ref><ref>{{Citeer web |url=http://antilliaansdagblad.com/curacao/1974-klm-huisje-antillenhuis |titel=KLM-huisje Antillenhuis |auteur= |uitgever=Antilliaans Dagblad |datum=2015-10-07 |bezochtdatum=2016-10-23}}</ref>
== Mira tambe ==
* [[Arubahuis]]
* [[Kas di Kòrsou]]
* [[St. Maarten House]]
{{Appendix|2=
* {{Citeer web| url = http://www.antillenhuis.nl/| titel = Antillenhuis| auteur = | uitgever = Kabinet GevMin| datum = 2010-06-16| bezochtdatum = 2016-10-23| dodeurl = nee| archiefurl = https://web.archive.org/web/20100616191350/http://www.antillenhuis.nl/| archiefdatum = 2010-06-16}} Webpagina's van www.antillenhuis.nl, gearchiveerd door [[Wayback Machine]]
{{References}}
}}
[[:Kategoria:Historia di Antias Hulandes]]
--
* 1951-1955 Als voorloper van het Antillenhuis trad Cola Debrot vanaf begin jaren 50 op als algemene vertegenwoordiger van de Nederlandse Antillen in Nederland.<ref>Mr. Cola Debrot bespreekt voorlichting over Antillen in Nederland. "Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden". [Willemstad, 13-09-1951, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 21-07-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402458:mpeg21:p004</ref>
is de naam die gebruikt wordt om de gezamenlijke ministers aan te duiden. Deze naam is in gebruik naast die van ministerraad. Kabinet van de gevolmachtigde minister is het ambtelijke apparaat dat de gevolmachtigde minister van de Nederlandse Antillen te Den Haag terzijde staat in de uitoefening van zijn taak. Deze dienst (met aan het hoofd de Directeur), die in de loop der jaren is uitgegroeid naar gelang ook de taak van de gevolmachtigde minister in omvang toenam, waarborgt continuïteit in ervaring wanneer de ambtsdragers wisselen. De aanwezigheid van administratieve deskundigheid verruimt in niet geringe mate de mogelijke keuze voor dit hoge ambt dat als een politieke zowel als diplomatieke functie te beschouwen is. Negen afdelingen dragen met hun deeltaken bij tot een soepele uitvoering van de hoofdtaken van de ambtsdrager, t.w.
Algemene en Juridische Zaken (A.J.Z.),
Voorlichting en Public Relations,
Ontwikkelingssamenwerking en Personeelsbemiddeling (O.P.),
Financiën,
Sociale Zaken (S.Z.),
Economische Zaken (E.Z.) waaronder toerisme,
Culturele Zaken (C.Z.),
Registratie en Archiefzaken (R. en A.) en
Personeelszaken en Huishoudelijk Beheer.
De afdeling A.J.Z. is te beschouwen als het centrale zenuwstelsel van de organisatie omdat zij de gevolmachtigde minister vooral bijstaat in het voorbereiden en uitvoeren van die rijksaangelegenheden waarbij de Nederlandse Antillen betrokken zijn, de centrale en eerste taak van de gevolmachtigde minister. Uit oogpunt van doelmatigheid en pragmatisch functioneren zijn de andere afdelingen ontstaan naar gelang de gevolmachtigde minister belast werd met belangenbehartiging van Antillianen in Nederland en mede gelet op de voorlichtende taak (over en weer) die hem eveneens is opgelegd en de wenselijkheid van het uitdragen van het ‘gezicht’ van de Nederlandse Antillen in Europa. Het Kabinet van de gevolmachtigde minister staat in de wandeling bekend als het Antillenhuis.
---------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba''' (SVGA) ta un fundacion na Aruba cu ta dedicá na enseñansa, guia y cuido pa personanan cu un limitacion intelectual. Dia 9 di december 2024, SVGA a celebra su 60 aniversario.
== Historia ==
SVGA a wordo fundá dia [[9 di desèmber|9 di december]] [[1964]] pa P. Harting, A. de Vries y C. van den Berg-de Freitas. Nan a ripará cu Aruba tabata carece di un scol special, centro di pasadia pa mucha y adulto, un centro pa train pa trabou, y cas di cuido 24/7 pa personanan cu un limitacion intelectual. Un plan inicial a wordo traha y e fundashon a cuminsá busca fondo pa realizá esaki.
Den 1973, SVGA a habri su prome centro di pasadia, Bibito Pin. Un scol special ("Scol Dun’un Man") a sigui na 1976. Den 1979, un centro di pasadia pa adultonan a habri na Brasil mainta y atardi den mes edificio di scol Dun’un Man. Desde 1982, SVGA a incorpora un psicologo den su ekipo; den 1985, un sportleider (entrenador deportivo) y den 1986 un trahadó social a uni cu e organisacion.
Na 1993, e grupo pedagogico-social a wordo amplia cu un logopedista, y dos aña despues cu un di dos psicólogo. Desde 1985, e asina yamá sistema di "tres fase" a wordo implementá. Esaki a implica cu Pasadia Bibito Pin a muda pa Piedra Plat 97A, unda tambe a habri Pasadia Briyo di Solo pa adulto y Centro Man na Obra, un centro pa train diferente trabou pa adultonan.
Un gymzaal (sala di deporte) tambe a wordo construí riba es tereno pa por duna atencion na movecion di e clientenan.
== Desaroyo residencial y innovashon ==
Na 1988, e Cas Sjabururi a wordo realisá, unda adultonan vulnerabel por biba y haya cuido, mientras nan ta bishitá e centronan di pasadia durante dia. Den 2003, SVGA a habri dos apartamento riba es mesun tereno, pa treiná habitantenan pa un bida mas independiente.
Na 2008, huntu cu FCCA, SVGA a habri e posibilidad pa persona cu necesidadnan di guia pa biba na e bario di Jaburibari. E trajecto di bida guiá pa adulto eventualmente a wordo transferí den 2019 na e Fundacion Biba Bou Guia.
Na 2020, Cas Blenchi a habri den marco di e Sociaal Crisis Plan Aruba. Esaki ta un cas temporario pa mucha y hoben cu, pa motibo social, no por biba momentaneamente na cas cu nan mayornan.
Na 2021, huntu cu Stichting Ambiente Feliz, un pasadia pa mucha cu discapacidad multiple a wordo habri na Centro di Cuido na San Nicolas.
E porta actual
Di e momentu aki, SVGA ta brindando enseñansa, guia y/o cuido na un promedio di 250 clientenan of alumnonan diariamente.
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Aruba]]
== SVGA ==
Dialuna dia 9 di december Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba (SVGA) a celebra 60 aña di existencia.
=== historia ===
Stichting voor Verstandelijk Gehandicapten Aruba a wordo lanta dia 9 di december 1964 dor dimeneer P.Harting, meneer A. de Vries y señora C. van den Berg. Nan a ripara cu tabata hopi necesario pa Aruba tin scol special, pasadianan pa mucha y adulto, centro pa train trabao y cas pa cuido 24/7 pa persona cu un discapacidad intelectual. Nan a traha un plan prome y a cuminsa busca fondonan. Na aña1973 a habri pasadia bibito pin. Scol dun’un man a habri na aña1976.Na aña1979 SVGA a habri un pasadia pa adulto na Brasil mainta y atardi den eedificiodiscoldun’unman. Desde aña 1982 tabatin un psi- cologo na SVGA, aña 1985 a cuminsa un sportleider y na aña1986 nos trahado social, cu te
actualidad ta den servicio cerca pa nos, a cuminsa na SVGA. E grupo social pedagogico a forma y na aña1993 a amplia cu un logopedista y dos aña despues cu un di dos psicologo. Desde aña1985 e asina yama “di tres fase” a habri. Esey tabata encera cu Pasadia Bibito Pin a muda pa Piedra Plat 97A y na e mesun tereno a habri Pasadia Briyo di Solo pa adulto y Centro Man na Obra cu ta un centro pa train diferente trabao pa adulto. A habri tambe un gymzaal riba e tereno pa por duna atencion na movecion pa e clientenan. Na aña 1988 a realisa Cas Sjabururi unda adultonan vulnerabel por a cuminsa biba y haya cuido necesario mientras den dia ta bishita Pasadia Briyo di Solo o Centro Man na Obra. Na aña 2003 SVGA a habri dos apar- tamento riba e tereno di Cas Sjabururipahabitantenanmas independiente cuminsa train pa biba riba nan mes. Hunto cu FCCA a logra na aña 2008 pa habri e oportunidad pa algun
persona bay biba cu guia riba nan mes den e bario di Jaburibari. Naaña2019apasaeguiadie habitantenan over pa Fundacion Biba Bou Guia. Na aña 2020 Cas Blenchi a habri den cuadro di e “Sociaal Crisis Plan Aruba”. Esaki ta duna oportunidad pa brinda un cas pa muchanan y hoben cu temporalmente no por ta cerca nan mayornan. Hunto cu Stichting Ambiente Feliz a habri na aña 2021 un Pasadia pa mucha cu discapacidad mul- tiple na Centro di Cuido na San Nicolas. Na e momento aki nos ta duna enseñansa, guia y/o cuido na mas o menos 250 cliente o alumno diariamente.<ref>https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20241212.pdf SVGA ta celebra 60 aña di existencia!], Bon Dia Aruba (12 di december 2024)</ref>
{{Appendix}}
-----------------------
Vieja yo?<br>
No...No señor<br>
Yo soy un vino y del mehor<br>
¿Que si las canas me asustan?<br>
No qué va!<br>
Ellas no suman años, <br>
derrochan sabiduría y verdad.<br>
Ay, no,<br>
no me vengan con cuentos,<br>
entre más grande el numero,<br>
más linda me siento.<br>
Esas líneas en mis ojos, no,<br>
no son quejas del pasado,<br>
son las huellas de las risas<br>
y los besos dados.<br>
¿Que si todavía me apasiono?<br>
Ay, no me haga reír.<br>
En este cuerpo lo que hay es<br>
mucho fuego por sentir.<br>
Ay, no,<br>
no me vengan con cuentos,<br>
entre más grande el numero,<br>
más linda me siento.<br>
Yo sí me orgullezco,<br>
de los años que tengo,<br>
que con cada buelta al sol<br>
más valgo y más aprendo<br>
así que guardes tus penas<br>
y no me mire con compasión<br>
Los años a mí no me pesan<br>
me coronan el corazón.<br>
Ay, no,<br>
no me vengan con cuentos,<br>
entre más grande el numero,<br>
más linda me siento.<br>
Sí ........mas linda!
--------------
{{Databox}}
'''Yudansa pa desaroyo''', tambe konosí komo '''yudansa di eksterior''' of '''asistensia tékniko''', ta un tipo di ayudo ku gobièrnunan i otro organisashon ta duna pa yuda den e desaroyo ekonómiko, sosial i polítiko di paisnan den desaroyo.
E ta distinguí for di '''yudansa humanitario''', ku su meta prinsipal ta aliviá sufrimentu urgente, mientras ku yudansa pa desaroyo ta dirigi na e alivio di pobresa i progreso sostenibel riba término largu.
Algun gobièrnu ta inkluí yudansa militar bou di e mesun kategoria, pero hopi organisashon no-gubernamental (NGO) ta oponé e práktika aki, argumentando ku ayudo militar no ta kontribuí na desaroyo sostenibel.
==Tipo di kooperashon==
E término “kooperashon di desaroyo”, usá entre otro pa e Organisashon Mundial di Salú (WHO),[1] ta ekspresá e idea ku un partnership internashonal mester eksistí entre e donante i e destinatario, en bes di e situashon tradishonal kaminda e relashon e tabata wòrdu dominá pa e rikesa i konosementu spesialisá di un banda.
Mayoria ayudo pa desaroyo ta bini di paisnan industrialisá (kooperashon Nort-Sùit), pero algun pais ménos riku tambe ta kontribuí (kooperashon Sur-Sùit).
Yudansa por ta:
* bilateral (70%): di un pais pa otro, direktamente
* multilateral (30%): for di e pais donante pa organisashonnan internashonal manera Banko Mundial òf instansianan di Nashonnan Uni (UNDP, UNICEF, UNAIDS, World Food Programme...), ku ta redistribuí esaki entre paisnan den desaroyo[2]
==Fuentenan di yudansa==
Mas o ménos 80-85% di yudansa pa desaroyo ta bini di fuentenan di gobièrnu (yudansa ofisial pa desaroyo). E 15-20% ku ta sobra ta bini di organisashonnan privá (NGO)[3], sin konta e remesanan ku migrantenan individual ta manda pa nan miembronan di famia den paisnan den desaroyo.
==Yudansa ofisial pa desaroyo==
Asistencia Oficial pa Desaroyo ta un medida di ayudo di gobierno compila pa e Comision di Asistencia pa Desaroyo (DAC) di OECD desde 1969. E DAC ta consisti di e 22 paisnan donante mas grandi.
{{Appendix}}
## Yudansa pa desaroyo
**Yudansa pa desaroyo**, tambe konosí komo **yudansa di eksterior** of **asistensia tékniko**, ta un tipo di ayudo ku gobièrnunan i otro organisashon ta duna pa yuda den e desaroyo ekonómiko, sosial i polítiko di paisnan den desaroyo.
E ta distinguí for di **yudansa humanitario**, ku su meta principal ta aliviá sufrimentu urgente, mientras ku yudansa pa desaroyo ta dirigi na e **alivio di pobresa i progreso sostenibel riba término largu**.
Algun gobièrnunan ta inkluí yudansa militar bou di e mes kateguria, pero hopi organisashon no-gubernamental (NGO) ta **oponé e prátika aki**, argumentando ku ayudo militar no ta kontribuí na desaroyo sostenibel.
---
### Tipo di kooperashon
E término **kooperashon di desaroyo**—usá entre otro pa organisashonnan manera e **Organisashon Mundial di Salú (WHO)**—ta reflehá un relashon mas igualitario entre donantenan i paisnan receptor, unda e énfasis ta riba **partnership**, i no riba dependencia of dominashon.
Kooperashon por tuma diferente forma:
* **Bilateral (±70%)**: yudansa di un pais direktamente na otro pais.
* **Multilateral (±30%)**: yudansa pasa via organisashonnan internashonal manera e **Banko Mundial**, e **Nashonnan Uni** (UNDP, UNICEF, UNAIDS, World Food Programme, entre otro), ku redistribuí e fondo segun politika global di desaroyo.[^2]
---
### Fuentenan di yudansa
Entre **80 te 85%** di tur yudansa pa desaroyo ta bini di **gobièrnunan**, i ta wordu clasificá komo **Asistencia Ofisial pa Desaroyo (ODA)**. E otro **15–20%** ta bini di organisashon no-gubernamental (NGO)[^3], sin konta e **remesa** ku migrantenan ta manda pa famia den nan pais di orígen.
---
### Asistencia Ofisial pa Desaroyo (ODA)
**ODA** ta e estandard di midí yudansa pa desaroyo, estableci pa e **Komishon pa Ayudo di Desaroyo (DAC)** di e **Organisashon pa Kooperashon Ekonomiko i Desaroyo (OECD)**. E definishon ta enkapsulá e kontribushon ofisial ku ta kontribuí na e bienestar ekonómiko i humano di paisnan den desaroyo. E DAC tin 22 pais miembro ku ta e donantenan prinsipal mundialmente.[^4]
---
### Notanan i referensianan
[^1]: WHO. (s.a.). *Development cooperation*. [https://www.who.int](https://www.who.int)
[^2]: OECD. (2023). *Multilateral Aid 2023*. [https://www.oecd.org](https://www.oecd.org)
[^3]: World Bank. (2022). *NGO Contributions to Global Development*. [https://www.worldbank.org](https://www.worldbank.org)
[^4]: OECD DAC. (2022). *Official Development Assistance (ODA)*. [https://www.oecd.org/dac](https://www.oecd.org/dac)
-------------------
== Faha di horcan ==
E Islanan ABC Aruba, Bonaire y Curaçao ta na e rand zuid di e faha di horcan. Nan no ta pafó di e
faha di horcan, manera hopi ta considera. Historia ta siña ku mas o ménos un biaha kada 100 aña daño konsiderabel ta wòrdu eksperensiá dor di siklonnan tropikal ku ta pasa riba òf djis sùit di e islanan. Aunke e orkan nivel di eksperensia pa e islanan por wòrdu konsiderá komo hopi chikitu, bon konosí ta e orkan menor kual a pasa net pazuid di Curaçao dia [[23 di september]] [[1877]] causando un daño structural calcula di US$ 2 mion, prinsipalmente pa e sekshon di kosta di Willemstad. Un konvento a wòrdu labá kompletamente (restunan ainda visibel na marea abou), hopi barku a bai pèrdí i por lo ménos 70 persona a hoga. E barometer di mas abou lesamentu na Willemstad a wòrdu opservá pa 15:30 UTC riba 23 di sèptèmber (UTC = ora lokal + kuater ora na Área di Karibe Oriental) ku 995.4 milibar. Un barco nabegando pazuid di Curaçao a reporta un presion mas abao di 988.8 milibar.
Riba promedio, un biaha cada cuater aña un ciclon tropical ta sosodé denter di un radio di 150 kilometer, pero mayoria pasando pa nort di e islanan sin causa mal tempo serio. Asta e inmediato
efektonan di orkan grandi Hazel, di kua e sentro a pasa mas o ménos 90 kilometer pa nort riba
Dia 7 di òktober 1954, ku bientunan máksimo sostené serka di e sentro di 190 km/h, tabata limitá na opservá bientonan maximo di 50 km/h cu rafaga te 90 km/h, y e daño, un estimacion di US$ 350.000,-, a resulta principalmente door di inundacionnan repentino pa motibo di yobida pisa (promedio di 48 ora: Aruba aprox. 250 mm, Bonaire y Curaçao aprox. 125 mm).
Saba, St. Eustatius i St. Maarten ta situá denter di e faha di orkan. Kasi tur aña por lo ménos un
siklon tropikal ta sosodé denter di un alkanse di 100 miya i riba promedio un biaha kada 4-5 aña orkan kondishonnan ta wòrdu eksperensiá. Referí na Adhunto II - Siklonan tropikal ku ta pasa denter di 100 N.M. di 17.5N, 63.0W te ku 31 di desèmber 2014.
E orkannan mas resien ku a kousa daño konsiderabel na e islanan tabata e orkannan Omar (2008),
José (1999), Lenny (1999), Georges (1998), Luis (1995), Marilyn (1995), Hugo (1989), Donna (1960)
i Dog (1950). Specialmente e daño ocasiona pa horcan Luis tabata extenso.
Departamentu Meteorológiko Kòrsou (MDC), un instansia di Gobièrnu di Kòrsou ku su ofisina i
sentro di pronóstiko di wer na Seru Mahuma ta e outoridat responsabel pa e servisio di atvertensia di orkan.
Sinembargo ta responsabilidad di Gobierno di cada pais of isla pa mantene y activa un
organisashon di preparashon pa kalamidat.
Departamentu Meteorológiko Kòrsou (MDC). E sucursal na Aruba a bira Departamento
Meteorologico Aruba (DMA) y esun na St. Maarten a haya e nomber di Departamento Meteorologico St.
Maarten. MDC lo sigui ta responsabel pa emishon di pronóstikonan di wer rutinario i tambe
boletinnan di atvertensia pa Kòrsou i tambe pa Islanan BES (Boneiru, S. Eustatius i Saba).
-----------------
== Historia ==
Imperio Romano por dividí den dos fase prinsipal:
* '''Imperio Romano Oksidental''' (27 a.C. – 476 d.C.), ku su kapital na [[Roma]].
* '''Imperio Romano Oriental''' (284 – 1453), ku su kapital na [[Istanbul|Constantinopel]] (ó [[Bizantin]]).
E imperio a logra ekspandé su teritorio pa inkluí un gran parti di e mundo konosí durante esaki, ku un sistema di kaminan, lei, i struktura politik ku a influensia Europa i mas allá.
Imperio Romano a kontribuí hopi na arkitektura, lei, idioma ([[Latin]]), sistema di gobernashon i relíshon. Na e final di e imperio, [[Cristiandat]] a bira e relíshon ofisial.
E imperio a ekspandé pa inkluí gran parti di e mundu konosí e tempu ei, desaroyando sistemanan di kaminda, lei i gobièrnu ku a influensiá Europa i mas leu profundamente.
Kultura i Herensia
E Imperio Romano a kontribuí signifikantemente na arkitektura, lei, idioma (latin), gobernashon i religion. Den su añanan despues, Kristianismo a bira e religion ofisial.
Kaida di e Imperio
E Imperio Romano Oksidental a kai na aña 476 di nos era, ora e último emperador, Romulus Augustulus, a ser destituí. E Imperio Romano Oriental (Imperio Bizantino) a sigui te na 1453, ora ku Konstantinopla a wòrdu konkistá pa e Turkonan Otomano.
-------------
{{Variante|c}}
{{Infobox dignatario| variante = c
| nomber completo = Petrus Albertus Kasteel
| imagen = Petrus Albertus Kasteel (1942).jpg
| sucesion = Di 50° Gobernador di Kolonia Kòrsou
| periodo start = [[15 di yüli]] [[1942]]
| periodo fin = [[1 di yüli]] [[1948]]
| monarkia = [[Wilhelmina di Hulanda|Wilhelmina]] (1898-1948)
| antecesor = [[Gielliam Wouters]]
| sucesor = Leonard Antoon Hubert Peters
|fecha nacemento=
|luga nacemento =
|fecha fayecimento=
|luga fayecimento =
|pareha = Marie Kasteel-Baltussen
|religion = [[Iglesia Catolico Romano|katóliko]]
|yui = 5
<!-- Seccion di informacion profecional -->
|ofishi = gobernante, diplomátiko
|partido =
}}
'''Petrus Albertus (Piet) Kasteel''' (☆ [[4 di novèmber]] [[1901]] na [[Zwolle]] - † 13 di desèmber [[2003]] na [[Roma]]) tabata un periodista, diplomátiko i ofisial di gobièrnu kolonial hulandés. E tabata gobernador di [[Kòrsou i Dependensianan|Kolonia Kòrsou]] (Antia Hulandes) for di 1942 te 1948, ku ta inklui Guera Mundial II i un periodo di transishon polítiko di kolonia pa pais Antia Hulandes.
== Bida personal ==
Piet Kasteel a nase den Zwolle, Hulanda, riba 4 di novèmber 1901. Den su bida personal i profesional, e tabata un katóliko dediká ku un gran pashon pa komunidat i notisia.
== Periodista i trahadón den ekshilio ==
Den su hoben aña, Kasteel a traha komo editor parlementario pa e periódico katóliko De Maasbode i komo periodista pa De Tijd. Den 1923, e a fundá e asociashon De Klare Waarheid. Durante Segunda Gèrr Mundial, e a fugi pa Ingalaterra, kaminda e a traha pa e gobièrnu Hulandés den ekshilio na Londen.
== Gobernador di Kòrsou i su dependensianan ==
Kasteel a ser nombra gobernador di Kòrsou i su dependensianan riba 15 di yüli 1942, na un momentu difísil den historia global. E a sustituí Gielliam Johannes Josephus Wouters i a tene e kargo te 4 di ougùstùs 1948.
Durante su mandato, e a enfrenta reto di gobernashon militarisa den tempo di guerra, maneho di internashon di estranhero, i tenshon sosial. Tambe, e a guia proseso di inisiante negoshashon pa mas autonomia polítiko pa e teritorio kolonial.
== Karrera diplomátiko ==
Despues di su periodo den Antia Hulandes, Kasteel a sirbi komo embahador di Hulanda na:
Chile (1948–1956)
Irlanda (1956–1966)
Israel (1966)
== Rekonesimentu ==
Piet Kasteel a resibí varios premio internashonal:
Medal of Freedom with Silver Palm (Merka)
Ridder van de Orde van de Nederlandse Leeuw (Hulanda)
Grootkruis van de Pauselijke Orde van Sint-Gregorius de Grote (Vatikano)
Commandeur van het Legioen van Eer (Fransia)
== Fayesimentu ==
Piet Kasteel a fayesé na Roma, Italia, riba 13 di desèmber 2003, na edat di 102 aña.
== Referensianan ==
Wikipedia. Piet Kasteel.
Find a Grave. Petrus Albertus Kasteel (1901–2003).
YouWho. Diplomats – Petrus Kasteel.
Petrus Albertus "Piet" Kasteel (Zwolle, 4 di novèmber 1901 – Roma, 13 di desèmber 2003) tabata un periodista, diplomátiko i ofisial di administrashon kolonyal Hulandés. E tabata gobernador di Kòrsou i su dependensianan for di 1942 te 1948, durante Segunda Gèrr Mundial i un periodu di transishon polítiko den e Antia Hulandes.
------------------
'''Wikipedia na Papiamento: un plataforma di idioma comparti'''
'''Wikipedia''' ta un di e proyectonan mas notabel riba e internet: un enciclopedia liber, dirigi pa comunidad y disponibel den diferente idioma. Sinembargo hopi hende no ta realisa cu un
version di Wikipedia den un solo idioma por sirbi pa varios variante di e mesun idioma.
Por ehempel, e Wikipedia di Ingles ta inclui articulo skirbi tanto den Ingles Britanico como
Ingles Mericano. Mescos ta pasa cu e Wikipedia di Hulandes, cu ta skirbi lenguahe Hulandes (papia na Hulanda) como lenguahe Flamenco (papia na Belgica). E modelo bilingual aki ta aplica tambe na Wikipedia di Papiamento, cu ta sirbi e variantenan di Papiamentu y Papiamento.
== Indica y respeta e variante di Papiamento/u ==
Dicon Wikipedia di Papiamento ta un plataforma comparti? E editornan ta encurasha pa
indica den cua variante un articulo ta skirbi originalmente, si ta den Papiamento of
Papiamentu. Unabes un variante ta scogi pa un articulo, ta wordo considera bon practica pa mantene consistencia y edicion continuo den e mesun variante ey. E uniformidad den lenguahe, en particular e ortografia y vocabulario, ta preserva claridad y evita confusion pa otro lector y editornan.
Bo por consulta e documentacion riba Wikipedia di Papiamento pa mas informacion tocante con
pa indica e variante di bo escogencia.
Mescos cu Wikipedia di Ingles ta acepta tanto "color" como "colour"; pero ta spera consistencia den un mesun articulo. E principio aki ta aplica tambe na e uzo di Papiamento y Papiamentu den nan plataforma comparti.
== Cuminsa un otro version di lenguahe riba Wikipedia ==
Aunke ta practico y comun pa comparti un version di idioma, tambe ta posibel pa propone i
desaroya un Wikipedia separa pa un variante specifico di un idioma manera un Wikipedia di
Papiamento separa, cu lo ta diferente for di e version comparti cu ta existi awor.
Pero, tin cierto criteria cu e Wikimedia Foundation ta exigi pa lansa un edicion nobo di
Wikipedia. Esaki ta inclui:
* E idioma mester ta reconoci cu un codigo ISO 639.
* Mester tin suficiente contribuidonan activo cu ta compromete pa desaroya e version
nobo.
* E idioma mester tin un localisacion valido den sistema di Wikimedia (traduccion di
interface via translatewiki.net).
* E comunidad mester demostra actividad continuo den Wikimedia Incubator, e
plataforma unda ta test y desaroya edicionnan nobo.
Bo por haya e lista completo di rekisito y paso pa propone un edicion nobo di Wikipedia riba
Wikimedia Incubator: https://meta.wikimedia.org/wiki/Meta:Language_committee/Handbook#Requisites
== Contribui na un comunidad bilingual ==
No ta importa si bo ta skirbi den Papiamento of Papiamentu, contribui na Wikipedia di
Papiamento/u ta yuda preserva i promove e idioma den tur su forma. Si bo ta respeta cada
variante y colabora entre diferente manera di skirbi, e comunidad di Wikipedia ta sigui
construi un fuente di informacion valioso y inclusivo pa tur cu ta papia Papiamento/u den
islanan ABC y den mundu henter.
------------------
{{Databox}}
{{Variante|a}}
{{Databox}}
{{Multiple image| total_width = 340
| align = center
| caption_align= center
| image2 = Bolletjes.jpg
| caption2 = Bolitanan den stoma di un mula
| image1 = Bird smuggler.jpg
| caption1 = Mula transportando parhanan
| image3 = Anus-patron (1205687).jpg
| caption3 = Cartucho di ano pa transporta microfilm ilegal
| image4 = Smuggling tunnel in Rafah (2009).jpg
| caption4 = Tunnel pa contrabanda na [[Gaza]] (2009)
}}
{{clear}}
{{Appendix}}
[[Category:Sociedad]]
-----------------
== Shoco ==
De Arubaanse holenuil a laga den holen op de grond na bieden a topa cu cactusbegroeiing en droog bos. [[Afbeelding:Athene cunicularia arubensis.jpeg|thumb|175px|links|Hol van de shoco nabij Alto Vista]] Als de shoco geen kuil nos finden, graaft ze self een kuil in zachhe grond. Pasobra un groot di e nivelnan di nivelnan di e subsorto aki ainda ta na fin, palabranan di e poblashon ta bini ku e beschrechtde gebied di [[Nationaal park Arikok]] a wòrdu konkluí.
E shoco ta un wezen di als bereigd sorteá den genia genétiko.
Tera Cora, e zona patras di campo di golf di Tierra del Sol, algun biaha tabata un zona di biodiversidad halto y tambe tabata un di e luga- nan di reproduccion mas im- portante pa Burrowing Owl (Athene cunicularia aruben- sis) localmente yama “Sho- co.”<ref>https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20241005.pdf Shoconan ta confrontando temponan dificil y mester di fondonan pa proyecto di preservacion], NoticiaCla (5 di october 2024)</ref>
{{Appendix}}
--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox persona
| variante = a
| nomber = Nigel Maduro
| ofishi = activista
}}
'''Nigel Maduro''' ta un activista ambiental y climatico di Aruba.<ref>https://solodipueblo.com/nigel-maduro-tin-anuncio-pa-dia-26-di-september-anuncio-ta-sigui-riba-un-ana-di-protesta-y-caida-di-gobierno/], Solodipueblo (16 di september 2024)</ref>
activista defensor di tera, cientifico den sostenibilidad y tambe representante hoben di
Aruba National Trust, Nigel Maduro
Nigel Maduro ta Caquetío Indígena di Aruba, un aktivista ambiental intersekshonal, un sientífiko di sostenibilidat, i un artista multidisiplinario. Nigel tin eksperensia trahando den e sektor ambiental sin fin di lucro (Greenpeace Aotearoa), e sektor di sostenibilidat korporativo, i asta tabata un planifikadó stratégiko di sostenibilidat pa un kunuku di agro-ekologia. E ta notoriamente conoci pa lanta un movecion socio-ambiental na Aruba dor di wordo deteni pa graffiti “No More Hotels” y “Land Back” tur rond di e isla. Desde e tempu ei el a organisá múltiple protesta disruptivo durante protokòlnan i diskursonan gubernamental. Nigel tin komo meta pa kambio sistemátiko den e industria di hotèl i turismo di Aruba, tur miéntras e ta yuda ku proyektonan di konsulta di desaroyo sostenibel i ta duna sosten i asistensia na movementunan di base.<ref>[https://dezwijger.nl/programma/roots-resilience-caribbean-perspectives-on-climate-change Roots resilience: Caribbean Perspectives on climate change], dezwijger.nl</ref>
{{Appendix}}
Nigel ta ampliamente rekonosé pa su protestanan di akshon direkto. Un di su actonan mas notabel tabata graffiti “No More Hotels” y “Land Back” riba areanan turistico den henter Aruba—un acto cu a lanta un debate local significativo tocante desaroyo di turismo insostenibel y perdida di tereno. E protesta aki no solamente a konsientisá riba asuntunan ambiental i kultural pero tambe a bira un katalisadó pa kompromiso mas amplio di komunidat a traves di manifestashonnan pasífiko i protestanan di “Beach Party” ku ta kombiná tayernan di sostenibilidat ku presentashonnan públiko kreativo.
Master Science den Liderato Estratégiko: Nigel a haña un Master di Science den Liderato Estratégiko. E formashon akademiko aki a duna dje un marco robusto pa enfrenta desafionan kompleho di sostenibilidat, pa kombiná siensia ku aktivismo, i pa impulsa kambio sistémiko den polítika i industria.
Trabao Profesional i Karrera
Aktivismo Ambiental i di Klima:
Akshon Directo i Protesanan: Nigel a gana atenshon largu ku su inisiativa di akshon directo den Aruba. Notablemente, e a hasi grafiti ku slogan “No More Hotels” i “Land Back”, ku a pone enfoke riba e keshonan di desaroyo insostenibel i e perde di tereno pa e Pueblo Indígena.
Organisashon di Komunidat: El ta un e figura importante den organisá demostrashonnan pasífikamente i eventonan di komunidat, manera e “Beach Party” protesanan, ku ta combiná e partisipashon públiko ku edukashon ambiental. Esakinan ta yuda pa mustrá e impakto di e desaroyo excesivo i pa uni e komunidat riba prátikanan sostenibel.
Siensia di Sostenibilidat i Konsultoria:
Nigel a krea su karrera como un siensia di sostenibilidat, spesialisa den kambio di klima, konservashon di biodiversidat, i drechtenan di e Pueblo Indígena.
Su trabao a inkluí rolnan tanto den sektornan di organisashon sin ganansa como den sektornan korporativo, kaminda el a kontribuí pa planifikashon estratégico di sostenibilidat, manera pa asisti den praktikannan agro-ekológiko i proyektonan di konservashon ku ta basa riba e komunidat.
Representashon Internashonal:
Reconosí pa su liderato, Nigel a wordu selekshoná pa e Caribbean Climate Justice Leaders Academy pa representá Aruba na plataforma global manera COP29. Su rol internashonal ta demostrá su influencia i su kompromiso pa duna bocho na e preocupashonnan di su komunidat den diskushonnan global riba klima.
Arte Multidisiplinario
A mas ku su aktivismo i siensia, Nigel ta ekspresá su perspektivanan a través di su arte. Su trabao creativo ta kompletá su aktivismo, duna un narrashon visual pa e asuntunan ambiental i sosial cu Aruba ta enfrenta.
Nigel Maduro, ku su kombina di formación akademiko riguroso, aktivismo “hands-on”, i ekspreshon creativo, ta un forsa dinamiko den e lucha pa sostenibilidat ambiental i drechtenan di e Pueblo Indígena den Aruba i den e región di Caribe.
{{Appendix}}
------------
== Cinema na Aruba ==
(Oranjestad)—During the span of over 100 years, Aruba only saw five '''open air movie theatres'''. Now practically obsolete on the island, these theaters were once frequently visited by locals and migrants
in the 20th century.
The first open air theater was constructed in 1920 and was commissioned by Shon Eduard (Eddy) de Veer. This theater was located at the Hotel Colombia in Oranjestad, which is now where the Aruban census office is located. The theater was simple; it only consisted of a screen, and visitors had to bring their own chairs to
enjoy the popular silent movies of the time.
American migrants who worked in the refinery and lived in the Lago Colony in Sero Colorado also had their
piece of the pie with their Open air Theatre, which formed part of the Esso Club, also known as the Pan-Am
Club. It was at this theater that “Talkies” were first streamed, movies with sound. This theater mostly streamed American blockbusters for the American expats, this way making sure that these migrant were not missing out on entertainment from their home land.
In the 1950’s and 60’s, Savaneta saw their own open air theater, located in front of the Marinier’s Kazerne (Marine Barracks). This theater was mostly visited by the neighboring marines, who didn’t have much entertainment other than movies at that time.
The last and most recent open air theater was constructed in the form of a drive-in theater.
A popular American concept, the Drive Inn located in Balashi was a hot spot for teenagers, who had the habit of cramming all their friends in one car to go see the movies. For this phenomenon there was a separate price that you had to pay called the “car crash”. This theater closed around 2012, but was re-opened during the pandemic in July 2020, where movies were streamed on a gigantic screen set up in front of stacked containers. However, this nostalgic form of entertainment did not last very long as it was closed again only a year or two later. Nowadays you can still see the stacked containers when you drive near the bridge in Balashi.<ref>“De kolibrie op de rots en meer over de geschiedenis van Aruba” by Evert Bongers. </ref>
-------------------------
Same-sex marriage in Aruba, Curaçao and Sint Maarten
{{Databox}}
'''Matrimonio di mesun sexo''' no ta wordo ehecuta na Aruba, Curaçao, of Sint Maarten, cu ta paisnan constituyente di Reino Hulandes. E islanan tabata obligá despues di vários sentensia di korte pa registrá kualke matrimonio (inkluso matrimonio di mesun sekso) registrá den Reino, pero esaki ta konsiderá prinsipalmente derechonan di residensia, i nan no mester duna matrimonionan di mesun sekso e mesun efekto hurídiko ku sekso opuesto matrimonionan.[1] Matrimonio den e teritorio Oropeo di Hulanda, meskos ku den e munisipionan Karibense di Boneiru, Sint Eustatius i Saba,[2] ta habrí pa kualke dos persona sin importá sekso.
Aruba a reconoce sociedadnan registra cu ta brinda casi tur e derechonan y beneficionan di matrimonio desde september 2021. E mesun luna ey, un corte mas abao na Curaçao a dicta cu stroba parehanan di mesun sexo di casa ta viola e disposicionnan di igualdad di Constitucion di Curaçao, pero a laga e desishon di si mester legalisá matrimonio di mesun sekso te na Parlamento di Curaçao.[3] Na december 2022, Corte Conhunto di Husticia di Aruba, Curaçao, Sint Maarten, y di Bonaire, Sint Eustatius y Saba a dicta cu e prohibicion di matrimonio di mesun sexo di Aruba y Curaçao tabata inconstitucional. E òrdu di korte tabata programá pa drenta na vigor dia 7 di mart 2023 si no a apela esaki na Korte Supremo di Hulanda; sinembargo e gobiernonan di tanto Curaçao como Aruba
----------------------------------------
* gabinete di minoria
---------------------------------------
'''Hefe di estado''' ta
----------------------------
*gabinete (politica)
* izquierdista
* pais
* eleccion
-----------------------
==Parlamento Oropeo==
== Miembro i elekshon ==
Parlamento Oropeo a wòrdu fundá na 1952; su kompetensianan a wòrdu ampliá varios biahe, partikularmente na 1993 ku e Tratado di Maastricht i na 2009 ku e Tratado di Lisboa. Desde 1979 tin elekshonnan pa miembronan di parlamento (MEP); promé ku esei e miembronan tabata bini for di kada estado-miembro di Union Oropeo.
E parlamento tin 705 miembro, ku mester oumentá na 720 despues di e elekshonnan oropeo dia [[6 di yüni]] [[2024]]. E ta representa e di dos electorado democratico mas grandi na mundu (despues di Parlamento di India), ku un electorado di 375 mion votadó eligibel na 2009.<ref>{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/06/07/AR2009060702402.html |title=Conservatives Post Gains In European Elections |author1=Brand, Constant |author2=Wielaard, Robert |agency=Associated Press |newspaper=The Washington Post |date=8 June 2009 |access-date=17 August 2010}}</ref><ref>{{cite news |author=Ian Traynor |url=https://www.theguardian.com/politics/2009/jun/07/eu-elections-social-democrats |title=Misery for social democrats as voters take a turn to the right |work=The Guardian |location=UK |date=7 June 2009 |access-date=17 August 2010}}</ref><ref name="18 new MEPs take their seats">{{cite web |url=http://www.europarl.europa.eu/news/en/headlines/content/20120103MUN34829/html/18-new-MEPs-take-their-seats |title=18 new MEPs take their seats |publisher=European Parliament |date=10 January 2012 |access-date=14 February 2012 |archive-date=11 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130511172955/http://www.europarl.europa.eu/news/en/headlines/content/20120103MUN34829/html/18-new-MEPs-take-their-seats |url-status=dead }}</ref> Kada un di e 27 estado-miembro di EU tin un kantidat fiho di asiento parlamentario, ku ta dependé di e kantidat di habitante. Esaki ta varia for di 6 asiento pa [[Malta]] te na 96 pa [[Alemania]]. For di 1 di febrüari 2020 [[Hulanda]] tin derecho riba 29 di e 705 asiento i pa e termino 2024-2029 esaki lo oumenta pa 31 asiento.
Siudadanonan hulandes di [[Reino Hulandes]], irespekto unda nan ta residensiá, tin derecho di voto pa parlamento oropeo; pa residentenan di [[Karibe Hulandes]] esaki a bai na vigor desde aña 2009.
E miembronan di parlamento oropeo ta wòrdu eligí kada sinko aña mediante elekshon general direkto i sekreto. Sinembargo, te ku 2019 e partisipashon a baha na kada turno di votashon, for di 65% na 1979 te cu 50% na 2009, e porsentahe di mas haltu den e último 20 añanan. For di yanüari 2022 Roberta Metsola (EPP) ta e presidente di parlamento oropeo.
{{Appendix}}
[[:Category:Oropa]]
[[:Category:Politika]]
The Parliament is composed of 705 members (MEPs), due to rise to 720 after the June 2024 European elections. It represents the second-largest democratic electorate in the world (after the Parliament of India), with an electorate of 375 million eligible voters in 2009.[2][3][4]
en.wiki:E parlamento ta konstituí pa 720 miembro, yamá "MEP". Kada miembro ta papia pa un lugá den Oropa, por ehèmpel Paris, Dinamarka òf Sicilia. Tur hende por wòrdu elegi, nan ta wòrdu elehá dor di tur siudadano di Union, e hendenan ku ta siudadano di un pais den Union.
Parlament Oropeo a wordu funda na 1952; su kompetensianan a wordu amplia varios biahe, partikularmente na 1993 ku e Tratado di Maastricht i na 2009 ku e Tratado di Lisboa. Desde 1979 tin elekshonnan general direkto i sekreto ku ta tuma luga kada sinku ana, promé ku esei e miembronan di parlamento tabata bini for di kada pais. E parlamento ta konstituí pa 751 miembro, yamá "MEP". Kada miembro ta papia pa un lugá den Oropa, por ehèmpel Paris, Dinamarka òf Sicilia. Tur hende por wòrdu elegi, nan ta wòrdu elehá dor di tur siudadano di Union, e hendenan ku ta siudadano di un pais den Union.
Pasobra e MEPnan ta bin di diferente pais, nan ta papia diferente idioma (24 na 2013) den Parlamento. Nan tin un derecho protehá riba e promé idioma (multilingüismo), i Parlamento mester di hopi intérprete.
Diferente di otro gruponan internacional di politico, MEP no ta sinta den grupo di pais, pero nan ta sinta banda di personanan ku ta komparti nan ideanan. E dos gruponan mas grandi ta e "Partido Popular Oropeo-Demokratanan Oropeo" i e "Partido di e Sosialistanan Oropeo". Pero e gruponan aki ta traha huntu pa yega na un akuerdo, p'esei nan no ta bringa pa traha un lei si e otro grupo no ta gusta dje. De parlementsleden organiseren zich in fracties i; op basis van een gemeenschappelijke politieke overtuiging en niet op basis van hun land van herkomst. Momenteel zijn er in het Europees Parlement zeven fracties en een aantal 'niet-ingeschreven' leden. De fracties komen voort uit meer dan honderd nationale politieke partijen.
E miembronan di Parlamento Europeo ta wordo eligi cada cinco aña via eleccion general. Sinembargo, te cu 2019 e participacion a baha na cada turno di votacion, for di 65% na 1979 te cu 43% na e eleccionnan di 2009. Durante e último elekshonnan Europeo di mei 2019 e partisipashon tabata di 50%, e porsentahe di mas haltu den e último 20 añanan.[1] 2] For di yanüari 2022 Roberta Metsola (EPP) ta e presidente di Parlamento.
Sinds 1 februari 2020 telt het parlement 705 zetels, als gevolg van de uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie. Alle 27 lidstaten hebben afhankelijk van het inwonersaantal een vast aantal zetels. Dit loopt uiteen van 6 zetels voor Malta tot 96 voor Duitsland.
== Reino Hulandes ==
In de zittingsperiode van 2 juli 2019 tot en met 2024 waren 33 personen afgevaardigden van Nederland in het Europees Parlement. Nederland had aanvankelijk 26 zetels na de verkiezingen voor het Europees Parlement in 2019.
=== Karibe Hulandes ===
Dit wetsvoorstel breidt in de Kieswet het kiesrecht voor de leden van het Europees Parlement uit tot alle Nederlanders die op de Nederlandse Antillen en Aruba wonen. Aanleiding voor deze wijziging zijn uitspraken van de Raad van State (200404446/1b en 200404450/1b) en het Europese Hof van Justitie (C-300/04) waarin zij stellen dat er mag geen onderscheid mag zijn tussen Nederlanders buiten Europa die nu Europees kiesrecht hebben en Nederlanders in Aruba en de Antillen die dat nu niet hebben.
De regel dat Arubanen en Antillianen alleen kunnen stemmen voor het Europees Parlement als zij ooit tien jaar in Nederland hebben gewoond komt te vervallen.
Bij de verkiezingen van 2009 konden kiesgerechtigden in Aruba en de Nederlandse Antillen voor het eerst stemmen voor het Europees Parlement. Het aantal geregistreerde briefstemmers nam daardoor aanzienlijk toe, van 15.936 in 1994 en 14.501 in 1999 naar 39.601 in 2009.[23] De opkomst bedroeg onder de geregistreerde Arubanen en Antillianen 77%, aanzienlijk hoger dan de opkomst van 36,8% onder Nederlanders in Nederland.[24] Men bedenke daarbij echter wel dat het totaal aantal inwoners van Aruba en de Nederlandse Antillen in 2009 rond de 330.000 lag,[25] en dat dus maar een klein percentage de moeite heeft genomen zich te laten registreren als kiesgerechtigde.
{{Appendix}}
[[:Category:Oropa]]
[[:Category:Politika]]
----------------------------
* Muhe
* Constitucion
* Globalisashon
* Progaganda
* Cancion
----------------------------
Te bewerken naar Papiaments:
* [[Lijst van scholen op Aruba]]
* [[Lijst van politieke partijen op Aruba]]
* [[Lijst van politieke partijen in de Nederlandse Antillen]]
* [[Lijst van ministers van Economische Zaken van Aruba]]
* [[Lijst van Curaçaose ministers van Economische Ontwikkeling]]
* [[Lijst van ministers van Financiën van Aruba]]
* [[Lijst van ministers van Financiën van Sint Maarten]]
* [[Lijst van ministers van Justitie van Aruba]]
* [[Lijst van Curaçaose ministers van Justitie]]
* '''ABBA''' Amateur Baseball Bond Aruba ([[:it:Federazione di baseball di Aruba|it]])
* '''CBF''' Curacao Baseball Federation ([[:it:Federazione di baseball di Curaçao|it]])
------------------------
== Preparacion Bandera di Aruba==
Dia 21 di januari 1976 gobierno insular e tempo ey, a institui un comision di Bandera, cu tabata tin como tarea conseha e Colegio Ehecutivo en cuanto e stipulamento di un bandera Arubano. E comision a consisti di Julio Maduro como presidente, Ronald Donk y Walter van Romondt como miembro y Epi Wever como secretario. Nan tabatin 6 siman pa completa e tarea, caminda un competencia di bandera a wordo anuncia unda comunidad Arubano a activa nan creatividad y yuda crea e bandera. Un total di 693 diseño a wordo presenta. Despues di a presenta su recomendacion na e Conseho Ehecutivo, riba dia 26 di februari 1976 a selecciona 3 diseño caminda Sarah Bollinger asesora pa Whitney Smith, un experto den diseño di bandera, a traha un diseño nobo pa Aruba. E comision a bolbe presenta e recomendacion, mas detaya aki, riba dia 8 di maart 1976, cual recomendacion a ser discuti den e reunion interno di e Conseho Legislativo, teni riba dia 8 di maart 1976;
A DICIDI:
-----------
== Gabinete Mercelina ==
Partido PFP den un komunikado di prensa ta konfirmá ku porfin e proseso di formashon a yega den e etapa ku ta trahando e dekretonan pa nombra e 7 ministernan nobo huntu ku e minister plenipotensiario i minister plenipotensiario suplente na Den Haag.
E kandidato pa promé minister enkargá ku Asuntunan General ta [[Luc Mercelina]] (URSM). [[Veronica Webster]] (URSM) ta kandidato pa minister di Salubridat Públiko, Desaroyo Sosial i Labor i [[Grisha Heyliger-Marten]] (DP) ta kandidato pa minister di Turismo, Asuntunan Ekonómiko i Telekomunikashon.
[[Marinka Gumbs]] (DP) ta kandidato pa bira minister di Finansa, [[Raeyhon Peterson]] (PFP) ta kandidato pa bira Minister di Bibienda Popular, Planifikashon Urbano i Medio Ambiente, [[Christophe Emmanuel]] (NOW) ta kandidato pa bira minister di Edukashon, Kultura, Hubentut i Deporte i Lyndon Lewis NOW) ku ta kandidato pa bira minister di Hustisia.
[[Patrice Gumbs]] (PFP) i [[Gracita Arrindell]] (URSM) ta kandidatonan pa minister plenipotensiario i minister plenipotensiario suplente na Den Haag. Pa NOW Claudius Buncamper lo drenta parlamento pa remplasá Emmanuel, pa URSM Richinel Brug lo remplasá Mercelina i pa DP Viren Kotai lo remplasá Heyliger-Marten.
---------------------
{{Databox}}
'''Parlamento di e teritorio Kòrsou''', ofisialmente ''Staten van het gebiedsdeel Curaçao'' i abreviá ''Staten van Curaçao'') tabata entre 1937 i 1949 e órgano representativo di e pueblo i konseho legislativo di e teritorio Kòrsou, konsistiendo di e seis isla [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]], [[Sint Maarten]], [[Sint Eustatius]] i [[Saba]]. E órgano tabata konsistí di 10 miembro elegi i 5 miembro nombrá i tabata e susesor di e [[Konseho Kolonial]] i predesesor di [[Parlamento di Antias Hulandes]].
== Nomber ==
Ku e revishon di e konstitushon hulandes na 1922, e término 'kolonia' a keda eliminá fo'i konstitushon. No tabata te 23 di aprel 1936 ku keda kla ku e leinan pa adapta e organisashon estatal den e parti karibense di [[Reino Hulandes]]. Asina, e aña ei e nòmber [[Kòrsou i Dependensianan]] a wòrdu remplasá pa Teritorio di Kòrsou i riba 1 di aprel 1937 e Konseho Kolonial a bira e Parlamento di Kòrsou.
== Konstelashon ==
Pa e konstelashon di e parlamento nobo a skohe un modelo kombiná, konsistiendo di 10 miembro elegí i 5 nombrá. 1] E miembronan elegi tabata ser elegí direktamente dor di e votadornan a base di e reglanan elektoral di Kòrsou di 1937. E miembronan nombrá tabata wòrdu nombrá dor di e Gobernador despues di a konsulta ku e Konseho Ehekutivo. Tambe e gobernador tabata nombra e presidente di parlamento. Algun nombramentu a wòrdu konsiderá komo nombramentu korektivo, pasobra e personanan tabata para na banda di e gobernantenan.
== Repartishon di asiento ==
Pa promé biaha tambe a introdusí un repartishon pa isla di e asientonan di e miembronan elegi. Esaki a keda reparti den 6 asiento pa Kòrsou, 2 pa Aruba i 1 kada un pa Boneiru i [[Islariba]]. Na 1946, despues di protesta di Aruba esaki a kambia den 5 asiento pa Korsou, 3 pa Aruba i 1 kada un pa Boneiru i Islariba.
== Elekshon ==
Bou di e sistema elektoral kombiná aki e tuma lugá tres elekshon: 20 di desember 1937, 17 di november 1941 (elektorado di 3897 persona) i 5 november 1945 (elektorado di 6251 persona).[12][13]
E parlamento a wordu konstitui komo lo siguiente:
{| class="wikitable" style="text-align:left;"
!colspan=1 rowspan=2 style="color: gray"| Miembro
!colspan=4 style="color: gray"| Periodo parlamentario 1938-1942
|-
! rowspan="1" style="color: gray"| Repartishon
! style="color: gray"| Nòmber
! style="color: gray"| Partido
! style="color: gray"| Remarke
|-
| rowspan="10" style="color: gray"| Elegí
| rowspan="6" |Curacao
| [[Moises Frumencio da Costa Gomez|Moises da Costa Gomez]]|| rowspan="3" |CKP ||
|-
| Ernesto Cecilio Martijn ||
|-
| Adolphe Desertine ||
|-
| J. Capriles || rowspan="2"|lijst Capriles-Rustige ||
|-
| J. Rustige ||
|-
| Willy Maal ||lijst Jonckheer-<br/ >Suarez-Maal ||
|-
| rowspan="2"| Aruba
| Jacobo Arends || rowspan="2"|Katholieke partij Aruba ||
|-
| Jean M. de Cuba ||
|-
| rowspan="1"| Bonaire
| John de Jongh || CKP ||
|-
| rowspan="1"| Bovenwinden
| W.R. Plantz || ||
|-
| rowspan="5" style="color: gray"| Benoemd
| rowspan="5" |Curacao
| [[John Sprockel]]* || || benoemd statenvoorzitter
|-
| Isaac Capriles || ||
|-
| Salomon Alfred Senior || ||
|-
| Carel Nicolaas („Cai") Winkel* || ||
|-
| Ph. Bichon van IJsselmonde* || ||na 1940 remplasa pa F. Vromans.
|-
|}
*) oudlid Koloniale Raad
{{Appendix}}
[[:Category:Karibe Hulandes]]
----------------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
{{Infobox person
| name = Anouk Balentina
| image =
| caption =
| term =
| monarch =
| predecessor =
| birth_date = [[1 di desèmber|1 di december]] [[1979]]
| occupation = hurista, activista y ambientalista
| party =
}}
'''Anouk Balentina''' (☆n. [[1 di desèmber|1 di december]] [[1979]] na [[Aruba]]) ta un hurista, activista di derecho humano i ambientalista [[Aruba]]no.
== Bida ==
Anouk Balentina a nase i lanta den bario di [[Parkietenbos]].<ref>[https://dossierkoninkrijksrelaties.nl/2023/01/30/open-brief-aan-de-koning/ Open brief aan de Koning]. Dossierkoninrijksrelaties.nl (30 di januari 2023)</ref>
Desde un edad hoben ela cuminsa sigui di cerca e desaroyonan rond di e dump di Parkietenbos.<ref>http://magazine.xclusivomagazine.com/2002-april-magazine-aruba#!entrevista-anouk-balentina-457</ref>
Na 2020 Balentina ta entama un caso sumario pa ordena pa para establecimento y testmento
di e incinerator na Parkietenbos inmediatamente.<ref>[https://awemainta.com/wp-content/uploads/2022/07/awe1907.pdf Caso incinerator Parkietenbos: ciudadano
ta bolbe gana caso contra gobierno], Awemainta (19 di juli 2022)</ref>
Balentina hunto cu 80 otro, a protesta contra e concepto di e permiso di molester pa por
opera e incinerator na Parkietenbos. Sinembargo gobierno a dicidi di otorga e permiso aki dia 23 di december 2020
----------------------
https://kennisplatform.wikimedia.nl/artikelen/schrijven/hoe-vertaal-ik-een-artikel-uit-een-andere-taal-met-de-vertaaltool/
https://www.wikimedia.nl/wp-content/uploads/2021/06/Schrijven_voor_Wikipedia.pdf
* Template:Página Prinsipal Actual --> rubrika "Aktual"" riba pagina principal
* Template:Página Prinsipal Idioma dicho --> rebrika "Dicho"
* Template:Página Prinsipal Articulo destaca
-------------
{{Databox}}
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Dr. Horacio E. Oduber Hospital''' (HOH) ta un [[hospital]] general di tamaño mediano na [[Aruba]]. E ta situa nortwest di e [[kapital|capital]] [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]], den e zona di Eagle unda antes tabata lokalisa [[Arend Petroleum Maatschappij]]. E hospital, cu ta hiba e nomber di e medico Arubiano, Horacio Oduber, a cuminsá funciona cu 187 cama fin di aña 1976. El a wordo oficialmente inaugura dia [[5 di mart]] [[1977]] den presencia di Wilhelm de Gaay Fortman, minister di Asuntonan Antiano di [[Hulanda]].<ref>{{Citeer nieuws|url=https://delpher.nl/nl/kranten/view?coll=ddd&identifier=ddd:010639094:mpeg21:a0065|titel=Gedeputeerde Leo bedankt Nederland en bisdom. Ziekenhuis onder zware politiebewaking geopend|werk=[[Amigoe]]|datum=1977-03-07|bezochtdatum=2024-02-22}}</ref> Actualmente e hospital ta dispone di 320 cama y tin mas di 1000 persona emplea. E maneho ta den man di fundacion ''Stichting Ziekenverpleging Aruba''.<ref>[https://www.arubahospital.com/about-hoh/board-of-directors/ Board of Directors], Website oficial HOH</ref>
HOH ta afilia na ''[[Dutch Caribbean Hospital Alliance]] (DCHA)'', un organisacion cooperativo di hospitalnan den [[Karibe Hulandes|Caribe Hulandes]].<ref>{{nl}}[https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2021/02/10/oprichting-ziekenhuiscooperatie-dutch-caribbean-hospital-alliance-een-feit Oprichting ziekenhuiscoöperatie “Dutch Caribbean Hospital Alliance” een feit], Rijksoverheid (10 di februari 2021)</ref>
== Historia ==
Horacio Eulogio Oduber (1862-1935) tabata e prome dokter Arubiano y tabatin su consultorio na cas den Wilhelminastraat.<ref name="Ancho">{{Citeer web|url=http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=56&Itemid=65|titel=Historische figuren: Horacio Oduber|werk=Historiadiaruba.aw|datum= |bezochtdatum=1 mei 2020|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230802180232/http://www.historiadiaruba.aw/index.php?option=com_content&task=view&id=56&Itemid=65|archiefdatum=2023-08-02}}</ref> E dokter tabata wordo paga solamente cu mercancia y tabata haña cuminda pa su cabay. Hopi hende a muri pa motibu di infeccion, virus o malesa desconoci na e momentu ey. Segun un estimacion, na 1910 tabatin mas o ménos 8.000 habitante riba e isla. Mayoria di nan tabata trahadonan di cunucu ku tabatin menos recurso financiero. Como cu no tabatin un hospital na e momentu ey, e dokter tabata trata e pashentnan na su cas.<ref name="Ancho"/> E operacionnan necesario, incluyendo amputacionnan, tabata wordo ehecuta solamente dor di suministra hopi rum pa motibo di falta di anestesia.
Na 1920 e "San Pedro de Verona", a keda funda pa soeurnan catolico (Dominicanessen) na 1920. [[File:BNA-DIG-HARTOG-CAHA-001-014-008.jpg|thumb|left|Cas di dokter Horacio Oduber na Wilhelminastraat en frente di e kerki protestant (1907)]] [[File:Voormalig ziekenhuis San Pedro de Verona.jpg|thumb|220x220px|left|Entrada di San Pedro de Verona]]Despues di apertura di e hospital nobo na 1977 a converti San Pedro hospital den un cas di cuido. Desde seramento di hospital di [[Lago Oil & Transport Company|Lago]] na 1985 HOH a keda e unico hospital na Aruba pa un poblacion di alrededor 120.000 habitante.<ref>{{nl}}[http://www.skipr.nl/actueel/id2829-vumc-versterkt-band-met-arubaans-ziekenhuis.html VUmc versterkt band met Arubaans ziekenhuis], 4 di december 2009</ref>
Na september 2014 a inicia un proyecto di renovacion y expansion di e hospital, uno di e proyectonan di construccion mas grandi den historia di Aruba. E proyecto ta ensera lantamento di un edificio nobo di seis piso separa di e edificio existente di cinco piso.<ref>[http://www.dutchcaribbeanlegalportal.com/news/latest-news/2064-renovatie-en-nieuwbouwplannen-van-het-horacio-oduber-hospitaal-hoh Renovatie- en nieuwbouwplannen van het Horacio Oduber Hospitaal (HOH)]</ref> Esaki ta inclui un cas di cama nobo, un sala di emergencia tres biaha mas grandi, un clinica externo nobo pa specialistanan y renovacion di e edificio existente cu ta mehora privacidad y servicionan pa pashent den un ambiente moderno. Trabounan di e fase final di e proyecto a reanuda fin di 2023 despues cu un disputa entre partidonan a para e construccion na 2022.
== Servicionan ==
Dr. Horacio E. Oduber Hospital ta conta cu 320 cama y mas di 1000 empleado cu ta atende mas di 16.000 pashent pa aña. E tin un plataforma pa helicopter pa ricibi pashent cu ta jega cu helicopter di polis o helicopter militar.
E hospital ta dispone di tur specialidad basico y algun super specialidad. E tin un departamento di emergencia (eerste hulp) cu ta trata mas o menos 55.000 pashent pa aña. Tin un centro di trauma nivel III disponibel, como tambe un departamento combina cu ta inclui cuido intensivo/cuido mediano/cuido coronario (curason) cu 12 cama, clinica di hemodialyse, tres departamento di psychiater, cinco sala di operacion, banco di sanger, clinica pa trata dolor, centro di oncologia pa tratamento durante dia (dagbehandeling), cuido di enfermo pa dia (dagverpleging), clinica pa trata herida, policlinica interno y externo, departamento pa parto, post di dokter di cas, departamento di fisioterapia y rehabilitacion, tres departamento pa investigacion di diagnostica, diferente laboratorio, botica di hospital, camber di caterisacion di curason, shete departamento pa cuido di enfermo, departamento di servicio pa maternidad, departamento pa mucha, camber di couveuse y diferente otro servicio facilitario.<ref>[https://www.overheid.aw/informacion-tocante-servicio/cuido-y-salud-sub-topics_47801/item/hospital-dr-horacio-oduber-hoh_41386.html Hospital Dr. Horacio Oduber (HOH)], Gobierno di Aruba website oficial</ref>
Fuera di residente i turista local HOH tambe ta ricibi regularmente pashent for di hospital mas chikito den e region, manera for di [[Boneiru|Bonaire]] y Isla Riba. Ora cu no tin cama den cuido intensivo of couveuse ta manda pashent for di [[Kòrsou|Corsou]] pa Aruba.
== Galeria ==
<gallery widths="200" heights="200">
Oduber Hospital 21 30 49 855000.jpeg|Compleho di Horacio Oduber Hospital
Oduber Hospital 21 30 42 124000.jpeg|Entrada principal di e hospital
Oduber Hospital 21 31 33 124000.jpeg|Fachada di edificio B
</gallery>
---------------------
Dr. Horacio E. Oduber Hospital (HOH) ta un hospital general di tamaño mediano na Aruba
E edificio di hospital ta situa na nordwest di e capital Oranjestad, unda cu antes tabata lokaliza Arend Petroleum Company na Eagle. E hospital aki di 187 cama ta recibi su prome uso na final di anja 1976. Dia 5 di maart 1977, a tuma luga e apertura oficial den presencia di e Ministro Hulandes De Gaay Fortman. Na september di 2014, a cuminsa cu e proyecto di expansion y renovacion di e hospital, uno di e proyecto di construccion mas grandi den historia di Aruba. Esaki ta inclui un kas di cama nobo, un sala di emergencia tres biaha mas grandi, un clinica externo nobo pa specialistanan y renovacion di e edificio. Esaki ta mehora privacidad y servicionan pa paciente den un ambiente moderno. Fase final di e proyecto aki lo sigui despues cu e problema entre parti a haci cu construccion a wordo para na 2022.
Horacio Oduber Hospital ta forma parti di Dutch Caribbean Hospital Alliance (DCHA) hunto cu otro hospitalnan den Caribe cu ta parti di Reino Hulandes. Aliansa y colaboracion ta inclui e laboratorio di pais di Curacao (ADC), streeklab Haarlem, University Medical Center Utrecht (UMCU), Erasmus Medical Center (EMC), Radboud University, Vrije Universiteit Amsterdam (VU), Maastricht University, Xavier University, Thomas Moore na Belgica y hospitalnan partner na Colombia.
Por lesa mas tocante e hospital na aña 2023 den e broshura di di 2da edicion yama NOS SEMPER T'EY.
-------------------
'''E Konstitushon di Sint Maarten''' (na [[ingles]]: Constitution of Sint Maarten; [[hulandes]]: '''Staatsregeling van Curaçao''') ta e areglo legal konstituyente di pais [[Sint Maarten]], ku ta forma parti di [[Reino Hulandes]]. E ta e ley mas altu di Kòrsou i ta regla kon e pais ta organisá y ta wòrdu goberná. Eiden ta indiká e órganonan di gobernashon, nan tarea- i kompetensianan
== Historia ==
E Regla di Estado di Sint Maarten a keda aprobá unánimamente pa e [[Konseho Insular]] dia 21 di yüli 2010.[1] 1]
E Regla di Estado di Sint Maarten a drenta na vigor dia 10 di òktober 2010, despues di e desmantelashon di Antillas Hulandes i e kreashon di e pais independiente Sint Maarten. E Regla di Estado ta subordona legalmente na e Constitucion di Reino Hulandes y e Statuut pa Reino Hulandes.
E konstitushon a drenta na vigor dia [[10 di òktober]] [[2010]], ora ku Antias Hulandes a keda desmantelá.
== Contenido ===
E Regla di Estado di Sint Maarten tin e siguiente kapítulonan:
Tereno i unidat
* Derecho Fundamental
* Gobièrnu i e minister mandatario
E Estadonan
* Konseho Konsultivo, Korte General di Kontroles, Ombudsman i koleganan di konseho permanente
* Lejislashon i gobernashon
* Hustisia, Ministerio Públiko i Polis
Disposishonnan final
Finalmente, e reglanan di estado ta kontené un kantidat di artíkulonan adishonal.
E contenido di Constitucion ta como lo sigiuente:
* Capitulo I - Derecho Fundamental
* Capitulo II - Gobierno
* Capitulo III - [[Parlamento di Aruba|Parlamento]]
* Capitulo IV - Conseho di Consulta, Camara di Control General y colegio permanente di conseho
* Capitulo V - Legislacion y Gobernacion
* Capitulo VI - Husticia y poder hudicial
* Capitulo VII - Disposicion final
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Staatsregeling van Sint Maarten}}
{{References}}
}}
[[:Category:Gobièrnu]]
[[:Category:Sint Maarten]]
== Mira tambe ==
* [[Antias Hulandes]]
* [[Disolucion di Antia Hulandes|Disolushon di Antias Hulandes]]
----------------------------
zie encyclopedia NA/CUR
'''Raad van State di Reino Hulandes''' (papiamento: Conseho di Estado) ta un di e entidadnan consultativo mas halto den Reino Hulandes. , ancra den C di
The '''Council of State''' ({{lang-nl|{{Audio|Nl-Raad van State.ogg|Raad van State}}}}) is a [[constitution]]ally established advisory body in the [[Netherlands]] to the [[Cabinet of the Netherlands|government]] and [[States General of the Netherlands|States General]] that officially consists of members of the royal family and Crown-appointed members generally having political, commercial, diplomatic or military experience. It was founded in 1531, making it one of the world's oldest still-functioning state organisations.<ref>{{cite web|url=http://www.raadvanstate.nl/the_council_of_state/|title=The Council of State|access-date=2013-02-02|archive-date=2013-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20130115200809/http://www.raadvanstate.nl/the_council_of_state/|url-status=dead}}</ref>
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Raad van State}}
{{References}}
}}
[[:Category:]]
---------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =65395301|titulo=Sababank}}
{{References}}
}}
[[Category:Karibe Hulandes]]
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Jacob Wit}}
{{References}}
}}
{{DEFAULTSORT:Wit, Jacob}}
[[:Category:Hende]]
[[:Category:Antias Hulandes]]
--------------------
Suggesties Gender Gap Challenge (nl.wiki): Esmee Winkel (11/1)- Philomena Wong - Grace Bareno? - Rina Penso - Deborah Jack (en.wiki)
---------------------
'''Aanmaken''':
* {{CUW}} : [[Medardo de Marchena]] - [[Manuel Fray]] - [[Joseph Sickman Corsen]] - shon Win Hoyer - Jan Gerard Palm - [[Yandi Paula]] - [[Mongui Maduro]] - [[Gibi Basilio]] - [[Jose Capricorne]] - Plaza hotel curacao (en.wiki) - [[Chin Behilia]] - [[Rene Römer]] - [[Paul Comenencia]]
* {{ABW}} : [[Lista di gezaghebber di Aruba]] (nl.wiki) - [[Chiara Petrocchi]] (taekwondo) - [[Kanisha Sluis]] (en.wiki) - Akisha Albert (en.wiki) -
* General: [[Etnografia]] - [[Seramika]] - [[Leonel Messi]] (ht.wiki) - [[gobiernu]] - politiko - konstitushon - estado - pais? - [[Madurodam]]
* nl.wiki: Nederlands Caribisch Soortenregister (Dutch Caribbean Species Register) - Casearua tremula (Palu di Boneiru of Kenepa spirito)
* no.wik: Shete Boka nasjonalpark -
* en.wiki: Bandariba
'''Verbeteren/aanvullen''':
* [[Coca-Cola]] - [[Skandinavia]] - [[Rastafari]] - [[Guera Friu]] - [[Yuana]] - [[Jazz]] - [[One Piece]] - [[Nydia Ecury]] - [[Boven Bolivia]] / Plantage Bolivia (bnn/vara joop) - [[Guillfred Besaril]] (https://24ora.com/geoffrey-wever-gobierno-a-tuma-e-paso-corecto-den-caso-di-guillfred-besaril/)
== Curaçao ==
# December 1, 1796: [[Johann Lauffer]] overthrows Jan Jacob Beaujon as governor.<ref>{{cite book|url=https://pure.knaw.nl/portal/en/publications/cura%C3%A7ao-in-the-age-of-revolutions-1795-1800 |title=Curaçao in the Age of Revolutions, 1795–1800 |chapter=The Patriot coup d’état in Curaçao, 1796| last1=Fatah-Black |first1=Karwan| publisher=[[KITLV]] |location=Leiden|year=2011|isbn=978-90-6718-380-2|page=123}}</ref>
-----------
[[:Category:Musika]]
------------------
* [[:en:Wikipedia:Administrators' reading list]]
* https://nl.wikibooks.org/wiki/Handboek_MediaWiki
* https://translatewiki.net
{{NPOV language}}
{{Refimprove}}
{{stub}}
--------------------------
== Hooiberg ==
Na 1988 a embeyece '''Hooiberg''' pa convirtie esaki den un atraccion turistico: a renoba e trapi cu ta inclui 4 plataformanan na diferente nivel, por ehempel na 70 m i 110 m di haltura, pa descansa i saca potret, i a instala 50 luga di parkeo.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642486:mpeg21:a0078|titel=Hooiberg wordt toeristenoord|werk=[[Amigoe]]|datm=1987-08-20|bezochtdatum=2022-11-15}}</ref>
De regering heeft plannen om de Hooiberg aantrekkelijk te gaan maken en tot toeristenplek te ontwikkelen. Tijdens zyn recente bezoek is minister drs Jan de Koning ermee akkoord gegaan met goedkeuring van een bedrag van 305 duizend florin om dit project te kunnen uitvoeren. De Hooiberg zal een geheel nieuwe trap krijgen met handsteun en een plek om uit te rusten. Beneden komt een parkeerplaats voor ongeveer vijftig auto's, en een platform in de vorm van een klein park met lokalen voor de verkoop van frisdrank, eten en souvenirs. Op de trap op zeventig meter hoogte, komt een terras waar men kan uitrusten en door middel van een telescoop over Aruba kan kijken. Een tweede terras met telescoop volgt op 110 meter hoogte. Er volgen hierna nog twee terrassen voordat men het hoogste punt van de Hooiberg heeft bereikt. Het Hooiberg-project dossier is bijna klaar en verwacht wórdt, dat werkzaamheden aan de trap medio november dit jaar zullen beginnen. Het Hooibergproject is afkomstig van Planafdeling Bouwkunde architecten bureau, van Publieke Werken.
Na 2022 a anunsia un proyecto pa renova e facilidadnan existente, embeyece e atraccion i agrega un mirador riba e top di e sero.
Na aña 2022 Ministro di Turismo Dangui Oduber a anuncia un projecto pa embeyesamento di Hooiberg.[1] Aruba Tourism Authority (ATA) y Tourism Product Enhancement Fond[sic] (TPEF) lo funda e projecto. E prome fase lo wordo funda pa TPEF y ta incera e renobacion di e trapinan y hutnan riba Hooiberg. ATA lo funda e segundo fase di e project caminda un punto di observacion lo ser construi na e punto mas halto di e sero dunando bishitantenan un bista di 360-grado di Aruba. Artistanan local lo provee un toque artistico cu obra di arte di mosaico.
---------------
'''Jay Bryant Haviser''' (21 di november [[1955]] na ... ) ta un arkeologo merikano.
NAME: Jay Bryant HAVISER Jr.
BIRTHPLACE: Bartow, Florida, U.S.A. BIRTHDATE: November 21, 1955
MARITAL STATUS Re-married Nov. 27, 2008, to Ilene J. Rosalina (Curaçao)
CHILDREN 2 children 2 step-children (all born on Curaçao)
RESIDENCE: Opal Road #1, Pelican, St. Maarten, Dutch Caribbean.
tel.1721-544-4154 / cell 1721-524-1155
OFFICE: SIMARC Archaeological Center, A.T. Illidge Road #117, Madame Estate, St.Maarten, Netherlands Caribbean tel./fax. 1-721-542-0201
E-mail: jhaviser@hotmail.com
DUAL NATIONALITY: Netherlands / U.S.A.
Awards
1996 Cola Debrot Prize for Science (Curaçao/Netherlands Antilles)
2008 Ridder in de Order van Oranje-Nassau (Knighthood), decoration from Her Majesty Queen Beatrix of the Netherlands
2008 Lifetime Environmental Achievement Award (St. Maarten) IslandVision Fd
2009 Culture Time Person of the Year Award for 2008 (St. Maarten), PJD2 Radio
2013 Paul Harris Fellow Award, Rotary International, Mid-Isle Chapter St. Maarten
------------------
'''Madurodam''' is een [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]]se [[Miniatuurpark|miniatuurstad]] in [[Den Haag]] op een [[Schaal (verhouding)|schaal]] van 1 op 25,<ref>De Erasmus- en van Brienenoordbruggen zijn gebouwd op de grotere schaal van 1:12. Op 1:25 zou men er niet overheen kunnen lopen.</ref> geopend op [[2 juli]] [[1952]] aan het George Maduroplein. Dit toeristische [[attractiepark]] trekt jaarlijks circa 600.000 betalende bezoekers.<ref>Op [https://web.archive.org/web/20160312195102/http://nieuws.nl/algemeen/20130108/meer-bezoekers-voor-madurodam/ nieuws.nl] meldt het park zelf 739.000 over 2013, een stijging van 36% ten opzichte van 2011. Omgerekend zouden er dat laatste jaar dus rond de 550.000 geweest moeten zijn. De organisatie spreekt min of meer standaard van 1 miljoen per jaar, een cijfer dat door ''[http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/article/detail/3486389/2013/08/03/1-miljoen-bezoekers-trok-Madurodam-het-afgelopen-jaar.dhtml Trouw]'' wordt gemeld over 2013. Er bestaan geen andere cijfers dan die door het park zelf verstrekt worden.</ref> Het park beslaat een totaaloppervlak van 62.630 m². De gebouwde stad zelf meet 17.630 m². De miniatuurstad heeft veelal als inspiratie gediend voor de bouw van diverse attractieparken wereldwijd zoals [[Legoland Billund]]<ref>{{Citeer web|url=http://www.miniland.nl/Nieuws/Artikelen/121117%20legoland%20billund%2050%20geschiedenis.htm|titel=nieuws|bezochtdatum=2020-10-24|werk=www.miniland.nl|archiefurl=https://web.archive.org/web/20201027034227/http://www.miniland.nl/Nieuws/Artikelen/121117%20legoland%20billund%2050%20geschiedenis.htm|archiefdatum=2020-10-27|dodeurl=nee}}</ref> en het [[Disneyland Park (Anaheim)|Disneyland Park in Anaheim]].<ref>{{Citeer boek|titel=Walt Disney's Disneyland|auteur=Nichols, Chris, 1971-|medeauteurs=Nichols, Charlene (Archivist),|url=https://www.worldcat.org/oclc/1018083433|plaats=[Köln, Germany]|ISBN=978-3-8365-6348-2}}</ref>
Het is genoemd naar [[George Maduro]], een [[Curaçao (hoofdbetekenis)|Curaçao]]se student die zich tijdens [[Duitse aanval op Nederland in 1940|de meidagen van 1940]] als [[cavalerie]][[officier]] onderscheidde in [[Duitse aanval op Nederland in 1940#De slag om de residentie|de slag om de residentie]], en in februari 1945 in concentratiekamp [[Dachau (concentratiekamp)|Dachau]] overleed; zijn ouders schonken het beginkapitaal voor het project, dat door de familie Maduro wordt beschouwd als monument voor hun enige zoon.<ref>[https://www.madurodam.nl/nl/organisatie/geschiedenis/ ''Wie was George Maduro?''], madurodam.nl</ref>
----------
== Aloe ==
Aloe na Aruba, Bonaire y Sentebibu na Corsou y Boneiru.
=== Islanan ABC ===
Sintebibu heeft dikke, vlezige bladeren, sappig en veel slijn bevattend. Aloe werd op Aruba en Bonaire aangeplant in verband met betekenis in de farmaceutische industrie. <ref>Encyclopedie van de Nederlandse Antillen, H. Hoetink (1969)</ref>Aloe werd in 1836 door gezaghebber Baron van Rader op Curacao als gouvernementscultuur geintroduceerd. De plant is uitgesproken kalkminnend. De jonge uitlopers (siboys, semina) worden in de droge tijd uitgezet. Na 2-3 jaar kan men de dikke bladeren afsnijden en laten staan in lekbakken plaatsen waarna het sap in koperen ketels wordt ingedampt en verhard tot aloehars. De hars uit Aruba en Bonaire werd voornamelijk naar de Verenigde Staten uitgevoerd.
De aloeplant wordt al sinds midden 1800 op Aruba verbouwd. Het klimaat en de droge grond lenen zich bij uitstek voor de aloeteelt. De plant doet het hier heel goed: de Arubaanse aloe heeft een aloenegehalte van 22 %, terwijl het gehalte van de aloe in de rest van de wereld ten hoogste 15% bevat.<ref name="Aloe">[http://www.historiadiaruba.aw/index.php@f13option=com_content&task=view&id=46&Itemid=32 Aloe/Mon Plaisir], Historia di Aruba</ref>
De grootste bloei van de aloe-cultuur maakte Aruba door onder gezaghebber Jan Helenus Ferguson (1866-1871). De weg door de aloevelden vanuit de stad werd dan ook naar hem genoemd. In de 19e eeuw werd ook een aloeplantage aangelegd in Socotoro; Socotoro is vermoedelijk vernoemd naar het eiland Sokotra of Socotora, destijds een Brits eiland in de Indische Oceaan voor de kust van Yemen. Dat eiland ligt op dezelfde lengtegraad als Aruba en daar wordt ook aloe verbouwd. De legende wil dat Alexander de Grote op aanraden van Aristoteles dit eiland veroverde voor de aloe die hij gebruikte om de wonden van zijn soldaten te genezen. Op de aloeplantage Mon Plaisir van de Fransman Louis Bazin verrees begin 1900 een voor die tijd moderne stoomkookinrichting. Aruba was in de 19e eeuw de grootste leverancier van aloehars, die voornamelijk werd gebruikt voor de productie van laxerende middelen. De aloehars werd naar het buitenland geexporteerd, voor het merendeel naar New York, maar ook naar Hamburg en naar Londen. De hars uit de Antillen (destijds `Curacaose` genoemd) was een van de beste ter wereld en duurder dan de andere soorten op de markt. Het aandeel van Aruba in de `Curacaose` export was ruim 90%. In de economie van de tijd voor de komst van de olie-industrie betekende de aloe een redelijke bron van inkomsten, vooral voor de kleine cunucero. In tijden van werkeloosheid (de droge tijd) was de aloteelt een goede bron van bestaan. Begin 1900 werd het eerste wetenschappelijk onderzoek op de aloeplant verricht. Daarbij werd de genezende werking van aloe op verbranding door zonnestraling en andere brandwonden onomstotelijk bevestigd. Door de komst van de olie-industrie veranderde er veel op de arbeidsmarkt op Aruba en raakte de aloeteelt wat op de achtergrond. Pas na de Tweede Wereldoorlog werd de aloecultuur weer hervat. In 1949 richtte Casey Eman de eerste aloefabriek van Aruba op, onder de naam Aruba Aloe Products Company. Destijds werden de aloesappen plaatselijk bewerkt tot aloene en verscheept naar de Verenigde Staten.
De productie van Arubaanse aloe bedroeg in 1951 ongeveer 15.000 pond oftewel 30% van de totale wereldopbrengst. Na het indampen van het harssap in open koperen potten van ca. 200 liter was het aloe-product klaar voor export voor vooral de geneeskundige en cosmetische industrie in USA en Europa. Aloe-industrie op Aruba was toentertijd een vuil en zwaar lichamelijk werk met een schraal loon voor haar seizoen-arbeiders. Aruba werd een van de grootste aloeproducenten van de wereld wegens de goede kwaliteit aloe.<ref name="Aloe"/>
Conoci na Aruba tabata e plantage di aloe di Mon Plaisir y Sividivi.
aloë-cultuur, die op Bonaire en Aruba veel voorkomt, maar waarvan op het eiland Curacao maar twee
aanplantingen op eenigszins ruime schaal bestaan).
Rond 1850 werden er enkele aloe plantages op Aruba gesticht die tot 1868 door het gouvernement geexploiteerd werden. Hierna kwam de aloeteelt in particuliere handen.
==== Uzo ====
Ta come of bebe e blanco di aloe pa problema di artritis, diabetes, tosamento y ulcera na stoma. Tambe por hunta e blanco riba curpa y cuero pa kita dolor of trata un herida of kemadura. Tambe sa laba cabey cune. Algun gota di e zeta geel of juice di aloe mescla cu awa ta bon pa un purgashi di e curpa. Pa problema di cuero, manera carpata, of di digestion di animalnan domestico tambe ta uza e likido di aloe.<ref>Remedinan di tera, Grupo di Noord, 2010</ref> Bij het beschilderen van buitenmuren worden gesneden aleobladeren in de waterverf gedaan.
{{Appendix}}
--------------------
'''Francesco Corallo''' (nasé [[19 di sèptèmber]] [[1960]] na Catania, [[Italia]]<ref name=":1">{{Citeer web|url=https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|titel=La vita d'azzardo di Francesco Corallo tra il padre boss e l'entourage di Fini|bezochtdatum=2018-10-14|auteur=|achternaam=|voornaam=|datum=2013-08-04|werk=La Repubblica|uitgever=|taal=it|archiefurl=https://web.archive.org/web/20200728155350/https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|archiefdatum=2020-07-28}}</ref>), tambe konosí komo ''King of the Slots''<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/corallo-claims-his-phone-was-hacked-on-orders-of-italy-and-the-netherlands |titel=Corallo claims his phone was hacked on orders of Italy and the Netherlands |datum=18 januari 2022 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |taal=en}}</ref>, ta un empresario i doño di kasino italiano-hulandes.<ref name=":3" /> Corallo a nase na Catania, Sisilia, i a biba riba e isla karibense di Sint Maarten for di tempu ku e tabatin dieshete aña.<ref name=":5" /> E ta mas konosí pa su empresanan den e industria di wega di plaka i su enbolbimentu den vários kontroversia legal.
{{Appendix}}
----
'''Francesco Corallo''' ([[Catania (stad)|Catania]], [[Italië]], [[1960]]<ref name=":1">{{Citeer web|url=https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|titel=La vita d'azzardo di Francesco Corallo tra il padre boss e l'entourage di Fini|bezochtdatum=2018-10-14|auteur=|achternaam=|voornaam=|datum=2013-08-04|werk=La Repubblica|uitgever=|taal=it|archiefurl=https://web.archive.org/web/20200728155350/https://www.repubblica.it/cronaca/2012/05/30/news/la_vita_d_azzardo_di_francesco_corallo_tra_il_padre_boss_e_l_entourage_di_fini-64287400/?refresh_ce|archiefdatum=2020-07-28}}</ref>), ookwel bekend als “King of the Slots”,<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/corallo-claims-his-phone-was-hacked-on-orders-of-italy-and-the-netherlands |titel=Corallo claims his phone was hacked on orders of Italy and the Netherlands |datum=18 januari 2022 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |taal=en}}</ref> is een [[Italië|Italiaans]]-[[Nederland|Nederlands]]<ref name=":3" /> [[zakenman]] en [[Casino (gokken)|casino]]-eigenaar op het [[Caribische eilanden|Caribische eiland]] [[Sint Maarten (eiland)|St.-Maarten]].<ref name=":5" />
== Levensloop ==
Corallo bezit diverse casino's, waaronder drie in Sint-Maarten<ref>{{Citeer web |url=https://stmaartennews.com/business/corallo-will-rebuild-starz-casino-cupecoy/ |titel=Corallo will rebuild Starz Casino in Cupecoy |datum=2018-01-19 |bezochtdatum=2019-12-19 |werk=StMaartenNews.com |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204744/https://stmaartennews.com/business/corallo-will-rebuild-starz-casino-cupecoy/ |archiefdatum=2019-12-19}}</ref> en daarnaast ook in Santo Domingo en [[Panama (land)|Panama]]. Voorheen bezat hij ook een gokgelegenheid in [[Curaçao]], maar daar verloor hij zijn licentie nadat zijn naam boven kwam drijven in de praktijken rondom [[Gerrit Schotte]].<ref name=":0">{{Citeer web |url=https://sxmgovernment.com/2016/12/14/english-italian-the-biography-of-francesco-corallo-the-godfather-of-the-caribbean-part-1/ |titel=English/Italian :The Biography Of Francesco Corallo “The Godfather” Of The Caribbean Part 1 |achternaam=Galli |voornaam=Eva |datum=2016-12-14 |bezochtdatum=2018-10-14 |werk=St Maarten News |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20200728165936/https://sxmgovernment.com/2016/12/14/english-italian-the-biography-of-francesco-corallo-the-godfather-of-the-caribbean-part-1/ |archiefdatum=2020-07-28 |dodeurl=ja}}</ref> Het onderzoek hiernaar kwam aan het rollen na een verzoek om referenties door Schotte aan de Italiaanse regering voor de aanstelling van Corallo in een hoge positie bij een financiële instelling op de Antillen.<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/83340-schotte-behind-bars-18-months |titel=Schotte behind bars 18 months |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=6 december 2018 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald Newspaper St. Maarten |uitgever= |taal= |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204743/https://www.thedailyherald.sx/islands/83340-schotte-behind-bars-18-months |archiefdatum=2019-12-19 |dodeurl=ja}}</ref>
Toen Corallo in 2011 gearresteerd werd door de Italiaanse financiële politie (''Guardia di Financa''), beriep hij zich op [[diplomatieke immuniteit]] omdat hij een diplomaat van Dominica zou zijn. Hij bezat namelijk een Dominicaans diplomatiek paspoort dat hij illegaal gekocht had, juist om aan arrestatie in Italië te voorkomen.<ref>{{Citeer web |url=https://knipselkrant-curacao.com/cc-francesco-corallo-bought-his-diplomatic-passport/ |titel=Francesco Corallo bought his diplomatic passport |datum=2017-01-03 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Curaçao Chronicle |taal=en |via=Knipselkrant}}</ref> De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken ging niet mee in zijn claim: hij verklaarde dat diplomatieke immuniteit in het gastland (hier: Italië) niet van toepassing is voor iemand die betrokken is in belangrijke economische activiteiten.<ref>{{Citeer web |url=https://sakafete.com/inside-dominica-iv-government-or-enemy-of-people/ |titel=Inside Dominica IV: Government or enemy of people? |datum=2011-11-18 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Dominica news online most popular |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204744/https://sakafete.com/inside-dominica-iv-government-or-enemy-of-people/ |archiefdatum=2019-12-19 |dodeurl=ja}}</ref>
Eind 2016 werd Corallo op [[Sint Maarten (eiland)|St.-Maarten]] gearresteerd op [[verdenking]] van [[belastingontduiking]], [[Witwassen|witwasserij]], [[Verduistering (misdrijf)|verduistering]] en lidmaatschap van een internationale [[Georganiseerde misdaad|criminele organisatie]]. In afwachting van uitzetting werd hij maandenlang in een [[Philipsburg|Philipsburgse]] [[politiebureau]] in verzekerde bewaring gesteld.<ref name=":2">{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/81459-corallo-wins-case-at-human-rights-court |titel=Corallo wins case at Human Rights Court |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=9 oktober 2018 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |uitgever= |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204746/https://www.thedailyherald.sx/islands/81459-corallo-wins-case-at-human-rights-court |archiefdatum=2019-12-19 |dodeurl=ja}}</ref> Het [[Europees Hof voor de Rechten van de Mens]] bepaalde later dat de omstandigheden rond de bewaring van Corallo in St.-Maarten inhumaan waren, maar oordeelde ook dat de bewaring zelf niet onrechtmatig leek.<ref name=":2" /> In augustus 2017 werd Corallo na een juridische strijd door Sint-Maarten uitgeleverd aan Italië.<ref>{{Citeer web |url=https://online.flipbuilder.com/toms/occx/files/basic-html/page37.html |titel=Ayera tardi Francesco Corallo a keda extradita pa Italia |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=2017-08-17 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Awemainta |uitgever= |taal=pap |archiefurl= |archiefdatum= |dodeurl= |via=Online Flipbuilder}}</ref><ref name=":3">{{Citeer web |url=http://www.dutchcaribbeanlegalportal.com/legal-documents/judgments/137-judgements/8062-fransesco-corallo-may-be-extradited |titel=Francesco Corallo may be extradited |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=20 juni 2017 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Dutch Caribbean Legal Portal |uitgever= |taal=en}}</ref><ref>{{Citeer web |url=http://www.soualigapost.com/en/news/16220/justice/francesco-corallo-was-extradited-italy |titel=Francesco Corallo (Catania, Italy, 1960) was extradited today to Italy |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=16 augustus 2017 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=Souliga Post |uitgever= |taal=en |archiefurl= |archiefdatum=}}</ref> Eenmaal aangekomen in Italië werd hij vrijgelaten<ref name=":4">{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/corallo-sr-allegedly-tried-to-extort-his-son#:~:text=allegedly%20tried%20to%20extort%20his%20son,-Islands%2004%20May&text=PHILIPSBURG%2D%2DGaetano%20Corallo%2C%20father,Italy%20where%20he%20presently%20resides. |titel=Corallo Sr. allegedly tried to extort his son |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=11 mei 2024 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=The Daily Herald |uitgever= |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20180613053454/http://curacaochronicle.com/judicial/corallo-sr-allegedly-tried-to-extort-his-son/ |archiefdatum=2018-06-13}}</ref> en een klein jaar later, in juli 2018, keerde hij weer terug naar Sint-Maarten.<ref>{{Citeer web |url=https://www.thedailyherald.sx/islands/businessman-corallo-returns-to-st-maarten#:~:text=Maarten,-Islands%2026%20July&text=PHILIPSBURG%2D%2DAtlantis%20Group%20owner,in%20Italy%20and%20can%20travel. |titel=Businessman Corallo returns to St. Maarten |datum=2018-07-26 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=the Daily Herald |taal=en}}</ref>
In 2016 werd door de aanklager in Rome aan zijn collega's in St.-Maarten gevraagd drie boten van Corallo [[Inbeslagname|in beslag te nemen]] en te verkopen met als doel 215,4 miljoen euro aan onrechtmatige winsten van de zakenman terug te vorderen. Na een juridische strijd waarin Corallo tegen de verkoop van zijn boten streed, gaf een Philisburgse rechtbank in 2019 definitief haar fiat voor de verkoop.<ref name=":5">{{Citeer web |url=https://stmaartennews.com/judicial/court-allows-prosecutor-sell-corallos-boats/ |titel=Court allows prosecutor to sell Corallo’s boats |datum=2019-02-13 |bezochtdatum=11 mei 2024 |werk=StMaartenNews.com |taal=en |archiefurl=https://web.archive.org/web/20191219204747/https://stmaartennews.com/judicial/court-allows-prosecutor-sell-corallos-boats/ |archiefdatum=2019-12-19}}</ref>
== Persoonlijk ==
Francesco Corallo heeft een vertroebelde relatie met zijn vader, [[Gaetane Corallo]]. Het is echter onbekend wat voor rol de vader speelt in zijn zoons leven: in 2010 werd door de rechtbank van Rome gesteld dat hun relatie verbroken is en er geen zakelijk verband tussen de twee bestaat. Later werd door de civiele rechtbank van Rome een bevel uitgevaardigd waarin het Italiaanse Ministerie van Binnenlandse Zaken opgedragen werd elke verwijzing van Corallo en zijn broer met hun vader te verwijderen van de website.<ref name=":1" /> In 2016 beschuldigde de vader Francesco weer van geldvervreemding, een voorval dat zo'n dertig jaar eerder plaatsgevonden zou hebben.<ref>{{Citeer web |url=https://knipselkrant-curacao.com/dh-corallo-sr-sticks-to-claim-on-son-expected-his-arrest/ |titel=Corallo Sr. sticks to claim on son, expected his arrest |achternaam= |voornaam= |auteur= |datum=15 december 2016 |bezochtdatum= |werk=Daily Herald |uitgever= |taal=en |dodeurl= |via=Knipselkrant |dodelink=}}</ref> Hier is echter nooit bewijs voor gevonden en Corallo overwoog meerdere [[Smaad|smaadzaken]] tegen zijn vader aan te spannen.<ref name=":4" />
== Referenties ==
{{References}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =63318783|titulo=Gilbert Wawoe}}
{{References}}
}}
{{DEFAULTSORT:Wawoe, Gilbert}}
[[:Category:Hende]]
[[:Category:Korsou]]
2qzd6r69owpdor3gbqslljtbvh4llak
Usuario:Caribiana/Sandbox/Arte - Kòrsou/Boneiru
2
8960
201590
201588
2026-08-22T15:37:31Z
Caribiana
8320
201590
wikitext
text/x-wiki
__NOINDEX__
Pending: [[Mandy Franca]] - [[Tarona]] - [[Gilleam Trapenberg]] - [[Shertise Solano]] - [[Serana Angelista]] (nl.wiki) - [[Eugenie Boon]]
-------------
{{Variante|c}}
{{Infobox edificio| variante = c
| tipo = Kompleho kultural
| nomber2 = Sentro Pro Arte
| imagen =
| descripcion =
| localisa_na = [[Willemstad]]
| adres = Schouwburgweg
| cercania =
| fecha_construccion = 1965-1968
| fecha_funda =
| inaugura = 6/ [[10 di sèptèmber]]??? [[1968]]
| cera = 2001
| renova =
| restaura =
| aña_basha = 2025
| pais = {{CUW}}
| architect = Frits F. Zingel
| renova =
| propietario = Stichting Schouwburg Curaçao
| director =
| cantidad_sala =
| capacidad = ouditorio: 750 asiento
| status_monumento =
| distincion =
| zoom =16
}}
'''Sentro Pro Arte''' (SPA) tabata un kompleho teatral na [[Willemstad]], [[Kòrsou]], ku den di dos mita di [[siglo 20|siglo binti]] a sirbi komo un di e prinsipal sentronan pa [[teatro]], [[músika]], [[baila|baile]] i otro manifestashonnan kultural na e isla. E edifisio tabata situá na [[Groot Davelaar]] y a habri na 1968. Despues di mas ku tres dékada di aktividat, e teatro a sera definitivamente na 2001. E edifisio, ku tabata bandoná pa un periodo largu, a sufri un kandela grandi na 2016 i a wòrdu desmantelá despues.
== Sentro kultural ==
Sentro Pro Arte tabata diseñá komo un fasilidat kultural moderno, ku 750 asiento, un orkestbak i un lift pa orkesta. E teatro tabata ekipá pa presentashonnan di diferente tipo, inkluyendo teatro, ballet, konsierto, kongreso i show.[1][2]
Durante mas ku tres dékada, e tabata un punto di enkuentro pa bida kultural di Kòrsou. E sala a wòrdu usá pa presentashonnan di diferente tipo, inkluyendo teatro, konsierto, balèt, baile, show i kongreso.[1][2]
E teatro a duna artista i gruponan lokal un esenario i a fasilitá tambe presentashonnan di artistanan di Hulanda i di otro paisnan. Den e promé añanan, e teatro a presenta un variedad di produkshon teatral i musikal, i a bira un parti importante di e infrastruktura kultural di Kòrsou.[1][4]
Den 1968, por ehèmpel, e teatro a sirbi komo esenario pa diferente produkshonnan di teatro na [[papiamentu]]. E grupo teatral Thalia a presenta obranan na e teatro, i otro gruponan antiano tambe a usa e fasilidat nobo.[4]
E importansia di Sentro Pro Arte pa teatro antiano ta visibel tambe den e desaroyo di teatro na papiamentu durante e periodo despues di su apertura. Den su estudio riba desaroyo di teatro i film den Antias Hulandes, [[Felix de Rooy]] ta menshoná diferente presentashon importante ku a tuma lugá na SPA den e promé lunanan despues di su apertura.[5]
== Historia ==
=== Konstrukshon ===
Na 1964, gobièrnu hulandes riba rekomendashon di [[Sticusa]] a pone fondonan disponibel pa e proyekto di un teatro na Kòrsou.<ref>{{citeer web|auteur=Maduro-Molhuijsen, Helma|url= https://www.archiefvriend.com/index.php/ons-kwartaalblad/artikelen-uit-ons-blad/65-centro-pro-arte |titel=Centro Pro Arte|werk=De Archiefvriend|datum=desèmber 2006|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> E konstrukshon a wòrdu finansiá dor di un kombinashon di kontribushonnan públiko i privá. Segun un relato histórico di Helma Maduro-Molhuijsen, e gastonan total di e proyekto tabata mas o ménos NAf 1,725,000. E gobièrnu hulandes a kontribuí NAf 772,000, e sektor privá NAf 278,000, e gobièrnu di Antias Hulandes NAf 150,000, i e Stichting Schouwburg a finansia e resto pa medio di un préstamo. E teritorio insular di Kòrsou a kontribuí na infrastruktura ku un suma di aproximadamente NAf 350,000.[1]
Dia 28 di sèptèmber 1965, Reina Juliana a develá un plaka konmemorativo na e sitio kaminda e teatro lo wordo construi. Poco despues, e konstrukshon a kuminsá na e sitio na Rijkseenheidboulevard. E tereno pa e edifisio i un parkeo pa aproksimadamente 350 outo a wordo disponé pa e teritorio insular di Kòrsou.[1]
E edifisio tabata un diseño di e arkitekto lokal Frits F. Zingel. Wim Vesseur, un eksperto den teatro, a fungi komo konsehero pa e proyekto.
=== Apertura ===
Sentro Pro Arte a habri ofisialmente dia [[6 di sèptèmber]] [[1968]], ku gobernador N.C. "Cola" Debrot komo e persona ku a habri e teatro. E apertura tabata akompañá pa un programa kultural ku tabata inkluí e revista musical '''Esta Ricu Nos Bida Ta'''.[2][3]
Un fuente contemporáneo di e periodo ta konfirmá ku e apertura di e teatro a tuma lugá dia 6 di sèptèmber 1968. Wim Rutgers tambe ta menshoná e fecha komo e dia ku Sentro Pro Arte a wordo ofisialmente habri.[2][3]
E teatro a bira un fasilidat importante pa desaroyo di teatro i otro formanan di arte na Kòrsou. Den su discurso di apertura, gobernador Cola Debrot a mira e teatro komo un posibilidat pa duna un impulso nobo na desaroyo di aktividatnan kultural.[4]
=== Kaída i siere ===
Den añanan 1990, Sentro Pro Arte a kuminsá enfrenta diferente problema. Problemanan finansiero, falta di mantenshon i difikultatnan pa mantene un programa kultural sostenibel a afektá e funshonamentu di e teatro.
E edifisio a sufri di deteriorashon i problemanan di mantenshon. Falta di rekurso finansiero a kontribui na un atraso den mantenshon di e edifisio i su instalashonnan. Segun Nelly Rosa, SPA a sera su portanan despues di varios añanan di problema finansiero i a keda bashi durante añanan.[6]
Na '''2001''', Sentro Pro Arte a sera definitivamente.[6]
=== Bandonamentu i kandela ===
Despues di su siere, e edifisio a keda durante hopi aña sin un uso permanente. E falta di mantenshon a hasi ku e edifisio a deteriorá progresivamente.
Na 2015, e gobièrnu di Kòrsou a tuma un desishon pa renová Sentro Pro Arte. Sinembargo, na 2016 e edifisio a sufri un kandela grandi i a keda severamente dañá. Segun ''Antilliaans Dagblad'', e edifisio tabata caba hopi aña abandoná i den estado di deteriorashon ora e kandela di sèptèmber 2016 a destruí gran parti di e struktura.[7]
Despues di e kandela, a wordu konsiderá diferente opshon pa e futuro di e sitio: sigui ku e plan pa renovashon, demolishon di e edifisio i konstrukshon di un teatro nobo na mesun sitio, òf den sentro di Willemstad.[7]
== Plan pa un teatro nobo ==
E futuro di Sentro Pro Arte a keda durante añanan suheto na un debate tokante e nesesidat pa un teatro nashonal na Kòrsou. Un di e opcionnan tabata pa muda e teatro pa e centro di Willemstad.
Na 2018, e Raad van Ministers a tuma un desishon pa pone e futuro teatro nashonal den e centro di Willemstad. E desishon tabata parti di e diskushon mas amplio tokante revitalisashon di e sentro urbano i e nesesidat pa un fasilidat kultural nobo.[7]
Na 2020, e gobièrnu a indiká ku e antiguo Sentro Pro Arte lo wordo demole. Un aanbesteding públiko pa e trabounan di demole tabata caba tuma lugá. E gobièrnu tambe a indiká ku tabata investigá e posibilidat pa realisá un teatro nashonal nobo den centro di Willemstad.[7]
E futuro di un teatro nobo a keda riba e agenda públiko. Na 2022, e tema di e schouwburg a bolbe wordo diskutí den e contexto di diferente plan pa un fasilidat kultural nobo.[8]
E antiguo edifisio, ku tabata keda bandoná despues di e kandela, a wordu desmantelá finalmente na 2025 debí na su estado físiko.
== Importansia kultural ==
Sentro Pro Arte tabata un di e edifisionan kultural mas importante di Kòrsou durante e último parti di siglo binti. E teatro a duna artistanan lokal un esenario i a fasilitá presentashonnan di teatro, músika, baile i otro formanan di arte.
Su apertura na 1968 tabata un momento importante pa e desaroyo di infrastruktura kultural na Kòrsou. Durante e periodo di mas ku 30 aña ku e teatro tabata aktivo, Sentro Pro Arte a bira un punto di enkuentro pa diferente generashon i un parti importante di bida artistiko i sosial di e isla.[4][5]
E siere di e teatro na 2001, su posterior deteriorashon i e kandela na 2016 a lanta un debate mas amplio tokante e nesesidat pa un teatro nashonal moderno na Kòrsou. E diskushon a kontinua den e añanan despues, ku diferente propuesta pa e lokalidat i forma di un futuro teatro.
{{Appendix}}
* Maduro-Molhuijsen, Helma. "Centro Pro Arte". ''De Archiefvriend'', desèmber 2006. [https://www.archiefvriend.com/index.php/ons-kwartaalblad/artikelen-uit-ons-blad/65-centro-pro-arte De Archiefvriend].
* Rutgers, Wim. "Schrijven is zilver, spreken is goud" / estudio tokante teatro i identidat den Antias Hulandes. Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL). [https://www.dbnl.org/tekst/rutg014schr01_01/rutg014schr01_01_0027.php DBNL].
* de Rooy, Felix. "De ontwikkeling van theater en film op de Nederlandse Antillen". ''De Gids'', 1990. Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren. [https://www.dbnl.org/tekst/_gid001199001_01/_gid001199001_01_0105.php DBNL].
* Rosa, Nelly. "Theater in het Caribisch gebied". ''Boekman'', nr. 128. [https://www.boekman.nl/tijdschrift-artikel/artikelen/theater-in-het-caribisch-gebied/ Boekmanstichting].
* ''Antilliaans Dagblad''. "Sentro Pro Arte wordt gesloopt", 28 di mei 2020. [https://antilliaansdagblad.com/nieuws-item/21596-sentro-pro-arte-wordt-gesloopt Antilliaans Dagblad].
-------------
'''Sentro Pro Arte''' tabata e teatro nashonal di [[Kòrsou]] ku tabata aktivo entre 1968 i 2001. E tabata situá na [[Willemstad]] den bario di Groot Davelaar.
== Historia ==
Na 1964 e konseho konsultativo pa koperashon kultural entre e paisnan di Reino a duna e gobièrnu hulandes e idea di pone fondonan disponibel pa e konstrukshon di un teatro na Kòrsou. Anteriormente Stichting Schouwburg Curaçao tabatin e arkitekto F. Zingel a haña un enkargo pa un diseño.
E gobièrnu Hulandes a duna un suma di supsidio di NAF 1.500.000,-. Riba 28 di sèptèmber 1965, H.M. e Reina (Juliana) a develá un plaka na e lugá kaminda e teatro lo wordu construi. Poco despues, a kuminsá ku e konstrukshon di Rijkseenheidboulevard. Tereno di konstrukshon i lugá di parkeer (350 outo) a ser ofresé na e Fundashon pa e teritorio insular di Kòrsou. Divershon di kontribushon den sèn di gobièrnu i privá den Antias Hulandes i e kontribushon hulandes menshoná ariba, ku a wòrdu entregá pa medio di [[Sticusa]], a hasi e konstrukshon i e instalashon posibel; Wim Vesseur, un eksperto den teatro, a aktua komo konsehero.<ref>[https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Encyclopedie van Curacao - letter A t/m D]</ref>
E teatro ta conta cu 750 asiento, ta ekipa pa e vision mas moderno cu entre otro un lift di orquesta y ta calcula pa practicamente tur tipo di manifestacion (teatro, ballet, concierto, congreso, show, etc.). E inaugurashon a tuma lugá na 10 di sèptèmber 1968. E teatro aki a stimula e poblacion pa bishita e diferente presentacionnan y actuacionnan mas biaha.
For decades, Sentro Pro Arte served as a hub for artistic expression and community life in Curaçao. It hosted countless cultural events, performances, and exhibitions, becoming a place of deep emotional significance for generations of residents.<ref>https://www.curacaochronicle.com/post/local/demolition-of-historic-sentro-pro-arte-begins-monday-in-willemstad</ref>
1968: Officially opened by Governor N.C. (Cola) Debrot with the grand production ''Esta Ricu nos bida ta''.<ref name="theater"/>
In 1965 werd in Willemstad in Curaçao begonnen met de bouw van Centro Pro Arte: een grote schouwburg. In datzelfde jaar bezocht Koningin Wilhelmina het eiland alsmede de bouwplaats, waar zij een gedenkplaat onthulde. Later kreeg die een plaats in het theater.<ref name="theater">[https://theaterencyclopedie.nl/wiki/Centro_Pro_Arte,_Willemstad_(Curacao) Centro Pro Arte], theaterencyclopedie.nl</ref>
De schouwburg, aan een weg gelegen die de naam van Schouwburgweg kreeg, werd in 1968 geopend door Gouverneur N.C. (Cola) Debrot. De financiering kwam van Nederland, Curaçao en de Shell.
De schouwburg kwam tot stand met giften van de Nederlandse overheid, Shell, het Bureau Cultuur en Opvoeding en lokale particuliere bedrijven.<ref name="boekman">[https://www.boekman.nl/tijdschrift-artikel/artikelen/theater-in-het-caribisch-gebied/ Theater in het Caribisch Gebied]</ref>
Openingsvoorstellingen zijn ''Esta Ricu nos bida ta'' van Bunchi Römer, een stuk met meer dan 70 amateurspelers en ''Cosas de Papá y Mamá van Alfonso Paso'' in vertaling en regie van [[Nydia Ecury]] (''Gai bieu ta traha sòpi stèrki'').
Er waren 700 plaatsen, een lijsttoneel met orkestbak en een groot toneel die een brede programmering mogelijk maakte. In de eerste jaren was de zaal zeer succesvol, met optredens van Nederlandse artiesten (o.a. Jenny Arean, Tineke Schouten en Paul van Vliet) en muziek-en dansgroepen van elders.
Vanaf de jaren '90 ging het steeds slechter met het theater, door onder andere een merkwaardige beleidsbeslissing waarbij verordineerd werd dat de bezoekers keurig gekleed moesten zijn; anders kon toegang ontzegd worden. Dit had een teruggang van bezoekers tot gevolg.
Daarnaast had het gebouw te maken met een niet structuele programmering, veroorzaakt door slechte communicatie en financiële problemen. Daarbij was er, ook vanwege geldtekort, een groot gebrek aan onderhoud. Zo had het gebouw ernstig te lijden onder wateroverlast, waardoor de kelders regelmatig onder water stonden.
In 2015 nam de Curaçaose overheid het besluit om Centro Pro Arte te renoveren. Amper een jaar later vatte het leegstaande pand tijdens een grote arbeidersstaking vlam. Er waren drie opties: doorgaan met de renovatieplannen, slopen en een nieuw theater bouwen, of een nieuw theater bouwen in de binnenstad. Om het ooit bruisende winkelgebied Punda en Otrobanda levendig te maken pleitten stadsontwikkelaars en winkeliersverenigingen voor de komst van een nationaal theater in het stadscentrum. Onder oudminister van Cultuur Marilyn AlcaláWallé (PAR) leek deze wens werkelijkheid te worden. De Raad van Ministers gaf haar het mandaat om te onderhandelen over een locatie.<ref name="boekman"/>
De verschillende problemen leidden uiteindelijk in 2001 tot de definitieve sluiting van het Centro Pro Arte. Plannen voor heropening kwamen maar niet van de grond; een grote brand in 2016 maakte er helemaal een eind aan.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/14382-grote-vuurzee-sentro-pro-arte Grote vuurzee Sentro Pro Arte], [[Antilliaans Dagblad]] (13 di september 2016)</ref>
De restanten kwamen in het bezit van een pensioenfonds die nog wel onderzocht of er een Cultuurcentrum van gemaakt zou kunnen worden.
Na jarenlange discussie over de toekomst van Sentro Pro Arte: slopen en nieuw bouwen, renoveren of een nieuw theater elders bouwen,<ref>[https://www.curacao.nu/nieuws/algemeen/77007/werkzaamheden-voor-nieuw-sentro-pro-arte-gestart Werkzaamheden voor nieuw Sentro Pro Arte gestart], curacao.nu (14 di yüli 2025)</ref> is de overheid in 2025 begonnen met de voorbereidingen voor de bouw van een nieuw Sentro Pro Arte.
In 2017 besluit de regering de schouwburg naar de binnenstad te halen.<ref>[https://antilliaansdagblad.com/artikel/curacao/16076-twijfels-over-locatie-van-schouwburg Twijfels over locatie van schouwburg], [[Antilliaans Dagblad]] (24 di yüli 2017)</ref>
E edifisio ku tabata será durante varios aña, a wòrdu basha abou i desmantelá kompletamente pa fin di 2025 debí na su mal estado.<ref>{{citeer web|auteur=[[Dick Drayer]]|url=https://www.curacao.nu/nieuws/geschiedenis/82870/laatste-gordijn-valt-sentro-pro-arte-definitief-ontmanteld-na-zestig-jaar-cultureel-gebruik|titel= Laatste gordijn valt: Sentro Pro Arte definitief ontmanteld na zestig jaar cultureel gebruik|werk=curacao.nu|datum=2025-12-01|bezochtdatum=2026-08-21}}</ref>
---------------
In 1964 gaf de Adviesraad voor culturele samenwerking tussen de landen van het Koninkrijk de Nederlandse regering in overweging fondsen ter beschikking te stellen voor de bouw van een schouwburg op Curaçao. Tevoren had de Stichting Schouwburg Curaçao de architect F. Zingel opdracht voor een ontwerp gegeven. Door de Nederlandse regering werd een subsidiebedrag toegekend ad NAf 1.500.000,-. Op 28 september 1965 onthulde H.M. de Koningin (Juliana) een gedenkplaat op de plaats waar de schouwburg zou verrijzen. Kort daarop nam de bouw aan de Rijkseenheidboulevard een aanvang. Bouwgrond en parkeerterrein (350 auto's) zijn door het Eilandgebied Curaçao aan de Stichting aangeboden. Diverse bijdragen in geld van overheid en particulieren in de Nederlandse Antillen en de bovengenoemde door tussenkomst van de Sticusa verstrekte Nederlandse bijdrage maakten bouw en inrichting mogelijk; de theaterdeskundige Wim Vesseur trad op als adviseur.<ref>[https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Encyclopedie van Curacao - letter A t/m D]</ref>
De schouwburg telt 750 zitplaatsen, is volgens de modernste inzichten uitgerust met o.a. een orkestlift en is berekend op vrijwel elke soort manifestaties (toneel, ballet, concerten, congressen, shows enz.). De opening vond plaats september 1968. De bevolking is door deze schouwburg gestimuleerd de verschillende op- en uitvoeringen vaker te bezoeken.
{{Appendix}}
* [https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/21596-sentro-pro-arte-wordt-gesloopt Sentro Pro Arte wordt gesloopt], 27 di mei 2020
* [https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/26417-schouwburg-staat-weer-op-de-agenda Schouwburg staat weer op de agenda], 30 di september 2022
* De in 1968 in Davelaar op Curaçao opgerichte schouwburg Centro Pro Arte Plaza Consortium (HPC) met 750 stoelen sloot 19 jaar geleden zijn deuren. De schouwburg kwam tot stand met giften van de Nederlandse overheid, Shell, het Bureau Cultuur en Opvoeding en lokale particuliere bedrijven.<ref name="boekman"/> Hij zou een van de modernste in het Caribische gebied worden, met onder andere een orkestlift, en zou zijn berekend op alle facetten van cultuuruitingen, zoals concerten, toneel en ballet (MaduroMolhuijsen 2006). 34 jaar later, in 2001, viel het doek. Vanwege geldtekort was er sprake van achterstallig onderhoud. In 2015 nam de Curaçaose overheid het besluit om Centro Pro Arte te renoveren. Amper een jaar later vatte het leegstaande pand tijdens een grote arbeidersstaking vlam. Er waren drie opties: doorgaan met de renovatieplannen, slopen en een nieuw theater bouwen, of een nieuw theater bouwen in de binnenstad.<ref name="boekman">[https://www.boekman.nl/tijdschrift-artikel/artikelen/theater-in-het-caribisch-gebied/ Theater in het Caribisch Gebied]</ref>
* Sentro pro Arte wordt niet meer gerenoveerd. Althans niet door de overheid. Die heeft het daarom overgedragen aan het Algemeen Pensioenfonds Curaçao.
{{Appendix}}
Sentro Pro Arte (SPA) tabata un teatro na Willemstad, Kòrsou, ku den e di dos mita di siglo binti a sirbi komo un di e prinsipal sentronan pa teatro, músika, baile i otro manifestashonnan kultural na e isla. E edifisio tabata situá na Groot Davelaar y a habri na 1968. Despues di mas ku tres dékada di aktividat, e teatro a sera definitivamente na 2001. Despues di un periodo largu di bandonamentu, e edifisio a sufri un kandela grandi na 2016 i a wòrdu desmantelá despues.
Kontenido
Sentro kultural
Durante mas ku tres dékada, Sentro Pro Arte a sirbi komo un punto di enkuentro pa bida kultural di Kòrsou. E sala a wordo usá pa teatro, konsierto, balèt, baile i otro presentashonnan artístiko.
E teatro a duna artista i gruponan lokal un esenario i a fasilitá tambe presentashonnan di artistanan di Hulanda i di otro paisnan. Den e promé añanan, e teatro a presenta un variedad di produkshonnan di teatro i músika i a bira un parti importante di e infrastruktura kultural di Kòrsou.[1][4]
Den 1968, por ehèmpel, e teatro a sirbi komo esenario pa diferente produkshonnan di teatro na papiamentu. E grupo teatral Thalia a presenta obranan na e teatro, i otro gruponan antiano tambe a usa e fasilidat nobo.[4]
E importansia di Sentro Pro Arte pa teatro antiano ta visibel tambe den e desaroyo di teatro na Papiamentu durante e periodo despues di su apertura. Den su estudio riba desaroyo di teatro i film den Antias Hulandes, Felix de Rooy ta menshoná diferente presentashon importante ku a tuma lugá na Sentro Pro Arte den e promé lunanan despues di su apertura.[5]
Historia
Konstrukshon
Na 1964, Sticusa, e konseho konsultativo pa koperashon kultural entre e paisnan di Reino a rekomendá na e gobièrnu hulandes pa pone fondonan disponibel pa konstrukshon di un teatro na Kòrsou. Promé ku esaki, Stichting Schouwburg Curaçao a duna arkitekto Frits F. Zingel un enkargo pa prepará un diseño pa un teatro.[1]
E gobièrnu di Hulanda a otorgá un subsidio pa e proyekto. E konstrukshon a wòrdu finansiá dor di un kombinashon di kontribushonnan públiko i privá. Segun un relato histórico di Helma Maduro-Molhuijsen, e gastonan total di e proyekto tabata mas o ménos NAf 1,725,000. E gobièrnu hulandes a kontribuí NAf 772,000, e sektor privá NAf 278,000, e gobièrnu di Antias Hulandes NAf 150,000, i e Stichting Schouwburg a finansia e resto pa medio di un préstamo. E territorio insular di Kòrsou a kontribuí na infrastruktura ku un suma di aproximadamente NAf 350,000.[1]
----------------------
{{Variante|c}}
{{Infobox edificio| variante = c
| nomber = Sentro Kultural Kòrsou
| nomber2 = Cultureel Centrum Curacao
| abrevia = CCC
| adres = ''Koninginnelaan'', Emmastad
| funda = [[30 di desèmber]] [[1949]]
| inaugura = 1950
| architect =
| renova =
| propietario = Stichting Schouwburg
| director =
| cantidad_sala =
| capacidad = auditorio:
| zoom =16
}}
'''Sentro Kultural Kòrsou''', ofisialmente '''Cultureel Centrum Curacao''' (CCC), ta un kompleho kultural multidisiplinario na [[Kòrsou]], situá den [[Emmastad]] na [[Willemstad]]. Fundá dia [[30 di desèmber]] [[1949]], e sentro ta dediká pa promové bida kultural i aktividatnan sosio-kultural na isla, ku énfasis partikular riba hubentut i su desaroyo den kultura di Kòrsou.<ref>https://www.sentrokultural-korsou.org/</ref>
== Historia ==
Sentro Kultural Kòrsou a wòrdu establesé komo e organisashon lokal ligá na [[Sticusa|Stichting voor Culturele Samenwerking]] (Sticusa) pa stimula bida kultural na Kòrsou i fasilitá interkambio kultural ku [[Hulanda]], [[Aruba]] i otro islanan di Karibe Hulandes. E promé direktor di CCC tabata [[Cola Debrot]], un figura aktivamente enbolbí den [[literatura]] i kultura lokal.
For di su kuminsamentu, e método di trabou di CCC tabata diferente di esun di Sentro Kultural Aruba (CCA). Mientras CCA tabata fungí mas komo un organisashon ku ta koordiná i unifiká aktividatnan di organisashonnan kultural eksistente, CCC a skohe pa enfoká riba stimulá inisiativanan propio i yena bashinan den e kampo kultural.
El a hunga un papel importante den desaroyo kultural di Kòrsou. Entre otro, e sentro a establesé òf a yuda na kreashon di:
* Liga di Pelíkula Korsou (Curacaose Film Liga?)
* Biblioteka sientífiko (ku posteriormente a integrá den e biblioteka di [[University of Curaçao|UoC]])
* Fundashon Skol di Músika Kòrsou
== Aktividatnan i funshon ==
(oud)
Sentro Kultural Kòrsou ta aktivo den vários disiplina kultural, inkluyendo músika, literatura, teatro, baile, arte visual i aktividatnan sosial ku ta kombiná diferente forma di ekspreshon kultural. CCC ta kolabora ku instansianan lokal i internashonal pa organisá presentashonnan, exposishonnan i produccionnan teatral, tantu ku artistanan lokal komo ku bishitantenan for di Hulanda i otro paisnan.
Un parti di su trabou histórico tabata e organisashon di proyekshonnan di pelíkula, inklusief uso di e asina yamá sinetruck, ku a permití hiba sine pa diferente bario riba e isla. Dor di su aktividatnan, CCC a kontribuí tanto material komo emoshonalmente na formashon di e identidat kultural di Kòrsou.
== Meta i signifikado ==
E ophetivonan prinsipal di CCC ta:
* Promové bida kultural den Kòrsou i (histórikamente) den Antias Hulandes
* Kolaborá ku organisashonnan kultural na Hulanda, Aruba i e Karibe
* Fasilitá intercambio kultural i artistiko
* Sostené i stimula talento lokal
Ku mas ku sinkuenta aña di eksistensia, Sentro Kultural Kòrsou ta konsiderá un di e pilarnan di infrastructura kultural di e isla.
of
== Vision i mishon ==
(nieuw)
Segun su website oficial, e visión di Sentro Kultural Kòrsou ta pa bira e institushon prinsipal pa ekspreshon kultural i edukashon den komunidat di Kòrsou i, si posibel, den e region mes. Su mishon ta kontribuí na kalidat di bida di komunidat di Kòrsou pa medio di e promoshon di aktividatnan kultural i sosio-kultural. CCC ta pone un énfasis spesial riba hubentut, kwa nan ta invitá i involví den desaroyo i preservashon di kultura pa e generashonnan futuro.
== Aktividatnan ==
Durante su existencia, CCC a organisá i suportá hopi tipo di aktividat kultural, inklusivamente:
* produccionnan musicals, teatraal i danse
* exposishon di arte visual i fotografia
* organizashon di film den komunidat (cinetruck)
* sesiunan literario i promoveshon di eskribidonan lokal
* edukashon musikal via Akademia di Músika Edgar Palm
* kursonan i talleres pa djòvenes i adulto.
CCC kolabora ku otro organisashonnan kultural lokal i internashonal pa organizá eventonan ku ta inkluí artistanan lokal i invitado.
== Importansia ==
Na mas ku 75 aña di eksistensia, Sentro Kultural Kòrsou ta konsiderá un pilarnan den infrastructura kultural di Kòrsou, kontribuí na tanto konservashon komo desaroyo di ekspreshon kultural lokal i involvimentu di hubentut den aktividatnan kultural.
{{Appendix}}
ta un compleho
Cultureel Centrum Curaçao werd op 30 december 1949 opgericht als de plaatselijke zusterorganisatie van Sticusa ter bevordering van het culturele leven op Curacao en de culturele uitwisseling met het moederland. Eerste directeur was Colá Debrot.<ref>https://theaterencyclopedie.nl/wiki/Cultureel_Centrum_Cura%C3%A7ao_(1950) Cultureel Centrum Curaçao (1950)], theaterencyclopedia.nl</ref>
Fundá na 1950. For di kuminsamentu, e método di trabou di C.C.C. tabata diferente orienta cu esun di Centro Cultural Aruba, cu al fin y al cabo ta fungi como grupo, mientras cu ta mantene e independencia di e organisacionnan cultural existente. E C.C.C. prinsipalmente ta hasi esfuerso pa stimulá aktividat propio riba tereno kultural; e ta purba tambe di yena e bashinan eksistente. Desde su fundashon, e C.C.C. entre otro, a logra of a yuda pa logra lo siguiente:
• e liga di pelíkula Curaçao,
• e Biblioteka Sientífiko (awor uni den e Biblioteka di Universidat)
• y Fundacion Scol di Musica Curaçao.
Varios instancia colaborando cu e C.C.C. ta envolvi den entre otro teatro, ballet y exposicionnan. E C.C.C. ta proveé proyekshon di pelíkula ku e *cinetruck i ta kolabora ku otro organisashonnan pa organisá presentashonnan di tantu artistanan lokal komo bishitante di Hulanda i otro paisnan (mira tambe Sentronan Kultural).
Opgericht in 1950. Van de aanvang af was de werkwijze van het C.C.C. anders gericht dan die van het Cultureel Centrum Aruba, dat immers samenbun¬delend optreedt, met behoud overigens van de zelfstandigheid van de bestaande culturele organisaties. Het C.C.C. streeft vooral naar het stimuleren van de zelfwerkzaamheid op cultureel gebied; het tracht verder nog bestaande la¬cunes op te vullen. Sedert de oprichting heeft het C.C.C. o.m. het volgende tot stand gebracht of helpen brengen:
• de filmliga Curaçao,
• de Wetenschappelijke Bibliotheek (inmiddels opgegaan in de Universiteitsbibliotheek)
• en de Stichting Muziekschool Curaçao.
Diverse instellingen samenwerkend met het C.C.C. houden zich o.m. bezig met toneel, bal¬let en tentoonstellingen. Het C.C.C. verzorgt o.m. filmvoorstellingen met de *cinetruck en werkt samen met andere organisaties voor het organiseren van uitvoeringen zowel door lokale als door bezoekende kunstenaars uit Nederland en andere landen (zie ook Culturele Centra). <ref>[https://web.archive.org/web/20161120102825/http://curacao-encyclopedia.com/?node=main&id=369&lang= Cultureel Centrum Curacao], Encyclopedie van Curaçao</ref>
On December 30th , 1949, the “Cultureel Centrum Curaçao / Sentro Kultural Kòrsou” was founded<ref>https://www.sentrokultural-korsou.org/ Sentro Kultural Kòrsou]</ref>, with the following objectives:
*Promotion of cultural life within the Netherlands Antilles , and in particular in Curaçao.
*Work together with other organizations with same objective in The Netherlands, Aruba and the Caribbean to coordinate cultural exchanges between these organizations.
Throughout its history of more than 55 years, CCC has contributed to the cultural development of Curaçao in both a material and emotional way.
The areas of culture in which CCC operates are music, literature, theatre, dance, visual art, and social events where all these cultural aspects are represented.<ref>https://www.sentrokultural-korsou.org/</ref>
{{Appendix}}
'''Cultureel Centrum Curaçao''' (ofisialmente **Sentro Kultural Kòrsou**, abreviá CCC) ta un organisashon kultural multidisiplinario ku ta sede na Emmastad, Willemstad, Kòrsou. Fundá riba **30 di desèmber 1949**, e sentro tin komo meta pa promové bida kultural riba e isla pa medio di músika, arte visual, literatura, baile i teater.
## Historia
CCC a wòrdu fundá pa lidernan kultural hulandes i lokal ku a buska pa fomentá interkambio kultural entre Hulanda, Antia Hulandes anterior, Indonesia i Sürnam. Un di su promé presidentenan tabata **Dr. Cola Debrot**, y otro figuranan clave a inclui **May Henriquez**, **J. Bennebroek Gravenhorst**, i **Dr. L.A.G.O. Lashley**.
Inicialmente alohá den un biblioteka sientífiko, e sentro a organisá un variedat di aktividatnan kultural manera konsierto i obranan di teatro importá for di Hulanda, entre otro *Marí di Malpais* i *Juancho Picaflor*. Den añanan despues, CCC tambe a trese teater i pelíkula biahero a traves di un trùk di sine mobil.
## Organization
- **President**: Henri C. Cornelia
- The board of directors includes up to nine members with roles such as treasurer and secretary.
- **Funding**: Supported by government grants (STICUSA/OKSNA), donations, course fees, and space rentals.
## Programs and Academy
The CCC operates as a cultural hub offering a wide range of classes and initiatives:
- **Edgar Palm Music Academy**: Offers instruction in piano, guitar, cuatro, mandolin, trumpet, saxophone, drums, choral singing, and general musical education—mostly for young students.
- **Theater**: Offers lessons and performance opportunities, including children's theater.
- **Folkloric Dance**: Traditional Curaçaoan and Aruban dance courses, including instruction led by Cesareo Jean Louis.
- **Visual Arts**: Exhibitions for painters, photographers, and other artists—featuring both local talent and curated in-house shows.
- **Literature**: Hosts literary gatherings, supports writers, and publishes books.
## Events
CCC regularly organizes public events to foster local culture and talent, including concerts like *Historia di Muziek*, Christmas performances, and *E-Klabu* for organ and other instruments.
## Facilities
The center houses classrooms, a concert hall, an auditorium, and a garden, which are used for courses, events, and exhibitions. These facilities are also available for rental by the community and partner organizations.
## Impact and Legacy
CCC plays a central role in preserving and promoting Curaçao’s cultural identity:
- Through the Edgar Palm Music Academy, it has trained many young musicians who have gone on to study abroad in the Netherlands and Suriname.
- Its theater, dance, literature, and visual arts programs continue to enrich the island's cultural and educational landscape.
- By organizing festivals and public events, CCC helps maintain the island’s cultural heritage and language.
## See also
* [[Culture of Curaçao]]
* [[Edgar Palm Music Academy]]
* [[List of museums in the Dutch Caribbean]]
== References ==
<references />
[[:Kategoria:Kultura na Kòrsou]]
{{Infobox kultura
| nomber = Cultureel Centrum Curaçao
| otro_nomber = Sentro Kultural Kòrsou (CCC)
| imagen =
| lugá = Emmastad (Groot Kwartier), Willemstad, Curaçao
| fundashon = 30 di desèmber 1949
| presidente = Henri C. Cornelia
| objtos = Promové bida kultural multidisiplinario pa komunidat di Curaçao
| formato = Fundashon sin ánimo di ganashi i centro kultural
}}
'''Cultureel Centrum Curaçao''' (nómi oficial **Sentro Kultural Kòrsou**, abreviado CCC) ta un organización kultural multidisiplinario na Emmastad, Willemstad. Fundá dia **30 di desèmber 1949**, su mision ta promové bida kultural na nivel lokal i internashonal, na área di musika, arte visual, letra, baile, i teatro.:contentReference[oaicite:0]{index=0}
## Historia
CCC a keda fundá dor di lideres kultural Hulandes i lokal ku deseá fasilitá interkambio kultural entre Hulanda, Antilla Hulandes, Indonesia i Surinam. Uno di e promé presidente tabata **Dr. Cola Debrot**. Otro figura importante ta **May Henriquez**, J. Bennebroek Gravenhorst, i Dr. L.A.G.O. Lashley.:contentReference[oaicite:1]{index=1}
En su prinsipio, CCC tabata situá riba e biblioteka akademiko (wetenschappelijke bibliotheek) i a organizá evento kultural komo konsierto i obranan teatral importá for di Hulanda, komo **"Marí di Malpais"** i **"Juancho Picaflor"**. Den e dos siglo despues, a trese obranan teater di reguero i film via e konosí **sine trùk**.:contentReference[oaicite:2]{index=2}
## Organisashon
- **Presidente:** Henri C. Cornelia:contentReference[oaicite:3]{index=3}
- Junta di direkshon ta formá di maximaal nueve miembronan, inklusí tesorero, sekretario i otro.:contentReference[oaicite:4]{index=4}
- **Finansha**: fondonan ta bini di guberno (STICUSA/OKSNA), donashon, i ingreso di kursonan i espasio alquiler.:contentReference[oaicite:5]{index=5}
## Ofertonan i Akademia
CCC ta operá den pluga kultura ku diferente sekshon:
- **Akademia di Muzika Edgar Palm**: kursunan pa piano, gitar, kuarta, mandolin, trompet, saxofon, drùm, koral i AMV, mayormente pa djoven.:contentReference[oaicite:6]{index=6}
- **Teatro**: leksion i produchonnan, inklusí teatro deportivo.:contentReference[oaicite:7]{index=7}
- **Baile folklóriko**: kurso pa hòmber i muhé den baile Arubano tradishonal, dirigí pa Cesareo Jean Louis.:contentReference[oaicite:8]{index=8}
- **Arte visual**: ekspo pa pintor, fotograf i other artista; riba Arte Proba i produchonnan mes di CCC.:contentReference[oaicite:9]{index=9}
- **Literatura**: encontro literario, soporte pa skritornan i publikashon di buki.:contentReference[oaicite:10]{index=10}
## Eventonan
Ta organizá eventonan regularmente pa stimulá kultura lokal i talentonan, inklusí **"Historia di Muziek"**, **koncierto di Krísma**, **E-Klabu** pa ka'i òrgel i otro evento públicu.:contentReference[oaicite:11]{index=11}
## Instalashonnan
CCC ta cuenta ku klasnan, sal di konsierto, auditorium i horto ku ta disponible pa uso di kurso, evento i eksposishon. Ta accesibel pa renta pa organizashon.:contentReference[oaicite:12]{index=12}
## Impakto i legado
CCC ta un institution klave na preservashon i promocion di kultura Curacaoano:
- Komo e escuela musical Edgar Palm, a forma djovenes músico ku despues ta studia aden Hulanda i SU.:contentReference[oaicite:13]{index=13}
- Fomenta teatro, danza, literatura i arte visual, kontribuyendo na vida kulturel i edukashonal di e isla.
- Tononan i festivales organizá te kontribui na mantene identidat kultural i idioma lokal.
## Referensia
<references>
</references>
== Mira tambe ==
* [[Cultura di Curaçao]]
* [[Akademia di Músika Edgar Palm]]
* [[Lista di museo na Hulanda Karibense]]
tin komo meta pa promové bida kultural riba e isla pa medio di [[músika]], arte visual, [[literatura]], [[baila|baile]] i [[teatro]].
Sentro Kultural Kòrsou (ofisialmente Cultureel Centrum Curaçao, abreviá CCC) ta un kompleho kultural multidisiplinario situá na Emmastad, Willemstad den Kòrsou. Fundá 30 di desèmber 1949, e sentro ta dediká pa promové bida kultural i aktividatnan sosio-kultural na isla, ku énfasis partikular riba hubentut i su desaroyo den kultura di Kòrsou.
--------------------
{{Variante|c}}
{{Infobox artista |variante= c
| nomber = Bagira Tizraoui
| alias = Bagira
| fecha nacemento =
|luga nacemento=[[Hulanda]]
| residencia = {{CUW}}
|ofishi=Pintor, diseñadó gráfiko, muralista
|genero=Arte
|website = https://bagira.art/
}}
'''Bagira Tizraoui''' (☆ 199?) ta un artista visual [[Kòrsou|kurasoleño]] di desendensia algeriano-hungaro, ku ta konosí pa su obranan ....
== Bida i karera ==
Bagira a nase na Hulanda, yu di un tata di Argelia i un mama di Hungria. El a lanta den varios pais, entre nan Argelia, Hungria, Belgika i [[Hulanda]]. Na 2014, na edat di 18 aña, Bagira a muda pa Kòrsou, unda su ruman muhé tabata biba.
Na 2023, el a habri su propio galeria na Kura Hulanda den Willemstad.
{{Appendix}}
NOTES
Ze is eigenwijs, eigenzinnig en onmiskenbaar getalenteerd. BAGIRA leeft en ademt kunst – en niet zomaar kunst, maar rauwe, eerlijke, krachtige portretten die muren én harten raken.<ref>[https://rss.com/podcasts/uitdekunst-kunst-en-cultuur-op-curacao/1975749/ BAGIRA – Winnares van Best Artist 2024 Award en de stem van haar generatie], rss.com (7 di aprel 2025)</ref>
Op haar 28e wint ze de Best Artist 2024 Award van de Amigoe. Niet dankzij een academische opleiding of een traditioneel pad, maar door pure durf, toewijding en een ontembare drang om te creëren. Acht jaar geleden ontdekte ze haar talent bij toeval. Twee weken later had ze haar vaste baan opgezegd – de rest is geschiedenis in verf.
Wat begon met portretopdrachten, groeide al snel uit tot iets groters. BAGIRA vond haar stem in het maken van muurschilderingen. Tegenwoordig is haar werk niet meer weg te denken uit het straatbeeld van Curaçao. Zo schilderde ze onder andere het monumentale portret van Margareth Abraham (1945–1970) op de gevel van de Curaçao International Airport.
Wat haar werk bijzonder maakt? De blik. De gelaagdheid. De stilte die haar schilderijen teweegbrengen. Ze legt gezichten vast—denkbeeldige én echte—met zoveel zeggingskracht dat je er niet omheen kunt.
BAGIRA groeide op tussen culturen én tussen geloven. Ze heeft een Hongaarse moeder en een Algerijnse vader. Ze bracht haar jeugd door in Hongarije, Nederland, België en Algerije. Haar opvoeding vond plaats in de schaduw van twee werelden: het christendom en de islam. Deze mix van spirituele, culturele en geografische invloeden vormt de kern van haar werk: kleurrijk, gelaagd en oprecht.
Op haar zestiende woonde ze al zelfstandig. Op haar negentiende vertrok ze naar Curaçao om bij haar grote zus te wonen. Die vroege onafhankelijkheid dwong haar om haar eigen weg te vinden – en precies dat is wat ze met haar kunst blijft doen.
🎙️ In deze uitzending van UIT DE KUNST vertelt ze openhartig over haar reis, over vrouw-zijn, over geloof, afkomst en vrijheid – en over hoe ze met een penseel de wereld stukje bij beetje kleur geeft.
{{Appendix}}
------------------
{{Variante|c}}
{{Infobox artista |variante= c
| fecha nacemento = 1971
|luga nacemento=[[Cuba]]
| residencia = {{CUW}}
|ofishi=Eskultor
|genero=Arte
|
}}
'''Angel Luis de la Rosa González''' (☆ 1971 na [[Cuba]]) ta un eskultor [[Cuba|kubano]]-[[Kòrsou|kurasoleño]], ku ta konosí pa su obranan di palu.
For di 2009 e ta biba i traha na Kòrsou.
'''Ángel Luis de la Rosa González''' (1971, [[Kuba]]) ta un [[eskultor]] kubano-kurasoleño ku ta biba i traha na [[Kòrsou]] for di 2009.
== Bida i karera ==
E ta bini di un famia di artesanonan ku su produktonan ta di gran prestigio. Su famianan tin profesionan manera saddler, shoemaker, carpintero, grafista i wever.<ref>[https://delarosartes.exto.nl/ Biografie Angel de la Rosa]</ref> Ora Angel Luis tin 12 aña, e ta bai un skol sekundario kaminda ta duna enseñansa di arte, e akademia José Joaquín Tejada, na [[Santiago di Cuba]]. E programa ta full-time, 6 dia pa siman i ta dura 7 aña. Ounke e ta ekselente den grafismo na skol, su preferensia personal ta skultura. Despues di a terminá su estudio, el a bira maestro di dibuho i skultura.
De la Rosa ta kuminsa su karera profeshonal na Casa de la Cultura Miguel Matamoros na Santiago de Cuba, den e departamento di artesanía. Den kuadro di e trabou aki e ta bira miembro di Asociación Cubana de Artesanos Artistas. Despues el a bira presidente di e asosiashon, posishon ku a okupá pa 10 aña. Entretantu e ta partisipá anualmente na
E ta un artista ku ta partisipá den grupo di eksposishon pa artesanonan i ku regularmente ta risibí premionan i rekonosementu.
Ademas e ta traha riba diferente enkargo. Na 2005 el a traha su prome exposicion solo titula ⁇ Consagración a la Primavera ⁇ (Invicion di Primavera), na e instituto provincial Biblioteca Elvira Cape.
Na momento cu Angel Luis ta yegando su 40 aña, e ta realisa mas y mas cu e ta sinti su mes encerra den su propio pais. Un bishita di trabou kòrtiku na Martinique a lanta su konsiensia ku un sosiedat por funshoná diferente for di loke e ta kustumbrá na dje na Cuba. Esaki ta oumentá su preokupashon. E ta tuma e desishon di emigrá i en realidat su intenshon ta pa bai Brazil. Miéntras e ta preparando pa esaki, e ta tende di un proyekto di konstrukshon na Kòrsou ku ta rekerí personal spesial di urgensia. Ángel Luis a kambia su plannan i huntu ku kuater kompatriota el a bai Kòrsou na 2009, ku tres di su figuranan di madera den su maleta.
Na Curaçao e ta traha na e konstrukshon di L ⁇ Aldea, un proyekto turístiko na Santa Catharina ku ya a wòrdu realisá. E ta hiba su figuranan di palu na Gallery Alma Blou, pa mira si por tin interes den su obra. E galerista Lusette Verboom ta entusiasmá i for di e momentu ei e ta trese tur loke e ta traha na e galeria.
Despues ku su kontrato ku e proyekto di konstrukshon a kaba, Angel Luis a disidí di keda na Kòrsou i kuminsá su mes negoshi.
Ademas, e ta aktivo den arte i regularmente ta partisipá na
grupo di exposicion na e galeria. Na yüni 2021, e ta un di e 45 artistanan lokal ku ta habri nan estudio durante e Open Atelier Route.
Muhénan ta importante den bida di Angel Luis. Komo yu úniko, no solamente su mama a lanta e, sino tambe su wela. Awor ku e mes tin yu, entre nan tres yu muhé, e ta eksperensiá e muhé tambe for di e perspektiva di e tata. E ta orguyoso di tur su 8 yu i ta konsiderá nan komo e kos mas importante den su bida.
Ángel Luis ta biba na Kòrsou pa 14 aña kaba i a traha un bida aki, den kua e ta sinti su mes na kas. E tin un gran admiracion pa e comunidad di Curaçao, unda tanto nacionalidad ta biba hunto y unda e tambe ta sinti su mes bon bini. E ta broma cu e libertad cu e tin aki pa biba y traha, pero tambe e oportunidadnan cu e ta haya pa desaroya su mes artisticamente.
Na 2023, durante su prome bishita na Hulanda, Angel Luis a hala atencion cu su obranan na e Dianan Nacional di Arte na Gorinchem y PAN Amsterdam.
{{Appendix}}
[[:Category:Arte na Kòrsou]]
Despues di a termina su estudio na skol, el a bai traha na Casa de la Cultura Miguel Matamoros na Santiago de Cuba, den e departamento di artesanía. For di e trabou aki e ta bira miembro di Asociación Cubana de Artesanos Artistas. Despues el a bira presidente di e asosiashon i e posishon aki el a okupá pa 10 aña. Entretantu e ta partisipá anualmente na
E ta un artista ku ta partisipá den grupo di eksposishon pa artesanonan i ku regularmente ta risibí premionan i rekonosementu.
Ademas e ta traha riba diferente enkargo. Na 2005 el a traha su prome exposicion solo titula ⁇ Consagración a la Primavera ⁇ (Invicion di Primavera), na e instituto provincial Biblioteca Elvira Cape.
Na momento cu Angel Luis ta yegando su 40 aña, e ta realisa mas y mas cu e ta sinti su mes encerra den su propio pais. Un bishita di trabou kòrtiku na Martinique a lanta su konsiensia ku un sosiedat por funshoná diferente for di loke e ta kustumbrá na dje na Cuba. Esaki ta oumentá su preokupashon. E ta tuma e desishon di emigrá i en realidat su intenshon ta pa bai Brazil. Miéntras e ta preparando pa esaki, e ta tende di un proyekto di konstrukshon na Kòrsou ku ta rekerí personal spesial di urgensia. Ángel Luis a kambia su plannan i huntu ku kuater kompatriota el a bai Kòrsou na 2009, ku tres di su figuranan di madera den su maleta.
Na Curaçao e ta traha na e konstrukshon di L ⁇ Aldea, un proyekto turístiko na Santa Catharina ku ya a wòrdu realisá. E ta hiba su figuranan di palu na Gallery Alma Blou, pa mira si por tin interes den su obra. E galerista Lusette Verboom ta entusiasmá i for di e momentu ei e ta trese tur loke e ta traha na e galeria.
Despues ku su kontrato ku e proyekto di konstrukshon a kaba, Angel Luis a disidí di keda na Kòrsou i kuminsá su mes negoshi.
Ademas, e ta aktivo den arte i regularmente ta partisipá na
grupo di exposicion na e galeria. Na yüni 2021, e ta un di e 45 artistanan lokal ku ta habri nan estudio durante e Open Atelier Route.
Muhénan ta importante den bida di Angel Luis. Komo yu úniko, no solamente su mama a lanta e, sino tambe su wela. Awor ku e mes tin yu, entre nan tres yu muhé, e ta eksperensiá e muhé tambe for di e perspektiva di e tata. E ta orguyoso di tur su 8 yu i ta konsiderá nan komo e kos mas importante den su bida.
Ángel Luis ta biba na Kòrsou pa 14 aña kaba i a traha un bida aki, den kua e ta sinti su mes na kas. E tin un gran admiracion pa e comunidad di Curaçao, unda tanto nacionalidad ta biba hunto y unda e tambe ta sinti su mes bon bini. E ta broma cu e libertad cu e tin aki pa biba y traha, pero tambe e oportunidadnan cu e ta haya pa desaroya su mes artisticamente.
Na 2023, durante su prome bishita na Hulanda, Angel Luis a hala atencion cu su obranan na e Dianan Nacional di Arte na Gorinchem y PAN Amsterdam.
------------------------
5l0al64i0xlk704e2jpgmf285j2f2tx
Usuario:Caribiana/Sandbox/Hildward Croes
2
9635
201602
176564
2026-08-22T17:52:50Z
Caribiana
8320
201602
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]] - [[Cryptus Confession]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusion
| miembro2 = Michael Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitara
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 =
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo entre fin di añanan 70 y inicio di añanan 80 di [[siglo 20|siglo binti]]. Na 1980, e banda a cosecha fama local y internacionalmente cu su composicion ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda popular RPM (Revolution Per Minute), di cua varios integrante a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Su repertorio tabata consisti pa gran parti di un version di canticanan disco y pop-rock internacional di e tempo ey, manera di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda tabata gosa di gran popularidad na Aruba cu su presentacionnan bibo na club, fiesta bailabel y luganan nocturno, asina tambe durante eventonan cultural y [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978 Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como miho banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Ademas, revista Amistad a eligi e banda como banda rock di aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami, cu entre otro tabata inclui e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]].<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref> E exito di e produccion a hiba e banda na haci varios gira musical internacional, incluyendo presentacionnan na [[Venezuela]], otro parti di Sur America y rond di e islanan Caribense.
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp. Den curso di añanan, algun cambio di formacion a tuma luga: Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a sigui Ruben Werleman y Ety Paskel a tuma over di Jado Maduro.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Pa aña 1986, mayoria di e integrantenan a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, dia 2 di juni 2007, Cryptus Confession a reuni pa duna un solo presentacion special. E banda a subi escenario como ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply, cu a keda realisa den [[Don Elias Mansur Ballpark]] na Aruba.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].]
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda
| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 = Rodrick (Rocco) Franken
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 = Dwight Leoneta
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical na Aruba, cu a wordo funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E ta un di e prome bandanan di musica electronico bailable den Caribe.<ref>[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
{{Appendix}}
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
{{Appendix}}
-----------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
q259pkj6344ck3p4xn39brdtknt2l9p
201603
201602
2026-08-22T17:59:41Z
Caribiana
8320
201603
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]] - [[Cryptus Confession]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo entre fin di añanan 70 y inicio di añanan 80 di [[siglo 20|siglo binti]]. Na 1980, e banda a cosecha fama local y internacionalmente cu su composicion ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda popular RPM (Revolution Per Minute), di cua varios integrante a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Su repertorio tabata consisti pa gran parti di canticanan disco y pop-rock internacional di e tempo ey, manera di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda tabata gosa di gran popularidad na Aruba cu su presentacionnan bibo na club, fiesta bailabel y luganan nocturno, asina tambe durante eventonan cultural y [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978 Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como miho banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Ademas, revista Amistad a eligi e banda como banda rock di aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami, cu entre otro tabata inclui e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]].<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref> E exito di e produccion a hiba e banda na haci varios gira musical internacional, incluyendo presentacionnan na [[Venezuela]], otro parti di Sur America y rond di e islanan Caribense.
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp. Den curso di añanan, algun cambio di formacion a tuma luga: Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a sigui Ruben Werleman y Ety Paskel a tuma over di Jado Maduro.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Pa aña 1986, mayoria di e integrantenan a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, dia 2 di juni 2007, Cryptus Confession a reuni pa duna un solo presentacion special. E banda a subi escenario como ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply, cu a keda realisa den [[Don Elias Mansur Ballpark]] na Aruba.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].]
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda
| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 = Rodrick (Rocco) Franken
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 = Dwight Leoneta
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical na Aruba, cu a wordo funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E ta un di e prome bandanan di musica electronico bailable den Caribe.<ref>[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
{{Appendix}}
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
{{Appendix}}
-----------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
tg86n6lgooejrn2a3jdztr1piza6s19
201604
201603
2026-08-22T18:07:01Z
Caribiana
8320
201604
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]] - [[Cryptus Confession]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo entre fin di añanan 70 y inicio di añanan 80 di [[siglo 20|siglo binti]]. Na 1980, e banda a cosecha fama local y internacionalmente cu su composicion ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda popular RPM (Revolution Per Minute), di cua varios integrante a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Su repertorio tabata consisti pa gran parti di canticanan disco y pop-rock internacional di e tempo ey, manera di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda tabata gosa di gran popularidad na Aruba cu concierto di rock y presentacionnan bibo na club, fiesta bailabel y luganan nocturno, asina tambe durante evento cultural y [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978 Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como miho banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Ademas, revista Amistad a eligi e banda como banda rock di aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami, cu entre otro tabata inclui e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]].<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref> E exito di e produccion a hiba e banda na haci varios gira musical internacional, incluyendo presentacionnan na [[Venezuela]], otro parti di Sur America y rond di e islanan Caribense.
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp. Den curso di añanan, algun cambio di formacion a tuma luga: Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a sigui Ruben Werleman y Ety Paskel a tuma over di Jado Maduro.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Pa aña 1986, mayoria di e integrantenan a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, dia 2 di juni 2007, Cryptus Confession a reuni pa duna un solo presentacion special. E banda a subi escenario como ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply, cu a keda realisa den [[Don Elias Mansur Ballpark]] na Aruba.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].]
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda
| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 = Rodrick (Rocco) Franken
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 = Dwight Leoneta
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical na Aruba, cu a wordo funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E ta un di e prome bandanan di musica electronico bailable den Caribe.<ref>[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
{{Appendix}}
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
{{Appendix}}
-----------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
rjcsv2b0peqla6etauihndvlnj8f46d
201605
201604
2026-08-22T18:14:30Z
Caribiana
8320
201605
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]] - [[Cryptus Confession]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo entre fin di añanan 70 y inicio di añanan 80 di [[siglo 20|siglo binti]]. Na 1980, e banda a cosecha fama local y internacionalmente cu su composicion ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda popular RPM (Revolution Per Minute), di cua varios integrante a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Su repertorio tabata consisti pa gran parti di canticanan disco y pop-rock internacional di e tempo ey, manera di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda tabata gosa di gran popularidad na Aruba cu su concierto di rock y presentacionnan bibo na club, fiesta bailabel y luganan nocturno, asina tambe durante evento cultural y [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978 Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como miho banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Ademas, revista Amistad a eligi e banda como banda rock di aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami, cu entre otro tabata inclui e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]].<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref> E exito di e produccion a hiba e banda na haci varios gira musical internacional, incluyendo presentacionnan na [[Venezuela]], otro parti di Sur America y rond di e islanan Caribense.
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp. Den curso di añanan, algun cambio di formacion a tuma luga: Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a sigui Ruben Werleman y Ety Paskel a tuma over di Jado Maduro.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Pa aña 1986, mayoria di e integrantenan a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Dia 2 di juni 2007, despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni pa duna un solo presentacion special como ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply, cu a keda realisa den [[Don Elias Mansur Ballpark]].<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda
| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 = Rodrick (Rocco) Franken
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 = Dwight Leoneta
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical na Aruba, cu a wordo funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E ta un di e prome bandanan di musica electronico bailable den Caribe.<ref>[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
{{Appendix}}
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
{{Appendix}}
-----------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
g0luihlzz0zyyocvhqw1twb52kmoakp
201606
201605
2026-08-22T18:18:01Z
Caribiana
8320
201606
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]] - [[Cryptus Confession]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo entre fin di añanan 70 y inicio di añanan 80 di [[siglo 20|siglo binti]]. Na 1980, e banda a cosecha fama local y internacionalmente cu su composicion ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda popular RPM (Revolution Per Minute), di cua varios integrante a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Su repertorio tabata consisti pa gran parti di canticanan disco y pop-rock internacional di e tempo ey, manera di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda tabata gosa di gran popularidad na Aruba, particularmente bou di hubentud. E tabata duna concierto di rock y presentacionnan bibo na club, fiesta bailabel y luganan nocturno, asina tambe durante evento cultural y [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978 Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como miho banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Ademas, revista Amistad a eligi e banda como banda rock di aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami, cu entre otro tabata inclui e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]].<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref> E exito di e produccion a hiba e banda na haci varios gira musical internacional, incluyendo presentacionnan na [[Venezuela]], otro parti di Sur America y rond di e islanan Caribense.
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp. Den curso di añanan, algun cambio di formacion a tuma luga: Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a sigui Ruben Werleman y Ety Paskel a tuma over di Jado Maduro.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Pa aña 1986, mayoria di e integrantenan a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Dia 2 di juni 2007, despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni pa duna un solo presentacion special como ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply, cu a keda realisa den [[Don Elias Mansur Ballpark]].<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda
| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 = Rodrick (Rocco) Franken
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 = Dwight Leoneta
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical na Aruba, cu a wordo funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E ta un di e prome bandanan di musica electronico bailable den Caribe.<ref>[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
{{Appendix}}
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
{{Appendix}}
-----------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
5gmu3ztk0668eb7zfxigmqqrc2dwev1
201607
201606
2026-08-22T18:19:44Z
Caribiana
8320
201607
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]] - [[Cryptus Confession]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo entre fin di añanan 70 y inicio di añanan 80 di [[siglo 20|siglo binti]]. Na 1980, e banda a cosecha fama local y internacionalmente cu su composicion ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda popular RPM (Revolution Per Minute), di cua varios integrante a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Su repertorio tabata consisti pa gran parti di canticanan disco y pop-rock internacional di e tempo ey, manera di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda tabata gosa di gran popularidad na Aruba, particularmente bou di hubentud. E tabata duna concierto di rock y presentacionnan bibo na club, fiesta bailabel y luganan nocturno, asina tambe durante evento cultural y [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978 Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como miho banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Ademas, revista Amistad a eligi e banda como banda rock di aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami, cu entre otro tabata inclui e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E exito di e produccion a hiba e banda na haci varios gira musical internacional, incluyendo presentacionnan na [[Venezuela]], otro parti di Sur America y rond di e islanan Caribense.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp. Den curso di añanan, algun cambio di formacion a tuma luga: Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a sigui Ruben Werleman y Ety Paskel a tuma over di Jado Maduro.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Pa aña 1986, mayoria di e integrantenan a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Dia 2 di juni 2007, despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni pa duna un solo presentacion special como ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply, cu a keda realisa den [[Don Elias Mansur Ballpark]].<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda
| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 = Rodrick (Rocco) Franken
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 = Dwight Leoneta
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical na Aruba, cu a wordo funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E ta un di e prome bandanan di musica electronico bailable den Caribe.<ref>[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
{{Appendix}}
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
{{Appendix}}
-----------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
pp89zysorhqn4v06brm9d6ff9vlwtv4
201608
201607
2026-08-22T18:21:27Z
Caribiana
8320
201608
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]] - [[Cryptus Confession]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo entre fin di añanan 70 y inicio di añanan 80 di [[siglo 20|siglo binti]]. Na 1980, e banda a cosecha fama local y internacionalmente cu su composicion ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda popular RPM (Revolution Per Minute), di cua varios integrante a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Su repertorio tabata consisti pa gran parti di canticanan disco y pop-rock internacional di e tempo ey, manera di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda tabata gosa di gran popularidad na Aruba, particularmente bou di hubentud. E tabata duna concierto di rock y presentacionnan bibo na club, fiesta bailabel y luganan nocturno, asina tambe durante evento cultural y [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978 Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como miho banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Ademas, revista Amistad a eligi e banda como banda rock di aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami, cu entre otro tabata inclui e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E exito di e produccion a hiba e banda na haci varios gira musical internacional, incluyendo presentacionnan na [[Venezuela]], otro parti di Sur America y rond di e islanan Caribense.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp. Den curso di añanan, algun cambio di formacion a tuma luga: Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a sigui Ruben Werleman y Ety Paskel a tuma over di Jado Maduro.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Pa aña 1986, mayoria di e integrantenan a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Dia 2 di juni 2007, despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]] como ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda
| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 = Rodrick (Rocco) Franken
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 = Dwight Leoneta
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical na Aruba, cu a wordo funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E ta un di e prome bandanan di musica electronico bailable den Caribe.<ref>[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
{{Appendix}}
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
{{Appendix}}
-----------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
srpp9m3rupdh0tl4lffnot7fex2fm1k
201609
201608
2026-08-22T18:22:54Z
Caribiana
8320
201609
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]] - [[Cryptus Confession]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo entre fin di añanan 70 y inicio di añanan 80 di [[siglo 20|siglo binti]]. Na 1980, e banda a cosecha fama local y internacionalmente cu su composicion ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda popular RPM (Revolution Per Minute), di cua varios integrante a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Su repertorio tabata consisti pa gran parti di canticanan disco y pop-rock internacional di e tempo ey, manera di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda tabata gosa di gran popularidad na Aruba, particularmente bou di hubentud. E tabata duna concierto di rock y presentacionnan bibo na club, fiesta bailabel y luganan nocturno, asina tambe durante evento cultural y [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978 Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como miho banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Ademas, revista Amistad a eligi e banda como banda rock di aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami, cu entre otro tabata inclui e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E exito di e produccion a hiba e banda na haci varios gira musical internacional, incluyendo presentacionnan na [[Venezuela]], otro parti di Sur America y rond di e islanan Caribense.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp. Den curso di añanan, algun cambio di formacion a tuma luga: Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a sigui Ruben Werleman y Ety Paskel a tuma over di Jado Maduro.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Pa aña 1986, mayoria di e integrantenan a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni dia 2 di juni 2007 pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]] como ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda
| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 = Rodrick (Rocco) Franken
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 = Dwight Leoneta
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical na Aruba, cu a wordo funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E ta un di e prome bandanan di musica electronico bailable den Caribe.<ref>[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
{{Appendix}}
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
{{Appendix}}
-----------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
7uykdivj1uffx1egk17tjxk84lek0pb
201610
201609
2026-08-22T18:36:17Z
Caribiana
8320
201610
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]] - [[Cryptus Confession]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo principalmente entre 1977 y 1986. E banda a bira popular na Aruba y a haya atencion tambe pafo di Aruba, entre otro cu e composicion original ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda RPM (Revolution Per Minute). Varios di ex-integrante di RPM a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Den su prome añanan, e repertorio di Cryptus tabata consisti principalmente di canticanan disco y [[pop]]-rock internacional, incluyendo musica di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda a bira popular, specialmente bou di hubentud Arubano y tabata duna presentacionnan na club, fiesta bailabel y luganan nocturno y eventonan cultural. Nan tambe tabata presenta durante evento [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978 Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como miho banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Ademas, revista Amistad a eligi e banda como banda rock di aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami, cu entre otro tabata inclui e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E exito di e produccion a hiba e banda na haci varios gira musical internacional, incluyendo presentacionnan na [[Venezuela]], otro parti di Sur America y rond di e islanan Caribense.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp. Den curso di añanan, algun cambio di formacion a tuma luga: Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a sigui Ruben Werleman y Ety Paskel a tuma over di Jado Maduro.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Pa aña 1986, mayoria di e integrantenan a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni dia 2 di juni 2007 pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]] como ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda
| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 = Rodrick (Rocco) Franken
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 = Dwight Leoneta
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical na Aruba, cu a wordo funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E ta un di e prome bandanan di musica electronico bailable den Caribe.<ref>[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
{{Appendix}}
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
{{Appendix}}
-----------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
gbmo0gyx10teabyc7a5jfvvl4tpw8xc
201611
201610
2026-08-22T18:39:36Z
Caribiana
8320
201611
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]] - [[Cryptus Confession]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo principalmente entre 1977 y 1986. E banda a bira popular na Aruba y a haya atencion tambe pafo di Aruba, entre otro cu e composicion original ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda RPM (Revolution Per Minute). Varios di ex-integrante di RPM a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Den su prome añanan, e repertorio di Cryptus tabata consisti principalmente di canticanan disco y [[pop]]-rock internacional, incluyendo musica di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda a bira popular, specialmente bou di hubentud Arubano y tabata duna presentacionnan na club, fiesta bailabel y luganan nocturno y eventonan cultural. Nan tambe tabata presenta durante evento [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978, Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como Miho Banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Revista Amistad a eligi e banda como Banda Rock di Aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami, cu entre otro tabata inclui e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E exito di e produccion a hiba e banda na haci varios gira musical internacional, incluyendo presentacionnan na [[Venezuela]], otro parti di Sur America y rond di e islanan Caribense.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp. Den curso di añanan, algun cambio di formacion a tuma luga: Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a sigui Ruben Werleman y Ety Paskel a tuma over di Jado Maduro.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Pa aña 1986, mayoria di e integrantenan a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni dia 2 di juni 2007 pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]] como ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda
| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 = Rodrick (Rocco) Franken
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 = Dwight Leoneta
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical na Aruba, cu a wordo funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E ta un di e prome bandanan di musica electronico bailable den Caribe.<ref>[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
{{Appendix}}
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
{{Appendix}}
-----------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
skydvythns5nteasgl1om6u2r318rvr
201619
201611
2026-08-22T19:53:03Z
Caribiana
8320
201619
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]] - [[Cryptus Confession]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo principalmente entre 1977 y 1986. E banda a bira popular na Aruba y a haya atencion tambe pafo di Aruba, entre otro cu e composicion original ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda RPM (Revolution Per Minute). Varios di ex-integrante di RPM a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Den su prome añanan, e repertorio di Cryptus tabata consisti principalmente di canticanan disco y [[pop]]-rock internacional, incluyendo musica di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda a bira popular, specialmente bou di hubentud Arubano y tabata duna presentacionnan na club, fiesta bailabel y luganan nocturno y eventonan cultural. Nan tambe tabata presenta durante evento [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978, Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como Miho Banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Revista Amistad a eligi e banda como Banda Rock di Aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami. E album tabata inclui, entre otro, e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E produccion a contribui na e fama di e banda pafo di Aruba y a resulta den varios gira musical internacional, cu presentacionnan na [[Venezuela]], otro paisnan di Sur America y diferente isla den Caribe.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp. Den curso di añanan, algun cambio di formacion a tuma luga: Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a sigui Ruben Werleman y Ety Paskel a tuma over di Jado Maduro.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Pa aña 1986, mayoria di e integrantenan a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni dia 2 di juni 2007 pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]] como ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda
| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 = Rodrick (Rocco) Franken
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 = Dwight Leoneta
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical na Aruba, cu a wordo funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E ta un di e prome bandanan di musica electronico bailable den Caribe.<ref>[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
{{Appendix}}
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
{{Appendix}}
-----------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
4j227cnfe0lybeh9nty9xfgpgiz584z
201620
201619
2026-08-22T20:08:00Z
Caribiana
8320
201620
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]] - [[Cryptus Confession]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo principalmente entre 1977 y 1986. E banda a bira popular na Aruba y a haya atencion tambe pafo di Aruba, entre otro cu e composicion original ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda RPM (Revolution Per Minute). Varios di ex-integrante di RPM a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Den su prome añanan, e repertorio di Cryptus tabata consisti principalmente di canticanan disco y [[pop]]-rock internacional, incluyendo musica di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda a bira popular, specialmente bou di hubentud Arubano y tabata duna presentacionnan na club, fiesta bailabel y luganan nocturno y eventonan cultural. Nan tambe tabata presenta durante evento [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978, Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como Miho Banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Revista Amistad a eligi e banda como Banda Rock di Aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami. E album tabata inclui, entre otro, e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E produccion a contribui na e fama di e banda pafo di Aruba y a resulta den varios gira musical internacional, cu presentacionnan na [[Venezuela]], otro paisnan di Sur America y diferente isla den Caribe.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Durante e existencia di e banda, diferente cambio di formacion a tuma luga. Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a tuma e luga di Ruben Werleman y Ety Paskel a reemplasa Jado Maduro.<ref name=":1"/>
=== Fin di e banda ===
Pa aña 1986, mayoria di e integrante a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni dia 2 di juni 2007 pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]]. E banda tabata e ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda
| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 = Rodrick (Rocco) Franken
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 = Dwight Leoneta
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical na Aruba, cu a wordo funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E ta un di e prome bandanan di musica electronico bailable den Caribe.<ref>[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
{{Appendix}}
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
{{Appendix}}
-----------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
k7n8d93iitmfv0jkle9kbarizuqnkwv
201621
201620
2026-08-22T20:09:13Z
Caribiana
8320
201621
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]] - [[Cryptus Confession]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo principalmente entre 1977 y 1986. E banda a bira popular na Aruba y a haya atencion tambe pafo di Aruba, entre otro cu e composicion original ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda RPM (Revolution Per Minute). Varios ex-integrante di RPM a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Den su prome añanan, e repertorio di Cryptus tabata consisti principalmente di canticanan disco y [[pop]]-rock internacional, incluyendo musica di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda a bira popular, specialmente bou di hubentud Arubano y tabata duna presentacionnan na club, fiesta bailabel y luganan nocturno y eventonan cultural. Nan tambe tabata presenta durante evento [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978, Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como Miho Banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Revista Amistad a eligi e banda como Banda Rock di Aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami. E album tabata inclui, entre otro, e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E produccion a contribui na e fama di e banda pafo di Aruba y a resulta den varios gira musical internacional, cu presentacionnan na [[Venezuela]], otro paisnan di Sur America y diferente isla den Caribe.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Durante e existencia di e banda, diferente cambio di formacion a tuma luga. Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a tuma e luga di Ruben Werleman y Ety Paskel a reemplasa Jado Maduro.<ref name=":1"/>
=== Fin di e banda ===
Pa aña 1986, mayoria di e integrante a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni dia 2 di juni 2007 pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]]. E banda tabata e ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda
| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 = Rodrick (Rocco) Franken
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 = Dwight Leoneta
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical na Aruba, cu a wordo funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E ta un di e prome bandanan di musica electronico bailable den Caribe.<ref>[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
{{Appendix}}
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
{{Appendix}}
-----------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
qc1bjidneaawe7cx7j8o9a6nv5trzkj
201623
201621
2026-08-22T20:17:16Z
Caribiana
8320
201623
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]] - [[Cryptus Confession]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda
| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 = Rodrick (Rocco) Franken
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 = Dwight Leoneta
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical na Aruba, cu a wordo funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E ta un di e prome bandanan di musica electronico bailable den Caribe.<ref>[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
{{Appendix}}
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
-----------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo principalmente entre 1977 y 1986. E banda a bira popular na Aruba y a haya atencion tambe pafo di Aruba, entre otro cu e composicion original ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda RPM (Revolution Per Minute). Varios ex-integrante di RPM a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Den su prome añanan, e repertorio di Cryptus tabata consisti principalmente di canticanan disco y [[pop]]-rock internacional, incluyendo musica di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda a bira popular, specialmente bou di hubentud Arubano y tabata duna presentacionnan na club, fiesta bailabel y luganan nocturno y eventonan cultural. Nan tambe tabata presenta durante evento [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978, Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como Miho Banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Revista Amistad a eligi e banda como Banda Rock di Aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami. E album tabata inclui, entre otro, e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E produccion a contribui na e fama di e banda pafo di Aruba y a resulta den varios gira musical internacional, cu presentacionnan na [[Venezuela]], otro paisnan di Sur America y diferente isla den Caribe.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Durante e existencia di e banda, diferente cambio di formacion a tuma luga. Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a tuma e luga di Ruben Werleman y Ety Paskel a reemplasa Jado Maduro.<ref name=":1"/>
=== Fin di e banda ===
Pa aña 1986, mayoria di e integrante a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni dia 2 di juni 2007 pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]]. E banda tabata e ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
tpnlh31patehoca5td420trmhcucssh
201624
201623
2026-08-22T20:21:37Z
Caribiana
8320
201624
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]] - [[Cryptus Confession]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda
| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 = Rodrick (Rocco) Franken
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 = Dwight Leoneta
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical na Aruba, cu a wordo funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E ta un di e prome bandanan di musica electronico bailable den Caribe.<ref>[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
{{Appendix}}
* Winners of numerous music festivals and awards on the island of Aruba, Dushi Band is a crowd favorite mainly during carnival festivities. The band's founder and musical director Hildward Croes is well-known in the caribbean and in latin america for his work as keyboardist, programmer, producer, and arranger with Wilfrido Vargas, Juan Luis Guerra & 4.40, and Chichi Peralta.
* Caribbean Techno Soca Jamback Party Band "DUSHI BAND" originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. Aruba's undisputable roadjam record-holders.<ref>[https://soundcloud.com/dushiband Dushi Band of Aruba], soundcloud.com</ref>
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
-----------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo principalmente entre 1977 y 1986. E banda a bira popular na Aruba y a haya atencion tambe pafo di Aruba, entre otro cu e composicion original ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda RPM (Revolution Per Minute). Varios ex-integrante di RPM a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Den su prome añanan, e repertorio di Cryptus tabata consisti principalmente di canticanan disco y [[pop]]-rock internacional, incluyendo musica di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda a bira popular, specialmente bou di hubentud Arubano y tabata duna presentacionnan na club, fiesta bailabel y luganan nocturno y eventonan cultural. Nan tambe tabata presenta durante evento [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978, Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como Miho Banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Revista Amistad a eligi e banda como Banda Rock di Aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami. E album tabata inclui, entre otro, e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E produccion a contribui na e fama di e banda pafo di Aruba y a resulta den varios gira musical internacional, cu presentacionnan na [[Venezuela]], otro paisnan di Sur America y diferente isla den Caribe.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Durante e existencia di e banda, diferente cambio di formacion a tuma luga. Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a tuma e luga di Ruben Werleman y Ety Paskel a reemplasa Jado Maduro.<ref name=":1"/>
=== Fin di e banda ===
Pa aña 1986, mayoria di e integrante a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni dia 2 di juni 2007 pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]]. E banda tabata e ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
h2vplhbjd22rs0cz264q98axbf7tmxs
201625
201624
2026-08-22T20:30:44Z
Caribiana
8320
201625
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]] - [[Cryptus Confession]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda
| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 = Rodrick (Rocco) Franken
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 = Dwight Leoneta
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical na Aruba, cu a wordo funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E ta un di e prome bandanan di musica electronico bailable den Caribe.<ref>[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
== Discografia ==
=== Albums===
* 2003 - Cyant Stop Weh
* 2004 - Celebrate L
* 2007 - Music
* 2008 - Life's a Beach
* 2009 - Born Ready
* 2014 - EDS
{{Appendix}}
* Winners of numerous music festivals and awards on the island of Aruba, Dushi Band is a crowd favorite mainly during carnival festivities. The band's founder and musical director Hildward Croes is well-known in the caribbean and in latin america for his work as keyboardist, programmer, producer, and arranger with Wilfrido Vargas, Juan Luis Guerra & 4.40, and Chichi Peralta.
* Caribbean Techno Soca Jamback Party Band "DUSHI BAND" originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. Aruba's undisputable roadjam record-holders.<ref>[https://soundcloud.com/dushiband Dushi Band of Aruba], soundcloud.com</ref>
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
-----------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo principalmente entre 1977 y 1986. E banda a bira popular na Aruba y a haya atencion tambe pafo di Aruba, entre otro cu e composicion original ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda RPM (Revolution Per Minute). Varios ex-integrante di RPM a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Den su prome añanan, e repertorio di Cryptus tabata consisti principalmente di canticanan disco y [[pop]]-rock internacional, incluyendo musica di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda a bira popular, specialmente bou di hubentud Arubano y tabata duna presentacionnan na club, fiesta bailabel y luganan nocturno y eventonan cultural. Nan tambe tabata presenta durante evento [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978, Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como Miho Banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Revista Amistad a eligi e banda como Banda Rock di Aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami. E album tabata inclui, entre otro, e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E produccion a contribui na e fama di e banda pafo di Aruba y a resulta den varios gira musical internacional, cu presentacionnan na [[Venezuela]], otro paisnan di Sur America y diferente isla den Caribe.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Durante e existencia di e banda, diferente cambio di formacion a tuma luga. Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a tuma e luga di Ruben Werleman y Ety Paskel a reemplasa Jado Maduro.<ref name=":1"/>
=== Fin di e banda ===
Pa aña 1986, mayoria di e integrante a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni dia 2 di juni 2007 pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]]. E banda tabata e ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
nlpq8vcn7dl8r842tvdixcl1lnwjkxv
201626
201625
2026-08-22T20:32:52Z
Caribiana
8320
201626
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]] - [[Cryptus Confession]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda
| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 = Rodrick (Rocco) Franken
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 = Dwight Leoneta
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical na Aruba, cu a wordo funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E ta un di e prome bandanan di musica electronico bailable den Caribe.<ref>[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
== Discografia ==
=== Albums===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
{{Appendix}}
* Winners of numerous music festivals and awards on the island of Aruba, Dushi Band is a crowd favorite mainly during carnival festivities. The band's founder and musical director Hildward Croes is well-known in the caribbean and in latin america for his work as keyboardist, programmer, producer, and arranger with Wilfrido Vargas, Juan Luis Guerra & 4.40, and Chichi Peralta.
* Caribbean Techno Soca Jamback Party Band "DUSHI BAND" originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. Aruba's undisputable roadjam record-holders.<ref>[https://soundcloud.com/dushiband Dushi Band of Aruba], soundcloud.com</ref>
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
-----------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo principalmente entre 1977 y 1986. E banda a bira popular na Aruba y a haya atencion tambe pafo di Aruba, entre otro cu e composicion original ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda RPM (Revolution Per Minute). Varios ex-integrante di RPM a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Den su prome añanan, e repertorio di Cryptus tabata consisti principalmente di canticanan disco y [[pop]]-rock internacional, incluyendo musica di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda a bira popular, specialmente bou di hubentud Arubano y tabata duna presentacionnan na club, fiesta bailabel y luganan nocturno y eventonan cultural. Nan tambe tabata presenta durante evento [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978, Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como Miho Banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Revista Amistad a eligi e banda como Banda Rock di Aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami. E album tabata inclui, entre otro, e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E produccion a contribui na e fama di e banda pafo di Aruba y a resulta den varios gira musical internacional, cu presentacionnan na [[Venezuela]], otro paisnan di Sur America y diferente isla den Caribe.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Durante e existencia di e banda, diferente cambio di formacion a tuma luga. Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a tuma e luga di Ruben Werleman y Ety Paskel a reemplasa Jado Maduro.<ref name=":1"/>
=== Fin di e banda ===
Pa aña 1986, mayoria di e integrante a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni dia 2 di juni 2007 pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]]. E banda tabata e ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
hdi5axttxqdpdrp8rmn2sz1tpi8n86h
201627
201626
2026-08-22T20:33:35Z
Caribiana
8320
201627
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]] - [[Cryptus Confession]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda
| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 = Rodrick (Rocco) Franken
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 = Dwight Leoneta
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical na Aruba, cu a wordo funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E ta un di e prome bandanan di musica electronico bailable den Caribe.<ref>[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
== Discografia ==
=== Album===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
{{Appendix}}
* Winners of numerous music festivals and awards on the island of Aruba, Dushi Band is a crowd favorite mainly during carnival festivities. The band's founder and musical director Hildward Croes is well-known in the caribbean and in latin america for his work as keyboardist, programmer, producer, and arranger with Wilfrido Vargas, Juan Luis Guerra & 4.40, and Chichi Peralta.
* Caribbean Techno Soca Jamback Party Band "DUSHI BAND" originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. Aruba's undisputable roadjam record-holders.<ref>[https://soundcloud.com/dushiband Dushi Band of Aruba], soundcloud.com</ref>
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
-----------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo principalmente entre 1977 y 1986. E banda a bira popular na Aruba y a haya atencion tambe pafo di Aruba, entre otro cu e composicion original ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda RPM (Revolution Per Minute). Varios ex-integrante di RPM a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Den su prome añanan, e repertorio di Cryptus tabata consisti principalmente di canticanan disco y [[pop]]-rock internacional, incluyendo musica di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda a bira popular, specialmente bou di hubentud Arubano y tabata duna presentacionnan na club, fiesta bailabel y luganan nocturno y eventonan cultural. Nan tambe tabata presenta durante evento [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978, Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como Miho Banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Revista Amistad a eligi e banda como Banda Rock di Aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami. E album tabata inclui, entre otro, e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E produccion a contribui na e fama di e banda pafo di Aruba y a resulta den varios gira musical internacional, cu presentacionnan na [[Venezuela]], otro paisnan di Sur America y diferente isla den Caribe.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Durante e existencia di e banda, diferente cambio di formacion a tuma luga. Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a tuma e luga di Ruben Werleman y Ety Paskel a reemplasa Jado Maduro.<ref name=":1"/>
=== Fin di e banda ===
Pa aña 1986, mayoria di e integrante a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni dia 2 di juni 2007 pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]]. E banda tabata e ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
riq4l2njhp2xlso0du4k6sckgl49qc4
201628
201627
2026-08-22T20:50:49Z
Caribiana
8320
201628
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]] - [[Cryptus Confession]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda
| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 = Rodrick (Rocco) Franken
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 = Dwight Leoneta
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical na Aruba, cu a wordo funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E ta un di e prome bandanan di musica electronico bailable den Caribe.<ref>[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
== Historia ==
Na aña 1990 [[Hilward Croes]] a lanta su propio banda, Dushi Band, cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona ''Music is we language''.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions.
== Discografia ==
=== Album===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
* Winners of numerous music festivals and awards on the island of Aruba, Dushi Band is a crowd favorite mainly during carnival festivities. The band's founder and musical director Hildward Croes is well-known in the caribbean and in latin america for his work as keyboardist, programmer, producer, and arranger with Wilfrido Vargas, Juan Luis Guerra & 4.40, and Chichi Peralta.
* Caribbean Techno Soca Jamback Party Band "DUSHI BAND" originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. Aruba's undisputable roadjam record-holders.<ref>[https://soundcloud.com/dushiband Dushi Band of Aruba], soundcloud.com</ref>
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
-----------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo principalmente entre 1977 y 1986. E banda a bira popular na Aruba y a haya atencion tambe pafo di Aruba, entre otro cu e composicion original ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda RPM (Revolution Per Minute). Varios ex-integrante di RPM a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Den su prome añanan, e repertorio di Cryptus tabata consisti principalmente di canticanan disco y [[pop]]-rock internacional, incluyendo musica di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda a bira popular, specialmente bou di hubentud Arubano y tabata duna presentacionnan na club, fiesta bailabel y luganan nocturno y eventonan cultural. Nan tambe tabata presenta durante evento [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978, Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como Miho Banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Revista Amistad a eligi e banda como Banda Rock di Aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami. E album tabata inclui, entre otro, e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E produccion a contribui na e fama di e banda pafo di Aruba y a resulta den varios gira musical internacional, cu presentacionnan na [[Venezuela]], otro paisnan di Sur America y diferente isla den Caribe.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Durante e existencia di e banda, diferente cambio di formacion a tuma luga. Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a tuma e luga di Ruben Werleman y Ety Paskel a reemplasa Jado Maduro.<ref name=":1"/>
=== Fin di e banda ===
Pa aña 1986, mayoria di e integrante a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni dia 2 di juni 2007 pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]]. E banda tabata e ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
6jffvt7y4ph55d1kn37echtx7pb9oll
201629
201628
2026-08-22T20:51:16Z
Caribiana
8320
201629
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]] - [[Cryptus Confession]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda
| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 = Rodrick (Rocco) Franken
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 = Dwight Leoneta
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical na Aruba, cu a wordo funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E ta un di e prome bandanan di musica electronico bailable den Caribe.<ref>[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
== Historia ==
Na aña 1990 [[Hildward Croes]] a lanta su propio banda, Dushi Band, cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona ''Music is we language''.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions.
== Discografia ==
=== Album===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
* Winners of numerous music festivals and awards on the island of Aruba, Dushi Band is a crowd favorite mainly during carnival festivities. The band's founder and musical director Hildward Croes is well-known in the caribbean and in latin america for his work as keyboardist, programmer, producer, and arranger with Wilfrido Vargas, Juan Luis Guerra & 4.40, and Chichi Peralta.
* Caribbean Techno Soca Jamback Party Band "DUSHI BAND" originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. Aruba's undisputable roadjam record-holders.<ref>[https://soundcloud.com/dushiband Dushi Band of Aruba], soundcloud.com</ref>
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
-----------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo principalmente entre 1977 y 1986. E banda a bira popular na Aruba y a haya atencion tambe pafo di Aruba, entre otro cu e composicion original ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda RPM (Revolution Per Minute). Varios ex-integrante di RPM a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Den su prome añanan, e repertorio di Cryptus tabata consisti principalmente di canticanan disco y [[pop]]-rock internacional, incluyendo musica di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda a bira popular, specialmente bou di hubentud Arubano y tabata duna presentacionnan na club, fiesta bailabel y luganan nocturno y eventonan cultural. Nan tambe tabata presenta durante evento [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978, Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como Miho Banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Revista Amistad a eligi e banda como Banda Rock di Aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami. E album tabata inclui, entre otro, e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E produccion a contribui na e fama di e banda pafo di Aruba y a resulta den varios gira musical internacional, cu presentacionnan na [[Venezuela]], otro paisnan di Sur America y diferente isla den Caribe.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Durante e existencia di e banda, diferente cambio di formacion a tuma luga. Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a tuma e luga di Ruben Werleman y Ety Paskel a reemplasa Jado Maduro.<ref name=":1"/>
=== Fin di e banda ===
Pa aña 1986, mayoria di e integrante a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni dia 2 di juni 2007 pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]]. E banda tabata e ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
dgjbaxaq4vzrhxflajkjhwzh84zkke8
201630
201629
2026-08-22T21:02:50Z
Caribiana
8320
201630
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]] - [[Cryptus Confession]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda
| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 = Rodrick (Rocco) Franken
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 = Dwight Leoneta
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical na Aruba, cu a wordo funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E ta un di e prome bandanan di musica electronico bailable den Caribe.<ref>[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
== Historia ==
Na aña 1990 [[Hildward Croes]] a lanta su propio banda, Dushi Band, cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona ''Music is we language''.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions.
Hildward a dirigi y compone tambe pa su propio “Dushi Band” cu a bira un di e bandanan local mas popular, specialmente durante temporada di carnaval. Aña tras aña nan tabata produci exitonan grandi cu tabata gana varios premio.
== Discografia ==
=== Album===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
* Winners of numerous music festivals and awards on the island of Aruba, Dushi Band is a crowd favorite mainly during carnival festivities. The band's founder and musical director Hildward Croes is well-known in the caribbean and in latin america for his work as keyboardist, programmer, producer, and arranger with Wilfrido Vargas, Juan Luis Guerra & 4.40, and Chichi Peralta.
* Caribbean Techno Soca Jamback Party Band "DUSHI BAND" originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. Aruba's undisputable roadjam record-holders.<ref>[https://soundcloud.com/dushiband Dushi Band of Aruba], soundcloud.com</ref>
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'' (Jamming 40 Years Carnival), ''All The Way'', and ''Mexi Can Swing'', are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence.
Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004.
Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
-----
THE Dushi Band of Aruba STORY: Caribbean Techno Soca Jamback Party Band 'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. HILDWARD CROES * Born on the island of Aruba on a 7th of September, Hildward comes from a family of deep musical roots. His mother Ada is a singer and his father Maiky is a musician, singer, and choir director of their hometown church of Santa Cruz. From an early age Mr. And Mrs. Croes encouraged their four sons to participate in the church choir on Sundays and this has been an important musical influence on the entire family. Hildward began performing with various youth bands at an early age. A music-lover since birth, he started playing the piano at home at the age of 8 guided by his father Maiky and began taking piano lessons with various teachers on the island after a few years playing by ear. In 1977 while forming part of the band that accompanied the church choir his father was conducting, he was approached to form the band Cryptus Confession that became one of the most popular bands of Aruba in the late 70s, recording the huge hit of 1980: Love Dream, part of a successful album of his original compositions recorded at Criteria Studios, Miami (known in those days for having recorded The Eagles' Hotel California album, and most of the Bee Gees' mega-productions) in the summer of 1979. Cryptus (as the band was popularly called) toured South America and other Caribbean islands extensively. In 1981 Hildward received a scholarship by the Aruban government to study music at the renowned Berklee College of Music in Boston, USA. While studying in Boston he participated in numerous recordings and concerts. He finished his bachelors degree in professional music in 1984 and continued his graduate studies at Bowling Green State University in Ohio where he obtained his Master's of Music degree. Hildward returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company. In 1989-1990 he toured Europe, North, Central and South America with the Wilfrido Vargas orchestra playing keyboards and programming for the live shows. During this time he also arranged and produced for many successful Latin American artists such as Las Chicas Del Can, Altamira Banda Show, Eddy Herrera, Roy Tavare, Micky Taveras, and of course Wilfrido Vargas. In February of 1990, he earned a Grammy Award nomination in the Latin - Tropical category for his co-production of the album Animacion by Wilfrido Vargas. The same year he won first prize in the world competition of arrangers of the international hit song of the time: Lambada, which he arranged and produced for Las Chicas del Can. Towards the end of 1990, Hildward was approached by Juan Luis Guerra to form part of his orchestra. During the following years he toured the world performing sold-out concerts playing keyboards, programming and directing the computer sequencers for Juan Luis Guerra & 4.40. He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out. While working with Juan Luis Guerra & 4.40 in the mid-1990s, he met and established a strong friendship with Chichi Peralta who at the time was one of the main percussionists of the group. In 1997 Hildward was contracted by his long time friend Chichi Peralta to participate in his then newly formed project: Son Familia. With Chichi Peralta + Son Familia, Hildward has been touring the world playing sold-out concert halls and stadiums. In 1999 he participated extensively as an advisor, arranger, keyboardist, and music calligrapher in the production of the CD: De Vuelta Al Barrio, which earned them a Latin Grammy Award for best merengue album in 2001. The live CD / DVD release En Vivo (Live) by Chichi Peralta is a huge success in France and other parts of Europe. Hildward produces for Chichi Peralta's Sterling Audio Productora Musical / Cutucupla Films and is working on productions for different artists in the Dominican Republic and other parts of the caribbean. He participated as arranger, programmer, and keyboardist on Chichi Peralta's 2005 release: Mas Que Suficiente, which once again earned them a Latin Grammy nomination for Best Contemporary Tropical Album. Dushi Band of Aruba * In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.<ref>https://www.amazon.com/Cyant-Stop-Dushi-Band-Aruba/dp/B00B2TUDCI#:~:text=Dushi%20Band%20was%20crowned%20with,50th%20Carnival%20Celebration%20in%202004. Cyant Stop Weh - Dushi Band], Amazon.com</ref>
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
-----------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo principalmente entre 1977 y 1986. E banda a bira popular na Aruba y a haya atencion tambe pafo di Aruba, entre otro cu e composicion original ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda RPM (Revolution Per Minute). Varios ex-integrante di RPM a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Den su prome añanan, e repertorio di Cryptus tabata consisti principalmente di canticanan disco y [[pop]]-rock internacional, incluyendo musica di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda a bira popular, specialmente bou di hubentud Arubano y tabata duna presentacionnan na club, fiesta bailabel y luganan nocturno y eventonan cultural. Nan tambe tabata presenta durante evento [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978, Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como Miho Banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Revista Amistad a eligi e banda como Banda Rock di Aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami. E album tabata inclui, entre otro, e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E produccion a contribui na e fama di e banda pafo di Aruba y a resulta den varios gira musical internacional, cu presentacionnan na [[Venezuela]], otro paisnan di Sur America y diferente isla den Caribe.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Durante e existencia di e banda, diferente cambio di formacion a tuma luga. Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a tuma e luga di Ruben Werleman y Ety Paskel a reemplasa Jado Maduro.<ref name=":1"/>
=== Fin di e banda ===
Pa aña 1986, mayoria di e integrante a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni dia 2 di juni 2007 pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]]. E banda tabata e ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
dir48df2zv6u3fe5uslbwxfejt5l1mp
201631
201630
2026-08-22T21:03:30Z
Caribiana
8320
201631
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]] - [[Cryptus Confession]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda
| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 = Rodrick (Rocco) Franken
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 = Dwight Leoneta
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical na Aruba, cu a wordo funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E ta un di e prome bandanan di musica electronico bailable den Caribe.<ref>[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
== Historia ==
Na aña 1990 [[Hildward Croes]] a lanta su propio banda, Dushi Band, cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona ''Music is we language''.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions.
Hildward a dirigi y compone tambe pa su propio “Dushi Band” cu a bira un di e bandanan local mas popular, specialmente durante temporada di carnaval. Aña tras aña nan tabata produci exitonan grandi cu tabata gana varios premio.
== Discografia ==
=== Album===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
* Winners of numerous music festivals and awards on the island of Aruba, Dushi Band is a crowd favorite mainly during carnival festivities. The band's founder and musical director Hildward Croes is well-known in the caribbean and in latin america for his work as keyboardist, programmer, producer, and arranger with Wilfrido Vargas, Juan Luis Guerra & 4.40, and Chichi Peralta.
* Caribbean Techno Soca Jamback Party Band "DUSHI BAND" originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. Aruba's undisputable roadjam record-holders.<ref>[https://soundcloud.com/dushiband Dushi Band of Aruba], soundcloud.com</ref>
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'' (Jamming 40 Years Carnival), ''All The Way'', and ''Mexi Can Swing'', are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence.
Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004.
Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
-----
THE Dushi Band of Aruba STORY: Caribbean Techno Soca Jamback Party Band 'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. HILDWARD CROES * Born on the island of Aruba on a 7th of September, Hildward comes from a family of deep musical roots. His mother Ada is a singer and his father Maiky is a musician, singer, and choir director of their hometown church of Santa Cruz. From an early age Mr. And Mrs. Croes encouraged their four sons to participate in the church choir on Sundays and this has been an important musical influence on the entire family. Hildward began performing with various youth bands at an early age. A music-lover since birth, he started playing the piano at home at the age of 8 guided by his father Maiky and began taking piano lessons with various teachers on the island after a few years playing by ear. In 1977 while forming part of the band that accompanied the church choir his father was conducting, he was approached to form the band Cryptus Confession that became one of the most popular bands of Aruba in the late 70s, recording the huge hit of 1980: Love Dream, part of a successful album of his original compositions recorded at Criteria Studios, Miami (known in those days for having recorded The Eagles' Hotel California album, and most of the Bee Gees' mega-productions) in the summer of 1979. Cryptus (as the band was popularly called) toured South America and other Caribbean islands extensively. In 1981 Hildward received a scholarship by the Aruban government to study music at the renowned Berklee College of Music in Boston, USA. While studying in Boston he participated in numerous recordings and concerts. He finished his bachelors degree in professional music in 1984 and continued his graduate studies at Bowling Green State University in Ohio where he obtained his Master's of Music degree. Hildward returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company. In 1989-1990 he toured Europe, North, Central and South America with the Wilfrido Vargas orchestra playing keyboards and programming for the live shows. During this time he also arranged and produced for many successful Latin American artists such as Las Chicas Del Can, Altamira Banda Show, Eddy Herrera, Roy Tavare, Micky Taveras, and of course Wilfrido Vargas. In February of 1990, he earned a Grammy Award nomination in the Latin - Tropical category for his co-production of the album Animacion by Wilfrido Vargas. The same year he won first prize in the world competition of arrangers of the international hit song of the time: Lambada, which he arranged and produced for Las Chicas del Can. Towards the end of 1990, Hildward was approached by Juan Luis Guerra to form part of his orchestra. During the following years he toured the world performing sold-out concerts playing keyboards, programming and directing the computer sequencers for Juan Luis Guerra & 4.40. He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out. While working with Juan Luis Guerra & 4.40 in the mid-1990s, he met and established a strong friendship with Chichi Peralta who at the time was one of the main percussionists of the group. In 1997 Hildward was contracted by his long time friend Chichi Peralta to participate in his then newly formed project: Son Familia. With Chichi Peralta + Son Familia, Hildward has been touring the world playing sold-out concert halls and stadiums. In 1999 he participated extensively as an advisor, arranger, keyboardist, and music calligrapher in the production of the CD: De Vuelta Al Barrio, which earned them a Latin Grammy Award for best merengue album in 2001. The live CD / DVD release En Vivo (Live) by Chichi Peralta is a huge success in France and other parts of Europe. Hildward produces for Chichi Peralta's Sterling Audio Productora Musical / Cutucupla Films and is working on productions for different artists in the Dominican Republic and other parts of the caribbean. He participated as arranger, programmer, and keyboardist on Chichi Peralta's 2005 release: Mas Que Suficiente, which once again earned them a Latin Grammy nomination for Best Contemporary Tropical Album. Dushi Band of Aruba * In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.<ref>[https://www.amazon.com/Cyant-Stop-Dushi-Band-Aruba/dp/B00B2TUDCI#:~:text=Dushi%20Band%20was%20crowned%20with,50th%20Carnival%20Celebration%20in%202004. Cyant Stop Weh - Dushi Band], Amazon.com</ref>
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
-----------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo principalmente entre 1977 y 1986. E banda a bira popular na Aruba y a haya atencion tambe pafo di Aruba, entre otro cu e composicion original ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda RPM (Revolution Per Minute). Varios ex-integrante di RPM a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Den su prome añanan, e repertorio di Cryptus tabata consisti principalmente di canticanan disco y [[pop]]-rock internacional, incluyendo musica di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda a bira popular, specialmente bou di hubentud Arubano y tabata duna presentacionnan na club, fiesta bailabel y luganan nocturno y eventonan cultural. Nan tambe tabata presenta durante evento [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978, Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como Miho Banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Revista Amistad a eligi e banda como Banda Rock di Aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami. E album tabata inclui, entre otro, e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E produccion a contribui na e fama di e banda pafo di Aruba y a resulta den varios gira musical internacional, cu presentacionnan na [[Venezuela]], otro paisnan di Sur America y diferente isla den Caribe.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Durante e existencia di e banda, diferente cambio di formacion a tuma luga. Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a tuma e luga di Ruben Werleman y Ety Paskel a reemplasa Jado Maduro.<ref name=":1"/>
=== Fin di e banda ===
Pa aña 1986, mayoria di e integrante a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni dia 2 di juni 2007 pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]]. E banda tabata e ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
bjli6vhtiprfdlnsouhiqcsip6rug5i
201632
201631
2026-08-22T21:21:21Z
Caribiana
8320
201632
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda
| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 = Rodrick (Rocco) Franken
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 = Dwight Leoneta
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical di [[Aruba]], funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E banda ta conoci pa su musica di baile, specialmente durante e temporada di [[Carnaval]] di Aruba, y pa e uzo di elementonan di [[soca]], [[trance]] y [[house]] den su estilo musical.[1]
un di e prome bandanan di musica electronico bailable den Caribe.<ref>[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
== Historia ==
Na 1990, durante un periodo cu el tabata traha como musico y productor musical internacional, Hildward Croes a funda Dushi Band na Aruba. Croes tabata dirigi e banda y tambe compone, arregla y produce su musica.[1][5]
Dushi Band a bira un di e bandanan mas popular di Aruba, specialmente durante e temporada di Carnaval. E banda a participa regularmente den presentacionnan musical y competencia di musica y a gana varios premio.[1][3]
E repertorio di e banda ta combina influencianan di musica caribense cu musica electronico di baile. Den e añanan 2000, Dushi Band a desaroya un estilo cu e banda mes a describi como un fusion di ''soca'', ''trance'' y ''house''.[3][5]
=== Carnaval di Aruba ===
Dushi Band a bira un presencia regular den Carnaval di Aruba. E banda tabata participa den e desfile y competencia musical y a wordo conoci tambe pa su presentacionnan visual y e uso di un escenario mobil.
Na 2007, Dushi Band a gana e ''Roadmarch Music Contest'' durante e 53.º edicion di Carnaval di Aruba cu e cantica ''Music (Music Is We Language!)'', interpretá pa [[Teddy Philips]]. E cantica a bira popular entre e publico y a gana tambe e premio ''Roadjam''.[5]
Na 2008, Hildward Croes y su ruman Aldrick Croes a funda ''Dushi Carnival Group''. E grupo a presenta un concepto nobo pa participacion den Carnaval, combinando musica, coreografia, vestuario y elementos visuales.[2]
=== Presentacionnan y reconocemento ===
Fuera di Aruba, Dushi Band a duna presentacionnan den otro islanan di Caribe, Sur America y Europa. E banda a participa den festivales, concierto y otro evento musical.[3][5]
Na 2003, Dushi Band a gana e premio ''Band of the Year'' durante Rotterdam Summer Carnival. Na 2004, e banda a ricibi e mesun reconocemento durante e celebracion di 50 aña di Carnaval di Aruba.[5]
E banda a bira conoci tambe pa canticanan manera ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'', ''All The Way'', ''Mexi Can Swing'', ''Music'', ''Happy'', ''Party On'' y ''T'is Time (Ki Ora)''.[5]
== Estilo musical ==
Dushi Band ta combina musica di Carnaval y soca cu sonidonan electronico di baile. Durante e añanan 2000, e banda a presenta un fusion di soca, trance y house, un estilo cu tabata wordo presenta como ''soca-trance-house''.[3][5]
E innovacion musical di Dushi Band a contribui na introduccion y popularisacion di e tipo di musica electronico di baile den e Carnaval di Aruba. E banda ta wordo describi como un di e prome bandanan di musica electronico di baile den Caribe.[1][3]
== Integrante y liderato ==
Hildward Croes ta e fundador, director musical y compositor principal di Dushi Band. Na banda, el a traha como tecladista, programador, compositor, arreglista y productor.[1][5]
Croes su experiencia como musico y productor internacional, incluyendo su trabou cu [[Wilfrido Vargas]] y [[Juan Luis Guerra & 4.40]], a influensa e desaroyo musical di Dushi Band.[5]
== Importancia ==
Dushi Band a ocupa un luga particular den historia di musica popular di Aruba, principalmente pa su contribucion na e musica di Carnaval. Su combinacion di soca cu musica electronico di baile y su presentacionnan visual a contribui na un estilo nobo dentro di e Carnaval Arubano.[4][5]
== Discografia ==
=== Album ===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
---------------
== Historia ==
Na aña 1990 [[Hildward Croes]] a lanta su propio banda, Dushi Band, cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona ''Music is we language''.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions.
Hildward a dirigi y compone tambe pa su propio “Dushi Band” cu a bira un di e bandanan local mas popular, specialmente durante temporada di carnaval. Aña tras aña nan tabata produci exitonan grandi cu tabata gana varios premio.
== Discografia ==
=== Album===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
* Winners of numerous music festivals and awards on the island of Aruba, Dushi Band is a crowd favorite mainly during carnival festivities. The band's founder and musical director Hildward Croes is well-known in the caribbean and in latin america for his work as keyboardist, programmer, producer, and arranger with Wilfrido Vargas, Juan Luis Guerra & 4.40, and Chichi Peralta.
* Caribbean Techno Soca Jamback Party Band "DUSHI BAND" originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. Aruba's undisputable roadjam record-holders.<ref>[https://soundcloud.com/dushiband Dushi Band of Aruba], soundcloud.com</ref>
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'' (Jamming 40 Years Carnival), ''All The Way'', and ''Mexi Can Swing'', are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence.
Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004.
Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
-----
THE Dushi Band of Aruba STORY: Caribbean Techno Soca Jamback Party Band 'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. HILDWARD CROES * Born on the island of Aruba on a 7th of September, Hildward comes from a family of deep musical roots. His mother Ada is a singer and his father Maiky is a musician, singer, and choir director of their hometown church of Santa Cruz. From an early age Mr. And Mrs. Croes encouraged their four sons to participate in the church choir on Sundays and this has been an important musical influence on the entire family. Hildward began performing with various youth bands at an early age. A music-lover since birth, he started playing the piano at home at the age of 8 guided by his father Maiky and began taking piano lessons with various teachers on the island after a few years playing by ear. In 1977 while forming part of the band that accompanied the church choir his father was conducting, he was approached to form the band Cryptus Confession that became one of the most popular bands of Aruba in the late 70s, recording the huge hit of 1980: Love Dream, part of a successful album of his original compositions recorded at Criteria Studios, Miami (known in those days for having recorded The Eagles' Hotel California album, and most of the Bee Gees' mega-productions) in the summer of 1979. Cryptus (as the band was popularly called) toured South America and other Caribbean islands extensively. In 1981 Hildward received a scholarship by the Aruban government to study music at the renowned Berklee College of Music in Boston, USA. While studying in Boston he participated in numerous recordings and concerts. He finished his bachelors degree in professional music in 1984 and continued his graduate studies at Bowling Green State University in Ohio where he obtained his Master's of Music degree. Hildward returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company. In 1989-1990 he toured Europe, North, Central and South America with the Wilfrido Vargas orchestra playing keyboards and programming for the live shows. During this time he also arranged and produced for many successful Latin American artists such as Las Chicas Del Can, Altamira Banda Show, Eddy Herrera, Roy Tavare, Micky Taveras, and of course Wilfrido Vargas. In February of 1990, he earned a Grammy Award nomination in the Latin - Tropical category for his co-production of the album Animacion by Wilfrido Vargas. The same year he won first prize in the world competition of arrangers of the international hit song of the time: Lambada, which he arranged and produced for Las Chicas del Can. Towards the end of 1990, Hildward was approached by Juan Luis Guerra to form part of his orchestra. During the following years he toured the world performing sold-out concerts playing keyboards, programming and directing the computer sequencers for Juan Luis Guerra & 4.40. He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out. While working with Juan Luis Guerra & 4.40 in the mid-1990s, he met and established a strong friendship with Chichi Peralta who at the time was one of the main percussionists of the group. In 1997 Hildward was contracted by his long time friend Chichi Peralta to participate in his then newly formed project: Son Familia. With Chichi Peralta + Son Familia, Hildward has been touring the world playing sold-out concert halls and stadiums. In 1999 he participated extensively as an advisor, arranger, keyboardist, and music calligrapher in the production of the CD: De Vuelta Al Barrio, which earned them a Latin Grammy Award for best merengue album in 2001. The live CD / DVD release En Vivo (Live) by Chichi Peralta is a huge success in France and other parts of Europe. Hildward produces for Chichi Peralta's Sterling Audio Productora Musical / Cutucupla Films and is working on productions for different artists in the Dominican Republic and other parts of the caribbean. He participated as arranger, programmer, and keyboardist on Chichi Peralta's 2005 release: Mas Que Suficiente, which once again earned them a Latin Grammy nomination for Best Contemporary Tropical Album. Dushi Band of Aruba * In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.<ref>[https://www.amazon.com/Cyant-Stop-Dushi-Band-Aruba/dp/B00B2TUDCI#:~:text=Dushi%20Band%20was%20crowned%20with,50th%20Carnival%20Celebration%20in%202004. Cyant Stop Weh - Dushi Band], Amazon.com</ref>
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
-----------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo principalmente entre 1977 y 1986. E banda a bira popular na Aruba y a haya atencion tambe pafo di Aruba, entre otro cu e composicion original ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda RPM (Revolution Per Minute). Varios ex-integrante di RPM a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Den su prome añanan, e repertorio di Cryptus tabata consisti principalmente di canticanan disco y [[pop]]-rock internacional, incluyendo musica di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda a bira popular, specialmente bou di hubentud Arubano y tabata duna presentacionnan na club, fiesta bailabel y luganan nocturno y eventonan cultural. Nan tambe tabata presenta durante evento [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978, Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como Miho Banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Revista Amistad a eligi e banda como Banda Rock di Aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami. E album tabata inclui, entre otro, e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E produccion a contribui na e fama di e banda pafo di Aruba y a resulta den varios gira musical internacional, cu presentacionnan na [[Venezuela]], otro paisnan di Sur America y diferente isla den Caribe.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Durante e existencia di e banda, diferente cambio di formacion a tuma luga. Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a tuma e luga di Ruben Werleman y Ety Paskel a reemplasa Jado Maduro.<ref name=":1"/>
=== Fin di e banda ===
Pa aña 1986, mayoria di e integrante a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni dia 2 di juni 2007 pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]]. E banda tabata e ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
o6ia7xj0941t3j3bt4tx0s6fcho25zj
201633
201632
2026-08-22T21:33:59Z
Caribiana
8320
201633
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda
| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 = Rodrick (Rocco) Franken
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 = Dwight Leoneta
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical di [[Aruba]], funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E banda ta conoci pa su musica di baile, specialmente durante e temporada di [[Carnaval]] di Aruba, y pa e uzo di elementonan di [[soca]], [[trance]] y [[house]] den su estilo musical.[1]
un di e prome bandanan di musica electronico bailable den Caribe.<ref>[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
== Historia ==
Na 1990, durante un periodo cu el tabata traha como musico y productor musical internacional, Hildward Croes a funda Dushi Band na Aruba. Croes tabata dirigi e banda y tambe compone, arregla y produce su musica.[1][5]
Dushi Band a bira un di e bandanan mas popular di Aruba, specialmente durante e temporada di Carnaval. E banda a participa regularmente den presentacionnan musical y competencia di musica y a gana varios premio.[1][3]
Dushi Band ta combina musica di Carnaval y soca cu sonidonan electronico di baile. Durante e añanan 2000, e banda a presenta un fusion di soca, trance y house, un estilo cu tabata wordo presenta como ''soca-trance-house''.[3][5]
E innovacion musical di Dushi Band a contribui na introduccion y popularisacion di e tipo di musica electronico di baile den e Carnaval di Aruba. E banda ta wordo describi como un di e prome bandanan di musica electronico di baile den Caribe.[1][3]
E repertorio di e banda ta combina influencianan di musica caribense cu musica electronico di baile. Den e añanan 2000, Dushi Band a desaroya un estilo cu e banda mes a describi como un fusion di ''soca'', ''trance'' y ''house''.[3][5]
=== Carnaval di Aruba ===
Dushi Band a bira un presencia regular den Carnaval di Aruba. E banda tabata participa den e desfile y competencia musical y a wordo conoci tambe pa su presentacionnan visual y e uso di un escenario mobil.
Na 2007, Dushi Band a gana e ''Roadmarch Music Contest'' durante e 53.º edicion di Carnaval di Aruba cu e cantica ''Music (Music Is We Language!)'', interpretá pa [[Teddy Philips]]. E cantica a bira popular entre e publico y a gana tambe e premio ''Roadjam''.[5]
Na 2008, Hildward Croes y su ruman Aldrick Croes a funda ''Dushi Carnival Group''. E grupo a presenta un concepto nobo pa participacion den Carnaval, combinando musica, coreografia, vestuario y elementos visuales.[2]
=== Presentacion y reconocemento ===
Fuera di Aruba, Dushi Band a duna presentacionnan den otro islanan di Caribe, Sur America y Europa. E banda a participa den festivales, concierto y otro evento musical.[3][5]
Na 2003, Dushi Band a gana e premio ''Band of the Year'' durante Rotterdam Summer Carnival. Na 2004, e banda a ricibi e mesun reconocemento durante e celebracion di 50 aña di Carnaval di Aruba.[5]
E banda a bira conoci tambe pa canticanan manera ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'', ''All The Way'', ''Mexi Can Swing'', ''Music'', ''Happy'', ''Party On'' y ''T'is Time (Ki Ora)''.[5]
== Integrante y liderato ==
Hildward Croes tabata director musical y compositor principal di Dushi Band te su morto na 2014. Na banda, el a traha como tecladista, programador, compositor, arreglista y productor.[1][5]
Croes su experiencia como musico y productor internacional, incluyendo su trabou cu [[Wilfrido Vargas]] y [[Juan Luis Guerra & 4.40]], a influencia e desaroyo musical di Dushi Band.[5]
The original and core members of Dushi Band of Aruba include founder and keyboardist Hildward Croes, alongside musicians Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber, and Howard Tromp. Over the years, lineup updates featured artists like Rudney Lopez, Jonchito Croes, and Ety Paskel, with frequent vocal collaborations featuring Caiso Teddy (Teddy Philips).
== Importancia ==
Dushi Band a ocupa un luga particular den historia di musica popular di Aruba, principalmente pa su contribucion na e musica di Carnaval. Su combinacion di soca cu musica electronico di baile y su presentacionnan visual a contribui na un estilo nobo dentro di e Carnaval Arubano.[4][5]
== Discografia ==
=== Album ===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
---------------
== Historia ==
Na aña 1990 [[Hildward Croes]] a lanta su propio banda, Dushi Band, cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona ''Music is we language''.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions.
Hildward a dirigi y compone tambe pa su propio “Dushi Band” cu a bira un di e bandanan local mas popular, specialmente durante temporada di carnaval. Aña tras aña nan tabata produci exitonan grandi cu tabata gana varios premio.
== Discografia ==
=== Album===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
* Winners of numerous music festivals and awards on the island of Aruba, Dushi Band is a crowd favorite mainly during carnival festivities. The band's founder and musical director Hildward Croes is well-known in the caribbean and in latin america for his work as keyboardist, programmer, producer, and arranger with Wilfrido Vargas, Juan Luis Guerra & 4.40, and Chichi Peralta.
* Caribbean Techno Soca Jamback Party Band "DUSHI BAND" originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. Aruba's undisputable roadjam record-holders.<ref>[https://soundcloud.com/dushiband Dushi Band of Aruba], soundcloud.com</ref>
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'' (Jamming 40 Years Carnival), ''All The Way'', and ''Mexi Can Swing'', are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence.
Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004.
Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
-----
THE Dushi Band of Aruba STORY: Caribbean Techno Soca Jamback Party Band 'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. HILDWARD CROES * Born on the island of Aruba on a 7th of September, Hildward comes from a family of deep musical roots. His mother Ada is a singer and his father Maiky is a musician, singer, and choir director of their hometown church of Santa Cruz. From an early age Mr. And Mrs. Croes encouraged their four sons to participate in the church choir on Sundays and this has been an important musical influence on the entire family. Hildward began performing with various youth bands at an early age. A music-lover since birth, he started playing the piano at home at the age of 8 guided by his father Maiky and began taking piano lessons with various teachers on the island after a few years playing by ear. In 1977 while forming part of the band that accompanied the church choir his father was conducting, he was approached to form the band Cryptus Confession that became one of the most popular bands of Aruba in the late 70s, recording the huge hit of 1980: Love Dream, part of a successful album of his original compositions recorded at Criteria Studios, Miami (known in those days for having recorded The Eagles' Hotel California album, and most of the Bee Gees' mega-productions) in the summer of 1979. Cryptus (as the band was popularly called) toured South America and other Caribbean islands extensively. In 1981 Hildward received a scholarship by the Aruban government to study music at the renowned Berklee College of Music in Boston, USA. While studying in Boston he participated in numerous recordings and concerts. He finished his bachelors degree in professional music in 1984 and continued his graduate studies at Bowling Green State University in Ohio where he obtained his Master's of Music degree. Hildward returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company. In 1989-1990 he toured Europe, North, Central and South America with the Wilfrido Vargas orchestra playing keyboards and programming for the live shows. During this time he also arranged and produced for many successful Latin American artists such as Las Chicas Del Can, Altamira Banda Show, Eddy Herrera, Roy Tavare, Micky Taveras, and of course Wilfrido Vargas. In February of 1990, he earned a Grammy Award nomination in the Latin - Tropical category for his co-production of the album Animacion by Wilfrido Vargas. The same year he won first prize in the world competition of arrangers of the international hit song of the time: Lambada, which he arranged and produced for Las Chicas del Can. Towards the end of 1990, Hildward was approached by Juan Luis Guerra to form part of his orchestra. During the following years he toured the world performing sold-out concerts playing keyboards, programming and directing the computer sequencers for Juan Luis Guerra & 4.40. He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out. While working with Juan Luis Guerra & 4.40 in the mid-1990s, he met and established a strong friendship with Chichi Peralta who at the time was one of the main percussionists of the group. In 1997 Hildward was contracted by his long time friend Chichi Peralta to participate in his then newly formed project: Son Familia. With Chichi Peralta + Son Familia, Hildward has been touring the world playing sold-out concert halls and stadiums. In 1999 he participated extensively as an advisor, arranger, keyboardist, and music calligrapher in the production of the CD: De Vuelta Al Barrio, which earned them a Latin Grammy Award for best merengue album in 2001. The live CD / DVD release En Vivo (Live) by Chichi Peralta is a huge success in France and other parts of Europe. Hildward produces for Chichi Peralta's Sterling Audio Productora Musical / Cutucupla Films and is working on productions for different artists in the Dominican Republic and other parts of the caribbean. He participated as arranger, programmer, and keyboardist on Chichi Peralta's 2005 release: Mas Que Suficiente, which once again earned them a Latin Grammy nomination for Best Contemporary Tropical Album. Dushi Band of Aruba * In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.<ref>[https://www.amazon.com/Cyant-Stop-Dushi-Band-Aruba/dp/B00B2TUDCI#:~:text=Dushi%20Band%20was%20crowned%20with,50th%20Carnival%20Celebration%20in%202004. Cyant Stop Weh - Dushi Band], Amazon.com</ref>
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
-----------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo principalmente entre 1977 y 1986. E banda a bira popular na Aruba y a haya atencion tambe pafo di Aruba, entre otro cu e composicion original ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda RPM (Revolution Per Minute). Varios ex-integrante di RPM a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Den su prome añanan, e repertorio di Cryptus tabata consisti principalmente di canticanan disco y [[pop]]-rock internacional, incluyendo musica di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda a bira popular, specialmente bou di hubentud Arubano y tabata duna presentacionnan na club, fiesta bailabel y luganan nocturno y eventonan cultural. Nan tambe tabata presenta durante evento [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978, Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como Miho Banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Revista Amistad a eligi e banda como Banda Rock di Aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami. E album tabata inclui, entre otro, e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E produccion a contribui na e fama di e banda pafo di Aruba y a resulta den varios gira musical internacional, cu presentacionnan na [[Venezuela]], otro paisnan di Sur America y diferente isla den Caribe.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Durante e existencia di e banda, diferente cambio di formacion a tuma luga. Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a tuma e luga di Ruben Werleman y Ety Paskel a reemplasa Jado Maduro.<ref name=":1"/>
=== Fin di e banda ===
Pa aña 1986, mayoria di e integrante a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni dia 2 di juni 2007 pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]]. E banda tabata e ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
5d9l43yp4qytsyx12im5jm6j3vr6g2o
201634
201633
2026-08-22T21:34:49Z
Caribiana
8320
201634
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda
| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 =
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 =
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical di [[Aruba]], funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E banda ta conoci pa su musica di baile, specialmente durante e temporada di [[Carnaval]] di Aruba, y pa e uzo di elementonan di [[soca]], [[trance]] y [[house]] den su estilo musical.[1]
un di e prome bandanan di musica electronico bailable den Caribe.<ref>[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
== Historia ==
Na 1990, durante un periodo cu el tabata traha como musico y productor musical internacional, Hildward Croes a funda Dushi Band na Aruba. Croes tabata dirigi e banda y tambe compone, arregla y produce su musica.[1][5]
Dushi Band a bira un di e bandanan mas popular di Aruba, specialmente durante e temporada di Carnaval. E banda a participa regularmente den presentacionnan musical y competencia di musica y a gana varios premio.[1][3]
Dushi Band ta combina musica di Carnaval y soca cu sonidonan electronico di baile. Durante e añanan 2000, e banda a presenta un fusion di soca, trance y house, un estilo cu tabata wordo presenta como ''soca-trance-house''.[3][5]
E innovacion musical di Dushi Band a contribui na introduccion y popularisacion di e tipo di musica electronico di baile den e Carnaval di Aruba. E banda ta wordo describi como un di e prome bandanan di musica electronico di baile den Caribe.[1][3]
E repertorio di e banda ta combina influencianan di musica caribense cu musica electronico di baile. Den e añanan 2000, Dushi Band a desaroya un estilo cu e banda mes a describi como un fusion di ''soca'', ''trance'' y ''house''.[3][5]
=== Carnaval di Aruba ===
Dushi Band a bira un presencia regular den Carnaval di Aruba. E banda tabata participa den e desfile y competencia musical y a wordo conoci tambe pa su presentacionnan visual y e uso di un escenario mobil.
Na 2007, Dushi Band a gana e ''Roadmarch Music Contest'' durante e 53.º edicion di Carnaval di Aruba cu e cantica ''Music (Music Is We Language!)'', interpretá pa [[Teddy Philips]]. E cantica a bira popular entre e publico y a gana tambe e premio ''Roadjam''.[5]
Na 2008, Hildward Croes y su ruman Aldrick Croes a funda ''Dushi Carnival Group''. E grupo a presenta un concepto nobo pa participacion den Carnaval, combinando musica, coreografia, vestuario y elementos visuales.[2]
=== Presentacion y reconocemento ===
Fuera di Aruba, Dushi Band a duna presentacionnan den otro islanan di Caribe, Sur America y Europa. E banda a participa den festivales, concierto y otro evento musical.[3][5]
Na 2003, Dushi Band a gana e premio ''Band of the Year'' durante Rotterdam Summer Carnival. Na 2004, e banda a ricibi e mesun reconocemento durante e celebracion di 50 aña di Carnaval di Aruba.[5]
E banda a bira conoci tambe pa canticanan manera ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'', ''All The Way'', ''Mexi Can Swing'', ''Music'', ''Happy'', ''Party On'' y ''T'is Time (Ki Ora)''.[5]
== Integrante y liderato ==
Hildward Croes tabata director musical y compositor principal di Dushi Band te su morto na 2014. Na banda, el a traha como tecladista, programador, compositor, arreglista y productor.[1][5]
Croes su experiencia como musico y productor internacional, incluyendo su trabou cu [[Wilfrido Vargas]] y [[Juan Luis Guerra & 4.40]], a influencia e desaroyo musical di Dushi Band.[5]
The original and core members of Dushi Band of Aruba include founder and keyboardist Hildward Croes, alongside musicians Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber, and Howard Tromp. Over the years, lineup updates featured artists like Rudney Lopez, Jonchito Croes, and Ety Paskel, with frequent vocal collaborations featuring Caiso Teddy (Teddy Philips).
== Importancia ==
Dushi Band a ocupa un luga particular den historia di musica popular di Aruba, principalmente pa su contribucion na e musica di Carnaval. Su combinacion di soca cu musica electronico di baile y su presentacionnan visual a contribui na un estilo nobo dentro di e Carnaval Arubano.[4][5]
== Discografia ==
=== Album ===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
---------------
== Historia ==
Na aña 1990 [[Hildward Croes]] a lanta su propio banda, Dushi Band, cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona ''Music is we language''.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions.
Hildward a dirigi y compone tambe pa su propio “Dushi Band” cu a bira un di e bandanan local mas popular, specialmente durante temporada di carnaval. Aña tras aña nan tabata produci exitonan grandi cu tabata gana varios premio.
== Discografia ==
=== Album===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
* Winners of numerous music festivals and awards on the island of Aruba, Dushi Band is a crowd favorite mainly during carnival festivities. The band's founder and musical director Hildward Croes is well-known in the caribbean and in latin america for his work as keyboardist, programmer, producer, and arranger with Wilfrido Vargas, Juan Luis Guerra & 4.40, and Chichi Peralta.
* Caribbean Techno Soca Jamback Party Band "DUSHI BAND" originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. Aruba's undisputable roadjam record-holders.<ref>[https://soundcloud.com/dushiband Dushi Band of Aruba], soundcloud.com</ref>
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'' (Jamming 40 Years Carnival), ''All The Way'', and ''Mexi Can Swing'', are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence.
Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004.
Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
-----
THE Dushi Band of Aruba STORY: Caribbean Techno Soca Jamback Party Band 'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. HILDWARD CROES * Born on the island of Aruba on a 7th of September, Hildward comes from a family of deep musical roots. His mother Ada is a singer and his father Maiky is a musician, singer, and choir director of their hometown church of Santa Cruz. From an early age Mr. And Mrs. Croes encouraged their four sons to participate in the church choir on Sundays and this has been an important musical influence on the entire family. Hildward began performing with various youth bands at an early age. A music-lover since birth, he started playing the piano at home at the age of 8 guided by his father Maiky and began taking piano lessons with various teachers on the island after a few years playing by ear. In 1977 while forming part of the band that accompanied the church choir his father was conducting, he was approached to form the band Cryptus Confession that became one of the most popular bands of Aruba in the late 70s, recording the huge hit of 1980: Love Dream, part of a successful album of his original compositions recorded at Criteria Studios, Miami (known in those days for having recorded The Eagles' Hotel California album, and most of the Bee Gees' mega-productions) in the summer of 1979. Cryptus (as the band was popularly called) toured South America and other Caribbean islands extensively. In 1981 Hildward received a scholarship by the Aruban government to study music at the renowned Berklee College of Music in Boston, USA. While studying in Boston he participated in numerous recordings and concerts. He finished his bachelors degree in professional music in 1984 and continued his graduate studies at Bowling Green State University in Ohio where he obtained his Master's of Music degree. Hildward returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company. In 1989-1990 he toured Europe, North, Central and South America with the Wilfrido Vargas orchestra playing keyboards and programming for the live shows. During this time he also arranged and produced for many successful Latin American artists such as Las Chicas Del Can, Altamira Banda Show, Eddy Herrera, Roy Tavare, Micky Taveras, and of course Wilfrido Vargas. In February of 1990, he earned a Grammy Award nomination in the Latin - Tropical category for his co-production of the album Animacion by Wilfrido Vargas. The same year he won first prize in the world competition of arrangers of the international hit song of the time: Lambada, which he arranged and produced for Las Chicas del Can. Towards the end of 1990, Hildward was approached by Juan Luis Guerra to form part of his orchestra. During the following years he toured the world performing sold-out concerts playing keyboards, programming and directing the computer sequencers for Juan Luis Guerra & 4.40. He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out. While working with Juan Luis Guerra & 4.40 in the mid-1990s, he met and established a strong friendship with Chichi Peralta who at the time was one of the main percussionists of the group. In 1997 Hildward was contracted by his long time friend Chichi Peralta to participate in his then newly formed project: Son Familia. With Chichi Peralta + Son Familia, Hildward has been touring the world playing sold-out concert halls and stadiums. In 1999 he participated extensively as an advisor, arranger, keyboardist, and music calligrapher in the production of the CD: De Vuelta Al Barrio, which earned them a Latin Grammy Award for best merengue album in 2001. The live CD / DVD release En Vivo (Live) by Chichi Peralta is a huge success in France and other parts of Europe. Hildward produces for Chichi Peralta's Sterling Audio Productora Musical / Cutucupla Films and is working on productions for different artists in the Dominican Republic and other parts of the caribbean. He participated as arranger, programmer, and keyboardist on Chichi Peralta's 2005 release: Mas Que Suficiente, which once again earned them a Latin Grammy nomination for Best Contemporary Tropical Album. Dushi Band of Aruba * In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.<ref>[https://www.amazon.com/Cyant-Stop-Dushi-Band-Aruba/dp/B00B2TUDCI#:~:text=Dushi%20Band%20was%20crowned%20with,50th%20Carnival%20Celebration%20in%202004. Cyant Stop Weh - Dushi Band], Amazon.com</ref>
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
-----------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo principalmente entre 1977 y 1986. E banda a bira popular na Aruba y a haya atencion tambe pafo di Aruba, entre otro cu e composicion original ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda RPM (Revolution Per Minute). Varios ex-integrante di RPM a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Den su prome añanan, e repertorio di Cryptus tabata consisti principalmente di canticanan disco y [[pop]]-rock internacional, incluyendo musica di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda a bira popular, specialmente bou di hubentud Arubano y tabata duna presentacionnan na club, fiesta bailabel y luganan nocturno y eventonan cultural. Nan tambe tabata presenta durante evento [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978, Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como Miho Banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Revista Amistad a eligi e banda como Banda Rock di Aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami. E album tabata inclui, entre otro, e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E produccion a contribui na e fama di e banda pafo di Aruba y a resulta den varios gira musical internacional, cu presentacionnan na [[Venezuela]], otro paisnan di Sur America y diferente isla den Caribe.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Durante e existencia di e banda, diferente cambio di formacion a tuma luga. Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a tuma e luga di Ruben Werleman y Ety Paskel a reemplasa Jado Maduro.<ref name=":1"/>
=== Fin di e banda ===
Pa aña 1986, mayoria di e integrante a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni dia 2 di juni 2007 pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]]. E banda tabata e ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
34qjkhiqnlgk8cgw0jdr1aou3x1rl5a
201635
201634
2026-08-22T21:48:04Z
Caribiana
8320
201635
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]] - [[Cryptus Confession]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda
| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 = Rodrick (Rocco) Franken
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 = Dwight Leoneta
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical na Aruba, cu a wordo funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E ta un di e prome bandanan di musica electronico bailable den Caribe.<ref>[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
== Discografia ==
=== Album===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
{{Appendix}}
* Winners of numerous music festivals and awards on the island of Aruba, Dushi Band is a crowd favorite mainly during carnival festivities. The band's founder and musical director Hildward Croes is well-known in the caribbean and in latin america for his work as keyboardist, programmer, producer, and arranger with Wilfrido Vargas, Juan Luis Guerra & 4.40, and Chichi Peralta.
* Caribbean Techno Soca Jamback Party Band "DUSHI BAND" originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. Aruba's undisputable roadjam record-holders.<ref>[https://soundcloud.com/dushiband Dushi Band of Aruba], soundcloud.com</ref>
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
-----------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo principalmente entre 1977 y 1986. E banda a bira popular na Aruba y a haya atencion tambe pafo di Aruba, entre otro cu e composicion original ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda RPM (Revolution Per Minute). Varios ex-integrante di RPM a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Den su prome añanan, e repertorio di Cryptus tabata consisti principalmente di canticanan disco y [[pop]]-rock internacional, incluyendo musica di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda a bira popular, specialmente bou di hubentud Arubano y tabata duna presentacionnan na club, fiesta bailabel y luganan nocturno y eventonan cultural. Nan tambe tabata presenta durante evento [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978, Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como Miho Banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Revista Amistad a eligi e banda como Banda Rock di Aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami. E album tabata inclui, entre otro, e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E produccion a contribui na e fama di e banda pafo di Aruba y a resulta den varios gira musical internacional, cu presentacionnan na [[Venezuela]], otro paisnan di Sur America y diferente isla den Caribe.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Durante e existencia di e banda, diferente cambio di formacion a tuma luga. Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a tuma e luga di Ruben Werleman y Ety Paskel a reemplasa Jado Maduro.<ref name=":1"/>
=== Fin di e banda ===
Pa aña 1986, mayoria di e integrante a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni dia 2 di juni 2007 pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]]. E banda tabata e ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
riq4l2njhp2xlso0du4k6sckgl49qc4
201641
201635
2026-08-23T09:15:51Z
Caribiana
8320
Undid revision [[Special:Diff/201635|201635]] by [[Special:Contributions/Caribiana|Caribiana]] ([[User talk:Caribiana|talk]])
201641
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda
| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 =
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 =
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical di [[Aruba]], funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E banda ta conoci pa su musica di baile, specialmente durante e temporada di [[Carnaval]] di Aruba, y pa e uzo di elementonan di [[soca]], [[trance]] y [[house]] den su estilo musical.[1]
un di e prome bandanan di musica electronico bailable den Caribe.<ref>[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
== Historia ==
Na 1990, durante un periodo cu el tabata traha como musico y productor musical internacional, Hildward Croes a funda Dushi Band na Aruba. Croes tabata dirigi e banda y tambe compone, arregla y produce su musica.[1][5]
Dushi Band a bira un di e bandanan mas popular di Aruba, specialmente durante e temporada di Carnaval. E banda a participa regularmente den presentacionnan musical y competencia di musica y a gana varios premio.[1][3]
Dushi Band ta combina musica di Carnaval y soca cu sonidonan electronico di baile. Durante e añanan 2000, e banda a presenta un fusion di soca, trance y house, un estilo cu tabata wordo presenta como ''soca-trance-house''.[3][5]
E innovacion musical di Dushi Band a contribui na introduccion y popularisacion di e tipo di musica electronico di baile den e Carnaval di Aruba. E banda ta wordo describi como un di e prome bandanan di musica electronico di baile den Caribe.[1][3]
E repertorio di e banda ta combina influencianan di musica caribense cu musica electronico di baile. Den e añanan 2000, Dushi Band a desaroya un estilo cu e banda mes a describi como un fusion di ''soca'', ''trance'' y ''house''.[3][5]
=== Carnaval di Aruba ===
Dushi Band a bira un presencia regular den Carnaval di Aruba. E banda tabata participa den e desfile y competencia musical y a wordo conoci tambe pa su presentacionnan visual y e uso di un escenario mobil.
Na 2007, Dushi Band a gana e ''Roadmarch Music Contest'' durante e 53.º edicion di Carnaval di Aruba cu e cantica ''Music (Music Is We Language!)'', interpretá pa [[Teddy Philips]]. E cantica a bira popular entre e publico y a gana tambe e premio ''Roadjam''.[5]
Na 2008, Hildward Croes y su ruman Aldrick Croes a funda ''Dushi Carnival Group''. E grupo a presenta un concepto nobo pa participacion den Carnaval, combinando musica, coreografia, vestuario y elementos visuales.[2]
=== Presentacion y reconocemento ===
Fuera di Aruba, Dushi Band a duna presentacionnan den otro islanan di Caribe, Sur America y Europa. E banda a participa den festivales, concierto y otro evento musical.[3][5]
Na 2003, Dushi Band a gana e premio ''Band of the Year'' durante Rotterdam Summer Carnival. Na 2004, e banda a ricibi e mesun reconocemento durante e celebracion di 50 aña di Carnaval di Aruba.[5]
E banda a bira conoci tambe pa canticanan manera ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'', ''All The Way'', ''Mexi Can Swing'', ''Music'', ''Happy'', ''Party On'' y ''T'is Time (Ki Ora)''.[5]
== Integrante y liderato ==
Hildward Croes tabata director musical y compositor principal di Dushi Band te su morto na 2014. Na banda, el a traha como tecladista, programador, compositor, arreglista y productor.[1][5]
Croes su experiencia como musico y productor internacional, incluyendo su trabou cu [[Wilfrido Vargas]] y [[Juan Luis Guerra & 4.40]], a influencia e desaroyo musical di Dushi Band.[5]
The original and core members of Dushi Band of Aruba include founder and keyboardist Hildward Croes, alongside musicians Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber, and Howard Tromp. Over the years, lineup updates featured artists like Rudney Lopez, Jonchito Croes, and Ety Paskel, with frequent vocal collaborations featuring Caiso Teddy (Teddy Philips).
== Importancia ==
Dushi Band a ocupa un luga particular den historia di musica popular di Aruba, principalmente pa su contribucion na e musica di Carnaval. Su combinacion di soca cu musica electronico di baile y su presentacionnan visual a contribui na un estilo nobo dentro di e Carnaval Arubano.[4][5]
== Discografia ==
=== Album ===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
---------------
== Historia ==
Na aña 1990 [[Hildward Croes]] a lanta su propio banda, Dushi Band, cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona ''Music is we language''.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions.
Hildward a dirigi y compone tambe pa su propio “Dushi Band” cu a bira un di e bandanan local mas popular, specialmente durante temporada di carnaval. Aña tras aña nan tabata produci exitonan grandi cu tabata gana varios premio.
== Discografia ==
=== Album===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
* Winners of numerous music festivals and awards on the island of Aruba, Dushi Band is a crowd favorite mainly during carnival festivities. The band's founder and musical director Hildward Croes is well-known in the caribbean and in latin america for his work as keyboardist, programmer, producer, and arranger with Wilfrido Vargas, Juan Luis Guerra & 4.40, and Chichi Peralta.
* Caribbean Techno Soca Jamback Party Band "DUSHI BAND" originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. Aruba's undisputable roadjam record-holders.<ref>[https://soundcloud.com/dushiband Dushi Band of Aruba], soundcloud.com</ref>
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'' (Jamming 40 Years Carnival), ''All The Way'', and ''Mexi Can Swing'', are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence.
Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004.
Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
-----
THE Dushi Band of Aruba STORY: Caribbean Techno Soca Jamback Party Band 'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. HILDWARD CROES * Born on the island of Aruba on a 7th of September, Hildward comes from a family of deep musical roots. His mother Ada is a singer and his father Maiky is a musician, singer, and choir director of their hometown church of Santa Cruz. From an early age Mr. And Mrs. Croes encouraged their four sons to participate in the church choir on Sundays and this has been an important musical influence on the entire family. Hildward began performing with various youth bands at an early age. A music-lover since birth, he started playing the piano at home at the age of 8 guided by his father Maiky and began taking piano lessons with various teachers on the island after a few years playing by ear. In 1977 while forming part of the band that accompanied the church choir his father was conducting, he was approached to form the band Cryptus Confession that became one of the most popular bands of Aruba in the late 70s, recording the huge hit of 1980: Love Dream, part of a successful album of his original compositions recorded at Criteria Studios, Miami (known in those days for having recorded The Eagles' Hotel California album, and most of the Bee Gees' mega-productions) in the summer of 1979. Cryptus (as the band was popularly called) toured South America and other Caribbean islands extensively. In 1981 Hildward received a scholarship by the Aruban government to study music at the renowned Berklee College of Music in Boston, USA. While studying in Boston he participated in numerous recordings and concerts. He finished his bachelors degree in professional music in 1984 and continued his graduate studies at Bowling Green State University in Ohio where he obtained his Master's of Music degree. Hildward returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company. In 1989-1990 he toured Europe, North, Central and South America with the Wilfrido Vargas orchestra playing keyboards and programming for the live shows. During this time he also arranged and produced for many successful Latin American artists such as Las Chicas Del Can, Altamira Banda Show, Eddy Herrera, Roy Tavare, Micky Taveras, and of course Wilfrido Vargas. In February of 1990, he earned a Grammy Award nomination in the Latin - Tropical category for his co-production of the album Animacion by Wilfrido Vargas. The same year he won first prize in the world competition of arrangers of the international hit song of the time: Lambada, which he arranged and produced for Las Chicas del Can. Towards the end of 1990, Hildward was approached by Juan Luis Guerra to form part of his orchestra. During the following years he toured the world performing sold-out concerts playing keyboards, programming and directing the computer sequencers for Juan Luis Guerra & 4.40. He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out. While working with Juan Luis Guerra & 4.40 in the mid-1990s, he met and established a strong friendship with Chichi Peralta who at the time was one of the main percussionists of the group. In 1997 Hildward was contracted by his long time friend Chichi Peralta to participate in his then newly formed project: Son Familia. With Chichi Peralta + Son Familia, Hildward has been touring the world playing sold-out concert halls and stadiums. In 1999 he participated extensively as an advisor, arranger, keyboardist, and music calligrapher in the production of the CD: De Vuelta Al Barrio, which earned them a Latin Grammy Award for best merengue album in 2001. The live CD / DVD release En Vivo (Live) by Chichi Peralta is a huge success in France and other parts of Europe. Hildward produces for Chichi Peralta's Sterling Audio Productora Musical / Cutucupla Films and is working on productions for different artists in the Dominican Republic and other parts of the caribbean. He participated as arranger, programmer, and keyboardist on Chichi Peralta's 2005 release: Mas Que Suficiente, which once again earned them a Latin Grammy nomination for Best Contemporary Tropical Album. Dushi Band of Aruba * In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.<ref>[https://www.amazon.com/Cyant-Stop-Dushi-Band-Aruba/dp/B00B2TUDCI#:~:text=Dushi%20Band%20was%20crowned%20with,50th%20Carnival%20Celebration%20in%202004. Cyant Stop Weh - Dushi Band], Amazon.com</ref>
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
-----------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo principalmente entre 1977 y 1986. E banda a bira popular na Aruba y a haya atencion tambe pafo di Aruba, entre otro cu e composicion original ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda RPM (Revolution Per Minute). Varios ex-integrante di RPM a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Den su prome añanan, e repertorio di Cryptus tabata consisti principalmente di canticanan disco y [[pop]]-rock internacional, incluyendo musica di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda a bira popular, specialmente bou di hubentud Arubano y tabata duna presentacionnan na club, fiesta bailabel y luganan nocturno y eventonan cultural. Nan tambe tabata presenta durante evento [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978, Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como Miho Banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Revista Amistad a eligi e banda como Banda Rock di Aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami. E album tabata inclui, entre otro, e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E produccion a contribui na e fama di e banda pafo di Aruba y a resulta den varios gira musical internacional, cu presentacionnan na [[Venezuela]], otro paisnan di Sur America y diferente isla den Caribe.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Durante e existencia di e banda, diferente cambio di formacion a tuma luga. Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a tuma e luga di Ruben Werleman y Ety Paskel a reemplasa Jado Maduro.<ref name=":1"/>
=== Fin di e banda ===
Pa aña 1986, mayoria di e integrante a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni dia 2 di juni 2007 pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]]. E banda tabata e ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
34qjkhiqnlgk8cgw0jdr1aou3x1rl5a
201642
201641
2026-08-23T09:22:27Z
Caribiana
8320
201642
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 =
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 =
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical di [[Aruba]], funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E banda ta conoci pa su musica di baile, specialmente durante e temporada di [[Carnaval]] di Aruba, y pa e uzo di elementonan di [[soca]], [[trance]] y [[house]] den su estilo musical.[1]
un di e prome bandanan di musica electronico bailable den Caribe.<ref>[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
== Historia ==
Na 1990, durante un periodo cu el tabata traha como musico y productor musical internacional, Hildward Croes a funda Dushi Band na Aruba. E tabata dirigi e banda y tambe compone, aregla y produci su musica.[1][5]
Dushi Band a bira un di e bandanan mas popular di Aruba, specialmente durante e temporada di Carnaval. E banda a participa regularmente den presentacionnan musical y competencia di musica y a gana varios premio.[1][3]
Dushi Band ta combina musica di Carnaval y soca cu sonidonan electronico di baile. Durante añanan 2000, e banda a presenta un fusion di soca, trance y house, un estilo cu tabata wordo presenta como ''soca-trance-house''.[3][5] E innovacion musical di Dushi Band a contribui na introduccion y popularisacion di e tipo di musica electronico di baile den e Carnaval di Aruba. E banda ta wordo describi como un di e prome bandanan di musica electronico di baile den Caribe.[1][3]
E repertorio di e banda ta combina influencianan di musica caribense cu musica electronico di baile. Den añanan 2000, Dushi Band a desaroya un estilo cu e banda mes a describi como un fusion di ''soca'', ''trance'' y ''house''.[3][5]
=== Carnaval di Aruba ===
Dushi Band a bira un presencia regular den Carnaval di Aruba. E banda tabata participa den e desfile y competencia musical y a wordo conoci tambe pa su presentacionnan visual y e uso di un escenario mobil.
Na 2007, Dushi Band a gana e ''Roadmarch Music Contest'' durante e 53.º edicion di Carnaval di Aruba cu e cantica ''Music (Music Is We Language!)'', interpretá pa Teddy Philips. E cantica a bira popular entre e publico y a gana tambe e premio Roadjam.[5]
Na 2008, Hildward Croes y su ruman Aldrick Croes a funda ''Dushi Carnival Group''. E grupo a presenta un concepto nobo pa participacion den Carnaval, combinando musica, coreografia, vestuario y elementonan visual.[2]
=== Presentacion y reconocemento ===
Fuera di Aruba, Dushi Band a duna presentacionnan na otro islanan di Caribe, Sur America y Europa. E banda a participa den festival, concierto y otro eventonan musical.[3][5]
Na 2003, Dushi Band a gana e premio ''Band of the Year'' durante Rotterdam Zomercarnival. Na 2004, e banda a ricibi e mesun reconocemento durante e celebracion di 50 aña di Carnaval di Aruba.[5]
E banda a bira conoci tambe pa canticanan manera ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'', ''All The Way'', ''Mexi Can Swing'', ''Music'', ''Happy'', ''Party On'' y ''T'is Time (Ki Ora)''.[5]
== Integrante y liderato ==
The original and core members of Dushi Band of Aruba include founder and keyboardist Hildward Croes, alongside musicians Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber, and Howard Tromp. Over the years, lineup updates featured artists like Rudney Lopez, Jonchito Croes, and Ety Paskel, with frequent vocal collaborations featuring Caiso Teddy (Teddy Philips).
Hildward Croes tabata director musical y compositor principal di Dushi Band te su morto na 2014. Na banda, el a traha como tecladista, programador, compositor, arreglista y productor.[1][5]
Croes su experiencia como musico y productor internacional, incluyendo su trabou cu [[Wilfrido Vargas]] y [[Juan Luis Guerra]], a influencia e desaroyo musical di Dushi Band.[5]
== Importancia ==
Dushi Band a ocupa un luga particular den historia di musica popular di Aruba, principalmente pa su contribucion na musica carnavalesco. Su combinacion di soca cu musica electronico di baile y su presentacionnan visual a contribui na un estilo nobo dentro di Carnaval di Aruba.[4][5]
== Discografia ==
=== Album ===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
---------------
== Historia ==
Na aña 1990 [[Hildward Croes]] a lanta su propio banda, Dushi Band, cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona ''Music is we language''.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions.
Hildward a dirigi y compone tambe pa su propio “Dushi Band” cu a bira un di e bandanan local mas popular, specialmente durante temporada di carnaval. Aña tras aña nan tabata produci exitonan grandi cu tabata gana varios premio.
== Discografia ==
=== Album===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
* Winners of numerous music festivals and awards on the island of Aruba, Dushi Band is a crowd favorite mainly during carnival festivities. The band's founder and musical director Hildward Croes is well-known in the caribbean and in latin america for his work as keyboardist, programmer, producer, and arranger with Wilfrido Vargas, Juan Luis Guerra & 4.40, and Chichi Peralta.
* Caribbean Techno Soca Jamback Party Band "DUSHI BAND" originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. Aruba's undisputable roadjam record-holders.<ref>[https://soundcloud.com/dushiband Dushi Band of Aruba], soundcloud.com</ref>
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'' (Jamming 40 Years Carnival), ''All The Way'', and ''Mexi Can Swing'', are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence.
Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004.
Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
-----
THE Dushi Band of Aruba STORY: Caribbean Techno Soca Jamback Party Band 'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. HILDWARD CROES * Born on the island of Aruba on a 7th of September, Hildward comes from a family of deep musical roots. His mother Ada is a singer and his father Maiky is a musician, singer, and choir director of their hometown church of Santa Cruz. From an early age Mr. And Mrs. Croes encouraged their four sons to participate in the church choir on Sundays and this has been an important musical influence on the entire family. Hildward began performing with various youth bands at an early age. A music-lover since birth, he started playing the piano at home at the age of 8 guided by his father Maiky and began taking piano lessons with various teachers on the island after a few years playing by ear. In 1977 while forming part of the band that accompanied the church choir his father was conducting, he was approached to form the band Cryptus Confession that became one of the most popular bands of Aruba in the late 70s, recording the huge hit of 1980: Love Dream, part of a successful album of his original compositions recorded at Criteria Studios, Miami (known in those days for having recorded The Eagles' Hotel California album, and most of the Bee Gees' mega-productions) in the summer of 1979. Cryptus (as the band was popularly called) toured South America and other Caribbean islands extensively. In 1981 Hildward received a scholarship by the Aruban government to study music at the renowned Berklee College of Music in Boston, USA. While studying in Boston he participated in numerous recordings and concerts. He finished his bachelors degree in professional music in 1984 and continued his graduate studies at Bowling Green State University in Ohio where he obtained his Master's of Music degree. Hildward returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company. In 1989-1990 he toured Europe, North, Central and South America with the Wilfrido Vargas orchestra playing keyboards and programming for the live shows. During this time he also arranged and produced for many successful Latin American artists such as Las Chicas Del Can, Altamira Banda Show, Eddy Herrera, Roy Tavare, Micky Taveras, and of course Wilfrido Vargas. In February of 1990, he earned a Grammy Award nomination in the Latin - Tropical category for his co-production of the album Animacion by Wilfrido Vargas. The same year he won first prize in the world competition of arrangers of the international hit song of the time: Lambada, which he arranged and produced for Las Chicas del Can. Towards the end of 1990, Hildward was approached by Juan Luis Guerra to form part of his orchestra. During the following years he toured the world performing sold-out concerts playing keyboards, programming and directing the computer sequencers for Juan Luis Guerra & 4.40. He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out. While working with Juan Luis Guerra & 4.40 in the mid-1990s, he met and established a strong friendship with Chichi Peralta who at the time was one of the main percussionists of the group. In 1997 Hildward was contracted by his long time friend Chichi Peralta to participate in his then newly formed project: Son Familia. With Chichi Peralta + Son Familia, Hildward has been touring the world playing sold-out concert halls and stadiums. In 1999 he participated extensively as an advisor, arranger, keyboardist, and music calligrapher in the production of the CD: De Vuelta Al Barrio, which earned them a Latin Grammy Award for best merengue album in 2001. The live CD / DVD release En Vivo (Live) by Chichi Peralta is a huge success in France and other parts of Europe. Hildward produces for Chichi Peralta's Sterling Audio Productora Musical / Cutucupla Films and is working on productions for different artists in the Dominican Republic and other parts of the caribbean. He participated as arranger, programmer, and keyboardist on Chichi Peralta's 2005 release: Mas Que Suficiente, which once again earned them a Latin Grammy nomination for Best Contemporary Tropical Album. Dushi Band of Aruba * In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.<ref>[https://www.amazon.com/Cyant-Stop-Dushi-Band-Aruba/dp/B00B2TUDCI#:~:text=Dushi%20Band%20was%20crowned%20with,50th%20Carnival%20Celebration%20in%202004. Cyant Stop Weh - Dushi Band], Amazon.com</ref>
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
-----------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo principalmente entre 1977 y 1986. E banda a bira popular na Aruba y a haya atencion tambe pafo di Aruba, entre otro cu e composicion original ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda RPM (Revolution Per Minute). Varios ex-integrante di RPM a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Den su prome añanan, e repertorio di Cryptus tabata consisti principalmente di canticanan disco y [[pop]]-rock internacional, incluyendo musica di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda a bira popular, specialmente bou di hubentud Arubano y tabata duna presentacionnan na club, fiesta bailabel y luganan nocturno y eventonan cultural. Nan tambe tabata presenta durante evento [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978, Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como Miho Banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Revista Amistad a eligi e banda como Banda Rock di Aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami. E album tabata inclui, entre otro, e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E produccion a contribui na e fama di e banda pafo di Aruba y a resulta den varios gira musical internacional, cu presentacionnan na [[Venezuela]], otro paisnan di Sur America y diferente isla den Caribe.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Durante e existencia di e banda, diferente cambio di formacion a tuma luga. Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a tuma e luga di Ruben Werleman y Ety Paskel a reemplasa Jado Maduro.<ref name=":1"/>
=== Fin di e banda ===
Pa aña 1986, mayoria di e integrante a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni dia 2 di juni 2007 pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]]. E banda tabata e ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
dedhmz4r4k30bclu7vky1pf0s51kju4
201643
201642
2026-08-23T09:31:55Z
Caribiana
8320
201643
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 =
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 =
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical di [[Aruba]], funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E banda ta conoci pa su musica di baile, specialmente durante e temporada di [[Carnaval]] di Aruba, y pa e uzo di elementonan di [[soca]], [[trance]] y [[house]] den su estilo musical.[1]
un di e prome bandanan di musica electronico bailable den Caribe.<ref>[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
== Historia ==
Na 1990, durante un periodo cu el tabata traha como musico y productor musical internacional, Hildward Croes a funda Dushi Band na Aruba. E tabata dirigi e banda y tambe compone, aregla y produci su musica.[1][5]
Dushi Band a bira un di e bandanan mas popular di Aruba, specialmente durante e temporada di Carnaval. E banda a participa regularmente den presentacionnan musical y competencia di musica y a gana varios premio.[1][3]
Dushi Band ta combina musica di Carnaval y soca cu sonidonan electronico di baile. Durante añanan 2000, e banda a presenta un fusion di soca, trance y house, un estilo cu tabata wordo presenta como ''soca-trance-house''.[3][5] E innovacion musical di Dushi Band a contribui na introduccion y popularisacion di e tipo di musica electronico di baile den e Carnaval di Aruba. E banda ta wordo describi como un di e prome bandanan di musica electronico di baile den Caribe.[1][3]
E repertorio di e banda ta combina influencianan di musica caribense cu musica electronico di baile. Den añanan 2000, Dushi Band a desaroya un estilo cu e banda mes a describi como un fusion di ''soca'', ''trance'' y ''house''.[3][5]
=== Carnaval di Aruba ===
Dushi Band a bira un presencia regular den Carnaval di Aruba. E banda tabata participa den e desfile y competencia musical y a wordo conoci tambe pa su presentacionnan visual y e uso di un escenario mobil.
Na 2007, Dushi Band a gana e ''Roadmarch Music Contest'' durante e 53.º edicion di Carnaval di Aruba cu e cantica ''Music (Music Is We Language!)'', interpretá pa Teddy Philips. E cantica a bira popular entre e publico y a gana tambe e premio Roadjam.[5]
Na 2008, Hildward Croes y su ruman Aldrick Croes a funda ''Dushi Carnival Group''. E grupo a presenta un concepto nobo pa participacion den Carnaval, combinando musica, coreografia, vestuario y elementonan visual.[2]
=== Presentacion y reconocemento ===
Fuera di Aruba, Dushi Band a duna presentacionnan na otro islanan di Caribe, Sur America y Europa. E banda a participa den festival, concierto y otro eventonan musical.[3][5]
Na 2003, Dushi Band a gana e premio ''Band of the Year'' durante Rotterdam Zomercarnival. Na 2004, e banda a ricibi e mesun reconocemento durante e celebracion di 50 aña di Carnaval di Aruba.[5]
E banda a bira conoci tambe pa canticanan manera ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'', ''All The Way'', ''Mexi Can Swing'', ''Music'', ''Happy'', ''Party On'' y ''T'is Time (Ki Ora)''.[5]
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.[
The original and core members of Dushi Band of Aruba include founder and keyboardist Hildward Croes, alongside musicians Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber, and Howard Tromp. Over the years, lineup updates featured artists like Rudney Lopez, Jonchito Croes, and Ety Paskel, with frequent vocal collaborations featuring Caiso Teddy (Teddy Philips).
Hildward Croes tabata director musical y compositor principal di Dushi Band te su morto na 2014. Na banda, el a traha como tecladista, programador, compositor, arreglista y productor.[1][5]
Croes su experiencia como musico y productor internacional, incluyendo su trabou cu [[Wilfrido Vargas]] y [[Juan Luis Guerra]], a influencia e desaroyo musical di Dushi Band.[5]
== Importancia ==
Dushi Band a ocupa un luga particular den historia di musica popular di Aruba, principalmente pa su contribucion na musica carnavalesco. Su combinacion di soca cu musica electronico di baile y su presentacionnan visual a contribui na un estilo nobo dentro di Carnaval di Aruba.[4][5]
== Discografia ==
=== Album ===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
---------------
== Historia ==
Na aña 1990 [[Hildward Croes]] a lanta su propio banda, Dushi Band, cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona ''Music is we language''.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions.
Hildward a dirigi y compone tambe pa su propio “Dushi Band” cu a bira un di e bandanan local mas popular, specialmente durante temporada di carnaval. Aña tras aña nan tabata produci exitonan grandi cu tabata gana varios premio.
== Discografia ==
=== Album===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
* Winners of numerous music festivals and awards on the island of Aruba, Dushi Band is a crowd favorite mainly during carnival festivities. The band's founder and musical director Hildward Croes is well-known in the caribbean and in latin america for his work as keyboardist, programmer, producer, and arranger with Wilfrido Vargas, Juan Luis Guerra & 4.40, and Chichi Peralta.
* Caribbean Techno Soca Jamback Party Band "DUSHI BAND" originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. Aruba's undisputable roadjam record-holders.<ref>[https://soundcloud.com/dushiband Dushi Band of Aruba], soundcloud.com</ref>
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'' (Jamming 40 Years Carnival), ''All The Way'', and ''Mexi Can Swing'', are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence.
Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004.
Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
-----
THE Dushi Band of Aruba STORY: Caribbean Techno Soca Jamback Party Band 'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. HILDWARD CROES * Born on the island of Aruba on a 7th of September, Hildward comes from a family of deep musical roots. His mother Ada is a singer and his father Maiky is a musician, singer, and choir director of their hometown church of Santa Cruz. From an early age Mr. And Mrs. Croes encouraged their four sons to participate in the church choir on Sundays and this has been an important musical influence on the entire family. Hildward began performing with various youth bands at an early age. A music-lover since birth, he started playing the piano at home at the age of 8 guided by his father Maiky and began taking piano lessons with various teachers on the island after a few years playing by ear. In 1977 while forming part of the band that accompanied the church choir his father was conducting, he was approached to form the band Cryptus Confession that became one of the most popular bands of Aruba in the late 70s, recording the huge hit of 1980: Love Dream, part of a successful album of his original compositions recorded at Criteria Studios, Miami (known in those days for having recorded The Eagles' Hotel California album, and most of the Bee Gees' mega-productions) in the summer of 1979. Cryptus (as the band was popularly called) toured South America and other Caribbean islands extensively. In 1981 Hildward received a scholarship by the Aruban government to study music at the renowned Berklee College of Music in Boston, USA. While studying in Boston he participated in numerous recordings and concerts. He finished his bachelors degree in professional music in 1984 and continued his graduate studies at Bowling Green State University in Ohio where he obtained his Master's of Music degree. Hildward returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company. In 1989-1990 he toured Europe, North, Central and South America with the Wilfrido Vargas orchestra playing keyboards and programming for the live shows. During this time he also arranged and produced for many successful Latin American artists such as Las Chicas Del Can, Altamira Banda Show, Eddy Herrera, Roy Tavare, Micky Taveras, and of course Wilfrido Vargas. In February of 1990, he earned a Grammy Award nomination in the Latin - Tropical category for his co-production of the album Animacion by Wilfrido Vargas. The same year he won first prize in the world competition of arrangers of the international hit song of the time: Lambada, which he arranged and produced for Las Chicas del Can. Towards the end of 1990, Hildward was approached by Juan Luis Guerra to form part of his orchestra. During the following years he toured the world performing sold-out concerts playing keyboards, programming and directing the computer sequencers for Juan Luis Guerra & 4.40. He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out. While working with Juan Luis Guerra & 4.40 in the mid-1990s, he met and established a strong friendship with Chichi Peralta who at the time was one of the main percussionists of the group. In 1997 Hildward was contracted by his long time friend Chichi Peralta to participate in his then newly formed project: Son Familia. With Chichi Peralta + Son Familia, Hildward has been touring the world playing sold-out concert halls and stadiums. In 1999 he participated extensively as an advisor, arranger, keyboardist, and music calligrapher in the production of the CD: De Vuelta Al Barrio, which earned them a Latin Grammy Award for best merengue album in 2001. The live CD / DVD release En Vivo (Live) by Chichi Peralta is a huge success in France and other parts of Europe. Hildward produces for Chichi Peralta's Sterling Audio Productora Musical / Cutucupla Films and is working on productions for different artists in the Dominican Republic and other parts of the caribbean. He participated as arranger, programmer, and keyboardist on Chichi Peralta's 2005 release: Mas Que Suficiente, which once again earned them a Latin Grammy nomination for Best Contemporary Tropical Album. Dushi Band of Aruba * In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.<ref>[https://www.amazon.com/Cyant-Stop-Dushi-Band-Aruba/dp/B00B2TUDCI#:~:text=Dushi%20Band%20was%20crowned%20with,50th%20Carnival%20Celebration%20in%202004. Cyant Stop Weh - Dushi Band], Amazon.com</ref>
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
-----------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo principalmente entre 1977 y 1986. E banda a bira popular na Aruba y a haya atencion tambe pafo di Aruba, entre otro cu e composicion original ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda RPM (Revolution Per Minute). Varios ex-integrante di RPM a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Den su prome añanan, e repertorio di Cryptus tabata consisti principalmente di canticanan disco y [[pop]]-rock internacional, incluyendo musica di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda a bira popular, specialmente bou di hubentud Arubano y tabata duna presentacionnan na club, fiesta bailabel y luganan nocturno y eventonan cultural. Nan tambe tabata presenta durante evento [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978, Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como Miho Banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Revista Amistad a eligi e banda como Banda Rock di Aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami. E album tabata inclui, entre otro, e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E produccion a contribui na e fama di e banda pafo di Aruba y a resulta den varios gira musical internacional, cu presentacionnan na [[Venezuela]], otro paisnan di Sur America y diferente isla den Caribe.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Durante e existencia di e banda, diferente cambio di formacion a tuma luga. Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a tuma e luga di Ruben Werleman y Ety Paskel a reemplasa Jado Maduro.<ref name=":1"/>
=== Fin di e banda ===
Pa aña 1986, mayoria di e integrante a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni dia 2 di juni 2007 pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]]. E banda tabata e ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
he1voxn2q8uar5hk9ath2f6hdnclsu3
201644
201643
2026-08-23T09:33:47Z
Caribiana
8320
201644
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 =
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 =
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical di [[Aruba]], funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E banda ta conoci pa su musica di baile, specialmente durante e temporada di [[Carnaval]] di Aruba, y pa e uzo di elementonan di [[soca]], [[trance]] y [[house]] den su estilo musical.[1]
un di e prome bandanan di musica electronico bailable den Caribe.<ref>[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
== Historia ==
Na 1990, durante un periodo cu el tabata traha como musico y productor musical internacional, Hildward Croes a funda Dushi Band na Aruba. E tabata dirigi e banda y tambe compone, aregla y produci su musica.[1][5]
Dushi Band a bira un di e bandanan mas popular di Aruba, specialmente durante e temporada di Carnaval. E banda a participa regularmente den presentacionnan musical y competencia di musica y a gana varios premio.[1][3]
Dushi Band ta combina musica di Carnaval y soca cu sonidonan electronico di baile. Durante añanan 2000, e banda a presenta un fusion di soca, trance y house, un estilo cu tabata wordo presenta como ''soca-trance-house''.[3][5] E innovacion musical di Dushi Band a contribui na introduccion y popularisacion di e tipo di musica electronico di baile den e Carnaval di Aruba. E banda ta wordo describi como un di e prome bandanan di musica electronico di baile den Caribe.[1][3]
E repertorio di e banda ta combina influencianan di musica caribense cu musica electronico di baile. Den añanan 2000, Dushi Band a desaroya un estilo cu e banda mes a describi como un fusion di ''soca'', ''trance'' y ''house''.[3][5]
=== Carnaval di Aruba ===
Dushi Band a bira un presencia regular den Carnaval di Aruba. E banda tabata participa den e desfile y competencia musical y a wordo conoci tambe pa su presentacionnan visual y e uso di un escenario mobil.
Na 2007, Dushi Band a gana e ''Roadmarch Music Contest'' durante e 53.º edicion di Carnaval di Aruba cu e cantica ''Music (Music Is We Language!)'', interpretá pa Teddy Philips. E cantica a bira popular entre e publico y a gana tambe e premio Roadjam.[5]
Na 2008, Hildward Croes y su ruman Aldrick Croes a funda ''Dushi Carnival Group''. E grupo a presenta un concepto nobo pa participacion den Carnaval, combinando musica, coreografia, vestuario y elementonan visual.[2]
=== Presentacion y reconocemento ===
Fuera di Aruba, Dushi Band a duna presentacionnan na otro islanan di Caribe, Sur America y Europa. E banda a participa den festival, concierto y otro eventonan musical.[3][5]
Na 2003, Dushi Band a gana e premio ''Band of the Year'' durante Rotterdam Zomercarnival. Na 2004, e banda a ricibi e mesun reconocemento durante e celebracion di 50 aña di Carnaval di Aruba.[5]
E banda a bira conoci tambe pa canticanan manera ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'', ''All The Way'', ''Mexi Can Swing'', ''Music'', ''Happy'', ''Party On'' y ''T'is Time (Ki Ora)''.[5]
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.[
The original and core members of Dushi Band of Aruba include founder and keyboardist Hildward Croes, alongside musicians Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber, and Howard Tromp. Over the years, lineup updates featured artists like Rudney Lopez, Jonchito Croes, and Ety Paskel, with frequent vocal collaborations featuring Caiso Teddy (Teddy Philips).
Hildward Croes tabata director musical y compositor principal di Dushi Band te su morto na 2014. Na banda, el a traha como tecladista, programador, compositor, arreglista y productor.[1][5]
Croes su experiencia como musico y productor internacional, incluyendo su trabou cu [[Wilfrido Vargas]] y [[Juan Luis Guerra]], a influencia e desaroyo musical di Dushi Band.[5]
== Importancia ==
Dushi Band a ocupa un luga particular den historia di musica popular di Aruba, principalmente pa su contribucion na musica carnavalesco. Su combinacion di soca cu musica electronico di baile y su presentacionnan visual a contribui na un estilo nobo dentro di Carnaval di Aruba.[4][5]
== Discografia ==
=== Album ===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
[[:Kategoria:Karnaval]]
---------------
== Historia ==
Na aña 1990 [[Hildward Croes]] a lanta su propio banda, Dushi Band, cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona ''Music is we language''.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions.
Hildward a dirigi y compone tambe pa su propio “Dushi Band” cu a bira un di e bandanan local mas popular, specialmente durante temporada di carnaval. Aña tras aña nan tabata produci exitonan grandi cu tabata gana varios premio.
== Discografia ==
=== Album===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
* Winners of numerous music festivals and awards on the island of Aruba, Dushi Band is a crowd favorite mainly during carnival festivities. The band's founder and musical director Hildward Croes is well-known in the caribbean and in latin america for his work as keyboardist, programmer, producer, and arranger with Wilfrido Vargas, Juan Luis Guerra & 4.40, and Chichi Peralta.
* Caribbean Techno Soca Jamback Party Band "DUSHI BAND" originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. Aruba's undisputable roadjam record-holders.<ref>[https://soundcloud.com/dushiband Dushi Band of Aruba], soundcloud.com</ref>
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'' (Jamming 40 Years Carnival), ''All The Way'', and ''Mexi Can Swing'', are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence.
Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004.
Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
-----
THE Dushi Band of Aruba STORY: Caribbean Techno Soca Jamback Party Band 'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. HILDWARD CROES * Born on the island of Aruba on a 7th of September, Hildward comes from a family of deep musical roots. His mother Ada is a singer and his father Maiky is a musician, singer, and choir director of their hometown church of Santa Cruz. From an early age Mr. And Mrs. Croes encouraged their four sons to participate in the church choir on Sundays and this has been an important musical influence on the entire family. Hildward began performing with various youth bands at an early age. A music-lover since birth, he started playing the piano at home at the age of 8 guided by his father Maiky and began taking piano lessons with various teachers on the island after a few years playing by ear. In 1977 while forming part of the band that accompanied the church choir his father was conducting, he was approached to form the band Cryptus Confession that became one of the most popular bands of Aruba in the late 70s, recording the huge hit of 1980: Love Dream, part of a successful album of his original compositions recorded at Criteria Studios, Miami (known in those days for having recorded The Eagles' Hotel California album, and most of the Bee Gees' mega-productions) in the summer of 1979. Cryptus (as the band was popularly called) toured South America and other Caribbean islands extensively. In 1981 Hildward received a scholarship by the Aruban government to study music at the renowned Berklee College of Music in Boston, USA. While studying in Boston he participated in numerous recordings and concerts. He finished his bachelors degree in professional music in 1984 and continued his graduate studies at Bowling Green State University in Ohio where he obtained his Master's of Music degree. Hildward returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company. In 1989-1990 he toured Europe, North, Central and South America with the Wilfrido Vargas orchestra playing keyboards and programming for the live shows. During this time he also arranged and produced for many successful Latin American artists such as Las Chicas Del Can, Altamira Banda Show, Eddy Herrera, Roy Tavare, Micky Taveras, and of course Wilfrido Vargas. In February of 1990, he earned a Grammy Award nomination in the Latin - Tropical category for his co-production of the album Animacion by Wilfrido Vargas. The same year he won first prize in the world competition of arrangers of the international hit song of the time: Lambada, which he arranged and produced for Las Chicas del Can. Towards the end of 1990, Hildward was approached by Juan Luis Guerra to form part of his orchestra. During the following years he toured the world performing sold-out concerts playing keyboards, programming and directing the computer sequencers for Juan Luis Guerra & 4.40. He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out. While working with Juan Luis Guerra & 4.40 in the mid-1990s, he met and established a strong friendship with Chichi Peralta who at the time was one of the main percussionists of the group. In 1997 Hildward was contracted by his long time friend Chichi Peralta to participate in his then newly formed project: Son Familia. With Chichi Peralta + Son Familia, Hildward has been touring the world playing sold-out concert halls and stadiums. In 1999 he participated extensively as an advisor, arranger, keyboardist, and music calligrapher in the production of the CD: De Vuelta Al Barrio, which earned them a Latin Grammy Award for best merengue album in 2001. The live CD / DVD release En Vivo (Live) by Chichi Peralta is a huge success in France and other parts of Europe. Hildward produces for Chichi Peralta's Sterling Audio Productora Musical / Cutucupla Films and is working on productions for different artists in the Dominican Republic and other parts of the caribbean. He participated as arranger, programmer, and keyboardist on Chichi Peralta's 2005 release: Mas Que Suficiente, which once again earned them a Latin Grammy nomination for Best Contemporary Tropical Album. Dushi Band of Aruba * In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.<ref>[https://www.amazon.com/Cyant-Stop-Dushi-Band-Aruba/dp/B00B2TUDCI#:~:text=Dushi%20Band%20was%20crowned%20with,50th%20Carnival%20Celebration%20in%202004. Cyant Stop Weh - Dushi Band], Amazon.com</ref>
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
-----------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo principalmente entre 1977 y 1986. E banda a bira popular na Aruba y a haya atencion tambe pafo di Aruba, entre otro cu e composicion original ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda RPM (Revolution Per Minute). Varios ex-integrante di RPM a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Den su prome añanan, e repertorio di Cryptus tabata consisti principalmente di canticanan disco y [[pop]]-rock internacional, incluyendo musica di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda a bira popular, specialmente bou di hubentud Arubano y tabata duna presentacionnan na club, fiesta bailabel y luganan nocturno y eventonan cultural. Nan tambe tabata presenta durante evento [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978, Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como Miho Banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Revista Amistad a eligi e banda como Banda Rock di Aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami. E album tabata inclui, entre otro, e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E produccion a contribui na e fama di e banda pafo di Aruba y a resulta den varios gira musical internacional, cu presentacionnan na [[Venezuela]], otro paisnan di Sur America y diferente isla den Caribe.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Durante e existencia di e banda, diferente cambio di formacion a tuma luga. Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a tuma e luga di Ruben Werleman y Ety Paskel a reemplasa Jado Maduro.<ref name=":1"/>
=== Fin di e banda ===
Pa aña 1986, mayoria di e integrante a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni dia 2 di juni 2007 pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]]. E banda tabata e ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
29rrrmenxv199zndkoi4wryf12stodi
201646
201644
2026-08-23T09:34:59Z
Caribiana
8320
201646
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 =
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 =
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical di [[Aruba]], funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E banda ta conoci pa su musica di baile, specialmente durante e temporada di [[Carnaval]] di Aruba, y pa e uzo di elementonan di [[soca]], [[trance]] y [[house]] den su estilo musical.[1]
un di e prome bandanan di musica electronico bailable den Caribe.<ref>[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
== Historia ==
Na 1990, durante un periodo cu el tabata traha como musico y productor musical internacional, Hildward Croes a funda Dushi Band na Aruba. E tabata dirigi e banda y tambe compone, aregla y produci su musica.[1][5]
Dushi Band a bira un di e bandanan mas popular di Aruba, specialmente durante e temporada di Carnaval. E banda a participa regularmente den presentacionnan musical y competencia di musica y a gana varios premio.[1][3]
Dushi Band ta combina musica di Carnaval y soca cu sonidonan electronico di baile. Durante añanan 2000, e banda a presenta un fusion di soca, trance y house, un estilo cu tabata wordo presenta como ''soca-trance-house''.[3][5] E innovacion musical di Dushi Band a contribui na introduccion y popularisacion di e tipo di musica electronico di baile den e Carnaval di Aruba. E banda ta wordo describi como un di e prome bandanan di musica electronico di baile den Caribe.[1][3]
E repertorio di e banda ta combina influencianan di musica caribense cu musica electronico di baile. Den añanan 2000, Dushi Band a desaroya un estilo cu e banda mes a describi como un fusion di ''soca'', ''trance'' y ''house''.[3][5]
=== Carnaval di Aruba ===
Dushi Band a bira un presencia regular den Carnaval di Aruba. E banda tabata participa den e desfile y competencia musical y a wordo conoci tambe pa su presentacionnan visual y e uso di un escenario mobil.
Na 2007, Dushi Band a gana e ''Roadmarch Music Contest'' durante e 53.º edicion di Carnaval di Aruba cu e cantica ''Music (Music Is We Language!)'', interpretá pa Teddy Philips. E cantica a bira popular entre e publico y a gana tambe e premio Roadjam.[5]
Na 2008, Hildward Croes y su ruman Aldrick Croes a funda ''Dushi Carnival Group''. E grupo a presenta un concepto nobo pa participacion den Carnaval, combinando musica, coreografia, vestuario y elementonan visual.[2]
=== Presentacion y reconocemento ===
Fuera di Aruba, Dushi Band a duna presentacionnan na otro islanan di Caribe, Sur America y Europa. E banda a participa den festival, concierto y otro eventonan musical.[3][5]
Na 2003, Dushi Band a gana e premio ''Band of the Year'' durante Rotterdam Zomercarnival. Na 2004, e banda a ricibi e mesun reconocemento durante e celebracion di 50 aña di Carnaval di Aruba.[5]
E banda a bira conoci tambe pa canticanan manera ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'', ''All The Way'', ''Mexi Can Swing'', ''Music'', ''Happy'', ''Party On'' y ''T'is Time (Ki Ora)''.[5]
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.[
The original and core members of Dushi Band of Aruba include founder and keyboardist Hildward Croes, alongside musicians Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber, and Howard Tromp. Over the years, lineup updates featured artists like Rudney Lopez, Jonchito Croes, and Ety Paskel, with frequent vocal collaborations featuring Caiso Teddy (Teddy Philips).
Hildward Croes tabata director musical y compositor principal di Dushi Band te su morto na 2014. Na banda, el a traha como tecladista, programador, compositor, arreglista y productor.[1][5]
Croes su experiencia como musico y productor internacional, incluyendo su trabou cu [[Wilfrido Vargas]] y [[Juan Luis Guerra]], a influencia e desaroyo musical di Dushi Band.[5]
== Importancia ==
Dushi Band a ocupa un luga particular den historia di musica popular di Aruba, principalmente pa su contribucion na musica carnavalesco. Su combinacion di soca cu musica electronico di baile y su presentacionnan visual a contribui na un estilo nobo dentro di Carnaval di Aruba.[4][5]
== Discografia ==
=== Album ===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
[[:Kategoria:Karnaval na Aruba]]
---------------
== Historia ==
Na aña 1990 [[Hildward Croes]] a lanta su propio banda, Dushi Band, cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona ''Music is we language''.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions.
Hildward a dirigi y compone tambe pa su propio “Dushi Band” cu a bira un di e bandanan local mas popular, specialmente durante temporada di carnaval. Aña tras aña nan tabata produci exitonan grandi cu tabata gana varios premio.
== Discografia ==
=== Album===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
* Winners of numerous music festivals and awards on the island of Aruba, Dushi Band is a crowd favorite mainly during carnival festivities. The band's founder and musical director Hildward Croes is well-known in the caribbean and in latin america for his work as keyboardist, programmer, producer, and arranger with Wilfrido Vargas, Juan Luis Guerra & 4.40, and Chichi Peralta.
* Caribbean Techno Soca Jamback Party Band "DUSHI BAND" originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. Aruba's undisputable roadjam record-holders.<ref>[https://soundcloud.com/dushiband Dushi Band of Aruba], soundcloud.com</ref>
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'' (Jamming 40 Years Carnival), ''All The Way'', and ''Mexi Can Swing'', are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence.
Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004.
Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
-----
THE Dushi Band of Aruba STORY: Caribbean Techno Soca Jamback Party Band 'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. HILDWARD CROES * Born on the island of Aruba on a 7th of September, Hildward comes from a family of deep musical roots. His mother Ada is a singer and his father Maiky is a musician, singer, and choir director of their hometown church of Santa Cruz. From an early age Mr. And Mrs. Croes encouraged their four sons to participate in the church choir on Sundays and this has been an important musical influence on the entire family. Hildward began performing with various youth bands at an early age. A music-lover since birth, he started playing the piano at home at the age of 8 guided by his father Maiky and began taking piano lessons with various teachers on the island after a few years playing by ear. In 1977 while forming part of the band that accompanied the church choir his father was conducting, he was approached to form the band Cryptus Confession that became one of the most popular bands of Aruba in the late 70s, recording the huge hit of 1980: Love Dream, part of a successful album of his original compositions recorded at Criteria Studios, Miami (known in those days for having recorded The Eagles' Hotel California album, and most of the Bee Gees' mega-productions) in the summer of 1979. Cryptus (as the band was popularly called) toured South America and other Caribbean islands extensively. In 1981 Hildward received a scholarship by the Aruban government to study music at the renowned Berklee College of Music in Boston, USA. While studying in Boston he participated in numerous recordings and concerts. He finished his bachelors degree in professional music in 1984 and continued his graduate studies at Bowling Green State University in Ohio where he obtained his Master's of Music degree. Hildward returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company. In 1989-1990 he toured Europe, North, Central and South America with the Wilfrido Vargas orchestra playing keyboards and programming for the live shows. During this time he also arranged and produced for many successful Latin American artists such as Las Chicas Del Can, Altamira Banda Show, Eddy Herrera, Roy Tavare, Micky Taveras, and of course Wilfrido Vargas. In February of 1990, he earned a Grammy Award nomination in the Latin - Tropical category for his co-production of the album Animacion by Wilfrido Vargas. The same year he won first prize in the world competition of arrangers of the international hit song of the time: Lambada, which he arranged and produced for Las Chicas del Can. Towards the end of 1990, Hildward was approached by Juan Luis Guerra to form part of his orchestra. During the following years he toured the world performing sold-out concerts playing keyboards, programming and directing the computer sequencers for Juan Luis Guerra & 4.40. He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out. While working with Juan Luis Guerra & 4.40 in the mid-1990s, he met and established a strong friendship with Chichi Peralta who at the time was one of the main percussionists of the group. In 1997 Hildward was contracted by his long time friend Chichi Peralta to participate in his then newly formed project: Son Familia. With Chichi Peralta + Son Familia, Hildward has been touring the world playing sold-out concert halls and stadiums. In 1999 he participated extensively as an advisor, arranger, keyboardist, and music calligrapher in the production of the CD: De Vuelta Al Barrio, which earned them a Latin Grammy Award for best merengue album in 2001. The live CD / DVD release En Vivo (Live) by Chichi Peralta is a huge success in France and other parts of Europe. Hildward produces for Chichi Peralta's Sterling Audio Productora Musical / Cutucupla Films and is working on productions for different artists in the Dominican Republic and other parts of the caribbean. He participated as arranger, programmer, and keyboardist on Chichi Peralta's 2005 release: Mas Que Suficiente, which once again earned them a Latin Grammy nomination for Best Contemporary Tropical Album. Dushi Band of Aruba * In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.<ref>[https://www.amazon.com/Cyant-Stop-Dushi-Band-Aruba/dp/B00B2TUDCI#:~:text=Dushi%20Band%20was%20crowned%20with,50th%20Carnival%20Celebration%20in%202004. Cyant Stop Weh - Dushi Band], Amazon.com</ref>
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
-----------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo principalmente entre 1977 y 1986. E banda a bira popular na Aruba y a haya atencion tambe pafo di Aruba, entre otro cu e composicion original ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda RPM (Revolution Per Minute). Varios ex-integrante di RPM a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Den su prome añanan, e repertorio di Cryptus tabata consisti principalmente di canticanan disco y [[pop]]-rock internacional, incluyendo musica di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda a bira popular, specialmente bou di hubentud Arubano y tabata duna presentacionnan na club, fiesta bailabel y luganan nocturno y eventonan cultural. Nan tambe tabata presenta durante evento [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978, Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como Miho Banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Revista Amistad a eligi e banda como Banda Rock di Aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami. E album tabata inclui, entre otro, e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E produccion a contribui na e fama di e banda pafo di Aruba y a resulta den varios gira musical internacional, cu presentacionnan na [[Venezuela]], otro paisnan di Sur America y diferente isla den Caribe.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Durante e existencia di e banda, diferente cambio di formacion a tuma luga. Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a tuma e luga di Ruben Werleman y Ety Paskel a reemplasa Jado Maduro.<ref name=":1"/>
=== Fin di e banda ===
Pa aña 1986, mayoria di e integrante a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni dia 2 di juni 2007 pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]]. E banda tabata e ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
kgk7sy2domz35lejsmynwf91ivm1sbi
201647
201646
2026-08-23T09:38:51Z
Caribiana
8320
201647
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 =
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 =
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical di [[Aruba]], funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E banda ta conoci pa su musica di baile, specialmente durante e temporada di [[Carnaval]] di Aruba, y pa e uzo di elementonan di [[soca]], [[trance]] y [[house]] den su estilo musical.[1]
un di e prome bandanan di musica electronico bailable den Caribe.<ref>[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
== Historia ==
Na 1990, durante un periodo cu el tabata traha como musico y productor musical internacional, Hildward Croes a funda Dushi Band na Aruba. E tabata dirigi e banda y tambe compone, aregla y produci su musica.[1][5]
Dushi Band a bira un di e bandanan mas popular di Aruba, specialmente durante e temporada di Carnaval. E banda a participa regularmente den presentacionnan musical y competencia di musica y a gana varios premio.[1][3]
Dushi Band ta combina musica di Carnaval y soca cu sonidonan electronico di baile. Durante añanan 2000, e banda a presenta un fusion di soca, trance y house, un estilo cu tabata wordo presenta como ''soca-trance-house''.[3][5] E innovacion musical di Dushi Band a contribui na introduccion y popularisacion di e tipo di musica electronico di baile den e Carnaval di Aruba. E banda ta wordo describi como un di e prome bandanan di musica electronico di baile den Caribe.[1][3]
E repertorio di e banda ta combina influencianan di musica caribense cu musica electronico di baile. Den añanan 2000, Dushi Band a desaroya un estilo cu e banda mes a describi como un fusion di ''soca'', ''trance'' y ''house''.[3][5]
=== Carnaval di Aruba ===
Dushi Band a bira un presencia regular den Carnaval di Aruba. E banda tabata participa den e desfile y competencia musical y a wordo conoci tambe pa su presentacionnan visual y e uso di un escenario mobil.
Na 2007, Dushi Band a gana e ''Roadmarch Music Contest'' durante e 53.º edicion di Carnaval di Aruba cu e cantica ''Music (Music Is We Language!)'', interpretá pa Teddy Philips. E cantica a bira popular entre e publico y a gana tambe e premio Roadjam.[5]
Na 2008, Hildward Croes y su ruman Aldrick Croes a funda ''Dushi Carnival Group''. E grupo a presenta un concepto nobo pa participacion den Carnaval, combinando musica, coreografia, vestuario y elementonan visual.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
=== Presentacion y reconocemento ===
Fuera di Aruba, Dushi Band a duna presentacionnan na otro islanan di Caribe, Sur America y Europa. E banda a participa den festival, concierto y otro eventonan musical.[3][5]
Na 2003, Dushi Band a gana e premio ''Band of the Year'' durante Rotterdam Zomercarnival. Na 2004, e banda a ricibi e mesun reconocemento durante e celebracion di 50 aña di Carnaval di Aruba.[5]
E banda a bira conoci tambe pa canticanan manera ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'', ''All The Way'', ''Mexi Can Swing'', ''Music'', ''Happy'', ''Party On'' y ''T'is Time (Ki Ora)''.[5]
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.[
The original and core members of Dushi Band of Aruba include founder and keyboardist Hildward Croes, alongside musicians Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber, and Howard Tromp. Over the years, lineup updates featured artists like Rudney Lopez, Jonchito Croes, and Ety Paskel, with frequent vocal collaborations featuring Caiso Teddy (Teddy Philips).
Hildward Croes tabata director musical y compositor principal di Dushi Band te su morto na 2014. Na banda, el a traha como tecladista, programador, compositor, arreglista y productor.[1][5]
Croes su experiencia como musico y productor internacional, incluyendo su trabou cu [[Wilfrido Vargas]] y [[Juan Luis Guerra]], a influencia e desaroyo musical di Dushi Band.[5]
== Importancia ==
Dushi Band a ocupa un luga particular den historia di musica popular di Aruba, principalmente pa su contribucion na musica carnavalesco. Su combinacion di soca cu musica electronico di baile y su presentacionnan visual a contribui na un estilo nobo dentro di Carnaval di Aruba.[4][5]
== Discografia ==
=== Album ===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
[[:Kategoria:Karnaval na Aruba]]
---------------
== Historia ==
Na aña 1990 [[Hildward Croes]] a lanta su propio banda, Dushi Band, cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona ''Music is we language''.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions.
Hildward a dirigi y compone tambe pa su propio “Dushi Band” cu a bira un di e bandanan local mas popular, specialmente durante temporada di carnaval. Aña tras aña nan tabata produci exitonan grandi cu tabata gana varios premio.
== Discografia ==
=== Album===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
* Winners of numerous music festivals and awards on the island of Aruba, Dushi Band is a crowd favorite mainly during carnival festivities. The band's founder and musical director Hildward Croes is well-known in the caribbean and in latin america for his work as keyboardist, programmer, producer, and arranger with Wilfrido Vargas, Juan Luis Guerra & 4.40, and Chichi Peralta.
* Caribbean Techno Soca Jamback Party Band "DUSHI BAND" originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. Aruba's undisputable roadjam record-holders.<ref>[https://soundcloud.com/dushiband Dushi Band of Aruba], soundcloud.com</ref>
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'' (Jamming 40 Years Carnival), ''All The Way'', and ''Mexi Can Swing'', are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence.
Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004.
Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
-----
THE Dushi Band of Aruba STORY: Caribbean Techno Soca Jamback Party Band 'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. HILDWARD CROES * Born on the island of Aruba on a 7th of September, Hildward comes from a family of deep musical roots. His mother Ada is a singer and his father Maiky is a musician, singer, and choir director of their hometown church of Santa Cruz. From an early age Mr. And Mrs. Croes encouraged their four sons to participate in the church choir on Sundays and this has been an important musical influence on the entire family. Hildward began performing with various youth bands at an early age. A music-lover since birth, he started playing the piano at home at the age of 8 guided by his father Maiky and began taking piano lessons with various teachers on the island after a few years playing by ear. In 1977 while forming part of the band that accompanied the church choir his father was conducting, he was approached to form the band Cryptus Confession that became one of the most popular bands of Aruba in the late 70s, recording the huge hit of 1980: Love Dream, part of a successful album of his original compositions recorded at Criteria Studios, Miami (known in those days for having recorded The Eagles' Hotel California album, and most of the Bee Gees' mega-productions) in the summer of 1979. Cryptus (as the band was popularly called) toured South America and other Caribbean islands extensively. In 1981 Hildward received a scholarship by the Aruban government to study music at the renowned Berklee College of Music in Boston, USA. While studying in Boston he participated in numerous recordings and concerts. He finished his bachelors degree in professional music in 1984 and continued his graduate studies at Bowling Green State University in Ohio where he obtained his Master's of Music degree. Hildward returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company. In 1989-1990 he toured Europe, North, Central and South America with the Wilfrido Vargas orchestra playing keyboards and programming for the live shows. During this time he also arranged and produced for many successful Latin American artists such as Las Chicas Del Can, Altamira Banda Show, Eddy Herrera, Roy Tavare, Micky Taveras, and of course Wilfrido Vargas. In February of 1990, he earned a Grammy Award nomination in the Latin - Tropical category for his co-production of the album Animacion by Wilfrido Vargas. The same year he won first prize in the world competition of arrangers of the international hit song of the time: Lambada, which he arranged and produced for Las Chicas del Can. Towards the end of 1990, Hildward was approached by Juan Luis Guerra to form part of his orchestra. During the following years he toured the world performing sold-out concerts playing keyboards, programming and directing the computer sequencers for Juan Luis Guerra & 4.40. He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out. While working with Juan Luis Guerra & 4.40 in the mid-1990s, he met and established a strong friendship with Chichi Peralta who at the time was one of the main percussionists of the group. In 1997 Hildward was contracted by his long time friend Chichi Peralta to participate in his then newly formed project: Son Familia. With Chichi Peralta + Son Familia, Hildward has been touring the world playing sold-out concert halls and stadiums. In 1999 he participated extensively as an advisor, arranger, keyboardist, and music calligrapher in the production of the CD: De Vuelta Al Barrio, which earned them a Latin Grammy Award for best merengue album in 2001. The live CD / DVD release En Vivo (Live) by Chichi Peralta is a huge success in France and other parts of Europe. Hildward produces for Chichi Peralta's Sterling Audio Productora Musical / Cutucupla Films and is working on productions for different artists in the Dominican Republic and other parts of the caribbean. He participated as arranger, programmer, and keyboardist on Chichi Peralta's 2005 release: Mas Que Suficiente, which once again earned them a Latin Grammy nomination for Best Contemporary Tropical Album. Dushi Band of Aruba * In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.<ref>[https://www.amazon.com/Cyant-Stop-Dushi-Band-Aruba/dp/B00B2TUDCI#:~:text=Dushi%20Band%20was%20crowned%20with,50th%20Carnival%20Celebration%20in%202004. Cyant Stop Weh - Dushi Band], Amazon.com</ref>
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
-----------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo principalmente entre 1977 y 1986. E banda a bira popular na Aruba y a haya atencion tambe pafo di Aruba, entre otro cu e composicion original ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda RPM (Revolution Per Minute). Varios ex-integrante di RPM a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Den su prome añanan, e repertorio di Cryptus tabata consisti principalmente di canticanan disco y [[pop]]-rock internacional, incluyendo musica di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda a bira popular, specialmente bou di hubentud Arubano y tabata duna presentacionnan na club, fiesta bailabel y luganan nocturno y eventonan cultural. Nan tambe tabata presenta durante evento [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978, Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como Miho Banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Revista Amistad a eligi e banda como Banda Rock di Aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami. E album tabata inclui, entre otro, e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E produccion a contribui na e fama di e banda pafo di Aruba y a resulta den varios gira musical internacional, cu presentacionnan na [[Venezuela]], otro paisnan di Sur America y diferente isla den Caribe.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Durante e existencia di e banda, diferente cambio di formacion a tuma luga. Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a tuma e luga di Ruben Werleman y Ety Paskel a reemplasa Jado Maduro.<ref name=":1"/>
=== Fin di e banda ===
Pa aña 1986, mayoria di e integrante a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni dia 2 di juni 2007 pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]]. E banda tabata e ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
qeb1glilvpz4113nipjm6g92n9c99vx
201648
201647
2026-08-23T09:45:09Z
Caribiana
8320
201648
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 =
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 =
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical di [[Aruba]], funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E banda ta conoci pa su musica di baile, specialmente durante e temporada di [[Carnaval]] di Aruba, y pa e uzo di elementonan di [[soca]], [[trance]] y [[house]] den su estilo musical.[1]<ref name="1">[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band]</ref>
== Historia ==
Na 1990, durante un periodo cu el tabata traha como musico y productor musical internacional, Hildward Croes a funda Dushi Band na Aruba. E tabata dirigi e banda y tambe compone, aregla y produci su musica.[1][5]<ref name=:"5">[https://www.amazon.com/Cyant-Stop-Dushi-Band-Aruba/dp/B00B2TUDCI#:~:text=Dushi%20Band%20was%20crowned%20with,50th%20Carnival%20Celebration%20in%202004. Cyant Stop Weh - Dushi Band], Amazon.com</ref>
Dushi Band a bira un di e bandanan mas popular di Aruba, specialmente durante e temporada di Carnaval. E banda a participa regularmente den presentacionnan musical y competencia di musica y a gana varios premio.<ref name="1"/>[3]
Dushi Band ta combina musica di Carnaval y soca cu sonidonan electronico di baile. Durante añanan 2000, e banda a presenta un fusion di soca, trance y house, un estilo cu tabata wordo presenta como ''soca-trance-house''.[3][5] E innovacion musical di Dushi Band a contribui na introduccion y popularisacion di e tipo di musica electronico di baile den e Carnaval di Aruba. E banda ta wordo describi como un di e prome bandanan di musica electronico di baile den Caribe.<ref name="1"/>[3]
E repertorio di e banda ta combina influencianan di musica caribense cu musica electronico di baile. Den añanan 2000, Dushi Band a desaroya un estilo cu e banda mes a describi como un fusion di ''soca'', ''trance'' y ''house''.[3]<ref name=:"5"/>
=== Carnaval di Aruba ===
Dushi Band a bira un presencia regular den Carnaval di Aruba. E banda tabata participa den e desfile y competencia musical y a wordo conoci tambe pa su presentacionnan visual y e uso di un escenario mobil.
Na 2007, Dushi Band a gana e ''Roadmarch Music Contest'' durante e 53.º edicion di Carnaval di Aruba cu e cantica ''Music (Music Is We Language!)'', interpretá pa Teddy Philips. E cantica a bira popular entre e publico y a gana tambe e premio Roadjam.<ref name=:"5"/>
Na 2008, Hildward Croes y su ruman Aldrick Croes a funda ''Dushi Carnival Group''. E grupo a presenta un concepto nobo pa participacion den Carnaval, combinando musica, coreografia, vestuario y elementonan visual.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
=== Presentacion y reconocemento ===
Fuera di Aruba, Dushi Band a duna presentacionnan na otro islanan di Caribe, Sur America y Europa. E banda a participa den festival, concierto y otro eventonan musical.[3]<ref name=:"5"/>
Na 2003, Dushi Band a gana e premio ''Band of the Year'' durante Rotterdam Zomercarnival. Na 2004, e banda a ricibi e mesun reconocemento durante e celebracion di 50 aña di Carnaval di Aruba.<ref name=:"5"/>
E banda a bira conoci tambe pa canticanan manera ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'', ''All The Way'', ''Mexi Can Swing'', ''Music'', ''Happy'', ''Party On'' y ''T'is Time (Ki Ora)''.<ref name=:"5"/>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.[
The original and core members of Dushi Band of Aruba include founder and keyboardist Hildward Croes, alongside musicians Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber, and Howard Tromp. Over the years, lineup updates featured artists like Rudney Lopez, Jonchito Croes, and Ety Paskel, with frequent vocal collaborations featuring Caiso Teddy (Teddy Philips).
Hildward Croes tabata director musical y compositor principal di Dushi Band te su morto na 2014. Na banda, el a traha como tecladista, programador, compositor, arreglista y productor.[1]<ref name=:"5"/>
Croes su experiencia como musico y productor internacional, incluyendo su trabou cu [[Wilfrido Vargas]] y [[Juan Luis Guerra]], a influencia e desaroyo musical di Dushi Band.<ref name=:"5"/>
== Importancia ==
Dushi Band a ocupa un luga particular den historia di musica popular di Aruba, principalmente pa su contribucion na musica carnavalesco. Su combinacion di soca cu musica electronico di baile y su presentacionnan visual a contribui na un estilo nobo dentro di Carnaval di Aruba.[4]<ref name=:"5"/>
== Discografia ==
=== Album ===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
[[:Kategoria:Karnaval na Aruba]]
---------------
== Historia ==
Na aña 1990 [[Hildward Croes]] a lanta su propio banda, Dushi Band, cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona ''Music is we language''.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions.
Hildward a dirigi y compone tambe pa su propio “Dushi Band” cu a bira un di e bandanan local mas popular, specialmente durante temporada di carnaval. Aña tras aña nan tabata produci exitonan grandi cu tabata gana varios premio.
== Discografia ==
=== Album===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
* Winners of numerous music festivals and awards on the island of Aruba, Dushi Band is a crowd favorite mainly during carnival festivities. The band's founder and musical director Hildward Croes is well-known in the caribbean and in latin america for his work as keyboardist, programmer, producer, and arranger with Wilfrido Vargas, Juan Luis Guerra & 4.40, and Chichi Peralta.
* Caribbean Techno Soca Jamback Party Band "DUSHI BAND" originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. Aruba's undisputable roadjam record-holders.<ref>[https://soundcloud.com/dushiband Dushi Band of Aruba], soundcloud.com</ref>
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'' (Jamming 40 Years Carnival), ''All The Way'', and ''Mexi Can Swing'', are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence.
Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004.
Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
-----
THE Dushi Band of Aruba STORY: Caribbean Techno Soca Jamback Party Band 'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. HILDWARD CROES * Born on the island of Aruba on a 7th of September, Hildward comes from a family of deep musical roots. His mother Ada is a singer and his father Maiky is a musician, singer, and choir director of their hometown church of Santa Cruz. From an early age Mr. And Mrs. Croes encouraged their four sons to participate in the church choir on Sundays and this has been an important musical influence on the entire family. Hildward began performing with various youth bands at an early age. A music-lover since birth, he started playing the piano at home at the age of 8 guided by his father Maiky and began taking piano lessons with various teachers on the island after a few years playing by ear. In 1977 while forming part of the band that accompanied the church choir his father was conducting, he was approached to form the band Cryptus Confession that became one of the most popular bands of Aruba in the late 70s, recording the huge hit of 1980: Love Dream, part of a successful album of his original compositions recorded at Criteria Studios, Miami (known in those days for having recorded The Eagles' Hotel California album, and most of the Bee Gees' mega-productions) in the summer of 1979. Cryptus (as the band was popularly called) toured South America and other Caribbean islands extensively. In 1981 Hildward received a scholarship by the Aruban government to study music at the renowned Berklee College of Music in Boston, USA. While studying in Boston he participated in numerous recordings and concerts. He finished his bachelors degree in professional music in 1984 and continued his graduate studies at Bowling Green State University in Ohio where he obtained his Master's of Music degree. Hildward returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company. In 1989-1990 he toured Europe, North, Central and South America with the Wilfrido Vargas orchestra playing keyboards and programming for the live shows. During this time he also arranged and produced for many successful Latin American artists such as Las Chicas Del Can, Altamira Banda Show, Eddy Herrera, Roy Tavare, Micky Taveras, and of course Wilfrido Vargas. In February of 1990, he earned a Grammy Award nomination in the Latin - Tropical category for his co-production of the album Animacion by Wilfrido Vargas. The same year he won first prize in the world competition of arrangers of the international hit song of the time: Lambada, which he arranged and produced for Las Chicas del Can. Towards the end of 1990, Hildward was approached by Juan Luis Guerra to form part of his orchestra. During the following years he toured the world performing sold-out concerts playing keyboards, programming and directing the computer sequencers for Juan Luis Guerra & 4.40. He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out. While working with Juan Luis Guerra & 4.40 in the mid-1990s, he met and established a strong friendship with Chichi Peralta who at the time was one of the main percussionists of the group. In 1997 Hildward was contracted by his long time friend Chichi Peralta to participate in his then newly formed project: Son Familia. With Chichi Peralta + Son Familia, Hildward has been touring the world playing sold-out concert halls and stadiums. In 1999 he participated extensively as an advisor, arranger, keyboardist, and music calligrapher in the production of the CD: De Vuelta Al Barrio, which earned them a Latin Grammy Award for best merengue album in 2001. The live CD / DVD release En Vivo (Live) by Chichi Peralta is a huge success in France and other parts of Europe. Hildward produces for Chichi Peralta's Sterling Audio Productora Musical / Cutucupla Films and is working on productions for different artists in the Dominican Republic and other parts of the caribbean. He participated as arranger, programmer, and keyboardist on Chichi Peralta's 2005 release: Mas Que Suficiente, which once again earned them a Latin Grammy nomination for Best Contemporary Tropical Album. Dushi Band of Aruba * In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.<ref>[https://www.amazon.com/Cyant-Stop-Dushi-Band-Aruba/dp/B00B2TUDCI#:~:text=Dushi%20Band%20was%20crowned%20with,50th%20Carnival%20Celebration%20in%202004. Cyant Stop Weh - Dushi Band], Amazon.com</ref>
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
-----------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo principalmente entre 1977 y 1986. E banda a bira popular na Aruba y a haya atencion tambe pafo di Aruba, entre otro cu e composicion original ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda RPM (Revolution Per Minute). Varios ex-integrante di RPM a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Den su prome añanan, e repertorio di Cryptus tabata consisti principalmente di canticanan disco y [[pop]]-rock internacional, incluyendo musica di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda a bira popular, specialmente bou di hubentud Arubano y tabata duna presentacionnan na club, fiesta bailabel y luganan nocturno y eventonan cultural. Nan tambe tabata presenta durante evento [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978, Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como Miho Banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Revista Amistad a eligi e banda como Banda Rock di Aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami. E album tabata inclui, entre otro, e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E produccion a contribui na e fama di e banda pafo di Aruba y a resulta den varios gira musical internacional, cu presentacionnan na [[Venezuela]], otro paisnan di Sur America y diferente isla den Caribe.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Durante e existencia di e banda, diferente cambio di formacion a tuma luga. Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a tuma e luga di Ruben Werleman y Ety Paskel a reemplasa Jado Maduro.<ref name=":1"/>
=== Fin di e banda ===
Pa aña 1986, mayoria di e integrante a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni dia 2 di juni 2007 pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]]. E banda tabata e ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
8c5b3qihohghtt5d013ipgvnou9fjwg
201649
201648
2026-08-23T09:47:08Z
Caribiana
8320
201649
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 =
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 =
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical di [[Aruba]], funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E banda ta conoci pa su musica di baile, specialmente durante e temporada di [[Carnaval]] di Aruba, y pa e uzo di elementonan di [[soca]], [[trance]] y [[house]] den su estilo musical.[1]<ref name=:"1">[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band], amazon.in</ref>
== Historia ==
Na 1990, durante un periodo cu el tabata traha como musico y productor musical internacional, Hildward Croes a funda Dushi Band na Aruba. E tabata dirigi e banda y tambe compone, aregla y produci su musica.[1][5]<ref name=:"5">[https://www.amazon.com/Cyant-Stop-Dushi-Band-Aruba/dp/B00B2TUDCI#:~:text=Dushi%20Band%20was%20crowned%20with,50th%20Carnival%20Celebration%20in%202004. Cyant Stop Weh - Dushi Band], Amazon.com</ref>
Dushi Band a bira un di e bandanan mas popular di Aruba, specialmente durante e temporada di Carnaval. E banda a participa regularmente den presentacionnan musical y competencia di musica y a gana varios premio.<ref name=:"1"/>[3]
Dushi Band ta combina musica di Carnaval y soca cu sonidonan electronico di baile. Durante añanan 2000, e banda a presenta un fusion di soca, trance y house, un estilo cu tabata wordo presenta como ''soca-trance-house''.[3][5] E innovacion musical di Dushi Band a contribui na introduccion y popularisacion di e tipo di musica electronico di baile den e Carnaval di Aruba. E banda ta wordo describi como un di e prome bandanan di musica electronico di baile den Caribe.<ref name=:"1"/>[3]
E repertorio di e banda ta combina influencianan di musica caribense cu musica electronico di baile. Den añanan 2000, Dushi Band a desaroya un estilo cu e banda mes a describi como un fusion di ''soca'', ''trance'' y ''house''.[3]<ref name=:"5"/>
=== Carnaval di Aruba ===
Dushi Band a bira un presencia regular den Carnaval di Aruba. E banda tabata participa den e desfile y competencia musical y a wordo conoci tambe pa su presentacionnan visual y e uso di un escenario mobil.
Na 2007, Dushi Band a gana e ''Roadmarch Music Contest'' durante e 53.º edicion di Carnaval di Aruba cu e cantica ''Music (Music Is We Language!)'', interpretá pa Teddy Philips. E cantica a bira popular entre e publico y a gana tambe e premio Roadjam.<ref name=:"5"/>
Na 2008, Hildward Croes y su ruman Aldrick Croes a funda ''Dushi Carnival Group''. E grupo a presenta un concepto nobo pa participacion den Carnaval, combinando musica, coreografia, vestuario y elementonan visual.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
=== Presentacion y reconocemento ===
Fuera di Aruba, Dushi Band a duna presentacionnan na otro islanan di Caribe, Sur America y Europa. E banda a participa den festival, concierto y otro eventonan musical.[3]<ref name=:"5"/>
Na 2003, Dushi Band a gana e premio ''Band of the Year'' durante Rotterdam Zomercarnival. Na 2004, e banda a ricibi e mesun reconocemento durante e celebracion di 50 aña di Carnaval di Aruba.<ref name=:"5"/>
E banda a bira conoci tambe pa canticanan manera ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'', ''All The Way'', ''Mexi Can Swing'', ''Music'', ''Happy'', ''Party On'' y ''T'is Time (Ki Ora)''.<ref name=:"5"/>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.[
The original and core members of Dushi Band of Aruba include founder and keyboardist Hildward Croes, alongside musicians Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber, and Howard Tromp. Over the years, lineup updates featured artists like Rudney Lopez, Jonchito Croes, and Ety Paskel, with frequent vocal collaborations featuring Caiso Teddy (Teddy Philips).
Hildward Croes tabata director musical y compositor principal di Dushi Band te su morto na 2014. Na banda, el a traha como tecladista, programador, compositor, arreglista y productor.[1]<ref name=:"5"/>
Croes su experiencia como musico y productor internacional, incluyendo su trabou cu [[Wilfrido Vargas]] y [[Juan Luis Guerra]], a influencia e desaroyo musical di Dushi Band.<ref name=:"5"/>
== Importancia ==
Dushi Band a ocupa un luga particular den historia di musica popular di Aruba, principalmente pa su contribucion na musica carnavalesco. Su combinacion di soca cu musica electronico di baile y su presentacionnan visual a contribui na un estilo nobo dentro di Carnaval di Aruba.[4]<ref name=:"5"/>
== Discografia ==
=== Album ===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
[[:Kategoria:Karnaval na Aruba]]
---------------
== Historia ==
Na aña 1990 [[Hildward Croes]] a lanta su propio banda, Dushi Band, cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona ''Music is we language''.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions.
Hildward a dirigi y compone tambe pa su propio “Dushi Band” cu a bira un di e bandanan local mas popular, specialmente durante temporada di carnaval. Aña tras aña nan tabata produci exitonan grandi cu tabata gana varios premio.
== Discografia ==
=== Album===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
* Winners of numerous music festivals and awards on the island of Aruba, Dushi Band is a crowd favorite mainly during carnival festivities. The band's founder and musical director Hildward Croes is well-known in the caribbean and in latin america for his work as keyboardist, programmer, producer, and arranger with Wilfrido Vargas, Juan Luis Guerra & 4.40, and Chichi Peralta.
* Caribbean Techno Soca Jamback Party Band "DUSHI BAND" originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. Aruba's undisputable roadjam record-holders.<ref>[https://soundcloud.com/dushiband Dushi Band of Aruba], soundcloud.com</ref>
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'' (Jamming 40 Years Carnival), ''All The Way'', and ''Mexi Can Swing'', are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence.
Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004.
Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
-----
THE Dushi Band of Aruba STORY: Caribbean Techno Soca Jamback Party Band 'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. HILDWARD CROES * Born on the island of Aruba on a 7th of September, Hildward comes from a family of deep musical roots. His mother Ada is a singer and his father Maiky is a musician, singer, and choir director of their hometown church of Santa Cruz. From an early age Mr. And Mrs. Croes encouraged their four sons to participate in the church choir on Sundays and this has been an important musical influence on the entire family. Hildward began performing with various youth bands at an early age. A music-lover since birth, he started playing the piano at home at the age of 8 guided by his father Maiky and began taking piano lessons with various teachers on the island after a few years playing by ear. In 1977 while forming part of the band that accompanied the church choir his father was conducting, he was approached to form the band Cryptus Confession that became one of the most popular bands of Aruba in the late 70s, recording the huge hit of 1980: Love Dream, part of a successful album of his original compositions recorded at Criteria Studios, Miami (known in those days for having recorded The Eagles' Hotel California album, and most of the Bee Gees' mega-productions) in the summer of 1979. Cryptus (as the band was popularly called) toured South America and other Caribbean islands extensively. In 1981 Hildward received a scholarship by the Aruban government to study music at the renowned Berklee College of Music in Boston, USA. While studying in Boston he participated in numerous recordings and concerts. He finished his bachelors degree in professional music in 1984 and continued his graduate studies at Bowling Green State University in Ohio where he obtained his Master's of Music degree. Hildward returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company. In 1989-1990 he toured Europe, North, Central and South America with the Wilfrido Vargas orchestra playing keyboards and programming for the live shows. During this time he also arranged and produced for many successful Latin American artists such as Las Chicas Del Can, Altamira Banda Show, Eddy Herrera, Roy Tavare, Micky Taveras, and of course Wilfrido Vargas. In February of 1990, he earned a Grammy Award nomination in the Latin - Tropical category for his co-production of the album Animacion by Wilfrido Vargas. The same year he won first prize in the world competition of arrangers of the international hit song of the time: Lambada, which he arranged and produced for Las Chicas del Can. Towards the end of 1990, Hildward was approached by Juan Luis Guerra to form part of his orchestra. During the following years he toured the world performing sold-out concerts playing keyboards, programming and directing the computer sequencers for Juan Luis Guerra & 4.40. He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out. While working with Juan Luis Guerra & 4.40 in the mid-1990s, he met and established a strong friendship with Chichi Peralta who at the time was one of the main percussionists of the group. In 1997 Hildward was contracted by his long time friend Chichi Peralta to participate in his then newly formed project: Son Familia. With Chichi Peralta + Son Familia, Hildward has been touring the world playing sold-out concert halls and stadiums. In 1999 he participated extensively as an advisor, arranger, keyboardist, and music calligrapher in the production of the CD: De Vuelta Al Barrio, which earned them a Latin Grammy Award for best merengue album in 2001. The live CD / DVD release En Vivo (Live) by Chichi Peralta is a huge success in France and other parts of Europe. Hildward produces for Chichi Peralta's Sterling Audio Productora Musical / Cutucupla Films and is working on productions for different artists in the Dominican Republic and other parts of the caribbean. He participated as arranger, programmer, and keyboardist on Chichi Peralta's 2005 release: Mas Que Suficiente, which once again earned them a Latin Grammy nomination for Best Contemporary Tropical Album. Dushi Band of Aruba * In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.<ref>[https://www.amazon.com/Cyant-Stop-Dushi-Band-Aruba/dp/B00B2TUDCI#:~:text=Dushi%20Band%20was%20crowned%20with,50th%20Carnival%20Celebration%20in%202004. Cyant Stop Weh - Dushi Band], Amazon.com</ref>
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
-----------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo principalmente entre 1977 y 1986. E banda a bira popular na Aruba y a haya atencion tambe pafo di Aruba, entre otro cu e composicion original ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda RPM (Revolution Per Minute). Varios ex-integrante di RPM a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Den su prome añanan, e repertorio di Cryptus tabata consisti principalmente di canticanan disco y [[pop]]-rock internacional, incluyendo musica di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda a bira popular, specialmente bou di hubentud Arubano y tabata duna presentacionnan na club, fiesta bailabel y luganan nocturno y eventonan cultural. Nan tambe tabata presenta durante evento [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978, Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como Miho Banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Revista Amistad a eligi e banda como Banda Rock di Aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami. E album tabata inclui, entre otro, e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E produccion a contribui na e fama di e banda pafo di Aruba y a resulta den varios gira musical internacional, cu presentacionnan na [[Venezuela]], otro paisnan di Sur America y diferente isla den Caribe.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Durante e existencia di e banda, diferente cambio di formacion a tuma luga. Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a tuma e luga di Ruben Werleman y Ety Paskel a reemplasa Jado Maduro.<ref name=":1"/>
=== Fin di e banda ===
Pa aña 1986, mayoria di e integrante a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni dia 2 di juni 2007 pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]]. E banda tabata e ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
8hjhfjcjtxwt6qhetp1lwnzq3d5471u
201650
201649
2026-08-23T09:47:37Z
Caribiana
8320
201650
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 =
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 =
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical di [[Aruba]], funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E banda ta conoci pa su musica di baile, specialmente durante e temporada di [[Carnaval]] di Aruba, y pa e uzo di elementonan di [[soca]], [[trance]] y [[house]] den su estilo musical.[1]<ref name=:"1">[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band], Amazon.in</ref>
== Historia ==
Na 1990, durante un periodo cu el tabata traha como musico y productor musical internacional, Hildward Croes a funda Dushi Band na Aruba. E tabata dirigi e banda y tambe compone, aregla y produci su musica.[1][5]<ref name=:"5">[https://www.amazon.com/Cyant-Stop-Dushi-Band-Aruba/dp/B00B2TUDCI#:~:text=Dushi%20Band%20was%20crowned%20with,50th%20Carnival%20Celebration%20in%202004. Cyant Stop Weh - Dushi Band], Amazon.com</ref>
Dushi Band a bira un di e bandanan mas popular di Aruba, specialmente durante e temporada di Carnaval. E banda a participa regularmente den presentacionnan musical y competencia di musica y a gana varios premio.<ref name=:"1"/>[3]
Dushi Band ta combina musica di Carnaval y soca cu sonidonan electronico di baile. Durante añanan 2000, e banda a presenta un fusion di soca, trance y house, un estilo cu tabata wordo presenta como ''soca-trance-house''.[3][5] E innovacion musical di Dushi Band a contribui na introduccion y popularisacion di e tipo di musica electronico di baile den e Carnaval di Aruba. E banda ta wordo describi como un di e prome bandanan di musica electronico di baile den Caribe.<ref name=:"1"/>[3]
E repertorio di e banda ta combina influencianan di musica caribense cu musica electronico di baile. Den añanan 2000, Dushi Band a desaroya un estilo cu e banda mes a describi como un fusion di ''soca'', ''trance'' y ''house''.[3]<ref name=:"5"/>
=== Carnaval di Aruba ===
Dushi Band a bira un presencia regular den Carnaval di Aruba. E banda tabata participa den e desfile y competencia musical y a wordo conoci tambe pa su presentacionnan visual y e uso di un escenario mobil.
Na 2007, Dushi Band a gana e ''Roadmarch Music Contest'' durante e 53.º edicion di Carnaval di Aruba cu e cantica ''Music (Music Is We Language!)'', interpretá pa Teddy Philips. E cantica a bira popular entre e publico y a gana tambe e premio Roadjam.<ref name=:"5"/>
Na 2008, Hildward Croes y su ruman Aldrick Croes a funda ''Dushi Carnival Group''. E grupo a presenta un concepto nobo pa participacion den Carnaval, combinando musica, coreografia, vestuario y elementonan visual.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
=== Presentacion y reconocemento ===
Fuera di Aruba, Dushi Band a duna presentacionnan na otro islanan di Caribe, Sur America y Europa. E banda a participa den festival, concierto y otro eventonan musical.[3]<ref name=:"5"/>
Na 2003, Dushi Band a gana e premio ''Band of the Year'' durante Rotterdam Zomercarnival. Na 2004, e banda a ricibi e mesun reconocemento durante e celebracion di 50 aña di Carnaval di Aruba.<ref name=:"5"/>
E banda a bira conoci tambe pa canticanan manera ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'', ''All The Way'', ''Mexi Can Swing'', ''Music'', ''Happy'', ''Party On'' y ''T'is Time (Ki Ora)''.<ref name=:"5"/>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.[
The original and core members of Dushi Band of Aruba include founder and keyboardist Hildward Croes, alongside musicians Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber, and Howard Tromp. Over the years, lineup updates featured artists like Rudney Lopez, Jonchito Croes, and Ety Paskel, with frequent vocal collaborations featuring Caiso Teddy (Teddy Philips).
Hildward Croes tabata director musical y compositor principal di Dushi Band te su morto na 2014. Na banda, el a traha como tecladista, programador, compositor, arreglista y productor.[1]<ref name=:"5"/>
Croes su experiencia como musico y productor internacional, incluyendo su trabou cu [[Wilfrido Vargas]] y [[Juan Luis Guerra]], a influencia e desaroyo musical di Dushi Band.<ref name=:"5"/>
== Importancia ==
Dushi Band a ocupa un luga particular den historia di musica popular di Aruba, principalmente pa su contribucion na musica carnavalesco. Su combinacion di soca cu musica electronico di baile y su presentacionnan visual a contribui na un estilo nobo dentro di Carnaval di Aruba.[4]<ref name=:"5"/>
== Discografia ==
=== Album ===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
[[:Kategoria:Karnaval na Aruba]]
---------------
== Historia ==
Na aña 1990 [[Hildward Croes]] a lanta su propio banda, Dushi Band, cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona ''Music is we language''.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions.
Hildward a dirigi y compone tambe pa su propio “Dushi Band” cu a bira un di e bandanan local mas popular, specialmente durante temporada di carnaval. Aña tras aña nan tabata produci exitonan grandi cu tabata gana varios premio.
== Discografia ==
=== Album===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
* Winners of numerous music festivals and awards on the island of Aruba, Dushi Band is a crowd favorite mainly during carnival festivities. The band's founder and musical director Hildward Croes is well-known in the caribbean and in latin america for his work as keyboardist, programmer, producer, and arranger with Wilfrido Vargas, Juan Luis Guerra & 4.40, and Chichi Peralta.
* Caribbean Techno Soca Jamback Party Band "DUSHI BAND" originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. Aruba's undisputable roadjam record-holders.<ref>[https://soundcloud.com/dushiband Dushi Band of Aruba], soundcloud.com</ref>
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'' (Jamming 40 Years Carnival), ''All The Way'', and ''Mexi Can Swing'', are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence.
Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004.
Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
-----
THE Dushi Band of Aruba STORY: Caribbean Techno Soca Jamback Party Band 'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. HILDWARD CROES * Born on the island of Aruba on a 7th of September, Hildward comes from a family of deep musical roots. His mother Ada is a singer and his father Maiky is a musician, singer, and choir director of their hometown church of Santa Cruz. From an early age Mr. And Mrs. Croes encouraged their four sons to participate in the church choir on Sundays and this has been an important musical influence on the entire family. Hildward began performing with various youth bands at an early age. A music-lover since birth, he started playing the piano at home at the age of 8 guided by his father Maiky and began taking piano lessons with various teachers on the island after a few years playing by ear. In 1977 while forming part of the band that accompanied the church choir his father was conducting, he was approached to form the band Cryptus Confession that became one of the most popular bands of Aruba in the late 70s, recording the huge hit of 1980: Love Dream, part of a successful album of his original compositions recorded at Criteria Studios, Miami (known in those days for having recorded The Eagles' Hotel California album, and most of the Bee Gees' mega-productions) in the summer of 1979. Cryptus (as the band was popularly called) toured South America and other Caribbean islands extensively. In 1981 Hildward received a scholarship by the Aruban government to study music at the renowned Berklee College of Music in Boston, USA. While studying in Boston he participated in numerous recordings and concerts. He finished his bachelors degree in professional music in 1984 and continued his graduate studies at Bowling Green State University in Ohio where he obtained his Master's of Music degree. Hildward returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company. In 1989-1990 he toured Europe, North, Central and South America with the Wilfrido Vargas orchestra playing keyboards and programming for the live shows. During this time he also arranged and produced for many successful Latin American artists such as Las Chicas Del Can, Altamira Banda Show, Eddy Herrera, Roy Tavare, Micky Taveras, and of course Wilfrido Vargas. In February of 1990, he earned a Grammy Award nomination in the Latin - Tropical category for his co-production of the album Animacion by Wilfrido Vargas. The same year he won first prize in the world competition of arrangers of the international hit song of the time: Lambada, which he arranged and produced for Las Chicas del Can. Towards the end of 1990, Hildward was approached by Juan Luis Guerra to form part of his orchestra. During the following years he toured the world performing sold-out concerts playing keyboards, programming and directing the computer sequencers for Juan Luis Guerra & 4.40. He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out. While working with Juan Luis Guerra & 4.40 in the mid-1990s, he met and established a strong friendship with Chichi Peralta who at the time was one of the main percussionists of the group. In 1997 Hildward was contracted by his long time friend Chichi Peralta to participate in his then newly formed project: Son Familia. With Chichi Peralta + Son Familia, Hildward has been touring the world playing sold-out concert halls and stadiums. In 1999 he participated extensively as an advisor, arranger, keyboardist, and music calligrapher in the production of the CD: De Vuelta Al Barrio, which earned them a Latin Grammy Award for best merengue album in 2001. The live CD / DVD release En Vivo (Live) by Chichi Peralta is a huge success in France and other parts of Europe. Hildward produces for Chichi Peralta's Sterling Audio Productora Musical / Cutucupla Films and is working on productions for different artists in the Dominican Republic and other parts of the caribbean. He participated as arranger, programmer, and keyboardist on Chichi Peralta's 2005 release: Mas Que Suficiente, which once again earned them a Latin Grammy nomination for Best Contemporary Tropical Album. Dushi Band of Aruba * In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.<ref>[https://www.amazon.com/Cyant-Stop-Dushi-Band-Aruba/dp/B00B2TUDCI#:~:text=Dushi%20Band%20was%20crowned%20with,50th%20Carnival%20Celebration%20in%202004. Cyant Stop Weh - Dushi Band], Amazon.com</ref>
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
-----------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo principalmente entre 1977 y 1986. E banda a bira popular na Aruba y a haya atencion tambe pafo di Aruba, entre otro cu e composicion original ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda RPM (Revolution Per Minute). Varios ex-integrante di RPM a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Den su prome añanan, e repertorio di Cryptus tabata consisti principalmente di canticanan disco y [[pop]]-rock internacional, incluyendo musica di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda a bira popular, specialmente bou di hubentud Arubano y tabata duna presentacionnan na club, fiesta bailabel y luganan nocturno y eventonan cultural. Nan tambe tabata presenta durante evento [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978, Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como Miho Banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Revista Amistad a eligi e banda como Banda Rock di Aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami. E album tabata inclui, entre otro, e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E produccion a contribui na e fama di e banda pafo di Aruba y a resulta den varios gira musical internacional, cu presentacionnan na [[Venezuela]], otro paisnan di Sur America y diferente isla den Caribe.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Durante e existencia di e banda, diferente cambio di formacion a tuma luga. Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a tuma e luga di Ruben Werleman y Ety Paskel a reemplasa Jado Maduro.<ref name=":1"/>
=== Fin di e banda ===
Pa aña 1986, mayoria di e integrante a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni dia 2 di juni 2007 pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]]. E banda tabata e ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
tdb6cfzr2t6o5bscxzcmj5vozxtua3r
201651
201650
2026-08-23T09:52:26Z
Caribiana
8320
201651
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 =
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 =
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical di [[Aruba]], funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E banda ta conoci pa su musica di baile, specialmente durante e temporada di [[Carnaval]] di Aruba, y pa e uzo di elementonan di [[soca]], [[trance]] y [[house]] den su estilo musical.[1]<ref name=:"1">[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band], Amazon.in</ref>
== Historia ==
Na 1990, durante un periodo cu el tabata traha como musico y productor musical internacional, Hildward Croes a funda Dushi Band na Aruba. E tabata dirigi e banda y tambe compone, aregla y produci su musica.[1][5]<ref name=:"5">[https://www.amazon.com/Cyant-Stop-Dushi-Band-Aruba/dp/B00B2TUDCI#:~:text=Dushi%20Band%20was%20crowned%20with,50th%20Carnival%20Celebration%20in%202004. Cyant Stop Weh - Dushi Band], Amazon.com</ref>
Dushi Band a bira un di e bandanan mas popular di Aruba, specialmente durante e temporada di Carnaval. E banda a participa regularmente den presentacionnan musical y competencia di musica y a gana varios premio.<ref name=:"1"/>[3]<ref name=:"3">[https://soundcloud.com/dushiband Dushi Band of Aruba], soundcloud.com</ref>
Dushi Band ta combina musica di Carnaval y soca cu sonidonan electronico di baile. Durante añanan 2000, e banda a presenta un fusion di soca, trance y house, un estilo cu tabata wordo presenta como ''soca-trance-house''.<ref name=:"3"/><ref name=:"5"/> E innovacion musical di Dushi Band a contribui na introduccion y popularisacion di e tipo di musica electronico di baile den e Carnaval di Aruba. E banda ta wordo describi como un di e prome bandanan di musica electronico di baile den Caribe.<ref name=:"1"/><ref name=:"3"/>
E repertorio di e banda ta combina influencianan di musica caribense cu musica electronico di baile. Den añanan 2000, Dushi Band a desaroya un estilo cu e banda mes a describi como un fusion di ''soca'', ''trance'' y ''house''.<ref name=:"3"/><ref name=:"5"/>
=== Carnaval di Aruba ===
Dushi Band a bira un presencia regular den Carnaval di Aruba. E banda tabata participa den e desfile y competencia musical y a wordo conoci tambe pa su presentacionnan visual y e uso di un escenario mobil.
Na 2007, Dushi Band a gana e ''Roadmarch Music Contest'' durante e 53.º edicion di Carnaval di Aruba cu e cantica ''Music (Music Is We Language!)'', interpretá pa Teddy Philips. E cantica a bira popular entre e publico y a gana tambe e premio Roadjam.<ref name=:"5"/>
Na 2008, Hildward Croes y su ruman Aldrick Croes a funda ''Dushi Carnival Group''. E grupo a presenta un concepto nobo pa participacion den Carnaval, combinando musica, coreografia, vestuario y elementonan visual.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
=== Presentacion y reconocemento ===
Fuera di Aruba, Dushi Band a duna presentacionnan na otro islanan di Caribe, Sur America y Europa. E banda a participa den festival, concierto y otro eventonan musical.<ref name=:"3"/><ref name=:"5"/>
Na 2003, Dushi Band a gana e premio ''Band of the Year'' durante Rotterdam Zomercarnival. Na 2004, e banda a ricibi e mesun reconocemento durante e celebracion di 50 aña di Carnaval di Aruba.<ref name=:"5"/>
E banda a bira conoci tambe pa canticanan manera ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'', ''All The Way'', ''Mexi Can Swing'', ''Music'', ''Happy'', ''Party On'' y ''T'is Time (Ki Ora)''.<ref name=:"5"/>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.[
The original and core members of Dushi Band of Aruba include founder and keyboardist Hildward Croes, alongside musicians Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber, and Howard Tromp. Over the years, lineup updates featured artists like Rudney Lopez, Jonchito Croes, and Ety Paskel, with frequent vocal collaborations featuring Caiso Teddy (Teddy Philips).
Hildward Croes tabata director musical y compositor principal di Dushi Band te su morto na 2014. Na banda, el a traha como tecladista, programador, compositor, arreglista y productor.[1]<ref name=:"5"/>
Croes su experiencia como musico y productor internacional, incluyendo su trabou cu [[Wilfrido Vargas]] y [[Juan Luis Guerra]], a influencia e desaroyo musical di Dushi Band.<ref name=:"5"/>
== Importancia ==
Dushi Band a ocupa un luga particular den historia di musica popular di Aruba, principalmente pa su contribucion na musica carnavalesco. Su combinacion di soca cu musica electronico di baile y su presentacionnan visual a contribui na un estilo nobo dentro di Carnaval di Aruba.[4]<ref name=:"5"/>
== Discografia ==
=== Album ===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
[[:Kategoria:Karnaval na Aruba]]
---------------
== Historia ==
Na aña 1990 [[Hildward Croes]] a lanta su propio banda, Dushi Band, cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona ''Music is we language''.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions.
Hildward a dirigi y compone tambe pa su propio “Dushi Band” cu a bira un di e bandanan local mas popular, specialmente durante temporada di carnaval. Aña tras aña nan tabata produci exitonan grandi cu tabata gana varios premio.
== Discografia ==
=== Album===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
* Winners of numerous music festivals and awards on the island of Aruba, Dushi Band is a crowd favorite mainly during carnival festivities. The band's founder and musical director Hildward Croes is well-known in the caribbean and in latin america for his work as keyboardist, programmer, producer, and arranger with Wilfrido Vargas, Juan Luis Guerra & 4.40, and Chichi Peralta.
* Caribbean Techno Soca Jamback Party Band "DUSHI BAND" originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. Aruba's undisputable roadjam record-holders.<ref>[https://soundcloud.com/dushiband Dushi Band of Aruba], soundcloud.com</ref>
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'' (Jamming 40 Years Carnival), ''All The Way'', and ''Mexi Can Swing'', are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence.
Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004.
Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
-----
THE Dushi Band of Aruba STORY: Caribbean Techno Soca Jamback Party Band 'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. HILDWARD CROES * Born on the island of Aruba on a 7th of September, Hildward comes from a family of deep musical roots. His mother Ada is a singer and his father Maiky is a musician, singer, and choir director of their hometown church of Santa Cruz. From an early age Mr. And Mrs. Croes encouraged their four sons to participate in the church choir on Sundays and this has been an important musical influence on the entire family. Hildward began performing with various youth bands at an early age. A music-lover since birth, he started playing the piano at home at the age of 8 guided by his father Maiky and began taking piano lessons with various teachers on the island after a few years playing by ear. In 1977 while forming part of the band that accompanied the church choir his father was conducting, he was approached to form the band Cryptus Confession that became one of the most popular bands of Aruba in the late 70s, recording the huge hit of 1980: Love Dream, part of a successful album of his original compositions recorded at Criteria Studios, Miami (known in those days for having recorded The Eagles' Hotel California album, and most of the Bee Gees' mega-productions) in the summer of 1979. Cryptus (as the band was popularly called) toured South America and other Caribbean islands extensively. In 1981 Hildward received a scholarship by the Aruban government to study music at the renowned Berklee College of Music in Boston, USA. While studying in Boston he participated in numerous recordings and concerts. He finished his bachelors degree in professional music in 1984 and continued his graduate studies at Bowling Green State University in Ohio where he obtained his Master's of Music degree. Hildward returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company. In 1989-1990 he toured Europe, North, Central and South America with the Wilfrido Vargas orchestra playing keyboards and programming for the live shows. During this time he also arranged and produced for many successful Latin American artists such as Las Chicas Del Can, Altamira Banda Show, Eddy Herrera, Roy Tavare, Micky Taveras, and of course Wilfrido Vargas. In February of 1990, he earned a Grammy Award nomination in the Latin - Tropical category for his co-production of the album Animacion by Wilfrido Vargas. The same year he won first prize in the world competition of arrangers of the international hit song of the time: Lambada, which he arranged and produced for Las Chicas del Can. Towards the end of 1990, Hildward was approached by Juan Luis Guerra to form part of his orchestra. During the following years he toured the world performing sold-out concerts playing keyboards, programming and directing the computer sequencers for Juan Luis Guerra & 4.40. He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out. While working with Juan Luis Guerra & 4.40 in the mid-1990s, he met and established a strong friendship with Chichi Peralta who at the time was one of the main percussionists of the group. In 1997 Hildward was contracted by his long time friend Chichi Peralta to participate in his then newly formed project: Son Familia. With Chichi Peralta + Son Familia, Hildward has been touring the world playing sold-out concert halls and stadiums. In 1999 he participated extensively as an advisor, arranger, keyboardist, and music calligrapher in the production of the CD: De Vuelta Al Barrio, which earned them a Latin Grammy Award for best merengue album in 2001. The live CD / DVD release En Vivo (Live) by Chichi Peralta is a huge success in France and other parts of Europe. Hildward produces for Chichi Peralta's Sterling Audio Productora Musical / Cutucupla Films and is working on productions for different artists in the Dominican Republic and other parts of the caribbean. He participated as arranger, programmer, and keyboardist on Chichi Peralta's 2005 release: Mas Que Suficiente, which once again earned them a Latin Grammy nomination for Best Contemporary Tropical Album. Dushi Band of Aruba * In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.<ref>[https://www.amazon.com/Cyant-Stop-Dushi-Band-Aruba/dp/B00B2TUDCI#:~:text=Dushi%20Band%20was%20crowned%20with,50th%20Carnival%20Celebration%20in%202004. Cyant Stop Weh - Dushi Band], Amazon.com</ref>
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
-----------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo principalmente entre 1977 y 1986. E banda a bira popular na Aruba y a haya atencion tambe pafo di Aruba, entre otro cu e composicion original ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda RPM (Revolution Per Minute). Varios ex-integrante di RPM a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Den su prome añanan, e repertorio di Cryptus tabata consisti principalmente di canticanan disco y [[pop]]-rock internacional, incluyendo musica di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda a bira popular, specialmente bou di hubentud Arubano y tabata duna presentacionnan na club, fiesta bailabel y luganan nocturno y eventonan cultural. Nan tambe tabata presenta durante evento [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978, Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como Miho Banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Revista Amistad a eligi e banda como Banda Rock di Aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami. E album tabata inclui, entre otro, e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E produccion a contribui na e fama di e banda pafo di Aruba y a resulta den varios gira musical internacional, cu presentacionnan na [[Venezuela]], otro paisnan di Sur America y diferente isla den Caribe.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Durante e existencia di e banda, diferente cambio di formacion a tuma luga. Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a tuma e luga di Ruben Werleman y Ety Paskel a reemplasa Jado Maduro.<ref name=":1"/>
=== Fin di e banda ===
Pa aña 1986, mayoria di e integrante a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni dia 2 di juni 2007 pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]]. E banda tabata e ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
5phuvg40eswpgmeco204b75t1qltk3p
201652
201651
2026-08-23T10:10:04Z
Caribiana
8320
201652
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 =
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 =
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical di [[Aruba]], funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E banda ta conoci principalmente pa su musica di baile y su participacion den [[Carnaval]] di Aruba. Su estilo ta combina influencianan di musica Caribense, incluyendo [[soca]], cu elementonan di musica electronico di baile, manera [[trance]] y [[house]].[1]
== Historia ==
Na 1990, Hildward Croes a funda Dushi Band na Aruba. E tabata e director musical, compositor, areglista y productor di e banda, y su experiencia como musico y productor internacional a influencia e desaroyo musical di Dushi Band.[1][2]
Durante su prome añanan, Dushi Band a bira un di e bandanan mas popular di Aruba, specialmente durante e temporada di Carnaval. E banda a participa den presentacionnan y competencia musical y a gana varios premio.[1][3]
Durante e añanan 2000, Dushi Band a desaroya un estilo cu a combina soca, trance y house. E banda a presenta e fusion aki como ''soca-trance-house'', y e estilo a bira parti importante di su identidad musical.[2][3]
== Carnaval di Aruba ==
Dushi Band a bira un presencia regular den Carnaval di Aruba y a wordo conoci pa su presentacionnan musical y visual, incluyendo e uso di un escenario mobil den parada.
Na 2007, e banda a gana e ''Roadmarch Music Contest'' durante e 53.º edicion di Carnaval di Aruba cu e cantica ''Music (Music Is We Language!)'', interpretá pa Teddy Philips. E cantica a bira popular entre e publico y a gana tambe e premio ''Roadjam''.[2]
Dia 12 di januari 2008, Hildward Croes y su ruman Aldrick Croes a funda ''Dushi Carnival Group'', un grupo carnavalesco cu ta combina musica, [[coreografia]], vestuario y elementonan visual.[4]
== Presentacion y reconocemento ==
Dushi Band a duna presentacionnan den Aruba y den otro islanan di Caribe, Sur America y Europa, incluyendo festival, concierto y otro eventonan musical.[2][3]
Na 2003, Dushi Band a gana e premio ''Band of the Year'' durante Rotterdam Zomercarnival. Na 2004, e banda a ricibi e mesun reconocemento durante e celebracion di 50 aña di Carnaval di Aruba.[2]
Entre e canticanan asociá cu Dushi Band ta ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'', ''All The Way'', ''Mexi Can Swing'', ''Music'', ''Happy'', ''Party On'' y ''T'is Time (Ki Ora)''.[2]
== Integrante ==
E formacion original di Dushi Band tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp. Durante e añanan, otro musiconan, entre nan Rudney Lopez, Jonchito Croes y Ety Paskel, a forma parti di e banda.[1]
Hildward Croes tabata e fundado y director musical di Dushi Band, y den e banda el a traha como tecladista, programador, compositor, areglista y productor.[2]
== Importancia ==
Dushi Band a ocupa un luga particular den historia di musica popular di Aruba, principalmente pa su contribucion na musica carnavalesco. Su combinacion di soca cu musica electronico di baile y su presentacionnan visual a contribui na un estilo nobo dentro di Carnaval di Aruba.[4]<ref name=:"5"/>
== Discografia ==
=== Album ===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
[[:Kategoria:Karnaval na Aruba]]
-------------
'''Dushi Band''' ta un banda musical di [[Aruba]], funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E banda ta conoci pa su musica di baile, specialmente durante e temporada di [[Carnaval]] di Aruba, y pa e uzo di elementonan di [[soca]], [[trance]] y [[house]] den su estilo musical.[1]<ref name=:"1">[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band], Amazon.in</ref>
== Historia ==
Na 1990, durante un periodo cu el tabata traha como musico y productor musical internacional, Hildward Croes a funda Dushi Band na Aruba. E tabata dirigi e banda y tambe compone, aregla y produci su musica.[1][5]<ref name=:"5">[https://www.amazon.com/Cyant-Stop-Dushi-Band-Aruba/dp/B00B2TUDCI#:~:text=Dushi%20Band%20was%20crowned%20with,50th%20Carnival%20Celebration%20in%202004. Cyant Stop Weh - Dushi Band], Amazon.com</ref>
Dushi Band a bira un di e bandanan mas popular di Aruba, specialmente durante e temporada di Carnaval. E banda a participa regularmente den presentacionnan musical y competencia di musica y a gana varios premio.<ref name=:"1"/>[3]<ref name=:"3">[https://soundcloud.com/dushiband Dushi Band of Aruba], soundcloud.com</ref>
Dushi Band ta combina musica di Carnaval y soca cu sonidonan electronico di baile. Durante añanan 2000, e banda a presenta un fusion di soca, trance y house, un estilo cu tabata wordo presenta como ''soca-trance-house''.<ref name=:"3"/><ref name=:"5"/> E innovacion musical di Dushi Band a contribui na introduccion y popularisacion di e tipo di musica electronico di baile den e Carnaval di Aruba. E banda ta wordo describi como un di e prome bandanan di musica electronico di baile den Caribe.<ref name=:"1"/><ref name=:"3"/>
E repertorio di e banda ta combina influencianan di musica caribense cu musica electronico di baile. Den añanan 2000, Dushi Band a desaroya un estilo cu e banda mes a describi como un fusion di ''soca'', ''trance'' y ''house''.<ref name=:"3"/><ref name=:"5"/>
=== Carnaval di Aruba ===
Dushi Band a bira un presencia regular den Carnaval di Aruba. E banda tabata participa den e desfile y competencia musical y a wordo conoci tambe pa su presentacionnan visual y e uso di un escenario mobil.
Na 2007, Dushi Band a gana e ''Roadmarch Music Contest'' durante e 53.º edicion di Carnaval di Aruba cu e cantica ''Music (Music Is We Language!)'', interpretá pa Teddy Philips. E cantica a bira popular entre e publico y a gana tambe e premio Roadjam.<ref name=:"5"/>
Na 2008, Hildward Croes y su ruman Aldrick Croes a funda ''Dushi Carnival Group''. E grupo a presenta un concepto nobo pa participacion den Carnaval, combinando musica, coreografia, vestuario y elementonan visual.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
=== Presentacion y reconocemento ===
Fuera di Aruba, Dushi Band a duna presentacionnan na otro islanan di Caribe, Sur America y Europa. E banda a participa den festival, concierto y otro eventonan musical.<ref name=:"3"/><ref name=:"5"/>
Na 2003, Dushi Band a gana e premio ''Band of the Year'' durante Rotterdam Zomercarnival. Na 2004, e banda a ricibi e mesun reconocemento durante e celebracion di 50 aña di Carnaval di Aruba.<ref name=:"5"/>
E banda a bira conoci tambe pa canticanan manera ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'', ''All The Way'', ''Mexi Can Swing'', ''Music'', ''Happy'', ''Party On'' y ''T'is Time (Ki Ora)''.<ref name=:"5"/>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.[
The original and core members of Dushi Band of Aruba include founder and keyboardist Hildward Croes, alongside musicians Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber, and Howard Tromp. Over the years, lineup updates featured artists like Rudney Lopez, Jonchito Croes, and Ety Paskel, with frequent vocal collaborations featuring Caiso Teddy (Teddy Philips).
Hildward Croes tabata director musical y compositor principal di Dushi Band te su morto na 2014. Na banda, el a traha como tecladista, programador, compositor, arreglista y productor.[1]<ref name=:"5"/>
Croes su experiencia como musico y productor internacional, incluyendo su trabou cu [[Wilfrido Vargas]] y [[Juan Luis Guerra]], a influencia e desaroyo musical di Dushi Band.<ref name=:"5"/>
== Importancia ==
Dushi Band a ocupa un luga particular den historia di musica popular di Aruba, principalmente pa su contribucion na musica carnavalesco. Su combinacion di soca cu musica electronico di baile y su presentacionnan visual a contribui na un estilo nobo dentro di Carnaval di Aruba.[4]<ref name=:"5"/>
== Discografia ==
=== Album ===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
[[:Kategoria:Karnaval na Aruba]]
---------------
== Historia ==
Na aña 1990 [[Hildward Croes]] a lanta su propio banda, Dushi Band, cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona ''Music is we language''.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions.
Hildward a dirigi y compone tambe pa su propio “Dushi Band” cu a bira un di e bandanan local mas popular, specialmente durante temporada di carnaval. Aña tras aña nan tabata produci exitonan grandi cu tabata gana varios premio.
== Discografia ==
=== Album===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
* Winners of numerous music festivals and awards on the island of Aruba, Dushi Band is a crowd favorite mainly during carnival festivities. The band's founder and musical director Hildward Croes is well-known in the caribbean and in latin america for his work as keyboardist, programmer, producer, and arranger with Wilfrido Vargas, Juan Luis Guerra & 4.40, and Chichi Peralta.
* Caribbean Techno Soca Jamback Party Band "DUSHI BAND" originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. Aruba's undisputable roadjam record-holders.<ref>[https://soundcloud.com/dushiband Dushi Band of Aruba], soundcloud.com</ref>
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'' (Jamming 40 Years Carnival), ''All The Way'', and ''Mexi Can Swing'', are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence.
Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004.
Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
-----
THE Dushi Band of Aruba STORY: Caribbean Techno Soca Jamback Party Band 'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. HILDWARD CROES * Born on the island of Aruba on a 7th of September, Hildward comes from a family of deep musical roots. His mother Ada is a singer and his father Maiky is a musician, singer, and choir director of their hometown church of Santa Cruz. From an early age Mr. And Mrs. Croes encouraged their four sons to participate in the church choir on Sundays and this has been an important musical influence on the entire family. Hildward began performing with various youth bands at an early age. A music-lover since birth, he started playing the piano at home at the age of 8 guided by his father Maiky and began taking piano lessons with various teachers on the island after a few years playing by ear. In 1977 while forming part of the band that accompanied the church choir his father was conducting, he was approached to form the band Cryptus Confession that became one of the most popular bands of Aruba in the late 70s, recording the huge hit of 1980: Love Dream, part of a successful album of his original compositions recorded at Criteria Studios, Miami (known in those days for having recorded The Eagles' Hotel California album, and most of the Bee Gees' mega-productions) in the summer of 1979. Cryptus (as the band was popularly called) toured South America and other Caribbean islands extensively. In 1981 Hildward received a scholarship by the Aruban government to study music at the renowned Berklee College of Music in Boston, USA. While studying in Boston he participated in numerous recordings and concerts. He finished his bachelors degree in professional music in 1984 and continued his graduate studies at Bowling Green State University in Ohio where he obtained his Master's of Music degree. Hildward returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company. In 1989-1990 he toured Europe, North, Central and South America with the Wilfrido Vargas orchestra playing keyboards and programming for the live shows. During this time he also arranged and produced for many successful Latin American artists such as Las Chicas Del Can, Altamira Banda Show, Eddy Herrera, Roy Tavare, Micky Taveras, and of course Wilfrido Vargas. In February of 1990, he earned a Grammy Award nomination in the Latin - Tropical category for his co-production of the album Animacion by Wilfrido Vargas. The same year he won first prize in the world competition of arrangers of the international hit song of the time: Lambada, which he arranged and produced for Las Chicas del Can. Towards the end of 1990, Hildward was approached by Juan Luis Guerra to form part of his orchestra. During the following years he toured the world performing sold-out concerts playing keyboards, programming and directing the computer sequencers for Juan Luis Guerra & 4.40. He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out. While working with Juan Luis Guerra & 4.40 in the mid-1990s, he met and established a strong friendship with Chichi Peralta who at the time was one of the main percussionists of the group. In 1997 Hildward was contracted by his long time friend Chichi Peralta to participate in his then newly formed project: Son Familia. With Chichi Peralta + Son Familia, Hildward has been touring the world playing sold-out concert halls and stadiums. In 1999 he participated extensively as an advisor, arranger, keyboardist, and music calligrapher in the production of the CD: De Vuelta Al Barrio, which earned them a Latin Grammy Award for best merengue album in 2001. The live CD / DVD release En Vivo (Live) by Chichi Peralta is a huge success in France and other parts of Europe. Hildward produces for Chichi Peralta's Sterling Audio Productora Musical / Cutucupla Films and is working on productions for different artists in the Dominican Republic and other parts of the caribbean. He participated as arranger, programmer, and keyboardist on Chichi Peralta's 2005 release: Mas Que Suficiente, which once again earned them a Latin Grammy nomination for Best Contemporary Tropical Album. Dushi Band of Aruba * In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.<ref>[https://www.amazon.com/Cyant-Stop-Dushi-Band-Aruba/dp/B00B2TUDCI#:~:text=Dushi%20Band%20was%20crowned%20with,50th%20Carnival%20Celebration%20in%202004. Cyant Stop Weh - Dushi Band], Amazon.com</ref>
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
-----------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo principalmente entre 1977 y 1986. E banda a bira popular na Aruba y a haya atencion tambe pafo di Aruba, entre otro cu e composicion original ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda RPM (Revolution Per Minute). Varios ex-integrante di RPM a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Den su prome añanan, e repertorio di Cryptus tabata consisti principalmente di canticanan disco y [[pop]]-rock internacional, incluyendo musica di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda a bira popular, specialmente bou di hubentud Arubano y tabata duna presentacionnan na club, fiesta bailabel y luganan nocturno y eventonan cultural. Nan tambe tabata presenta durante evento [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978, Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como Miho Banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Revista Amistad a eligi e banda como Banda Rock di Aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami. E album tabata inclui, entre otro, e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E produccion a contribui na e fama di e banda pafo di Aruba y a resulta den varios gira musical internacional, cu presentacionnan na [[Venezuela]], otro paisnan di Sur America y diferente isla den Caribe.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Durante e existencia di e banda, diferente cambio di formacion a tuma luga. Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a tuma e luga di Ruben Werleman y Ety Paskel a reemplasa Jado Maduro.<ref name=":1"/>
=== Fin di e banda ===
Pa aña 1986, mayoria di e integrante a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni dia 2 di juni 2007 pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]]. E banda tabata e ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
ciuv6sdkpu764015y0pytoqtyb90011
201653
201652
2026-08-23T10:13:46Z
Caribiana
8320
201653
wikitext
text/x-wiki
[[Grupo di Betico]] - [[Hildward Croes]] - [[Dushi Band]]
----------------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Dushi Band
| nomber original =
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado = Hildward Croes
| aña activo = 1990 - presente
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 =
| funcion2 = cantante
| miembro2 =
| funcion3 = musico y compositor
| miembro3 =
| funcion4 = cantante
| miembro4 =
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Dushi Band''' ta un banda musical di [[Aruba]], funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E banda ta conoci principalmente pa su musica di baile y su participacion den [[Carnaval]] di Aruba. Su estilo ta combina influencianan di musica Caribense, incluyendo [[soca]], cu elementonan di musica electronico di baile, manera [[trance]] y [[house]].[1]
== Historia ==
Na 1990, Hildward Croes a funda Dushi Band na Aruba. E tabata e director musical, compositor, areglista y productor di e banda, y su experiencia como musico y productor internacional a influencia e desaroyo musical di Dushi Band.[1][2]
Durante su prome añanan, Dushi Band a bira un di e bandanan mas popular di Aruba, specialmente durante e temporada di Carnaval. E banda a participa den presentacionnan y competencia musical y a gana varios premio.[1][3]
Durante e añanan 2000, Dushi Band a desaroya un estilo cu a combina soca, trance y house. E banda a presenta e fusion aki como ''soca-trance-house'', y e estilo a bira parti importante di su identidad musical.[2][3]
== Carnaval di Aruba ==
Dushi Band a bira un presencia regular den Carnaval di Aruba y a wordo conoci pa su presentacionnan musical y visual, incluyendo e uso di un escenario mobil den parada.
Na 2007, e banda a gana e ''Roadmarch Music Contest'' durante e 53.º edicion di Carnaval di Aruba cu e cantica ''Music (Music Is We Language!)'', interpretá pa Teddy Philips. E cantica a bira popular entre e publico y a gana tambe e premio ''Roadjam''.[2]
Dia 12 di januari 2008, Hildward Croes y su ruman Aldrick Croes a funda ''Dushi Carnival Group'', un grupo carnavalesco cu ta combina musica, [[coreograf]]ia, vestuario y elementonan visual.[4]
== Presentacion y reconocemento ==
Dushi Band a duna presentacionnan den Aruba y den otro islanan di Caribe, Sur America y Europa, incluyendo festival, concierto y otro eventonan musical.[2][3]
Na 2003, Dushi Band a gana e premio ''Band of the Year'' durante Rotterdam Zomercarnival. Na 2004, e banda a ricibi e mesun reconocemento durante e celebracion di 50 aña di Carnaval di Aruba.[2]
Entre e canticanan asociá cu Dushi Band ta ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'', ''All The Way'', ''Mexi Can Swing'', ''Music'', ''Happy'', ''Party On'' y ''T'is Time (Ki Ora)''.[2]
== Integrante ==
E formacion original di Dushi Band tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp. Durante e añanan, otro musiconan, entre nan Rudney Lopez, Jonchito Croes y Ety Paskel, a forma parti di e banda.[1]
Hildward Croes tabata e fundado y director musical di Dushi Band, y den e banda el a traha como tecladista, programador, compositor, areglista y productor.[2]
== Importancia ==
Dushi Band a ocupa un luga particular den historia di musica popular di Aruba, principalmente pa su contribucion na musica carnavalesco. Su combinacion di soca cu musica electronico di baile y su presentacionnan visual a contribui na un estilo nobo dentro di Carnaval di Aruba.[4]<ref name=:"5"/>
== Discografia ==
=== Album ===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
[[:Kategoria:Karnaval na Aruba]]
-------------
'''Dushi Band''' ta un banda musical di [[Aruba]], funda na aña 1990 pa [[Hildward Croes]]. E banda ta conoci pa su musica di baile, specialmente durante e temporada di [[Carnaval]] di Aruba, y pa e uzo di elementonan di [[soca]], [[trance]] y [[house]] den su estilo musical.[1]<ref name=:"1">[https://www.amazon.in/Lifes-Beach-Dushi-Band/dp/B0097REYS6 Life's a Beach Dushi Band], Amazon.in</ref>
== Historia ==
Na 1990, durante un periodo cu el tabata traha como musico y productor musical internacional, Hildward Croes a funda Dushi Band na Aruba. E tabata dirigi e banda y tambe compone, aregla y produci su musica.[1][5]<ref name=:"5">[https://www.amazon.com/Cyant-Stop-Dushi-Band-Aruba/dp/B00B2TUDCI#:~:text=Dushi%20Band%20was%20crowned%20with,50th%20Carnival%20Celebration%20in%202004. Cyant Stop Weh - Dushi Band], Amazon.com</ref>
Dushi Band a bira un di e bandanan mas popular di Aruba, specialmente durante e temporada di Carnaval. E banda a participa regularmente den presentacionnan musical y competencia di musica y a gana varios premio.<ref name=:"1"/>[3]<ref name=:"3">[https://soundcloud.com/dushiband Dushi Band of Aruba], soundcloud.com</ref>
Dushi Band ta combina musica di Carnaval y soca cu sonidonan electronico di baile. Durante añanan 2000, e banda a presenta un fusion di soca, trance y house, un estilo cu tabata wordo presenta como ''soca-trance-house''.<ref name=:"3"/><ref name=:"5"/> E innovacion musical di Dushi Band a contribui na introduccion y popularisacion di e tipo di musica electronico di baile den e Carnaval di Aruba. E banda ta wordo describi como un di e prome bandanan di musica electronico di baile den Caribe.<ref name=:"1"/><ref name=:"3"/>
E repertorio di e banda ta combina influencianan di musica caribense cu musica electronico di baile. Den añanan 2000, Dushi Band a desaroya un estilo cu e banda mes a describi como un fusion di ''soca'', ''trance'' y ''house''.<ref name=:"3"/><ref name=:"5"/>
=== Carnaval di Aruba ===
Dushi Band a bira un presencia regular den Carnaval di Aruba. E banda tabata participa den e desfile y competencia musical y a wordo conoci tambe pa su presentacionnan visual y e uso di un escenario mobil.
Na 2007, Dushi Band a gana e ''Roadmarch Music Contest'' durante e 53.º edicion di Carnaval di Aruba cu e cantica ''Music (Music Is We Language!)'', interpretá pa Teddy Philips. E cantica a bira popular entre e publico y a gana tambe e premio Roadjam.<ref name=:"5"/>
Na 2008, Hildward Croes y su ruman Aldrick Croes a funda ''Dushi Carnival Group''. E grupo a presenta un concepto nobo pa participacion den Carnaval, combinando musica, coreografia, vestuario y elementonan visual.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
=== Presentacion y reconocemento ===
Fuera di Aruba, Dushi Band a duna presentacionnan na otro islanan di Caribe, Sur America y Europa. E banda a participa den festival, concierto y otro eventonan musical.<ref name=:"3"/><ref name=:"5"/>
Na 2003, Dushi Band a gana e premio ''Band of the Year'' durante Rotterdam Zomercarnival. Na 2004, e banda a ricibi e mesun reconocemento durante e celebracion di 50 aña di Carnaval di Aruba.<ref name=:"5"/>
E banda a bira conoci tambe pa canticanan manera ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'', ''All The Way'', ''Mexi Can Swing'', ''Music'', ''Happy'', ''Party On'' y ''T'is Time (Ki Ora)''.<ref name=:"5"/>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.[
The original and core members of Dushi Band of Aruba include founder and keyboardist Hildward Croes, alongside musicians Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber, and Howard Tromp. Over the years, lineup updates featured artists like Rudney Lopez, Jonchito Croes, and Ety Paskel, with frequent vocal collaborations featuring Caiso Teddy (Teddy Philips).
Hildward Croes tabata director musical y compositor principal di Dushi Band te su morto na 2014. Na banda, el a traha como tecladista, programador, compositor, arreglista y productor.[1]<ref name=:"5"/>
Croes su experiencia como musico y productor internacional, incluyendo su trabou cu [[Wilfrido Vargas]] y [[Juan Luis Guerra]], a influencia e desaroyo musical di Dushi Band.<ref name=:"5"/>
== Importancia ==
Dushi Band a ocupa un luga particular den historia di musica popular di Aruba, principalmente pa su contribucion na musica carnavalesco. Su combinacion di soca cu musica electronico di baile y su presentacionnan visual a contribui na un estilo nobo dentro di Carnaval di Aruba.[4]<ref name=:"5"/>
== Discografia ==
=== Album ===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
[[:Kategoria:Karnaval na Aruba]]
---------------
== Historia ==
Na aña 1990 [[Hildward Croes]] a lanta su propio banda, Dushi Band, cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona ''Music is we language''.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions.
Hildward a dirigi y compone tambe pa su propio “Dushi Band” cu a bira un di e bandanan local mas popular, specialmente durante temporada di carnaval. Aña tras aña nan tabata produci exitonan grandi cu tabata gana varios premio.
== Discografia ==
=== Album===
* ''Cyant Stop Weh'' (2003)
* ''Celebrate L'' (2004)
* ''Music'' (2007)
* ''Life's a Beach'' (2008)
* ''Born Ready'' (2009)
* ''EDS'' (2014)
* Winners of numerous music festivals and awards on the island of Aruba, Dushi Band is a crowd favorite mainly during carnival festivities. The band's founder and musical director Hildward Croes is well-known in the caribbean and in latin america for his work as keyboardist, programmer, producer, and arranger with Wilfrido Vargas, Juan Luis Guerra & 4.40, and Chichi Peralta.
* Caribbean Techno Soca Jamback Party Band "DUSHI BAND" originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. Aruba's undisputable roadjam record-holders.<ref>[https://soundcloud.com/dushiband Dushi Band of Aruba], soundcloud.com</ref>
'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days.
Recently Dushi Band appeared as number 6 on the big list of the Just Plain Folks Music Award.
In 2009 the local band was nominated for the “Best Caribbean Album & Music of the Year.
In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like ''Breaking Away'', ''Hisa Man Na Laira'' (Jamming 40 Years Carnival), ''All The Way'', and ''Mexi Can Swing'', are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence.
Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004.
Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.
Esaki a haci cu el a sa di distingui su mes como e creador di un genero musical cu e ta introduci den Aruba su Carnaval: e asina yama *soca trance*. Un genero cu a causa furor bou dje hobennan y comosion bou di e grandinan. Awe cu orguyo nos por bisa cu su legado cu Dushi Band ta graba den historia musical di Aruba su Carnaval pa semper.<ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum=2023}}</ref>
-----
THE Dushi Band of Aruba STORY: Caribbean Techno Soca Jamback Party Band 'DUSHI BAND' originated on the island of Aruba in the Dutch Caribbean in the early 1990s and was founded by the well-known Aruban keyboardist, programmer, composer, arranger and producer: Hildward Croes. One of the first electronic dance bands of the caribbean, and one of the longest lasting Aruban bands, Dushi Band has been a hit-creating-machine since it's early days. HILDWARD CROES * Born on the island of Aruba on a 7th of September, Hildward comes from a family of deep musical roots. His mother Ada is a singer and his father Maiky is a musician, singer, and choir director of their hometown church of Santa Cruz. From an early age Mr. And Mrs. Croes encouraged their four sons to participate in the church choir on Sundays and this has been an important musical influence on the entire family. Hildward began performing with various youth bands at an early age. A music-lover since birth, he started playing the piano at home at the age of 8 guided by his father Maiky and began taking piano lessons with various teachers on the island after a few years playing by ear. In 1977 while forming part of the band that accompanied the church choir his father was conducting, he was approached to form the band Cryptus Confession that became one of the most popular bands of Aruba in the late 70s, recording the huge hit of 1980: Love Dream, part of a successful album of his original compositions recorded at Criteria Studios, Miami (known in those days for having recorded The Eagles' Hotel California album, and most of the Bee Gees' mega-productions) in the summer of 1979. Cryptus (as the band was popularly called) toured South America and other Caribbean islands extensively. In 1981 Hildward received a scholarship by the Aruban government to study music at the renowned Berklee College of Music in Boston, USA. While studying in Boston he participated in numerous recordings and concerts. He finished his bachelors degree in professional music in 1984 and continued his graduate studies at Bowling Green State University in Ohio where he obtained his Master's of Music degree. Hildward returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company. In 1989-1990 he toured Europe, North, Central and South America with the Wilfrido Vargas orchestra playing keyboards and programming for the live shows. During this time he also arranged and produced for many successful Latin American artists such as Las Chicas Del Can, Altamira Banda Show, Eddy Herrera, Roy Tavare, Micky Taveras, and of course Wilfrido Vargas. In February of 1990, he earned a Grammy Award nomination in the Latin - Tropical category for his co-production of the album Animacion by Wilfrido Vargas. The same year he won first prize in the world competition of arrangers of the international hit song of the time: Lambada, which he arranged and produced for Las Chicas del Can. Towards the end of 1990, Hildward was approached by Juan Luis Guerra to form part of his orchestra. During the following years he toured the world performing sold-out concerts playing keyboards, programming and directing the computer sequencers for Juan Luis Guerra & 4.40. He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out. While working with Juan Luis Guerra & 4.40 in the mid-1990s, he met and established a strong friendship with Chichi Peralta who at the time was one of the main percussionists of the group. In 1997 Hildward was contracted by his long time friend Chichi Peralta to participate in his then newly formed project: Son Familia. With Chichi Peralta + Son Familia, Hildward has been touring the world playing sold-out concert halls and stadiums. In 1999 he participated extensively as an advisor, arranger, keyboardist, and music calligrapher in the production of the CD: De Vuelta Al Barrio, which earned them a Latin Grammy Award for best merengue album in 2001. The live CD / DVD release En Vivo (Live) by Chichi Peralta is a huge success in France and other parts of Europe. Hildward produces for Chichi Peralta's Sterling Audio Productora Musical / Cutucupla Films and is working on productions for different artists in the Dominican Republic and other parts of the caribbean. He participated as arranger, programmer, and keyboardist on Chichi Peralta's 2005 release: Mas Que Suficiente, which once again earned them a Latin Grammy nomination for Best Contemporary Tropical Album. Dushi Band of Aruba * In the early 1990s, while on a break from touring the globe with Juan Luis Guerra, Hildward decided to form the Dushi Band (meaning 'sweetest band') and since then has been one of the most popular bands on the island of Aruba and in the Caribbean mainly during carnival festivities. With the Dushi Band Hildward won numerous prizes in music contests and festivals. Hit songs like Breaking Away, Hisa Man Na Laira (Jamming 40 Years Carnival), All The Way, and Mexi Can Swing, are just a few of the many successful songs of the Dushi Band in their 2 decades of existence. Dushi Band was crowned with the Band of the Year prize at the Rotterdam Summer Carnival in 2003 as well as in Aruba's 50th Carnival Celebration in 2004. Hildward has also contributed to hit songs for many other bands and artists on the island. After Juan Luis Guerra briefly retired from stage in 1995, Hildward returned to Aruba where he was once again one of the hardest working producers on the island, as well as a regular performer with the Dushi Band in local night-clubs, private parties, hotels and casinos. Dushi Band has been travelling extensively in the Caribbean as well as South America, and Europe performing in dance halls, festivals and concerts. Dushi Band won the Roadmarch Music Contest of Aruba's 53rd carnival celebration in 2007 with the monumental song MUSIC (Music is we language!). The song, which was interpreted by Teddy Philips, became an even bigger success taking the band to a whole new level, winning the people's choice award 'Roadjam'. Early 2008 Dushi Band introduced a new fusion of Soca, Trance and House music and released the album 'Life's A Beach' containing hits such as HAPPY and PARTY ON. This year they released their CD 'Born Ready' with the hits T'IS TIME (KI ORA) and WE READY. The band is a total spectacle on the road during Aruba's grand carnival celebration performing on their futuristic 'stage on wheels'. Due to the huge success of their Soca-Trance-House-Mix, and songs such as Mexi Can Swing, MUSIC, Paty On, T'is Time, Happy and others, Dushi Band is now touring full-time and is continually adding a growing number of fans throughout the Caribbean, South America and Europe. Hildward Croes runs his production company and recording facility (Vanilla Kingdom). In his free time he can be found relaxing and enjoying the Caribbean sun and the white sandy beaches of his native Aruba.<ref>[https://www.amazon.com/Cyant-Stop-Dushi-Band-Aruba/dp/B00B2TUDCI#:~:text=Dushi%20Band%20was%20crowned%20with,50th%20Carnival%20Celebration%20in%202004. Cyant Stop Weh - Dushi Band], Amazon.com</ref>
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[:Kategoria:Aruba]]
-----------------
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusionista
| miembro2 = Maikito Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitarista
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo principalmente entre 1977 y 1986. E banda a bira popular na Aruba y a haya atencion tambe pafo di Aruba, entre otro cu e composicion original ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda RPM (Revolution Per Minute). Varios ex-integrante di RPM a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Den su prome añanan, e repertorio di Cryptus tabata consisti principalmente di canticanan disco y [[pop]]-rock internacional, incluyendo musica di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda a bira popular, specialmente bou di hubentud Arubano y tabata duna presentacionnan na club, fiesta bailabel y luganan nocturno y eventonan cultural. Nan tambe tabata presenta durante evento [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978, Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como Miho Banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Revista Amistad a eligi e banda como Banda Rock di Aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami. E album tabata inclui, entre otro, e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E produccion a contribui na e fama di e banda pafo di Aruba y a resulta den varios gira musical internacional, cu presentacionnan na [[Venezuela]], otro paisnan di Sur America y diferente isla den Caribe.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Durante e existencia di e banda, diferente cambio di formacion a tuma luga. Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a tuma e luga di Ruben Werleman y Ety Paskel a reemplasa Jado Maduro.<ref name=":1"/>
=== Fin di e banda ===
Pa aña 1986, mayoria di e integrante a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni dia 2 di juni 2007 pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]]. E banda tabata e ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Grupo musikal]]
[[:Kategoria:Aruba]]
‘Cryptus’ manera cu nan tabata wordo yama pa nan fansnan, a ser funda na aña 1977 momento cu un otro banda famoso di e tempo ey esta R.RM. a desintegra.
Jado Maduro (drummer), Tommy Croes (cantante), y Ruben Werleman (gitarista), a join forza cu Hildward Croes (tecladista), Maikito Croes (percusionista), y Gos Oduber (bahista) pa asina forma Cryptus Confession.
Den un corto tempo Cryptus a bira un di bandanan favorito di hubentud.
Cu nan sonido potente y e escogencia di canticanan cu hubentud tabata gusta, e banda tabata toca tur weekend den fiesta y clubnan den tur skina riba nos isla.
Cryptus tabata presente den tur e actividadnan di Miss Teenage y Miss Teen Aruba.
Den e añanan di gloria di e musica “disco”, Cryptus Confession tabata reconoci pa canticanan di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, como tambe The Eagles, Air Supply, Billy Joel, Elton John, etc.
Na momento cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Eopez a tuma over e tarea di percusionista, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.
Desde nan inicio na aña 1977, tur fin di aña Cryptus tabata ser galardona cu premionan di ‘mihor banda hubeniT, etc. Na July di aña 1979, e banda ta logra realiza un viahe pa Merca na unda nan ta graba un “long-play” na Criteria Recording Studios na Miami, studio di grabacion cu tabata famoso e tempo ey pa grabacionan di The Bee Gees, Elton John, y The Eagles (Hotel California).
For di e album aki ta sali un prome single promocional cu ta ser comberti den
e cancion di mas grandi e banda tabata viaha tur di aña 1980, esta Eove fin di siman pa cumpli Dream. cu presentacionan na
E exito di e produccion aki Venezuela y otro paisnan. a hiba Cryptus na diferente
presentacio den exterior. Despues di e epoca di e
musica “disco”, Cryptus Tanto asina cu pa un tempo Confession a cosecha
bastante exito tambe den rock-concertnan cu tabata ser organiza den Cas Di Cultura y den Wilhelmina Stadion na principio di añanan 80. Otro lugaman na unda Cryptus tabata toca frecuentemente ta Indian Rock Garden, VIP Club, Club Scaramouche, Scorpio’s Disco, Rapid Club, Club lOWUA, Club POVA, Club Estrella y Connie Francis Club na Santa Cmz.
Despues di 3 decada, Cryptus Confession ta bek pa un solo anochi, habriendo e concierto tan espera di Air Supply den Don Elias Mansur Ballpark dia 2 di Juni venidero.
Espectativanan ta hopi halto y ya caba e banda ta den pleno preparacion pa nan presentacion cu ta promete di bira algo inolvidabel.
Despues di 25 aña...
Cryptus ta back!
[[:Kategoria:Músika]]
[[:Kategoria:Aruba]]
Integrante original di e banda tabata Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff y Howard Tromp. Despues cu Maikito Croes a bandona Aruba pa sigui su estudionan den exterior, Rudney Lopez a tuma over, y asina despues Ruben Werleman a wordo reemplaza pa Jonchito Croes riba gitara, y Jado Maduro pa Ety Paskel riba drums.<ref name=":1">[https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession Cryptus is back!], Solo di Pueblo (19 di mei 2007)</ref>
Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso[1] y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
* Musico integrante di e banda tabata [[Hildward Croes]] y su ruman Michael Croes, Tommy Croes, Janchito Croes, Dayleen Dijkhoff, Rudmey Lopez, Ety Paskel y Howard Tromp. Na 1979, e banda [[Cryptus Confession]], a graba un album cu algun composicionnan original di Hildward Croes, den nan e cantica “Love Dream” a bira un hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2024-12-16}}</ref> E banda a haci gira musical na Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense.
Na 1986, mayoria di e musiconan a bai toca pa Spectrum, un banda cu otro estilo di musica.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17di</ref>
Het zijn: Dayleen Dijkhoff, Hildward Croes, Rudmey Lopez, Ety Paskei, Tommy Croes, Howard Tromp en Janchito Croes. Het merendeel speelde voorheen in de muziekgroep Cryptus Confession, doch de muziek die door Spectrum wordt gebracht, is van een geheel andere stijl. Met de plannen die Spectrum heeft — onder meer in de komende vakantie — wordt verwacht dat Spectrum spoedig een van de topmuziekgroepen van Aruba zal<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17</ref>
{{Appendix}}
Concepcion na Santa Cruz, Hildward y su ruman Michael a ser pidi pa join e banda Cryptus Confession. Cryptus mesora a bira un di e bandanan pop-rock mas popuiar di Aruba. Love Dream a bira un nummer 1 hit y ta un di e composicionnan original di Hildward. E album aki a wordo graba na Criteria Studios, famoso<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2014-12-22/page/n16/mode/1up?q=hildward+grammy&view=theater|titel=Biografia di Hildward Croes|werk=Solo di Pueblo|datum=2014-12-22|bezochtdatum=2023-08-20}}</ref>
y conoci pa a percura pa grabacionnan haci pa The Eagies, Bee Gees, Elton John y The Eagles cu Hotel California. Cu Cryptus Confession, Hildward a tour Venezuela, Sur America y otro islanan Caribense extensivamente.
Hildward a ricibi un scholarship for di gobierno di Aruba pa por sigui su estudionan na Berklee College of Music na Boston. Na Boston Hildward a ricibi diferente invitacion pa participa den grabacionnan y pa trece su obranan dilanti na varios concierto y recitalnan. Hildward a lermina su bachelor’s degree cu un degree den muslca profesiona! y a continua su post graduate na Bowiing Green State University na Ohio.
Hiidward a retorna Aruba cu un master degree di musica y a bira rapidamente un di compositornan y areglistanan mas busca den e region. El 3 a produci numeroso hit pa artistay gruponan na Aruba, Corsou y otro isianan Caribense.
Despues di a wordo pidi pa produci un album di musica Caribense pa record iabei Sonografia na Caracas, Venezuela, Hildward a wordo nombra como e “Rey di Merengue”: Witfrido Vargas di
inmediato a firma un contract cu Hildward paforma parti di su orkesta y a produci diferente disco pa su banda.
Hildward a inicia cu tournan rond mundo henter. incluyendo Europa, America Central, America del Norte y Sur America hunto cu Wiltrido Vargas y su orkesta riba keyboard y semper programando sequencianan riba
computer pa e live shows.
Durante e temporada aks Hiidward tambe a aregla y product diferente hit pa Las Chicas del Can, Altamira Banda Show. Mandarina, Eddy Herrera. Roy Tavare, Micky Tavares, y clararnente Wilfrido Vargas. Hildward a wordo nomina pa un American Grammy Award den categoria Latin Tropical pa su trabao riba e aibum di Wiifrido Vargas. cual el’a co-producL
E mesun aña ei'a gana e di prome premio den competencia internacional di aregio pa e famoso y popuiar hit Lambada. cual el'a aregla y produci pa e grupo popular Las Chicas del Can.
Di inmediato Hildward a wordo acerca pa e famoso compositor areglista y cantante Juan Luis Guerra y a wordo pidi pa forma parti di su orkesfa 440.
Pa 5 aña J uan Luis Guerra a tour henter mundo, den sala- y stadionnan yena dt fans treciendo su musica y demostrando su talento riba keyboard y fantasia di secuencia riba computer, Hildward Groes a gana numeroso premionan riba su Isla NatalL Na varios ocasion ei ? a sa di keda galardona como Aregiista di Aña, Musico di Aña,
Musicante di Aña, Musico di Decada y tambe Man of the Year pa media local. Despues cu Juan Luis Guerra a dicidi di retira pa un tempo for di musica na 1990, Hildward a dicidi di bolbe susstanatal, naunda eE'a sigui corno e mihor y mas popuEar areglista y productor di e regio y a pertorm na varios ocasion den hotelnan, nightdub y shownan na su ista.
Na 1997. Hildward a rictbi un yamada for di su amigo Chichi Peralta pa e forma parti di su banda nobo Son Familia. Su amistad cu Chichi Peralta cu tabata un di e percusionistanan di e banda di Juan Luis Guerra y su 440 a crece den un amistad solido y fuerte. Cu Chichi Peralta Hildward a tour mundo henter.
Na 1999, Hildward a participa extensivamente como advisor, areglista, keyboard y caligrafista den e produccion di e CD DE vueEta al bario, loke a resufta den un Grammy Latino, como mihor merengue na 2001. E CD/DVD release En Vivo di Chicht Peralta a bira un exito gigantesco na Francia y otro parti di Europa. HiEdward a sigu cu mas exito cu su areglonan musical, a IncEui accordeon, piano y keyboard den e siguiente formacion Mas Gue Suficienfe, ioke a otorga un biaba mas e nominacion di Grammy Latino na 2006.
Hildward ta dirigi y skirbi y compone pa su banda Dushi Band kende a bira e banda popular, speclaEmente den
temporada di Carnaval y su festividadnan, produciendo exito tras exito, aña aden y aña afor, ganador masha hopii reconocimento. Hildward a crea e asina yama "Electronio Dance Soca 1 ’ cual ta un rnezcla
di Soca combina cu House Music. Den prome instante hendenan tabata poco reserva pa e idea nobo aki pero cerca e hubentud ei’a cay den super bon tera. Tambe e ta e accordeonista di e Grupo di Betico, un banda acoustico folklorico forma pa miembronan di e famia Croes cu ta brinda nan musica tipico na fin di aña. Na momento cu e ta na Aruba, Hiidward por ser hayatatoca den bandanan JEMM (Funk, Rcck), Antonio Bello Blues (bEues & Rock) Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion),
Roots Rebets (Reggae) y ofronan. HÉIdward ta dirigi orquestanan na diferente show y evento speciai via su compania di produccion, for di cual e ta keda produci musica pa film, Tv, radio y ta productor di diferenle jingles, como CD's pa artistanan den Caribe y Sur America for di su studio: Vanilla Kingdom. El'a skirbÉ y produci re c ie nte m e nte Ru mba
Aruba pa Aruba Tourism Authority, esaki pa nan campaña internacional y a gana na 2007 e Garnaval Roadmarch Festival cu e cancion J Music, Music Es we languageL
Den su fempo liber Hildward ta scoge pa deleta su mes cu e beyeza di Aruba su awanan y ta practica watersports y refaha na Aruba su bunita beachnan. Na finaf di 2007 Hildward a ricibi un biaha mas e destincion y reconocimento ds ‘'Artista di Aña r ' pa media locaL infiuencia door di e grandinan, Mozart, Chopin, Beethoven, Liszt, Mc Coy Tyner, BiN Evans, Oscar Peterson, Herbie Hancock, Chick Corea. Keith Jarret, Joe Zawinul, Dave GrusEn, a hiba como hobby Arle. Movies y
---------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Hildward Leonil Croes''' (☆ [[7 di sèptèmber|7 di september]] [[1962]] na [[Aruba]] – †[[17 di desèmber|17 di december]] [[2014]] na [[Bogota]]) tabata un musico, compositor y areglista [[Aruba]]no. El a wordo nomina tres biaha pa un [[Grammy Award]]. E tabata conoci tambe como “El Principe” o “El Principe de Aruba”.
== Biografia ==
Hildward Croes a lanta na [[Santa Cruz]] den un famia musical. Su mama Carmelita Arcadia (Ada) Croes-Croes tabata cantante y su tata Maiky Croes, musico y cantante. Huntu cu su tres ruman homber, Maikito, Franklin y Aldrich, el a wordo stimula door di su mayornan pa canta den coro di parochia di Santa Cruz, cu su tata tabata dirigi.<ref>https://hildwardcroes.tripod.com/</ref> Cu ocho aña el a cuminsa toca piano y keyboard y tabata actua cu diferente banda. Cu e banda [[Cryptus Confession]] el a graba na 1979 un album cu algun di su composicionnan original cu ta inclui e popular cantica “Love Dream”, su prome hit.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=24ora.com1datum=2020-12-08|bezochtdatum=2023-08-18}}</ref>
Den inicio di decada 1980 el a muda pa [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] pa studia na Berklee College of Music na [[Boston]]. Despues di gradua el a continua su estudionan na Bowling Green State University na [[Ohio]], unda el a obtene su Master di Musica na 1988.<ref name="caya"/>
Bek na Aruba Hildward Croes tabatin su propio studio di grabacion i tabata popular como areglista i producer. El a skirbi varios cantica hit pa artista i gruponan na Aruba, [[Kòrsou|Corsou]] i otro islanan den Caribe. Entre otro el a skirbi cantica pa [[Grupo di Betico]], di cua e mes tabata integrante tocando acordeon. Na 1987 Hildward ta compone specialmente pa e grupo di baile Simadanza na ocasion di bishita Real e piesa “Suite pa La Reina”, cu ta un mescla di danza, tumba, wals y mazurka den estilo contemporaneo.<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-BONDIA-2015-05-27/mode/1up?q=hildward+croes|Bon Dia Aruba|titel=Diasabra 30 di mei lo ripiti show di Simandanza|datum=2015-05-27|bezochtdatum=2023}}</ref>
Na aña 1990 el a lanta su propio banda, [[Dushi Band]], cua e tabata dirigi y pa cua e tabata compone musica. Cu su hitnan, especialmente durante tempo di Carnaval, e popularidad di e banda a crece. E tabata creador di "Soca Trance", un genero musical cu el a introduci den Aruba su Carnaval. E genero ta un combinacion di [[soca]] cu trance y musica house. <ref>{{citeer web|url=https://www.noticiacla.com/news/21182|titel='El Principe de Aruba' Hildward Croes (dfm) honra cu un caya|werk=NoticiaCla|datum=2020-12-18|bezochtdatum= }}</ref> Na 2008, hunto cu Aldrick Croes, el a lanta "Dushi Carnival Group", cual como grupo carnavalesco tabatin un impacto inovativo den carnaval di Aruba.
El a gana varios premio y reconocimento na Aruba.
Despues di un bataya contra cancer Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na 2020 a duna un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
== Carera internacional ==
nan mas popular riba e isla y tabata kantikanan hit returned to Aruba and became one of the most popular arrangers and producers on the island. He wrote and produced many hit songs for artists and groups in Aruba, Curacao and other caribbean islands. After he was signed to produce an album of Caribbean music for the record company Sonografica in Caracas, Venezuela in 1988, he was contracted by the king of merengue of the 80s: Wilfrido Vargas, to be a part of his orchestra and produce recordings for his record company.
Su carera internacional a cuminsa na 1989 ora e famoso artista Wilfrido Vargas a contrat’e y cu kende el a bay riba gira mundial y a haya nominacion di Grammy pa su contribucion, como co-productor di e album Animacion. Den final di añanan 1990 el a uni su mes cu Juan Luis Guerra & 440 como eyboard y programador y a actua den conciertonan riba henter e continente Americano, como tambe den Caribe y na algun pais Europeo. Despues el a uni cu Chichi Peralta & Son Familia na 1997 y a gana un Latin Grammy pa e miho album di Merengue na 2001 cu e album De Vuelta Al Barrio. Na 2006, el a haya un nominacion di Latin Grammy pa miho album Merengue “Mas Que Suficiente” den cual el a haci e areglonan musical y a toca acordeon, piano y keyboard.
Hildward ta ricibi un nominashon pa Latin Grammy na 1990 (album "Animacion" di Wilfrido Vargas), 2001 (album "De Belta al Barrio" di Chichi Peralta) y 2006 (album "Mas que suficiente" di Chichi Peralta).<ref>{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2006-10-25/page/n1/mode/1up?q=hildward|titel=Hildward Croes pa di tres biaha den nominacion pa Grammy Awards|werk=Solo di Pueblo|datum=2006-10-25}}</ref>
Hildward na compaña artistanan manera Wilfrido Vargas y Juan Luis Guerra riba tarimanan internacional, rond mundo, dilanti publiconan di miles y miles di hende.(noticiacla)
Despues di un bataya contra cancer Hildward Croes a fayece na edad di 52 aña na [[Colombia]]. E tabata tata di un yiu homber y dos yiu muhe. Na su honor a duna na 2020 un caya di su bario na Cumana e nomber: ''Caya Hildward Croes''.<ref name="caya"/>
{{Appendix}}
* Caya Hildward Croes na Sta. Cruz
* [https://espanol.24ora.com/honran-al-principe-hildward-con-una-calle-que-lleva-su-nombre/ Honran al principe Hildward]
, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval.
Hildward directs and writes for his own Dushi Band which has become one of the most popular local bands especially during the carnival festivities producing hit songs year after year and winning music festivals on many occasions. He also plays the accordion with Grupo Di Betico; a typical acoustic folkloric music group formed by Croes' family members that performs regularly at the end of each year during the holiday season. While on Aruba, he can be found playing his heart out with local bands such as JEMM (Funk, Rock), Antonio Bello Blues (Blues, Rock), Soul Cowboy (Nu-Jazz, Fusion), Roots Rebels (Reggae), and others.
Hildward Croes tabata toca accordeon den e popular [[Grupo di Betico]]. El a gana diferente premio y reconocimento na Aruba y tabatin su propio studio di grabacion. Carnaval??
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad. Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.<ref>[http://www.nostisia.com/bonaire/2-uncategorised/9695-pa-tur-loke-hildward-croes-a-significa-pa-aruba-su-carnaval.html Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval], 19 december 2020</ref>
He won numerous awards on many ocasions in Aruba, such as arranger of the year, musician of the year, and at the end of 1990 he was awarded musician of the decade and received the distinguished honor of being named man of the year by the local press. He is recognized as one of the leaders in Aruba's musical revolution. Especially during the carnival season, Hildward has been producing hits after hits, year-in year-out.
Hildward Croes (7 september 1962 – 17 december 2014) was musicus, componist, arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind, Kayden Kock.<ref>https://nederlands.24ora.com/2020/12/18/caya-hildward-croes/</ref>
Croes werd geboren op Aruba en begon op te treden op jonge leeftijd als toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities op in 1979 met onder andre het nummer “Love Dream”.
Croes verhuisde naar de Verenigde Staten in de vroege jaren ’80 om muziek te studeren aan het Berkeley College of Music in Boston . Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn Master of Music diploma verwierf in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij over de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación. In de late jaren 1990 trad hij met Juan Luis Guerra en 440 op als toetsenist en programmeur en deed concerten in heel Noord– , Midden– en Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij deed mee met Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor het beste Merengue album in 2001 met … De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente, waarvoor hij muzikale arrangementen maakte en accordeon , piano en keyboards speelde. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en was eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio.
In eigen land was Croes vooral bekend als oprichter van de Dushi Band in 1990 en carnavalsorganisatie SMAC. Het initiatief om een straat naar hem te noemen kwam van bestuursleden en oud-bestuursleden van die organisatie.
{{Appendix}}
== Hildward Croes ==
zie ook en.wiki
'''Hildward Croes''' ([[Aruba]], 7 september 1962 - [[Bogota (stad)|Bogota]], 17 december 2014) was een [[Aruba]]ans musicus, componist en arrangeur en drievoudig Grammy Award genomineerde. Hij had één zoon, Angelo Kock, en twee dochters, Hilyann Croes en Natusha Croes. Hij had ook een kleinkind naam Kayden Kock. Croes groeide op te Cumana en begon op te treden op jonge leeftijd als een toetsenist met verschillende bands. Met Cryptus Bekentenis nam hij een album met eigen composities in 1979 waarin de nummer een nummer "Love Dream" inbegrepen.
In de vroege jaren '80 vertrekt Croes om muziek te studeren aan het [[Berklee College of Music]] in [[Boston]]. Na het behalen van zijn Bachelor Degree , vervolgde hij zijn opleiding aan de Bowling Green State University in Ohio waar hij zijn verkregen Master of Music diploma in 1988.
In 1989 werd hij gecontracteerd door Wilfrido Vargas met wie hij de wereld toerde en verdiende een Grammy nominatie voor zijn bijdrage als co-producer van het album Animación . In de late jaren 1990 trad hij Juan Luis Guerra en 440 als een toetsenist en programmeur en uitgevoerd concerten in heel Noord , Midden , Zuid-Amerika , alsmede het Caribisch gebied en delen van Europa . Hij ging toen op om mee te doen Chichi Peralta & Son Familia in 1997 en won een Latin Grammy voor de beste Merengue album in 2001 met ... De Vuelta Al Barrio . In 2006 behaalde hij een Latin Grammy nominatie voor beste Merengue album met Mas Que Suficiente waarop hij maakte muzikale arrangementen en speelde accordeon , piano en keyboards. Hij won vele onderscheidingen en prijzen in zijn geboorteland Aruba en eigenaar van een productiebedrijf en opnamestudio .
Hij overleed te Bogota aan de gevolgen van kanker.
----
Gobierno Di Aruba A Honr’e Cu Un Caya Na Su Nomber
18 december 2020|Solo di pueblo|Caya Hildward Croes na Cumana
Pa tur loke Hildward Croes a significa pa Aruba su Carnaval
Diahuebs 17 di december 2020, ta pa semper un dia hopi special pa famia en especial pero tambe pa henter Aruba cu a conoce y stima e gran musico di nos pais, señor Hildward Croes den feliz memoria. Iniciativa di SMAC, dirigi pa e expresidente Shannon Henriquez, y ex miembronan Ghislaine Winterdal y Joally Croes a haci cu awe Hilward Croes tin un caya dedica na su nomber. Sra. Shannon Henriquez na e ocacion special aki a hiba palabra y a conta tiki di e historia di Hildward Croes.
“Cu hopi alegria mi ta para akinan representando no solamente e tresnan cu a firma cu ta Joally Croes, Ghislaine Winterdaal y mi persona na nomber di SMAC, pero tambe e board nobo di SMAC cu su Presidente nobo Jason Brown, tur musico y cultura di Aruba cu tanto Hildward a stima y a contribui grandemente na dje.
Net prome cu nos a finalisa nos 5 aña den bestuur di SMAC, nos a acerca Gobierno di Aruba cu e peticion pa e caya aki haya nomber di e gran musico aki.
Hildward semper su deseo tawata pa e musiconan tin mas participacion hunto cu e organisadornan di Carnaval. Ora a funda SMAC, Stichting Musica, cu Hildward a funda na 27 Januari 2012, esaki a bira realidad.
Hildward a lanta Dushi Band na aña 1990, dia 12 di January 2008 riba cumpleaños di Mama Ada y hunto cu su ruman Aldrick Croes, a lanta Dushi Carnival Group y hunto nan a innova Carnaval. Dushi Carnival group a bira un di mas popular na Aruba. Rijnan largo pafo di cas di Mama Ada y Papa Maiky pa forma parti di e musica di Dushi Band y e grupo di Dushi Carnival Group.
Hildward no ta tawata kier un trailer pa Dushi band, sino e tawata kier pa e ta un “stage” pa e pone su show den cada parada y asina e la exigi pa e trailer ta “Low boy” unda e por tawata mas cerca di su publico.
Mesun detayista cu e tawata cu su musica e tawata cu tur cos cu ta parti di e show cu e tawata pone den cada parada di Carnaval. Uniform di Dushi Band mester tawata semper otro color cu e massa.
Hildward y su Dushi Band a competi tur aña na e festival mas grandi di Aruba y ta gana Roadmarch King hunto cu Teddy Philipps cu e famoso cantica cu te awe ta zona Music is we language.
Hildward a contribui asina hopi na Carnaval di Aruba cu un dia no ta suficiente pa splica kico tur e la haci pa Aruba su fiesta di mas grandi, CARNAVAL.
Awe riba 6 aña cu el a bay laga nos, no solamente el a laga un bashi grandi atras pa su famia, su banda, su grupo, tur musico cu e la inspira, sino e ta laga un bashi grandi pa nos Carnaval.
Agradecido pa tur locual e la contribui y tur esnan cu el a inspira awe, nos ta honr’e y bis’e danki cu Caya Hildward Croes. E caya aki unda tawata tin rijnan largo pa baila y gosa e show cu e tawata pone den su dushi Carnaval.
{{Appendix}}
----------------------------------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Grupo di Betico''' (antes ''Betico y su Grupo'') ta un grupo musical di genero tipico [[Aruba]]no. E ta un di e gruponan mas popular di musica di [[dande]] den fin di aña. Su nomber ta referi na su fundado [[Betico Croes]].
== Historia ==
E grupo a nase di un famia musical di [[Santa Cruz]]. E yiunan di Francisco (Panchico) Croes y Maria Luisa (Mimita) Croes-Lopez for di chikito tabata scucha, aprecia y admira e musica tipico treci pa otro miembro musical di e famia grandi aki, manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu [[Pasco]], e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial. Na aña 1968, ora cu dos ruman di [[Betico Croes]] a regresa for di [[Hulanda]], e grupo parandero a formalisa bou e nomber ‘Betico y su grupo’. Betico Croes tabata toca [[acordeon]]. Integrante inicial di e grupo tabata e rumannan Betico, [[Rudy Croes|Rudy]], Aiky, Tommy, Efrain, [[Hendrik Croes|Hendrik]] y Addison. E principal cantante di Dande di e grupo tabata Maiky Croes. Mas despues sobrinonan tambe a cuminsa uni na e grupo, manera e yiunan di Maiky: Maikito y [[Hildward Croes]] cu a studia musica i tabata toca sinfonia di man. Cu tempo e grupo a desaroya un estilo y zonido original di paranda navideño alegre, cu ta caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil.<ref name="Dande"/>
Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela. Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD. Awendia e ta consisti di 16 integrante.
== Festival di Dande ==
Desde inicio di e Festival di Dande na aña 1973, Betico y su Grupo a participa na mayoria di edicionnan di e festival. Na aña 1986 a duna homenahe na e grupo pa a participa 12 biaha consecutivo. Y na 1990, Hildward a compone e cancion ''Paranda Arubiano'' pa e grupo por a participa cun'e den e festival di dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di dande y musica tipico.<ref name="Dande">[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref> Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref> Cu Grupo di Betico Maikito Croes a bira Rey di Dande na aña 1998, 2002 y 2005.
== Composicion ==
E siguiente 1993 aña Grupo di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan na papiamento y esakinan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Na aña 1995 e agrupacion a realiza nan prome disco compacto ''“Paranda Arubiano”''. E tabata un produccion exitoso cu benta riba di 10.000 ehemplar y algun cantica manera ''Paranda Arubiano'', ''Ban Celebr'e y Festeh'e'', ''Añ' Nobe Awe'', y ''Arubianonan'' a bira clasiconan navideño instantaneamente. Entre su mihor canticanan por menciona: ''Un Siglo Nobo'', ''Mi Conono'', ''Mosaico di Aguinaldo'', ''Mosaico Arubiano'', ''Alegria'', ''Dugudushi'', ''Te Ora Solo Sali'', ''Bendiciona'', ''Yen di Emocion'', ''Bonconco'', ''Keda Leu'' (2020, coronacrisis), ''Contento'', ''Ken nos ta'', ''Awa di Tanki Lender'', ''Faya Bo Haya'' y ''Nos kier ta meymey''. Mas despues a cuminsa graba cu artistanan internacional y local manera [[Jeon]].
Grupo Di Betico a realisa varios concierto y gira presentando e cultura y folclore Arubano na diferente pais rond mundo: entre otro [[Hulanda]], [[Belgica]], [[Alemania]], [[Brasil]], [[Cuba]], [[Republika Dominikano|Republica Dominicano]], [[Kòrsou|Corsou]] y [[Boneiru|Boneiro]].
Despues di e fayecimiento di Betico Croes na fin di 1986 e agrupacion a cambia nomber pa ''Grupo di Betico''.
== CD/DVD's ==
* ''Paranda Arubano'' (1995)
* ''Tradicion'' (1999)
* ''Alegria'' (2002)
* ''Libertad'' (2006)
* ''Celebracion'' (2007)
* ''Concierto di Alegria'' (2009)
* ''Felicidad'' (2011)
{{Appendix}}
* otro integrantenan tabata Maiky Croes, Rudy Croes (leiding in 1992) Tommy Croes?? Hilward Croes
* den e grupo Betico tabata toca e acordeon
* desde inicio di ana 70 e grupo tabata participa na Festival Tipico y Dande, cu na 1973 a ser inisia pa Harry Croes. anual
* e grupo a participa regularmente den e festival Tipico y Dande desde su inisio na 1973 y a wordo gehuldigd na 1986 pa participa 12 ana consecutivo. Na 1992 nan ta sali ganador di e mihor cancion y mihor composicion.<ref>{{nl}}{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643733:mpeg21:a0102|titel=Rey di Dande|werk=[[Amigoe]]|datum=1992-12-29|bezochtdatum=2022-09-30}} </ref>
---
GRUPO DI BETICO ta un agrupacion familiar cu raiznan musical y cultural profundamente Arubano. E herencia musical di famia Croes ta uno cu a wordo pasa di generacion pa generacion. Desde comienzo di siglo 20, den e hogar di famianan Croes na Santa Cruz, musica tabata un forma di expresion y entretenimiento.
Na cas di Francisco "Panchico" Croes y Maria Luisa "Mimita" Croes Lopez, for di chiquito e yiunan por a aprecia y admira e dushi musica tipico Arubano cu tabata ser treci pa familiarnan musico manera entre otro Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano. Den cas semper tabata reina e ambiente musical y por lo tanto cada un di e yiunan di Don Pancho y Mimita a lanta ta canta of toca un of otro instrumento musical.
Na aña 1959 momento cu nan yiu Betico a regresa Aruba despues di a termina su estudionan na Hulanda, el’a motiva su rumannan pa rebiba y continua cu e tradicional paranda familiar di fin di aña. Despues di misa di Pasco mainta su paranda tabata pasa di famia pa famia. Betico tocando su sonfonia di man (acordeon) mientras cu e otro rumannan tabata canta of toca un instrumento.
E famia den su totalidad tabata participa na e parandanan di tur fin di aña, principalmente e Dande di tur aña nobo, bishitando famia y amigonan cu e alegre saludo musical.
Na aña 1968, na yegada di e rumannan Rudy y despues Tommy cu tabata studia na Hulanda, a dicidi di formalisa e grupo formando asina e agrupacion tipico parandero cu despues a wordo bon conoci como Betico Y Su Grupo. E grupo tabata forma pa rumannan Betico, Rudy, Aiky, Tommy, Efrain, Hendrik y Adison, mientras cu e rumannan muher Ada, Chichia, Mary, Didi hunto cu nan famia, tanta, omonan y demas famia, tur tabata participa cantando of tocando un instrumento.
Betico tabata percura pa e paranda di Dande tur aña pasa den cada skina di nos isla bishitando famia, amigo y conocirnan. Betico Y Su Grupo a participa na tur festival di Dande desde su inicio den e decada di añanan 70, cu excepcion di algun biaha cu pa motibo di luto e grupo no por tabata presente. Betico tabata tin un amor grandi pa e folclore y cultura di su isla y tabata entrega tur su esfuerso pa promove e musica tipico Arubano.
Mientrastanto, entre e subrinonan tabata tin un chiquitin inquieto cu a hereda e talento musical familiar aki y tabata mustra hopi interes den musica. Hildward, yiu di Ada y Maiky, tabata toca sonfonia di man banda di su omo Betico den e grupo. Esaki a resulta den un influencia musical grandi p'e y asina a bira e prome di e famia cu a tuma e paso di continua su estudio avansa den e ramo di musica profesional.
Na aña 1986, despues di e fayecimento di Betico, e grupo a dicidi di continua cu e tradicion familiar aki na su honor. Betico na mas cu un ocasion a expresa e deseo ferviente di mira nos folclore y cultura sigui florece y cu generacionnan di futuro por keda apreci'e y conserv'e. Na e momento ey e grupo a tuma e decision di cambia e nomber pa Grupo Di Betico.
Na aña 1990, Hildward a compone e cancion Paranda Arubiano pa e grupo por a participa cu n'e den e festival di Dande como propio composicion. Asina na aña 1991 e grupo a gana e premio di mihor composicion original den e festival anual di Dande y musica tipico.
E siguiente aña Grupo Di Betico a cuminsa graba su propio composicionnan y e canticanan tabata resona exitosamente na radio emisoranan. Aki e estilo y zonido original di e grupo a keda formalmente concretisa. Un estilo parandero navideño alegre, caracterisa pa e instrumentonan tipico-acustico y e coro di voznan baronil. E publico inmediatamente a abrasa e estilo unico y e musica contagioso di e grupo y pedida pa presentacionnan publico y fiestanan priva a cuminsa drenta na gran escala. Sinembargo e meta original pa cual e grupo a wordo funda, esta e tradicion di bishita famia cu e saludo musical di fin di aña, nunca a wordo lubida of laga un banda. E grupo semper a percura pa mantene e tradicion familiar aki bibo.
Ariba multiple peticion di su fanaticonan, Grupo Di Betico a realiza nan prome disco compacto titula “Paranda Arubiano” na aña 1995. E exito di e prome produccion aki tabata abromador y e cantidad di venta a surpasa 10.000 ehemplar. Canticanan manera Paranda Arubiano, Ban Celebr'e Y Festeh'e, Añ' Nobe Awe, y Arubianonan, instantaneamente a bira clasiconan navideño.
E grupo a ricibi na diferente ocasion galardonnan pa mihor grupo tipico di fin di aña. E principal cantante di Dande di e grupo, Sr. Maiky Croes, kende a hereda su estilo di Dande original for di su tata Joonchi, cu ta e prome persona cu a graba un Dande cu su ruman Mo Tito y su Conhunto Folclorico Arubano, a pasa e herencia aki na su yiu Maikito cu a bira Rey Di Dande cu Grupo Di Betico na aña 1998, 2002 y 2005.
Na aña 1999, Grupo Di Betico a lansa su di dos produccion musical ariba disco compacto titula: “Tradicion”. Un bes mas e exito di e grupo tabata inmenso. Un Siglo Nobo, Mi Conono, Mosaico Di Aguinaldo, y Mosaico Arubiano ta algun di e clasiconan di e di dos produccion di Grupo Di Betico.
Na aña 2002 un bes mas Grupo Di Betico a pone un joya di disco compacto ariba mercado. E produccion aki titula “Alegria” a mantene e mesun formula exitoso di e grupo: e ritmo contagioso, e melodia y harmonia inigualable, e alegria, y e voznan unico di Grupo Di Betico. Canticanan manera Alegria, Dugudushi, y Te Ora Solo Sali, a sa di cosecha e exito grandi cu e grupo a conoce den su trayectoria discografico. Ariba e disco compacto aki tambe ta aparece e Dande canta pa Rey Di Dande di aña 2001 acompaña pa Grupo Di Betico, Sr. Eric Ras.
Den representacion di e cultura y folclore Arubano, Grupo Di Betico a realisa viajenan di presentacion na diferente pais rond mundo. Grupo Di Betico a presenta exitosamente ariba escenarionan grandi na Hulanda, Belgica, Alemania, Brazil, Cuba, Republica Dominicana, Curacao, y Bonaire.
Aña 2006 Grupo Di Betico a trece e produccion “Libertad!” conmemorando e celebracion di 30 aña di himno y bandera y 20 aña di Status Aparte di Aruba. E produccion aki ta un dedicacion di e grupo na nan inmortal fundador, libertador y tata di pais Aruba: Betico, arquitecto, constructor y realisador di e Status Aparte di Aruba. E disco compacto “Libertad!” ta presenta composicionnan den e diferente ritmo y generonan tipico Arubano. Gos Oduber, bajista di e grupo, ta compositor di mayoria di e canticanan cu ta aparece ariba e produccion aki.
Na vispera di nan di 40 aniversario, Grupo Di Betico a lanza e CD “Celebracion” especialmente pa e temporada di fin di aña 2007. E CD aki ta hiba e mesun seyo di ambiente y alegria cu Grupo Di Betico ta conoci p’e y a bira otro exito grandi pa e agrupacion tipico Arubano cu ta cumpliendo 40 aña di existencia.
Como parti di e gran celebracion di 40 aña, Grupo Di Betico a realisa un magno concierto na final di aña 2008 na e amphiteatro di Paseo Herencia, y esaki a wordo filma y graba en bibo y lansa ariba mercado como DVD y CD bou titulo di "E Concierto Di Alegria". Un anochi sublime cu a captura e calor musical y e ambiente total cu Grupo Di Betico ta conoci p'e.
E mas reciente produccion discografico den e colleccion di Grupo Di Betico ta titula "Felicidad". Un bes mas e disco compacto aki ta comberti su mes den un clasico. Exitonan manera Bendiciona componi pa Hildward Croes y canta pa e flamante cantante di Corsow residencia na Hulanda Izaline Calister, como tambe Yen Di Emocion y Bonconco ta entre e grandinan di fin di aña na Aruba.
E herencia familiar cu a cuminsa na Santa Cruz generacionnan atras den famia Croes ta continua cu pasonan firme, mirando cu ya caba varios di e yiunan hobencito den famia ta cantando y tocando diferente instrumentonan.
Grupo Di Betico ta ser considera patrimonio cultural nacional Arubano y esey ta keda comproba mediante e cariño y aprecio cu e pueblo di Aruba semper ta demostra pa e grupo musical procedente di un famia humilde di Santa Cruz.<ref>[https://www.cdbabylicensing.com/track/NTI2ODk2Mi04NGY4ODI Dande Grupo di Betico]</ref>
[[Category:Arte na Aruba]]
https://www.bondia.com/gos-oduber-di-grupo-di-betico-un-fin-di-ana-sin-grupo-di-betico-no-ta-un-fin-di-ana/
GOS ODUBER DI GRUPO DI BETICO: ‘UN FIN DI AÑA SIN GRUPO DI BETICO NO TA UN FIN DI AÑA’
December 19, 2019
204
E grupo musical mas reconoci pa su canticanan na Aruba, a cuminsa na 1968 for di un famia musical. Cada un di e miembronan di famia tabata domina un instrumento y tur aña prome cu Pasco, e grupo tabata toca hunto, pero nan no tabatin un nomber oficial.
E mesun aña, ora cu e rumannan di famia Croes a bin for di Hulanda, e grupo a formalisa y a haya e nomber ‘Betico y su grupo’. Manera henter comunidad sa, Betico ta conoci como un personahe grandi na Aruba y hopi hende ta reconoce tambe como ‘Libertador di Aruba’. El a funda e grupo y asina a carga su nomber den e prome 20 aña. Despues cu el a fayece, tabata kier a mantene su nomber como fundado, pero tambe como un personahe, y e ora ey e grupo a cambia su nomber pa ‘Grupo di Betico’.
Durante un entrevista special cu Bon Dia Aruba a tene cu Gos Oduber, integrante di e grupo musical aki, el a splica cu nan a cuminsa graba na aña 1990 cu ‘Paranda Arubiano’. Prome cu esey tabata mas bien canticanan tradicional cu influencia di Aruba y Venezuela.
Ora cu e generacion nobo a drenta den e grupo, a nace e idea pa bin cu nan mesun canticanan y for di esey nan a saca caba mas di 100 cantica riba diferente CD.
Oduber a trece dilanti cu ta confundi e grupo cu gruponan di gaita, pero nan no ta toca gaita. Nan ta un grupo di paranda, un tipo di musica cu hende por move di un porta pa otro. Tambe estilo di musica ta diferente, ‘e tin su propio identidad, na momento cu bo ta scucha ya bosa cu ta Grupo di Betico’, Oduber a sigura.
El a comenta cu pa nan ta importante cu tur generacion por reconoce nan musica y nan ta purba tambe pa esey ta mas facil pa compronde, desde esunnan mas chikito te esunnan mas grandi.
Oduber a expresa cu e tipo di musica cu cual nan a cuminsa, compara cu awor, ta diferente. Esaki pa motibo cu antes nan tabata toca pa alegra y entretene, y awendia nan ta haci esey mas profesional, cosnan a cambia na caminda.
Aworaki, e grupo ta conforma pa mas o menos 16 hende homber, pa motibo cu esey ta e identidad cu nan a crea pa e grupo. Desde un par di aña pasa nan a cuminsa graba cu artistanan internacional, cu a trece un tiki variacion den nan stemnan, causando cu a bira un icono den sociedad. Hopi artista kier canta cu nan y Oduber a expresa cu nan ta aprecia esey masha hopi mes.
Tocante esaki, el a declara cu nan a cuminsa graba cu otro artistanan pa celebra e 50 aña di e grupo. Nan a organisa un concierto grandi y nan a comparti cu diferente artista cu ta admira e grupo; pero tambe tabatin esunnan cu nunca a haya un chens. P’esey nan a dicidi cu lo continua y nan a graba cu Jeon e aña aki, su propio composicion cu e mes a skirbi.
“Hopi biaha bo por kier habri hala pa crea mas oportunidad, uni forsa cu otro cantantenan ta haci cu bo ta yega mas leu, pero tambe bo ta ofrece mas di loke bo tin”, Oduber a señala.
Pa 2020, Oduber a afirma cu nan tin un par cantica cu nan a compone caba. Ta graba canticanan pa motibo cu ‘esey ta tene e grupo bibo, bo fanaticonan ta pendiente di bo’. Igualmente el a declara cu ‘un fin di aña sin Grupo di Betico no ta un fin di aña, esey naturalmente ta haci nos feliz’.
Oduber a splica cu nan y Aruba henter ta celebra e temporada di fin di aña den grandi. Durante e aña, hende ta ocupa cu mil y otro cos, pero na momento cu Pasco ta yegando, e sentido festivo di Pasco ya ta cuminsa influencia e pueblo completo. En berdad e Grupo di Betico a nace durante epoca di fin di aña pa celebra Pasco y Aña nobo.
Pa finalisa, el a sigura cu Pasco ta hopi importante pa nan, pa motibo cu ta un celebracion grandi y e ta kere cu tambe ta un temporada pa hende reflexiona riba kico a pasa durante aña. Nan lo sigui mantene e tradicion aki. El a duna como mensahe den e temporada aki pa tur hende celebra un Pasco bunita den seno familiar, pa reflexiona pa e aña cu ta bini trece prosperidad y cosnan unita.
Hits: Keda Leu (2020, coronacrisis), Alegria, Contento, Dugudushi, Ken nos ta, Paranda Arubiano, Awa di Tanki Lender, Nos kier ta meymey
Bekende groepsleden: Hilward Croes, Rudy Croes (zang en wiri), Betico Croes (accordion), Maiky Croes en Aiky Croes
Awemainta, 28 oktober 2020|titel=Grupo di Betico cu cancion nobo, pero tambe un cantante nobo | Ayera Grupo di Betico a lansa un cancion nobo di GdB unda nan ta feature e cantante Arubana: Jaydienne Croes. Jaydienne ta un hoben Arubiano cu a cuminsa canta cu su 8 aña y a participa na varios festival den cual algun di nan el a sa di ocupa prome lugar. Un hoben cu un bunita voz y ta domina esaki tremendamente... Manera menciona e titulo di e cancion ta “Ban Briya”, un composicion di Jaderick Croes, cuartista di Grupo di Betico, pero alabes docente di musica na Colegio Arubano y tambe ta contribui cu Leerorkest di Aruba. Pa Grupo di Betico naturalmente ta un placer di por contribui n’e carera musical di hobennan manera Jaydienne. Nos tin mas cantantenan cu tambe lo kier graba cu GdB, pero ta cu tempo nos lo realisa esakinan poco poco. P’e aña aki ainda GdB kier realisa un cancion cu nan propio cantante Maikito Croes, cual cancion lo bira un cancion a la paranda..
{{Appendix}}
------------
o59s65lmn17cm7t9k77e0px84wpr57h
Grupo di Banko Mundial
0
9678
201637
103421
2026-08-23T00:43:30Z
InternetArchiveBot
12063
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
201637
wikitext
text/x-wiki
{{Variante|c}}
{{Databox}}
'''Grupo di Banko Mundial''' ([[ingles]]: World Bank Group, abreviá WBG) ta un famia di sinku organisashon internashonal ku ta duna fiansanan na paisnan den desaroyo. E ta un banko di desaroyo mas grandi i mas konosí na mundu i ta opservadó den e Grupo di Desaroyo di [[Nashonnan Uni]].<ref>{{Citeer web |titel=RDSI Sign Gold |url=http://www.antopedia.org/index.cfm?P=13 |bezochtdatum=2023-09-04 |werk=United Nations Development Group}}</ref> E tin su sede na [[Washington D.C.]] na [[Estadonan Uni di Merka|Merka]]. E mishon di e banko ta pa logra dos meta, esta di kaba ku pobresa ekstremo i konstrui un prosperidat komparti.<ref name="bicusa1">[https://web.archive.org/web/20160617112236/http://www.worldbank.org/en/news/press-release/2014/07/01/world-bank-group-commitments-rise-sharply-in-fy14-amid-organizational-change The World Bank, Press release: "World Bank Group Commitments Rise Sharply in FY14 Amid Organizational Change",]</ref> Durante aña fiskal di 2021 el a duna alrededor di $98.83 bion na préstamo i asistensia na paisnan den desaroyo i den transishon.<ref>{{en}}{{citeer web|url=https://www.worldbank.org/en/about/annual-report/fiscal-year-data|titel=Fiscal year data|bezochtdatum=2023-09-04|werk=[[Banko Mundial]]}}</ref>
E sinku organisashonnan konstituyente di WBG ta ''International Bank for Reconstruction and Development'' (IBRD), ''International Development Association'' (IDA), ''International Finance Corporation'' (IFC), ''Multilateral Investment Guarantee Agency'' (MIGA) i ''International Centre for Settlement of Investment Disputes'' (ICSID). Tin biaha ta referi na e promé dos organisashon huntu komo [[Banko Mundial]].
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =|titulo=World Bank Group}}
{{References}}
}}
[[Category:Sociedad]]
i9bnl1nbqngf62rgwca2tpsrqbb5134
Frida Winklaar-Domacassé
0
11837
201639
193926
2026-08-23T08:55:04Z
Caribiana
8320
/* Biografia */
201639
wikitext
text/x-wiki
{{variante|a}}
{{Infobox persona| variante = a
| infobox_tipo = escritor
| residencia = {{NLD}}
| luga nacemento = {{ABW}}
| ofishi = poeta, escritor
| website = https://www.gedichtentij.nl
| lenga materno = [[Papiamentu|Papiamento]]
| aña activo =
| movemento =
| genero = poesia, cuenta cortico
| tema = herencia, identidad
| lenga literario = [[Papiamentu|Papiamento]], [[Hulandes]], [[Ingles]]
| obra notabel =
| editorial =
| distincion = Premio di Cultura di Waddinxveen <small>(2024)</small>
}}
'''Frida Winklaar-Domacassé''' (☆ [[1938]] na [[San Nicolas]]) ta un poeta y escritor [[Aruba]]no residencia na [[Hulanda]]. E ta skirbi na [[Papiamentu|Papiamento]], [[Hulandes]] y [[Ingles]]. E ta un figura importante den [[diáspora|diaspora]] Caribeño y den literatura Caribeño-Hulandes.
== Biografia ==
Frida Winklaar-Domacassé a nace na Aruba, yui di mayornan [[Boneiru|Boneriano]].<ref>[https://www.bibliotecanacional.aw/pages/frida-winklaar-domacasse/ Frida Winklaar-Domacassé],[[Biblioteca Nacional Aruba|BNA]] (23 di februari 2018)</ref> El a lanta na [[Lago Heights]], e tempo ey un bario multicultural. Cu 16 aña e ta bay Hulanda pa studia pa maestro di scol. Ora el a caba su estudio el a keda biba y traha na Hulanda.
E ta miembro di e organisacion literario [[Simia Literario]]<ref>[https://www.eanews.com/homenahe-na-poeta-frida-winklaar-domacasse/ Homenahe na poeta Frida Winklaar-Domacassé]</ref> y tambe di grupo DIVERS. Su obra ta inclui poema y cuentanan cortico cu tema manera nostalgia, despedida, herencia [[Afrika|Africano]], y identidad migrante,<ref>[https://www.arubatoday.com/author-and-poet-frida-winklaar-domacasse-receives-her-flowers-during-literary-night-at-the-national-library-of-aruba/ Author and poet Frida Winklaar Domacassé receives her flowers during literary night at the national library of Aruba], arubatoday.com</ref> cual ta refleha un conexion profundo cu su herencia Arubano y su bida como migrante na Hulanda. Fuera di ta un voz importante den diaspora Caribeño el a contribui cu su obra na preservacion di Papiamento.
E ta autor di varios buki di poema<ref>[[Wim Rutgers]], [https://www.dbnl.org/tekst/_con011201101_01/_con011201101_01_0004.php Status Aparte - 25 jaar Arubaanse literatuur], dbnl.org</ref>, inclusivo e coleccion “Adinkra”, inspira riba simbolonan di sabiduria di [[Ghana]] y [[Kosta di Marfil|Costa di Marfil]].<ref>[https://www.bondia.com/autor-y-poeta-frida-winklaar-domacasse-ta-haya-su-flornan-durante-anochi-literario-na-biblioteca-nacional-aruba/ Autor y poeta Frida Winklaar Domacassé ta haya su flornan durante anochi literario na Biblioteca Nacional Aruba], Bondiaaruba</ref> Su obranan a sali publica den mas cu 50 antologia, manera ''Album di Poesia Caribeño''.
== Honor ==
Den 2024, Frida Winklaar-Domacassé a gana e Premio di Cultura di Waddinxveen, un reconocimento pa su contribucion literario y cultural.
== Bibliografia ==
* 2023: ''Adinkra''
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=DGxvaeHiK9Q&ab_channel=24Ora Biblioteca Nacional a rindi homenahe na poeta Frida Winklaar Domacassé], video [[Youtube]]
{{Appendix|refs|2=
{{References}}
}}
{{DEFAULTSORT:Winklaar-Domacassé, Frida}}
[[Kategoria:Hende]]
[[Category:Arubano konosí]]
0vpi62o8i11ucmgdc2z1uhtid5av1sl
201640
201639
2026-08-23T08:59:24Z
Caribiana
8320
aanvulling publicaties
201640
wikitext
text/x-wiki
{{variante|a}}
{{Infobox persona| variante = a
| infobox_tipo = escritor
| residencia = {{NLD}}
| luga nacemento = {{ABW}}
| ofishi = poeta, escritor
| website = https://www.gedichtentij.nl
| lenga materno = [[Papiamentu|Papiamento]]
| aña activo =
| movemento =
| genero = poesia, cuenta cortico
| tema = herencia, identidad
| lenga literario = [[Papiamentu|Papiamento]], [[Hulandes]], [[Ingles]]
| obra notabel =
| editorial =
| distincion = Premio di Cultura di Waddinxveen <small>(2024)</small>
}}
'''Frida Winklaar-Domacassé''' (☆ [[1938]] na [[San Nicolas]]) ta un poeta y escritor [[Aruba]]no residencia na [[Hulanda]]. E ta skirbi na [[Papiamentu|Papiamento]], [[Hulandes]] y [[Ingles]]. E ta un figura importante den [[diáspora|diaspora]] Caribeño y den literatura Caribeño-Hulandes.
== Biografia ==
Frida Winklaar-Domacassé a nace na Aruba, yiu di mayornan [[Boneiru|Boneriano]].<ref>[https://www.bibliotecanacional.aw/pages/frida-winklaar-domacasse/ Frida Winklaar-Domacassé],[[Biblioteca Nacional Aruba|BNA]] (23 di februari 2018)</ref> El a lanta na [[Lago Heights]], e tempo ey un bario multicultural. Cu 16 aña e ta bay Hulanda pa studia pa maestro di scol. Ora el a caba su estudio el a keda biba y traha na Hulanda.
E ta miembro di e organisacion literario [[Simia Literario]]<ref>[https://www.eanews.com/homenahe-na-poeta-frida-winklaar-domacasse/ Homenahe na poeta Frida Winklaar-Domacassé]</ref> y tambe di grupo DIVERS. Su obra ta inclui poema y cuentanan cortico cu tema manera nostalgia, despedida, herencia [[Afrika|Africano]], y identidad migrante,<ref>[https://www.arubatoday.com/author-and-poet-frida-winklaar-domacasse-receives-her-flowers-during-literary-night-at-the-national-library-of-aruba/ Author and poet Frida Winklaar Domacassé receives her flowers during literary night at the national library of Aruba], arubatoday.com</ref> cual ta refleha un conexion profundo cu su herencia Arubano y su bida como migrante na Hulanda. Fuera di ta un voz importante den diaspora Caribeño el a contribui cu su obra na preservacion di Papiamento.
E ta autor di varios buki di poema<ref>[[Wim Rutgers]], [https://www.dbnl.org/tekst/_con011201101_01/_con011201101_01_0004.php Status Aparte - 25 jaar Arubaanse literatuur], dbnl.org</ref>, inclusivo e coleccion “Adinkra”, inspira riba simbolonan di sabiduria di [[Ghana]] y [[Kosta di Marfil|Costa di Marfil]].<ref>[https://www.bondia.com/autor-y-poeta-frida-winklaar-domacasse-ta-haya-su-flornan-durante-anochi-literario-na-biblioteca-nacional-aruba/ Autor y poeta Frida Winklaar Domacassé ta haya su flornan durante anochi literario na Biblioteca Nacional Aruba], Bondiaaruba</ref> Su obranan a sali publica den mas cu 50 antologia, manera ''Album di Poesia Caribeño''.
== Honor ==
Den 2024, Frida Winklaar-Domacassé a gana e Premio di Cultura di Waddinxveen, un reconocimento pa su contribucion literario y cultural.
== Publicacion ==
* ''Dans'' (2006)
* ''Kurason kibrá Kurason hinté / Heel mijn gebroken hart'' (2007)
* ''Fontein en andere verhalen'' (2009)
* ''Adinkra'' (2023)
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=DGxvaeHiK9Q&ab_channel=24Ora Biblioteca Nacional a rindi homenahe na poeta Frida Winklaar Domacassé], video [[Youtube]]
{{Appendix|refs|2=
{{References}}
}}
{{DEFAULTSORT:Winklaar-Domacassé, Frida}}
[[Kategoria:Hende]]
[[Category:Arubano konosí]]
9hpuu35b10icc4mcqceg1z1kk2lkrj9
Cryptus Confession
0
13721
201622
176568
2026-08-22T20:13:50Z
Caribiana
8320
reformulacion
201622
wikitext
text/x-wiki
{{Variante|a}}
{{infobox banda| variante = a
| nomber = Cryptus Confession
| nomber original =
| alias = Cryptus
| imagen =
| hanchura imagen = 270
| descripcion =
| fundado =
| aña activo = 1977-1985
| origen = {{ABW}}
| genero =
| seya =
| manager =
| funcion1 = cantante
| miembro1 = Tommy Croes
| funcion2 = percusion
| miembro2 = Michael Croes
| funcion3 = keyboard
| miembro3 = [[Hildward Croes]]
| funcion4 = guitara
| miembro4 = Ruben Werleman
| funcion5 = drums
| miembro5 = Jado Maduro
| funcion6 =
| miembro6 = Dayleen Dijkhoff
| funcion7 =
| miembro7 = Howard Tromp
| funcion8 = bahista
| miembro8 = Gos Oduber
| miembro actual =
| exmiembro =
}}
'''Cryptus Confession''', miho conoci como '''Cryptus''', tabata un banda [[Aruba]]no di [[rock]] cu tabata activo principalmente entre 1977 y 1986. E banda a bira popular na Aruba y a haya atencion tambe pafo di Aruba, entre otro cu e composicion original ''Love Dream''.
== Historia ==
Cryptus Confession a wordo funda na 1977, despues di e disintegracion di e banda RPM (Revolution Per Minute). Varios ex-integrante di RPM a sigui cu e formacion nobo.<ref name=":1"/>
Den su prome añanan, e repertorio di Cryptus tabata consisti principalmente di canticanan disco y [[pop]]-rock internacional, incluyendo musica di The Bee Gees, KC & The Sunshine Band, The Eagles, Air Supply, Billy Joel y Elton John.<ref name=":1"/> E banda a bira popular, specialmente bou di hubentud Arubano y tabata duna presentacionnan na club, fiesta bailabel y luganan nocturno y eventonan cultural. Nan tambe tabata presenta durante evento [[carnaval]]esco, incluyendo eleccionnan di reina hubenil.
Na 1978, Cryptus a ricibi e premio Aruba Academy Award como Miho Banda di Aruba.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639533:mpeg21:a0090|titel=29 Arubaanse Academy Awards|werk=[[Amigoe]]|datum=1978-12-18|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref> Revista Amistad a eligi e banda como Banda Rock di Aña na 1978, 1979 y 1981.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640178:mpeg21:a0084|titel=Mensen van het jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1982-01-05|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Na 1979, Cryptus Confession a graba un album (LP) na Miami. E album tabata inclui, entre otro, e cantica ''Love Dream'', un composicion original di [[Hildward Croes]]. E produccion a contribui na e fama di e banda pafo di Aruba y a resulta den varios gira musical internacional, cu presentacionnan na [[Venezuela]], otro paisnan di Sur America y diferente isla den Caribe.<ref name="caya">{{citeer web|url=https://24ora.com/el-principe-hildward-honra-cu-un-caya-na-su-nomber/|titel=Hildward honra cu un caya na su nomber|werk=[[24ora]]|datum=2020-12-08|bezochtdatum=}}</ref>
=== Integrante ===
E formacion original di e banda tabata consisti di Hildward Croes, Maikito Croes, Tommy Croes, Ruben Werleman, Jado Maduro, Dayleen Dijkhoff, Gos Oduber y Howard Tromp.<ref name=":1">{{citeer web|url=https://archive.org/details/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/BNA-DIG-SOLODIPUEBLO-2007-05-19/page/n36/mode/1up?q=cryptus+confession|titel= Cryptus is back!|werk= Solo di Pueblo|datum=2007-05-19|bezochtdatum=}}</ref>
Durante e existencia di e banda, diferente cambio di formacion a tuma luga. Rudney Lopez a reemplasa Maikito Croes, Jonchito Croes a tuma e luga di Ruben Werleman y Ety Paskel a reemplasa Jado Maduro.<ref name=":1"/>
=== Fin di e banda ===
Pa aña 1986, mayoria di e integrante a bandona Cryptus y a sigui cu Spectrum, un otro banda cu un estilo musical diferente.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641707:mpeg21:a0072|titel=Spectrum presenteert zich|werk=[[Amigoe]]|datum=1986-05-17|bezochtdatum=2026-08-22}}</ref>
Despues di mas di 20 aña, Cryptus Confession a reuni dia 2 di juni 2007 pa duna un solo presentacion special na [[Don Elias Mansur Ballpark]]. E banda tabata e ''opening act'' di e concierto di e duo [[Australia]]no di soft rock, Air Supply.<ref name=":1"/>
== Link externo ==
* [https://www.youtube.com/watch?v=pw5uflwM0pA Cryptus Confession - "Love Dream"] (1979), video riba [[Youtube]].]
{{Appendix}}
[[Kategoria:Grupo musikal|Aruba]]
[[Kategoria:Aruba]]
ja1831od6ya4ytdwmqz9bwh5d2hc2id
Jouvert Morning (Aruba)
0
14110
201645
183405
2026-08-23T09:34:23Z
Caribiana
8320
201645
wikitext
text/x-wiki
{{Variante|a}}
{{Databox}}
'''Jouvert Morning''' of simplemente '''Jouvert''', ta un di e eventonan mas popular y mas espontaneo di Carnaval di Aruba.<ref name="Vanja">{{cite book|author=Vanja Oduber|title=Aruba Carnaval|page=86-87|year=1996}}</ref> E evento ta tuma luga na [[San Nicolas]] den prome oranan di mainta y ta marca un momento unico di liberacion, humor y energia colectivo den temporada di [[Carnaval]].
Jouvert ta particularmente stima den comunidad local, specialmente na San Nicolas,<ref name=:"1">[https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20260204.pdf Cla pa Jouvert?], Bon Dia Aruba (4 di februari 2026)</ref> unda e tradicion tin su raisnan mas fuerte.<ref name=:"0">{{citeer web|url=https://www.arubatoday.com/a-quick-history-of-the-jouvert-morning-parade/|titel=A quick history of the Jouvert Morning Parade|werk=Aruba Today|datum= |bezochtdatum=2026-02-13}}</ref>
== Origen di e nomber ==
E palabra "Jouvert" ta un derivacion di ''Jour Ouvert'', loke kiermen “salida di solo” of “dia a habri” den e idioma crioyo di Antias Frances. Tradicionalmente, Jouvert ta cuminsa rond di 3:00 'or di mainta y ta sigui te cu solo ta sali.<ref name=:"1"/>
== Inicio na Aruba ==
E tradicion di [[Jouvert]], manera Carnaval en general, tin su rais den influencianan Caribeño. Inmigrantenan for di islanan manera [[Trinidad i Tobago]] a trece e cultura di “jump up” pa Aruba, specialmente na San Nicolas, durante e boom industrial na inicio di [[siglo 20|siglo binti]].<ref name=:"0"/>
E comunidad Afrocaribeño cu a bira parti di e desaroyo industrial di San Nicolas a introduci fiestanan di caya cu:
* musica di steelpan,
* ritmonan di [[calypso]],
* instrumentonan improvisa manera panchi, blek’i lechi y otro obheto di uzo casero.
For di añanan 1930 ya tabatin un forma di parada mainta den e bario [[The Village]] na San Nicolas.<ref name="Vanja"/> Segun relatonan historico, Jouvert na Aruba a cuminsa den Sint Maartenstraat, caminda hende a sali caya pa toca y baila den un ambiente informal y espontaneo.
{{multiple image
| total_width = 290
| border = infobox
| perrow = 2/2
| align = left
| caption_align = center
| image2 = Jouvert Morning, 7 Januari 2026 San Nicolas Aruba 14.jpg
| image1 =
| image3 = Jouvert Morning, 7 Januari 2026 San Nicolas Aruba 12.jpg
| image4 = Jouvert Morning, 7 Januari 2026 San Nicolas Aruba 13.jpg
| image5 = Jouvert Morning, 7 Januari 2026 San Nicolas Aruba 11.jpg
| caption2 =
| caption1 =
| footer = Participantenan na Jouvert Morning 2026
| footer_align = center
}}
Den un entrevista cu e publicacion ''Liber Amicis Bacchanalibus'' di Friedrich van der Hans, Bito Wilson ta relata un evento na 1979 cu hopi hende ta considera un momento definitorio den e historia di Jouvert.
Segun Wilson e grupo a cuminsa cu un BBQ informal diabierna prome cu e parada na San Nicolas. Despues di come, bebe y toca musica improvisa, nan a subi caya bailando y cantando.<ref name=:"1"/> Polis a interveni pasobra no tabatin permiso. Mas laat e mesun anochi, e grupo a dicidi pa sigui cu tradicion di fiesta cu nan tabata haci anteriormente pa bispo di Pasco. Mita anochi nan a bolbe subi caya cu instrumento, y hende a cuminsa sali for di nan cas, ainda bisti den pidjama, pa uni na e celebracion. Finalmente polis a interumpi e evento y a aresta algun participante.<ref name=:"1"/>
E episodio aki a contribui na e forma final di Jouvert como un manifestacion popular espontaneo y rebelde den su origen. Despues di esaki, Jouvert a wordo reconoci como un di e eventonan clave riba calendario di Carnaval di Aruba, cu ruta formal door di centro di San Nicolas.<ref name="Vanja"/>
== Evolucion di e evento ==
Cu paso di tempo, Jouvert Morning a bira un clasico di temporada di Carnaval y un evento cu profundo nificacion cultural pa hopi [[Arubiano]].<ref name=:"1"/>
Un caracteristica importante di Jouvert ta su informalidad: hopi hende ta yam’e un “parada di pidjama”, ya cu participantenan por uni bisti cu paña comodo y di uzo diario. Diferente for di otro paradanan di Carnaval, cu tin grupo organisa y disfraz elabora, Jouvert ta habri pa tur hende cu kier participa.
Normalmente, bandanan di [[soca]] ta acompaña e multitud, stimulando un atmosfera di baile continuo y celebracion colectivo.
== Nificacion cultural ==
Jouvert Morning ta:<ref name=:"1"/>
* un simbolo di liberacion y espontaneidad,
* un refleho di herencia Afrocaribeño di Aruba,
* un expresion di comunidad, musica y identidad local,
* e unico parada di Carnaval na Aruba caminda tur hende por djis “uni y baila”,
Ademas, e ta marca e cuminsamento di e segmento final y mas intensivo di temporada di Carnaval.<ref name="Vanja"/>
{{Appendix}}
[[Kategoria:Karnaval na Aruba]]
cmhcjf5c0k2ru40g903nx5jnsi6seud
Usuario:Caribiana/Sandbox/Gustave Nouel
2
14500
201601
201573
2026-08-22T17:43:22Z
Caribiana
8320
201601
wikitext
text/x-wiki
__NOINDEX__
{{Variante|a}}
{{Infobox artista|variante = a
| nomber completo = Gustave Nouel
|fecha nacemento = [[14 di yanüari|14 di januari]] [[1954]]
|luga nacemento = {{ABW}}
|fecha fayecimento =
|luga fayecimento =
|alias =
|ofishi = pintor
|residencia = {{NLD}}
|mayornan =
|casa =
|estilo =
|distincion =
|obra =
}}
'''Gustave Nouel''' (☆ [[14 di yanüari|14 di januari]] [[1954]] na [[Aruba]]) ta un artista plastico [[Aruba|Arubiano]]-Hulandes, conoci principalmente pa su pintura, escultura??, obra grafico y su serie di Jazz Art.
==Bida y carera==
Gustave Nouel jr. ta yu di Gustave G.A. Nouel, kende tabata empresario, na 1938 cofundado di Botica Aruba y na 1962 presidente-comisario di Aruven NV.<ref>{{citeer web|titel=Nouel-expositie|werk=[[Amigoe]]|datum=1980-09-17|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2026-08-22|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640165:mpeg21:p005}}</ref><ref>{{citeer web|titel=Koninklijke waardering voor 18 verdienstelijke Arubanen|werk=[[Amigoe]]|datum=1965-05-05|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462307:mpeg21:p002}}</ref> E ta sobrino di [[Padu Lampe]].<ref>[https://kreolmagazine.com/gustave-nouel-a-modern-art-virtuoso/ Gustave Nouel: A Modern Art Virtuoso], kreolmagazine.com (19 di mart 2015)</ref> Despues di caba su enseñansa na [[Colegio Arubano]], el a muda pa [[Hulanda]] pa sigui su formacion.
Na 1976, Nouel a cuminsa un estudio na Academie Minerva na Groningen. Despues el a sigui su formacion na Rietveld Academie na [[Amsterdam]] y Academie AKI na [[Enschede]].[1][2] El a gradua komo monumentaal vormgever, ku specialisacion den pintura. E formacion aki tabata encera, fuera di pintura, otro formanan di arte manera eskultura i obra gráfiko, i a prepar'é pa diseñá obranan pa espacio publico, incluyendo monumento y fuente.[3]
Despues di su estudio na Hulanda, Nouel a sigui su formashon artistiko na Spaña. El a sigui kursonan di post-akademia den pintura i arte visual na Universidad Complutense de Madrid.
===Carera artistico===
Nouel a kuminsá expone su trabou na Hulanda i Alemania na 1979. Durante su carera, su obranan a wordo eksponé tambe na Aruba y e otro islanan ABC, Republica Dominicana, Spaña y Merca. Na 1986 el a expone na Madrid, y na 1992 su obra di Jazz Art tabata parti di e presentacion di e paviljoen Hulandes na World Expo Sevilla.[4]
Su obra ta inclui pintura, eskultura, gráfika, dibuho i mixed media. Un di e elementonan mas karakterístiko di su trabou ta Jazz Art, den cual el ta kombiná diferente estilo, técnica i influensia ku músika jazz komo un fuente di inspiracion.
Su trabou a wordo expone den varios pais y den diferente tipo di coleccion, inkluyendo kolekshonnan di institushonnan públiko, organisashonnan kultural i kolekshionistanan privá.
Desde 1998, Nouel a bolbe establece su residencia na Deventer, Hulanda. Desde 2002, el a traha tambe riba proyektonan artistiko ku tin Aruba komo punto sentral di inspirashon. E proyektonan tabata enfoká, entre otro, riba promoshon di Aruba komo destino kultural i artistiko.[4]
Obra y Jazz Art
Den su obra, Nouel ta traha ku diferente medio i técnica. Banda di pintura i eskultura, el a produci obra gráfiko, dibuho i mixed media, inkluyendo obra digital.
E serie Jazz Art ta un di e aspektanan mas rekonosibel di su produccion artistiko. E obranan ta karakterisá pa un kombinashon di koló, movimiento i diferente lenguaje visual, ku ta refleja e influensia di jazz riba su proseso kreativo.
Su obra a wordo presentá na varios exposishon internashonal. Entre e presentashonnan mencioná ta Jazz Art na e pabellon Hulandes durante World Expo Sevilla 1992 i New Biblical Art na Artexpo New York 2000.[4]
Moneda di Status Aparte
Un di e proyektonan di Nouel den diseño grafiko ta un moneda konmemorativo relashoná ku e Status Aparte di Aruba.
Dia 7 di november 2007, Reina Beatrix a hasi e promé golpe simbóliko di e moneda na Aruba, na [[Banco Central di Aruba]]. E moneda a wordo produci na Rijksmunt na Utrecht. Nouel tabata presente na e akto i a bolbe topa ku Reina Beatrix, ku el tabata a konosé anteriormente durante un presentashon na Madrid.[4]<ref name="Nouel"/>
== Honor ==
Dia 30 di desèmber 2006, Nouel a wordo rekonosé komo Artista di aña na Aruba. E premio tabata un rekonosementu pa su kontribushon artistiko i su trabou den diferente disiplinanan di arte i kultura.<ref name="Nouel"/>
Na 2007, su nomber a wordo agregá na e Hall of Fame di Paseo Herencia na Aruba.<ref name="Nouel">[https://artolive.nl/kunst/1186-gustave-nouel Gustave Nouel], artolive.nl</ref>
Exposishonnan selektá
* 1979 – promé exposishonnan na Hulanda i Alemania
* 1983 – exposishonnan na e islanan ABC
* 1984 – Santo Domingo
* 1986 – Madrid, Spaña
* 1992 – Jazz Art, World Expo Sevilla, pabellon Hulandes
* 2000 – New Biblical Art, Artexpo New York
* diferente edishon – North Sea Jazz Festival, Den Haag
{{Appendix}}
--------------
== Bida ==
Nouel ta yu di .. Croes y Gustave G.A. Nouel, empresario y na 1938 co-fundado di Botica Aruba. comerciante
* studie in NL
* hij vestigde zich in Deventer
* in 1976 ging hij naar Nederland, bezocht gedurende een jaar de academie Minerva in Groningen en ging daarna naar de AKI in Enschede.<ref>Ruim drie jaar geleden ging hij naar Nederland, bezocht gedurende een jaar de academie Minerva in Groningen en ging daarna naar de AKI in Enschede.</ref><ref>Nouel jr op Aruba. "Amigoe". Curaçao, 09-04-1983, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 19-05-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640853:mpeg21:p006</ref>
Hij begon in 1979 te exposeren in Nederland en Duitsland. Ook waren zijn werken geexposeerde in Spanje (madrid, 1986), ABC-eilanden (1983), Sto. Domingo (1984)
Gustave Nouel Jr. Op 14 januari heeft hij in Nederland zijn diploma ontvangen voor "monumentale vormgeving" met als specialisatie "schilderkunst". Dit houdt in, dat hij zich niet alleen bezig hoeft te houden met schilderen, beeldhouwen, grafiek, etc, maar dat hij ook bevoegd is om regeringsopdrachten voor monumenten, fonteinen, e.d. te ontwerpen. Nouel Jr. heeft na zijn diploma behaald te hebben van Colegio Arubano, zijn opleiding gehad bij de volgende kunstacademies: "Academie Minerva" te Groningen, "Rietveld Academie" te Amsterdam en "Academie A.K.1." te Enschede. Medio mei houdt hij zijn eerste Antilliaanse expositie op Aruba in "Cas di Cultura" en vervolgens exposeert hij op Curacao en Bonaire.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010640853:mpeg21:a0106|titel=Nouel jr. op Aruba|werk=[[Amigoe]]|datum=1983-04-09|bezochtdatum=2022-07-21}}</ref>
Sinds zijn "jazzy" schilderijen werden getoond in het Nederlands paviljoen op de Wereld Expo Sevilla 1992, vervult Nouel met zijn kunstwerken een soort creatieve "brugfunctie" tussen Aruba, de Nederlandse Antillen en Nederland. Nouel ontwierp Nouel een herdenkingsmunt betreffende de Status Aparte van Aruba, de vlag en het volkslied. De eerste munt sloeg Koningin Beatrix symbolisch op Aruba in de Centrale Bank op 7 november 2007. De munten werden geslagen bij de Rijksmunt te Utrecht. De door Nouel ontworpen munt werd de eerste in het papiamento en de eerste die koningin Beatrix op Aruba presenteerde (sloeg). Bij deze gelegenheid had Nouel de privilege om koningin Beatrix nogmaals te mogen ontmoeten, ditmaal in bijzijn van de Arubaanse Gouverneur en de Arubaanse Ministers. De eerste ontmoeting was twintig jaar eerder tijdens een receptie in het paleis van de Spaanse Koning, waar Nouel die indertijd de post-academie in Madrid volgde, door de Nederlandse Ambassade als veelbelovende kunstenaar werd voorgesteld aan onze koningin. Inmiddels had Nouel diverse leden van het Koningshuis persoonlijk mogen ontmoeten en het Oranjehuis vormt al jarenlang een belangrijke inspiratiebron voor de Arubaanse kunstenaar.<ref>{{citeer web|url=https://www.artolive.nl/kunst/1186-gustave-nouel?sort=price-asc|tiel=GUSTAVE NOUEL (1954)|werk-Artolive.nl|datum=|bezochtdatum=2022}}</ref>
Schilderijen, sculpturen, grafiek, tekeningen, mixed media en onder andere computerprenten... Gustave Nouel (14-01-1954) is een professioneel Nederlands kunstenaar uit Aruba. Nouel is vooral bekend door zijn “JAZZ ART” , een smeltkroes van stijlen en technieken, die in een tiental landen geëxposeerd werden. De laatste tien jaar was zijn “JAZZ ART” te zien op het North Sea Jazz Festival Den Haag. Nouel volgde in Nederland de academies “Minerva” (Groningen), “Rietveld” (Amsterdam) en “AKI” (Enschede). Nouel kreeg in Nederland het diploma “monumentaal vormgever” en ook de specialisatie “schilderen”. In Spanje volgde de kunstenaar nadien postuniversitaire doctoraalcursussen in schilderen en beeldende kunst op de “Universidad Complutense de Madrid”. Inmiddels heeft Nouel ruim honderd exposities gehad in een tiental landen; o.a. een “JAZZ ART” presentatie op de “World Expo Sevilla ’92” in het Nederlands paviljoen in Spanje en in de VS op de“Artexpo New York 2000” met zijn “NEW BIBLICAL ART”.
Zijn werk kreeg in verschillende landen aandacht van de media en honderden publicaties. Inmiddels zijn Nouel’s kunstwerken te vinden in talloze collecties van overheden, stichtingen, musea, culturele centra, galeries en particulieren. Nouel woonde en werkte vele jaren als beroepskunstenaar in verschillende landen. Sinds 1998 heeft Nouel zich weer in Deventer gevestigd.
Vanaf 2002 heeft Nouel zich ook bezig gehouden met een artistiek project dat, Aruba, het 'paradijselijke' Overzeese rijksdeel van Nederland, als inspiratiebron uitdraagt voor de kunsten. Dit in samenwerking met Palet, het grootste en oudste (bestaande) kunstblad van Nederland, Reisbureau Does&Cadushi uit Den Haag en de relevante Overeidsinstellingen van Aruba hiervoor... Met deze pioniersprojecten probeerde Nouel om een bijdrage te leveren aan het kunstklimaat op Aruba.
Nouel is 30 december 2006 op Aruba tot kunstenaar van hat jaar uitgeroepen als erkenning voor het belang van zijn creatieve werk als meest uitmuntende kunstenaar op het gebied van kunst, beeldende kunst, theater, muziek of literatuur...dan wel alle aspecten gerelateerd tot de cultuur in het algemeen.
In 2007 werd Nouel een definitieve plaats in de HALL OF FAME van Paseo Nos Herencia in Aruba toegekend. Ongetwijfeld voor zijn artistieke gave; nog een erkenning voor de talenten die aan Nouel zijn geschonken...
{{Appendix}}
kkjpbc19d2dpm81q2micoygx6iimx71
Xavier University School of Medicine
0
14910
201636
200582
2026-08-22T21:53:35Z
Caribiana
8320
programa di enfermeria
201636
wikitext
text/x-wiki
{{Variante|a}}
{{Infobox universidad | variante = a
| nomber = Xavier University School of Medicine
| imagen = Xavier University School of Medicine (Aruba) Jan 03, 2021 04-39-55 PM.jpg
| descripcion = Entrada di Xavier University School of Medicine na Santa Helenastraat 23, [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]] (2021)
| abrevia = XUSOM
| nomber_nativo =
| adres = Santa Helenastraat 23
| stad = [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]
| pais = {{ABW}}
| funda = [[2004]]
| termina =
| rector =
| presidente = Ravishankar Bhooplapur
| studiante =
| personal =
| miembro_di = ACCM
| commons =
| website = https://xusom.com/
}}
'''Xavier University School of Medicine''' (XUSOM) ta un institucion academico priva, specialisa den enseñansa di medicina, cu ta situa na [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]], [[Aruba]].<ref>[https://search.wdoms.org/home/SchoolDetail/F0002232 Xavier University School of Medicine, Aruba], World Directory of Medical Schools</ref> E ta un asina yama ''offshore medical school'' cu ta sirbi principalmente studiantenan di otro pais, en particular [[Estadonan Uni di Amérika|Merca]] y [[Canada]], cu ta aspira di practica medicina den e paisnan ey.<ref>{{cite web |title = Offshore Education in the OECS, By Swedish Development Advisers AB, The World Bank |date = September 2004 |url = http://siteresources.worldbank.org/INTLAC/Resources/Chap5_background_Offshore_Educ.pdf}}</ref>
XUSOM a wordo funda na 2004 como un iniciativa di Gobierno di Aruba. Cu autorisacion di Ministerio di Enseñansa di Aruba, e institucion ta otorga e titulo di Doctor of Medicine (M.D.), hunto cu otro titulonan den e area di salud.
==Acreditacion==
Na 2015, XUSOM a ricibi acreditacion di Accreditation Commission on Colleges of Medicine (ACCM), un organisashon di acreditacion cu ta opera for di [[Irlanda]]. E acreditacion a wordo extende te 2028.<ref>{{cite web | url=https://accredmed.org/accredited-medical-schools-international-medical-school-accreditation/ | title=Accredited Medical Education Programmes }}</ref><ref>{{cite web | url=https://xusom.com/xusom-earns-an-extension-of-accm-accreditation-through-2028/ | title=XUSOM Earns an Extension of ACCM Accreditation Through 2028 | date=2022-06-29 }}</ref><ref>{{cite web |title=medicineuniversityranking |url=https://medicineuniversityranking.com/rankings/ |website=medicineuniversityranking |access-date= |archive-date=2023-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709155939/https://medicineuniversityranking.com/rankings/ |url-status=dead }}</ref>
==Programa di estudio==
E programa di medicina na XUSOM ta consisti di cuater aña di estudio, cu ta inclui formacion den ciencianan basico y clinico.<ref>{{cite web | url=https://xusom.com/curriculum/ | title=Curriculum }}</ref> Enseñansa ta wordo duna principalmente na [[Ingles]], y e institucion tin un proporcion di aproximadamente seis studiante pa cada docente.
Na 2026, a inicia un programa di bachelor den enfermeria, un formacion cu tambe ta dura cuater aña.<ref>[https://24ora.com/binticinco-studiante-di-xavier-university-a-gradua-den-programa-di-enfermeria/ Binticinco studiante di Xavier University a gradua den programa di enfermeria], [[24ora]] (21 di augustus 2026)</ref>
XUSOM tin facilidadnan pa enseñansa medico, incluyendo laboratorio, sala di anatomia y otro tecnologianan pa sostene e proceso di enseñansa. E lesnan di anatomia ta wordo duna na [[Horacio Oduber Hospital]].<ref>Masterstudies, [https://www.masterstudies.com/universities/Aruba/Xavier-University-School-of-Medicine/ Xavier University School of Medicine]</ref>
Ademas e institucion ta dispone di un campus pa studiante na [[Hato (Oranjestad)|Hato]], cu ta encera entre otro acomodacion, cafetaria y diferente facilidad deportivo.<ref>[https://archive.org/details/BNA-DIG-ISLAONLINE-2022-04-12/page/n8/mode/1up?q=school+medicine Minister Endy Croes a ricibi bishita di directiva di Xavier University School of Medicine], Isla Online (12 di april 2022)</ref>
==Historia==
E institucion tabatin laso cu e ex-Xavier University School of Medicine cu tabata opera na [[Boneiru|Boneiro]]. E institucion aki a muda pa [[Kòrsou|Corsou]] na 2010 y despues a adopta e nomber Avalon University School of Medicine.
== Mira tambe ==
* [[Lista di institushon di enseñansa superior den Karibe Hulandes|Lista di institucion di enseñansa superior den Caribe Hulandes]]
{{Appendix|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =71708431|titulo=Xavier University School of Medicine}}
{{References}}
}}
[[Kategoria:Universidat]]
[[Kategoria:Aruba]]
6s65vtyjg78tofmzmekrevum50gk9xz
John Pandellis
0
14928
201638
201308
2026-08-23T00:55:37Z
InternetArchiveBot
12063
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
201638
wikitext
text/x-wiki
{{Variante|a}}
{{Infobox artista|variante = a
| nomber completo = Jean Georges (John) Pandellis
|fecha nacemento = [[1 di aprel|1 di april]] [[1896]]
|luga nacemento = {{GRC}}
|fecha fayecimento = [[5 di ougùstùs|5 di augustus]] [[1965]]
|luga fayecimento = {{ABW}}
|ofishi = artista visual, docente, decorador
|estilo = [[impreshonismo|impresionismo]] y postimpresionismo
|genero = pintura
|distincion =
|obra =
}}
'''Jean Georges (John) Pandellis''' (☆ [[1 di aprel|1 di april]] [[1896]] na [[Tesalonika|Thessaloniki]] – † [[5 di ougùstùs|5 di augustus]] [[1965]] na [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]) tabata un artista visual [[Gresia|Griego]]-Hulandes.<ref name="Parbode">{{citeer web|auteur=Bart Krieger|url=https://www.parbode.com/surinaamse-school-jean-johnny-georges-pandellis-parbode-sneak-peek/|titel= Surinaamse school: Jean (Johnny) Georges Pandellis|werk=Parbode|datum=2020-07-31}}</ref><ref>Billion Graves, [https://billiongraves.com/grave/John-Pandellis/21987459 John Pandellis]</ref> El a traha komo pintor, docente di arte, decorador i diseñador di decor teatral na [[Sürnam|Surnam]] y [[Antias Hulandes]]. Su obra tabata principalmente paisahenan y aquarel, y el a hunga un papel importante den enseñansa di arte i desaroyo di arte na Surnam, [[Kòrsou|Corsou]] y [[Aruba]].
== Biografia ==
Pandellis a nace na Thessaloniki den un famia diplomatico. Durante su hubentud, el a haya les di artistanan visual manera Paul Baum, John Sentt y Charles Martel. Na 1916, ora e tabatin mas o menos binti aña, el a participa den su prome exposicion na su ciudad natal, hunto cu Martel y otro artistanan.<ref name="Parbode" />
Despues di [[Prome Guera Mundial]], Pandellis a pasa un periodo corto na [[Inglatera]] cu su famia. Cu nan sosten, el a sigui su estudio artistico na [[Paris]], caminda el a wordo influencia pa e movemento [[impreshonismo|impresionista]] y postimpresionista.
=== Surnam ===
Despues di su periodo na [[Oropa|Europa]], Pandellis a biaha pa [[Guyana|Guyana Britanico]] y despues pa [[Guyana Franses|Guyana Frances]], prome cu el a establece su mes na Surnam na 1922.<ref name="Parbode" />
Na [[Paramaribo]], el a duna les di dibuho, pintura, batik y tecnica di malchi, y tambe les di idioma manera Ingles, Frances, Italiano y Spaño.<ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:110634048:mpeg21:p003 Lessons], De West (6 di juni 1922)</ref><ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:110634324:mpeg21:p002 Schablone lessen], De West (17 di februari 1925)</ref><ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:110634350:mpeg21:p001 Batiklessen], De West (19 di mei 1925)</ref> El a traha ademas como artista grafico, diseñador y decorador.<ref>{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB23:001611011:mpeg21:p00001|titel= Goed adverteeren betaalt!|werk=De West|datum=1926-02-09|bezochtdatum=2026-08-19}}</ref><ref> [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011222313:mpeg21:p005 Kunst en Letteren], De Surinamer (1 di juli 1926)</ref><ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB23:001611088:mpeg21:p00002 Edison concert], De West (5 di november 1926)</ref>
Pandellis a hunga un papel importante den desaroyo di arte y practica artistico na Surnam. Entre su alumnonan tabatin artistanan manera Wim Bos Verschuur, Leo Glans y Erwin de Vries. Door di su enseñansa y influencia, e ta considera como un di e pioneronan di e desaroyo di arte moderno na Surnam.
=== Corsou y Aruba ===
Na 1928, Pandellis a sali di Surnam pa [[Kòrsou|Corsou]]. Aki e tabata a duna les di Ingles y matematica na refineria Shell.
Na fin di 1936, el a muda pa Aruba, hunto cu su prome casa y yiu muhe. E famia a establece nan mes den e area di [[San Nicolas]]. Poco despues di su yegada, Pandellis a cuminsa duna les di arte den [[Lago Colony]]. E tabata un di e prome docentenan di arte na Aruba.<ref name="arubatoday">[https://www.arubatoday.com/episode-ccxliv-244-the-legacy-of-j-pandellis/ The legacy of J. Pandellis], arubatoday.com ( </ref>
Entre su alumnonan na Aruba tabata Julie Oduber-Quigley (1934–2001), kende a sigui les di Pandellis den e prome mita di añanan 1960.<ref name=:0"/>
Su influencia a extende tambe pa Corsou. Artistanan manera Eddy Ayube y [[José Maria Capricorne]] a wordo influencia pa su trabou y enseñansa.<ref name=:0"/>
Fuera di su trabou como artista visual, Pandellis a traha como pintor profesional y diseñador di decor pa produccionnan teatral.<ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010281417:mpeg21:p002 Uitslag aanbesteding], [[Amigoe]] (10 di augustus 1935)</ref> Entre e produccionnan pa cual el a traha tabata e opereta ''Reepelsteeltje'' (1934) y ''Asschepoester'' (1935).<ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010281340:mpeg21:p002 "Reepelsteeltje" in Aruba], [[Amigoe]] (29 di september 1934)</ref><ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010281411:mpeg21:p003 Kinderoperette „Asschepoester], [[Amigoe]] (29 di juni 1935)</ref>
=== Obra y exposicion ===
Pandellis a traha principalmente paisahe den pintura di zeta y aquarel. Den su obranan di paisahe Caribense, e tabata representa e ambiente natural y [[arkitectura]] local. Tin obra caminda elementonan di arkitectura tradicional Antiano ta forma parti di e composicion.<ref name=:0">{{Citeer boek |titel=ARTE: Dutch Caribbean Art. Beeldende kunst van de Nederlandse Antillen en Aruba |auteur= [[Adi Martis|Martis, Adi]] & Smit, Jennifer |via=Internet Archive |url=http://archive.org/details/artedutchcaribbe0000mart |uitgever=Amsterdam : Koninklijk Instituut voor de Tropen |datum=2001 |isbn=978-90-6832-514-0 |pagina's=24-27}}</ref> Su obranan tabata conoci for di coleccionnan familiar y priva.
Durante su carera el a expone na diferente luga den y pafo di region di Caribe. Su exposicionnan a inclui Paramaribo (1929), [[Caracas]] (1945), [[Sint Maarten]] (1949) y [[New York City|New York]] (1961), unda diescinco di su aquarelnan a wordo exhibi den un vitrina di e tienda di moda Lord & Taylor na 5th Avenue.<ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211119:mpeg21:p006 Werk Pandellis in New York], [[Amigoe]] (4 di mei 1961)</ref> Na 1934, su exposicion na Hendrikschool na Corsou a wordo habri pa [[Wilhelmina di Hulanda|Reina Wilhelmina]].<ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010281373:mpeg21:p002 Opening van de tentoonstelling der schilderijen van H.M. de Koningin], [[Amigoe]] (28 di juli 1934)</ref>
Na 1955, Pandellis a traha hunto cu arkitecto Alexenkoff riba un mural como parti di e renovacion di [[Aeropuerto Hato]].<ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404544:mpeg21:p001 Muurschilderingen van Dolf Henkes worden weggemoffeld], [[Amigoe]] (23 di maart 1955)</ref>
Na 1958, el a pinta un obra cu ta representa e [[Andicuri|brug natural di Andicuri]] pa [[Antillenhuis]] na [[Den Haag]].<ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBNRC01:000037770:mpeg21:p007 Schilderij voor Antillenhuis in Den Haag], Algemeen Handelsblad (16 di januari 1958)</ref> Na 1964 el a pinta un mapa di Aruba.<ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010469974:mpeg21:p006 Eensgezinde eilandsraad zingt lof van secretaris], [[Amigoe]] (4 di juni 1964)</ref> Varios di su pinturanan a wordo reproduci posteriormente door di De Wit como tarheta postal.<ref name="Overleden">[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462383:mpeg21:p006 J.Pandellis overleden], [[Amigoe]] (6 di augustus 1965)</ref>
== Bida personal ==
Pandellis a casa na 1937 cu Angelique Wilhelmina Magdalena Esser, kende a fayece na 1949.<ref>[https://web.archive.org/web/20250222042424/https://www.nationaalarchief.cw/api/picturae/genealogie/deeds/b9bd19dc-c921-11e7-8258-d89d6717b464?person=95288553-70e2-4af2-8320-21f62c648d73 Huwelijksregister 1937 Stad], [[Archivo Nashonal Kòrsou|Archivo Nacional Corsou]]</ref><ref name=":0" /> Na 1964 el a casa di nobo.<ref name=":0"/> El a adkeri nacionalidad Hulandes na 1961.<ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000211144:mpeg21:p006 Nederlandse nationaliteit], [[Amigoe]] (18 di mei 1961)</ref>
Dia 2 di augustus 1965, Pandellis a wordo hospitalisa na Aruba. Tres dia despues, riba 5 di augustus, el a fayece na edad di 68 aña.<ref>{{citeer web|titel=J.Pandellis overleden|werk=[[Amigoe]]|datum=1965-08-06|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2026-05-24|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010462383:mpeg21:p006}}</ref>
== Legado ==
Pandellis ta wordo recorda como un di e artistanan cu a contribui na desaroyo di enseñansa y practica di arte den Caribe Hulandes y Surnam. Su trabou como docente a influencia varios artista cu despues a bira figuranan importante den arte na Surnam y Antias Hulandes.
Na Corsou, un caya den bario di Jongbloed ta hiba su nomber: ''Kaya Pandellis''.<ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010460256:mpeg21:p011 Uit een woning aan Kapay Pandellis], [[Amigoe]] (7 di mei 1976)</ref>
{{Appendix|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =70704191|titulo=John Pandellis}}
{{Columns-list|colwidth=25em|{{references}}}}
}}
{{DEFAULTSORT:Pandellis, John}}
[[Kategoria:Hende]]
[[Kategoria:Arte]]
[[Kategoria:Kòrsou]]
[[Kategoria:Aruba]]
[[Kategoria:Suriname]]
n3j8jxekwsd4zyk24yvvoz0h38vqiqs