Aruba, Corsou, Boneiro y Surinam durante Di Dos Guera Mundial

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="pap">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>papwiki</dbname>
    <base>https://pap.wikipedia.org/wiki/P%C3%A1gina_Prinsipal</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.23</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Medio</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Spesial</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Diskushon</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Usuario</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Diskushon usuario</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Diskushon Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fail</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Diskushon fail</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Diskushon MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Malchi</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Diskushon malchi</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Yuda</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Diskushon yuda</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategoria</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Diskushon kategoria</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Aruba, Corsou, Boneiro y Surinam durante Di Dos Guera Mundial</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2890</id>
    <revision>
      <id>206820</id>
      <parentid>173247</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T11:37:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>206820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4973" sha1="883rlux31xromi8ykvb6dfctq4u4232" xml:space="preserve">{{Variante|a}}
[[File:Dutch soldier at Aruba guarding Lago (8371574576).jpg|thumb|Soldat hulandes ta tene warda na Lago Oil &amp; Transport Co. na Aruba]]
[[siglo  20|Siglo binti]] a nifica pa e [[isla]]nan, [[Aruba]] y [[Kòrsou|Corsou]] un gran cambio. E prome gran cambio a cuminsa den siglo binti. E compania [[Shell]] a establece na april 1914 riba e veld di petroleo na [[Mene Grande]] [[Lago di Maracaibo]]. A causa di tur problema logistico e zeta mester a bay [[Kòrsou|Corsou]] pa wordo tuma. Na 1916 Shell a dicidi pa tambe procesa e rafinacion na Corsou. Pero como motivonan politico y economico tabata hunga un rol grandi na unda, nan a kies Corsou. Despues den caso di [[Lago Oil &amp; Transport Company|Lago Oil Company]] e Mericanonan a kies pa e mesun motibo pa establece e [[Refineria di zeta|refineria]] na [[Aruba]].

Den e tempo ey tabatin un situacion politico instabil na [[Venezuela]]. Aruba y Corsou tabata un oasis di trankilidad. Corsou tabatin e miho haf natural di e region. Royal Dutch Shell Petroleum Company tabatin 60% den man di Shell. E posiblidad di e negoshi riba su 'propio' tera pa localisa lo bay ta un conflicto cu Venezuela. E binida di Lago lo tuma luga na Aruba na 1924.

Na 1924 tabata e aña na unda Lago Oil &amp; Transport Company a yega Aruba. E negociantenan tawata den mando di e abogado di Aruba, [[J.F. Quast]] y pa e Lago tabata e [[Capitan Rodger]].

Na 1918 e hendenan di Corsou a cuminsa rafina petroli. Na 1929 a cuminsa tambe Lago na Aruba for di pretolio nan a saca producto pa rafina manera: gasolin, kerosin y fueloil.

== Cambio grandi pa Corsou y Aruba ==
E hecho ta cu e gobierno di [[Hulanda]] a habri man pa Shell bini forma un motibo importante pa traslada e refineria. Hulanda a spera cu e binimento di e industria lo percura pa e isla bira financieramente independiente. Tambe e gobernador di [[Kòrsou i Dependensianan|Colonia Corsou y Dependencianan]] a wordo instrui oficialmente for di Hulanda pa Shell haci tur su best posibel.
E trahadonan di Shell a wordo nombra den e local di directiva y e tereno a wordo cumpra of gehuur pa un preis di baca flaco na Shell. Den 1915 Grupo Royal Shell a cumpra e plantacion Asiento cu ta coresponde [[Península|peninsula]], na unda otro aña lo contrui un [[mangashina]] pa stiwa petroleo y un refineria. Dos aña despues e refineria tabata den uso, cu oficialmente ta na pertenece na Curacao Petroleum Industrie Maatschappij (CPIM).
Cu e binimento di e industria Corsou y Aruba a bay bou di un cambio economico y social. E material pa refineria a bin, cu a bin di Venezuela y e producto di esey tawata adapta di afo en particular Europa y Merca. 

Prome e islanan tawata un gran parti dependiente di exportacion di vlechtmento di sombre di coco. Cu e binida di refineria Aruba y Corsou a cambia pa un [[pais importado]].
Por bisa cu prome cu e binida di e refinerianan na Corsou y Aruba, tur dos isla tawata un comunidad  agricultor y cu e binida di e industria lo cambia e comunidad. Cos di [[Kunuku|cunucu]] y pisca tawata menos importante. 

[[Di Dos Guera Mundial|Guera Mundial II]] lo trece tambe un gran cambio economico e relacion entre e islanan y Hulanda. Cu e situacion a cambia, esey tawata perceptibel den financiamento entre e dos partinan di Reino. Aruba a manda 50 miyon florin pa Hulanda pa desastre cu Hitler a haci. Aruba tawata refina producto.

== Aruba, Corsou, Merca y e impacto di Guera Mundial II riba e islanan Caribense ==

E influencia Mericano riba e isla Caribense tabata algo tradicional. For di [[Prome Guera Mundial|Guera Mundial I]] (1914-1918) e islanan den Caribe a bira dependiente di Merca. E influencia Mericano na Corsou, Aruba y Boneiro tabata fuerte. Nan tabata denter di e esfera di influencia di Merca.

=== E Monroe-doctrina ===

E respondi di e president Monroe, na 1823, na unda Merca a bond cu Nacion Europeo cu e hemisfero Occidental pa ocupa, ta considera e principio di loke despues nan a yam'e &quot;Monroe-doctrina&quot;.
Den su respuesta President Monroe a taha e gobierno Europeo cu

&lt;blockquote&gt;
{{lang|en|
&quot;...the American continents, by the free and independent condition which they have assumed and maintain, are henceforth not to be considered as subjects for future colonization by any European powers...&quot;|italic=yes}} 
&lt;/blockquote&gt;

E Mericanonan tawata papia di ''America for the Americans''. 

E motibo ta cu e Nacion Europeo no a casi mete cu e Hemisfero Occidental no a determina e dicon nan a wordo intimida pa e unidad potencia impresionante di Merca.
Den e tempo ey Merca, hopi di pais Europeo como Asia no tawata considera un pais poderoso. Merca no tawatin djey hopi ehercito decente y barco di guera.

== Literatura ==
* [https://dcww2.nationaalarchief.cw/heritage/  WWII Heritage in the Dutch Caribbean], [[Archivo Nashonal Kòrsou]]

== Mira tambe ==
* [[Di Dos Guera Mundial]]
* [[Bataya den Laman Karibe]]

[[Kategoria:Di Dos Guera Mundial]]
[[Category:Historia di Aruba]]
[[Category:Historia di Kòrsou]]</text>
      <sha1>883rlux31xromi8ykvb6dfctq4u4232</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Usuario:Caribiana/Sandbox/Templates</title>
    <ns>2</ns>
    <id>8004</id>
    <revision>
      <id>206801</id>
      <parentid>203604</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T20:18:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>206801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31719" sha1="2z1zn3uvchv3ptbfemczqku2t1rxcmd" xml:space="preserve">__NOINDEX__
{{Appendix|2=
{{Columns-list|colwidth=25em|{{references}}}}
}}
{{Appendix|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =70704191|titulo=John Pandellis}}
{{Columns-list|colwidth=25em|{{references}}}}
}}
-----------
{{Commonscat}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =56674219|titulo=Herman van Bergen (beeldend kunstenaar)}}
{{References}}
;Lista di fuente
* Jan Gulmans, Beeldende kunst van Curaçao, Aruba, Bonaire, Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten. LM Publishers (2019). ISBN 978-94-6022-473-7
* [https://www.volkskrant.nl/kijkverder/v/2019/op-curacao-staat-een-kathedraal-van-zon-25-miljoen-doornen~p19346 Op Curaçao staat een kathedraal van zo’n 25 miljoen doornen], Kees Broere, De Volkskrant, 25 desember 2019
}}
------------
'''Winklaar''' por referi

== Hende ==

* ''ku fam Winklaar''
**[[Michelangelo Winklaar]], diseñadó di moda di Kòrsou.
**[[Michelle Winklaar]], politiko di Aruba
**[[Frida Winklaar-Domacassé]], poeta di Aruba


------------
'''Martha''' por referi tantu na fam komo promé nòmber, òf nòmber duná. Komo fam, e ta derivá for di e nòmber di un antepasado femenino, un fenomeno relativamente komun riba e islanan di Karibe i relashoná ku e pasado kolonial i sklabitut. Martha ta aparesé entre e dies fam ofisial mas komun na [[Kòrsou]], ku 675 registrashon den registro sivil di [[Kranshi]] na 2025.&lt;ref&gt;[https://www.curacao.nu/nieuws/geschiedenis/93162/waarom-ruim-3-200-curacaoenaars-martina-heten-en-wat-die-naam-niet-vertelt Waarom ruim 3.200 Curaçaoënaars Martina heten – en wat die naam niet vertelt], curacao.nu (2 di ougùstùs 2026)&lt;/ref&gt;

== Hende ==

* ''ku fam Martha''
**[[Ar'jany Martha]], futbolista profeshonal [[Hulanda|hulandes]]-[[Kòrsou|kurasoleño]]
** [[Angelo Martha]], futbolista hulandes-kurasoleño, su ruman
*** [[Ben Martha]], futbolista hulandes-kurasoleño
** [[Eugene Martha]], futbolista di [[Kòrsou]]
** [[Gwenette Martha]] (1974-2014), un kriminal hulandes-kurasoleño
** [[Rutsel Martha]] (1955-2026), hurista internashonal i polítiko di [[Kòrsou]]
** [[Tirzo Martha]], artista multifasétiko di [[Kòrsou]]

* ''ku promé nòmber Martha''
** [[Martha Dijkhoff]], papiamentista i polítiko di [[Kòrsou]]


== Otro ==

* Santa Martha, lugá na Kòrsou
* Lanthùis Groot Santa Martha, lanthùis históriko na Kòrsou
* Lanthùis Klein Santa Martha, lanthùis históriko na Kòrsou

{{Dp}}
{{Appendix}}

[[:Kategoria:Disambiguation pages]]

{{Variante|c}}
{{Databox}}
'''Martha''' por referi na:

== Hende ==
* [[Ar'jany Martha]], futbolista di hulandes-[[Kòrsou|kurasoleño]].
* [[Angelo Martha]], futbolista di [[Kòrsou]], su ruman
** [[Ben Martha]], futbolista di [[Kòrsou]].
* [[Eugene Martha]], futbolista di [[Kòrsou]].
* [[Rutsel Martha]], huista internashonal i politiko di [[Kòrsou]].
* [[Tirzo Martha]], artista visual di [[Kòrsou]].


{{Dp}}
{{Appendix}}
---------------
{{Navegacion
| naam = Nabegashon Estadonan federativo di Alemania
| titel = [[File:Flag of Germany (3-2).svg|23px]] Estadonan federativo di Alemania (''Bundesländer'')
| afb_links = 
| inhoud =
[[File:Flag of Baden-Württemberg.svg|border|18px]] [[Baden-Württemberg]] · [[File:Flag of Bavaria (striped).svg|border|18px]] [[Freistaat Bayern|Bayern]] · [[File:Flag of Berlin.svg|border|18px]] [[Berlin]] · [[File:Flag of Brandenburg.svg|border|18px]] [[Land Brandenburg|Brandenburg]] · [[File:Flag of Bremen.svg|border|18px]] [[Bremen]] · [[File:Flag of Hamburg.svg|border|18px]] [[Hamburg]] · [[File:Flag of Hesse.svg|border|18px]] [[Hessen]] · [[File:Flag of Mecklenburg-Western Pomerania.svg|border|18px]] [[Land Mecklenburg-Vorpommern|Mecklenburg-Vorpommern]] · [[File:Flag of Lower Saxony.svg|border|18px]] [[Niedersachsen]] · [[File:Flag of North Rhine-Westphalia.svg|border|18px]] [[Nordrhein-Westfalen]] · [[File:Flag of Rhineland-Palatinate.svg|border|18px]] [[Land Rheinland-Pfalz]] · [[File:Flag of Saarland.svg|border|18px]] [[Land Saarland|Saarland]] · [[File:Flag of Saxony.svg|border|18px]] [[Sachsen]] · [[File:Flag of Saxony-Anhalt (state).svg|border|18px]] [[Sachsen-Anhalt]] · [[File:Flag of Schleswig-Holstein.svg|border|18px]] [[Schleswig-Holstein]] · [[File:Flag of Thuringia.svg|border|18px]] [[Freistaat Thüringen|Thüringen]]
}}&lt;noinclude&gt;
[[:Kategoria:Wikipedia templates navegacion]]
&lt;/noinclude&gt;

--------------

{{Nabegacion
| naam = Nabegashon Playanan di Aruba
| titel = [[File:Flag of Aruba.svg|20px]] [[Playanan di Aruba]] [[File:Flag of Aruba.svg|20px]]
| afb_links = 
| afb_rechts = 
| inhoud =
[[Andicuri]] · [[Arashi]] · [[Baby Beach]] · [[Blackstone Beach]] · [[Boca Catalina]] · [[Boca Grandi]] · [[Blackstone Beach|Boca Injeco]] · [[Boca Keto]] · [[Boca Mahos]] · [[Boca Prins]] · [[Boca Tabla]] · [[Bushiri Beach]] · [[Cura Cabai]] · [[Daimari]] · [[De Palm Island]] · [[Divi Beach]] · [[Dos Playa]] · [[Druifbaai]] · [[Eagle Beach]] · [[Governor's Bay Beach]] · [[Grapefield]] · [[Malmok]] · [[Manchebo Beach]] · [[Mangel Halto]] · [[Palm Beach]] · [[Renaissance Island]] · [[Rincon]] · [[Rodgers Beach]] · [[Santo Largo]] · [[Sarah-Quita Beach]] · [[Surfside]] · [[Tres Trapi]] · [[Wariruri]] · [[Westpunt]]   
}}&lt;noinclude&gt;[[:Kategoria:Wikipedia templates navegacion]]&lt;/noinclude&gt;

------------------
Template:Página Prinsipal Actual
------------------

{{Nabegacion
| naam = Navegashon Selekshon antiano di futbòl WO 1952
| titel = [[File:Flag of the Netherlands Antilles.svg|25px]]  Selekshon di [[Antias Hulandes]] - Weganan Olimpiko di Zomer 1952  [[File:Flag of the Netherlands Antilles.svg|25px]]
| afb_links = 
| afb_rechts = 
| inhoud = 
| [[Ergilio Hato|1. Hato]]
| [[Lucas Hernández|2. Hernández]]
| pos3  = DF | p3  = [[Wilhelm Canword|Canword]]
| pos4  = DF | p4  = [[Wilfred de Lanoi|de Lanoi]]
| pos5  = DF | p5  = [[Pedro Matrona|Matrona]]
| pos6  = DF | p6  = [[Raymundo Kemp|Kemp]]
| pos7  = MF | p7  = [[Guillermo Giribaldi|Giribaldi]]
| pos8  = MF | p8  = [[Eddy Vlinder|Vlinder]]
| pos9  = MF | p9  = [[Ludgero Adoptie|Adoptie]]
| pos10 = MF | p10 = [[Cai Helder|Helder]]
| pos11 = MF | p11 = [[Jozef Merced|Merced]]
| pos12 = FW | p12 = [[Juan Briezen|Briezen]]
| pos13 = FW | p13 = [[Jorge Brion|Brion]]
| pos14 = FW | p14 = [[Adriaan Brokke|Brokke]]
| pos15 = FW | p15 = [[Willys Heyliger|Heyliger]]
| pos16 = FW | p16 = [[Guillermo Krips|Krips]]
| pos17 = FW | p17 = [[Pedro Coffie|Coffie]]
| pos18 = FW | p18 = [[Petrus Conquet|Conquet]]
| pos19 = FW | p19 = [[Francisco Gómez (Netherlands Antilles footballer)|Gómez]]
| pos20 = FW | p20 = [[Leo Rodriguez (Netherlands Antilles footballer)|Rodriguez]]
| coach = [[Antoine Maduro|Maduro]]

}}&lt;noinclude&gt;
[[:Category:Wikipedia templates navegacion]]
&lt;/noinclude&gt;

{{National squad no numbers
| name        = Netherlands Antilles football squad 1952 Summer Olympics
| bg          = #E00000
| fg          = white
| bordercolor = #1C65CC
| country     = Netherlands
| team link   = Netherlands Antilles national football team
| flagvar     = 1952
| title       = Netherlands Antilles football squad
| comp link   = Football at the 1952 Summer Olympics
| comp        = 1952 Summer Olympics

| pos1  = GK | p1  = [[Ergilio Hato|Hato]]
| pos2  = GK | p2  = [[Lucas Hernández (Netherlands Antilles footballer)|Hernández]]
| pos3  = DF | p3  = [[Wilhelm Canword|Canword]]
| pos4  = DF | p4  = [[Wilfred de Lanoi|de Lanoi]]
| pos5  = DF | p5  = [[Pedro Matrona|Matrona]]
| pos6  = DF | p6  = [[Raymundo Kemp|Kemp]]
| pos7  = MF | p7  = [[Guillermo Giribaldi|Giribaldi]]
| pos8  = MF | p8  = [[Eddy Vlinder|Vlinder]]
| pos9  = MF | p9  = [[Ludgero Adoptie|Adoptie]]
| pos10 = MF | p10 = [[Cai Helder|Helder]]
| pos11 = MF | p11 = [[Jozef Merced|Merced]]
| pos12 = FW | p12 = [[Juan Briezen|Briezen]]
| pos13 = FW | p13 = [[Jorge Brion|Brion]]
| pos14 = FW | p14 = [[Adriaan Brokke|Brokke]]
| pos15 = FW | p15 = [[Willys Heyliger|Heyliger]]
| pos16 = FW | p16 = [[Guillermo Krips|Krips]]
| pos17 = FW | p17 = [[Pedro Coffie|Coffie]]
| pos18 = FW | p18 = [[Petrus Conquet|Conquet]]
| pos19 = FW | p19 = [[Francisco Gómez (Netherlands Antilles footballer)|Gómez]]
| pos20 = FW | p20 = [[Leo Rodriguez (Netherlands Antilles footballer)|Rodriguez]]
| coach = [[Antoine Maduro|Maduro]]
}}
&lt;noinclude&gt;
[[Category:1952 Summer Olympics football squad navigational boxes|Netherlands Antilles]]
[[Category:Netherlands Antilles national football team squad templates|1952]]
&lt;/noinclude&gt;

----------------

{{Nabegacion
| naam = Navigatie selectie voetbalelftal Curaçao WK 2026
| titel = [[Curaçaos voetbalelftal (mannen)|Curaçaos voetbalelftal]] – [[Curaçao op het wereldkampioenschap voetbal 2026|WK 2026]]
| afb_links = {{CW-VLAG|28|Vlag van Curaçao}}
| afb_rechts = {{CW-VLAG|28|Vlag van Curaçao}}
| inhoud = 
{{Voetbalelftal speler|nummer=1|naam=[[Eloy Room|Room]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=2|naam=[[Shurandy Sambo|Sambo]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=3|naam=[[Juriën Gaari|Gaari]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=4|naam=[[Roshon van Eijma|Van Eijma]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=5|naam=[[Sherel Floranus|Floranus]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=6|naam=[[Godfried Roemeratoe|Roemeratoe]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=7|naam=[[Juninho Bacuna|J. Bacuna]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=8|naam=[[Livano Comenencia|Comenencia]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=9|naam=[[Jürgen Locadia|Locadia]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=10|naam=[[Leandro Bacuna|L. Bacuna]] {{aanvoerder}}}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=11|naam=[[Jeremy Antonisse|Antonisse]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=12|naam=[[Sontje Hansen|Hansen]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=13|naam=[[Tyrese Noslin|Noslin]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=14|naam=[[Kenji Gorré|Gorré]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=15|naam=[[Ar'Jany Martha|Martha]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=16|naam=[[Jearl Margaritha|Margaritha]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=17|naam=[[Brandley Kuwas|Kuwas]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=18|naam=[[Armando Obispo|Obispo]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=19|naam=[[Gervane Kastaneer|Kastaneer]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=20|naam=[[Joshua Brenet|Brenet]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=21|naam=[[Tahith Chong|Chong]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=22|naam=[[Kevin Felida|Felida]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=23|naam=[[Riechedly Bazoer|Bazoer]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=24|naam=[[Deveron Fonville|Fonville]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=25|naam=[[Trevor Doornbusch|Doornbusch]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=26|naam=[[Tyrick Bodak|Bodak]]}}
{{Voetbalelftal coach|naam=[[Dick Advocaat|Advocaat]]}}
}}&lt;noinclude&gt;{{Sjablooninfo|1=[https://tools.wmflabs.org/templatetransclusioncheck/?lang=nl&amp;name=Sjabloon:Navigatie_selectie_voetbalelftal_Curaçao_WK_2026 Gebruik van sjabloon in artikelen controleren]}}
[[Categorie:Wikipedia:Sjablonen voetbalelftal Curaçao|WK 2026]]
&lt;/noinclude&gt;

---------------------
{{Broodkruimel}}
[[Category:Categories]]
{{Commonscat|World War II}}

----------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
'''Hosé''' por referi na:

== Hende ==
* [[Brutil Hosé]], futbolista di [[Kòrsou]].
* [[Humphrey Hosé]], tenista di [[Aruba]].
* [[Robert Hosé]],

 
== Otro ==
* Colegio San Hose

{{Dp}}
{{Appendix}}

[[:Kategoria:Disambiguation pages]]

---------------

* [[Humphrey Hosé]], tenista di [[Aruba]].
* [[Robert Hosé]],

 
== Otro ==
* Colegio San Hose

{{Dp}}
{{Appendix}}

[[:Kategoria:Disambiguation pages]]

---------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
'''Coffie''' por referi na:

== Hende ==
* [[Daisy Coffie]], polítiko di [[Boneiru]].
* [[Mayra Coffie]], polítiko di [[Kòrsou]].
* [[Ivanon Coffie]], pelotero di Kòrsou.
* [[Nochi Coffie]], artista visual di Boneiru.


{{Dp}}
{{Appendix}}

[[:Kategoria:Disambiguation pages]]

--------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
'''Newton''' por referi na:

== Hende ==
* [[Eric Newton]], biologo marino i politiko di Boneiru ?
* [[Isaac Newton]], 
* [[Micheal Newton]], 
{{Dp}}
{{Appendix}}


[[:Kategoria:Disambiguation pages]]
-------------
'''Ignacio''' por referi na:

== Hende ==
=== Fam ===
* [[Julien Ignacio]], 
* [[Jurino Ignacio]], 
* [[Raily Ignacio]], Nederlands-Curaçaos voetballer die als aanvaller speelt.

== Otro ==

*[[Don Elias Mansur Ballpark]], stadion multifunshonal na [[Camacuri]], Oranjestad, Aruba.

{{Dp}}
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Disambiguation pages]]
---------
{{Variante|c}}
{{Databox}}

'''.....''' por referi na:
* [[Amado Rojer|Amado (Broertje) Rojer]], polítiko di [[Kòrsou]]
* [[Eldridge Rojer]] (1984), futbolista di [[Kòrsou]]
* [[Hubert Rojer|Hubert (Bèbè) Rojer]] (1934-2022), sindikalista di [[Kòrsou]]
* [[Jean-Julien Rojer]] (1981), tenista di [[Kòrsou]]
* [[Leendert Rojer]], polítiko di [[Kòrsou]]
* Meindert (Menki) Rojer (1957), polítiko di [[Kòrsou]]
* Nicolaas Rojer (1808-1888), médiko yu di Kòrsou i miembro di Konseho Kolonial
* [[Robert Rojer]] (1939), kompositor i pianista klásiko di [[Kòrsou]]; su yu:
** [[Jean-Jacques Rojer]], kitarista i kompositor di [[Kòrsou]]

------------------
{{Navegacion
| naam = Navegashon Promé minister di Antia Hulandes
| titel = [[File:Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg|30px]]  Promé minister di [[Antias Hulandes|Antia Hulandes]]  [[File:Flag of the Netherlands Antilles (1986–2010).svg|30px]]
| afb_links = 
| afb_rechts = 
| inhoud = 
[[Moises Frumencio da Costa Gomez]] · 
[[Efraïn Jonckheer]] · 
[[Ciro Kroon]] ·
[[Gerald Sprockel]] ·
[[Ernesto Petronia]] ·
[[Ronchi Isa]] ·
[[Otto Beaujon]] · 
[[Juancho Evertsz]] · 
[[Lucina da Costa Gomez-Matheeuws]] ·
[[Boy Rozendal]] ·
[[Miguel Pourier]] · 
[[Don Martina]] ·
[[Maria Liberia-Peters]] · 
[[Suzanne Römer|Suzy Camelia-Römer]] ·
[[Jandi Paula|Alejandro Felippe Paula]] · 
[[Etienne Ys]] ·
[[Ben Komproe]] ·
[[Mirna Louisa-Godett]] ·
[[Emily de Jongh-Elhage]]
}}&lt;noinclude&gt;
[[:Category:Wikipedia templates navegacion]]
&lt;/noinclude&gt;
----------------
{{Navegacion
| naam = Navegacion .......
| afb_rechts = [[File:Flag of Aruba.svg|40px]]
| titel = [[Lista di presidente di Parlamento di Aruba|Presidente di Parlamento di Aruba]]
| inhoud = 

}}
&lt;noinclude&gt;
[[:Category:Wikipedia templates navegacion]]
&lt;/noinclude&gt;

-----------------------
{{Databox}}
Avia Air tabata un aerolinea ku sede na Aruba. Avia Air a keda rekonosé pa e gobièrnu komo e aerolínea nashonal.&lt;ref name=&quot;Avia&quot;/&gt;

== Datonan di kodigo ==

* [[International Air Transport Associationgadgadgadgad IATA]] Código: &quot;3R&quot;
* [[Organizacion Internacional di Aviacion Civil (ICAO) ]] Código: &quot; 'ARB &quot; '
*Signal di yamada: Aviair

== Historia ==
Na 1986 Avia Air a kuminsá komo un kompania di charter pa buelonan den region. Na aprel 1995 Avia Air a risibí un pèrmit pa ehekutá buelonan regular. E aerolinea tin cinco avion: dos Embriers 110, cada un cu 16 asiento y espacio extra pa e maletanan y dos Cessna, cada un cu 7 asiento. E Cessna por ser usa tur ora ku e kapasidat máksimo di e&lt;ref name=&quot;Avia&quot;&gt;Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. &quot;Amigoe&quot;. Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-01-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007&lt;/ref&gt;
Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut.

Avia Air a kuminsá bula na 1986. Tin vuelo charter pa hopi punto i dos vuelo regular diario - 7'or di mainta i 4'or di atardi - pa Punto Fijo na Venezuela. For di 2 di òktober Boneiru tambe ta forma parti di e buelonan regular. E flota di Avia Air ta konsistí di 2 avion Embrier 110 ku 19 asiento i 3 avion Cessna ku 7 asiento. E ta di Efi Tromp.&lt;ref&gt;Vanaf 2 oktober Avia Air vliegt naar Antillen. &quot;Amigoe&quot;. Curaçao, 27-09-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-01-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644954:mpeg21:p007&lt;/ref&gt;

== Flota ==

*[[Short 360gadgadShort 360-200]]
Embraer EMB 110 Bandeirante


'''Avia Air''' was an [[airline]] based in [[Aruba]].

==Code data==

*[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R'''
*[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB'''
*Callsign: Aviair

==History==

Avia Air suspended service in November 2003 and was working to restructure its operations under bankruptcy protection.&lt;ref&gt;[http://www.rati.com/ALLANDING_10738.htm Air Transport Intelligence] 7 November 2003&lt;/ref&gt;

==Flota==

*[[Short 360|Short 360-200]]
*[[Embraer EMB 110 Bandeirante]]

{{Appendix}}

----------
{{Databox}}
'''KLM West-Indisch Bedrijf''' tabata un divishon di [[KLM]]

West-Indische Bedrijf tabata un parti di KLM ku for di 1934 te ku 1964 tabata atendé buelonan den e Antilanan Hulandes, Suriname (kuns West-Indianan Hulandes) i e paisnan bisiña.

E fundacion a wordo haci posibel pa medio di e compromiso di PTT cu a ofrece un contract lucrativo pa transporta e carta pa e colonianan. E promé buelo di post for di Hulanda pa Kòrsou ku e &quot;Snip&quot; riba 22 di desèmber 1934 a marka e punto di kuminsamentu di e empresa aki.

Na promé instansia e West-Indische Bedrijf a bula prinsipalmente for di Willemstad pa Aruba (e promé buelo 19 di yanüari 1935) i Venezuela i Jamaica den koperashon ku e Royal Dutch Steamboat Company (KNSM). Ta te despues di Segundo Guera Mundial ku a tuma lugá un buelo regular Amsterdam-Curaçao. E Segunda Guera Mundial mes tabata di gran importancia pa WIB, cu a bira un transportista importante pa e refinerianan di petroleo na Aruba y tabata un di e aerolíneanan di mas bon funcion di e tempo ey.

Na 1964 e kompania West-Indische a bira [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM), ku tambe e Antias Hulandes a bira ko-propietario.

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=West-Indisch Bedrijf}}
{{References}}
;Lista di fuente
}}

[[:Category:Karibe Hulandes]]
[[:Category:Aviashon]]


--------------------------------------
'''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea nacional y e unico aerolinea di [[Aruba]]. Fundá na 2006, e compania ta proveé transporte aéreo regular i charter pa pasaheronan pa 13 destinacion. Aruba Airlines su sede corporativo ta na [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]. Aruba ta opera su base principal di mantencion na [[Miami]]. El a ricibi un AOC {air operator's certificate) for di [[Estadonan Uni di Merka|Merca]] na 2015.

== Historia ==
Aruba Airlines a ser estableci pa Onno J. de Swart na 2006.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}&lt;/ref&gt; Na 2010 e aerolinea a inicia cu operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. E sede principal di Aruba Airlines ta na Oranjestad (Aruba), cu ta e centro di operacion principal, y tin tambe un oficina na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. Oficinanan mas chikitu ta estableci na Miami, Corsou, Boneiro y na [[Venezuela]] den e ciudadnan di [[Maracaibo]], [[Valencia]] y Maracay.[1] 3]

Na kuminsamentu di 2012 e kompania a atrae invershonista nobo, ku a kondusí na e upgrade di su operacionnan pa avionnan jet.[1] E kompania a wordo otorga un AOC (certificado di operador aereo) ekonómiko na ougùstùs 2012. 4] E aerolinea despues a regla pa haya dos Airbus A320 twin-engined 150-seat jet airliners; e prome a yega na Aruba na november 2012.[ 2] E avion a kuminsá ku vuelo charter for di Aruba na fin di aña 2012 i e operacionnan programá a kuminsá riba 31 di mart 2013, ku Maracaibo komo su destinacion inicial. E buelonan pa [[Siudad di Panama|Panama City]] a cuminsa diaa 5 di juli di e aña ey.[1] 5]

Aruba Airlines tambe a cuminsa bula entre Aruba, Corsou y [[Republika Dominikano|Santo Domingo]] na december 2015, operando ku e Airbus A320.[ 6] Na mei 2016, a anunsiá ku e buelo Curaçao-Santo Domingo i e buelo di Panama lo ta temporalmente suspendé i ku e operashonnan lo reanuda pronto ora ta posibel, maske no a duna niun motibu pa esaki.[ Na juli 2016, e aerolinea a celebra e firma di nan di cuater avion, cu su prome Airbus A319. E avion a ser entregá na Aruba Airlines na desèmber 2016. 8]

Aruba Airlines a anunsiá riba 2 di òktober 2017 ku lo reintrodusí servisio pa Kòrsou i introdusí servisio nobo pa Boneiru. E buelonan lo ta operá ku un Dash 8-300, ku a firma na sèptèmber di 2017 i ku e servisio pa Kòrsou lo kuminsá riba 23 di òktober di 2017, ku e fecha di Bonaire pa ser anunsiá.[1] 9] Lamentablemente e prome buelo a keda cancela pa motibo cu e avion Dash 8 no a wordo entrega na tempo y e aerolinea a cuminsa oficialmente cu servicio na Curaçao riba 25 di october 2017, usando un Bombardier CRJ200, cu a wordo haya for di Voyageur Airways, cu anteriormente a wordo uza pa bula entre Curaçao y Sint Maarten despues di e consecuencia di Hurricane Irma.[ 10]

[[:Category:Aviashon]]
[[:Categpru:Aruba]]
------------------------
{{Variante|c}}
'''Kabana''' por referi na:

* [[Kabana (Boneiru)]]
* [[Kabana (Korsou)]]

== Otro ==

* Adriaan Lacle Boulevard

[[Category:Disambiguation pages]]
-----------
{{Variante|c}}
'''....''' ta un fam di origen ...... ku desde komienso di [[siglo 19]] tin presensia den [[Karibe Hulandes]] e isla di [[Kòrsou]].&lt;ref&gt;Kraftt, A.J.C. [https://jvbq.nl/wp-content/uploads/2020/08/AJC-Krafft-historie-en-oude-families-van-de-nederlandse-antillen-het-antilliaanse-patriciaat.pdf Historie en oude families van de Nederlandse Antillen] (1951), Martinus Nijhoff, Den Haag&lt;/ref&gt; E por referi na:

== Hende ==
*

=== Luga ===

=== Otro ===


-----------
Beschermd monument in Aruba
{{Broodkruimel}}
{{Commonscat|Beschermde monumenten}}
[[Categorie:Bouwwerk in Aruba|Monument]]
[[Categorie:Beschermd monument|Aruba]]

Bouwwerk in Aruba
{{Broodkruimel}}
{{Hoofding categorie
| onderwerp          = bouwwerken in Aruba
| detailomschrijving = 
| plaatje            = 
| overig             = 
}}
{{Commonscat|Buildings in Aruba}}

* Category:Monumento protehi
{{Broodkruimel}}
Overzicht van [[beschermde monumenten]]

[[:Categorie:Cultureel erfgoed]]
[[:Categorie:Architectuur]]


-------------
{{Navigatie
| naam = Navigatie hoofdsteden Afrika
| titel = Hoofdsteden in [[Afrika (hoofdbetekenis)|Afrika]]
| inhoud =
{{Navigatie/Tabel
| R1C1 = '''Onafhankelijke staten:''' 
| R1C2 = [[Abuja]] · [[Accra]] · [[Addis Abeba]] · [[Algiers (hoofdbetekenis)|Algiers]] · [[Antananarivo (stad)|Antananarivo]] · [[Asmara]] · [[Bamako]] · [[Bangui (Centraal-Afrikaanse Republiek)|Bangui]] · [[Banjul]] · [[Bissau (Guinee-Bissau)|Bissau]] · [[Bloemfontein]] · [[Brazzaville]] · [[Caïro (stad)|Caïro]] · [[Conakry]] · [[Dakar]] · [[Djibouti (stad)|Djibouti]] · [[Dodoma (stad)|Dodoma]] · [[Freetown (hoofdbetekenis)|Freetown]] · [[Gaborone]] · [[Gitega (stad)|Gitega]] · [[Harare]] · [[Juba (Zuid-Soedan)|Juba]] · [[Kaapstad]] · [[Kampala]] · [[Khartoem]] · [[Kigali (stad)|Kigali]] · [[Kinshasa]] · [[Libreville]] · [[Lilongwe (stad)|Lilongwe]] · [[Lobamba]] · [[Lomé]] · [[Luanda (stad)|Luanda]] · [[Lusaka (stad)|Lusaka]] · [[Malabo]] · [[Maputo (stad)|Maputo]] · [[Maseru (stad)|Maseru]] · [[Mbabane]] · [[Mogadishu]] · [[Monrovia (Liberia)|Monrovia]] · [[Moroni (Comoren)|Moroni]] · [[Nairobi]] · [[Ndjamena]] · [[Niamey]] · [[Nouakchott (stad)|Nouakchott]] · [[Ouagadougou]] · [[Port Louis (stad)|Port Louis]] · [[Porto-Novo]] · [[Praia]] · [[Pretoria]] · [[Rabat (Marokko)|Rabat]] · [[Sao Tomé (stad)|Sao Tomé]] · [[Tripoli (Libië)|Tripoli]] · [[Tunis]] · [[Victoria (Seychellen)|Victoria]] · [[Windhoek]] · [[Yaoundé]] · [[Yamoussoukro]]
| R2C1 = {{Nowrap|'''Afhankelijke gebieden:'''}}
| R2C2 = [[Jamestown (Sint-Helena, Ascension en Tristan da Cunha)|Jamestown]] · [[Port-aux-Français]]
}}
}}&lt;noinclude&gt;
[[:Categorie:Wikipedia:Sjablonen Afrika|Hoofdsteden]]
&lt;/noinclude&gt;

--------------
&lt;br clear=all /&gt;
{| class=&quot;toccolours&quot;
|- 
| [[File:Flag of Bonaire.svg|30px]]
! width=&quot;100%&quot; bgcolor=#FFFF85 style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;center&gt;Klup di futbòl na [[Boneiru]]&lt;/center&gt; 
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot;|[[SV Arriba Peru|Arriba Peru]] · [[SV Atlétiko Flamingo|Atlétiko Flamingo]]  · [[SV Atlétiko Tera Corá|Atlétiko Tera Corá]] · [[SV Real Rincon|Real Rincon]]  · [[SV Estrellas|Estrellas]] · [[SV Juventus|Juventus]]  · [[SV Vespo|Vespo]] · [[SV Vitesse|Vitesse]] 
|}
&lt;noinclude&gt;
[[:Category:Wikipedia templates]]
&lt;/noinclude&gt;
---------
{{Navigatie
| titel = [[Lijst van premiers van de Nederlandse Antillen|Minister-presidenten]] van de Nederlandse Antillen
| afb_links = [[Bestand:Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg|30px|Vlag van de Nederlandse Antillen van zes]]
| afb_rechts = [[Bestand:Flag of the Netherlands Antilles (1986–2010).svg|30px|Vlag van de Nederlandse Antillen van vijf]]
| inhoud =
[[Moises Frumencio da Costa Gomez]] · 
[[Efraïn Jonckheer]] · 
[[Ciro Kroon]] ·
[[Gerald Sprockel]] ·
[[Ernesto Petronia]] ·
[[Ronchi Isa]] ·
[[Otto Beaujon]] · 
[[Juancho Evertsz]] · 
[[Lucina da Costa Gomez-Matheeuws]] ·
[[Boy Rozendal]] ·
[[Miguel Pourier]] · 
[[Don Martina]] ·
[[Maria Liberia-Peters]] · 
[[Suzanne Römer|Suzy Camelia-Römer]] ·
[[Alejandro Felippe Paula]] · 
[[Etienne Ys]] ·
[[Ben Komproe]] ·
[[Mirna Louisa-Godett]] ·
[[Emily de Jongh-Elhage]]

}}&lt;noinclude&gt;
[[:Categorie:Wikipedia:Sjablonen politiek|Nederlandse Antillen, Minister-presidenten]]
[[:Categorie:Wikipedia:Sjablonen Nederlandse Antillen|Minister-presidenten]]

&lt;/noinclude&gt;
-----------
&lt;br clear=all /&gt;
{| class=&quot;toccolours&quot;
|- 
| [[File:LocationSouthAmerica.png|55px]]  
! width=&quot;100%&quot; bgcolor=#FFEFD5 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Kapital]]nan den [[Sur Amérika]]
| [[File:LocationSouthAmerica.png|55px]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size: 95%;&quot;|[[Asunción]] · [[Bogota]] · [[Brasília]] · [[Buenos Aires]] · [[Caracas]] · [[Cayenne]] · [[Georgetown]] · [[King Edward Point]] · [[La Paz]] · [[Lima]] · [[Montevidéu|Montevideo]] · [[Paramaribo]] · [[Quito]] · [[Santiago di Chile|Santiago]] · [[Stanley (Islanan Falkland)|Stanley]] · [[Sucre (Bolivia)|Sucre]]
|}
&lt;noinclude&gt;[[Category:Wikipedia templates]]&lt;/noinclude&gt;

---------------------
{{Navigatie uitklapbaar
| naam = Navigatie hoofdsteden Zuid-Amerika
| titel = Hoofdsteden in [[Zuid-Amerika]]
| inhoud =
{{Navigatie/Tabel
| R1C1 = '''Onafhankelijke staten:''' 
| R1C2 = [[Asuncion (stad)|Asuncion]] · [[Bogota (stad)|Bogota]] · [[Brasilia]] · [[Buenos Aires (stad)|Buenos Aires]] · [[Caracas]] · [[Georgetown (Guyana)|Georgetown]] · [[La Paz (stad in Bolivia)|La Paz]] · [[Lima (stad)|Lima]] · [[Montevideo (stad)|Montevideo]] · [[Paramaribo]] · [[Quito]] · [[Santiago (Chili)|Santiago]] · [[Sucre (Bolivia)|Sucre]]
| R2C1 = {{Nowrap|'''Afhankelijke gebieden:'''}}
| R2C2 = [[Cayenne (stad)|Cayenne]] · [[King Edward Point]] · [[Stanley (Falklandeilanden)|Stanley]]
}}
}}&lt;noinclude&gt;

&lt;/noinclude&gt;


---------
To do
* drecha pa uzo Template:Infobox stadion
* traha/drecha template &quot;cite web&quot; or cite news&quot; or cite book&quot; (tradusi &quot;retrieved&quot; den template)
* traha template infobox atleta / deportista
* traha template pa {{noindex}}

Artikulo nobo
* Ping pong (ht.wiki verkort)
* K-pop (nl.wiki verkort)
* Lenga krioyo
* Alfabet
* Alfabet latino
* German Gruber jr., filmmaker
* Selwyn de Wind, filmmaker
* Awry, rapper
* Isla Bouvet I
* Voetballers: Jason Wall, Riesmarly Tokaay en Elson Hooi
* Kolonia (zie ht.wiki)
* toevoegen premiers/president: Epsy Campbell Barr; Claude Joseph; Jamaica, Trinidad; China
------------------
&lt;br clear=all /&gt;
{| class=&quot;toccolours&quot;
|- 
| [[File:Flag of Aruba.svg|35px]]
! width=&quot;100%&quot; bgcolor=#FFFF65 style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;center&gt;Luga i bario di [[Kòrsou]]&lt;/center&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot;| #'''[[Bandabou]]:''' [[Barber]] · [[Boca Samí]] · [[Grote Berg (Curaçao)|Grote Berg]] · [[Hato (Curaçao)|Hato]] · [[Lagún]] · [[Sint Willibrordus (Curaçao)|Sint Willibrordus]] · [[Soto (Curaçao)|Soto]] · [[Tera Corá (Curaçao)|Tera Corá]] · [[Westpunt (Curaçao)|Westpunt]]&lt;br/ &gt;
|  colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot;| #'''[[Bandariba]]:''' [[Oostpunt]] · [[Sint Joris (Curaçao)|Sint Joris]] · [[Spaanse Water]]
|  colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot;| #'''[[Willemstad]]:''' [[Brievengat]] · [[Buena Vista (Curaçao)|Buena Vista]] · [[Emmastad]] · [[Fleur de Marie (Curaçao)|Fleur de Marie]] · [[Julianadorp (Curaçao)|Julianadorp]] · [[Muizenberg (Willemstad)|Muizenberg]] · [[Otrobanda‎ ]] · [[Pietermaai]] · [[Punda‎]] · [[Saliña (Curaçao)|Saliña]] · [[Santa Maria (Curaçao)|Santa Maria]] · [[Scharloo]] · [[Sint Jago]] · [[Steenrijk (Curaçao)|Steenrijk]]
|}
-----------------------------------------------
{{Navbox generic
| titel = Beschermde gebieden in [[Curaçao]]
| afb_rechts = {{CW-VLAG|30}}
| inhoud= {{Navigatie/Tabel
| R1C1 = '''Nationale parken:''' 
| R1C2 = [[Christoffelpark]] · [[Curaçao Marine Park|Marine Park]] · [[Nationaal park Shete Boka|Shete Boka]]
| R2C1 = '''Natuurreservaten:''' 
| R2C2 = [[Jan Thiel (Curaçao)#Zoutmeer|Jan Thiel Zoutmeer]] · [[Muizenberg (natuurgebied)|Muizenberg]]
}}
}}&lt;noinclude&gt;
--------------
&lt;br clear=all /&gt;
{| class=&quot;toccolours&quot;
|- 
| [[File:Flag of Italy.svg|35px]]
! width=&quot;100%&quot; bgcolor=#FFEFD5 style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;center&gt;Luga na [[Sardegna]]&lt;/center&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot;| [[Aggius]] | [[Aglientu]] | [[Alghero]] | [[Alà dei Sardi]] | [[Anela]] | [[Ardara]] | [[Arzachena]] | [[Badesi]] | [[Banari]] | [[Benetutti]] | [[Berchidda]]| [[Bessude]] | [[Bonnanaro]] | [[Bono]] |  [[Bonorva]] | [[Bortigiadas]] | [[Borutta]] | [[Bottidda]] | [[Buddusò]] | [[Budoni]] | [[Bultei]] | [[Bulzi]] | [[Burgos]] |[[Cagliari]] | [[Calangianus]] | [[Cargeghe]] | [[Castelsardo]] | [[Cheremule]] |[[Chiaramonti]] | [[Codrongianos]] | [[Cossoine]] | [[Erula]] | [[Esporlatu]] | [[Florinas]] |[[Giave]] |[[Golfo Aranci]] |[[Illorai]] | [[Ittireddu]] | [[Ittiri]] | [[La Maddalena]] | [[Laerru]] | 

[[Kenia]] | [[Lesotho]] | [[Liberia]] | [[Libia]] | [[Madagascar]] | [[Malawi]] | [[Mali]] | [[Mauritania]] | [[Morocco]] | [[Mozambique]] | [[Namibia]] | [[Niger]] | [[Nigeria]] | [[Republika demokratika di Kongo]] | [[Republika Sentral Afrikano]] | [[Rwanda]] | [[Senegal]] | [[Serra Leoa]] | [[Somalia]] | [[Sudan]] | [[Sur Afrika]] | [[Swaziland]] | [[Tanzania]] | [[Togo]] | [[Tunesia]] | [[Uganda]] | [[West Sahara]] | [[Zambia]] | [[Zimbabwe]]
|}
&lt;noinclude&gt;[[Category:Wikipedia templates]]&lt;/noinclude&gt;
---------
{{Navbox generic
| name = Luga i bario na Kòrsou
| afb_rechts = [[File:Flag of Curaçao.svg|30px|Bandera di Kòrsou]]
| inhoud =
{{Navigation/Table
| R1C1 = '''[[Bandabou]]:'''
| R1C2 = [[Barber]] · [[Boca Samí]] · [[Grote Berg (Curaçao)|Grote Berg]] · [[Hato (Curaçao)|Hato]] · [[Lagún]] · [[Sint Willibrordus (Curaçao)|Sint Willibrordus]] · [[Soto (Curaçao)|Soto]] · [[Tera Corá (Curaçao)|Tera Corá]] · [[Westpunt (Curaçao)|Westpunt]]
| R2C1 = '''[[Bandariba]]:'''
| R2C2 = [[Oostpunt]] · [[Sint Joris (Curaçao)|Sint Joris]] · [[Spaanse Water]]
| R3C1 = '''[[Willemstad]]:'''
| R3C2 = [[Brievengat]] · [[Buena Vista (Curaçao)|Buena Vista]] · [[Emmastad]] · [[Fleur de Marie (Curaçao)|Fleur de Marie]] · [[Julianadorp (Curaçao)|Julianadorp]] · [[Muizenberg (Willemstad)|Muizenberg]] · [[Otrobanda‎ ]] · [[Pietermaai]] · [[Punda‎]] · [[Saliña (Curaçao)|Saliña]] · [[Santa Maria (Curaçao)|Santa Maria]] · [[Scharloo]] · [[Sint Jago]] · [[Steenrijk (Curaçao)|Steenrijk]]
}}
}}&lt;noinclude&gt;[[Category:Wikipedia templates]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2z1zn3uvchv3ptbfemczqku2t1rxcmd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206802</id>
      <parentid>206801</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T20:25:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>206802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31808" sha1="tja1qykuvppovodiapcpfiesdc7t1mf" xml:space="preserve">__NOINDEX__
{{Appendix|2=
{{Columns-list|colwidth=25em|{{references}}}}
}}
{{Appendix|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =70704191|titulo=John Pandellis}}
{{Columns-list|colwidth=25em|{{references}}}}
}}
-----------
{{Commonscat}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =56674219|titulo=Herman van Bergen (beeldend kunstenaar)}}
{{References}}
;Lista di fuente
* Jan Gulmans, Beeldende kunst van Curaçao, Aruba, Bonaire, Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten. LM Publishers (2019). ISBN 978-94-6022-473-7
* [https://www.volkskrant.nl/kijkverder/v/2019/op-curacao-staat-een-kathedraal-van-zon-25-miljoen-doornen~p19346 Op Curaçao staat een kathedraal van zo’n 25 miljoen doornen], Kees Broere, De Volkskrant, 25 desember 2019
}}
------------
'''Winklaar''' por referi

== Hende ==

* ''ku fam Winklaar''
**[[Djuric Winklaar]], futbolista di Korsou
**[[Michelangelo Winklaar]], diseñadó di moda di Kòrsou.
**[[Michelle Winklaar]], politiko di Aruba
**[[Roelly Winklaar]], bodybuilder di Korsou
**[[Frida Winklaar-Domacassé]], poeta di Aruba


------------
'''Martha''' por referi tantu na fam komo promé nòmber, òf nòmber duná. Komo fam, e ta derivá for di e nòmber di un antepasado femenino, un fenomeno relativamente komun riba e islanan di Karibe i relashoná ku e pasado kolonial i sklabitut. Martha ta aparesé entre e dies fam ofisial mas komun na [[Kòrsou]], ku 675 registrashon den registro sivil di [[Kranshi]] na 2025.&lt;ref&gt;[https://www.curacao.nu/nieuws/geschiedenis/93162/waarom-ruim-3-200-curacaoenaars-martina-heten-en-wat-die-naam-niet-vertelt Waarom ruim 3.200 Curaçaoënaars Martina heten – en wat die naam niet vertelt], curacao.nu (2 di ougùstùs 2026)&lt;/ref&gt;

== Hende ==

* ''ku fam Martha''
**[[Ar'jany Martha]], futbolista profeshonal [[Hulanda|hulandes]]-[[Kòrsou|kurasoleño]]
** [[Angelo Martha]], futbolista hulandes-kurasoleño, su ruman
*** [[Ben Martha]], futbolista hulandes-kurasoleño
** [[Eugene Martha]], futbolista di [[Kòrsou]]
** [[Gwenette Martha]] (1974-2014), un kriminal hulandes-kurasoleño
** [[Rutsel Martha]] (1955-2026), hurista internashonal i polítiko di [[Kòrsou]]
** [[Tirzo Martha]], artista multifasétiko di [[Kòrsou]]

* ''ku promé nòmber Martha''
** [[Martha Dijkhoff]], papiamentista i polítiko di [[Kòrsou]]


== Otro ==

* Santa Martha, lugá na Kòrsou
* Lanthùis Groot Santa Martha, lanthùis históriko na Kòrsou
* Lanthùis Klein Santa Martha, lanthùis históriko na Kòrsou

{{Dp}}
{{Appendix}}

[[:Kategoria:Disambiguation pages]]

{{Variante|c}}
{{Databox}}
'''Martha''' por referi na:

== Hende ==
* [[Ar'jany Martha]], futbolista di hulandes-[[Kòrsou|kurasoleño]].
* [[Angelo Martha]], futbolista di [[Kòrsou]], su ruman
** [[Ben Martha]], futbolista di [[Kòrsou]].
* [[Eugene Martha]], futbolista di [[Kòrsou]].
* [[Rutsel Martha]], huista internashonal i politiko di [[Kòrsou]].
* [[Tirzo Martha]], artista visual di [[Kòrsou]].


{{Dp}}
{{Appendix}}
---------------
{{Navegacion
| naam = Nabegashon Estadonan federativo di Alemania
| titel = [[File:Flag of Germany (3-2).svg|23px]] Estadonan federativo di Alemania (''Bundesländer'')
| afb_links = 
| inhoud =
[[File:Flag of Baden-Württemberg.svg|border|18px]] [[Baden-Württemberg]] · [[File:Flag of Bavaria (striped).svg|border|18px]] [[Freistaat Bayern|Bayern]] · [[File:Flag of Berlin.svg|border|18px]] [[Berlin]] · [[File:Flag of Brandenburg.svg|border|18px]] [[Land Brandenburg|Brandenburg]] · [[File:Flag of Bremen.svg|border|18px]] [[Bremen]] · [[File:Flag of Hamburg.svg|border|18px]] [[Hamburg]] · [[File:Flag of Hesse.svg|border|18px]] [[Hessen]] · [[File:Flag of Mecklenburg-Western Pomerania.svg|border|18px]] [[Land Mecklenburg-Vorpommern|Mecklenburg-Vorpommern]] · [[File:Flag of Lower Saxony.svg|border|18px]] [[Niedersachsen]] · [[File:Flag of North Rhine-Westphalia.svg|border|18px]] [[Nordrhein-Westfalen]] · [[File:Flag of Rhineland-Palatinate.svg|border|18px]] [[Land Rheinland-Pfalz]] · [[File:Flag of Saarland.svg|border|18px]] [[Land Saarland|Saarland]] · [[File:Flag of Saxony.svg|border|18px]] [[Sachsen]] · [[File:Flag of Saxony-Anhalt (state).svg|border|18px]] [[Sachsen-Anhalt]] · [[File:Flag of Schleswig-Holstein.svg|border|18px]] [[Schleswig-Holstein]] · [[File:Flag of Thuringia.svg|border|18px]] [[Freistaat Thüringen|Thüringen]]
}}&lt;noinclude&gt;
[[:Kategoria:Wikipedia templates navegacion]]
&lt;/noinclude&gt;

--------------

{{Nabegacion
| naam = Nabegashon Playanan di Aruba
| titel = [[File:Flag of Aruba.svg|20px]] [[Playanan di Aruba]] [[File:Flag of Aruba.svg|20px]]
| afb_links = 
| afb_rechts = 
| inhoud =
[[Andicuri]] · [[Arashi]] · [[Baby Beach]] · [[Blackstone Beach]] · [[Boca Catalina]] · [[Boca Grandi]] · [[Blackstone Beach|Boca Injeco]] · [[Boca Keto]] · [[Boca Mahos]] · [[Boca Prins]] · [[Boca Tabla]] · [[Bushiri Beach]] · [[Cura Cabai]] · [[Daimari]] · [[De Palm Island]] · [[Divi Beach]] · [[Dos Playa]] · [[Druifbaai]] · [[Eagle Beach]] · [[Governor's Bay Beach]] · [[Grapefield]] · [[Malmok]] · [[Manchebo Beach]] · [[Mangel Halto]] · [[Palm Beach]] · [[Renaissance Island]] · [[Rincon]] · [[Rodgers Beach]] · [[Santo Largo]] · [[Sarah-Quita Beach]] · [[Surfside]] · [[Tres Trapi]] · [[Wariruri]] · [[Westpunt]]   
}}&lt;noinclude&gt;[[:Kategoria:Wikipedia templates navegacion]]&lt;/noinclude&gt;

------------------
Template:Página Prinsipal Actual
------------------

{{Nabegacion
| naam = Navegashon Selekshon antiano di futbòl WO 1952
| titel = [[File:Flag of the Netherlands Antilles.svg|25px]]  Selekshon di [[Antias Hulandes]] - Weganan Olimpiko di Zomer 1952  [[File:Flag of the Netherlands Antilles.svg|25px]]
| afb_links = 
| afb_rechts = 
| inhoud = 
| [[Ergilio Hato|1. Hato]]
| [[Lucas Hernández|2. Hernández]]
| pos3  = DF | p3  = [[Wilhelm Canword|Canword]]
| pos4  = DF | p4  = [[Wilfred de Lanoi|de Lanoi]]
| pos5  = DF | p5  = [[Pedro Matrona|Matrona]]
| pos6  = DF | p6  = [[Raymundo Kemp|Kemp]]
| pos7  = MF | p7  = [[Guillermo Giribaldi|Giribaldi]]
| pos8  = MF | p8  = [[Eddy Vlinder|Vlinder]]
| pos9  = MF | p9  = [[Ludgero Adoptie|Adoptie]]
| pos10 = MF | p10 = [[Cai Helder|Helder]]
| pos11 = MF | p11 = [[Jozef Merced|Merced]]
| pos12 = FW | p12 = [[Juan Briezen|Briezen]]
| pos13 = FW | p13 = [[Jorge Brion|Brion]]
| pos14 = FW | p14 = [[Adriaan Brokke|Brokke]]
| pos15 = FW | p15 = [[Willys Heyliger|Heyliger]]
| pos16 = FW | p16 = [[Guillermo Krips|Krips]]
| pos17 = FW | p17 = [[Pedro Coffie|Coffie]]
| pos18 = FW | p18 = [[Petrus Conquet|Conquet]]
| pos19 = FW | p19 = [[Francisco Gómez (Netherlands Antilles footballer)|Gómez]]
| pos20 = FW | p20 = [[Leo Rodriguez (Netherlands Antilles footballer)|Rodriguez]]
| coach = [[Antoine Maduro|Maduro]]

}}&lt;noinclude&gt;
[[:Category:Wikipedia templates navegacion]]
&lt;/noinclude&gt;

{{National squad no numbers
| name        = Netherlands Antilles football squad 1952 Summer Olympics
| bg          = #E00000
| fg          = white
| bordercolor = #1C65CC
| country     = Netherlands
| team link   = Netherlands Antilles national football team
| flagvar     = 1952
| title       = Netherlands Antilles football squad
| comp link   = Football at the 1952 Summer Olympics
| comp        = 1952 Summer Olympics

| pos1  = GK | p1  = [[Ergilio Hato|Hato]]
| pos2  = GK | p2  = [[Lucas Hernández (Netherlands Antilles footballer)|Hernández]]
| pos3  = DF | p3  = [[Wilhelm Canword|Canword]]
| pos4  = DF | p4  = [[Wilfred de Lanoi|de Lanoi]]
| pos5  = DF | p5  = [[Pedro Matrona|Matrona]]
| pos6  = DF | p6  = [[Raymundo Kemp|Kemp]]
| pos7  = MF | p7  = [[Guillermo Giribaldi|Giribaldi]]
| pos8  = MF | p8  = [[Eddy Vlinder|Vlinder]]
| pos9  = MF | p9  = [[Ludgero Adoptie|Adoptie]]
| pos10 = MF | p10 = [[Cai Helder|Helder]]
| pos11 = MF | p11 = [[Jozef Merced|Merced]]
| pos12 = FW | p12 = [[Juan Briezen|Briezen]]
| pos13 = FW | p13 = [[Jorge Brion|Brion]]
| pos14 = FW | p14 = [[Adriaan Brokke|Brokke]]
| pos15 = FW | p15 = [[Willys Heyliger|Heyliger]]
| pos16 = FW | p16 = [[Guillermo Krips|Krips]]
| pos17 = FW | p17 = [[Pedro Coffie|Coffie]]
| pos18 = FW | p18 = [[Petrus Conquet|Conquet]]
| pos19 = FW | p19 = [[Francisco Gómez (Netherlands Antilles footballer)|Gómez]]
| pos20 = FW | p20 = [[Leo Rodriguez (Netherlands Antilles footballer)|Rodriguez]]
| coach = [[Antoine Maduro|Maduro]]
}}
&lt;noinclude&gt;
[[Category:1952 Summer Olympics football squad navigational boxes|Netherlands Antilles]]
[[Category:Netherlands Antilles national football team squad templates|1952]]
&lt;/noinclude&gt;

----------------

{{Nabegacion
| naam = Navigatie selectie voetbalelftal Curaçao WK 2026
| titel = [[Curaçaos voetbalelftal (mannen)|Curaçaos voetbalelftal]] – [[Curaçao op het wereldkampioenschap voetbal 2026|WK 2026]]
| afb_links = {{CW-VLAG|28|Vlag van Curaçao}}
| afb_rechts = {{CW-VLAG|28|Vlag van Curaçao}}
| inhoud = 
{{Voetbalelftal speler|nummer=1|naam=[[Eloy Room|Room]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=2|naam=[[Shurandy Sambo|Sambo]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=3|naam=[[Juriën Gaari|Gaari]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=4|naam=[[Roshon van Eijma|Van Eijma]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=5|naam=[[Sherel Floranus|Floranus]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=6|naam=[[Godfried Roemeratoe|Roemeratoe]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=7|naam=[[Juninho Bacuna|J. Bacuna]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=8|naam=[[Livano Comenencia|Comenencia]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=9|naam=[[Jürgen Locadia|Locadia]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=10|naam=[[Leandro Bacuna|L. Bacuna]] {{aanvoerder}}}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=11|naam=[[Jeremy Antonisse|Antonisse]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=12|naam=[[Sontje Hansen|Hansen]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=13|naam=[[Tyrese Noslin|Noslin]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=14|naam=[[Kenji Gorré|Gorré]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=15|naam=[[Ar'Jany Martha|Martha]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=16|naam=[[Jearl Margaritha|Margaritha]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=17|naam=[[Brandley Kuwas|Kuwas]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=18|naam=[[Armando Obispo|Obispo]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=19|naam=[[Gervane Kastaneer|Kastaneer]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=20|naam=[[Joshua Brenet|Brenet]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=21|naam=[[Tahith Chong|Chong]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=22|naam=[[Kevin Felida|Felida]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=23|naam=[[Riechedly Bazoer|Bazoer]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=24|naam=[[Deveron Fonville|Fonville]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=25|naam=[[Trevor Doornbusch|Doornbusch]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=26|naam=[[Tyrick Bodak|Bodak]]}}
{{Voetbalelftal coach|naam=[[Dick Advocaat|Advocaat]]}}
}}&lt;noinclude&gt;{{Sjablooninfo|1=[https://tools.wmflabs.org/templatetransclusioncheck/?lang=nl&amp;name=Sjabloon:Navigatie_selectie_voetbalelftal_Curaçao_WK_2026 Gebruik van sjabloon in artikelen controleren]}}
[[Categorie:Wikipedia:Sjablonen voetbalelftal Curaçao|WK 2026]]
&lt;/noinclude&gt;

---------------------
{{Broodkruimel}}
[[Category:Categories]]
{{Commonscat|World War II}}

----------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
'''Hosé''' por referi na:

== Hende ==
* [[Brutil Hosé]], futbolista di [[Kòrsou]].
* [[Humphrey Hosé]], tenista di [[Aruba]].
* [[Robert Hosé]],

 
== Otro ==
* Colegio San Hose

{{Dp}}
{{Appendix}}

[[:Kategoria:Disambiguation pages]]

---------------

* [[Humphrey Hosé]], tenista di [[Aruba]].
* [[Robert Hosé]],

 
== Otro ==
* Colegio San Hose

{{Dp}}
{{Appendix}}

[[:Kategoria:Disambiguation pages]]

---------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
'''Coffie''' por referi na:

== Hende ==
* [[Daisy Coffie]], polítiko di [[Boneiru]].
* [[Mayra Coffie]], polítiko di [[Kòrsou]].
* [[Ivanon Coffie]], pelotero di Kòrsou.
* [[Nochi Coffie]], artista visual di Boneiru.


{{Dp}}
{{Appendix}}

[[:Kategoria:Disambiguation pages]]

--------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
'''Newton''' por referi na:

== Hende ==
* [[Eric Newton]], biologo marino i politiko di Boneiru ?
* [[Isaac Newton]], 
* [[Micheal Newton]], 
{{Dp}}
{{Appendix}}


[[:Kategoria:Disambiguation pages]]
-------------
'''Ignacio''' por referi na:

== Hende ==
=== Fam ===
* [[Julien Ignacio]], 
* [[Jurino Ignacio]], 
* [[Raily Ignacio]], Nederlands-Curaçaos voetballer die als aanvaller speelt.

== Otro ==

*[[Don Elias Mansur Ballpark]], stadion multifunshonal na [[Camacuri]], Oranjestad, Aruba.

{{Dp}}
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Disambiguation pages]]
---------
{{Variante|c}}
{{Databox}}

'''.....''' por referi na:
* [[Amado Rojer|Amado (Broertje) Rojer]], polítiko di [[Kòrsou]]
* [[Eldridge Rojer]] (1984), futbolista di [[Kòrsou]]
* [[Hubert Rojer|Hubert (Bèbè) Rojer]] (1934-2022), sindikalista di [[Kòrsou]]
* [[Jean-Julien Rojer]] (1981), tenista di [[Kòrsou]]
* [[Leendert Rojer]], polítiko di [[Kòrsou]]
* Meindert (Menki) Rojer (1957), polítiko di [[Kòrsou]]
* Nicolaas Rojer (1808-1888), médiko yu di Kòrsou i miembro di Konseho Kolonial
* [[Robert Rojer]] (1939), kompositor i pianista klásiko di [[Kòrsou]]; su yu:
** [[Jean-Jacques Rojer]], kitarista i kompositor di [[Kòrsou]]

------------------
{{Navegacion
| naam = Navegashon Promé minister di Antia Hulandes
| titel = [[File:Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg|30px]]  Promé minister di [[Antias Hulandes|Antia Hulandes]]  [[File:Flag of the Netherlands Antilles (1986–2010).svg|30px]]
| afb_links = 
| afb_rechts = 
| inhoud = 
[[Moises Frumencio da Costa Gomez]] · 
[[Efraïn Jonckheer]] · 
[[Ciro Kroon]] ·
[[Gerald Sprockel]] ·
[[Ernesto Petronia]] ·
[[Ronchi Isa]] ·
[[Otto Beaujon]] · 
[[Juancho Evertsz]] · 
[[Lucina da Costa Gomez-Matheeuws]] ·
[[Boy Rozendal]] ·
[[Miguel Pourier]] · 
[[Don Martina]] ·
[[Maria Liberia-Peters]] · 
[[Suzanne Römer|Suzy Camelia-Römer]] ·
[[Jandi Paula|Alejandro Felippe Paula]] · 
[[Etienne Ys]] ·
[[Ben Komproe]] ·
[[Mirna Louisa-Godett]] ·
[[Emily de Jongh-Elhage]]
}}&lt;noinclude&gt;
[[:Category:Wikipedia templates navegacion]]
&lt;/noinclude&gt;
----------------
{{Navegacion
| naam = Navegacion .......
| afb_rechts = [[File:Flag of Aruba.svg|40px]]
| titel = [[Lista di presidente di Parlamento di Aruba|Presidente di Parlamento di Aruba]]
| inhoud = 

}}
&lt;noinclude&gt;
[[:Category:Wikipedia templates navegacion]]
&lt;/noinclude&gt;

-----------------------
{{Databox}}
Avia Air tabata un aerolinea ku sede na Aruba. Avia Air a keda rekonosé pa e gobièrnu komo e aerolínea nashonal.&lt;ref name=&quot;Avia&quot;/&gt;

== Datonan di kodigo ==

* [[International Air Transport Associationgadgadgadgad IATA]] Código: &quot;3R&quot;
* [[Organizacion Internacional di Aviacion Civil (ICAO) ]] Código: &quot; 'ARB &quot; '
*Signal di yamada: Aviair

== Historia ==
Na 1986 Avia Air a kuminsá komo un kompania di charter pa buelonan den region. Na aprel 1995 Avia Air a risibí un pèrmit pa ehekutá buelonan regular. E aerolinea tin cinco avion: dos Embriers 110, cada un cu 16 asiento y espacio extra pa e maletanan y dos Cessna, cada un cu 7 asiento. E Cessna por ser usa tur ora ku e kapasidat máksimo di e&lt;ref name=&quot;Avia&quot;&gt;Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. &quot;Amigoe&quot;. Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-01-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007&lt;/ref&gt;
Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut.

Avia Air a kuminsá bula na 1986. Tin vuelo charter pa hopi punto i dos vuelo regular diario - 7'or di mainta i 4'or di atardi - pa Punto Fijo na Venezuela. For di 2 di òktober Boneiru tambe ta forma parti di e buelonan regular. E flota di Avia Air ta konsistí di 2 avion Embrier 110 ku 19 asiento i 3 avion Cessna ku 7 asiento. E ta di Efi Tromp.&lt;ref&gt;Vanaf 2 oktober Avia Air vliegt naar Antillen. &quot;Amigoe&quot;. Curaçao, 27-09-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-01-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644954:mpeg21:p007&lt;/ref&gt;

== Flota ==

*[[Short 360gadgadShort 360-200]]
Embraer EMB 110 Bandeirante


'''Avia Air''' was an [[airline]] based in [[Aruba]].

==Code data==

*[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R'''
*[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB'''
*Callsign: Aviair

==History==

Avia Air suspended service in November 2003 and was working to restructure its operations under bankruptcy protection.&lt;ref&gt;[http://www.rati.com/ALLANDING_10738.htm Air Transport Intelligence] 7 November 2003&lt;/ref&gt;

==Flota==

*[[Short 360|Short 360-200]]
*[[Embraer EMB 110 Bandeirante]]

{{Appendix}}

----------
{{Databox}}
'''KLM West-Indisch Bedrijf''' tabata un divishon di [[KLM]]

West-Indische Bedrijf tabata un parti di KLM ku for di 1934 te ku 1964 tabata atendé buelonan den e Antilanan Hulandes, Suriname (kuns West-Indianan Hulandes) i e paisnan bisiña.

E fundacion a wordo haci posibel pa medio di e compromiso di PTT cu a ofrece un contract lucrativo pa transporta e carta pa e colonianan. E promé buelo di post for di Hulanda pa Kòrsou ku e &quot;Snip&quot; riba 22 di desèmber 1934 a marka e punto di kuminsamentu di e empresa aki.

Na promé instansia e West-Indische Bedrijf a bula prinsipalmente for di Willemstad pa Aruba (e promé buelo 19 di yanüari 1935) i Venezuela i Jamaica den koperashon ku e Royal Dutch Steamboat Company (KNSM). Ta te despues di Segundo Guera Mundial ku a tuma lugá un buelo regular Amsterdam-Curaçao. E Segunda Guera Mundial mes tabata di gran importancia pa WIB, cu a bira un transportista importante pa e refinerianan di petroleo na Aruba y tabata un di e aerolíneanan di mas bon funcion di e tempo ey.

Na 1964 e kompania West-Indische a bira [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM), ku tambe e Antias Hulandes a bira ko-propietario.

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=West-Indisch Bedrijf}}
{{References}}
;Lista di fuente
}}

[[:Category:Karibe Hulandes]]
[[:Category:Aviashon]]


--------------------------------------
'''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea nacional y e unico aerolinea di [[Aruba]]. Fundá na 2006, e compania ta proveé transporte aéreo regular i charter pa pasaheronan pa 13 destinacion. Aruba Airlines su sede corporativo ta na [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]. Aruba ta opera su base principal di mantencion na [[Miami]]. El a ricibi un AOC {air operator's certificate) for di [[Estadonan Uni di Merka|Merca]] na 2015.

== Historia ==
Aruba Airlines a ser estableci pa Onno J. de Swart na 2006.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}&lt;/ref&gt; Na 2010 e aerolinea a inicia cu operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. E sede principal di Aruba Airlines ta na Oranjestad (Aruba), cu ta e centro di operacion principal, y tin tambe un oficina na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. Oficinanan mas chikitu ta estableci na Miami, Corsou, Boneiro y na [[Venezuela]] den e ciudadnan di [[Maracaibo]], [[Valencia]] y Maracay.[1] 3]

Na kuminsamentu di 2012 e kompania a atrae invershonista nobo, ku a kondusí na e upgrade di su operacionnan pa avionnan jet.[1] E kompania a wordo otorga un AOC (certificado di operador aereo) ekonómiko na ougùstùs 2012. 4] E aerolinea despues a regla pa haya dos Airbus A320 twin-engined 150-seat jet airliners; e prome a yega na Aruba na november 2012.[ 2] E avion a kuminsá ku vuelo charter for di Aruba na fin di aña 2012 i e operacionnan programá a kuminsá riba 31 di mart 2013, ku Maracaibo komo su destinacion inicial. E buelonan pa [[Siudad di Panama|Panama City]] a cuminsa diaa 5 di juli di e aña ey.[1] 5]

Aruba Airlines tambe a cuminsa bula entre Aruba, Corsou y [[Republika Dominikano|Santo Domingo]] na december 2015, operando ku e Airbus A320.[ 6] Na mei 2016, a anunsiá ku e buelo Curaçao-Santo Domingo i e buelo di Panama lo ta temporalmente suspendé i ku e operashonnan lo reanuda pronto ora ta posibel, maske no a duna niun motibu pa esaki.[ Na juli 2016, e aerolinea a celebra e firma di nan di cuater avion, cu su prome Airbus A319. E avion a ser entregá na Aruba Airlines na desèmber 2016. 8]

Aruba Airlines a anunsiá riba 2 di òktober 2017 ku lo reintrodusí servisio pa Kòrsou i introdusí servisio nobo pa Boneiru. E buelonan lo ta operá ku un Dash 8-300, ku a firma na sèptèmber di 2017 i ku e servisio pa Kòrsou lo kuminsá riba 23 di òktober di 2017, ku e fecha di Bonaire pa ser anunsiá.[1] 9] Lamentablemente e prome buelo a keda cancela pa motibo cu e avion Dash 8 no a wordo entrega na tempo y e aerolinea a cuminsa oficialmente cu servicio na Curaçao riba 25 di october 2017, usando un Bombardier CRJ200, cu a wordo haya for di Voyageur Airways, cu anteriormente a wordo uza pa bula entre Curaçao y Sint Maarten despues di e consecuencia di Hurricane Irma.[ 10]

[[:Category:Aviashon]]
[[:Categpru:Aruba]]
------------------------
{{Variante|c}}
'''Kabana''' por referi na:

* [[Kabana (Boneiru)]]
* [[Kabana (Korsou)]]

== Otro ==

* Adriaan Lacle Boulevard

[[Category:Disambiguation pages]]
-----------
{{Variante|c}}
'''....''' ta un fam di origen ...... ku desde komienso di [[siglo 19]] tin presensia den [[Karibe Hulandes]] e isla di [[Kòrsou]].&lt;ref&gt;Kraftt, A.J.C. [https://jvbq.nl/wp-content/uploads/2020/08/AJC-Krafft-historie-en-oude-families-van-de-nederlandse-antillen-het-antilliaanse-patriciaat.pdf Historie en oude families van de Nederlandse Antillen] (1951), Martinus Nijhoff, Den Haag&lt;/ref&gt; E por referi na:

== Hende ==
*

=== Luga ===

=== Otro ===


-----------
Beschermd monument in Aruba
{{Broodkruimel}}
{{Commonscat|Beschermde monumenten}}
[[Categorie:Bouwwerk in Aruba|Monument]]
[[Categorie:Beschermd monument|Aruba]]

Bouwwerk in Aruba
{{Broodkruimel}}
{{Hoofding categorie
| onderwerp          = bouwwerken in Aruba
| detailomschrijving = 
| plaatje            = 
| overig             = 
}}
{{Commonscat|Buildings in Aruba}}

* Category:Monumento protehi
{{Broodkruimel}}
Overzicht van [[beschermde monumenten]]

[[:Categorie:Cultureel erfgoed]]
[[:Categorie:Architectuur]]


-------------
{{Navigatie
| naam = Navigatie hoofdsteden Afrika
| titel = Hoofdsteden in [[Afrika (hoofdbetekenis)|Afrika]]
| inhoud =
{{Navigatie/Tabel
| R1C1 = '''Onafhankelijke staten:''' 
| R1C2 = [[Abuja]] · [[Accra]] · [[Addis Abeba]] · [[Algiers (hoofdbetekenis)|Algiers]] · [[Antananarivo (stad)|Antananarivo]] · [[Asmara]] · [[Bamako]] · [[Bangui (Centraal-Afrikaanse Republiek)|Bangui]] · [[Banjul]] · [[Bissau (Guinee-Bissau)|Bissau]] · [[Bloemfontein]] · [[Brazzaville]] · [[Caïro (stad)|Caïro]] · [[Conakry]] · [[Dakar]] · [[Djibouti (stad)|Djibouti]] · [[Dodoma (stad)|Dodoma]] · [[Freetown (hoofdbetekenis)|Freetown]] · [[Gaborone]] · [[Gitega (stad)|Gitega]] · [[Harare]] · [[Juba (Zuid-Soedan)|Juba]] · [[Kaapstad]] · [[Kampala]] · [[Khartoem]] · [[Kigali (stad)|Kigali]] · [[Kinshasa]] · [[Libreville]] · [[Lilongwe (stad)|Lilongwe]] · [[Lobamba]] · [[Lomé]] · [[Luanda (stad)|Luanda]] · [[Lusaka (stad)|Lusaka]] · [[Malabo]] · [[Maputo (stad)|Maputo]] · [[Maseru (stad)|Maseru]] · [[Mbabane]] · [[Mogadishu]] · [[Monrovia (Liberia)|Monrovia]] · [[Moroni (Comoren)|Moroni]] · [[Nairobi]] · [[Ndjamena]] · [[Niamey]] · [[Nouakchott (stad)|Nouakchott]] · [[Ouagadougou]] · [[Port Louis (stad)|Port Louis]] · [[Porto-Novo]] · [[Praia]] · [[Pretoria]] · [[Rabat (Marokko)|Rabat]] · [[Sao Tomé (stad)|Sao Tomé]] · [[Tripoli (Libië)|Tripoli]] · [[Tunis]] · [[Victoria (Seychellen)|Victoria]] · [[Windhoek]] · [[Yaoundé]] · [[Yamoussoukro]]
| R2C1 = {{Nowrap|'''Afhankelijke gebieden:'''}}
| R2C2 = [[Jamestown (Sint-Helena, Ascension en Tristan da Cunha)|Jamestown]] · [[Port-aux-Français]]
}}
}}&lt;noinclude&gt;
[[:Categorie:Wikipedia:Sjablonen Afrika|Hoofdsteden]]
&lt;/noinclude&gt;

--------------
&lt;br clear=all /&gt;
{| class=&quot;toccolours&quot;
|- 
| [[File:Flag of Bonaire.svg|30px]]
! width=&quot;100%&quot; bgcolor=#FFFF85 style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;center&gt;Klup di futbòl na [[Boneiru]]&lt;/center&gt; 
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot;|[[SV Arriba Peru|Arriba Peru]] · [[SV Atlétiko Flamingo|Atlétiko Flamingo]]  · [[SV Atlétiko Tera Corá|Atlétiko Tera Corá]] · [[SV Real Rincon|Real Rincon]]  · [[SV Estrellas|Estrellas]] · [[SV Juventus|Juventus]]  · [[SV Vespo|Vespo]] · [[SV Vitesse|Vitesse]] 
|}
&lt;noinclude&gt;
[[:Category:Wikipedia templates]]
&lt;/noinclude&gt;
---------
{{Navigatie
| titel = [[Lijst van premiers van de Nederlandse Antillen|Minister-presidenten]] van de Nederlandse Antillen
| afb_links = [[Bestand:Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg|30px|Vlag van de Nederlandse Antillen van zes]]
| afb_rechts = [[Bestand:Flag of the Netherlands Antilles (1986–2010).svg|30px|Vlag van de Nederlandse Antillen van vijf]]
| inhoud =
[[Moises Frumencio da Costa Gomez]] · 
[[Efraïn Jonckheer]] · 
[[Ciro Kroon]] ·
[[Gerald Sprockel]] ·
[[Ernesto Petronia]] ·
[[Ronchi Isa]] ·
[[Otto Beaujon]] · 
[[Juancho Evertsz]] · 
[[Lucina da Costa Gomez-Matheeuws]] ·
[[Boy Rozendal]] ·
[[Miguel Pourier]] · 
[[Don Martina]] ·
[[Maria Liberia-Peters]] · 
[[Suzanne Römer|Suzy Camelia-Römer]] ·
[[Alejandro Felippe Paula]] · 
[[Etienne Ys]] ·
[[Ben Komproe]] ·
[[Mirna Louisa-Godett]] ·
[[Emily de Jongh-Elhage]]

}}&lt;noinclude&gt;
[[:Categorie:Wikipedia:Sjablonen politiek|Nederlandse Antillen, Minister-presidenten]]
[[:Categorie:Wikipedia:Sjablonen Nederlandse Antillen|Minister-presidenten]]

&lt;/noinclude&gt;
-----------
&lt;br clear=all /&gt;
{| class=&quot;toccolours&quot;
|- 
| [[File:LocationSouthAmerica.png|55px]]  
! width=&quot;100%&quot; bgcolor=#FFEFD5 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Kapital]]nan den [[Sur Amérika]]
| [[File:LocationSouthAmerica.png|55px]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size: 95%;&quot;|[[Asunción]] · [[Bogota]] · [[Brasília]] · [[Buenos Aires]] · [[Caracas]] · [[Cayenne]] · [[Georgetown]] · [[King Edward Point]] · [[La Paz]] · [[Lima]] · [[Montevidéu|Montevideo]] · [[Paramaribo]] · [[Quito]] · [[Santiago di Chile|Santiago]] · [[Stanley (Islanan Falkland)|Stanley]] · [[Sucre (Bolivia)|Sucre]]
|}
&lt;noinclude&gt;[[Category:Wikipedia templates]]&lt;/noinclude&gt;

---------------------
{{Navigatie uitklapbaar
| naam = Navigatie hoofdsteden Zuid-Amerika
| titel = Hoofdsteden in [[Zuid-Amerika]]
| inhoud =
{{Navigatie/Tabel
| R1C1 = '''Onafhankelijke staten:''' 
| R1C2 = [[Asuncion (stad)|Asuncion]] · [[Bogota (stad)|Bogota]] · [[Brasilia]] · [[Buenos Aires (stad)|Buenos Aires]] · [[Caracas]] · [[Georgetown (Guyana)|Georgetown]] · [[La Paz (stad in Bolivia)|La Paz]] · [[Lima (stad)|Lima]] · [[Montevideo (stad)|Montevideo]] · [[Paramaribo]] · [[Quito]] · [[Santiago (Chili)|Santiago]] · [[Sucre (Bolivia)|Sucre]]
| R2C1 = {{Nowrap|'''Afhankelijke gebieden:'''}}
| R2C2 = [[Cayenne (stad)|Cayenne]] · [[King Edward Point]] · [[Stanley (Falklandeilanden)|Stanley]]
}}
}}&lt;noinclude&gt;

&lt;/noinclude&gt;


---------
To do
* drecha pa uzo Template:Infobox stadion
* traha/drecha template &quot;cite web&quot; or cite news&quot; or cite book&quot; (tradusi &quot;retrieved&quot; den template)
* traha template infobox atleta / deportista
* traha template pa {{noindex}}

Artikulo nobo
* Ping pong (ht.wiki verkort)
* K-pop (nl.wiki verkort)
* Lenga krioyo
* Alfabet
* Alfabet latino
* German Gruber jr., filmmaker
* Selwyn de Wind, filmmaker
* Awry, rapper
* Isla Bouvet I
* Voetballers: Jason Wall, Riesmarly Tokaay en Elson Hooi
* Kolonia (zie ht.wiki)
* toevoegen premiers/president: Epsy Campbell Barr; Claude Joseph; Jamaica, Trinidad; China
------------------
&lt;br clear=all /&gt;
{| class=&quot;toccolours&quot;
|- 
| [[File:Flag of Aruba.svg|35px]]
! width=&quot;100%&quot; bgcolor=#FFFF65 style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;center&gt;Luga i bario di [[Kòrsou]]&lt;/center&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot;| #'''[[Bandabou]]:''' [[Barber]] · [[Boca Samí]] · [[Grote Berg (Curaçao)|Grote Berg]] · [[Hato (Curaçao)|Hato]] · [[Lagún]] · [[Sint Willibrordus (Curaçao)|Sint Willibrordus]] · [[Soto (Curaçao)|Soto]] · [[Tera Corá (Curaçao)|Tera Corá]] · [[Westpunt (Curaçao)|Westpunt]]&lt;br/ &gt;
|  colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot;| #'''[[Bandariba]]:''' [[Oostpunt]] · [[Sint Joris (Curaçao)|Sint Joris]] · [[Spaanse Water]]
|  colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot;| #'''[[Willemstad]]:''' [[Brievengat]] · [[Buena Vista (Curaçao)|Buena Vista]] · [[Emmastad]] · [[Fleur de Marie (Curaçao)|Fleur de Marie]] · [[Julianadorp (Curaçao)|Julianadorp]] · [[Muizenberg (Willemstad)|Muizenberg]] · [[Otrobanda‎ ]] · [[Pietermaai]] · [[Punda‎]] · [[Saliña (Curaçao)|Saliña]] · [[Santa Maria (Curaçao)|Santa Maria]] · [[Scharloo]] · [[Sint Jago]] · [[Steenrijk (Curaçao)|Steenrijk]]
|}
-----------------------------------------------
{{Navbox generic
| titel = Beschermde gebieden in [[Curaçao]]
| afb_rechts = {{CW-VLAG|30}}
| inhoud= {{Navigatie/Tabel
| R1C1 = '''Nationale parken:''' 
| R1C2 = [[Christoffelpark]] · [[Curaçao Marine Park|Marine Park]] · [[Nationaal park Shete Boka|Shete Boka]]
| R2C1 = '''Natuurreservaten:''' 
| R2C2 = [[Jan Thiel (Curaçao)#Zoutmeer|Jan Thiel Zoutmeer]] · [[Muizenberg (natuurgebied)|Muizenberg]]
}}
}}&lt;noinclude&gt;
--------------
&lt;br clear=all /&gt;
{| class=&quot;toccolours&quot;
|- 
| [[File:Flag of Italy.svg|35px]]
! width=&quot;100%&quot; bgcolor=#FFEFD5 style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;center&gt;Luga na [[Sardegna]]&lt;/center&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot;| [[Aggius]] | [[Aglientu]] | [[Alghero]] | [[Alà dei Sardi]] | [[Anela]] | [[Ardara]] | [[Arzachena]] | [[Badesi]] | [[Banari]] | [[Benetutti]] | [[Berchidda]]| [[Bessude]] | [[Bonnanaro]] | [[Bono]] |  [[Bonorva]] | [[Bortigiadas]] | [[Borutta]] | [[Bottidda]] | [[Buddusò]] | [[Budoni]] | [[Bultei]] | [[Bulzi]] | [[Burgos]] |[[Cagliari]] | [[Calangianus]] | [[Cargeghe]] | [[Castelsardo]] | [[Cheremule]] |[[Chiaramonti]] | [[Codrongianos]] | [[Cossoine]] | [[Erula]] | [[Esporlatu]] | [[Florinas]] |[[Giave]] |[[Golfo Aranci]] |[[Illorai]] | [[Ittireddu]] | [[Ittiri]] | [[La Maddalena]] | [[Laerru]] | 

[[Kenia]] | [[Lesotho]] | [[Liberia]] | [[Libia]] | [[Madagascar]] | [[Malawi]] | [[Mali]] | [[Mauritania]] | [[Morocco]] | [[Mozambique]] | [[Namibia]] | [[Niger]] | [[Nigeria]] | [[Republika demokratika di Kongo]] | [[Republika Sentral Afrikano]] | [[Rwanda]] | [[Senegal]] | [[Serra Leoa]] | [[Somalia]] | [[Sudan]] | [[Sur Afrika]] | [[Swaziland]] | [[Tanzania]] | [[Togo]] | [[Tunesia]] | [[Uganda]] | [[West Sahara]] | [[Zambia]] | [[Zimbabwe]]
|}
&lt;noinclude&gt;[[Category:Wikipedia templates]]&lt;/noinclude&gt;
---------
{{Navbox generic
| name = Luga i bario na Kòrsou
| afb_rechts = [[File:Flag of Curaçao.svg|30px|Bandera di Kòrsou]]
| inhoud =
{{Navigation/Table
| R1C1 = '''[[Bandabou]]:'''
| R1C2 = [[Barber]] · [[Boca Samí]] · [[Grote Berg (Curaçao)|Grote Berg]] · [[Hato (Curaçao)|Hato]] · [[Lagún]] · [[Sint Willibrordus (Curaçao)|Sint Willibrordus]] · [[Soto (Curaçao)|Soto]] · [[Tera Corá (Curaçao)|Tera Corá]] · [[Westpunt (Curaçao)|Westpunt]]
| R2C1 = '''[[Bandariba]]:'''
| R2C2 = [[Oostpunt]] · [[Sint Joris (Curaçao)|Sint Joris]] · [[Spaanse Water]]
| R3C1 = '''[[Willemstad]]:'''
| R3C2 = [[Brievengat]] · [[Buena Vista (Curaçao)|Buena Vista]] · [[Emmastad]] · [[Fleur de Marie (Curaçao)|Fleur de Marie]] · [[Julianadorp (Curaçao)|Julianadorp]] · [[Muizenberg (Willemstad)|Muizenberg]] · [[Otrobanda‎ ]] · [[Pietermaai]] · [[Punda‎]] · [[Saliña (Curaçao)|Saliña]] · [[Santa Maria (Curaçao)|Santa Maria]] · [[Scharloo]] · [[Sint Jago]] · [[Steenrijk (Curaçao)|Steenrijk]]
}}
}}&lt;noinclude&gt;[[Category:Wikipedia templates]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tja1qykuvppovodiapcpfiesdc7t1mf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206803</id>
      <parentid>206802</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T20:29:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>206803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31858" sha1="1ggi91jk5nk9vu88lglwjv926yx9gnm" xml:space="preserve">__NOINDEX__
{{Appendix|2=
{{Columns-list|colwidth=25em|{{references}}}}
}}
{{Appendix|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =70704191|titulo=John Pandellis}}
{{Columns-list|colwidth=25em|{{references}}}}
}}
-----------
{{Commonscat}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =56674219|titulo=Herman van Bergen (beeldend kunstenaar)}}
{{References}}
;Lista di fuente
* Jan Gulmans, Beeldende kunst van Curaçao, Aruba, Bonaire, Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten. LM Publishers (2019). ISBN 978-94-6022-473-7
* [https://www.volkskrant.nl/kijkverder/v/2019/op-curacao-staat-een-kathedraal-van-zon-25-miljoen-doornen~p19346 Op Curaçao staat een kathedraal van zo’n 25 miljoen doornen], Kees Broere, De Volkskrant, 25 desember 2019
}}
------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
'''Winklaar''' por referi na:

== Hende ==
**[[Djuric Winklaar]], futbolista di [[Kòrsou]]
**[[Michelangelo Winklaar]], diseñadó di moda di [[Kòrsou]]
**[[Michelle Winklaar]], polítiko di [[Aruba]]
**[[Roelly Winklaar]], bodybuilder di [[Kòrsou]]
**[[Frida Winklaar-Domacassé]], poeta di [[Aruba]]

{{Dp}}

{{Appendix}}
------------
'''Martha''' por referi tantu na fam komo promé nòmber, òf nòmber duná. Komo fam, e ta derivá for di e nòmber di un antepasado femenino, un fenomeno relativamente komun riba e islanan di Karibe i relashoná ku e pasado kolonial i sklabitut. Martha ta aparesé entre e dies fam ofisial mas komun na [[Kòrsou]], ku 675 registrashon den registro sivil di [[Kranshi]] na 2025.&lt;ref&gt;[https://www.curacao.nu/nieuws/geschiedenis/93162/waarom-ruim-3-200-curacaoenaars-martina-heten-en-wat-die-naam-niet-vertelt Waarom ruim 3.200 Curaçaoënaars Martina heten – en wat die naam niet vertelt], curacao.nu (2 di ougùstùs 2026)&lt;/ref&gt;

== Hende ==

* ''ku fam Martha''
**[[Ar'jany Martha]], futbolista profeshonal [[Hulanda|hulandes]]-[[Kòrsou|kurasoleño]]
** [[Angelo Martha]], futbolista hulandes-kurasoleño, su ruman
*** [[Ben Martha]], futbolista hulandes-kurasoleño
** [[Eugene Martha]], futbolista di [[Kòrsou]]
** [[Gwenette Martha]] (1974-2014), un kriminal hulandes-kurasoleño
** [[Rutsel Martha]] (1955-2026), hurista internashonal i polítiko di [[Kòrsou]]
** [[Tirzo Martha]], artista multifasétiko di [[Kòrsou]]

* ''ku promé nòmber Martha''
** [[Martha Dijkhoff]], papiamentista i polítiko di [[Kòrsou]]


== Otro ==

* Santa Martha, lugá na Kòrsou
* Lanthùis Groot Santa Martha, lanthùis históriko na Kòrsou
* Lanthùis Klein Santa Martha, lanthùis históriko na Kòrsou

{{Dp}}
{{Appendix}}

[[:Kategoria:Disambiguation pages]]

{{Variante|c}}
{{Databox}}
'''Martha''' por referi na:

== Hende ==
* [[Ar'jany Martha]], futbolista di hulandes-[[Kòrsou|kurasoleño]].
* [[Angelo Martha]], futbolista di [[Kòrsou]], su ruman
** [[Ben Martha]], futbolista di [[Kòrsou]].
* [[Eugene Martha]], futbolista di [[Kòrsou]].
* [[Rutsel Martha]], huista internashonal i politiko di [[Kòrsou]].
* [[Tirzo Martha]], artista visual di [[Kòrsou]].


{{Dp}}
{{Appendix}}
---------------
{{Navegacion
| naam = Nabegashon Estadonan federativo di Alemania
| titel = [[File:Flag of Germany (3-2).svg|23px]] Estadonan federativo di Alemania (''Bundesländer'')
| afb_links = 
| inhoud =
[[File:Flag of Baden-Württemberg.svg|border|18px]] [[Baden-Württemberg]] · [[File:Flag of Bavaria (striped).svg|border|18px]] [[Freistaat Bayern|Bayern]] · [[File:Flag of Berlin.svg|border|18px]] [[Berlin]] · [[File:Flag of Brandenburg.svg|border|18px]] [[Land Brandenburg|Brandenburg]] · [[File:Flag of Bremen.svg|border|18px]] [[Bremen]] · [[File:Flag of Hamburg.svg|border|18px]] [[Hamburg]] · [[File:Flag of Hesse.svg|border|18px]] [[Hessen]] · [[File:Flag of Mecklenburg-Western Pomerania.svg|border|18px]] [[Land Mecklenburg-Vorpommern|Mecklenburg-Vorpommern]] · [[File:Flag of Lower Saxony.svg|border|18px]] [[Niedersachsen]] · [[File:Flag of North Rhine-Westphalia.svg|border|18px]] [[Nordrhein-Westfalen]] · [[File:Flag of Rhineland-Palatinate.svg|border|18px]] [[Land Rheinland-Pfalz]] · [[File:Flag of Saarland.svg|border|18px]] [[Land Saarland|Saarland]] · [[File:Flag of Saxony.svg|border|18px]] [[Sachsen]] · [[File:Flag of Saxony-Anhalt (state).svg|border|18px]] [[Sachsen-Anhalt]] · [[File:Flag of Schleswig-Holstein.svg|border|18px]] [[Schleswig-Holstein]] · [[File:Flag of Thuringia.svg|border|18px]] [[Freistaat Thüringen|Thüringen]]
}}&lt;noinclude&gt;
[[:Kategoria:Wikipedia templates navegacion]]
&lt;/noinclude&gt;

--------------

{{Nabegacion
| naam = Nabegashon Playanan di Aruba
| titel = [[File:Flag of Aruba.svg|20px]] [[Playanan di Aruba]] [[File:Flag of Aruba.svg|20px]]
| afb_links = 
| afb_rechts = 
| inhoud =
[[Andicuri]] · [[Arashi]] · [[Baby Beach]] · [[Blackstone Beach]] · [[Boca Catalina]] · [[Boca Grandi]] · [[Blackstone Beach|Boca Injeco]] · [[Boca Keto]] · [[Boca Mahos]] · [[Boca Prins]] · [[Boca Tabla]] · [[Bushiri Beach]] · [[Cura Cabai]] · [[Daimari]] · [[De Palm Island]] · [[Divi Beach]] · [[Dos Playa]] · [[Druifbaai]] · [[Eagle Beach]] · [[Governor's Bay Beach]] · [[Grapefield]] · [[Malmok]] · [[Manchebo Beach]] · [[Mangel Halto]] · [[Palm Beach]] · [[Renaissance Island]] · [[Rincon]] · [[Rodgers Beach]] · [[Santo Largo]] · [[Sarah-Quita Beach]] · [[Surfside]] · [[Tres Trapi]] · [[Wariruri]] · [[Westpunt]]   
}}&lt;noinclude&gt;[[:Kategoria:Wikipedia templates navegacion]]&lt;/noinclude&gt;

------------------
Template:Página Prinsipal Actual
------------------

{{Nabegacion
| naam = Navegashon Selekshon antiano di futbòl WO 1952
| titel = [[File:Flag of the Netherlands Antilles.svg|25px]]  Selekshon di [[Antias Hulandes]] - Weganan Olimpiko di Zomer 1952  [[File:Flag of the Netherlands Antilles.svg|25px]]
| afb_links = 
| afb_rechts = 
| inhoud = 
| [[Ergilio Hato|1. Hato]]
| [[Lucas Hernández|2. Hernández]]
| pos3  = DF | p3  = [[Wilhelm Canword|Canword]]
| pos4  = DF | p4  = [[Wilfred de Lanoi|de Lanoi]]
| pos5  = DF | p5  = [[Pedro Matrona|Matrona]]
| pos6  = DF | p6  = [[Raymundo Kemp|Kemp]]
| pos7  = MF | p7  = [[Guillermo Giribaldi|Giribaldi]]
| pos8  = MF | p8  = [[Eddy Vlinder|Vlinder]]
| pos9  = MF | p9  = [[Ludgero Adoptie|Adoptie]]
| pos10 = MF | p10 = [[Cai Helder|Helder]]
| pos11 = MF | p11 = [[Jozef Merced|Merced]]
| pos12 = FW | p12 = [[Juan Briezen|Briezen]]
| pos13 = FW | p13 = [[Jorge Brion|Brion]]
| pos14 = FW | p14 = [[Adriaan Brokke|Brokke]]
| pos15 = FW | p15 = [[Willys Heyliger|Heyliger]]
| pos16 = FW | p16 = [[Guillermo Krips|Krips]]
| pos17 = FW | p17 = [[Pedro Coffie|Coffie]]
| pos18 = FW | p18 = [[Petrus Conquet|Conquet]]
| pos19 = FW | p19 = [[Francisco Gómez (Netherlands Antilles footballer)|Gómez]]
| pos20 = FW | p20 = [[Leo Rodriguez (Netherlands Antilles footballer)|Rodriguez]]
| coach = [[Antoine Maduro|Maduro]]

}}&lt;noinclude&gt;
[[:Category:Wikipedia templates navegacion]]
&lt;/noinclude&gt;

{{National squad no numbers
| name        = Netherlands Antilles football squad 1952 Summer Olympics
| bg          = #E00000
| fg          = white
| bordercolor = #1C65CC
| country     = Netherlands
| team link   = Netherlands Antilles national football team
| flagvar     = 1952
| title       = Netherlands Antilles football squad
| comp link   = Football at the 1952 Summer Olympics
| comp        = 1952 Summer Olympics

| pos1  = GK | p1  = [[Ergilio Hato|Hato]]
| pos2  = GK | p2  = [[Lucas Hernández (Netherlands Antilles footballer)|Hernández]]
| pos3  = DF | p3  = [[Wilhelm Canword|Canword]]
| pos4  = DF | p4  = [[Wilfred de Lanoi|de Lanoi]]
| pos5  = DF | p5  = [[Pedro Matrona|Matrona]]
| pos6  = DF | p6  = [[Raymundo Kemp|Kemp]]
| pos7  = MF | p7  = [[Guillermo Giribaldi|Giribaldi]]
| pos8  = MF | p8  = [[Eddy Vlinder|Vlinder]]
| pos9  = MF | p9  = [[Ludgero Adoptie|Adoptie]]
| pos10 = MF | p10 = [[Cai Helder|Helder]]
| pos11 = MF | p11 = [[Jozef Merced|Merced]]
| pos12 = FW | p12 = [[Juan Briezen|Briezen]]
| pos13 = FW | p13 = [[Jorge Brion|Brion]]
| pos14 = FW | p14 = [[Adriaan Brokke|Brokke]]
| pos15 = FW | p15 = [[Willys Heyliger|Heyliger]]
| pos16 = FW | p16 = [[Guillermo Krips|Krips]]
| pos17 = FW | p17 = [[Pedro Coffie|Coffie]]
| pos18 = FW | p18 = [[Petrus Conquet|Conquet]]
| pos19 = FW | p19 = [[Francisco Gómez (Netherlands Antilles footballer)|Gómez]]
| pos20 = FW | p20 = [[Leo Rodriguez (Netherlands Antilles footballer)|Rodriguez]]
| coach = [[Antoine Maduro|Maduro]]
}}
&lt;noinclude&gt;
[[Category:1952 Summer Olympics football squad navigational boxes|Netherlands Antilles]]
[[Category:Netherlands Antilles national football team squad templates|1952]]
&lt;/noinclude&gt;

----------------

{{Nabegacion
| naam = Navigatie selectie voetbalelftal Curaçao WK 2026
| titel = [[Curaçaos voetbalelftal (mannen)|Curaçaos voetbalelftal]] – [[Curaçao op het wereldkampioenschap voetbal 2026|WK 2026]]
| afb_links = {{CW-VLAG|28|Vlag van Curaçao}}
| afb_rechts = {{CW-VLAG|28|Vlag van Curaçao}}
| inhoud = 
{{Voetbalelftal speler|nummer=1|naam=[[Eloy Room|Room]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=2|naam=[[Shurandy Sambo|Sambo]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=3|naam=[[Juriën Gaari|Gaari]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=4|naam=[[Roshon van Eijma|Van Eijma]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=5|naam=[[Sherel Floranus|Floranus]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=6|naam=[[Godfried Roemeratoe|Roemeratoe]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=7|naam=[[Juninho Bacuna|J. Bacuna]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=8|naam=[[Livano Comenencia|Comenencia]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=9|naam=[[Jürgen Locadia|Locadia]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=10|naam=[[Leandro Bacuna|L. Bacuna]] {{aanvoerder}}}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=11|naam=[[Jeremy Antonisse|Antonisse]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=12|naam=[[Sontje Hansen|Hansen]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=13|naam=[[Tyrese Noslin|Noslin]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=14|naam=[[Kenji Gorré|Gorré]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=15|naam=[[Ar'Jany Martha|Martha]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=16|naam=[[Jearl Margaritha|Margaritha]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=17|naam=[[Brandley Kuwas|Kuwas]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=18|naam=[[Armando Obispo|Obispo]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=19|naam=[[Gervane Kastaneer|Kastaneer]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=20|naam=[[Joshua Brenet|Brenet]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=21|naam=[[Tahith Chong|Chong]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=22|naam=[[Kevin Felida|Felida]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=23|naam=[[Riechedly Bazoer|Bazoer]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=24|naam=[[Deveron Fonville|Fonville]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=25|naam=[[Trevor Doornbusch|Doornbusch]]}}
{{Voetbalelftal speler|nummer=26|naam=[[Tyrick Bodak|Bodak]]}}
{{Voetbalelftal coach|naam=[[Dick Advocaat|Advocaat]]}}
}}&lt;noinclude&gt;{{Sjablooninfo|1=[https://tools.wmflabs.org/templatetransclusioncheck/?lang=nl&amp;name=Sjabloon:Navigatie_selectie_voetbalelftal_Curaçao_WK_2026 Gebruik van sjabloon in artikelen controleren]}}
[[Categorie:Wikipedia:Sjablonen voetbalelftal Curaçao|WK 2026]]
&lt;/noinclude&gt;

---------------------
{{Broodkruimel}}
[[Category:Categories]]
{{Commonscat|World War II}}

----------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
'''Hosé''' por referi na:

== Hende ==
* [[Brutil Hosé]], futbolista di [[Kòrsou]].
* [[Humphrey Hosé]], tenista di [[Aruba]].
* [[Robert Hosé]],

 
== Otro ==
* Colegio San Hose

{{Dp}}
{{Appendix}}

[[:Kategoria:Disambiguation pages]]

---------------

* [[Humphrey Hosé]], tenista di [[Aruba]].
* [[Robert Hosé]],

 
== Otro ==
* Colegio San Hose

{{Dp}}
{{Appendix}}

[[:Kategoria:Disambiguation pages]]

---------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
'''Coffie''' por referi na:

== Hende ==
* [[Daisy Coffie]], polítiko di [[Boneiru]].
* [[Mayra Coffie]], polítiko di [[Kòrsou]].
* [[Ivanon Coffie]], pelotero di Kòrsou.
* [[Nochi Coffie]], artista visual di Boneiru.


{{Dp}}
{{Appendix}}

[[:Kategoria:Disambiguation pages]]

--------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
'''Newton''' por referi na:

== Hende ==
* [[Eric Newton]], biologo marino i politiko di Boneiru ?
* [[Isaac Newton]], 
* [[Micheal Newton]], 
{{Dp}}
{{Appendix}}


[[:Kategoria:Disambiguation pages]]
-------------
'''Ignacio''' por referi na:

== Hende ==
=== Fam ===
* [[Julien Ignacio]], 
* [[Jurino Ignacio]], 
* [[Raily Ignacio]], Nederlands-Curaçaos voetballer die als aanvaller speelt.

== Otro ==

*[[Don Elias Mansur Ballpark]], stadion multifunshonal na [[Camacuri]], Oranjestad, Aruba.

{{Dp}}
{{Appendix}}
[[:Kategoria:Disambiguation pages]]
---------
{{Variante|c}}
{{Databox}}

'''.....''' por referi na:
* [[Amado Rojer|Amado (Broertje) Rojer]], polítiko di [[Kòrsou]]
* [[Eldridge Rojer]] (1984), futbolista di [[Kòrsou]]
* [[Hubert Rojer|Hubert (Bèbè) Rojer]] (1934-2022), sindikalista di [[Kòrsou]]
* [[Jean-Julien Rojer]] (1981), tenista di [[Kòrsou]]
* [[Leendert Rojer]], polítiko di [[Kòrsou]]
* Meindert (Menki) Rojer (1957), polítiko di [[Kòrsou]]
* Nicolaas Rojer (1808-1888), médiko yu di Kòrsou i miembro di Konseho Kolonial
* [[Robert Rojer]] (1939), kompositor i pianista klásiko di [[Kòrsou]]; su yu:
** [[Jean-Jacques Rojer]], kitarista i kompositor di [[Kòrsou]]

------------------
{{Navegacion
| naam = Navegashon Promé minister di Antia Hulandes
| titel = [[File:Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg|30px]]  Promé minister di [[Antias Hulandes|Antia Hulandes]]  [[File:Flag of the Netherlands Antilles (1986–2010).svg|30px]]
| afb_links = 
| afb_rechts = 
| inhoud = 
[[Moises Frumencio da Costa Gomez]] · 
[[Efraïn Jonckheer]] · 
[[Ciro Kroon]] ·
[[Gerald Sprockel]] ·
[[Ernesto Petronia]] ·
[[Ronchi Isa]] ·
[[Otto Beaujon]] · 
[[Juancho Evertsz]] · 
[[Lucina da Costa Gomez-Matheeuws]] ·
[[Boy Rozendal]] ·
[[Miguel Pourier]] · 
[[Don Martina]] ·
[[Maria Liberia-Peters]] · 
[[Suzanne Römer|Suzy Camelia-Römer]] ·
[[Jandi Paula|Alejandro Felippe Paula]] · 
[[Etienne Ys]] ·
[[Ben Komproe]] ·
[[Mirna Louisa-Godett]] ·
[[Emily de Jongh-Elhage]]
}}&lt;noinclude&gt;
[[:Category:Wikipedia templates navegacion]]
&lt;/noinclude&gt;
----------------
{{Navegacion
| naam = Navegacion .......
| afb_rechts = [[File:Flag of Aruba.svg|40px]]
| titel = [[Lista di presidente di Parlamento di Aruba|Presidente di Parlamento di Aruba]]
| inhoud = 

}}
&lt;noinclude&gt;
[[:Category:Wikipedia templates navegacion]]
&lt;/noinclude&gt;

-----------------------
{{Databox}}
Avia Air tabata un aerolinea ku sede na Aruba. Avia Air a keda rekonosé pa e gobièrnu komo e aerolínea nashonal.&lt;ref name=&quot;Avia&quot;/&gt;

== Datonan di kodigo ==

* [[International Air Transport Associationgadgadgadgad IATA]] Código: &quot;3R&quot;
* [[Organizacion Internacional di Aviacion Civil (ICAO) ]] Código: &quot; 'ARB &quot; '
*Signal di yamada: Aviair

== Historia ==
Na 1986 Avia Air a kuminsá komo un kompania di charter pa buelonan den region. Na aprel 1995 Avia Air a risibí un pèrmit pa ehekutá buelonan regular. E aerolinea tin cinco avion: dos Embriers 110, cada un cu 16 asiento y espacio extra pa e maletanan y dos Cessna, cada un cu 7 asiento. E Cessna por ser usa tur ora ku e kapasidat máksimo di e&lt;ref name=&quot;Avia&quot;&gt;Plannen Avia Air om vleugels uit te slaan. &quot;Amigoe&quot;. Curaçao, 28-11-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-01-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644874:mpeg21:p007&lt;/ref&gt;
Avia Air a suspendé su servisio na novèmber 2003 i tabata trahando pa reestructurá su operashonnan bou di protekshon di bankrut.

Avia Air a kuminsá bula na 1986. Tin vuelo charter pa hopi punto i dos vuelo regular diario - 7'or di mainta i 4'or di atardi - pa Punto Fijo na Venezuela. For di 2 di òktober Boneiru tambe ta forma parti di e buelonan regular. E flota di Avia Air ta konsistí di 2 avion Embrier 110 ku 19 asiento i 3 avion Cessna ku 7 asiento. E ta di Efi Tromp.&lt;ref&gt;Vanaf 2 oktober Avia Air vliegt naar Antillen. &quot;Amigoe&quot;. Curaçao, 27-09-1995, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 12-01-2024, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010644954:mpeg21:p007&lt;/ref&gt;

== Flota ==

*[[Short 360gadgadShort 360-200]]
Embraer EMB 110 Bandeirante


'''Avia Air''' was an [[airline]] based in [[Aruba]].

==Code data==

*[[International Air Transport Association|IATA]] Code: '''3R'''
*[[International Civil Aviation Organization|ICAO]] Code: '''ARB'''
*Callsign: Aviair

==History==

Avia Air suspended service in November 2003 and was working to restructure its operations under bankruptcy protection.&lt;ref&gt;[http://www.rati.com/ALLANDING_10738.htm Air Transport Intelligence] 7 November 2003&lt;/ref&gt;

==Flota==

*[[Short 360|Short 360-200]]
*[[Embraer EMB 110 Bandeirante]]

{{Appendix}}

----------
{{Databox}}
'''KLM West-Indisch Bedrijf''' tabata un divishon di [[KLM]]

West-Indische Bedrijf tabata un parti di KLM ku for di 1934 te ku 1964 tabata atendé buelonan den e Antilanan Hulandes, Suriname (kuns West-Indianan Hulandes) i e paisnan bisiña.

E fundacion a wordo haci posibel pa medio di e compromiso di PTT cu a ofrece un contract lucrativo pa transporta e carta pa e colonianan. E promé buelo di post for di Hulanda pa Kòrsou ku e &quot;Snip&quot; riba 22 di desèmber 1934 a marka e punto di kuminsamentu di e empresa aki.

Na promé instansia e West-Indische Bedrijf a bula prinsipalmente for di Willemstad pa Aruba (e promé buelo 19 di yanüari 1935) i Venezuela i Jamaica den koperashon ku e Royal Dutch Steamboat Company (KNSM). Ta te despues di Segundo Guera Mundial ku a tuma lugá un buelo regular Amsterdam-Curaçao. E Segunda Guera Mundial mes tabata di gran importancia pa WIB, cu a bira un transportista importante pa e refinerianan di petroleo na Aruba y tabata un di e aerolíneanan di mas bon funcion di e tempo ey.

Na 1964 e kompania West-Indische a bira [[Antilliaanse Luchtvaart Maatschappij]] (ALM), ku tambe e Antias Hulandes a bira ko-propietario.

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=West-Indisch Bedrijf}}
{{References}}
;Lista di fuente
}}

[[:Category:Karibe Hulandes]]
[[:Category:Aviashon]]


--------------------------------------
'''Aruba Airlines''' (oficialmente '''Arubaanse Luchtvaart Maatschappij N.V.''') ta e aerolinea nacional y e unico aerolinea di [[Aruba]]. Fundá na 2006, e compania ta proveé transporte aéreo regular i charter pa pasaheronan pa 13 destinacion. Aruba Airlines su sede corporativo ta na [[Oranjestad (Aruba)|Oranjestad]]. Aruba ta opera su base principal di mantencion na [[Miami]]. El a ricibi un AOC {air operator's certificate) for di [[Estadonan Uni di Merka|Merca]] na 2015.

== Historia ==
Aruba Airlines a ser estableci pa Onno J. de Swart na 2006.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://curacaochronicle.com/aviation/press-release-settlement-between-aruba-airlines-and-de-swart/|title=Press release: Settlement between Aruba Airlines and de Swart|date=16 June 2017}}&lt;/ref&gt; Na 2010 e aerolinea a inicia cu operacion di charter cu un Piper PA-31 Navajo di shete asiento. E sede principal di Aruba Airlines ta na Oranjestad (Aruba), cu ta e centro di operacion principal, y tin tambe un oficina na [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix]]. Oficinanan mas chikitu ta estableci na Miami, Corsou, Boneiro y na [[Venezuela]] den e ciudadnan di [[Maracaibo]], [[Valencia]] y Maracay.[1] 3]

Na kuminsamentu di 2012 e kompania a atrae invershonista nobo, ku a kondusí na e upgrade di su operacionnan pa avionnan jet.[1] E kompania a wordo otorga un AOC (certificado di operador aereo) ekonómiko na ougùstùs 2012. 4] E aerolinea despues a regla pa haya dos Airbus A320 twin-engined 150-seat jet airliners; e prome a yega na Aruba na november 2012.[ 2] E avion a kuminsá ku vuelo charter for di Aruba na fin di aña 2012 i e operacionnan programá a kuminsá riba 31 di mart 2013, ku Maracaibo komo su destinacion inicial. E buelonan pa [[Siudad di Panama|Panama City]] a cuminsa diaa 5 di juli di e aña ey.[1] 5]

Aruba Airlines tambe a cuminsa bula entre Aruba, Corsou y [[Republika Dominikano|Santo Domingo]] na december 2015, operando ku e Airbus A320.[ 6] Na mei 2016, a anunsiá ku e buelo Curaçao-Santo Domingo i e buelo di Panama lo ta temporalmente suspendé i ku e operashonnan lo reanuda pronto ora ta posibel, maske no a duna niun motibu pa esaki.[ Na juli 2016, e aerolinea a celebra e firma di nan di cuater avion, cu su prome Airbus A319. E avion a ser entregá na Aruba Airlines na desèmber 2016. 8]

Aruba Airlines a anunsiá riba 2 di òktober 2017 ku lo reintrodusí servisio pa Kòrsou i introdusí servisio nobo pa Boneiru. E buelonan lo ta operá ku un Dash 8-300, ku a firma na sèptèmber di 2017 i ku e servisio pa Kòrsou lo kuminsá riba 23 di òktober di 2017, ku e fecha di Bonaire pa ser anunsiá.[1] 9] Lamentablemente e prome buelo a keda cancela pa motibo cu e avion Dash 8 no a wordo entrega na tempo y e aerolinea a cuminsa oficialmente cu servicio na Curaçao riba 25 di october 2017, usando un Bombardier CRJ200, cu a wordo haya for di Voyageur Airways, cu anteriormente a wordo uza pa bula entre Curaçao y Sint Maarten despues di e consecuencia di Hurricane Irma.[ 10]

[[:Category:Aviashon]]
[[:Categpru:Aruba]]
------------------------
{{Variante|c}}
'''Kabana''' por referi na:

* [[Kabana (Boneiru)]]
* [[Kabana (Korsou)]]

== Otro ==

* Adriaan Lacle Boulevard

[[Category:Disambiguation pages]]
-----------
{{Variante|c}}
'''....''' ta un fam di origen ...... ku desde komienso di [[siglo 19]] tin presensia den [[Karibe Hulandes]] e isla di [[Kòrsou]].&lt;ref&gt;Kraftt, A.J.C. [https://jvbq.nl/wp-content/uploads/2020/08/AJC-Krafft-historie-en-oude-families-van-de-nederlandse-antillen-het-antilliaanse-patriciaat.pdf Historie en oude families van de Nederlandse Antillen] (1951), Martinus Nijhoff, Den Haag&lt;/ref&gt; E por referi na:

== Hende ==
*

=== Luga ===

=== Otro ===


-----------
Beschermd monument in Aruba
{{Broodkruimel}}
{{Commonscat|Beschermde monumenten}}
[[Categorie:Bouwwerk in Aruba|Monument]]
[[Categorie:Beschermd monument|Aruba]]

Bouwwerk in Aruba
{{Broodkruimel}}
{{Hoofding categorie
| onderwerp          = bouwwerken in Aruba
| detailomschrijving = 
| plaatje            = 
| overig             = 
}}
{{Commonscat|Buildings in Aruba}}

* Category:Monumento protehi
{{Broodkruimel}}
Overzicht van [[beschermde monumenten]]

[[:Categorie:Cultureel erfgoed]]
[[:Categorie:Architectuur]]


-------------
{{Navigatie
| naam = Navigatie hoofdsteden Afrika
| titel = Hoofdsteden in [[Afrika (hoofdbetekenis)|Afrika]]
| inhoud =
{{Navigatie/Tabel
| R1C1 = '''Onafhankelijke staten:''' 
| R1C2 = [[Abuja]] · [[Accra]] · [[Addis Abeba]] · [[Algiers (hoofdbetekenis)|Algiers]] · [[Antananarivo (stad)|Antananarivo]] · [[Asmara]] · [[Bamako]] · [[Bangui (Centraal-Afrikaanse Republiek)|Bangui]] · [[Banjul]] · [[Bissau (Guinee-Bissau)|Bissau]] · [[Bloemfontein]] · [[Brazzaville]] · [[Caïro (stad)|Caïro]] · [[Conakry]] · [[Dakar]] · [[Djibouti (stad)|Djibouti]] · [[Dodoma (stad)|Dodoma]] · [[Freetown (hoofdbetekenis)|Freetown]] · [[Gaborone]] · [[Gitega (stad)|Gitega]] · [[Harare]] · [[Juba (Zuid-Soedan)|Juba]] · [[Kaapstad]] · [[Kampala]] · [[Khartoem]] · [[Kigali (stad)|Kigali]] · [[Kinshasa]] · [[Libreville]] · [[Lilongwe (stad)|Lilongwe]] · [[Lobamba]] · [[Lomé]] · [[Luanda (stad)|Luanda]] · [[Lusaka (stad)|Lusaka]] · [[Malabo]] · [[Maputo (stad)|Maputo]] · [[Maseru (stad)|Maseru]] · [[Mbabane]] · [[Mogadishu]] · [[Monrovia (Liberia)|Monrovia]] · [[Moroni (Comoren)|Moroni]] · [[Nairobi]] · [[Ndjamena]] · [[Niamey]] · [[Nouakchott (stad)|Nouakchott]] · [[Ouagadougou]] · [[Port Louis (stad)|Port Louis]] · [[Porto-Novo]] · [[Praia]] · [[Pretoria]] · [[Rabat (Marokko)|Rabat]] · [[Sao Tomé (stad)|Sao Tomé]] · [[Tripoli (Libië)|Tripoli]] · [[Tunis]] · [[Victoria (Seychellen)|Victoria]] · [[Windhoek]] · [[Yaoundé]] · [[Yamoussoukro]]
| R2C1 = {{Nowrap|'''Afhankelijke gebieden:'''}}
| R2C2 = [[Jamestown (Sint-Helena, Ascension en Tristan da Cunha)|Jamestown]] · [[Port-aux-Français]]
}}
}}&lt;noinclude&gt;
[[:Categorie:Wikipedia:Sjablonen Afrika|Hoofdsteden]]
&lt;/noinclude&gt;

--------------
&lt;br clear=all /&gt;
{| class=&quot;toccolours&quot;
|- 
| [[File:Flag of Bonaire.svg|30px]]
! width=&quot;100%&quot; bgcolor=#FFFF85 style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;center&gt;Klup di futbòl na [[Boneiru]]&lt;/center&gt; 
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot;|[[SV Arriba Peru|Arriba Peru]] · [[SV Atlétiko Flamingo|Atlétiko Flamingo]]  · [[SV Atlétiko Tera Corá|Atlétiko Tera Corá]] · [[SV Real Rincon|Real Rincon]]  · [[SV Estrellas|Estrellas]] · [[SV Juventus|Juventus]]  · [[SV Vespo|Vespo]] · [[SV Vitesse|Vitesse]] 
|}
&lt;noinclude&gt;
[[:Category:Wikipedia templates]]
&lt;/noinclude&gt;
---------
{{Navigatie
| titel = [[Lijst van premiers van de Nederlandse Antillen|Minister-presidenten]] van de Nederlandse Antillen
| afb_links = [[Bestand:Flag of the Netherlands Antilles (1959–1986).svg|30px|Vlag van de Nederlandse Antillen van zes]]
| afb_rechts = [[Bestand:Flag of the Netherlands Antilles (1986–2010).svg|30px|Vlag van de Nederlandse Antillen van vijf]]
| inhoud =
[[Moises Frumencio da Costa Gomez]] · 
[[Efraïn Jonckheer]] · 
[[Ciro Kroon]] ·
[[Gerald Sprockel]] ·
[[Ernesto Petronia]] ·
[[Ronchi Isa]] ·
[[Otto Beaujon]] · 
[[Juancho Evertsz]] · 
[[Lucina da Costa Gomez-Matheeuws]] ·
[[Boy Rozendal]] ·
[[Miguel Pourier]] · 
[[Don Martina]] ·
[[Maria Liberia-Peters]] · 
[[Suzanne Römer|Suzy Camelia-Römer]] ·
[[Alejandro Felippe Paula]] · 
[[Etienne Ys]] ·
[[Ben Komproe]] ·
[[Mirna Louisa-Godett]] ·
[[Emily de Jongh-Elhage]]

}}&lt;noinclude&gt;
[[:Categorie:Wikipedia:Sjablonen politiek|Nederlandse Antillen, Minister-presidenten]]
[[:Categorie:Wikipedia:Sjablonen Nederlandse Antillen|Minister-presidenten]]

&lt;/noinclude&gt;
-----------
&lt;br clear=all /&gt;
{| class=&quot;toccolours&quot;
|- 
| [[File:LocationSouthAmerica.png|55px]]  
! width=&quot;100%&quot; bgcolor=#FFEFD5 style=&quot;text-align: center;&quot; | [[Kapital]]nan den [[Sur Amérika]]
| [[File:LocationSouthAmerica.png|55px]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size: 95%;&quot;|[[Asunción]] · [[Bogota]] · [[Brasília]] · [[Buenos Aires]] · [[Caracas]] · [[Cayenne]] · [[Georgetown]] · [[King Edward Point]] · [[La Paz]] · [[Lima]] · [[Montevidéu|Montevideo]] · [[Paramaribo]] · [[Quito]] · [[Santiago di Chile|Santiago]] · [[Stanley (Islanan Falkland)|Stanley]] · [[Sucre (Bolivia)|Sucre]]
|}
&lt;noinclude&gt;[[Category:Wikipedia templates]]&lt;/noinclude&gt;

---------------------
{{Navigatie uitklapbaar
| naam = Navigatie hoofdsteden Zuid-Amerika
| titel = Hoofdsteden in [[Zuid-Amerika]]
| inhoud =
{{Navigatie/Tabel
| R1C1 = '''Onafhankelijke staten:''' 
| R1C2 = [[Asuncion (stad)|Asuncion]] · [[Bogota (stad)|Bogota]] · [[Brasilia]] · [[Buenos Aires (stad)|Buenos Aires]] · [[Caracas]] · [[Georgetown (Guyana)|Georgetown]] · [[La Paz (stad in Bolivia)|La Paz]] · [[Lima (stad)|Lima]] · [[Montevideo (stad)|Montevideo]] · [[Paramaribo]] · [[Quito]] · [[Santiago (Chili)|Santiago]] · [[Sucre (Bolivia)|Sucre]]
| R2C1 = {{Nowrap|'''Afhankelijke gebieden:'''}}
| R2C2 = [[Cayenne (stad)|Cayenne]] · [[King Edward Point]] · [[Stanley (Falklandeilanden)|Stanley]]
}}
}}&lt;noinclude&gt;

&lt;/noinclude&gt;


---------
To do
* drecha pa uzo Template:Infobox stadion
* traha/drecha template &quot;cite web&quot; or cite news&quot; or cite book&quot; (tradusi &quot;retrieved&quot; den template)
* traha template infobox atleta / deportista
* traha template pa {{noindex}}

Artikulo nobo
* Ping pong (ht.wiki verkort)
* K-pop (nl.wiki verkort)
* Lenga krioyo
* Alfabet
* Alfabet latino
* German Gruber jr., filmmaker
* Selwyn de Wind, filmmaker
* Awry, rapper
* Isla Bouvet I
* Voetballers: Jason Wall, Riesmarly Tokaay en Elson Hooi
* Kolonia (zie ht.wiki)
* toevoegen premiers/president: Epsy Campbell Barr; Claude Joseph; Jamaica, Trinidad; China
------------------
&lt;br clear=all /&gt;
{| class=&quot;toccolours&quot;
|- 
| [[File:Flag of Aruba.svg|35px]]
! width=&quot;100%&quot; bgcolor=#FFFF65 style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;center&gt;Luga i bario di [[Kòrsou]]&lt;/center&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot;| #'''[[Bandabou]]:''' [[Barber]] · [[Boca Samí]] · [[Grote Berg (Curaçao)|Grote Berg]] · [[Hato (Curaçao)|Hato]] · [[Lagún]] · [[Sint Willibrordus (Curaçao)|Sint Willibrordus]] · [[Soto (Curaçao)|Soto]] · [[Tera Corá (Curaçao)|Tera Corá]] · [[Westpunt (Curaçao)|Westpunt]]&lt;br/ &gt;
|  colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot;| #'''[[Bandariba]]:''' [[Oostpunt]] · [[Sint Joris (Curaçao)|Sint Joris]] · [[Spaanse Water]]
|  colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot;| #'''[[Willemstad]]:''' [[Brievengat]] · [[Buena Vista (Curaçao)|Buena Vista]] · [[Emmastad]] · [[Fleur de Marie (Curaçao)|Fleur de Marie]] · [[Julianadorp (Curaçao)|Julianadorp]] · [[Muizenberg (Willemstad)|Muizenberg]] · [[Otrobanda‎ ]] · [[Pietermaai]] · [[Punda‎]] · [[Saliña (Curaçao)|Saliña]] · [[Santa Maria (Curaçao)|Santa Maria]] · [[Scharloo]] · [[Sint Jago]] · [[Steenrijk (Curaçao)|Steenrijk]]
|}
-----------------------------------------------
{{Navbox generic
| titel = Beschermde gebieden in [[Curaçao]]
| afb_rechts = {{CW-VLAG|30}}
| inhoud= {{Navigatie/Tabel
| R1C1 = '''Nationale parken:''' 
| R1C2 = [[Christoffelpark]] · [[Curaçao Marine Park|Marine Park]] · [[Nationaal park Shete Boka|Shete Boka]]
| R2C1 = '''Natuurreservaten:''' 
| R2C2 = [[Jan Thiel (Curaçao)#Zoutmeer|Jan Thiel Zoutmeer]] · [[Muizenberg (natuurgebied)|Muizenberg]]
}}
}}&lt;noinclude&gt;
--------------
&lt;br clear=all /&gt;
{| class=&quot;toccolours&quot;
|- 
| [[File:Flag of Italy.svg|35px]]
! width=&quot;100%&quot; bgcolor=#FFEFD5 style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;center&gt;Luga na [[Sardegna]]&lt;/center&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot;| [[Aggius]] | [[Aglientu]] | [[Alghero]] | [[Alà dei Sardi]] | [[Anela]] | [[Ardara]] | [[Arzachena]] | [[Badesi]] | [[Banari]] | [[Benetutti]] | [[Berchidda]]| [[Bessude]] | [[Bonnanaro]] | [[Bono]] |  [[Bonorva]] | [[Bortigiadas]] | [[Borutta]] | [[Bottidda]] | [[Buddusò]] | [[Budoni]] | [[Bultei]] | [[Bulzi]] | [[Burgos]] |[[Cagliari]] | [[Calangianus]] | [[Cargeghe]] | [[Castelsardo]] | [[Cheremule]] |[[Chiaramonti]] | [[Codrongianos]] | [[Cossoine]] | [[Erula]] | [[Esporlatu]] | [[Florinas]] |[[Giave]] |[[Golfo Aranci]] |[[Illorai]] | [[Ittireddu]] | [[Ittiri]] | [[La Maddalena]] | [[Laerru]] | 

[[Kenia]] | [[Lesotho]] | [[Liberia]] | [[Libia]] | [[Madagascar]] | [[Malawi]] | [[Mali]] | [[Mauritania]] | [[Morocco]] | [[Mozambique]] | [[Namibia]] | [[Niger]] | [[Nigeria]] | [[Republika demokratika di Kongo]] | [[Republika Sentral Afrikano]] | [[Rwanda]] | [[Senegal]] | [[Serra Leoa]] | [[Somalia]] | [[Sudan]] | [[Sur Afrika]] | [[Swaziland]] | [[Tanzania]] | [[Togo]] | [[Tunesia]] | [[Uganda]] | [[West Sahara]] | [[Zambia]] | [[Zimbabwe]]
|}
&lt;noinclude&gt;[[Category:Wikipedia templates]]&lt;/noinclude&gt;
---------
{{Navbox generic
| name = Luga i bario na Kòrsou
| afb_rechts = [[File:Flag of Curaçao.svg|30px|Bandera di Kòrsou]]
| inhoud =
{{Navigation/Table
| R1C1 = '''[[Bandabou]]:'''
| R1C2 = [[Barber]] · [[Boca Samí]] · [[Grote Berg (Curaçao)|Grote Berg]] · [[Hato (Curaçao)|Hato]] · [[Lagún]] · [[Sint Willibrordus (Curaçao)|Sint Willibrordus]] · [[Soto (Curaçao)|Soto]] · [[Tera Corá (Curaçao)|Tera Corá]] · [[Westpunt (Curaçao)|Westpunt]]
| R2C1 = '''[[Bandariba]]:'''
| R2C2 = [[Oostpunt]] · [[Sint Joris (Curaçao)|Sint Joris]] · [[Spaanse Water]]
| R3C1 = '''[[Willemstad]]:'''
| R3C2 = [[Brievengat]] · [[Buena Vista (Curaçao)|Buena Vista]] · [[Emmastad]] · [[Fleur de Marie (Curaçao)|Fleur de Marie]] · [[Julianadorp (Curaçao)|Julianadorp]] · [[Muizenberg (Willemstad)|Muizenberg]] · [[Otrobanda‎ ]] · [[Pietermaai]] · [[Punda‎]] · [[Saliña (Curaçao)|Saliña]] · [[Santa Maria (Curaçao)|Santa Maria]] · [[Scharloo]] · [[Sint Jago]] · [[Steenrijk (Curaçao)|Steenrijk]]
}}
}}&lt;noinclude&gt;[[Category:Wikipedia templates]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1ggi91jk5nk9vu88lglwjv926yx9gnm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Martinus Niewindt</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8823</id>
    <revision>
      <id>206780</id>
      <parentid>206769</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T14:42:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>206780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5717" sha1="bnhepopjjjbhf0yp8w621a3az1bdbxb" xml:space="preserve">{{Variante|c}}
{{infobox persona | variante = c
| tipo = religioso
| nomber completo = Martinus Joannes Niewindt
| descripcion = Estatua di Niewindt na [[Basílika Santa Ana]].
| luga nacemento = [[Amsterdam]]
| luga fayecimento = [[Willemstad]]
| religion = Katóliko
| funcion1 = obispo titular
| temporada1 = 1843 - 1860
| disciplina = 
| ofishi = 
| orden = 
}}

'''Martinus Joannes Niewindt''' (☆ [[17 di mei]] 1796 na [[Amsterdam]] - † [[12 di yanüari]] 1860 na [[Willemstad]]) tabata un religioso hulandes di [[Iglesia Catolico Romano|Iglesia katóliko]] i e promé vikario apostóliko di [[Kòrsou i Dependensianan]]. E ta rekonosí komo fundadó di e sivilisashon di e poblashon katóliko kurasoleño i fundadó di e enseñansa katóliko den [[obispado di Willemstad]]. 

== Biografia ==
Despues di kaba skol sekundario Niewindt a studia na seminario na Warmond. Na 1819 el a risibí su diakonado i a wòrdu ordená  komo saserdote na Münster ([[Alemania]]). Entre 1819 i 1824 e tabata kopastor na e &quot;Misa franses&quot; na Amsterdam. 

Na 1824 e Kongregashon pa Evangelisashon di Pueblonan (''Congregatio pro Gentium Evangelisatione'') ta apuntá Niewindt komo prefekto apostóliko na Kòrsou, inisialmente pa sinku aña. Banda di fungi komo pastor di [[Basílika Santa Ana|Misa Santa Ana]] na [[Otrobanda]] e tambe tabata sirbi e islanan [[Aruba]] i [[Boneiru]], ku na e momentu ei no tabatin pastor. Ora e prefektura apostóliko a keda konvertí den un vikariato apostóliko dia 20 di sèptèmber 1842, Niewindt a wòrdu nombrá vikario i obispo titular di ''Chytri''. Su konsagrashon obispal a tuma lugá na aña 1843. Niewindt a okupá e posishon te su morto na 1860.

Durante 36 aña Niewindt a dediká su labor, pa medio di organisá konstrukshon di un ret di pueblonan, na trese religion i enseñansa serka e [[poblashon]] di e [[Islanan ABC]] i mas lat e islanan [[Saba]], [[Sint Maarten]] i [[Sint Eustatius]] tambe. Lugánan ku a lanta na Kòrsou tabata entre otro Montaña i [[Santa Rosa (Kòrsou)|Sta Rosa]] na [[Bandariba]] i [[Barber]], Westpunt i [[San Willibròrdu]] na [[Bandabou]].&lt;ref&gt;[https://gobiernu.cw/wp-content/uploads/2019/06/Buurtprofiel_Monta__a_Rey_.pdf  Buurtprofiel Montaña Rey], Gobièrnu di Kòrsou (2011)&lt;/ref&gt; Despues di a establesé e parokianan, e tabata konstruí misa na puntonan taktiko; siguí pa konstrukshon di skol banda di e misanan. Niewindt tabata konsiderá enseñansa e paso preparatorio pa [[emansipashon]]. 

Na 1842 el a introdusí e kongregashon [[Hulanda|hulandes]] di sùrnan di Roosendaal, e promé sùrnan pa yega na e islanan. Tambe el a organisá sürnan-enfermero pa hospital i kasnan di kuido di lepra i [[Trastorno mental|malesa mental]]. Na Willemstad el a kuminsá un kas pa huerfano, ku despues a muda pa Habaai. E kantidat di katóliko riba e seis isla a kresé di un par di shen kreyente na 1824 te ront di 25.000 na 1860.&lt;ref&gt;{{nl}}W. Brada, [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMNHA03:179227009:mpeg21:a00094  Een eeuw geleden overleed mgr. Martinus Niewindt], Nieuw Haarlemsche Courant (12 di yanüari 1960)&lt;/ref&gt;

Niewindt tabata importante pa e desaroyo di [[papiamentu]], entre otro, pa su tradukshon i publikashon di e [[Catecismo Corticu]] i otro tekstonan religioso na papiamentu.&lt;ref&gt;{{Citeer web|achternaam=Rutgers|voornaam=Wim||url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010643347:mpeg21:a0170|datum=1985-05-24|titel=Het 'nulde' uur van de Antilliaanse literatuur|uitgever=[[Amigoe]]|bezochtdatum=2022-09-06}}&lt;/ref&gt;

Niewindt a fayesé na 1860 na edat di 63 aña. Na momentu di su morto, e tabata doño di no ménos ku 27 hende sklabisá.&lt;ref&gt;[https://nu.cw/2025/11/20/podcast-op-de-klippen-bisschop-van-curacao-bezat-meerdere-slaven/ Op de klippen: Bisschop van Curaçao bezat meerdere slaven]. nu.cw (20 di novèmber 2025)&lt;/ref&gt; 

== Honor ==
Niewindt a wòrdu kondekorá na 1842 komo kabayero (''ridder'') den [[Orden di Leon Hulandes]].&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMSAA06:165609120:mpeg21:a00037|titel=Mgr. Martinus Niewindt en Curaçao|werk=De Amstelbode|datum=1931-09-08|bezochtdatum=2022-09-06}}&lt;/ref&gt; Na [[San Nicolas]] (Aruba) i [[Kralendijk]] (Boneiru) a dediká un kaya na su nòmber i na Kòrsou tantu un skol basiko komo un kaya den bario di Otrobanda.

Dia [[29 di sèptèmber]] [[1927]] riba plasa di [[Basílika Santa Ana|Misa Santa Ana]] a develá un estatua di Niewindt. E estatua ta 2 meter altu, traha di marmer [[italia]]no pa Leone Tommasi. Riba e piedestal tin e eskudo di Niewindt ku e siguiente lema i teksto:&lt;ref&gt;{{nl}}[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010281271:mpeg21:a0012  Onthulling van het Mgr. Niewindt-standbeeld], [[Amigoe]] (1 di òktober 1927)&lt;/ref&gt;
&lt;blockquote&gt;
{{lang|nl|''Domine, non recuso laborem. Heer, ik weiger den arbeid niet.''

''Martinus Joannes Niewindt, 1796 — 1824 - f 1860, Eerste Apostolisch Vicaris van Curacao.'' (dilanti)&lt;br/&gt;''Den Strijder voor Recht en Deugd'' i ''Den Beschermer en Leider van zijn Volk.'' (na banda)&lt;br/&gt;  ''Hulde van het Katholieke Volk van Curaçao.'' (patras)|italic=yes}}
&lt;/blockquote&gt;

== Mira tambe ==
* [[Lista di obispu di Willemstad]] 

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =60983923|titulo=Martinus Niewindt}}
{{References}}
;Lista di fuente
* [http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bniew.html Martinus Joannes Niewindt] riba www.catholic-hierarchy.org
* {{citeer web|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMGAVL01:000010842:mpeg21:a0060|werk=Nieuwe Venlosche Courant|titel=Van negerslaaf tot vrije katholiek|datum=1928-08-23|bezochtdatum=2022-09-06}}
}}

{{DEFAULTSORT:Niewindt, Martinus}}
[[Kategoria:Iglesia Katóliko]]
[[Kategoria:Hende]]
[[Kategoria:Kòrsou]]</text>
      <sha1>bnhepopjjjbhf0yp8w621a3az1bdbxb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Usuario:Caribiana/Sandbox/Media</title>
    <ns>2</ns>
    <id>9795</id>
    <revision>
      <id>206786</id>
      <parentid>206763</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T17:55:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>206786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27994" sha1="5nc4ixzt43k7y0ykw32jovfh7dvql0k" xml:space="preserve">__NOINDEX__
Pending: [[Mega Hit FM]] - [[LM Publishers]] - [[Ret Karibense]] - [[Natasha Gibbs]] - [[Arubaanse Courant]]
----------
{{Variante|c}}
{{Infobox empresa| variante = c
| nomber = Mega Hit FM
| imagen              = 
| descripcion         = 
| funda               = 
| antesecor           = 
| fecha disolucion    = 
| causa disolucion    = 
| fundado             = Ron Gijzen&lt;br/&gt;Ben Becker
| propietario         = 
| director ehecutivo  = 
| pais                = {{NLD}} - Boneiru
| sede                = 
| zona                = 
| empleado            = 
| producto            = 
| sector              = entretenimentu
| industria           = radio emisora
| benta               = 
| ganashi             = 
| website             = 
}}
'''Mega Hit FM''' ta un radio emisora ​​komersial na [[Boneiru]].&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://www.megahitfm.com/ |titel=Mega Hit FM - All The Hits! |achternaam=generator |voornaam=meta-tags |bezochtdatum=2026-03-01 |werk=Mega Hit FM}}&lt;/ref&gt; E emisora ​​ta transmití riba 101.1 FM i online. E ta toka kantikanan di éksito, klásikonan popular i kansionnan na [[spañó]]. Programanan ta wòrdu presentá na [[hulandes]].

Mega Hit FM a kuminsá transmití na òktober 1995 bou di e nòmber Mega Super Radio.&lt;ref&gt;[https://www.bonaire.nu/nieuws/kunst-cultuur-en-muziek/80830/mega-hit-fm-viert-30-jaar-met-groot-feest-op-eden-beach MEGA Hit FM viert 30 jaar met groot feest op Eden Beach], bonaire.nu (16 di òktober 2025)&lt;/ref&gt; Den transkurso di añanan, e nòmber i marka a wòrdu aktualisá vários biaha, eventualmente birando Mega Hit FM. Ron Gijzen i Ben Becker a funda e stashon i a presentá programanan einan. Personahenan konosí, manera Jeroen van Inkel, Robin Schulz i Jesse Sprikkelman, tambe ta presentá programanan di radio na e emisora.

Un estudio kondusí na final di 2020 dor di Ofisina Nashonal pa Hulanda Karibense tokante e efektividat di kampañanan di medionan lokal a revelá ku Mega Hit FM ta e radio emisora ​​mas skuchá na Boneiru.&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://www.rijksdienstcn.com/documenten/2020/mediaonderzoek/mediaonderzoek-caribisch-nederland-2020/mediaonderzoek-caribisch-nederland-2020 |titel=Mediaonderzoek Caribisch Nederland 2020 {{!}} Rijksdienst Caribisch Nederland |achternaam=Koninkrijksrelaties |voornaam=Ministerie van Binnenlandse Zaken en |datum=2021-03-03 |bezochtdatum=2026-03-01 |werk=www.rijksdienstcn.com |taal=nl}}&lt;/ref&gt; Mas o ménos 62 porshento di e respondentenan a indiká ku nan ta skucha e emisora ​​regularmente.

Banda di e studio den e edifisio di Voz di Boneiru riba Gouverneur Debrotweg, e radio emisora ​​tambe tin un di dos studio na Club Trocadero na Kralendijk for di 2023.&lt;ref&gt;[https://www.bonaire.nu/nieuws/economie/25232/radiozender-mega-hit-fm-opent-tweede-studio-bij-club-trocadero Radiozender Mega Hit FM opent tweede studio bij Club Trocadero], bonaire. nu (25 di febrüari 2023)&lt;/ref&gt;

==Kanal ku tema==
E emisora ​​ta operá un kanal temátiko ku yama Mega Classics, ku ta transmití “golden oldies” riba 99.5 FM na Boneiru i online. Adishonalmente, nan tin un kanal ku no ta ofresé programanan, ku ta wòrdu transmití den supermerkadonan rònt di e isla.

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Mega Hit FM}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Telekomunikashon]]
[[:Kategoria:Boneiru]]

-------------
{{Variante|c}}
{{Infobox persona | variante = c
| nomber = Natasja Gibbs
}}
'''Natasja Gibbs''' (☆ [[16 di novèmber]] [[1979]] na [[Hilversum]]) ta un periodista i presentadó di televishon i radio hulandes.[2]&lt;ref&gt;https://gelukt.nl/natasja-gibbs-partner-afkomst-lengte-en-meer/ Natasja Gibbs partner, afkomst, lengte en meer], gelukt.nl &lt;/ref&gt;

== Bida i karera ==
Gibbs a lanta na Hilversum den un famia ku un ruman muhé i ruman hòmber mas yòn. Su tata tabata di Sint Maarten i a konosé su mama na Aruba? Kòrsou; e pareha a muda despues pa Hulanda, unda nan a lanta un famia. Pa un tempu, su mayornan tabata miembro di Testigunan di Yehova na Hulanda.[1][3] Ora e tabatin mas o ménos ocho aña di edat, e tabata biba ku su mama i rumannan mas yòn den vários refugio pa hende muhé pa un aña despues di un periodo di violensia doméstiko den seno di famia.[1]

Despues di a kompletá su edukashon sekundario na A. Roland Holst College na Hilversum, ela studia periodismo na Universidat di Siensia Apliká di Utrecht i despues sikologia na Universidat di Amsterdam (UvA).

Karera
Gibbs a kuminsá su karera periodístiko na 2011 komo koresponsal karibense pa Radio Netherlands Worldwide (Wereldomroep), ku sede na Kòrsou—e pais natal di su mayornan. E tambe a traha einan komo periodista pa e korant *Antilliaans Dagblad*.[1] Un aña despues, ela kuminsá traha pa NPO Radio 1 i Dolfijn FM tambe.[4] E la sirbi tambe komo koresponsal karibense pa *The Economist*.[5] El’a traha pa e emisora ​​NTR como coordinadora pa e iniciativa di periodismo *Caribisch Netwerk* (Caribbean Network), despues cu Radio Hulanda Worldwide a hay’e obliga di stop su operacionnan eynan pa motibo di reduccion di presupuesto.

Na 2014, ela presenta e programanan ''Jouw Stad Amsterdam'' i ''Critix'' na e radio emisora ​​FunX. El a wòrdu nominá pa e premio Zilveren Radioster na 2015. Na 2016, el a traha komo presentadó i editor pa e programa di NPO Radio 1 ''Kwesties'' i a yena komo DJ na Qmusic. Na 2018, el a presentá e programa di radio ''Focus'' i e podcast ''Lezen in het Donker''. E mesun aña ei, el a traha tambe riba e podcast ''Koninkrijkskwesties''. Na 2020, el tabata ko-anfitrion di e programa di radio ''Hilversum Uit''. Kuminsando na sèptèmber 2020, el a sigui Renze Klamer komo presentadó di ''De Nieuws BV'' di djaluna pa djaweps.

Na yüli i ougùstùs 2021, Gibbs tabata ko-anfitrion di ''Op1'' huntu ku Erik Dijkstra na nòmber di BNNVARA. For di òktober 2021, el a bira e suplente regular pa Nadia Moussaid riba ''Op1'' riba djaluna, anfitrion huntu ku Hugo Logtenberg. Riba 30 di desèmber 2021, ela ko-anfitrion di e kùes di televishon *De Nationale 2021 Test* ku Emma Wortelboer.[6]

Na 2022, Gibbs a partisipá den e di tres temporada di e programa di televishon *Kamp Van Koningsbrugge*. Den un edishon spesial filmá den e Ardennes Bélga, e i e otro partisipantenan a wòrdu sometí na pruebanan di estilo militar di nan resistensia físiko i mental. El’a retirá for di e programa den e di dos episodio despues ku e komandonan supervisor a konseh’é pa hasi esaki.

For di 22 di ougùstùs 2022, Gibbs i Nadia Moussaid a forma e promé duo di anfitrion femenino permanente riba *Op1*. Nan tabata anfitrion di e talk show tur diabierna den nomber di BNNVARA.

Durante e transmishon di *Op1* riba 6 di yanüari 2023, Gibbs a referí na Israel komo un “régimen di apartheid.” Despues di esaki, a presentá kehonan na e ombudsman di e organisashon di Radiodifusión Públiko Hulandes (NPO)—riba inisiativa di Jan Dijkgraaf—riba e base ku e deklarashon supuestamente a violá e kódigo periodístiko di NPO.[7] E invitado Gert-Jan Segers a defendé su mes dor di deklará ku miéntras tabatin asuntunan tokante e establesimentu di asentamentunan, etiketá nan eksplísitamente komo tal a bai muchu leu.[7] Dia 27 di febrüari, Defensor di Pueblo Margo Smit a anunsiá ku el a haña ku e deklarashon di Gibbs no tabatin substansia verifikabel òf indikashon kla ku e tabata djis un opinion; sinembargo, ela nenga di ofresé un huisio riba e supstansia di e asuntu.[8]

Na yüni 2023, den e preparashon pa e Konmemorashon Nashonal di e Pasado di Sklabitut Hulandes, Gibbs a ko-anfitrion di *Keti Koti den Konsierto* ku Edsilia Rombley.[9] E espektákulo musikal aki a keda grabá dia 28 di yüni na Royal Theatre Carré—ku figura prominente hulandes i un públiko—i transmití pa BNNVARA dia 30 di yüni.

Riba 1 di yüli 2023, Gibbs a sirbi komo e maestro di seremonia pa e konmemorashon nashonal anual di e pasado di sklabitut hulandes den Oosterpark di Amsterdam.[10] Durante e evento, Rei Willem-Alexander, na nòmber di e Kas Real, a pidi despensa pa e historia di sklabitut hulandes i a pidi pordon.[11]

Kuminsando 31 di òktober 2024, Gibbs a partisipá den *Ketens* (‘Kadenanan’), un produkshon di e emisoranan ZWART i HUMAN ku ta analisá kondishonnan di trabou den fabrikashon di vários produkto, manera ekstenshon di kabei i bateria di e-bike.[5]

Na 2024, Gibbs a tuma parti na e programa di televishon ''Onderaan de streep''.

E programa *De Nieuws BV* a terminá na fin di 2025. Siguientemente, Natasja Gibbs i Stephan Komduur a uni pa lansa un programa nobo di Radio 1, *De Rode Draad*.[12]

Na 2026, ela publiká e buki *Waarom een ​​ﬁzonde democratie niet zonder journalisten kan* ('Dikon un Demokrasia Saludabel No Por Hasi Sin Periodistanan'). Den e buki aki, e ta kritiká, entre otro kosnan, e miedu di periodistanan di wòrdu deskartá komo aktivista i e opseshon pa wak figuranan den programanan di kòmbersashon.[13]

Manifiesto
Na 2020, huntu ku Zoë Papaikonomou, Nadia Zerouali, i otronan, ela enkabesá e manifiesto ‘Stop Rasismo den Media’—ku a rekohé mas ku 300 firmante—deklarando, entre otro, ku e movementu Black Lives Matter a lanta hopi hende tokante...

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Natasja Gibbs}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Hende]]
[[:Kategoria:Hulanda]]

-------------------------
{{Variante|c}}
{{Infobox empresa| variante = c
| nomber      = Ret Karibense
| imagen      = 
| descripcion = 
| funda       = 1928
| antecesor   = 
| fecha disolucion = 2017
| causa disolucion = bankrut
| fundado     = Jorge Bartolomeo Suarez
| propietario = Uitgeverij De Pers NV
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{CUW}}
| idioma      = [[Papiamentu]] 
| sede        = 
| zona        = [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]]
| empleado    = &lt;!--cantidad di empleado--&gt;
| producto    = notisia, korant
| sector      = prensa
| industria   = 
| website     = 
}}
'''Ret  Karibense''' ([[hulandes]]: ''Caribisch Netwerk'') ta un servisio di notisia independiente online ku ta wòrdu proveé ​​dor di e emisora ​​públiko hulandes NTR. E plataforma ta enfoká riba e seis islanan den Karibe di [[Reino Hulandes]]. Su tim di redakshon ta produci noticianan como tambe reportahe di radio y video cu ta cubri Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius, Sint Maarten, Den Haag (politica Hulandes), y e komunidat karibense na [[Hulanda]].

==Historia==
E emisora ​​públiko NTR a establesé e plataforma di notisia na 2013 despues ku kòrtamentu di presupuesto a obligá Radio Hulanda Mundial (Wereldomroep) pa stòp ku su periodismo pa loke ta trata e region di Karibe na final di 2012. Caribisch Netwerk ta e úniko servisio di notisia no komersial pa e islanan di Karibe. Corantnan comercial, radio emisoranan, y emisoranan di television riba e islanan y na Surinam frecuentemente ta republica of retransmiti su articulonan y reportahenan completo.

==Tim di Redakshon==
E servisio di notisia online ta wòrdu produsí pa e emisora ​​públiko independiente NTR, ku sede na Hilversum. Un karakterístika distintivo di Caribisch Netwerk ta ku su tim di redakshon frekuentemente ta presentá residentenan lokal i ekspertonan karibense den su publikashonnan. E tim ta konsistí di redaktornan di NTR ku sede na Hulanda i vários koresponsal (freelance) riba e islanan den Karibe. E tim tambe ta kontribuí na programanan di radio i televishon pa e sistema di radiodifushon públiko hulandes.

==Online==
E tim di redakshon di Caribisch Netwerk ta publiká prinsipalmente online via su wèpsait ofisial i kanalnan di medionan sosial.

==Televishon==
E programa ‘Expeditie Nederland’ (Expedition Netherlands), produsí pa e emisora ​​MAX pa e kanal NPO 2, ta un esfuerso kolaborativo ku ta enbolbí Caribisch Netwerk i diesdos otro emisora ​​regional. Caribisch Netwerk a kolaborá ku NOS riba e transmishon di karidat ‘Nederland Helpt Sint-Maarten’ (Ulanda ta yuda Sint Maarten), ku a rekoudá mas ku 13 mion euro pa yudansa di emergensia despues di Orkan Irma.
E tim di redakshon a produsí e seri dokumental di tres parti ‘Caribisch Nederland, drie jaar later’ (Hulanda Karibense, Tres Aña Despues) pa NTR; e seri a enfoká riba e islanan di Boneiru, Saba, i Sint Eustatius, ku a bandoná eks Antia Hulandes pa bira munisipionan spesial di Hulanda dia 10 di òktober 2010.
Radio
E podcast ‘De Vergeten Klimaatcrisis’ (E Krísis di Klima Lubidá) pa NPO Radio 1: trahadó di radio i periodista John Samson, huntu ku e tim di redakshon di Caribisch Netwerk, a krea un seri di radio tokante kambio di klima den e seis islanan di Karibe Hulandes.
E podcast ‘Koninkrijkskwesties’ (Asuntunan di Reino) pa NPO Radio 1, ku ta kubri tópikonan delikado den e komunidat karibense.
NTR a fasilitá kolaborashon estrecho entre su programanan di radio *Hilversum Uit* i *Kwesties* i e tim di redakshon di Caribisch Netwerk, ku e meta pa strukturalmente presentá mas invitado karibense i tópikonan karibense ku no ta representá na NPO Radio 1.
E programa di radio *Dichtbij Nederland* na NPO Radio 5 tabata transmití relatonan di radio tur siman produsí pa Caribisch Netwerk.
Trivia
Presentador di BNNVara Natasja Gibbs—konosí pa *De Rode Draad* (antes *De Nieuws BV*) na NPO Radio 1 i *Op1* (NPO 1)—a traha añanan largu komo e koresponsal di Kòrsou pa Caribisch Netwerk. Siguientemente el’a drenta den e tim di redakshon na Hilversum komo kordinadó di e tim di periodistanan ku sede na Hulanda i riba e islanan.
Periodista John Samson a fungi añanan largu komo reportero polítiko pa NTR na Den Haag, kaminda el a kubri relashonnan di Reino pa Caribisch Netwerk. Siguientemente el a muda pa NOS komo spesialista Karibense i redaktor pa e *Radio 1 Journaal*. Anteriormente el a produsí podcastnan manera *De Vergeten Klimaatcrisis* (E Krísis di Klima Lubidá).
Koresponsal di NOS Dick Drayer, ku sede na Kòrsou, tambe a produsí artíkulonan di notisia pa *Caribisch Netwerk* pa hopi aña. Despues el a bai traha pa e radio emisora ​​lokal i e wèpsait di notisia Curacao.nu.
Na comienso di e pandemia di coronavirus, ex coresponsal Sharina Henriquez a wordo deteni eroneamente na Aruba. Esaki a sosode durante cu e tabata ehecutando su trabou periodistico durante e Toque de Queda. E insidente a kondusí na preguntanan parlamentario i un karta di protesta di e Asosiashon Hulandes di Periodistanan.

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Caribisch Netwerk}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Telekomunikashon]]
[[:Kategoria:Karibe Hulandes]]
--------
'''Ret Karibense''' ([[hulandes]]: '''Caribisch Netwerk''') ta un servisio di notisia independiente hulandes pa region di Karibe. E ta publika na tres idioma: [[papiamentu]], [[ingles]] i [[hulandes]]. 

nl.wiki:'''Ret Karibense''' ([[hulandes]]: '''Caribisch Netwerk''') ta un servisio di notisia independiente riba liña di e Oranjestad pa medio di e grupo di trabou NTR. E plataforma ta dirigí riba e seis islanan Karibense di Reino Hulandes. E redaccion ta traha noticianan, reportahenan di radio y video riba Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint-Eustatius, Sint-Maarten, politica Den Haag y e comunidad Caribense na Hulanda. E ta publika den hulandes, papiamentu i ingles. El a wordo lansa na 2013 pa NTR omroep.

==Historia==
E grupo di tarea publico NTR a crea e plataforma di noticianan na 2013 despues cu World Broadcasting a wordo obliga pa stop di publica informacion di Caribe na fin di 2012 pa motibo di reduccion di presupuesto. Caribbean Network ta e úniko servisio di notisia no-komersial pa e islanan Karibense. E periodistanan komersial, e stashonnan di radio i di televishon na e islanan i na Surinam ta tuma hopi bia e artíkulonan publiká, e reportahenan di radio i di video na nan tur.

*NOTES - NTR Caribisch Netwerk
&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.villamedia.nl/artikel/ntr-caribisch-netwerk-gaat-samenwerking-aan-met-abc-online-media          | werk=Villamedia|auteur=Lar Pasveer|titel=NTR Caribisch Netwerk gaat samenwerking aan met ABC Online Media|datum=18 april 2018]]&lt;/ref&gt;                                               
Het zogeheten Caribisch Netwerk, een in 2013 door omroep NTR gelanceerde nieuwsvoorziening voor het Caribisch gebied, gaat samenwerken met online nieuwsplatform ABC Online Media. Bijdragen uit het netwerk (zowel tekst als video) zullen de online uitgaven Bonaire.Nu, Curacaonieuws.Nu en Arubanieuws.Nu verrijken.
Het Caribisch Netwerk is met 15 journalisten op alle zes eilanden van de Nederlandse Antillen actief.  Sylvia de Leon van ABC Online Media is blij dat het kan putten uit technische kennis en faciliteiten van de NTR, naast de geschreven artikelen en audiovisuele producties uit het Caribisch Netwerk.
Mogelijk zullen er in de toekomst co-producties zijn. Frans Jennekens is binnen NTR verantwoordelijk voor het Caribisch Netwerk. Als taakomroep wil de NTR de lokale journalistiek op de Caribische eilanden binnen het Koninkrijk ondersteunen. De samenwerking past wat Jennekens betreft perfect.
“Bovendien wil de NTR graag haar publieke content op zoveel mogelijk platforms verspreiden. De samenwerking kan tot een wederzijdse verdieping van de informatie leiden”, stelt hij.
https://www.villamedia.nl/artikel/ntr-lanceert-caribisch-netwerk |werk=Villamedia|auteur=Trudy Brandenburg-van de Ven|titel=NTR lanceert Caribisch Netwerk|datum=24 april 2013
De NTR heeft een persvoorziening voor Caribisch nieuws gelanceerd. ‘Caribisch Netwerk’ brengt nieuws, actualiteiten, radioreportages en achtergronden over Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten en de Caribische gemeenschap in Nederland. De website functioneert voor de lokale media als een persbureau en informeert daarnaast alle andere geïnteresseerden.
Caribisch Netwerk is een productie van de NTR, in samenwerking met onafhankelijke journalisten op de zes Caribische eilanden (verenigd onder de naam Journalistes Expérimentés). In opdracht van de NPO heeft de NTR als onafhankelijke taakomroep deze nieuwsvoorziening opgezet, nadat de Wereldomroep eind 2012 door bezuinigingen gedwongen werd te stoppen met journalistiek werk voor het Caribisch gebied.

{{Appendix}}
-----------------
==Arubaanse Courant==
Na Aruba cu durante añanan a conta cu un variedad di publicacion, mayoria na Spaño, Aruba Post tabata e prome corant diario, publica na Ingles, na aña 1938. Redactor-editor S. Vieyra. Despues, Aruba Post lo a adopta e nomber Arubaanse Courant y, hunto cu Beurs- en Nieuwsberichten (Bolsa en Noticia Reportage) y La Prensa, lo a wordo poni cerca un editor na Curaçao. For di aña 1980 e corant di mainta Diario ta sali na Papiamentu riba Aruba. Ademas, e diario na idioma ingles The News i e semanal The Local tambe ta wòrdu publiká. E revista di informashon Aruba, publiká na Papiamentu, ta informá e poblashon tokante e aktividatnan ofisial di e gobièrnu insular. E revista, ku ta sali seis biaha pa aña, tin un sirkulashon di 15.000 i ta wòrdu distribuí grátis. No por keda sin menshoná e revista semanal Curaçao, ku, fundá na 1938, tabatin un influensia signifikante riba e tratamentu di asuntunan polítiko durante añanan (te 1959), i e revista mensual sosio-kultural Christoffel, ku a aparesé pa promé biaha na 1955 i a wòrdu apsorbé despues di algun aña dor di Nieweds-Iuweds, publiká na Netherland. Despues di guera, e revista chistoso Lorito Real a aparece na Curaçao, y Chuchubi na Aruba.&lt;ref&gt;[ Pers], Encyclopedie van Curacao&lt;/ref&gt;
------
Caribbean Network ta un servisio di notisia online independiente di e Hulandes Public Broadcasting Corporation (NPO) produsí pa e radiodifusor di servisio públiko NTR. E plataforma ta enfoká riba e seis islanan den Karibe di Reino Hulandes. E tim di redakshon ta produsí relatonan di notisia, reportahe di radio i video tokante Aruba, Boneiru, Kòrsou, Saba, Sint-Eustatius, Sint-Maarten, polítika na Den Haag, i e komunidat karibense na Hulanda.

Historia
E emisora ​​di servisio públiko NTR a establesé e plataforma di notisia na 2013 despues ku Radio Hulanda Mundial a hañ’é obligá di stòp ku periodismo pa loke ta trata e region di Karibe pa motibu di kòrtamentu di presupuesto na fin di 2012. Caribbean Network ta e úniko servisio di notisia no komersial pa e islanan di Karibe. Korantnan komersial, radio i emisoranan di televishon riba e islanan i na Sürnam hopi bia ta reprodusí e artíkulonan publiká, reportahe di radio i video den nan totalidat.

Tim di Redakshon
E servisio di notisia online ta wòrdu produsí pa e emisora ​​independiente di servisio públiko NTR na Hilversum. Un karakterístika di Caribbean Network ta ku e tim di redakshon hopi bia ta konta ku residentenan lokal i ekspertonan karibense den su publikashonnan. E tim di redakshon ta konsistí di redaktornan di NTR na Hulanda i vários koresponsal (freelance) riba e islanan den Karibe. Tambe e team di redaccion ta contribui na programanan di radio y television pa e emisora ​​publico Hulandes.

Online
E tim di redakshon di Caribisch Netwerk ta publiká prinsipalmente online via e wèpsait ofisial i via kanalnan di media sosial.

--------------
{{Infobox empresa| variante = a
| nomber      = LM Publishers
| imagen      = 
| descripcion = 
| funda       = 1928
| antecesor   = 
| fecha disolucion = 2017
| causa disolucion = bankrut
| fundado     = Jorge Bartolomeo Suarez
| propietario = Uitgeverij De Pers NV
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{CUW}}
| idioma      = [[Papiamentu]] 
| sede        = 
| zona        = [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]]
| empleado    = &lt;!--cantidad di empleado--&gt;
| producto    = notisia, korant
| sector      = prensa
| industria   = 
| website     = 
}}
'''LM Publishers''' ta un editorial independiente di buki di arte i cultura mundial, informashon di pais, sustansia i asuntunan di desaroyo, cu un interes special pa Surinam, Antias i Indonesia.

LM Publishers is een onafhankelijke uitgeverij van boeken over wereldwijde kunst &amp; cultuur, landeninformatie, duurzaamheid en ontwikkelingsvraagstukken, met een bijzondere belangstelling voor Suriname, de Antillen en Indonesië.
LM Publishers komt voort uit KIT Publishers, de uitgeverij van het Koninklijk Instituut voor de Tropen, die bij de reorganisatie van het instituut in 2013 werd opgeheven. Na de reorganisatie vond de uitgeverij onderdak bij LokaalMondiaal, dat door middel van onder andere documentaires en debat beoogde mondiale thema’s te belichten vanuit lokaal en regionaal perspectief. Aan LokaalMondiaal dankt de uitgeverij, die sinds begin 2016 zelfstandig is, haar naam.

nl.wiki:KIT Publishers was een Nederlandse onafhankelijke uitgeverij en multidisciplinair kennisinstituut, opgericht in 1989. KIT was gespecialiseerd in landeninformatie, wereldwijde kunst en cultuur en ontwikkelingssamenwerking. De uitgever was verbonden aan het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) in Amsterdam en is bij de reorganisatie van het instituut in 2013 opgeheven. De uitgeverij LM Publishers komt voort uit KIT Publishers.
-----------------------

* The Daily Herald - Sint Maarten 
* Boneriano
* BES Reporter
--------------
== Cinema na aire liber na Aruba ==
[[File:Former open-air movie theater.jpg|thumb|Plakaat di teater na ex-hotel Colombia]]
Durante e lapso di mas cu 100 aña a mira solamente cinco '''cine den aire liber na Aruba'''. Awor práktikamente obsoleto riba e isla, e teaternan aki un tempu tabata wòrdu bishitá frekuentemente pa lokalnan i migrantenan den siglo 20.&lt;ref&gt;[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20241213.pdf Forgotten gems: Open air movie theaters], Aruba Today (13 di december 2024)&lt;/ref&gt;
E prome teatro na aire liber a wordo construi na 1920 y a wordo encarga pa Shon Eduard (Eddy) de Veer. E teater aki tabata situá na Hotel Colom-
bia na Oranjestad, cu awor ta unda oficina di censo di Aruba ta situa. E teater tabata simpel; e tabata konsistí solamente di un pantaya, i bishitantenan mester a trese nan mes stul pa disfrutá di e pelíkulanan mudo popular di e tempu ei.
Migrantenan merikano ku tabata traha den e refineria i tabata biba den e Kolonia di Lago na Sero Colorado tambe tabatin nan pida di e bolo ku nan Teatro den aire liber,
cu tabata forma parti di Esso Club, tambe conoci como Pan-Am Club. Tabata na e teater aki ku “Talkies” a wòrdu transmití pa promé biaha, pelíkulanan ku zonido. E teater aki mayoria biaha tabata transmití blockbusternan merikano pa e ekspatnan merikano, di e manera aki hasiendo sigur ku e migrantenan aki no tabata pèrdè entretenimentu for di nan tera natal.
Den añanan 1950 i 1960, Sa- vaneta a mira nan mes teater na aire liber, situá dilanti di e Kazerne di Marinier (Kazerne Marino). E teater aki tabata wòrdu bishitá prinsipalmente pa e marineronan bisiña, ku no tabatin muchu entretenimentu ku no ta pelíkula e tempu ei.
E último i mas resien teater na aire liber a wòrdu konstruí den forma di un teater drive-in. Un konsepto merikano popular, e Drive Inn situá na Balashi tabata un hot spot pa hóbennan, ku tabatin e kustumber di hinka tur nan amigunan den un outo pa bai wak pelíkula. Pa e fenómeno aki tabatin un preis apart ku bo mester a paga yamá e “aksidente di outo”.
E teater aki a sera alrededor di
2012, pero a wòrdu habrí di nobo durante e pandemia na yüli 2020, kaminda pelíkulanan tabata wòrdu transmití riba un pantaya gigantesko poné dilanti di kònteinernan staká. Sinembargo, e forma di entretenimentu nostálgiko aki no a dura muchu largu ya ku el a sera atrobe solamente un òf dos aña
aweró. Awendia ainda bo por mira e kònteinernan staka ora bo kore banda di e brug na Balashi.

== Literatura ==
* Evert Bongers, ''De kolibrie op de rots en meer over de geschiedenis van Aruba''

{{Appendix}}

—During the span of over 100 years, Aruba only saw five open air movie theatres. Now practically obsolete on the island, these theaters were once frequently visited by locals and migrants in the 20th century.
The first open air theater was constructed in 1920 and was commissioned by Shon Eduard (Eddy) de Veer. This theater was lo- cated at the Hotel Colom-
bia in Oranjestad, which is now where the Aruban census office is located. The theater was simple; it only consisted of a screen, and visitors had to bring their own chairs to enjoy the popular silent movies of the time.
American migrants who worked in the refinery and lived in the Lago Colony in Sero Colorado also had their piece of the pie with their Open air Theatre,
which formed part of the Esso Club, also known as the Pan-Am Club. It was at this theater that “Talkies” were first streamed, mov- ies with sound. This theater mostly streamed American blockbusters for the Ameri- can expats, this way mak- ing sure that these migrant were not missing out on entertainment from their home land.
In the 1950’s and 60’s, Sa- vaneta saw their own open air theater, located in front of the Marinier’s Kazerne (Marine Barracks). This the- ater was mostly visited by the neighboring marines, who didn’t have much entertainment other than movies at that time.
The last and most recent open air theater was con- structed in the form of a drive-in theater. A popular American concept, the Drive Inn located in Balashi was a hot spot for teenag- ers, who had the habit of cramming all their friends in one car to go see the mov- ies. For this phenomenon there was a separate price that you had to pay called the “car crash”.
This theater closed around
2012, but was re-opened during the pandemic in July 2020, where movies were streamed on a gigan- tic screen set up in front of stacked containers. How- ever, this nostalgic form of entertainment did not last very long as it was closed again only a year or two
later. Nowadays you can still see the stacked con- tainers when you drive near the bridge in Balashi.</text>
      <sha1>5nc4ixzt43k7y0ykw32jovfh7dvql0k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206787</id>
      <parentid>206786</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T18:00:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>206787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28297" sha1="4yndx0qsl6rutzfqgvp26cut2cg353u" xml:space="preserve">__NOINDEX__
Pending: [[Mega Hit FM]] - [[LM Publishers]] - [[Ret Karibense]] - [[Natasha Gibbs]] - [[Arubaanse Courant]]
----------
{{Variante|c}}
{{Infobox empresa| variante = c
| nomber = Mega Hit FM
| imagen              = 
| descripcion         = 
| funda               = 
| antesecor           = 
| fecha disolucion    = 
| causa disolucion    = 
| fundado             = Ron Gijzen&lt;br/&gt;Ben Becker
| propietario         = 
| director ehecutivo  = 
| pais                = {{NLD}} - Boneiru
| sede                = 
| zona                = 
| empleado            = 
| producto            = 
| sector              = entretenimentu
| industria           = radio emisora
| benta               = 
| ganashi             = 
| website             = 
}}
'''Mega Hit FM''' ta un radio emisora ​​komersial na [[Boneiru]].&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://www.megahitfm.com/ |titel=Mega Hit FM - All The Hits! |achternaam=generator |voornaam=meta-tags |bezochtdatum=2026-03-01 |werk=Mega Hit FM}}&lt;/ref&gt; E emisora ​​ta transmití riba 101.1 FM i online. E ta toka kantikanan di éksito, klásikonan popular i kansionnan na [[spañó]]. Programanan ta wòrdu presentá na [[hulandes]].

Mega Hit FM a kuminsá transmití na òktober 1995 bou di e nòmber Mega Super Radio.&lt;ref&gt;[https://www.bonaire.nu/nieuws/kunst-cultuur-en-muziek/80830/mega-hit-fm-viert-30-jaar-met-groot-feest-op-eden-beach MEGA Hit FM viert 30 jaar met groot feest op Eden Beach], bonaire.nu (16 di òktober 2025)&lt;/ref&gt; Den transkurso di añanan, e nòmber i marka a wòrdu aktualisá vários biaha, eventualmente birando Mega Hit FM. Ron Gijzen i Ben Becker a funda e stashon i a presentá programanan einan. Personahenan konosí, manera Jeroen van Inkel, Robin Schulz i Jesse Sprikkelman, tambe ta presentá programanan di radio na e emisora.

Un estudio kondusí na final di 2020 dor di Ofisina Nashonal pa Hulanda Karibense tokante e efektividat di kampañanan di medionan lokal a revelá ku Mega Hit FM ta e radio emisora ​​mas skuchá na Boneiru.&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://www.rijksdienstcn.com/documenten/2020/mediaonderzoek/mediaonderzoek-caribisch-nederland-2020/mediaonderzoek-caribisch-nederland-2020 |titel=Mediaonderzoek Caribisch Nederland 2020 {{!}} Rijksdienst Caribisch Nederland |achternaam=Koninkrijksrelaties |voornaam=Ministerie van Binnenlandse Zaken en |datum=2021-03-03 |bezochtdatum=2026-03-01 |werk=www.rijksdienstcn.com |taal=nl}}&lt;/ref&gt; Mas o ménos 62 porshento di e respondentenan a indiká ku nan ta skucha e emisora ​​regularmente.

Banda di e studio den e edifisio di Voz di Boneiru riba Gouverneur Debrotweg, e radio emisora ​​tambe tin un di dos studio na Club Trocadero na Kralendijk for di 2023.&lt;ref&gt;[https://www.bonaire.nu/nieuws/economie/25232/radiozender-mega-hit-fm-opent-tweede-studio-bij-club-trocadero Radiozender Mega Hit FM opent tweede studio bij Club Trocadero], bonaire. nu (25 di febrüari 2023)&lt;/ref&gt;

==Kanal ku tema==
E emisora ​​ta operá un kanal temátiko ku yama Mega Classics, ku ta transmití “golden oldies” riba 99.5 FM na Boneiru i online. Adishonalmente, nan tin un kanal, basá riba 101.1 FM, ku no ta ofresé programa ni propaganda, ku ta wòrdu transmití den supermerkadonan rònt di e isla.&lt;ref&gt;{{citeer web|auteur=Ellen Breel|url=https://www.bonaire.nu/nieuws/bonaire/17675/mega-hit-fm-verzorgt-muziek-in-van-den-tweel-supermarket|titel= Mega Hit FM verzorgt muziek in Van den Tweel Supermarket|werk=bonaire.nu|datum=2018-09-26|bezochtdatum=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Mega Hit FM}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Telekomunikashon]]
[[:Kategoria:Boneiru]]

-------------
{{Variante|c}}
{{Infobox persona | variante = c
| nomber = Natasja Gibbs
}}
'''Natasja Gibbs''' (☆ [[16 di novèmber]] [[1979]] na [[Hilversum]]) ta un periodista i presentadó di televishon i radio hulandes.[2]&lt;ref&gt;https://gelukt.nl/natasja-gibbs-partner-afkomst-lengte-en-meer/ Natasja Gibbs partner, afkomst, lengte en meer], gelukt.nl &lt;/ref&gt;

== Bida i karera ==
Gibbs a lanta na Hilversum den un famia ku un ruman muhé i ruman hòmber mas yòn. Su tata tabata di Sint Maarten i a konosé su mama na Aruba? Kòrsou; e pareha a muda despues pa Hulanda, unda nan a lanta un famia. Pa un tempu, su mayornan tabata miembro di Testigunan di Yehova na Hulanda.[1][3] Ora e tabatin mas o ménos ocho aña di edat, e tabata biba ku su mama i rumannan mas yòn den vários refugio pa hende muhé pa un aña despues di un periodo di violensia doméstiko den seno di famia.[1]

Despues di a kompletá su edukashon sekundario na A. Roland Holst College na Hilversum, ela studia periodismo na Universidat di Siensia Apliká di Utrecht i despues sikologia na Universidat di Amsterdam (UvA).

Karera
Gibbs a kuminsá su karera periodístiko na 2011 komo koresponsal karibense pa Radio Netherlands Worldwide (Wereldomroep), ku sede na Kòrsou—e pais natal di su mayornan. E tambe a traha einan komo periodista pa e korant *Antilliaans Dagblad*.[1] Un aña despues, ela kuminsá traha pa NPO Radio 1 i Dolfijn FM tambe.[4] E la sirbi tambe komo koresponsal karibense pa *The Economist*.[5] El’a traha pa e emisora ​​NTR como coordinadora pa e iniciativa di periodismo *Caribisch Netwerk* (Caribbean Network), despues cu Radio Hulanda Worldwide a hay’e obliga di stop su operacionnan eynan pa motibo di reduccion di presupuesto.

Na 2014, ela presenta e programanan ''Jouw Stad Amsterdam'' i ''Critix'' na e radio emisora ​​FunX. El a wòrdu nominá pa e premio Zilveren Radioster na 2015. Na 2016, el a traha komo presentadó i editor pa e programa di NPO Radio 1 ''Kwesties'' i a yena komo DJ na Qmusic. Na 2018, el a presentá e programa di radio ''Focus'' i e podcast ''Lezen in het Donker''. E mesun aña ei, el a traha tambe riba e podcast ''Koninkrijkskwesties''. Na 2020, el tabata ko-anfitrion di e programa di radio ''Hilversum Uit''. Kuminsando na sèptèmber 2020, el a sigui Renze Klamer komo presentadó di ''De Nieuws BV'' di djaluna pa djaweps.

Na yüli i ougùstùs 2021, Gibbs tabata ko-anfitrion di ''Op1'' huntu ku Erik Dijkstra na nòmber di BNNVARA. For di òktober 2021, el a bira e suplente regular pa Nadia Moussaid riba ''Op1'' riba djaluna, anfitrion huntu ku Hugo Logtenberg. Riba 30 di desèmber 2021, ela ko-anfitrion di e kùes di televishon *De Nationale 2021 Test* ku Emma Wortelboer.[6]

Na 2022, Gibbs a partisipá den e di tres temporada di e programa di televishon *Kamp Van Koningsbrugge*. Den un edishon spesial filmá den e Ardennes Bélga, e i e otro partisipantenan a wòrdu sometí na pruebanan di estilo militar di nan resistensia físiko i mental. El’a retirá for di e programa den e di dos episodio despues ku e komandonan supervisor a konseh’é pa hasi esaki.

For di 22 di ougùstùs 2022, Gibbs i Nadia Moussaid a forma e promé duo di anfitrion femenino permanente riba *Op1*. Nan tabata anfitrion di e talk show tur diabierna den nomber di BNNVARA.

Durante e transmishon di *Op1* riba 6 di yanüari 2023, Gibbs a referí na Israel komo un “régimen di apartheid.” Despues di esaki, a presentá kehonan na e ombudsman di e organisashon di Radiodifusión Públiko Hulandes (NPO)—riba inisiativa di Jan Dijkgraaf—riba e base ku e deklarashon supuestamente a violá e kódigo periodístiko di NPO.[7] E invitado Gert-Jan Segers a defendé su mes dor di deklará ku miéntras tabatin asuntunan tokante e establesimentu di asentamentunan, etiketá nan eksplísitamente komo tal a bai muchu leu.[7] Dia 27 di febrüari, Defensor di Pueblo Margo Smit a anunsiá ku el a haña ku e deklarashon di Gibbs no tabatin substansia verifikabel òf indikashon kla ku e tabata djis un opinion; sinembargo, ela nenga di ofresé un huisio riba e supstansia di e asuntu.[8]

Na yüni 2023, den e preparashon pa e Konmemorashon Nashonal di e Pasado di Sklabitut Hulandes, Gibbs a ko-anfitrion di *Keti Koti den Konsierto* ku Edsilia Rombley.[9] E espektákulo musikal aki a keda grabá dia 28 di yüni na Royal Theatre Carré—ku figura prominente hulandes i un públiko—i transmití pa BNNVARA dia 30 di yüni.

Riba 1 di yüli 2023, Gibbs a sirbi komo e maestro di seremonia pa e konmemorashon nashonal anual di e pasado di sklabitut hulandes den Oosterpark di Amsterdam.[10] Durante e evento, Rei Willem-Alexander, na nòmber di e Kas Real, a pidi despensa pa e historia di sklabitut hulandes i a pidi pordon.[11]

Kuminsando 31 di òktober 2024, Gibbs a partisipá den *Ketens* (‘Kadenanan’), un produkshon di e emisoranan ZWART i HUMAN ku ta analisá kondishonnan di trabou den fabrikashon di vários produkto, manera ekstenshon di kabei i bateria di e-bike.[5]

Na 2024, Gibbs a tuma parti na e programa di televishon ''Onderaan de streep''.

E programa *De Nieuws BV* a terminá na fin di 2025. Siguientemente, Natasja Gibbs i Stephan Komduur a uni pa lansa un programa nobo di Radio 1, *De Rode Draad*.[12]

Na 2026, ela publiká e buki *Waarom een ​​ﬁzonde democratie niet zonder journalisten kan* ('Dikon un Demokrasia Saludabel No Por Hasi Sin Periodistanan'). Den e buki aki, e ta kritiká, entre otro kosnan, e miedu di periodistanan di wòrdu deskartá komo aktivista i e opseshon pa wak figuranan den programanan di kòmbersashon.[13]

Manifiesto
Na 2020, huntu ku Zoë Papaikonomou, Nadia Zerouali, i otronan, ela enkabesá e manifiesto ‘Stop Rasismo den Media’—ku a rekohé mas ku 300 firmante—deklarando, entre otro, ku e movementu Black Lives Matter a lanta hopi hende tokante...

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Natasja Gibbs}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Hende]]
[[:Kategoria:Hulanda]]

-------------------------
{{Variante|c}}
{{Infobox empresa| variante = c
| nomber      = Ret Karibense
| imagen      = 
| descripcion = 
| funda       = 1928
| antecesor   = 
| fecha disolucion = 2017
| causa disolucion = bankrut
| fundado     = Jorge Bartolomeo Suarez
| propietario = Uitgeverij De Pers NV
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{CUW}}
| idioma      = [[Papiamentu]] 
| sede        = 
| zona        = [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]]
| empleado    = &lt;!--cantidad di empleado--&gt;
| producto    = notisia, korant
| sector      = prensa
| industria   = 
| website     = 
}}
'''Ret  Karibense''' ([[hulandes]]: ''Caribisch Netwerk'') ta un servisio di notisia independiente online ku ta wòrdu proveé ​​dor di e emisora ​​públiko hulandes NTR. E plataforma ta enfoká riba e seis islanan den Karibe di [[Reino Hulandes]]. Su tim di redakshon ta produci noticianan como tambe reportahe di radio y video cu ta cubri Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius, Sint Maarten, Den Haag (politica Hulandes), y e komunidat karibense na [[Hulanda]].

==Historia==
E emisora ​​públiko NTR a establesé e plataforma di notisia na 2013 despues ku kòrtamentu di presupuesto a obligá Radio Hulanda Mundial (Wereldomroep) pa stòp ku su periodismo pa loke ta trata e region di Karibe na final di 2012. Caribisch Netwerk ta e úniko servisio di notisia no komersial pa e islanan di Karibe. Corantnan comercial, radio emisoranan, y emisoranan di television riba e islanan y na Surinam frecuentemente ta republica of retransmiti su articulonan y reportahenan completo.

==Tim di Redakshon==
E servisio di notisia online ta wòrdu produsí pa e emisora ​​públiko independiente NTR, ku sede na Hilversum. Un karakterístika distintivo di Caribisch Netwerk ta ku su tim di redakshon frekuentemente ta presentá residentenan lokal i ekspertonan karibense den su publikashonnan. E tim ta konsistí di redaktornan di NTR ku sede na Hulanda i vários koresponsal (freelance) riba e islanan den Karibe. E tim tambe ta kontribuí na programanan di radio i televishon pa e sistema di radiodifushon públiko hulandes.

==Online==
E tim di redakshon di Caribisch Netwerk ta publiká prinsipalmente online via su wèpsait ofisial i kanalnan di medionan sosial.

==Televishon==
E programa ‘Expeditie Nederland’ (Expedition Netherlands), produsí pa e emisora ​​MAX pa e kanal NPO 2, ta un esfuerso kolaborativo ku ta enbolbí Caribisch Netwerk i diesdos otro emisora ​​regional. Caribisch Netwerk a kolaborá ku NOS riba e transmishon di karidat ‘Nederland Helpt Sint-Maarten’ (Ulanda ta yuda Sint Maarten), ku a rekoudá mas ku 13 mion euro pa yudansa di emergensia despues di Orkan Irma.
E tim di redakshon a produsí e seri dokumental di tres parti ‘Caribisch Nederland, drie jaar later’ (Hulanda Karibense, Tres Aña Despues) pa NTR; e seri a enfoká riba e islanan di Boneiru, Saba, i Sint Eustatius, ku a bandoná eks Antia Hulandes pa bira munisipionan spesial di Hulanda dia 10 di òktober 2010.
Radio
E podcast ‘De Vergeten Klimaatcrisis’ (E Krísis di Klima Lubidá) pa NPO Radio 1: trahadó di radio i periodista John Samson, huntu ku e tim di redakshon di Caribisch Netwerk, a krea un seri di radio tokante kambio di klima den e seis islanan di Karibe Hulandes.
E podcast ‘Koninkrijkskwesties’ (Asuntunan di Reino) pa NPO Radio 1, ku ta kubri tópikonan delikado den e komunidat karibense.
NTR a fasilitá kolaborashon estrecho entre su programanan di radio *Hilversum Uit* i *Kwesties* i e tim di redakshon di Caribisch Netwerk, ku e meta pa strukturalmente presentá mas invitado karibense i tópikonan karibense ku no ta representá na NPO Radio 1.
E programa di radio *Dichtbij Nederland* na NPO Radio 5 tabata transmití relatonan di radio tur siman produsí pa Caribisch Netwerk.
Trivia
Presentador di BNNVara Natasja Gibbs—konosí pa *De Rode Draad* (antes *De Nieuws BV*) na NPO Radio 1 i *Op1* (NPO 1)—a traha añanan largu komo e koresponsal di Kòrsou pa Caribisch Netwerk. Siguientemente el’a drenta den e tim di redakshon na Hilversum komo kordinadó di e tim di periodistanan ku sede na Hulanda i riba e islanan.
Periodista John Samson a fungi añanan largu komo reportero polítiko pa NTR na Den Haag, kaminda el a kubri relashonnan di Reino pa Caribisch Netwerk. Siguientemente el a muda pa NOS komo spesialista Karibense i redaktor pa e *Radio 1 Journaal*. Anteriormente el a produsí podcastnan manera *De Vergeten Klimaatcrisis* (E Krísis di Klima Lubidá).
Koresponsal di NOS Dick Drayer, ku sede na Kòrsou, tambe a produsí artíkulonan di notisia pa *Caribisch Netwerk* pa hopi aña. Despues el a bai traha pa e radio emisora ​​lokal i e wèpsait di notisia Curacao.nu.
Na comienso di e pandemia di coronavirus, ex coresponsal Sharina Henriquez a wordo deteni eroneamente na Aruba. Esaki a sosode durante cu e tabata ehecutando su trabou periodistico durante e Toque de Queda. E insidente a kondusí na preguntanan parlamentario i un karta di protesta di e Asosiashon Hulandes di Periodistanan.

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Caribisch Netwerk}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Telekomunikashon]]
[[:Kategoria:Karibe Hulandes]]
--------
'''Ret Karibense''' ([[hulandes]]: '''Caribisch Netwerk''') ta un servisio di notisia independiente hulandes pa region di Karibe. E ta publika na tres idioma: [[papiamentu]], [[ingles]] i [[hulandes]]. 

nl.wiki:'''Ret Karibense''' ([[hulandes]]: '''Caribisch Netwerk''') ta un servisio di notisia independiente riba liña di e Oranjestad pa medio di e grupo di trabou NTR. E plataforma ta dirigí riba e seis islanan Karibense di Reino Hulandes. E redaccion ta traha noticianan, reportahenan di radio y video riba Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint-Eustatius, Sint-Maarten, politica Den Haag y e comunidad Caribense na Hulanda. E ta publika den hulandes, papiamentu i ingles. El a wordo lansa na 2013 pa NTR omroep.

==Historia==
E grupo di tarea publico NTR a crea e plataforma di noticianan na 2013 despues cu World Broadcasting a wordo obliga pa stop di publica informacion di Caribe na fin di 2012 pa motibo di reduccion di presupuesto. Caribbean Network ta e úniko servisio di notisia no-komersial pa e islanan Karibense. E periodistanan komersial, e stashonnan di radio i di televishon na e islanan i na Surinam ta tuma hopi bia e artíkulonan publiká, e reportahenan di radio i di video na nan tur.

*NOTES - NTR Caribisch Netwerk
&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.villamedia.nl/artikel/ntr-caribisch-netwerk-gaat-samenwerking-aan-met-abc-online-media          | werk=Villamedia|auteur=Lar Pasveer|titel=NTR Caribisch Netwerk gaat samenwerking aan met ABC Online Media|datum=18 april 2018]]&lt;/ref&gt;                                               
Het zogeheten Caribisch Netwerk, een in 2013 door omroep NTR gelanceerde nieuwsvoorziening voor het Caribisch gebied, gaat samenwerken met online nieuwsplatform ABC Online Media. Bijdragen uit het netwerk (zowel tekst als video) zullen de online uitgaven Bonaire.Nu, Curacaonieuws.Nu en Arubanieuws.Nu verrijken.
Het Caribisch Netwerk is met 15 journalisten op alle zes eilanden van de Nederlandse Antillen actief.  Sylvia de Leon van ABC Online Media is blij dat het kan putten uit technische kennis en faciliteiten van de NTR, naast de geschreven artikelen en audiovisuele producties uit het Caribisch Netwerk.
Mogelijk zullen er in de toekomst co-producties zijn. Frans Jennekens is binnen NTR verantwoordelijk voor het Caribisch Netwerk. Als taakomroep wil de NTR de lokale journalistiek op de Caribische eilanden binnen het Koninkrijk ondersteunen. De samenwerking past wat Jennekens betreft perfect.
“Bovendien wil de NTR graag haar publieke content op zoveel mogelijk platforms verspreiden. De samenwerking kan tot een wederzijdse verdieping van de informatie leiden”, stelt hij.
https://www.villamedia.nl/artikel/ntr-lanceert-caribisch-netwerk |werk=Villamedia|auteur=Trudy Brandenburg-van de Ven|titel=NTR lanceert Caribisch Netwerk|datum=24 april 2013
De NTR heeft een persvoorziening voor Caribisch nieuws gelanceerd. ‘Caribisch Netwerk’ brengt nieuws, actualiteiten, radioreportages en achtergronden over Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten en de Caribische gemeenschap in Nederland. De website functioneert voor de lokale media als een persbureau en informeert daarnaast alle andere geïnteresseerden.
Caribisch Netwerk is een productie van de NTR, in samenwerking met onafhankelijke journalisten op de zes Caribische eilanden (verenigd onder de naam Journalistes Expérimentés). In opdracht van de NPO heeft de NTR als onafhankelijke taakomroep deze nieuwsvoorziening opgezet, nadat de Wereldomroep eind 2012 door bezuinigingen gedwongen werd te stoppen met journalistiek werk voor het Caribisch gebied.

{{Appendix}}
-----------------
==Arubaanse Courant==
Na Aruba cu durante añanan a conta cu un variedad di publicacion, mayoria na Spaño, Aruba Post tabata e prome corant diario, publica na Ingles, na aña 1938. Redactor-editor S. Vieyra. Despues, Aruba Post lo a adopta e nomber Arubaanse Courant y, hunto cu Beurs- en Nieuwsberichten (Bolsa en Noticia Reportage) y La Prensa, lo a wordo poni cerca un editor na Curaçao. For di aña 1980 e corant di mainta Diario ta sali na Papiamentu riba Aruba. Ademas, e diario na idioma ingles The News i e semanal The Local tambe ta wòrdu publiká. E revista di informashon Aruba, publiká na Papiamentu, ta informá e poblashon tokante e aktividatnan ofisial di e gobièrnu insular. E revista, ku ta sali seis biaha pa aña, tin un sirkulashon di 15.000 i ta wòrdu distribuí grátis. No por keda sin menshoná e revista semanal Curaçao, ku, fundá na 1938, tabatin un influensia signifikante riba e tratamentu di asuntunan polítiko durante añanan (te 1959), i e revista mensual sosio-kultural Christoffel, ku a aparesé pa promé biaha na 1955 i a wòrdu apsorbé despues di algun aña dor di Nieweds-Iuweds, publiká na Netherland. Despues di guera, e revista chistoso Lorito Real a aparece na Curaçao, y Chuchubi na Aruba.&lt;ref&gt;[ Pers], Encyclopedie van Curacao&lt;/ref&gt;
------
Caribbean Network ta un servisio di notisia online independiente di e Hulandes Public Broadcasting Corporation (NPO) produsí pa e radiodifusor di servisio públiko NTR. E plataforma ta enfoká riba e seis islanan den Karibe di Reino Hulandes. E tim di redakshon ta produsí relatonan di notisia, reportahe di radio i video tokante Aruba, Boneiru, Kòrsou, Saba, Sint-Eustatius, Sint-Maarten, polítika na Den Haag, i e komunidat karibense na Hulanda.

Historia
E emisora ​​di servisio públiko NTR a establesé e plataforma di notisia na 2013 despues ku Radio Hulanda Mundial a hañ’é obligá di stòp ku periodismo pa loke ta trata e region di Karibe pa motibu di kòrtamentu di presupuesto na fin di 2012. Caribbean Network ta e úniko servisio di notisia no komersial pa e islanan di Karibe. Korantnan komersial, radio i emisoranan di televishon riba e islanan i na Sürnam hopi bia ta reprodusí e artíkulonan publiká, reportahe di radio i video den nan totalidat.

Tim di Redakshon
E servisio di notisia online ta wòrdu produsí pa e emisora ​​independiente di servisio públiko NTR na Hilversum. Un karakterístika di Caribbean Network ta ku e tim di redakshon hopi bia ta konta ku residentenan lokal i ekspertonan karibense den su publikashonnan. E tim di redakshon ta konsistí di redaktornan di NTR na Hulanda i vários koresponsal (freelance) riba e islanan den Karibe. Tambe e team di redaccion ta contribui na programanan di radio y television pa e emisora ​​publico Hulandes.

Online
E tim di redakshon di Caribisch Netwerk ta publiká prinsipalmente online via e wèpsait ofisial i via kanalnan di media sosial.

--------------
{{Infobox empresa| variante = a
| nomber      = LM Publishers
| imagen      = 
| descripcion = 
| funda       = 1928
| antecesor   = 
| fecha disolucion = 2017
| causa disolucion = bankrut
| fundado     = Jorge Bartolomeo Suarez
| propietario = Uitgeverij De Pers NV
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{CUW}}
| idioma      = [[Papiamentu]] 
| sede        = 
| zona        = [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]]
| empleado    = &lt;!--cantidad di empleado--&gt;
| producto    = notisia, korant
| sector      = prensa
| industria   = 
| website     = 
}}
'''LM Publishers''' ta un editorial independiente di buki di arte i cultura mundial, informashon di pais, sustansia i asuntunan di desaroyo, cu un interes special pa Surinam, Antias i Indonesia.

LM Publishers is een onafhankelijke uitgeverij van boeken over wereldwijde kunst &amp; cultuur, landeninformatie, duurzaamheid en ontwikkelingsvraagstukken, met een bijzondere belangstelling voor Suriname, de Antillen en Indonesië.
LM Publishers komt voort uit KIT Publishers, de uitgeverij van het Koninklijk Instituut voor de Tropen, die bij de reorganisatie van het instituut in 2013 werd opgeheven. Na de reorganisatie vond de uitgeverij onderdak bij LokaalMondiaal, dat door middel van onder andere documentaires en debat beoogde mondiale thema’s te belichten vanuit lokaal en regionaal perspectief. Aan LokaalMondiaal dankt de uitgeverij, die sinds begin 2016 zelfstandig is, haar naam.

nl.wiki:KIT Publishers was een Nederlandse onafhankelijke uitgeverij en multidisciplinair kennisinstituut, opgericht in 1989. KIT was gespecialiseerd in landeninformatie, wereldwijde kunst en cultuur en ontwikkelingssamenwerking. De uitgever was verbonden aan het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) in Amsterdam en is bij de reorganisatie van het instituut in 2013 opgeheven. De uitgeverij LM Publishers komt voort uit KIT Publishers.
-----------------------

* The Daily Herald - Sint Maarten 
* Boneriano
* BES Reporter
--------------
== Cinema na aire liber na Aruba ==
[[File:Former open-air movie theater.jpg|thumb|Plakaat di teater na ex-hotel Colombia]]
Durante e lapso di mas cu 100 aña a mira solamente cinco '''cine den aire liber na Aruba'''. Awor práktikamente obsoleto riba e isla, e teaternan aki un tempu tabata wòrdu bishitá frekuentemente pa lokalnan i migrantenan den siglo 20.&lt;ref&gt;[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20241213.pdf Forgotten gems: Open air movie theaters], Aruba Today (13 di december 2024)&lt;/ref&gt;
E prome teatro na aire liber a wordo construi na 1920 y a wordo encarga pa Shon Eduard (Eddy) de Veer. E teater aki tabata situá na Hotel Colom-
bia na Oranjestad, cu awor ta unda oficina di censo di Aruba ta situa. E teater tabata simpel; e tabata konsistí solamente di un pantaya, i bishitantenan mester a trese nan mes stul pa disfrutá di e pelíkulanan mudo popular di e tempu ei.
Migrantenan merikano ku tabata traha den e refineria i tabata biba den e Kolonia di Lago na Sero Colorado tambe tabatin nan pida di e bolo ku nan Teatro den aire liber,
cu tabata forma parti di Esso Club, tambe conoci como Pan-Am Club. Tabata na e teater aki ku “Talkies” a wòrdu transmití pa promé biaha, pelíkulanan ku zonido. E teater aki mayoria biaha tabata transmití blockbusternan merikano pa e ekspatnan merikano, di e manera aki hasiendo sigur ku e migrantenan aki no tabata pèrdè entretenimentu for di nan tera natal.
Den añanan 1950 i 1960, Sa- vaneta a mira nan mes teater na aire liber, situá dilanti di e Kazerne di Marinier (Kazerne Marino). E teater aki tabata wòrdu bishitá prinsipalmente pa e marineronan bisiña, ku no tabatin muchu entretenimentu ku no ta pelíkula e tempu ei.
E último i mas resien teater na aire liber a wòrdu konstruí den forma di un teater drive-in. Un konsepto merikano popular, e Drive Inn situá na Balashi tabata un hot spot pa hóbennan, ku tabatin e kustumber di hinka tur nan amigunan den un outo pa bai wak pelíkula. Pa e fenómeno aki tabatin un preis apart ku bo mester a paga yamá e “aksidente di outo”.
E teater aki a sera alrededor di
2012, pero a wòrdu habrí di nobo durante e pandemia na yüli 2020, kaminda pelíkulanan tabata wòrdu transmití riba un pantaya gigantesko poné dilanti di kònteinernan staká. Sinembargo, e forma di entretenimentu nostálgiko aki no a dura muchu largu ya ku el a sera atrobe solamente un òf dos aña
aweró. Awendia ainda bo por mira e kònteinernan staka ora bo kore banda di e brug na Balashi.

== Literatura ==
* Evert Bongers, ''De kolibrie op de rots en meer over de geschiedenis van Aruba''

{{Appendix}}

—During the span of over 100 years, Aruba only saw five open air movie theatres. Now practically obsolete on the island, these theaters were once frequently visited by locals and migrants in the 20th century.
The first open air theater was constructed in 1920 and was commissioned by Shon Eduard (Eddy) de Veer. This theater was lo- cated at the Hotel Colom-
bia in Oranjestad, which is now where the Aruban census office is located. The theater was simple; it only consisted of a screen, and visitors had to bring their own chairs to enjoy the popular silent movies of the time.
American migrants who worked in the refinery and lived in the Lago Colony in Sero Colorado also had their piece of the pie with their Open air Theatre,
which formed part of the Esso Club, also known as the Pan-Am Club. It was at this theater that “Talkies” were first streamed, mov- ies with sound. This theater mostly streamed American blockbusters for the Ameri- can expats, this way mak- ing sure that these migrant were not missing out on entertainment from their home land.
In the 1950’s and 60’s, Sa- vaneta saw their own open air theater, located in front of the Marinier’s Kazerne (Marine Barracks). This the- ater was mostly visited by the neighboring marines, who didn’t have much entertainment other than movies at that time.
The last and most recent open air theater was con- structed in the form of a drive-in theater. A popular American concept, the Drive Inn located in Balashi was a hot spot for teenag- ers, who had the habit of cramming all their friends in one car to go see the mov- ies. For this phenomenon there was a separate price that you had to pay called the “car crash”.
This theater closed around
2012, but was re-opened during the pandemic in July 2020, where movies were streamed on a gigan- tic screen set up in front of stacked containers. How- ever, this nostalgic form of entertainment did not last very long as it was closed again only a year or two
later. Nowadays you can still see the stacked con- tainers when you drive near the bridge in Balashi.</text>
      <sha1>4yndx0qsl6rutzfqgvp26cut2cg353u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206788</id>
      <parentid>206787</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T18:15:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>206788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29484" sha1="o2ezl8sgsve6wjmkpzxrpt9a8gyct77" xml:space="preserve">__NOINDEX__
Pending: [[Mega Hit FM]] - [[LM Publishers]] - [[Ret Karibense]] - [[Natasha Gibbs]] - [[Arubaanse Courant]]
----------
{{Variante|c}}
{{Infobox empresa| variante = c
| nomber = Mega Hit FM
| imagen              = 
| descripcion         = 
| funda               = 
| antesecor           = 
| fecha disolucion    = 
| causa disolucion    = 
| fundado             = Ron Gijzen&lt;br/&gt;Ben Becker
| propietario         = 
| director ehecutivo  = 
| pais                = {{NLD}} - Boneiru
| sede                = 
| zona                = 
| empleado            = 
| producto            = 
| sector              = entretenimentu
| industria           = radio emisora
| benta               = 
| ganashi             = 
| website             = 
}}
'''Mega Hit FM''' ta un radio emisora ​​komersial na [[Boneiru]].&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://www.megahitfm.com/ |titel=Mega Hit FM - All The Hits! |achternaam=generator |voornaam=meta-tags |bezochtdatum=2026-03-01 |werk=Mega Hit FM}}&lt;/ref&gt; E emisora ​​ta transmití riba 101.1 FM i online. E ta toka kantikanan di éksito, klásikonan popular i kansionnan na [[spañó]]. Programanan ta wòrdu presentá na [[hulandes]].

Mega Hit FM a kuminsá transmití na òktober 1995 bou di e nòmber Mega Super Radio.&lt;ref&gt;[https://www.bonaire.nu/nieuws/kunst-cultuur-en-muziek/80830/mega-hit-fm-viert-30-jaar-met-groot-feest-op-eden-beach MEGA Hit FM viert 30 jaar met groot feest op Eden Beach], bonaire.nu (16 di òktober 2025)&lt;/ref&gt; Den transkurso di añanan, e nòmber i marka a wòrdu aktualisá vários biaha, eventualmente birando Mega Hit FM. Ron Gijzen i Ben Becker a funda e stashon i a presentá programanan einan. Personahenan konosí, manera Jeroen van Inkel, Robin Schulz i Jesse Sprikkelman, tambe ta presentá programanan di radio na e emisora.

Un estudio kondusí na final di 2020 dor di Ofisina Nashonal pa Hulanda Karibense tokante e efektividat di kampañanan di medionan lokal a revelá ku Mega Hit FM ta e radio emisora ​​mas skuchá na Boneiru.&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://www.rijksdienstcn.com/documenten/2020/mediaonderzoek/mediaonderzoek-caribisch-nederland-2020/mediaonderzoek-caribisch-nederland-2020 |titel=Mediaonderzoek Caribisch Nederland 2020 {{!}} Rijksdienst Caribisch Nederland |achternaam=Koninkrijksrelaties |voornaam=Ministerie van Binnenlandse Zaken en |datum=2021-03-03 |bezochtdatum=2026-03-01 |werk=www.rijksdienstcn.com |taal=nl}}&lt;/ref&gt; Mas o ménos 62 porshento di e respondentenan a indiká ku nan ta skucha e emisora ​​regularmente.

Banda di e studio den e edifisio di Voz di Boneiru riba Gouverneur Debrotweg, e radio emisora ​​tambe tin un di dos studio na Club Trocadero na Kralendijk for di 2023.&lt;ref&gt;[https://www.bonaire.nu/nieuws/economie/25232/radiozender-mega-hit-fm-opent-tweede-studio-bij-club-trocadero Radiozender Mega Hit FM opent tweede studio bij Club Trocadero], bonaire. nu (25 di febrüari 2023)&lt;/ref&gt;

==Kanal ku tema==
E emisora ​​ta operá un kanal temátiko ku yama Mega Classics, ku ta transmití “golden oldies” riba 99.5 FM na Boneiru i online. Adishonalmente, nan tin un kanal, basá riba 101.1 FM, ku no ta ofresé programa ni propaganda, ku ta wòrdu transmití den supermerkadonan rònt di e isla.&lt;ref&gt;{{citeer web|auteur=Ellen Breel|url=https://www.bonaire.nu/nieuws/bonaire/17675/mega-hit-fm-verzorgt-muziek-in-van-den-tweel-supermarket|titel= Mega Hit FM verzorgt muziek in Van den Tweel Supermarket|werk=bonaire.nu|datum=2018-09-26|bezochtdatum=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Mega Hit FM}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Telekomunikashon]]
[[:Kategoria:Boneiru]]
------------------
'''Sylvia de Boer-de Leon''', miho konosi komo Sylvia de Leon, ta un empresario digital, merkadeo online, i publikadó ku sede na [[Kralendijk]], [[Boneiru]]. Eigenaar ABConlinemedia | Uitgever van 5 online nieuws platforms op Aruba, Bonaire en Curaçao

E ta mas konosí komo e fundadó i doño di ABC Online Media, e ret di publikashon digital mas grandi di Hulanda Karibense.

Antecedente i Karera

• Publikadó di Media: Desde ku el a lanta ABC Online Media alrededor di 2009, ela supervisá un ret di sitionan di notisia independiente grandi ku ta kubri Karibe Hulandes. Esakinan ta inclui Bonaire.nu, Curacao.nu, Aruba.nu, Awor.nu, y BES-Reporter.com.
• Ekspanshon &amp; Strategia: El’a enkabesá logronan grandi pa e kompania, inkluyendo lansamentu di un stashon di radio dediká pa Curacao.nu na 2025 i inisiá un rebranding korporativo amplio riba tur sinku plataforma di notisia.
• Konsehero di Negoshi: Despues di a biba i traha na Boneiru pa kasi dos dékada, e ta fungi komo konsehero digital lokal. E ta ofresé paketenan di entrenamentu spesialisá pa negoshinan chikí lokal den merkadeo online, maneho di medionan sosial i reklutamentu di trabou.

-------------
{{Variante|c}}
{{Infobox persona | variante = c
| nomber = Natasja Gibbs
}}
'''Natasja Gibbs''' (☆ [[16 di novèmber]] [[1979]] na [[Hilversum]]) ta un periodista i presentadó di televishon i radio hulandes.[2]&lt;ref&gt;https://gelukt.nl/natasja-gibbs-partner-afkomst-lengte-en-meer/ Natasja Gibbs partner, afkomst, lengte en meer], gelukt.nl &lt;/ref&gt;

== Bida i karera ==
Gibbs a lanta na Hilversum den un famia ku un ruman muhé i ruman hòmber mas yòn. Su tata tabata di Sint Maarten i a konosé su mama na Aruba? Kòrsou; e pareha a muda despues pa Hulanda, unda nan a lanta un famia. Pa un tempu, su mayornan tabata miembro di Testigunan di Yehova na Hulanda.[1][3] Ora e tabatin mas o ménos ocho aña di edat, e tabata biba ku su mama i rumannan mas yòn den vários refugio pa hende muhé pa un aña despues di un periodo di violensia doméstiko den seno di famia.[1]

Despues di a kompletá su edukashon sekundario na A. Roland Holst College na Hilversum, ela studia periodismo na Universidat di Siensia Apliká di Utrecht i despues sikologia na Universidat di Amsterdam (UvA).

Karera
Gibbs a kuminsá su karera periodístiko na 2011 komo koresponsal karibense pa Radio Netherlands Worldwide (Wereldomroep), ku sede na Kòrsou—e pais natal di su mayornan. E tambe a traha einan komo periodista pa e korant *Antilliaans Dagblad*.[1] Un aña despues, ela kuminsá traha pa NPO Radio 1 i Dolfijn FM tambe.[4] E la sirbi tambe komo koresponsal karibense pa *The Economist*.[5] El’a traha pa e emisora ​​NTR como coordinadora pa e iniciativa di periodismo *Caribisch Netwerk* (Caribbean Network), despues cu Radio Hulanda Worldwide a hay’e obliga di stop su operacionnan eynan pa motibo di reduccion di presupuesto.

Na 2014, ela presenta e programanan ''Jouw Stad Amsterdam'' i ''Critix'' na e radio emisora ​​FunX. El a wòrdu nominá pa e premio Zilveren Radioster na 2015. Na 2016, el a traha komo presentadó i editor pa e programa di NPO Radio 1 ''Kwesties'' i a yena komo DJ na Qmusic. Na 2018, el a presentá e programa di radio ''Focus'' i e podcast ''Lezen in het Donker''. E mesun aña ei, el a traha tambe riba e podcast ''Koninkrijkskwesties''. Na 2020, el tabata ko-anfitrion di e programa di radio ''Hilversum Uit''. Kuminsando na sèptèmber 2020, el a sigui Renze Klamer komo presentadó di ''De Nieuws BV'' di djaluna pa djaweps.

Na yüli i ougùstùs 2021, Gibbs tabata ko-anfitrion di ''Op1'' huntu ku Erik Dijkstra na nòmber di BNNVARA. For di òktober 2021, el a bira e suplente regular pa Nadia Moussaid riba ''Op1'' riba djaluna, anfitrion huntu ku Hugo Logtenberg. Riba 30 di desèmber 2021, ela ko-anfitrion di e kùes di televishon *De Nationale 2021 Test* ku Emma Wortelboer.[6]

Na 2022, Gibbs a partisipá den e di tres temporada di e programa di televishon *Kamp Van Koningsbrugge*. Den un edishon spesial filmá den e Ardennes Bélga, e i e otro partisipantenan a wòrdu sometí na pruebanan di estilo militar di nan resistensia físiko i mental. El’a retirá for di e programa den e di dos episodio despues ku e komandonan supervisor a konseh’é pa hasi esaki.

For di 22 di ougùstùs 2022, Gibbs i Nadia Moussaid a forma e promé duo di anfitrion femenino permanente riba *Op1*. Nan tabata anfitrion di e talk show tur diabierna den nomber di BNNVARA.

Durante e transmishon di *Op1* riba 6 di yanüari 2023, Gibbs a referí na Israel komo un “régimen di apartheid.” Despues di esaki, a presentá kehonan na e ombudsman di e organisashon di Radiodifusión Públiko Hulandes (NPO)—riba inisiativa di Jan Dijkgraaf—riba e base ku e deklarashon supuestamente a violá e kódigo periodístiko di NPO.[7] E invitado Gert-Jan Segers a defendé su mes dor di deklará ku miéntras tabatin asuntunan tokante e establesimentu di asentamentunan, etiketá nan eksplísitamente komo tal a bai muchu leu.[7] Dia 27 di febrüari, Defensor di Pueblo Margo Smit a anunsiá ku el a haña ku e deklarashon di Gibbs no tabatin substansia verifikabel òf indikashon kla ku e tabata djis un opinion; sinembargo, ela nenga di ofresé un huisio riba e supstansia di e asuntu.[8]

Na yüni 2023, den e preparashon pa e Konmemorashon Nashonal di e Pasado di Sklabitut Hulandes, Gibbs a ko-anfitrion di *Keti Koti den Konsierto* ku Edsilia Rombley.[9] E espektákulo musikal aki a keda grabá dia 28 di yüni na Royal Theatre Carré—ku figura prominente hulandes i un públiko—i transmití pa BNNVARA dia 30 di yüni.

Riba 1 di yüli 2023, Gibbs a sirbi komo e maestro di seremonia pa e konmemorashon nashonal anual di e pasado di sklabitut hulandes den Oosterpark di Amsterdam.[10] Durante e evento, Rei Willem-Alexander, na nòmber di e Kas Real, a pidi despensa pa e historia di sklabitut hulandes i a pidi pordon.[11]

Kuminsando 31 di òktober 2024, Gibbs a partisipá den *Ketens* (‘Kadenanan’), un produkshon di e emisoranan ZWART i HUMAN ku ta analisá kondishonnan di trabou den fabrikashon di vários produkto, manera ekstenshon di kabei i bateria di e-bike.[5]

Na 2024, Gibbs a tuma parti na e programa di televishon ''Onderaan de streep''.

E programa *De Nieuws BV* a terminá na fin di 2025. Siguientemente, Natasja Gibbs i Stephan Komduur a uni pa lansa un programa nobo di Radio 1, *De Rode Draad*.[12]

Na 2026, ela publiká e buki *Waarom een ​​ﬁzonde democratie niet zonder journalisten kan* ('Dikon un Demokrasia Saludabel No Por Hasi Sin Periodistanan'). Den e buki aki, e ta kritiká, entre otro kosnan, e miedu di periodistanan di wòrdu deskartá komo aktivista i e opseshon pa wak figuranan den programanan di kòmbersashon.[13]

Manifiesto
Na 2020, huntu ku Zoë Papaikonomou, Nadia Zerouali, i otronan, ela enkabesá e manifiesto ‘Stop Rasismo den Media’—ku a rekohé mas ku 300 firmante—deklarando, entre otro, ku e movementu Black Lives Matter a lanta hopi hende tokante...

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Natasja Gibbs}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Hende]]
[[:Kategoria:Hulanda]]

-------------------------
{{Variante|c}}
{{Infobox empresa| variante = c
| nomber      = Ret Karibense
| imagen      = 
| descripcion = 
| funda       = 1928
| antecesor   = 
| fecha disolucion = 2017
| causa disolucion = bankrut
| fundado     = Jorge Bartolomeo Suarez
| propietario = Uitgeverij De Pers NV
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{CUW}}
| idioma      = [[Papiamentu]] 
| sede        = 
| zona        = [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]]
| empleado    = &lt;!--cantidad di empleado--&gt;
| producto    = notisia, korant
| sector      = prensa
| industria   = 
| website     = 
}}
'''Ret  Karibense''' ([[hulandes]]: ''Caribisch Netwerk'') ta un servisio di notisia independiente online ku ta wòrdu proveé ​​dor di e emisora ​​públiko hulandes NTR. E plataforma ta enfoká riba e seis islanan den Karibe di [[Reino Hulandes]]. Su tim di redakshon ta produci noticianan como tambe reportahe di radio y video cu ta cubri Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius, Sint Maarten, Den Haag (politica Hulandes), y e komunidat karibense na [[Hulanda]].

==Historia==
E emisora ​​públiko NTR a establesé e plataforma di notisia na 2013 despues ku kòrtamentu di presupuesto a obligá Radio Hulanda Mundial (Wereldomroep) pa stòp ku su periodismo pa loke ta trata e region di Karibe na final di 2012. Caribisch Netwerk ta e úniko servisio di notisia no komersial pa e islanan di Karibe. Corantnan comercial, radio emisoranan, y emisoranan di television riba e islanan y na Surinam frecuentemente ta republica of retransmiti su articulonan y reportahenan completo.

==Tim di Redakshon==
E servisio di notisia online ta wòrdu produsí pa e emisora ​​públiko independiente NTR, ku sede na Hilversum. Un karakterístika distintivo di Caribisch Netwerk ta ku su tim di redakshon frekuentemente ta presentá residentenan lokal i ekspertonan karibense den su publikashonnan. E tim ta konsistí di redaktornan di NTR ku sede na Hulanda i vários koresponsal (freelance) riba e islanan den Karibe. E tim tambe ta kontribuí na programanan di radio i televishon pa e sistema di radiodifushon públiko hulandes.

==Online==
E tim di redakshon di Caribisch Netwerk ta publiká prinsipalmente online via su wèpsait ofisial i kanalnan di medionan sosial.

==Televishon==
E programa ‘Expeditie Nederland’ (Expedition Netherlands), produsí pa e emisora ​​MAX pa e kanal NPO 2, ta un esfuerso kolaborativo ku ta enbolbí Caribisch Netwerk i diesdos otro emisora ​​regional. Caribisch Netwerk a kolaborá ku NOS riba e transmishon di karidat ‘Nederland Helpt Sint-Maarten’ (Ulanda ta yuda Sint Maarten), ku a rekoudá mas ku 13 mion euro pa yudansa di emergensia despues di Orkan Irma.
E tim di redakshon a produsí e seri dokumental di tres parti ‘Caribisch Nederland, drie jaar later’ (Hulanda Karibense, Tres Aña Despues) pa NTR; e seri a enfoká riba e islanan di Boneiru, Saba, i Sint Eustatius, ku a bandoná eks Antia Hulandes pa bira munisipionan spesial di Hulanda dia 10 di òktober 2010.
Radio
E podcast ‘De Vergeten Klimaatcrisis’ (E Krísis di Klima Lubidá) pa NPO Radio 1: trahadó di radio i periodista John Samson, huntu ku e tim di redakshon di Caribisch Netwerk, a krea un seri di radio tokante kambio di klima den e seis islanan di Karibe Hulandes.
E podcast ‘Koninkrijkskwesties’ (Asuntunan di Reino) pa NPO Radio 1, ku ta kubri tópikonan delikado den e komunidat karibense.
NTR a fasilitá kolaborashon estrecho entre su programanan di radio *Hilversum Uit* i *Kwesties* i e tim di redakshon di Caribisch Netwerk, ku e meta pa strukturalmente presentá mas invitado karibense i tópikonan karibense ku no ta representá na NPO Radio 1.
E programa di radio *Dichtbij Nederland* na NPO Radio 5 tabata transmití relatonan di radio tur siman produsí pa Caribisch Netwerk.
Trivia
Presentador di BNNVara Natasja Gibbs—konosí pa *De Rode Draad* (antes *De Nieuws BV*) na NPO Radio 1 i *Op1* (NPO 1)—a traha añanan largu komo e koresponsal di Kòrsou pa Caribisch Netwerk. Siguientemente el’a drenta den e tim di redakshon na Hilversum komo kordinadó di e tim di periodistanan ku sede na Hulanda i riba e islanan.
Periodista John Samson a fungi añanan largu komo reportero polítiko pa NTR na Den Haag, kaminda el a kubri relashonnan di Reino pa Caribisch Netwerk. Siguientemente el a muda pa NOS komo spesialista Karibense i redaktor pa e *Radio 1 Journaal*. Anteriormente el a produsí podcastnan manera *De Vergeten Klimaatcrisis* (E Krísis di Klima Lubidá).
Koresponsal di NOS Dick Drayer, ku sede na Kòrsou, tambe a produsí artíkulonan di notisia pa *Caribisch Netwerk* pa hopi aña. Despues el a bai traha pa e radio emisora ​​lokal i e wèpsait di notisia Curacao.nu.
Na comienso di e pandemia di coronavirus, ex coresponsal Sharina Henriquez a wordo deteni eroneamente na Aruba. Esaki a sosode durante cu e tabata ehecutando su trabou periodistico durante e Toque de Queda. E insidente a kondusí na preguntanan parlamentario i un karta di protesta di e Asosiashon Hulandes di Periodistanan.

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Caribisch Netwerk}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Telekomunikashon]]
[[:Kategoria:Karibe Hulandes]]
--------
'''Ret Karibense''' ([[hulandes]]: '''Caribisch Netwerk''') ta un servisio di notisia independiente hulandes pa region di Karibe. E ta publika na tres idioma: [[papiamentu]], [[ingles]] i [[hulandes]]. 

nl.wiki:'''Ret Karibense''' ([[hulandes]]: '''Caribisch Netwerk''') ta un servisio di notisia independiente riba liña di e Oranjestad pa medio di e grupo di trabou NTR. E plataforma ta dirigí riba e seis islanan Karibense di Reino Hulandes. E redaccion ta traha noticianan, reportahenan di radio y video riba Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint-Eustatius, Sint-Maarten, politica Den Haag y e comunidad Caribense na Hulanda. E ta publika den hulandes, papiamentu i ingles. El a wordo lansa na 2013 pa NTR omroep.

==Historia==
E grupo di tarea publico NTR a crea e plataforma di noticianan na 2013 despues cu World Broadcasting a wordo obliga pa stop di publica informacion di Caribe na fin di 2012 pa motibo di reduccion di presupuesto. Caribbean Network ta e úniko servisio di notisia no-komersial pa e islanan Karibense. E periodistanan komersial, e stashonnan di radio i di televishon na e islanan i na Surinam ta tuma hopi bia e artíkulonan publiká, e reportahenan di radio i di video na nan tur.

*NOTES - NTR Caribisch Netwerk
&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.villamedia.nl/artikel/ntr-caribisch-netwerk-gaat-samenwerking-aan-met-abc-online-media          | werk=Villamedia|auteur=Lar Pasveer|titel=NTR Caribisch Netwerk gaat samenwerking aan met ABC Online Media|datum=18 april 2018]]&lt;/ref&gt;                                               
Het zogeheten Caribisch Netwerk, een in 2013 door omroep NTR gelanceerde nieuwsvoorziening voor het Caribisch gebied, gaat samenwerken met online nieuwsplatform ABC Online Media. Bijdragen uit het netwerk (zowel tekst als video) zullen de online uitgaven Bonaire.Nu, Curacaonieuws.Nu en Arubanieuws.Nu verrijken.
Het Caribisch Netwerk is met 15 journalisten op alle zes eilanden van de Nederlandse Antillen actief.  Sylvia de Leon van ABC Online Media is blij dat het kan putten uit technische kennis en faciliteiten van de NTR, naast de geschreven artikelen en audiovisuele producties uit het Caribisch Netwerk.
Mogelijk zullen er in de toekomst co-producties zijn. Frans Jennekens is binnen NTR verantwoordelijk voor het Caribisch Netwerk. Als taakomroep wil de NTR de lokale journalistiek op de Caribische eilanden binnen het Koninkrijk ondersteunen. De samenwerking past wat Jennekens betreft perfect.
“Bovendien wil de NTR graag haar publieke content op zoveel mogelijk platforms verspreiden. De samenwerking kan tot een wederzijdse verdieping van de informatie leiden”, stelt hij.
https://www.villamedia.nl/artikel/ntr-lanceert-caribisch-netwerk |werk=Villamedia|auteur=Trudy Brandenburg-van de Ven|titel=NTR lanceert Caribisch Netwerk|datum=24 april 2013
De NTR heeft een persvoorziening voor Caribisch nieuws gelanceerd. ‘Caribisch Netwerk’ brengt nieuws, actualiteiten, radioreportages en achtergronden over Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten en de Caribische gemeenschap in Nederland. De website functioneert voor de lokale media als een persbureau en informeert daarnaast alle andere geïnteresseerden.
Caribisch Netwerk is een productie van de NTR, in samenwerking met onafhankelijke journalisten op de zes Caribische eilanden (verenigd onder de naam Journalistes Expérimentés). In opdracht van de NPO heeft de NTR als onafhankelijke taakomroep deze nieuwsvoorziening opgezet, nadat de Wereldomroep eind 2012 door bezuinigingen gedwongen werd te stoppen met journalistiek werk voor het Caribisch gebied.

{{Appendix}}
-----------------
==Arubaanse Courant==
Na Aruba cu durante añanan a conta cu un variedad di publicacion, mayoria na Spaño, Aruba Post tabata e prome corant diario, publica na Ingles, na aña 1938. Redactor-editor S. Vieyra. Despues, Aruba Post lo a adopta e nomber Arubaanse Courant y, hunto cu Beurs- en Nieuwsberichten (Bolsa en Noticia Reportage) y La Prensa, lo a wordo poni cerca un editor na Curaçao. For di aña 1980 e corant di mainta Diario ta sali na Papiamentu riba Aruba. Ademas, e diario na idioma ingles The News i e semanal The Local tambe ta wòrdu publiká. E revista di informashon Aruba, publiká na Papiamentu, ta informá e poblashon tokante e aktividatnan ofisial di e gobièrnu insular. E revista, ku ta sali seis biaha pa aña, tin un sirkulashon di 15.000 i ta wòrdu distribuí grátis. No por keda sin menshoná e revista semanal Curaçao, ku, fundá na 1938, tabatin un influensia signifikante riba e tratamentu di asuntunan polítiko durante añanan (te 1959), i e revista mensual sosio-kultural Christoffel, ku a aparesé pa promé biaha na 1955 i a wòrdu apsorbé despues di algun aña dor di Nieweds-Iuweds, publiká na Netherland. Despues di guera, e revista chistoso Lorito Real a aparece na Curaçao, y Chuchubi na Aruba.&lt;ref&gt;[ Pers], Encyclopedie van Curacao&lt;/ref&gt;
------
Caribbean Network ta un servisio di notisia online independiente di e Hulandes Public Broadcasting Corporation (NPO) produsí pa e radiodifusor di servisio públiko NTR. E plataforma ta enfoká riba e seis islanan den Karibe di Reino Hulandes. E tim di redakshon ta produsí relatonan di notisia, reportahe di radio i video tokante Aruba, Boneiru, Kòrsou, Saba, Sint-Eustatius, Sint-Maarten, polítika na Den Haag, i e komunidat karibense na Hulanda.

Historia
E emisora ​​di servisio públiko NTR a establesé e plataforma di notisia na 2013 despues ku Radio Hulanda Mundial a hañ’é obligá di stòp ku periodismo pa loke ta trata e region di Karibe pa motibu di kòrtamentu di presupuesto na fin di 2012. Caribbean Network ta e úniko servisio di notisia no komersial pa e islanan di Karibe. Korantnan komersial, radio i emisoranan di televishon riba e islanan i na Sürnam hopi bia ta reprodusí e artíkulonan publiká, reportahe di radio i video den nan totalidat.

Tim di Redakshon
E servisio di notisia online ta wòrdu produsí pa e emisora ​​independiente di servisio públiko NTR na Hilversum. Un karakterístika di Caribbean Network ta ku e tim di redakshon hopi bia ta konta ku residentenan lokal i ekspertonan karibense den su publikashonnan. E tim di redakshon ta konsistí di redaktornan di NTR na Hulanda i vários koresponsal (freelance) riba e islanan den Karibe. Tambe e team di redaccion ta contribui na programanan di radio y television pa e emisora ​​publico Hulandes.

Online
E tim di redakshon di Caribisch Netwerk ta publiká prinsipalmente online via e wèpsait ofisial i via kanalnan di media sosial.

--------------
{{Infobox empresa| variante = a
| nomber      = LM Publishers
| imagen      = 
| descripcion = 
| funda       = 1928
| antecesor   = 
| fecha disolucion = 2017
| causa disolucion = bankrut
| fundado     = Jorge Bartolomeo Suarez
| propietario = Uitgeverij De Pers NV
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{CUW}}
| idioma      = [[Papiamentu]] 
| sede        = 
| zona        = [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]]
| empleado    = &lt;!--cantidad di empleado--&gt;
| producto    = notisia, korant
| sector      = prensa
| industria   = 
| website     = 
}}
'''LM Publishers''' ta un editorial independiente di buki di arte i cultura mundial, informashon di pais, sustansia i asuntunan di desaroyo, cu un interes special pa Surinam, Antias i Indonesia.

LM Publishers is een onafhankelijke uitgeverij van boeken over wereldwijde kunst &amp; cultuur, landeninformatie, duurzaamheid en ontwikkelingsvraagstukken, met een bijzondere belangstelling voor Suriname, de Antillen en Indonesië.
LM Publishers komt voort uit KIT Publishers, de uitgeverij van het Koninklijk Instituut voor de Tropen, die bij de reorganisatie van het instituut in 2013 werd opgeheven. Na de reorganisatie vond de uitgeverij onderdak bij LokaalMondiaal, dat door middel van onder andere documentaires en debat beoogde mondiale thema’s te belichten vanuit lokaal en regionaal perspectief. Aan LokaalMondiaal dankt de uitgeverij, die sinds begin 2016 zelfstandig is, haar naam.

nl.wiki:KIT Publishers was een Nederlandse onafhankelijke uitgeverij en multidisciplinair kennisinstituut, opgericht in 1989. KIT was gespecialiseerd in landeninformatie, wereldwijde kunst en cultuur en ontwikkelingssamenwerking. De uitgever was verbonden aan het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) in Amsterdam en is bij de reorganisatie van het instituut in 2013 opgeheven. De uitgeverij LM Publishers komt voort uit KIT Publishers.
-----------------------

* The Daily Herald - Sint Maarten 
* Boneriano
* BES Reporter
--------------
== Cinema na aire liber na Aruba ==
[[File:Former open-air movie theater.jpg|thumb|Plakaat di teater na ex-hotel Colombia]]
Durante e lapso di mas cu 100 aña a mira solamente cinco '''cine den aire liber na Aruba'''. Awor práktikamente obsoleto riba e isla, e teaternan aki un tempu tabata wòrdu bishitá frekuentemente pa lokalnan i migrantenan den siglo 20.&lt;ref&gt;[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20241213.pdf Forgotten gems: Open air movie theaters], Aruba Today (13 di december 2024)&lt;/ref&gt;
E prome teatro na aire liber a wordo construi na 1920 y a wordo encarga pa Shon Eduard (Eddy) de Veer. E teater aki tabata situá na Hotel Colom-
bia na Oranjestad, cu awor ta unda oficina di censo di Aruba ta situa. E teater tabata simpel; e tabata konsistí solamente di un pantaya, i bishitantenan mester a trese nan mes stul pa disfrutá di e pelíkulanan mudo popular di e tempu ei.
Migrantenan merikano ku tabata traha den e refineria i tabata biba den e Kolonia di Lago na Sero Colorado tambe tabatin nan pida di e bolo ku nan Teatro den aire liber,
cu tabata forma parti di Esso Club, tambe conoci como Pan-Am Club. Tabata na e teater aki ku “Talkies” a wòrdu transmití pa promé biaha, pelíkulanan ku zonido. E teater aki mayoria biaha tabata transmití blockbusternan merikano pa e ekspatnan merikano, di e manera aki hasiendo sigur ku e migrantenan aki no tabata pèrdè entretenimentu for di nan tera natal.
Den añanan 1950 i 1960, Sa- vaneta a mira nan mes teater na aire liber, situá dilanti di e Kazerne di Marinier (Kazerne Marino). E teater aki tabata wòrdu bishitá prinsipalmente pa e marineronan bisiña, ku no tabatin muchu entretenimentu ku no ta pelíkula e tempu ei.
E último i mas resien teater na aire liber a wòrdu konstruí den forma di un teater drive-in. Un konsepto merikano popular, e Drive Inn situá na Balashi tabata un hot spot pa hóbennan, ku tabatin e kustumber di hinka tur nan amigunan den un outo pa bai wak pelíkula. Pa e fenómeno aki tabatin un preis apart ku bo mester a paga yamá e “aksidente di outo”.
E teater aki a sera alrededor di
2012, pero a wòrdu habrí di nobo durante e pandemia na yüli 2020, kaminda pelíkulanan tabata wòrdu transmití riba un pantaya gigantesko poné dilanti di kònteinernan staká. Sinembargo, e forma di entretenimentu nostálgiko aki no a dura muchu largu ya ku el a sera atrobe solamente un òf dos aña
aweró. Awendia ainda bo por mira e kònteinernan staka ora bo kore banda di e brug na Balashi.

== Literatura ==
* Evert Bongers, ''De kolibrie op de rots en meer over de geschiedenis van Aruba''

{{Appendix}}

—During the span of over 100 years, Aruba only saw five open air movie theatres. Now practically obsolete on the island, these theaters were once frequently visited by locals and migrants in the 20th century.
The first open air theater was constructed in 1920 and was commissioned by Shon Eduard (Eddy) de Veer. This theater was lo- cated at the Hotel Colom-
bia in Oranjestad, which is now where the Aruban census office is located. The theater was simple; it only consisted of a screen, and visitors had to bring their own chairs to enjoy the popular silent movies of the time.
American migrants who worked in the refinery and lived in the Lago Colony in Sero Colorado also had their piece of the pie with their Open air Theatre,
which formed part of the Esso Club, also known as the Pan-Am Club. It was at this theater that “Talkies” were first streamed, mov- ies with sound. This theater mostly streamed American blockbusters for the Ameri- can expats, this way mak- ing sure that these migrant were not missing out on entertainment from their home land.
In the 1950’s and 60’s, Sa- vaneta saw their own open air theater, located in front of the Marinier’s Kazerne (Marine Barracks). This the- ater was mostly visited by the neighboring marines, who didn’t have much entertainment other than movies at that time.
The last and most recent open air theater was con- structed in the form of a drive-in theater. A popular American concept, the Drive Inn located in Balashi was a hot spot for teenag- ers, who had the habit of cramming all their friends in one car to go see the mov- ies. For this phenomenon there was a separate price that you had to pay called the “car crash”.
This theater closed around
2012, but was re-opened during the pandemic in July 2020, where movies were streamed on a gigan- tic screen set up in front of stacked containers. How- ever, this nostalgic form of entertainment did not last very long as it was closed again only a year or two
later. Nowadays you can still see the stacked con- tainers when you drive near the bridge in Balashi.</text>
      <sha1>o2ezl8sgsve6wjmkpzxrpt9a8gyct77</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206789</id>
      <parentid>206788</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T18:24:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>206789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30146" sha1="2fzu23idgzdxqsmzc12sb9u993qpd4g" xml:space="preserve">__NOINDEX__
Pending: [[Mega Hit FM]] - [[LM Publishers]] - [[Ret Karibense]] - [[Natasha Gibbs]] - [[Arubaanse Courant]]
----------
{{Variante|c}}
{{Infobox empresa| variante = c
| nomber = Mega Hit FM
| imagen              = 
| descripcion         = 
| funda               = 
| antesecor           = 
| fecha disolucion    = 
| causa disolucion    = 
| fundado             = Ron Gijzen&lt;br/&gt;Ben Becker
| propietario         = 
| director ehecutivo  = 
| pais                = {{NLD}} - Boneiru
| sede                = 
| zona                = 
| empleado            = 
| producto            = 
| sector              = entretenimentu
| industria           = radio emisora
| benta               = 
| ganashi             = 
| website             = 
}}
'''Mega Hit FM''' ta un radio emisora ​​komersial na [[Boneiru]].&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://www.megahitfm.com/ |titel=Mega Hit FM - All The Hits! |achternaam=generator |voornaam=meta-tags |bezochtdatum=2026-03-01 |werk=Mega Hit FM}}&lt;/ref&gt; E emisora ​​ta transmití riba 101.1 FM i online. E ta toka kantikanan di éksito, klásikonan popular i kansionnan na [[spañó]]. Programanan ta wòrdu presentá na [[hulandes]].

Mega Hit FM a kuminsá transmití na òktober 1995 bou di e nòmber Mega Super Radio.&lt;ref&gt;[https://www.bonaire.nu/nieuws/kunst-cultuur-en-muziek/80830/mega-hit-fm-viert-30-jaar-met-groot-feest-op-eden-beach MEGA Hit FM viert 30 jaar met groot feest op Eden Beach], bonaire.nu (16 di òktober 2025)&lt;/ref&gt; Den transkurso di añanan, e nòmber i marka a wòrdu aktualisá vários biaha, eventualmente birando Mega Hit FM. Ron Gijzen i Ben Becker a funda e stashon i a presentá programanan einan. Personahenan konosí, manera Jeroen van Inkel, Robin Schulz i Jesse Sprikkelman, tambe ta presentá programanan di radio na e emisora.

Un estudio kondusí na final di 2020 dor di Ofisina Nashonal pa Hulanda Karibense tokante e efektividat di kampañanan di medionan lokal a revelá ku Mega Hit FM ta e radio emisora ​​mas skuchá na Boneiru.&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://www.rijksdienstcn.com/documenten/2020/mediaonderzoek/mediaonderzoek-caribisch-nederland-2020/mediaonderzoek-caribisch-nederland-2020 |titel=Mediaonderzoek Caribisch Nederland 2020 {{!}} Rijksdienst Caribisch Nederland |achternaam=Koninkrijksrelaties |voornaam=Ministerie van Binnenlandse Zaken en |datum=2021-03-03 |bezochtdatum=2026-03-01 |werk=www.rijksdienstcn.com |taal=nl}}&lt;/ref&gt; Mas o ménos 62 porshento di e respondentenan a indiká ku nan ta skucha e emisora ​​regularmente.

Banda di e studio den e edifisio di Voz di Boneiru riba Gouverneur Debrotweg, e radio emisora ​​tambe tin un di dos studio na Club Trocadero na Kralendijk for di 2023.&lt;ref&gt;[https://www.bonaire.nu/nieuws/economie/25232/radiozender-mega-hit-fm-opent-tweede-studio-bij-club-trocadero Radiozender Mega Hit FM opent tweede studio bij Club Trocadero], bonaire. nu (25 di febrüari 2023)&lt;/ref&gt;

==Kanal ku tema==
E emisora ​​ta operá un kanal temátiko ku yama Mega Classics, ku ta transmití “golden oldies” riba 99.5 FM na Boneiru i online. Adishonalmente, nan tin un kanal, basá riba 101.1 FM, ku no ta ofresé programa ni propaganda, ku ta wòrdu transmití den supermerkadonan rònt di e isla.&lt;ref&gt;{{citeer web|auteur=Ellen Breel|url=https://www.bonaire.nu/nieuws/bonaire/17675/mega-hit-fm-verzorgt-muziek-in-van-den-tweel-supermarket|titel= Mega Hit FM verzorgt muziek in Van den Tweel Supermarket|werk=bonaire.nu|datum=2018-09-26|bezochtdatum=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Mega Hit FM}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Telekomunikashon]]
[[:Kategoria:Boneiru]]
------------------
'''Sylvia de Boer-de Leon''', miho konosi komo Sylvia de Leon, ta un empresario digital, merkadeo online, i publikadó ku sede na [[Kralendijk]], [[Boneiru]]. Eigenaar ABConlinemedia | Uitgever van 5 online nieuws platforms op Aruba, Bonaire en Curaçao

E ta mas konosí komo e fundadó i doño di ABC Online Media, e ret di publikashon digital mas grandi di Hulanda Karibense.

Antecedente i Karera

• Publikadó di Media: Desde ku el a lanta ABC Online Media alrededor di 2009, ela supervisá un ret di sitionan di notisia independiente grandi ku ta kubri Karibe Hulandes. Esakinan ta inclui Bonaire.nu, Curacao.nu, Aruba.nu, Awor.nu, y BES-Reporter.com.
• Ekspanshon &amp; Strategia: El’a enkabesá logronan grandi pa e kompania, inkluyendo lansamentu di un stashon di radio dediká pa Curacao.nu na 2025 i inisiá un rebranding korporativo amplio riba tur sinku plataforma di notisia.
• Konsehero di Negoshi: Despues di a biba i traha na Boneiru pa kasi dos dékada, e ta fungi komo konsehero digital lokal. E ta ofresé paketenan di entrenamentu spesialisá pa negoshinan chikí lokal den merkadeo online, maneho di medionan sosial i reklutamentu di trabou.

{{Appendix}}
Professional Personalia

• Current Residence: Kralendijk, Bonaire, where she has lived and worked for nearly two decades.
• Nationality/Origin: Dutch.
• Known Aliases: She uses Sylvia de Leon commercially, but is officially or historically registered in professional contexts as Sylvia de Boer-de Leon.
• Core Specialized Training:
	• Marie Forleo's B-School (Digital business training, completed in 2013).
	• Social Media Management School (Trained by Andrea Vahl, 2013).
	• Profit Lab (Trained by Amy Porterfield, 2014).
• Primary Roles: Digital Media Publisher, Owner of ABC Online Media, and local Online Marketing Consultant.

-------------
{{Variante|c}}
{{Infobox persona | variante = c
| nomber = Natasja Gibbs
}}
'''Natasja Gibbs''' (☆ [[16 di novèmber]] [[1979]] na [[Hilversum]]) ta un periodista i presentadó di televishon i radio hulandes.[2]&lt;ref&gt;https://gelukt.nl/natasja-gibbs-partner-afkomst-lengte-en-meer/ Natasja Gibbs partner, afkomst, lengte en meer], gelukt.nl &lt;/ref&gt;

== Bida i karera ==
Gibbs a lanta na Hilversum den un famia ku un ruman muhé i ruman hòmber mas yòn. Su tata tabata di Sint Maarten i a konosé su mama na Aruba? Kòrsou; e pareha a muda despues pa Hulanda, unda nan a lanta un famia. Pa un tempu, su mayornan tabata miembro di Testigunan di Yehova na Hulanda.[1][3] Ora e tabatin mas o ménos ocho aña di edat, e tabata biba ku su mama i rumannan mas yòn den vários refugio pa hende muhé pa un aña despues di un periodo di violensia doméstiko den seno di famia.[1]

Despues di a kompletá su edukashon sekundario na A. Roland Holst College na Hilversum, ela studia periodismo na Universidat di Siensia Apliká di Utrecht i despues sikologia na Universidat di Amsterdam (UvA).

Karera
Gibbs a kuminsá su karera periodístiko na 2011 komo koresponsal karibense pa Radio Netherlands Worldwide (Wereldomroep), ku sede na Kòrsou—e pais natal di su mayornan. E tambe a traha einan komo periodista pa e korant *Antilliaans Dagblad*.[1] Un aña despues, ela kuminsá traha pa NPO Radio 1 i Dolfijn FM tambe.[4] E la sirbi tambe komo koresponsal karibense pa *The Economist*.[5] El’a traha pa e emisora ​​NTR como coordinadora pa e iniciativa di periodismo *Caribisch Netwerk* (Caribbean Network), despues cu Radio Hulanda Worldwide a hay’e obliga di stop su operacionnan eynan pa motibo di reduccion di presupuesto.

Na 2014, ela presenta e programanan ''Jouw Stad Amsterdam'' i ''Critix'' na e radio emisora ​​FunX. El a wòrdu nominá pa e premio Zilveren Radioster na 2015. Na 2016, el a traha komo presentadó i editor pa e programa di NPO Radio 1 ''Kwesties'' i a yena komo DJ na Qmusic. Na 2018, el a presentá e programa di radio ''Focus'' i e podcast ''Lezen in het Donker''. E mesun aña ei, el a traha tambe riba e podcast ''Koninkrijkskwesties''. Na 2020, el tabata ko-anfitrion di e programa di radio ''Hilversum Uit''. Kuminsando na sèptèmber 2020, el a sigui Renze Klamer komo presentadó di ''De Nieuws BV'' di djaluna pa djaweps.

Na yüli i ougùstùs 2021, Gibbs tabata ko-anfitrion di ''Op1'' huntu ku Erik Dijkstra na nòmber di BNNVARA. For di òktober 2021, el a bira e suplente regular pa Nadia Moussaid riba ''Op1'' riba djaluna, anfitrion huntu ku Hugo Logtenberg. Riba 30 di desèmber 2021, ela ko-anfitrion di e kùes di televishon *De Nationale 2021 Test* ku Emma Wortelboer.[6]

Na 2022, Gibbs a partisipá den e di tres temporada di e programa di televishon *Kamp Van Koningsbrugge*. Den un edishon spesial filmá den e Ardennes Bélga, e i e otro partisipantenan a wòrdu sometí na pruebanan di estilo militar di nan resistensia físiko i mental. El’a retirá for di e programa den e di dos episodio despues ku e komandonan supervisor a konseh’é pa hasi esaki.

For di 22 di ougùstùs 2022, Gibbs i Nadia Moussaid a forma e promé duo di anfitrion femenino permanente riba *Op1*. Nan tabata anfitrion di e talk show tur diabierna den nomber di BNNVARA.

Durante e transmishon di *Op1* riba 6 di yanüari 2023, Gibbs a referí na Israel komo un “régimen di apartheid.” Despues di esaki, a presentá kehonan na e ombudsman di e organisashon di Radiodifusión Públiko Hulandes (NPO)—riba inisiativa di Jan Dijkgraaf—riba e base ku e deklarashon supuestamente a violá e kódigo periodístiko di NPO.[7] E invitado Gert-Jan Segers a defendé su mes dor di deklará ku miéntras tabatin asuntunan tokante e establesimentu di asentamentunan, etiketá nan eksplísitamente komo tal a bai muchu leu.[7] Dia 27 di febrüari, Defensor di Pueblo Margo Smit a anunsiá ku el a haña ku e deklarashon di Gibbs no tabatin substansia verifikabel òf indikashon kla ku e tabata djis un opinion; sinembargo, ela nenga di ofresé un huisio riba e supstansia di e asuntu.[8]

Na yüni 2023, den e preparashon pa e Konmemorashon Nashonal di e Pasado di Sklabitut Hulandes, Gibbs a ko-anfitrion di *Keti Koti den Konsierto* ku Edsilia Rombley.[9] E espektákulo musikal aki a keda grabá dia 28 di yüni na Royal Theatre Carré—ku figura prominente hulandes i un públiko—i transmití pa BNNVARA dia 30 di yüni.

Riba 1 di yüli 2023, Gibbs a sirbi komo e maestro di seremonia pa e konmemorashon nashonal anual di e pasado di sklabitut hulandes den Oosterpark di Amsterdam.[10] Durante e evento, Rei Willem-Alexander, na nòmber di e Kas Real, a pidi despensa pa e historia di sklabitut hulandes i a pidi pordon.[11]

Kuminsando 31 di òktober 2024, Gibbs a partisipá den *Ketens* (‘Kadenanan’), un produkshon di e emisoranan ZWART i HUMAN ku ta analisá kondishonnan di trabou den fabrikashon di vários produkto, manera ekstenshon di kabei i bateria di e-bike.[5]

Na 2024, Gibbs a tuma parti na e programa di televishon ''Onderaan de streep''.

E programa *De Nieuws BV* a terminá na fin di 2025. Siguientemente, Natasja Gibbs i Stephan Komduur a uni pa lansa un programa nobo di Radio 1, *De Rode Draad*.[12]

Na 2026, ela publiká e buki *Waarom een ​​ﬁzonde democratie niet zonder journalisten kan* ('Dikon un Demokrasia Saludabel No Por Hasi Sin Periodistanan'). Den e buki aki, e ta kritiká, entre otro kosnan, e miedu di periodistanan di wòrdu deskartá komo aktivista i e opseshon pa wak figuranan den programanan di kòmbersashon.[13]

Manifiesto
Na 2020, huntu ku Zoë Papaikonomou, Nadia Zerouali, i otronan, ela enkabesá e manifiesto ‘Stop Rasismo den Media’—ku a rekohé mas ku 300 firmante—deklarando, entre otro, ku e movementu Black Lives Matter a lanta hopi hende tokante...

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Natasja Gibbs}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Hende]]
[[:Kategoria:Hulanda]]


-------------------------
{{Variante|c}}
{{Infobox empresa| variante = c
| nomber      = Ret Karibense
| imagen      = 
| descripcion = 
| funda       = 1928
| antecesor   = 
| fecha disolucion = 2017
| causa disolucion = bankrut
| fundado     = Jorge Bartolomeo Suarez
| propietario = Uitgeverij De Pers NV
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{CUW}}
| idioma      = [[Papiamentu]] 
| sede        = 
| zona        = [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]]
| empleado    = &lt;!--cantidad di empleado--&gt;
| producto    = notisia, korant
| sector      = prensa
| industria   = 
| website     = 
}}
'''Ret  Karibense''' ([[hulandes]]: ''Caribisch Netwerk'') ta un servisio di notisia independiente online ku ta wòrdu proveé ​​dor di e emisora ​​públiko hulandes NTR. E plataforma ta enfoká riba e seis islanan den Karibe di [[Reino Hulandes]]. Su tim di redakshon ta produci noticianan como tambe reportahe di radio y video cu ta cubri Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius, Sint Maarten, Den Haag (politica Hulandes), y e komunidat karibense na [[Hulanda]].

==Historia==
E emisora ​​públiko NTR a establesé e plataforma di notisia na 2013 despues ku kòrtamentu di presupuesto a obligá Radio Hulanda Mundial (Wereldomroep) pa stòp ku su periodismo pa loke ta trata e region di Karibe na final di 2012. Caribisch Netwerk ta e úniko servisio di notisia no komersial pa e islanan di Karibe. Corantnan comercial, radio emisoranan, y emisoranan di television riba e islanan y na Surinam frecuentemente ta republica of retransmiti su articulonan y reportahenan completo.

==Tim di Redakshon==
E servisio di notisia online ta wòrdu produsí pa e emisora ​​públiko independiente NTR, ku sede na Hilversum. Un karakterístika distintivo di Caribisch Netwerk ta ku su tim di redakshon frekuentemente ta presentá residentenan lokal i ekspertonan karibense den su publikashonnan. E tim ta konsistí di redaktornan di NTR ku sede na Hulanda i vários koresponsal (freelance) riba e islanan den Karibe. E tim tambe ta kontribuí na programanan di radio i televishon pa e sistema di radiodifushon públiko hulandes.

==Online==
E tim di redakshon di Caribisch Netwerk ta publiká prinsipalmente online via su wèpsait ofisial i kanalnan di medionan sosial.

==Televishon==
E programa ‘Expeditie Nederland’ (Expedition Netherlands), produsí pa e emisora ​​MAX pa e kanal NPO 2, ta un esfuerso kolaborativo ku ta enbolbí Caribisch Netwerk i diesdos otro emisora ​​regional. Caribisch Netwerk a kolaborá ku NOS riba e transmishon di karidat ‘Nederland Helpt Sint-Maarten’ (Ulanda ta yuda Sint Maarten), ku a rekoudá mas ku 13 mion euro pa yudansa di emergensia despues di Orkan Irma.
E tim di redakshon a produsí e seri dokumental di tres parti ‘Caribisch Nederland, drie jaar later’ (Hulanda Karibense, Tres Aña Despues) pa NTR; e seri a enfoká riba e islanan di Boneiru, Saba, i Sint Eustatius, ku a bandoná eks Antia Hulandes pa bira munisipionan spesial di Hulanda dia 10 di òktober 2010.
Radio
E podcast ‘De Vergeten Klimaatcrisis’ (E Krísis di Klima Lubidá) pa NPO Radio 1: trahadó di radio i periodista John Samson, huntu ku e tim di redakshon di Caribisch Netwerk, a krea un seri di radio tokante kambio di klima den e seis islanan di Karibe Hulandes.
E podcast ‘Koninkrijkskwesties’ (Asuntunan di Reino) pa NPO Radio 1, ku ta kubri tópikonan delikado den e komunidat karibense.
NTR a fasilitá kolaborashon estrecho entre su programanan di radio *Hilversum Uit* i *Kwesties* i e tim di redakshon di Caribisch Netwerk, ku e meta pa strukturalmente presentá mas invitado karibense i tópikonan karibense ku no ta representá na NPO Radio 1.
E programa di radio *Dichtbij Nederland* na NPO Radio 5 tabata transmití relatonan di radio tur siman produsí pa Caribisch Netwerk.
Trivia
Presentador di BNNVara Natasja Gibbs—konosí pa *De Rode Draad* (antes *De Nieuws BV*) na NPO Radio 1 i *Op1* (NPO 1)—a traha añanan largu komo e koresponsal di Kòrsou pa Caribisch Netwerk. Siguientemente el’a drenta den e tim di redakshon na Hilversum komo kordinadó di e tim di periodistanan ku sede na Hulanda i riba e islanan.
Periodista John Samson a fungi añanan largu komo reportero polítiko pa NTR na Den Haag, kaminda el a kubri relashonnan di Reino pa Caribisch Netwerk. Siguientemente el a muda pa NOS komo spesialista Karibense i redaktor pa e *Radio 1 Journaal*. Anteriormente el a produsí podcastnan manera *De Vergeten Klimaatcrisis* (E Krísis di Klima Lubidá).
Koresponsal di NOS Dick Drayer, ku sede na Kòrsou, tambe a produsí artíkulonan di notisia pa *Caribisch Netwerk* pa hopi aña. Despues el a bai traha pa e radio emisora ​​lokal i e wèpsait di notisia Curacao.nu.
Na comienso di e pandemia di coronavirus, ex coresponsal Sharina Henriquez a wordo deteni eroneamente na Aruba. Esaki a sosode durante cu e tabata ehecutando su trabou periodistico durante e Toque de Queda. E insidente a kondusí na preguntanan parlamentario i un karta di protesta di e Asosiashon Hulandes di Periodistanan.

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Caribisch Netwerk}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Telekomunikashon]]
[[:Kategoria:Karibe Hulandes]]
--------
'''Ret Karibense''' ([[hulandes]]: '''Caribisch Netwerk''') ta un servisio di notisia independiente hulandes pa region di Karibe. E ta publika na tres idioma: [[papiamentu]], [[ingles]] i [[hulandes]]. 

nl.wiki:'''Ret Karibense''' ([[hulandes]]: '''Caribisch Netwerk''') ta un servisio di notisia independiente riba liña di e Oranjestad pa medio di e grupo di trabou NTR. E plataforma ta dirigí riba e seis islanan Karibense di Reino Hulandes. E redaccion ta traha noticianan, reportahenan di radio y video riba Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint-Eustatius, Sint-Maarten, politica Den Haag y e comunidad Caribense na Hulanda. E ta publika den hulandes, papiamentu i ingles. El a wordo lansa na 2013 pa NTR omroep.

==Historia==
E grupo di tarea publico NTR a crea e plataforma di noticianan na 2013 despues cu World Broadcasting a wordo obliga pa stop di publica informacion di Caribe na fin di 2012 pa motibo di reduccion di presupuesto. Caribbean Network ta e úniko servisio di notisia no-komersial pa e islanan Karibense. E periodistanan komersial, e stashonnan di radio i di televishon na e islanan i na Surinam ta tuma hopi bia e artíkulonan publiká, e reportahenan di radio i di video na nan tur.

*NOTES - NTR Caribisch Netwerk
&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.villamedia.nl/artikel/ntr-caribisch-netwerk-gaat-samenwerking-aan-met-abc-online-media          | werk=Villamedia|auteur=Lar Pasveer|titel=NTR Caribisch Netwerk gaat samenwerking aan met ABC Online Media|datum=18 april 2018]]&lt;/ref&gt;                                               
Het zogeheten Caribisch Netwerk, een in 2013 door omroep NTR gelanceerde nieuwsvoorziening voor het Caribisch gebied, gaat samenwerken met online nieuwsplatform ABC Online Media. Bijdragen uit het netwerk (zowel tekst als video) zullen de online uitgaven Bonaire.Nu, Curacaonieuws.Nu en Arubanieuws.Nu verrijken.
Het Caribisch Netwerk is met 15 journalisten op alle zes eilanden van de Nederlandse Antillen actief.  Sylvia de Leon van ABC Online Media is blij dat het kan putten uit technische kennis en faciliteiten van de NTR, naast de geschreven artikelen en audiovisuele producties uit het Caribisch Netwerk.
Mogelijk zullen er in de toekomst co-producties zijn. Frans Jennekens is binnen NTR verantwoordelijk voor het Caribisch Netwerk. Als taakomroep wil de NTR de lokale journalistiek op de Caribische eilanden binnen het Koninkrijk ondersteunen. De samenwerking past wat Jennekens betreft perfect.
“Bovendien wil de NTR graag haar publieke content op zoveel mogelijk platforms verspreiden. De samenwerking kan tot een wederzijdse verdieping van de informatie leiden”, stelt hij.
https://www.villamedia.nl/artikel/ntr-lanceert-caribisch-netwerk |werk=Villamedia|auteur=Trudy Brandenburg-van de Ven|titel=NTR lanceert Caribisch Netwerk|datum=24 april 2013
De NTR heeft een persvoorziening voor Caribisch nieuws gelanceerd. ‘Caribisch Netwerk’ brengt nieuws, actualiteiten, radioreportages en achtergronden over Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten en de Caribische gemeenschap in Nederland. De website functioneert voor de lokale media als een persbureau en informeert daarnaast alle andere geïnteresseerden.
Caribisch Netwerk is een productie van de NTR, in samenwerking met onafhankelijke journalisten op de zes Caribische eilanden (verenigd onder de naam Journalistes Expérimentés). In opdracht van de NPO heeft de NTR als onafhankelijke taakomroep deze nieuwsvoorziening opgezet, nadat de Wereldomroep eind 2012 door bezuinigingen gedwongen werd te stoppen met journalistiek werk voor het Caribisch gebied.

{{Appendix}}
-----------------
==Arubaanse Courant==
Na Aruba cu durante añanan a conta cu un variedad di publicacion, mayoria na Spaño, Aruba Post tabata e prome corant diario, publica na Ingles, na aña 1938. Redactor-editor S. Vieyra. Despues, Aruba Post lo a adopta e nomber Arubaanse Courant y, hunto cu Beurs- en Nieuwsberichten (Bolsa en Noticia Reportage) y La Prensa, lo a wordo poni cerca un editor na Curaçao. For di aña 1980 e corant di mainta Diario ta sali na Papiamentu riba Aruba. Ademas, e diario na idioma ingles The News i e semanal The Local tambe ta wòrdu publiká. E revista di informashon Aruba, publiká na Papiamentu, ta informá e poblashon tokante e aktividatnan ofisial di e gobièrnu insular. E revista, ku ta sali seis biaha pa aña, tin un sirkulashon di 15.000 i ta wòrdu distribuí grátis. No por keda sin menshoná e revista semanal Curaçao, ku, fundá na 1938, tabatin un influensia signifikante riba e tratamentu di asuntunan polítiko durante añanan (te 1959), i e revista mensual sosio-kultural Christoffel, ku a aparesé pa promé biaha na 1955 i a wòrdu apsorbé despues di algun aña dor di Nieweds-Iuweds, publiká na Netherland. Despues di guera, e revista chistoso Lorito Real a aparece na Curaçao, y Chuchubi na Aruba.&lt;ref&gt;[ Pers], Encyclopedie van Curacao&lt;/ref&gt;
------
Caribbean Network ta un servisio di notisia online independiente di e Hulandes Public Broadcasting Corporation (NPO) produsí pa e radiodifusor di servisio públiko NTR. E plataforma ta enfoká riba e seis islanan den Karibe di Reino Hulandes. E tim di redakshon ta produsí relatonan di notisia, reportahe di radio i video tokante Aruba, Boneiru, Kòrsou, Saba, Sint-Eustatius, Sint-Maarten, polítika na Den Haag, i e komunidat karibense na Hulanda.

Historia
E emisora ​​di servisio públiko NTR a establesé e plataforma di notisia na 2013 despues ku Radio Hulanda Mundial a hañ’é obligá di stòp ku periodismo pa loke ta trata e region di Karibe pa motibu di kòrtamentu di presupuesto na fin di 2012. Caribbean Network ta e úniko servisio di notisia no komersial pa e islanan di Karibe. Korantnan komersial, radio i emisoranan di televishon riba e islanan i na Sürnam hopi bia ta reprodusí e artíkulonan publiká, reportahe di radio i video den nan totalidat.

Tim di Redakshon
E servisio di notisia online ta wòrdu produsí pa e emisora ​​independiente di servisio públiko NTR na Hilversum. Un karakterístika di Caribbean Network ta ku e tim di redakshon hopi bia ta konta ku residentenan lokal i ekspertonan karibense den su publikashonnan. E tim di redakshon ta konsistí di redaktornan di NTR na Hulanda i vários koresponsal (freelance) riba e islanan den Karibe. Tambe e team di redaccion ta contribui na programanan di radio y television pa e emisora ​​publico Hulandes.

Online
E tim di redakshon di Caribisch Netwerk ta publiká prinsipalmente online via e wèpsait ofisial i via kanalnan di media sosial.

--------------
{{Infobox empresa| variante = a
| nomber      = LM Publishers
| imagen      = 
| descripcion = 
| funda       = 1928
| antecesor   = 
| fecha disolucion = 2017
| causa disolucion = bankrut
| fundado     = Jorge Bartolomeo Suarez
| propietario = Uitgeverij De Pers NV
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{CUW}}
| idioma      = [[Papiamentu]] 
| sede        = 
| zona        = [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]]
| empleado    = &lt;!--cantidad di empleado--&gt;
| producto    = notisia, korant
| sector      = prensa
| industria   = 
| website     = 
}}
'''LM Publishers''' ta un editorial independiente di buki di arte i cultura mundial, informashon di pais, sustansia i asuntunan di desaroyo, cu un interes special pa Surinam, Antias i Indonesia.

LM Publishers is een onafhankelijke uitgeverij van boeken over wereldwijde kunst &amp; cultuur, landeninformatie, duurzaamheid en ontwikkelingsvraagstukken, met een bijzondere belangstelling voor Suriname, de Antillen en Indonesië.
LM Publishers komt voort uit KIT Publishers, de uitgeverij van het Koninklijk Instituut voor de Tropen, die bij de reorganisatie van het instituut in 2013 werd opgeheven. Na de reorganisatie vond de uitgeverij onderdak bij LokaalMondiaal, dat door middel van onder andere documentaires en debat beoogde mondiale thema’s te belichten vanuit lokaal en regionaal perspectief. Aan LokaalMondiaal dankt de uitgeverij, die sinds begin 2016 zelfstandig is, haar naam.

nl.wiki:KIT Publishers was een Nederlandse onafhankelijke uitgeverij en multidisciplinair kennisinstituut, opgericht in 1989. KIT was gespecialiseerd in landeninformatie, wereldwijde kunst en cultuur en ontwikkelingssamenwerking. De uitgever was verbonden aan het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) in Amsterdam en is bij de reorganisatie van het instituut in 2013 opgeheven. De uitgeverij LM Publishers komt voort uit KIT Publishers.
-----------------------

* The Daily Herald - Sint Maarten 
* Boneriano
* BES Reporter
--------------
== Cinema na aire liber na Aruba ==
[[File:Former open-air movie theater.jpg|thumb|Plakaat di teater na ex-hotel Colombia]]
Durante e lapso di mas cu 100 aña a mira solamente cinco '''cine den aire liber na Aruba'''. Awor práktikamente obsoleto riba e isla, e teaternan aki un tempu tabata wòrdu bishitá frekuentemente pa lokalnan i migrantenan den siglo 20.&lt;ref&gt;[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20241213.pdf Forgotten gems: Open air movie theaters], Aruba Today (13 di december 2024)&lt;/ref&gt;
E prome teatro na aire liber a wordo construi na 1920 y a wordo encarga pa Shon Eduard (Eddy) de Veer. E teater aki tabata situá na Hotel Colom-
bia na Oranjestad, cu awor ta unda oficina di censo di Aruba ta situa. E teater tabata simpel; e tabata konsistí solamente di un pantaya, i bishitantenan mester a trese nan mes stul pa disfrutá di e pelíkulanan mudo popular di e tempu ei.
Migrantenan merikano ku tabata traha den e refineria i tabata biba den e Kolonia di Lago na Sero Colorado tambe tabatin nan pida di e bolo ku nan Teatro den aire liber,
cu tabata forma parti di Esso Club, tambe conoci como Pan-Am Club. Tabata na e teater aki ku “Talkies” a wòrdu transmití pa promé biaha, pelíkulanan ku zonido. E teater aki mayoria biaha tabata transmití blockbusternan merikano pa e ekspatnan merikano, di e manera aki hasiendo sigur ku e migrantenan aki no tabata pèrdè entretenimentu for di nan tera natal.
Den añanan 1950 i 1960, Sa- vaneta a mira nan mes teater na aire liber, situá dilanti di e Kazerne di Marinier (Kazerne Marino). E teater aki tabata wòrdu bishitá prinsipalmente pa e marineronan bisiña, ku no tabatin muchu entretenimentu ku no ta pelíkula e tempu ei.
E último i mas resien teater na aire liber a wòrdu konstruí den forma di un teater drive-in. Un konsepto merikano popular, e Drive Inn situá na Balashi tabata un hot spot pa hóbennan, ku tabatin e kustumber di hinka tur nan amigunan den un outo pa bai wak pelíkula. Pa e fenómeno aki tabatin un preis apart ku bo mester a paga yamá e “aksidente di outo”.
E teater aki a sera alrededor di
2012, pero a wòrdu habrí di nobo durante e pandemia na yüli 2020, kaminda pelíkulanan tabata wòrdu transmití riba un pantaya gigantesko poné dilanti di kònteinernan staká. Sinembargo, e forma di entretenimentu nostálgiko aki no a dura muchu largu ya ku el a sera atrobe solamente un òf dos aña
aweró. Awendia ainda bo por mira e kònteinernan staka ora bo kore banda di e brug na Balashi.

== Literatura ==
* Evert Bongers, ''De kolibrie op de rots en meer over de geschiedenis van Aruba''

{{Appendix}}

—During the span of over 100 years, Aruba only saw five open air movie theatres. Now practically obsolete on the island, these theaters were once frequently visited by locals and migrants in the 20th century.
The first open air theater was constructed in 1920 and was commissioned by Shon Eduard (Eddy) de Veer. This theater was lo- cated at the Hotel Colom-
bia in Oranjestad, which is now where the Aruban census office is located. The theater was simple; it only consisted of a screen, and visitors had to bring their own chairs to enjoy the popular silent movies of the time.
American migrants who worked in the refinery and lived in the Lago Colony in Sero Colorado also had their piece of the pie with their Open air Theatre,
which formed part of the Esso Club, also known as the Pan-Am Club. It was at this theater that “Talkies” were first streamed, mov- ies with sound. This theater mostly streamed American blockbusters for the Ameri- can expats, this way mak- ing sure that these migrant were not missing out on entertainment from their home land.
In the 1950’s and 60’s, Sa- vaneta saw their own open air theater, located in front of the Marinier’s Kazerne (Marine Barracks). This the- ater was mostly visited by the neighboring marines, who didn’t have much entertainment other than movies at that time.
The last and most recent open air theater was con- structed in the form of a drive-in theater. A popular American concept, the Drive Inn located in Balashi was a hot spot for teenag- ers, who had the habit of cramming all their friends in one car to go see the mov- ies. For this phenomenon there was a separate price that you had to pay called the “car crash”.
This theater closed around
2012, but was re-opened during the pandemic in July 2020, where movies were streamed on a gigan- tic screen set up in front of stacked containers. How- ever, this nostalgic form of entertainment did not last very long as it was closed again only a year or two
later. Nowadays you can still see the stacked con- tainers when you drive near the bridge in Balashi.</text>
      <sha1>2fzu23idgzdxqsmzc12sb9u993qpd4g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206790</id>
      <parentid>206789</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T18:25:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>206790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30200" sha1="a8tb07aotaf86itndks19eqgzb2kuqs" xml:space="preserve">__NOINDEX__
Pending: [[Mega Hit FM]] - [[LM Publishers]] - [[Ret Karibense]] - [[Natasha Gibbs]] - [[Arubaanse Courant]]
----------
{{Variante|c}}
{{Infobox empresa| variante = c
| nomber = Mega Hit FM
| imagen              = 
| descripcion         = 
| funda               = 
| antesecor           = 
| fecha disolucion    = 
| causa disolucion    = 
| fundado             = Ron Gijzen&lt;br/&gt;Ben Becker
| propietario         = 
| director ehecutivo  = 
| pais                = {{NLD}} - Boneiru
| sede                = 
| zona                = 
| empleado            = 
| producto            = 
| sector              = entretenimentu
| industria           = radio emisora
| benta               = 
| ganashi             = 
| website             = 
}}
'''Mega Hit FM''' ta un radio emisora ​​komersial na [[Boneiru]].&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://www.megahitfm.com/ |titel=Mega Hit FM - All The Hits! |achternaam=generator |voornaam=meta-tags |bezochtdatum=2026-03-01 |werk=Mega Hit FM}}&lt;/ref&gt; E emisora ​​ta transmití riba 101.1 FM i online. E ta toka kantikanan di éksito, klásikonan popular i kansionnan na [[spañó]]. Programanan ta wòrdu presentá na [[hulandes]].

Mega Hit FM a kuminsá transmití na òktober 1995 bou di e nòmber Mega Super Radio.&lt;ref&gt;[https://www.bonaire.nu/nieuws/kunst-cultuur-en-muziek/80830/mega-hit-fm-viert-30-jaar-met-groot-feest-op-eden-beach MEGA Hit FM viert 30 jaar met groot feest op Eden Beach], bonaire.nu (16 di òktober 2025)&lt;/ref&gt; Den transkurso di añanan, e nòmber i marka a wòrdu aktualisá vários biaha, eventualmente birando Mega Hit FM. Ron Gijzen i Ben Becker a funda e stashon i a presentá programanan einan. Personahenan konosí, manera Jeroen van Inkel, Robin Schulz i Jesse Sprikkelman, tambe ta presentá programanan di radio na e emisora.

Un estudio kondusí na final di 2020 dor di Ofisina Nashonal pa Hulanda Karibense tokante e efektividat di kampañanan di medionan lokal a revelá ku Mega Hit FM ta e radio emisora ​​mas skuchá na Boneiru.&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://www.rijksdienstcn.com/documenten/2020/mediaonderzoek/mediaonderzoek-caribisch-nederland-2020/mediaonderzoek-caribisch-nederland-2020 |titel=Mediaonderzoek Caribisch Nederland 2020 {{!}} Rijksdienst Caribisch Nederland |achternaam=Koninkrijksrelaties |voornaam=Ministerie van Binnenlandse Zaken en |datum=2021-03-03 |bezochtdatum=2026-03-01 |werk=www.rijksdienstcn.com |taal=nl}}&lt;/ref&gt; Mas o ménos 62 porshento di e respondentenan a indiká ku nan ta skucha e emisora ​​regularmente.

Banda di e studio den e edifisio di Voz di Boneiru riba Gouverneur Debrotweg, e radio emisora ​​tambe tin un di dos studio na Club Trocadero na Kralendijk for di 2023.&lt;ref&gt;[https://www.bonaire.nu/nieuws/economie/25232/radiozender-mega-hit-fm-opent-tweede-studio-bij-club-trocadero Radiozender Mega Hit FM opent tweede studio bij Club Trocadero], bonaire. nu (25 di febrüari 2023)&lt;/ref&gt;

==Kanal ku tema==
E emisora ​​ta operá un kanal temátiko ku yama Mega Classics, ku ta transmití “golden oldies” riba 99.5 FM na Boneiru i online. Adishonalmente, nan tin un kanal, basá riba 101.1 FM, ku no ta ofresé programa ni propaganda, ku ta wòrdu transmití den supermerkadonan rònt di e isla.&lt;ref&gt;{{citeer web|auteur=Ellen Breel|url=https://www.bonaire.nu/nieuws/bonaire/17675/mega-hit-fm-verzorgt-muziek-in-van-den-tweel-supermarket|titel= Mega Hit FM verzorgt muziek in Van den Tweel Supermarket|werk=bonaire.nu|datum=2018-09-26|bezochtdatum=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Mega Hit FM}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Telekomunikashon]]
[[:Kategoria:Boneiru]]
------------------
'''Sylvia de Boer-de Leon''', miho konosi komo Sylvia de Leon, ta un empresario digital, merkadeo online, i publikadó ku sede na [[Kralendijk]], [[Boneiru]]. Eigenaar ABConlinemedia | Uitgever van 5 online nieuws platforms op Aruba, Bonaire en Curaçao

E ta mas konosí komo e fundadó i doño di ABC Online Media, e ret di publikashon digital mas grandi di Hulanda Karibense.

Antecedente i Karera

• Publikadó di Media: Desde ku el a lanta ABC Online Media alrededor di 2009, ela supervisá un ret di sitionan di notisia independiente grandi ku ta kubri Karibe Hulandes. Esakinan ta inclui Bonaire.nu, Curacao.nu, Aruba.nu, Awor.nu, y BES-Reporter.com.
• Ekspanshon &amp; Strategia: El’a enkabesá logronan grandi pa e kompania, inkluyendo lansamentu di un stashon di radio dediká pa Curacao.nu na 2025 i inisiá un rebranding korporativo amplio riba tur sinku plataforma di notisia.
• Konsehero di Negoshi: Despues di a biba i traha na Boneiru pa kasi dos dékada, e ta fungi komo konsehero digital lokal. E ta ofresé paketenan di entrenamentu spesialisá pa negoshinan chikí lokal den merkadeo online, maneho di medionan sosial i reklutamentu di trabou.

* Sylvia de Boer, Emigreren naar Caribisch Nederland

{{Appendix}}
Professional Personalia

• Current Residence: Kralendijk, Bonaire, where she has lived and worked for nearly two decades.
• Nationality/Origin: Dutch.
• Known Aliases: She uses Sylvia de Leon commercially, but is officially or historically registered in professional contexts as Sylvia de Boer-de Leon.
• Core Specialized Training:
	• Marie Forleo's B-School (Digital business training, completed in 2013).
	• Social Media Management School (Trained by Andrea Vahl, 2013).
	• Profit Lab (Trained by Amy Porterfield, 2014).
• Primary Roles: Digital Media Publisher, Owner of ABC Online Media, and local Online Marketing Consultant.

-------------
{{Variante|c}}
{{Infobox persona | variante = c
| nomber = Natasja Gibbs
}}
'''Natasja Gibbs''' (☆ [[16 di novèmber]] [[1979]] na [[Hilversum]]) ta un periodista i presentadó di televishon i radio hulandes.[2]&lt;ref&gt;https://gelukt.nl/natasja-gibbs-partner-afkomst-lengte-en-meer/ Natasja Gibbs partner, afkomst, lengte en meer], gelukt.nl &lt;/ref&gt;

== Bida i karera ==
Gibbs a lanta na Hilversum den un famia ku un ruman muhé i ruman hòmber mas yòn. Su tata tabata di Sint Maarten i a konosé su mama na Aruba? Kòrsou; e pareha a muda despues pa Hulanda, unda nan a lanta un famia. Pa un tempu, su mayornan tabata miembro di Testigunan di Yehova na Hulanda.[1][3] Ora e tabatin mas o ménos ocho aña di edat, e tabata biba ku su mama i rumannan mas yòn den vários refugio pa hende muhé pa un aña despues di un periodo di violensia doméstiko den seno di famia.[1]

Despues di a kompletá su edukashon sekundario na A. Roland Holst College na Hilversum, ela studia periodismo na Universidat di Siensia Apliká di Utrecht i despues sikologia na Universidat di Amsterdam (UvA).

Karera
Gibbs a kuminsá su karera periodístiko na 2011 komo koresponsal karibense pa Radio Netherlands Worldwide (Wereldomroep), ku sede na Kòrsou—e pais natal di su mayornan. E tambe a traha einan komo periodista pa e korant *Antilliaans Dagblad*.[1] Un aña despues, ela kuminsá traha pa NPO Radio 1 i Dolfijn FM tambe.[4] E la sirbi tambe komo koresponsal karibense pa *The Economist*.[5] El’a traha pa e emisora ​​NTR como coordinadora pa e iniciativa di periodismo *Caribisch Netwerk* (Caribbean Network), despues cu Radio Hulanda Worldwide a hay’e obliga di stop su operacionnan eynan pa motibo di reduccion di presupuesto.

Na 2014, ela presenta e programanan ''Jouw Stad Amsterdam'' i ''Critix'' na e radio emisora ​​FunX. El a wòrdu nominá pa e premio Zilveren Radioster na 2015. Na 2016, el a traha komo presentadó i editor pa e programa di NPO Radio 1 ''Kwesties'' i a yena komo DJ na Qmusic. Na 2018, el a presentá e programa di radio ''Focus'' i e podcast ''Lezen in het Donker''. E mesun aña ei, el a traha tambe riba e podcast ''Koninkrijkskwesties''. Na 2020, el tabata ko-anfitrion di e programa di radio ''Hilversum Uit''. Kuminsando na sèptèmber 2020, el a sigui Renze Klamer komo presentadó di ''De Nieuws BV'' di djaluna pa djaweps.

Na yüli i ougùstùs 2021, Gibbs tabata ko-anfitrion di ''Op1'' huntu ku Erik Dijkstra na nòmber di BNNVARA. For di òktober 2021, el a bira e suplente regular pa Nadia Moussaid riba ''Op1'' riba djaluna, anfitrion huntu ku Hugo Logtenberg. Riba 30 di desèmber 2021, ela ko-anfitrion di e kùes di televishon *De Nationale 2021 Test* ku Emma Wortelboer.[6]

Na 2022, Gibbs a partisipá den e di tres temporada di e programa di televishon *Kamp Van Koningsbrugge*. Den un edishon spesial filmá den e Ardennes Bélga, e i e otro partisipantenan a wòrdu sometí na pruebanan di estilo militar di nan resistensia físiko i mental. El’a retirá for di e programa den e di dos episodio despues ku e komandonan supervisor a konseh’é pa hasi esaki.

For di 22 di ougùstùs 2022, Gibbs i Nadia Moussaid a forma e promé duo di anfitrion femenino permanente riba *Op1*. Nan tabata anfitrion di e talk show tur diabierna den nomber di BNNVARA.

Durante e transmishon di *Op1* riba 6 di yanüari 2023, Gibbs a referí na Israel komo un “régimen di apartheid.” Despues di esaki, a presentá kehonan na e ombudsman di e organisashon di Radiodifusión Públiko Hulandes (NPO)—riba inisiativa di Jan Dijkgraaf—riba e base ku e deklarashon supuestamente a violá e kódigo periodístiko di NPO.[7] E invitado Gert-Jan Segers a defendé su mes dor di deklará ku miéntras tabatin asuntunan tokante e establesimentu di asentamentunan, etiketá nan eksplísitamente komo tal a bai muchu leu.[7] Dia 27 di febrüari, Defensor di Pueblo Margo Smit a anunsiá ku el a haña ku e deklarashon di Gibbs no tabatin substansia verifikabel òf indikashon kla ku e tabata djis un opinion; sinembargo, ela nenga di ofresé un huisio riba e supstansia di e asuntu.[8]

Na yüni 2023, den e preparashon pa e Konmemorashon Nashonal di e Pasado di Sklabitut Hulandes, Gibbs a ko-anfitrion di *Keti Koti den Konsierto* ku Edsilia Rombley.[9] E espektákulo musikal aki a keda grabá dia 28 di yüni na Royal Theatre Carré—ku figura prominente hulandes i un públiko—i transmití pa BNNVARA dia 30 di yüni.

Riba 1 di yüli 2023, Gibbs a sirbi komo e maestro di seremonia pa e konmemorashon nashonal anual di e pasado di sklabitut hulandes den Oosterpark di Amsterdam.[10] Durante e evento, Rei Willem-Alexander, na nòmber di e Kas Real, a pidi despensa pa e historia di sklabitut hulandes i a pidi pordon.[11]

Kuminsando 31 di òktober 2024, Gibbs a partisipá den *Ketens* (‘Kadenanan’), un produkshon di e emisoranan ZWART i HUMAN ku ta analisá kondishonnan di trabou den fabrikashon di vários produkto, manera ekstenshon di kabei i bateria di e-bike.[5]

Na 2024, Gibbs a tuma parti na e programa di televishon ''Onderaan de streep''.

E programa *De Nieuws BV* a terminá na fin di 2025. Siguientemente, Natasja Gibbs i Stephan Komduur a uni pa lansa un programa nobo di Radio 1, *De Rode Draad*.[12]

Na 2026, ela publiká e buki *Waarom een ​​ﬁzonde democratie niet zonder journalisten kan* ('Dikon un Demokrasia Saludabel No Por Hasi Sin Periodistanan'). Den e buki aki, e ta kritiká, entre otro kosnan, e miedu di periodistanan di wòrdu deskartá komo aktivista i e opseshon pa wak figuranan den programanan di kòmbersashon.[13]

Manifiesto
Na 2020, huntu ku Zoë Papaikonomou, Nadia Zerouali, i otronan, ela enkabesá e manifiesto ‘Stop Rasismo den Media’—ku a rekohé mas ku 300 firmante—deklarando, entre otro, ku e movementu Black Lives Matter a lanta hopi hende tokante...

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Natasja Gibbs}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Hende]]
[[:Kategoria:Hulanda]]


-------------------------
{{Variante|c}}
{{Infobox empresa| variante = c
| nomber      = Ret Karibense
| imagen      = 
| descripcion = 
| funda       = 1928
| antecesor   = 
| fecha disolucion = 2017
| causa disolucion = bankrut
| fundado     = Jorge Bartolomeo Suarez
| propietario = Uitgeverij De Pers NV
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{CUW}}
| idioma      = [[Papiamentu]] 
| sede        = 
| zona        = [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]]
| empleado    = &lt;!--cantidad di empleado--&gt;
| producto    = notisia, korant
| sector      = prensa
| industria   = 
| website     = 
}}
'''Ret  Karibense''' ([[hulandes]]: ''Caribisch Netwerk'') ta un servisio di notisia independiente online ku ta wòrdu proveé ​​dor di e emisora ​​públiko hulandes NTR. E plataforma ta enfoká riba e seis islanan den Karibe di [[Reino Hulandes]]. Su tim di redakshon ta produci noticianan como tambe reportahe di radio y video cu ta cubri Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius, Sint Maarten, Den Haag (politica Hulandes), y e komunidat karibense na [[Hulanda]].

==Historia==
E emisora ​​públiko NTR a establesé e plataforma di notisia na 2013 despues ku kòrtamentu di presupuesto a obligá Radio Hulanda Mundial (Wereldomroep) pa stòp ku su periodismo pa loke ta trata e region di Karibe na final di 2012. Caribisch Netwerk ta e úniko servisio di notisia no komersial pa e islanan di Karibe. Corantnan comercial, radio emisoranan, y emisoranan di television riba e islanan y na Surinam frecuentemente ta republica of retransmiti su articulonan y reportahenan completo.

==Tim di Redakshon==
E servisio di notisia online ta wòrdu produsí pa e emisora ​​públiko independiente NTR, ku sede na Hilversum. Un karakterístika distintivo di Caribisch Netwerk ta ku su tim di redakshon frekuentemente ta presentá residentenan lokal i ekspertonan karibense den su publikashonnan. E tim ta konsistí di redaktornan di NTR ku sede na Hulanda i vários koresponsal (freelance) riba e islanan den Karibe. E tim tambe ta kontribuí na programanan di radio i televishon pa e sistema di radiodifushon públiko hulandes.

==Online==
E tim di redakshon di Caribisch Netwerk ta publiká prinsipalmente online via su wèpsait ofisial i kanalnan di medionan sosial.

==Televishon==
E programa ‘Expeditie Nederland’ (Expedition Netherlands), produsí pa e emisora ​​MAX pa e kanal NPO 2, ta un esfuerso kolaborativo ku ta enbolbí Caribisch Netwerk i diesdos otro emisora ​​regional. Caribisch Netwerk a kolaborá ku NOS riba e transmishon di karidat ‘Nederland Helpt Sint-Maarten’ (Ulanda ta yuda Sint Maarten), ku a rekoudá mas ku 13 mion euro pa yudansa di emergensia despues di Orkan Irma.
E tim di redakshon a produsí e seri dokumental di tres parti ‘Caribisch Nederland, drie jaar later’ (Hulanda Karibense, Tres Aña Despues) pa NTR; e seri a enfoká riba e islanan di Boneiru, Saba, i Sint Eustatius, ku a bandoná eks Antia Hulandes pa bira munisipionan spesial di Hulanda dia 10 di òktober 2010.
Radio
E podcast ‘De Vergeten Klimaatcrisis’ (E Krísis di Klima Lubidá) pa NPO Radio 1: trahadó di radio i periodista John Samson, huntu ku e tim di redakshon di Caribisch Netwerk, a krea un seri di radio tokante kambio di klima den e seis islanan di Karibe Hulandes.
E podcast ‘Koninkrijkskwesties’ (Asuntunan di Reino) pa NPO Radio 1, ku ta kubri tópikonan delikado den e komunidat karibense.
NTR a fasilitá kolaborashon estrecho entre su programanan di radio *Hilversum Uit* i *Kwesties* i e tim di redakshon di Caribisch Netwerk, ku e meta pa strukturalmente presentá mas invitado karibense i tópikonan karibense ku no ta representá na NPO Radio 1.
E programa di radio *Dichtbij Nederland* na NPO Radio 5 tabata transmití relatonan di radio tur siman produsí pa Caribisch Netwerk.
Trivia
Presentador di BNNVara Natasja Gibbs—konosí pa *De Rode Draad* (antes *De Nieuws BV*) na NPO Radio 1 i *Op1* (NPO 1)—a traha añanan largu komo e koresponsal di Kòrsou pa Caribisch Netwerk. Siguientemente el’a drenta den e tim di redakshon na Hilversum komo kordinadó di e tim di periodistanan ku sede na Hulanda i riba e islanan.
Periodista John Samson a fungi añanan largu komo reportero polítiko pa NTR na Den Haag, kaminda el a kubri relashonnan di Reino pa Caribisch Netwerk. Siguientemente el a muda pa NOS komo spesialista Karibense i redaktor pa e *Radio 1 Journaal*. Anteriormente el a produsí podcastnan manera *De Vergeten Klimaatcrisis* (E Krísis di Klima Lubidá).
Koresponsal di NOS Dick Drayer, ku sede na Kòrsou, tambe a produsí artíkulonan di notisia pa *Caribisch Netwerk* pa hopi aña. Despues el a bai traha pa e radio emisora ​​lokal i e wèpsait di notisia Curacao.nu.
Na comienso di e pandemia di coronavirus, ex coresponsal Sharina Henriquez a wordo deteni eroneamente na Aruba. Esaki a sosode durante cu e tabata ehecutando su trabou periodistico durante e Toque de Queda. E insidente a kondusí na preguntanan parlamentario i un karta di protesta di e Asosiashon Hulandes di Periodistanan.

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Caribisch Netwerk}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Telekomunikashon]]
[[:Kategoria:Karibe Hulandes]]
--------
'''Ret Karibense''' ([[hulandes]]: '''Caribisch Netwerk''') ta un servisio di notisia independiente hulandes pa region di Karibe. E ta publika na tres idioma: [[papiamentu]], [[ingles]] i [[hulandes]]. 

nl.wiki:'''Ret Karibense''' ([[hulandes]]: '''Caribisch Netwerk''') ta un servisio di notisia independiente riba liña di e Oranjestad pa medio di e grupo di trabou NTR. E plataforma ta dirigí riba e seis islanan Karibense di Reino Hulandes. E redaccion ta traha noticianan, reportahenan di radio y video riba Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint-Eustatius, Sint-Maarten, politica Den Haag y e comunidad Caribense na Hulanda. E ta publika den hulandes, papiamentu i ingles. El a wordo lansa na 2013 pa NTR omroep.

==Historia==
E grupo di tarea publico NTR a crea e plataforma di noticianan na 2013 despues cu World Broadcasting a wordo obliga pa stop di publica informacion di Caribe na fin di 2012 pa motibo di reduccion di presupuesto. Caribbean Network ta e úniko servisio di notisia no-komersial pa e islanan Karibense. E periodistanan komersial, e stashonnan di radio i di televishon na e islanan i na Surinam ta tuma hopi bia e artíkulonan publiká, e reportahenan di radio i di video na nan tur.

*NOTES - NTR Caribisch Netwerk
&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.villamedia.nl/artikel/ntr-caribisch-netwerk-gaat-samenwerking-aan-met-abc-online-media          | werk=Villamedia|auteur=Lar Pasveer|titel=NTR Caribisch Netwerk gaat samenwerking aan met ABC Online Media|datum=18 april 2018]]&lt;/ref&gt;                                               
Het zogeheten Caribisch Netwerk, een in 2013 door omroep NTR gelanceerde nieuwsvoorziening voor het Caribisch gebied, gaat samenwerken met online nieuwsplatform ABC Online Media. Bijdragen uit het netwerk (zowel tekst als video) zullen de online uitgaven Bonaire.Nu, Curacaonieuws.Nu en Arubanieuws.Nu verrijken.
Het Caribisch Netwerk is met 15 journalisten op alle zes eilanden van de Nederlandse Antillen actief.  Sylvia de Leon van ABC Online Media is blij dat het kan putten uit technische kennis en faciliteiten van de NTR, naast de geschreven artikelen en audiovisuele producties uit het Caribisch Netwerk.
Mogelijk zullen er in de toekomst co-producties zijn. Frans Jennekens is binnen NTR verantwoordelijk voor het Caribisch Netwerk. Als taakomroep wil de NTR de lokale journalistiek op de Caribische eilanden binnen het Koninkrijk ondersteunen. De samenwerking past wat Jennekens betreft perfect.
“Bovendien wil de NTR graag haar publieke content op zoveel mogelijk platforms verspreiden. De samenwerking kan tot een wederzijdse verdieping van de informatie leiden”, stelt hij.
https://www.villamedia.nl/artikel/ntr-lanceert-caribisch-netwerk |werk=Villamedia|auteur=Trudy Brandenburg-van de Ven|titel=NTR lanceert Caribisch Netwerk|datum=24 april 2013
De NTR heeft een persvoorziening voor Caribisch nieuws gelanceerd. ‘Caribisch Netwerk’ brengt nieuws, actualiteiten, radioreportages en achtergronden over Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten en de Caribische gemeenschap in Nederland. De website functioneert voor de lokale media als een persbureau en informeert daarnaast alle andere geïnteresseerden.
Caribisch Netwerk is een productie van de NTR, in samenwerking met onafhankelijke journalisten op de zes Caribische eilanden (verenigd onder de naam Journalistes Expérimentés). In opdracht van de NPO heeft de NTR als onafhankelijke taakomroep deze nieuwsvoorziening opgezet, nadat de Wereldomroep eind 2012 door bezuinigingen gedwongen werd te stoppen met journalistiek werk voor het Caribisch gebied.

{{Appendix}}
-----------------
==Arubaanse Courant==
Na Aruba cu durante añanan a conta cu un variedad di publicacion, mayoria na Spaño, Aruba Post tabata e prome corant diario, publica na Ingles, na aña 1938. Redactor-editor S. Vieyra. Despues, Aruba Post lo a adopta e nomber Arubaanse Courant y, hunto cu Beurs- en Nieuwsberichten (Bolsa en Noticia Reportage) y La Prensa, lo a wordo poni cerca un editor na Curaçao. For di aña 1980 e corant di mainta Diario ta sali na Papiamentu riba Aruba. Ademas, e diario na idioma ingles The News i e semanal The Local tambe ta wòrdu publiká. E revista di informashon Aruba, publiká na Papiamentu, ta informá e poblashon tokante e aktividatnan ofisial di e gobièrnu insular. E revista, ku ta sali seis biaha pa aña, tin un sirkulashon di 15.000 i ta wòrdu distribuí grátis. No por keda sin menshoná e revista semanal Curaçao, ku, fundá na 1938, tabatin un influensia signifikante riba e tratamentu di asuntunan polítiko durante añanan (te 1959), i e revista mensual sosio-kultural Christoffel, ku a aparesé pa promé biaha na 1955 i a wòrdu apsorbé despues di algun aña dor di Nieweds-Iuweds, publiká na Netherland. Despues di guera, e revista chistoso Lorito Real a aparece na Curaçao, y Chuchubi na Aruba.&lt;ref&gt;[ Pers], Encyclopedie van Curacao&lt;/ref&gt;
------
Caribbean Network ta un servisio di notisia online independiente di e Hulandes Public Broadcasting Corporation (NPO) produsí pa e radiodifusor di servisio públiko NTR. E plataforma ta enfoká riba e seis islanan den Karibe di Reino Hulandes. E tim di redakshon ta produsí relatonan di notisia, reportahe di radio i video tokante Aruba, Boneiru, Kòrsou, Saba, Sint-Eustatius, Sint-Maarten, polítika na Den Haag, i e komunidat karibense na Hulanda.

Historia
E emisora ​​di servisio públiko NTR a establesé e plataforma di notisia na 2013 despues ku Radio Hulanda Mundial a hañ’é obligá di stòp ku periodismo pa loke ta trata e region di Karibe pa motibu di kòrtamentu di presupuesto na fin di 2012. Caribbean Network ta e úniko servisio di notisia no komersial pa e islanan di Karibe. Korantnan komersial, radio i emisoranan di televishon riba e islanan i na Sürnam hopi bia ta reprodusí e artíkulonan publiká, reportahe di radio i video den nan totalidat.

Tim di Redakshon
E servisio di notisia online ta wòrdu produsí pa e emisora ​​independiente di servisio públiko NTR na Hilversum. Un karakterístika di Caribbean Network ta ku e tim di redakshon hopi bia ta konta ku residentenan lokal i ekspertonan karibense den su publikashonnan. E tim di redakshon ta konsistí di redaktornan di NTR na Hulanda i vários koresponsal (freelance) riba e islanan den Karibe. Tambe e team di redaccion ta contribui na programanan di radio y television pa e emisora ​​publico Hulandes.

Online
E tim di redakshon di Caribisch Netwerk ta publiká prinsipalmente online via e wèpsait ofisial i via kanalnan di media sosial.

--------------
{{Infobox empresa| variante = a
| nomber      = LM Publishers
| imagen      = 
| descripcion = 
| funda       = 1928
| antecesor   = 
| fecha disolucion = 2017
| causa disolucion = bankrut
| fundado     = Jorge Bartolomeo Suarez
| propietario = Uitgeverij De Pers NV
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{CUW}}
| idioma      = [[Papiamentu]] 
| sede        = 
| zona        = [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]]
| empleado    = &lt;!--cantidad di empleado--&gt;
| producto    = notisia, korant
| sector      = prensa
| industria   = 
| website     = 
}}
'''LM Publishers''' ta un editorial independiente di buki di arte i cultura mundial, informashon di pais, sustansia i asuntunan di desaroyo, cu un interes special pa Surinam, Antias i Indonesia.

LM Publishers is een onafhankelijke uitgeverij van boeken over wereldwijde kunst &amp; cultuur, landeninformatie, duurzaamheid en ontwikkelingsvraagstukken, met een bijzondere belangstelling voor Suriname, de Antillen en Indonesië.
LM Publishers komt voort uit KIT Publishers, de uitgeverij van het Koninklijk Instituut voor de Tropen, die bij de reorganisatie van het instituut in 2013 werd opgeheven. Na de reorganisatie vond de uitgeverij onderdak bij LokaalMondiaal, dat door middel van onder andere documentaires en debat beoogde mondiale thema’s te belichten vanuit lokaal en regionaal perspectief. Aan LokaalMondiaal dankt de uitgeverij, die sinds begin 2016 zelfstandig is, haar naam.

nl.wiki:KIT Publishers was een Nederlandse onafhankelijke uitgeverij en multidisciplinair kennisinstituut, opgericht in 1989. KIT was gespecialiseerd in landeninformatie, wereldwijde kunst en cultuur en ontwikkelingssamenwerking. De uitgever was verbonden aan het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) in Amsterdam en is bij de reorganisatie van het instituut in 2013 opgeheven. De uitgeverij LM Publishers komt voort uit KIT Publishers.
-----------------------

* The Daily Herald - Sint Maarten 
* Boneriano
* BES Reporter
--------------
== Cinema na aire liber na Aruba ==
[[File:Former open-air movie theater.jpg|thumb|Plakaat di teater na ex-hotel Colombia]]
Durante e lapso di mas cu 100 aña a mira solamente cinco '''cine den aire liber na Aruba'''. Awor práktikamente obsoleto riba e isla, e teaternan aki un tempu tabata wòrdu bishitá frekuentemente pa lokalnan i migrantenan den siglo 20.&lt;ref&gt;[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20241213.pdf Forgotten gems: Open air movie theaters], Aruba Today (13 di december 2024)&lt;/ref&gt;
E prome teatro na aire liber a wordo construi na 1920 y a wordo encarga pa Shon Eduard (Eddy) de Veer. E teater aki tabata situá na Hotel Colom-
bia na Oranjestad, cu awor ta unda oficina di censo di Aruba ta situa. E teater tabata simpel; e tabata konsistí solamente di un pantaya, i bishitantenan mester a trese nan mes stul pa disfrutá di e pelíkulanan mudo popular di e tempu ei.
Migrantenan merikano ku tabata traha den e refineria i tabata biba den e Kolonia di Lago na Sero Colorado tambe tabatin nan pida di e bolo ku nan Teatro den aire liber,
cu tabata forma parti di Esso Club, tambe conoci como Pan-Am Club. Tabata na e teater aki ku “Talkies” a wòrdu transmití pa promé biaha, pelíkulanan ku zonido. E teater aki mayoria biaha tabata transmití blockbusternan merikano pa e ekspatnan merikano, di e manera aki hasiendo sigur ku e migrantenan aki no tabata pèrdè entretenimentu for di nan tera natal.
Den añanan 1950 i 1960, Sa- vaneta a mira nan mes teater na aire liber, situá dilanti di e Kazerne di Marinier (Kazerne Marino). E teater aki tabata wòrdu bishitá prinsipalmente pa e marineronan bisiña, ku no tabatin muchu entretenimentu ku no ta pelíkula e tempu ei.
E último i mas resien teater na aire liber a wòrdu konstruí den forma di un teater drive-in. Un konsepto merikano popular, e Drive Inn situá na Balashi tabata un hot spot pa hóbennan, ku tabatin e kustumber di hinka tur nan amigunan den un outo pa bai wak pelíkula. Pa e fenómeno aki tabatin un preis apart ku bo mester a paga yamá e “aksidente di outo”.
E teater aki a sera alrededor di
2012, pero a wòrdu habrí di nobo durante e pandemia na yüli 2020, kaminda pelíkulanan tabata wòrdu transmití riba un pantaya gigantesko poné dilanti di kònteinernan staká. Sinembargo, e forma di entretenimentu nostálgiko aki no a dura muchu largu ya ku el a sera atrobe solamente un òf dos aña
aweró. Awendia ainda bo por mira e kònteinernan staka ora bo kore banda di e brug na Balashi.

== Literatura ==
* Evert Bongers, ''De kolibrie op de rots en meer over de geschiedenis van Aruba''

{{Appendix}}

—During the span of over 100 years, Aruba only saw five open air movie theatres. Now practically obsolete on the island, these theaters were once frequently visited by locals and migrants in the 20th century.
The first open air theater was constructed in 1920 and was commissioned by Shon Eduard (Eddy) de Veer. This theater was lo- cated at the Hotel Colom-
bia in Oranjestad, which is now where the Aruban census office is located. The theater was simple; it only consisted of a screen, and visitors had to bring their own chairs to enjoy the popular silent movies of the time.
American migrants who worked in the refinery and lived in the Lago Colony in Sero Colorado also had their piece of the pie with their Open air Theatre,
which formed part of the Esso Club, also known as the Pan-Am Club. It was at this theater that “Talkies” were first streamed, mov- ies with sound. This theater mostly streamed American blockbusters for the Ameri- can expats, this way mak- ing sure that these migrant were not missing out on entertainment from their home land.
In the 1950’s and 60’s, Sa- vaneta saw their own open air theater, located in front of the Marinier’s Kazerne (Marine Barracks). This the- ater was mostly visited by the neighboring marines, who didn’t have much entertainment other than movies at that time.
The last and most recent open air theater was con- structed in the form of a drive-in theater. A popular American concept, the Drive Inn located in Balashi was a hot spot for teenag- ers, who had the habit of cramming all their friends in one car to go see the mov- ies. For this phenomenon there was a separate price that you had to pay called the “car crash”.
This theater closed around
2012, but was re-opened during the pandemic in July 2020, where movies were streamed on a gigan- tic screen set up in front of stacked containers. How- ever, this nostalgic form of entertainment did not last very long as it was closed again only a year or two
later. Nowadays you can still see the stacked con- tainers when you drive near the bridge in Balashi.</text>
      <sha1>a8tb07aotaf86itndks19eqgzb2kuqs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206791</id>
      <parentid>206790</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T18:47:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>206791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30194" sha1="5tcc9i7ig1sq8wmkbn7lzqvcjjuqmsw" xml:space="preserve">__NOINDEX__
Pending: [[Mega Hit FM]] - [[LM Publishers]] - [[Ret Karibense]] - [[Natasha Gibbs]] - [[Arubaanse Courant]]
----------
{{Variante|c}}
{{Infobox empresa| variante = c
| nomber = Mega Hit FM
| imagen              = 
| descripcion         = 
| funda               = 
| antesecor           = 
| fecha disolucion    = 
| causa disolucion    = 
| fundado             = Ron Gijzen&lt;br/&gt;Ben Becker
| propietario         = 
| director ehecutivo  = 
| pais                = {{NLD}} - Boneiru
| sede                = 
| zona                = 
| empleado            = 
| producto            = 
| sector              = entretenimentu
| industria           = radio emisora
| benta               = 
| ganashi             = 
| website             = 
}}
'''Mega Hit FM''' ta un radio emisora ​​komersial na [[Boneiru]].&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://www.megahitfm.com/ |titel=Mega Hit FM - All The Hits! |achternaam=generator |voornaam=meta-tags |bezochtdatum=2026-03-01 |werk=Mega Hit FM}}&lt;/ref&gt; E emisora ​​ta transmití riba 101.1 FM i online. E ta toka kantikanan di éksito, klásikonan popular i kansionnan na [[spaño]]. Programanan ta wòrdu presentá na [[hulandes]].

Mega Hit FM a kuminsá transmití na òktober 1995 bou di e nòmber Mega Super Radio.&lt;ref&gt;[https://www.bonaire.nu/nieuws/kunst-cultuur-en-muziek/80830/mega-hit-fm-viert-30-jaar-met-groot-feest-op-eden-beach MEGA Hit FM viert 30 jaar met groot feest op Eden Beach], bonaire.nu (16 di òktober 2025)&lt;/ref&gt; Den transkurso di añanan, e nòmber i marka a wòrdu aktualisá vários biaha, finalmente birando Mega Hit FM. Fundadónan di e emisora ta Ron Gijzen i Ben Becker, kende ta presentá su programanan. Personahenan konosí, manera Jeroen van Inkel, Robin Schulz i Jesse Sprikkelman, tambe ta presentá programa di radio na e emisora.

Un estudio kondusí na final di 2020 dor di Ofisina Nashonal pa Hulanda Karibense tokante e efektividat di kampañanan di medionan lokal a revelá ku Mega Hit FM ta e radio emisora ​​mas skuchá na Boneiru.&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://www.rijksdienstcn.com/documenten/2020/mediaonderzoek/mediaonderzoek-caribisch-nederland-2020/mediaonderzoek-caribisch-nederland-2020 |titel=Mediaonderzoek Caribisch Nederland 2020 {{!}} Rijksdienst Caribisch Nederland |achternaam=Koninkrijksrelaties |voornaam=Ministerie van Binnenlandse Zaken en |datum=2021-03-03 |bezochtdatum=2026-03-01 |werk=www.rijksdienstcn.com |taal=nl}}&lt;/ref&gt; Mas o ménos 62 porshento di e respondentenan a indiká ku nan ta skucha e emisora ​​regularmente.

Banda di e studio situá na Gouverneur Debrotweg, e radio emisora ​​tambe tin for di 2023 un di dos studio na Club Trocadero na Kralendijk.&lt;ref&gt;[https://www.bonaire.nu/nieuws/economie/25232/radiozender-mega-hit-fm-opent-tweede-studio-bij-club-trocadero Radiozender Mega Hit FM opent tweede studio bij Club Trocadero], bonaire. nu (25 di febrüari 2023)&lt;/ref&gt;

==Kanal ku tema==
E emisora ​​ta operá un kanal temátiko ku yama Mega Classics, ku ta transmití “golden oldies” riba 99.5 FM na Boneiru i online. Adishonalmente, nan tin un kanal, basá riba 101.1 FM, ku no ta ofresé programa ni propaganda, ku ta wòrdu transmití eksklusivamente den supermerkadonan rònt di e isla.&lt;ref&gt;{{citeer web|auteur=Ellen Breel|url=https://www.bonaire.nu/nieuws/bonaire/17675/mega-hit-fm-verzorgt-muziek-in-van-den-tweel-supermarket|titel= Mega Hit FM verzorgt muziek in Van den Tweel Supermarket|werk=bonaire.nu|datum=2018-09-26|bezochtdatum=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Mega Hit FM}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Telekomunikashon]]
[[:Kategoria:Boneiru]]
------------------
'''Sylvia de Boer-de Leon''', miho konosi komo Sylvia de Leon, ta un empresario digital, merkadeo online, i publikadó ku sede na [[Kralendijk]], [[Boneiru]]. Eigenaar ABConlinemedia | Uitgever van 5 online nieuws platforms op Aruba, Bonaire en Curaçao

E ta mas konosí komo e fundadó i doño di ABC Online Media, e ret di publikashon digital mas grandi di Hulanda Karibense.

Antecedente i Karera

• Publikadó di Media: Desde ku el a lanta ABC Online Media alrededor di 2009, ela supervisá un ret di sitionan di notisia independiente grandi ku ta kubri Karibe Hulandes. Esakinan ta inclui Bonaire.nu, Curacao.nu, Aruba.nu, Awor.nu, y BES-Reporter.com.
• Ekspanshon &amp; Strategia: El’a enkabesá logronan grandi pa e kompania, inkluyendo lansamentu di un stashon di radio dediká pa Curacao.nu na 2025 i inisiá un rebranding korporativo amplio riba tur sinku plataforma di notisia.
• Konsehero di Negoshi: Despues di a biba i traha na Boneiru pa kasi dos dékada, e ta fungi komo konsehero digital lokal. E ta ofresé paketenan di entrenamentu spesialisá pa negoshinan chikí lokal den merkadeo online, maneho di medionan sosial i reklutamentu di trabou.

* Sylvia de Boer, Emigreren naar Caribisch Nederland

{{Appendix}}
Professional Personalia

• Current Residence: Kralendijk, Bonaire, where she has lived and worked for nearly two decades.
• Nationality/Origin: Dutch.
• Known Aliases: She uses Sylvia de Leon commercially, but is officially or historically registered in professional contexts as Sylvia de Boer-de Leon.
• Core Specialized Training:
	• Marie Forleo's B-School (Digital business training, completed in 2013).
	• Social Media Management School (Trained by Andrea Vahl, 2013).
	• Profit Lab (Trained by Amy Porterfield, 2014).
• Primary Roles: Digital Media Publisher, Owner of ABC Online Media, and local Online Marketing Consultant.

-------------
{{Variante|c}}
{{Infobox persona | variante = c
| nomber = Natasja Gibbs
}}
'''Natasja Gibbs''' (☆ [[16 di novèmber]] [[1979]] na [[Hilversum]]) ta un periodista i presentadó di televishon i radio hulandes.[2]&lt;ref&gt;https://gelukt.nl/natasja-gibbs-partner-afkomst-lengte-en-meer/ Natasja Gibbs partner, afkomst, lengte en meer], gelukt.nl &lt;/ref&gt;

== Bida i karera ==
Gibbs a lanta na Hilversum den un famia ku un ruman muhé i ruman hòmber mas yòn. Su tata tabata di Sint Maarten i a konosé su mama na Aruba? Kòrsou; e pareha a muda despues pa Hulanda, unda nan a lanta un famia. Pa un tempu, su mayornan tabata miembro di Testigunan di Yehova na Hulanda.[1][3] Ora e tabatin mas o ménos ocho aña di edat, e tabata biba ku su mama i rumannan mas yòn den vários refugio pa hende muhé pa un aña despues di un periodo di violensia doméstiko den seno di famia.[1]

Despues di a kompletá su edukashon sekundario na A. Roland Holst College na Hilversum, ela studia periodismo na Universidat di Siensia Apliká di Utrecht i despues sikologia na Universidat di Amsterdam (UvA).

Karera
Gibbs a kuminsá su karera periodístiko na 2011 komo koresponsal karibense pa Radio Netherlands Worldwide (Wereldomroep), ku sede na Kòrsou—e pais natal di su mayornan. E tambe a traha einan komo periodista pa e korant *Antilliaans Dagblad*.[1] Un aña despues, ela kuminsá traha pa NPO Radio 1 i Dolfijn FM tambe.[4] E la sirbi tambe komo koresponsal karibense pa *The Economist*.[5] El’a traha pa e emisora ​​NTR como coordinadora pa e iniciativa di periodismo *Caribisch Netwerk* (Caribbean Network), despues cu Radio Hulanda Worldwide a hay’e obliga di stop su operacionnan eynan pa motibo di reduccion di presupuesto.

Na 2014, ela presenta e programanan ''Jouw Stad Amsterdam'' i ''Critix'' na e radio emisora ​​FunX. El a wòrdu nominá pa e premio Zilveren Radioster na 2015. Na 2016, el a traha komo presentadó i editor pa e programa di NPO Radio 1 ''Kwesties'' i a yena komo DJ na Qmusic. Na 2018, el a presentá e programa di radio ''Focus'' i e podcast ''Lezen in het Donker''. E mesun aña ei, el a traha tambe riba e podcast ''Koninkrijkskwesties''. Na 2020, el tabata ko-anfitrion di e programa di radio ''Hilversum Uit''. Kuminsando na sèptèmber 2020, el a sigui Renze Klamer komo presentadó di ''De Nieuws BV'' di djaluna pa djaweps.

Na yüli i ougùstùs 2021, Gibbs tabata ko-anfitrion di ''Op1'' huntu ku Erik Dijkstra na nòmber di BNNVARA. For di òktober 2021, el a bira e suplente regular pa Nadia Moussaid riba ''Op1'' riba djaluna, anfitrion huntu ku Hugo Logtenberg. Riba 30 di desèmber 2021, ela ko-anfitrion di e kùes di televishon *De Nationale 2021 Test* ku Emma Wortelboer.[6]

Na 2022, Gibbs a partisipá den e di tres temporada di e programa di televishon *Kamp Van Koningsbrugge*. Den un edishon spesial filmá den e Ardennes Bélga, e i e otro partisipantenan a wòrdu sometí na pruebanan di estilo militar di nan resistensia físiko i mental. El’a retirá for di e programa den e di dos episodio despues ku e komandonan supervisor a konseh’é pa hasi esaki.

For di 22 di ougùstùs 2022, Gibbs i Nadia Moussaid a forma e promé duo di anfitrion femenino permanente riba *Op1*. Nan tabata anfitrion di e talk show tur diabierna den nomber di BNNVARA.

Durante e transmishon di *Op1* riba 6 di yanüari 2023, Gibbs a referí na Israel komo un “régimen di apartheid.” Despues di esaki, a presentá kehonan na e ombudsman di e organisashon di Radiodifusión Públiko Hulandes (NPO)—riba inisiativa di Jan Dijkgraaf—riba e base ku e deklarashon supuestamente a violá e kódigo periodístiko di NPO.[7] E invitado Gert-Jan Segers a defendé su mes dor di deklará ku miéntras tabatin asuntunan tokante e establesimentu di asentamentunan, etiketá nan eksplísitamente komo tal a bai muchu leu.[7] Dia 27 di febrüari, Defensor di Pueblo Margo Smit a anunsiá ku el a haña ku e deklarashon di Gibbs no tabatin substansia verifikabel òf indikashon kla ku e tabata djis un opinion; sinembargo, ela nenga di ofresé un huisio riba e supstansia di e asuntu.[8]

Na yüni 2023, den e preparashon pa e Konmemorashon Nashonal di e Pasado di Sklabitut Hulandes, Gibbs a ko-anfitrion di *Keti Koti den Konsierto* ku Edsilia Rombley.[9] E espektákulo musikal aki a keda grabá dia 28 di yüni na Royal Theatre Carré—ku figura prominente hulandes i un públiko—i transmití pa BNNVARA dia 30 di yüni.

Riba 1 di yüli 2023, Gibbs a sirbi komo e maestro di seremonia pa e konmemorashon nashonal anual di e pasado di sklabitut hulandes den Oosterpark di Amsterdam.[10] Durante e evento, Rei Willem-Alexander, na nòmber di e Kas Real, a pidi despensa pa e historia di sklabitut hulandes i a pidi pordon.[11]

Kuminsando 31 di òktober 2024, Gibbs a partisipá den *Ketens* (‘Kadenanan’), un produkshon di e emisoranan ZWART i HUMAN ku ta analisá kondishonnan di trabou den fabrikashon di vários produkto, manera ekstenshon di kabei i bateria di e-bike.[5]

Na 2024, Gibbs a tuma parti na e programa di televishon ''Onderaan de streep''.

E programa *De Nieuws BV* a terminá na fin di 2025. Siguientemente, Natasja Gibbs i Stephan Komduur a uni pa lansa un programa nobo di Radio 1, *De Rode Draad*.[12]

Na 2026, ela publiká e buki *Waarom een ​​ﬁzonde democratie niet zonder journalisten kan* ('Dikon un Demokrasia Saludabel No Por Hasi Sin Periodistanan'). Den e buki aki, e ta kritiká, entre otro kosnan, e miedu di periodistanan di wòrdu deskartá komo aktivista i e opseshon pa wak figuranan den programanan di kòmbersashon.[13]

Manifiesto
Na 2020, huntu ku Zoë Papaikonomou, Nadia Zerouali, i otronan, ela enkabesá e manifiesto ‘Stop Rasismo den Media’—ku a rekohé mas ku 300 firmante—deklarando, entre otro, ku e movementu Black Lives Matter a lanta hopi hende tokante...

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Natasja Gibbs}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Hende]]
[[:Kategoria:Hulanda]]


-------------------------
{{Variante|c}}
{{Infobox empresa| variante = c
| nomber      = Ret Karibense
| imagen      = 
| descripcion = 
| funda       = 1928
| antecesor   = 
| fecha disolucion = 2017
| causa disolucion = bankrut
| fundado     = Jorge Bartolomeo Suarez
| propietario = Uitgeverij De Pers NV
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{CUW}}
| idioma      = [[Papiamentu]] 
| sede        = 
| zona        = [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]]
| empleado    = &lt;!--cantidad di empleado--&gt;
| producto    = notisia, korant
| sector      = prensa
| industria   = 
| website     = 
}}
'''Ret  Karibense''' ([[hulandes]]: ''Caribisch Netwerk'') ta un servisio di notisia independiente online ku ta wòrdu proveé ​​dor di e emisora ​​públiko hulandes NTR. E plataforma ta enfoká riba e seis islanan den Karibe di [[Reino Hulandes]]. Su tim di redakshon ta produci noticianan como tambe reportahe di radio y video cu ta cubri Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius, Sint Maarten, Den Haag (politica Hulandes), y e komunidat karibense na [[Hulanda]].

==Historia==
E emisora ​​públiko NTR a establesé e plataforma di notisia na 2013 despues ku kòrtamentu di presupuesto a obligá Radio Hulanda Mundial (Wereldomroep) pa stòp ku su periodismo pa loke ta trata e region di Karibe na final di 2012. Caribisch Netwerk ta e úniko servisio di notisia no komersial pa e islanan di Karibe. Corantnan comercial, radio emisoranan, y emisoranan di television riba e islanan y na Surinam frecuentemente ta republica of retransmiti su articulonan y reportahenan completo.

==Tim di Redakshon==
E servisio di notisia online ta wòrdu produsí pa e emisora ​​públiko independiente NTR, ku sede na Hilversum. Un karakterístika distintivo di Caribisch Netwerk ta ku su tim di redakshon frekuentemente ta presentá residentenan lokal i ekspertonan karibense den su publikashonnan. E tim ta konsistí di redaktornan di NTR ku sede na Hulanda i vários koresponsal (freelance) riba e islanan den Karibe. E tim tambe ta kontribuí na programanan di radio i televishon pa e sistema di radiodifushon públiko hulandes.

==Online==
E tim di redakshon di Caribisch Netwerk ta publiká prinsipalmente online via su wèpsait ofisial i kanalnan di medionan sosial.

==Televishon==
E programa ‘Expeditie Nederland’ (Expedition Netherlands), produsí pa e emisora ​​MAX pa e kanal NPO 2, ta un esfuerso kolaborativo ku ta enbolbí Caribisch Netwerk i diesdos otro emisora ​​regional. Caribisch Netwerk a kolaborá ku NOS riba e transmishon di karidat ‘Nederland Helpt Sint-Maarten’ (Ulanda ta yuda Sint Maarten), ku a rekoudá mas ku 13 mion euro pa yudansa di emergensia despues di Orkan Irma.
E tim di redakshon a produsí e seri dokumental di tres parti ‘Caribisch Nederland, drie jaar later’ (Hulanda Karibense, Tres Aña Despues) pa NTR; e seri a enfoká riba e islanan di Boneiru, Saba, i Sint Eustatius, ku a bandoná eks Antia Hulandes pa bira munisipionan spesial di Hulanda dia 10 di òktober 2010.
Radio
E podcast ‘De Vergeten Klimaatcrisis’ (E Krísis di Klima Lubidá) pa NPO Radio 1: trahadó di radio i periodista John Samson, huntu ku e tim di redakshon di Caribisch Netwerk, a krea un seri di radio tokante kambio di klima den e seis islanan di Karibe Hulandes.
E podcast ‘Koninkrijkskwesties’ (Asuntunan di Reino) pa NPO Radio 1, ku ta kubri tópikonan delikado den e komunidat karibense.
NTR a fasilitá kolaborashon estrecho entre su programanan di radio *Hilversum Uit* i *Kwesties* i e tim di redakshon di Caribisch Netwerk, ku e meta pa strukturalmente presentá mas invitado karibense i tópikonan karibense ku no ta representá na NPO Radio 1.
E programa di radio *Dichtbij Nederland* na NPO Radio 5 tabata transmití relatonan di radio tur siman produsí pa Caribisch Netwerk.
Trivia
Presentador di BNNVara Natasja Gibbs—konosí pa *De Rode Draad* (antes *De Nieuws BV*) na NPO Radio 1 i *Op1* (NPO 1)—a traha añanan largu komo e koresponsal di Kòrsou pa Caribisch Netwerk. Siguientemente el’a drenta den e tim di redakshon na Hilversum komo kordinadó di e tim di periodistanan ku sede na Hulanda i riba e islanan.
Periodista John Samson a fungi añanan largu komo reportero polítiko pa NTR na Den Haag, kaminda el a kubri relashonnan di Reino pa Caribisch Netwerk. Siguientemente el a muda pa NOS komo spesialista Karibense i redaktor pa e *Radio 1 Journaal*. Anteriormente el a produsí podcastnan manera *De Vergeten Klimaatcrisis* (E Krísis di Klima Lubidá).
Koresponsal di NOS Dick Drayer, ku sede na Kòrsou, tambe a produsí artíkulonan di notisia pa *Caribisch Netwerk* pa hopi aña. Despues el a bai traha pa e radio emisora ​​lokal i e wèpsait di notisia Curacao.nu.
Na comienso di e pandemia di coronavirus, ex coresponsal Sharina Henriquez a wordo deteni eroneamente na Aruba. Esaki a sosode durante cu e tabata ehecutando su trabou periodistico durante e Toque de Queda. E insidente a kondusí na preguntanan parlamentario i un karta di protesta di e Asosiashon Hulandes di Periodistanan.

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Caribisch Netwerk}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Telekomunikashon]]
[[:Kategoria:Karibe Hulandes]]
--------
'''Ret Karibense''' ([[hulandes]]: '''Caribisch Netwerk''') ta un servisio di notisia independiente hulandes pa region di Karibe. E ta publika na tres idioma: [[papiamentu]], [[ingles]] i [[hulandes]]. 

nl.wiki:'''Ret Karibense''' ([[hulandes]]: '''Caribisch Netwerk''') ta un servisio di notisia independiente riba liña di e Oranjestad pa medio di e grupo di trabou NTR. E plataforma ta dirigí riba e seis islanan Karibense di Reino Hulandes. E redaccion ta traha noticianan, reportahenan di radio y video riba Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint-Eustatius, Sint-Maarten, politica Den Haag y e comunidad Caribense na Hulanda. E ta publika den hulandes, papiamentu i ingles. El a wordo lansa na 2013 pa NTR omroep.

==Historia==
E grupo di tarea publico NTR a crea e plataforma di noticianan na 2013 despues cu World Broadcasting a wordo obliga pa stop di publica informacion di Caribe na fin di 2012 pa motibo di reduccion di presupuesto. Caribbean Network ta e úniko servisio di notisia no-komersial pa e islanan Karibense. E periodistanan komersial, e stashonnan di radio i di televishon na e islanan i na Surinam ta tuma hopi bia e artíkulonan publiká, e reportahenan di radio i di video na nan tur.

*NOTES - NTR Caribisch Netwerk
&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.villamedia.nl/artikel/ntr-caribisch-netwerk-gaat-samenwerking-aan-met-abc-online-media          | werk=Villamedia|auteur=Lar Pasveer|titel=NTR Caribisch Netwerk gaat samenwerking aan met ABC Online Media|datum=18 april 2018]]&lt;/ref&gt;                                               
Het zogeheten Caribisch Netwerk, een in 2013 door omroep NTR gelanceerde nieuwsvoorziening voor het Caribisch gebied, gaat samenwerken met online nieuwsplatform ABC Online Media. Bijdragen uit het netwerk (zowel tekst als video) zullen de online uitgaven Bonaire.Nu, Curacaonieuws.Nu en Arubanieuws.Nu verrijken.
Het Caribisch Netwerk is met 15 journalisten op alle zes eilanden van de Nederlandse Antillen actief.  Sylvia de Leon van ABC Online Media is blij dat het kan putten uit technische kennis en faciliteiten van de NTR, naast de geschreven artikelen en audiovisuele producties uit het Caribisch Netwerk.
Mogelijk zullen er in de toekomst co-producties zijn. Frans Jennekens is binnen NTR verantwoordelijk voor het Caribisch Netwerk. Als taakomroep wil de NTR de lokale journalistiek op de Caribische eilanden binnen het Koninkrijk ondersteunen. De samenwerking past wat Jennekens betreft perfect.
“Bovendien wil de NTR graag haar publieke content op zoveel mogelijk platforms verspreiden. De samenwerking kan tot een wederzijdse verdieping van de informatie leiden”, stelt hij.
https://www.villamedia.nl/artikel/ntr-lanceert-caribisch-netwerk |werk=Villamedia|auteur=Trudy Brandenburg-van de Ven|titel=NTR lanceert Caribisch Netwerk|datum=24 april 2013
De NTR heeft een persvoorziening voor Caribisch nieuws gelanceerd. ‘Caribisch Netwerk’ brengt nieuws, actualiteiten, radioreportages en achtergronden over Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten en de Caribische gemeenschap in Nederland. De website functioneert voor de lokale media als een persbureau en informeert daarnaast alle andere geïnteresseerden.
Caribisch Netwerk is een productie van de NTR, in samenwerking met onafhankelijke journalisten op de zes Caribische eilanden (verenigd onder de naam Journalistes Expérimentés). In opdracht van de NPO heeft de NTR als onafhankelijke taakomroep deze nieuwsvoorziening opgezet, nadat de Wereldomroep eind 2012 door bezuinigingen gedwongen werd te stoppen met journalistiek werk voor het Caribisch gebied.

{{Appendix}}
-----------------
==Arubaanse Courant==
Na Aruba cu durante añanan a conta cu un variedad di publicacion, mayoria na Spaño, Aruba Post tabata e prome corant diario, publica na Ingles, na aña 1938. Redactor-editor S. Vieyra. Despues, Aruba Post lo a adopta e nomber Arubaanse Courant y, hunto cu Beurs- en Nieuwsberichten (Bolsa en Noticia Reportage) y La Prensa, lo a wordo poni cerca un editor na Curaçao. For di aña 1980 e corant di mainta Diario ta sali na Papiamentu riba Aruba. Ademas, e diario na idioma ingles The News i e semanal The Local tambe ta wòrdu publiká. E revista di informashon Aruba, publiká na Papiamentu, ta informá e poblashon tokante e aktividatnan ofisial di e gobièrnu insular. E revista, ku ta sali seis biaha pa aña, tin un sirkulashon di 15.000 i ta wòrdu distribuí grátis. No por keda sin menshoná e revista semanal Curaçao, ku, fundá na 1938, tabatin un influensia signifikante riba e tratamentu di asuntunan polítiko durante añanan (te 1959), i e revista mensual sosio-kultural Christoffel, ku a aparesé pa promé biaha na 1955 i a wòrdu apsorbé despues di algun aña dor di Nieweds-Iuweds, publiká na Netherland. Despues di guera, e revista chistoso Lorito Real a aparece na Curaçao, y Chuchubi na Aruba.&lt;ref&gt;[ Pers], Encyclopedie van Curacao&lt;/ref&gt;
------
Caribbean Network ta un servisio di notisia online independiente di e Hulandes Public Broadcasting Corporation (NPO) produsí pa e radiodifusor di servisio públiko NTR. E plataforma ta enfoká riba e seis islanan den Karibe di Reino Hulandes. E tim di redakshon ta produsí relatonan di notisia, reportahe di radio i video tokante Aruba, Boneiru, Kòrsou, Saba, Sint-Eustatius, Sint-Maarten, polítika na Den Haag, i e komunidat karibense na Hulanda.

Historia
E emisora ​​di servisio públiko NTR a establesé e plataforma di notisia na 2013 despues ku Radio Hulanda Mundial a hañ’é obligá di stòp ku periodismo pa loke ta trata e region di Karibe pa motibu di kòrtamentu di presupuesto na fin di 2012. Caribbean Network ta e úniko servisio di notisia no komersial pa e islanan di Karibe. Korantnan komersial, radio i emisoranan di televishon riba e islanan i na Sürnam hopi bia ta reprodusí e artíkulonan publiká, reportahe di radio i video den nan totalidat.

Tim di Redakshon
E servisio di notisia online ta wòrdu produsí pa e emisora ​​independiente di servisio públiko NTR na Hilversum. Un karakterístika di Caribbean Network ta ku e tim di redakshon hopi bia ta konta ku residentenan lokal i ekspertonan karibense den su publikashonnan. E tim di redakshon ta konsistí di redaktornan di NTR na Hulanda i vários koresponsal (freelance) riba e islanan den Karibe. Tambe e team di redaccion ta contribui na programanan di radio y television pa e emisora ​​publico Hulandes.

Online
E tim di redakshon di Caribisch Netwerk ta publiká prinsipalmente online via e wèpsait ofisial i via kanalnan di media sosial.

--------------
{{Infobox empresa| variante = a
| nomber      = LM Publishers
| imagen      = 
| descripcion = 
| funda       = 1928
| antecesor   = 
| fecha disolucion = 2017
| causa disolucion = bankrut
| fundado     = Jorge Bartolomeo Suarez
| propietario = Uitgeverij De Pers NV
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{CUW}}
| idioma      = [[Papiamentu]] 
| sede        = 
| zona        = [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]]
| empleado    = &lt;!--cantidad di empleado--&gt;
| producto    = notisia, korant
| sector      = prensa
| industria   = 
| website     = 
}}
'''LM Publishers''' ta un editorial independiente di buki di arte i cultura mundial, informashon di pais, sustansia i asuntunan di desaroyo, cu un interes special pa Surinam, Antias i Indonesia.

LM Publishers is een onafhankelijke uitgeverij van boeken over wereldwijde kunst &amp; cultuur, landeninformatie, duurzaamheid en ontwikkelingsvraagstukken, met een bijzondere belangstelling voor Suriname, de Antillen en Indonesië.
LM Publishers komt voort uit KIT Publishers, de uitgeverij van het Koninklijk Instituut voor de Tropen, die bij de reorganisatie van het instituut in 2013 werd opgeheven. Na de reorganisatie vond de uitgeverij onderdak bij LokaalMondiaal, dat door middel van onder andere documentaires en debat beoogde mondiale thema’s te belichten vanuit lokaal en regionaal perspectief. Aan LokaalMondiaal dankt de uitgeverij, die sinds begin 2016 zelfstandig is, haar naam.

nl.wiki:KIT Publishers was een Nederlandse onafhankelijke uitgeverij en multidisciplinair kennisinstituut, opgericht in 1989. KIT was gespecialiseerd in landeninformatie, wereldwijde kunst en cultuur en ontwikkelingssamenwerking. De uitgever was verbonden aan het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) in Amsterdam en is bij de reorganisatie van het instituut in 2013 opgeheven. De uitgeverij LM Publishers komt voort uit KIT Publishers.
-----------------------

* The Daily Herald - Sint Maarten 
* Boneriano
* BES Reporter
--------------
== Cinema na aire liber na Aruba ==
[[File:Former open-air movie theater.jpg|thumb|Plakaat di teater na ex-hotel Colombia]]
Durante e lapso di mas cu 100 aña a mira solamente cinco '''cine den aire liber na Aruba'''. Awor práktikamente obsoleto riba e isla, e teaternan aki un tempu tabata wòrdu bishitá frekuentemente pa lokalnan i migrantenan den siglo 20.&lt;ref&gt;[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20241213.pdf Forgotten gems: Open air movie theaters], Aruba Today (13 di december 2024)&lt;/ref&gt;
E prome teatro na aire liber a wordo construi na 1920 y a wordo encarga pa Shon Eduard (Eddy) de Veer. E teater aki tabata situá na Hotel Colom-
bia na Oranjestad, cu awor ta unda oficina di censo di Aruba ta situa. E teater tabata simpel; e tabata konsistí solamente di un pantaya, i bishitantenan mester a trese nan mes stul pa disfrutá di e pelíkulanan mudo popular di e tempu ei.
Migrantenan merikano ku tabata traha den e refineria i tabata biba den e Kolonia di Lago na Sero Colorado tambe tabatin nan pida di e bolo ku nan Teatro den aire liber,
cu tabata forma parti di Esso Club, tambe conoci como Pan-Am Club. Tabata na e teater aki ku “Talkies” a wòrdu transmití pa promé biaha, pelíkulanan ku zonido. E teater aki mayoria biaha tabata transmití blockbusternan merikano pa e ekspatnan merikano, di e manera aki hasiendo sigur ku e migrantenan aki no tabata pèrdè entretenimentu for di nan tera natal.
Den añanan 1950 i 1960, Sa- vaneta a mira nan mes teater na aire liber, situá dilanti di e Kazerne di Marinier (Kazerne Marino). E teater aki tabata wòrdu bishitá prinsipalmente pa e marineronan bisiña, ku no tabatin muchu entretenimentu ku no ta pelíkula e tempu ei.
E último i mas resien teater na aire liber a wòrdu konstruí den forma di un teater drive-in. Un konsepto merikano popular, e Drive Inn situá na Balashi tabata un hot spot pa hóbennan, ku tabatin e kustumber di hinka tur nan amigunan den un outo pa bai wak pelíkula. Pa e fenómeno aki tabatin un preis apart ku bo mester a paga yamá e “aksidente di outo”.
E teater aki a sera alrededor di
2012, pero a wòrdu habrí di nobo durante e pandemia na yüli 2020, kaminda pelíkulanan tabata wòrdu transmití riba un pantaya gigantesko poné dilanti di kònteinernan staká. Sinembargo, e forma di entretenimentu nostálgiko aki no a dura muchu largu ya ku el a sera atrobe solamente un òf dos aña
aweró. Awendia ainda bo por mira e kònteinernan staka ora bo kore banda di e brug na Balashi.

== Literatura ==
* Evert Bongers, ''De kolibrie op de rots en meer over de geschiedenis van Aruba''

{{Appendix}}

—During the span of over 100 years, Aruba only saw five open air movie theatres. Now practically obsolete on the island, these theaters were once frequently visited by locals and migrants in the 20th century.
The first open air theater was constructed in 1920 and was commissioned by Shon Eduard (Eddy) de Veer. This theater was lo- cated at the Hotel Colom-
bia in Oranjestad, which is now where the Aruban census office is located. The theater was simple; it only consisted of a screen, and visitors had to bring their own chairs to enjoy the popular silent movies of the time.
American migrants who worked in the refinery and lived in the Lago Colony in Sero Colorado also had their piece of the pie with their Open air Theatre,
which formed part of the Esso Club, also known as the Pan-Am Club. It was at this theater that “Talkies” were first streamed, mov- ies with sound. This theater mostly streamed American blockbusters for the Ameri- can expats, this way mak- ing sure that these migrant were not missing out on entertainment from their home land.
In the 1950’s and 60’s, Sa- vaneta saw their own open air theater, located in front of the Marinier’s Kazerne (Marine Barracks). This the- ater was mostly visited by the neighboring marines, who didn’t have much entertainment other than movies at that time.
The last and most recent open air theater was con- structed in the form of a drive-in theater. A popular American concept, the Drive Inn located in Balashi was a hot spot for teenag- ers, who had the habit of cramming all their friends in one car to go see the mov- ies. For this phenomenon there was a separate price that you had to pay called the “car crash”.
This theater closed around
2012, but was re-opened during the pandemic in July 2020, where movies were streamed on a gigan- tic screen set up in front of stacked containers. How- ever, this nostalgic form of entertainment did not last very long as it was closed again only a year or two
later. Nowadays you can still see the stacked con- tainers when you drive near the bridge in Balashi.</text>
      <sha1>5tcc9i7ig1sq8wmkbn7lzqvcjjuqmsw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206792</id>
      <parentid>206791</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T18:55:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>206792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31724" sha1="omu5nbub1tp1aab2pwi8fweexnntb7u" xml:space="preserve">__NOINDEX__
Pending: [[Mega Hit FM]] - [[LM Publishers]] - [[Ret Karibense]] - [[Natasha Gibbs]] - [[Arubaanse Courant]]
----------
{{Variante|c}}
{{Infobox empresa| variante = c
| nomber = Mega Hit FM
| imagen              = 
| descripcion         = 
| funda               = 
| antesecor           = 
| fecha disolucion    = 
| causa disolucion    = 
| fundado             = Ron Gijzen&lt;br/&gt;Ben Becker
| propietario         = 
| director ehecutivo  = 
| pais                = {{NLD}} - Boneiru
| sede                = 
| zona                = 
| empleado            = 
| producto            = 
| sector              = entretenimentu
| industria           = radio emisora
| benta               = 
| ganashi             = 
| website             = 
}}
'''Mega Hit FM''' ta un radio emisora ​​komersial na [[Boneiru]].&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://www.megahitfm.com/ |titel=Mega Hit FM - All The Hits! |achternaam=generator |voornaam=meta-tags |bezochtdatum=2026-03-01 |werk=Mega Hit FM}}&lt;/ref&gt; E ​​ta transmití riba 101.1 FM i via [[internet]]. Su programashon musikal ta inkluí kantikanan di éksito, klásikonan popular i kansionnan na [[spaño]]. E programanan ta wòrdu presentá na [[hulandes]].

Mega Hit FM a kuminsá transmití na òktober 1995 bou di e nòmber Mega Super Radio.&lt;ref&gt;[https://www.bonaire.nu/nieuws/kunst-cultuur-en-muziek/80830/mega-hit-fm-viert-30-jaar-met-groot-feest-op-eden-beach MEGA Hit FM viert 30 jaar met groot feest op Eden Beach], bonaire.nu (16 di òktober 2025)&lt;/ref&gt; Den transkurso di añanan, e nòmber i marka a wòrdu aktualisá vários biaha, finalmente birando Mega Hit FM. Fundadónan di e emisora ta Ron Gijzen i Ben Becker, kende ta presentá su programanan. Personahenan konosí, manera Jeroen van Inkel, Robin Schulz i Jesse Sprikkelman, tambe ta presentá programa di radio na e emisora.

Un estudio kondusí na final di 2020 dor di Ofisina Nashonal pa Hulanda Karibense tokante e efektividat di kampañanan di medionan lokal a revelá ku Mega Hit FM ta e radio emisora ​​mas skuchá na Boneiru.&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://www.rijksdienstcn.com/documenten/2020/mediaonderzoek/mediaonderzoek-caribisch-nederland-2020/mediaonderzoek-caribisch-nederland-2020 |titel=Mediaonderzoek Caribisch Nederland 2020 {{!}} Rijksdienst Caribisch Nederland |achternaam=Koninkrijksrelaties |voornaam=Ministerie van Binnenlandse Zaken en |datum=2021-03-03 |bezochtdatum=2026-03-01 |werk=www.rijksdienstcn.com |taal=nl}}&lt;/ref&gt; Mas o ménos 62 porshento di e respondentenan a indiká ku nan ta skucha e emisora ​​regularmente.

Banda di e studio situá na Gouverneur Debrotweg, e radio emisora ​​tambe tin for di 2023 un di dos studio na Club Trocadero na Kralendijk.&lt;ref&gt;[https://www.bonaire.nu/nieuws/economie/25232/radiozender-mega-hit-fm-opent-tweede-studio-bij-club-trocadero Radiozender Mega Hit FM opent tweede studio bij Club Trocadero], bonaire. nu (25 di febrüari 2023)&lt;/ref&gt;

==Kanal ku tema==
E emisora ​​ta operá un kanal temátiko ku yama Mega Classics, ku ta transmití “golden oldies” riba 99.5 FM na Boneiru i online. Adishonalmente, nan tin un kanal, basá riba 101.1 FM, ku no ta ofresé programa ni propaganda, ku ta wòrdu transmití eksklusivamente den supermerkadonan rònt di e isla.&lt;ref&gt;{{citeer web|auteur=Ellen Breel|url=https://www.bonaire.nu/nieuws/bonaire/17675/mega-hit-fm-verzorgt-muziek-in-van-den-tweel-supermarket|titel= Mega Hit FM verzorgt muziek in Van den Tweel Supermarket|werk=bonaire.nu|datum=2018-09-26|bezochtdatum=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Mega Hit FM}}
{{References}}
}}

'''Mega Hit FM''' ta un emisora di radio komersial na [[Boneiru]].[[1]] E ta transmití riba 101.1 FM i via internet. Su programashon musikal ta inkluí kantikanan di éksito, klásikonan popular i kansionnan na [[spaño]]. E programanan ta wòrdu presentá na [[hulandes]].

E emisora a wòrdu fundá pa Ron Gijzen i Ben Becker na òktober 1995, bou di e nòmber Mega Super Radio.[[2]] Durante e añanan, su nòmber i marka a kambia diferente biaha, te ku e a bira konosí komo Mega Hit FM. Gijzen i Becker ta presentá programa na e emisora tambe. Entre e otro personahenan ku ta presentá programa di radio na e emisora tin Jeroen van Inkel, Robin Schulz i Jesse Sprikkelman.

Un investigashon realisá na final di 2020 pa e Ofisina Nashonal pa Hulanda Karibense tokante e efektividat di kampañanan den medionan lokal a indiká ku Mega Hit FM tabata e emisora di radio mas skuchá na Boneiru.[[3]] Segun e investigashon, mas o ménos 62% di e respondentenan a indiká ku nan tabata skucha e emisora regularmente.

Ademas di e estudio na Gouverneur Debrotweg, e emisora tin un segundo estudio na Club Trocadero, na Kralendijk, desde 2023.[[4]]

Kanalnan temátiko

Mega Hit FM ta operá un kanal temátiko yamá '''Mega Classics''', ku ta transmití ''golden oldies'' riba 99.5 FM na Boneiru i via internet.

Ademas, e emisora ta operá un kanal basá riba 101.1 FM ku no ta transmití programa ni propaganda, sino ku ta transmití músika eksklusivamente den supermerkadonan rònt di e isla.[[5]]
[[:Kategoria:Telekomunikashon]]
[[:Kategoria:Boneiru]]
------------------
'''Sylvia de Boer-de Leon''', miho konosi komo Sylvia de Leon, ta un empresario digital, merkadeo online, i publikadó ku sede na [[Kralendijk]], [[Boneiru]]. Eigenaar ABConlinemedia | Uitgever van 5 online nieuws platforms op Aruba, Bonaire en Curaçao

E ta mas konosí komo e fundadó i doño di ABC Online Media, e ret di publikashon digital mas grandi di Hulanda Karibense.

Antecedente i Karera

• Publikadó di Media: Desde ku el a lanta ABC Online Media alrededor di 2009, ela supervisá un ret di sitionan di notisia independiente grandi ku ta kubri Karibe Hulandes. Esakinan ta inclui Bonaire.nu, Curacao.nu, Aruba.nu, Awor.nu, y BES-Reporter.com.
• Ekspanshon &amp; Strategia: El’a enkabesá logronan grandi pa e kompania, inkluyendo lansamentu di un stashon di radio dediká pa Curacao.nu na 2025 i inisiá un rebranding korporativo amplio riba tur sinku plataforma di notisia.
• Konsehero di Negoshi: Despues di a biba i traha na Boneiru pa kasi dos dékada, e ta fungi komo konsehero digital lokal. E ta ofresé paketenan di entrenamentu spesialisá pa negoshinan chikí lokal den merkadeo online, maneho di medionan sosial i reklutamentu di trabou.

* Sylvia de Boer, Emigreren naar Caribisch Nederland

{{Appendix}}
Professional Personalia

• Current Residence: Kralendijk, Bonaire, where she has lived and worked for nearly two decades.
• Nationality/Origin: Dutch.
• Known Aliases: She uses Sylvia de Leon commercially, but is officially or historically registered in professional contexts as Sylvia de Boer-de Leon.
• Core Specialized Training:
	• Marie Forleo's B-School (Digital business training, completed in 2013).
	• Social Media Management School (Trained by Andrea Vahl, 2013).
	• Profit Lab (Trained by Amy Porterfield, 2014).
• Primary Roles: Digital Media Publisher, Owner of ABC Online Media, and local Online Marketing Consultant.

-------------
{{Variante|c}}
{{Infobox persona | variante = c
| nomber = Natasja Gibbs
}}
'''Natasja Gibbs''' (☆ [[16 di novèmber]] [[1979]] na [[Hilversum]]) ta un periodista i presentadó di televishon i radio hulandes.[2]&lt;ref&gt;https://gelukt.nl/natasja-gibbs-partner-afkomst-lengte-en-meer/ Natasja Gibbs partner, afkomst, lengte en meer], gelukt.nl &lt;/ref&gt;

== Bida i karera ==
Gibbs a lanta na Hilversum den un famia ku un ruman muhé i ruman hòmber mas yòn. Su tata tabata di Sint Maarten i a konosé su mama na Aruba? Kòrsou; e pareha a muda despues pa Hulanda, unda nan a lanta un famia. Pa un tempu, su mayornan tabata miembro di Testigunan di Yehova na Hulanda.[1][3] Ora e tabatin mas o ménos ocho aña di edat, e tabata biba ku su mama i rumannan mas yòn den vários refugio pa hende muhé pa un aña despues di un periodo di violensia doméstiko den seno di famia.[1]

Despues di a kompletá su edukashon sekundario na A. Roland Holst College na Hilversum, ela studia periodismo na Universidat di Siensia Apliká di Utrecht i despues sikologia na Universidat di Amsterdam (UvA).

Karera
Gibbs a kuminsá su karera periodístiko na 2011 komo koresponsal karibense pa Radio Netherlands Worldwide (Wereldomroep), ku sede na Kòrsou—e pais natal di su mayornan. E tambe a traha einan komo periodista pa e korant *Antilliaans Dagblad*.[1] Un aña despues, ela kuminsá traha pa NPO Radio 1 i Dolfijn FM tambe.[4] E la sirbi tambe komo koresponsal karibense pa *The Economist*.[5] El’a traha pa e emisora ​​NTR como coordinadora pa e iniciativa di periodismo *Caribisch Netwerk* (Caribbean Network), despues cu Radio Hulanda Worldwide a hay’e obliga di stop su operacionnan eynan pa motibo di reduccion di presupuesto.

Na 2014, ela presenta e programanan ''Jouw Stad Amsterdam'' i ''Critix'' na e radio emisora ​​FunX. El a wòrdu nominá pa e premio Zilveren Radioster na 2015. Na 2016, el a traha komo presentadó i editor pa e programa di NPO Radio 1 ''Kwesties'' i a yena komo DJ na Qmusic. Na 2018, el a presentá e programa di radio ''Focus'' i e podcast ''Lezen in het Donker''. E mesun aña ei, el a traha tambe riba e podcast ''Koninkrijkskwesties''. Na 2020, el tabata ko-anfitrion di e programa di radio ''Hilversum Uit''. Kuminsando na sèptèmber 2020, el a sigui Renze Klamer komo presentadó di ''De Nieuws BV'' di djaluna pa djaweps.

Na yüli i ougùstùs 2021, Gibbs tabata ko-anfitrion di ''Op1'' huntu ku Erik Dijkstra na nòmber di BNNVARA. For di òktober 2021, el a bira e suplente regular pa Nadia Moussaid riba ''Op1'' riba djaluna, anfitrion huntu ku Hugo Logtenberg. Riba 30 di desèmber 2021, ela ko-anfitrion di e kùes di televishon *De Nationale 2021 Test* ku Emma Wortelboer.[6]

Na 2022, Gibbs a partisipá den e di tres temporada di e programa di televishon *Kamp Van Koningsbrugge*. Den un edishon spesial filmá den e Ardennes Bélga, e i e otro partisipantenan a wòrdu sometí na pruebanan di estilo militar di nan resistensia físiko i mental. El’a retirá for di e programa den e di dos episodio despues ku e komandonan supervisor a konseh’é pa hasi esaki.

For di 22 di ougùstùs 2022, Gibbs i Nadia Moussaid a forma e promé duo di anfitrion femenino permanente riba *Op1*. Nan tabata anfitrion di e talk show tur diabierna den nomber di BNNVARA.

Durante e transmishon di *Op1* riba 6 di yanüari 2023, Gibbs a referí na Israel komo un “régimen di apartheid.” Despues di esaki, a presentá kehonan na e ombudsman di e organisashon di Radiodifusión Públiko Hulandes (NPO)—riba inisiativa di Jan Dijkgraaf—riba e base ku e deklarashon supuestamente a violá e kódigo periodístiko di NPO.[7] E invitado Gert-Jan Segers a defendé su mes dor di deklará ku miéntras tabatin asuntunan tokante e establesimentu di asentamentunan, etiketá nan eksplísitamente komo tal a bai muchu leu.[7] Dia 27 di febrüari, Defensor di Pueblo Margo Smit a anunsiá ku el a haña ku e deklarashon di Gibbs no tabatin substansia verifikabel òf indikashon kla ku e tabata djis un opinion; sinembargo, ela nenga di ofresé un huisio riba e supstansia di e asuntu.[8]

Na yüni 2023, den e preparashon pa e Konmemorashon Nashonal di e Pasado di Sklabitut Hulandes, Gibbs a ko-anfitrion di *Keti Koti den Konsierto* ku Edsilia Rombley.[9] E espektákulo musikal aki a keda grabá dia 28 di yüni na Royal Theatre Carré—ku figura prominente hulandes i un públiko—i transmití pa BNNVARA dia 30 di yüni.

Riba 1 di yüli 2023, Gibbs a sirbi komo e maestro di seremonia pa e konmemorashon nashonal anual di e pasado di sklabitut hulandes den Oosterpark di Amsterdam.[10] Durante e evento, Rei Willem-Alexander, na nòmber di e Kas Real, a pidi despensa pa e historia di sklabitut hulandes i a pidi pordon.[11]

Kuminsando 31 di òktober 2024, Gibbs a partisipá den *Ketens* (‘Kadenanan’), un produkshon di e emisoranan ZWART i HUMAN ku ta analisá kondishonnan di trabou den fabrikashon di vários produkto, manera ekstenshon di kabei i bateria di e-bike.[5]

Na 2024, Gibbs a tuma parti na e programa di televishon ''Onderaan de streep''.

E programa *De Nieuws BV* a terminá na fin di 2025. Siguientemente, Natasja Gibbs i Stephan Komduur a uni pa lansa un programa nobo di Radio 1, *De Rode Draad*.[12]

Na 2026, ela publiká e buki *Waarom een ​​ﬁzonde democratie niet zonder journalisten kan* ('Dikon un Demokrasia Saludabel No Por Hasi Sin Periodistanan'). Den e buki aki, e ta kritiká, entre otro kosnan, e miedu di periodistanan di wòrdu deskartá komo aktivista i e opseshon pa wak figuranan den programanan di kòmbersashon.[13]

Manifiesto
Na 2020, huntu ku Zoë Papaikonomou, Nadia Zerouali, i otronan, ela enkabesá e manifiesto ‘Stop Rasismo den Media’—ku a rekohé mas ku 300 firmante—deklarando, entre otro, ku e movementu Black Lives Matter a lanta hopi hende tokante...

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Natasja Gibbs}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Hende]]
[[:Kategoria:Hulanda]]


-------------------------
{{Variante|c}}
{{Infobox empresa| variante = c
| nomber      = Ret Karibense
| imagen      = 
| descripcion = 
| funda       = 1928
| antecesor   = 
| fecha disolucion = 2017
| causa disolucion = bankrut
| fundado     = Jorge Bartolomeo Suarez
| propietario = Uitgeverij De Pers NV
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{CUW}}
| idioma      = [[Papiamentu]] 
| sede        = 
| zona        = [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]]
| empleado    = &lt;!--cantidad di empleado--&gt;
| producto    = notisia, korant
| sector      = prensa
| industria   = 
| website     = 
}}
'''Ret  Karibense''' ([[hulandes]]: ''Caribisch Netwerk'') ta un servisio di notisia independiente online ku ta wòrdu proveé ​​dor di e emisora ​​públiko hulandes NTR. E plataforma ta enfoká riba e seis islanan den Karibe di [[Reino Hulandes]]. Su tim di redakshon ta produci noticianan como tambe reportahe di radio y video cu ta cubri Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius, Sint Maarten, Den Haag (politica Hulandes), y e komunidat karibense na [[Hulanda]].

==Historia==
E emisora ​​públiko NTR a establesé e plataforma di notisia na 2013 despues ku kòrtamentu di presupuesto a obligá Radio Hulanda Mundial (Wereldomroep) pa stòp ku su periodismo pa loke ta trata e region di Karibe na final di 2012. Caribisch Netwerk ta e úniko servisio di notisia no komersial pa e islanan di Karibe. Corantnan comercial, radio emisoranan, y emisoranan di television riba e islanan y na Surinam frecuentemente ta republica of retransmiti su articulonan y reportahenan completo.

==Tim di Redakshon==
E servisio di notisia online ta wòrdu produsí pa e emisora ​​públiko independiente NTR, ku sede na Hilversum. Un karakterístika distintivo di Caribisch Netwerk ta ku su tim di redakshon frekuentemente ta presentá residentenan lokal i ekspertonan karibense den su publikashonnan. E tim ta konsistí di redaktornan di NTR ku sede na Hulanda i vários koresponsal (freelance) riba e islanan den Karibe. E tim tambe ta kontribuí na programanan di radio i televishon pa e sistema di radiodifushon públiko hulandes.

==Online==
E tim di redakshon di Caribisch Netwerk ta publiká prinsipalmente online via su wèpsait ofisial i kanalnan di medionan sosial.

==Televishon==
E programa ‘Expeditie Nederland’ (Expedition Netherlands), produsí pa e emisora ​​MAX pa e kanal NPO 2, ta un esfuerso kolaborativo ku ta enbolbí Caribisch Netwerk i diesdos otro emisora ​​regional. Caribisch Netwerk a kolaborá ku NOS riba e transmishon di karidat ‘Nederland Helpt Sint-Maarten’ (Ulanda ta yuda Sint Maarten), ku a rekoudá mas ku 13 mion euro pa yudansa di emergensia despues di Orkan Irma.
E tim di redakshon a produsí e seri dokumental di tres parti ‘Caribisch Nederland, drie jaar later’ (Hulanda Karibense, Tres Aña Despues) pa NTR; e seri a enfoká riba e islanan di Boneiru, Saba, i Sint Eustatius, ku a bandoná eks Antia Hulandes pa bira munisipionan spesial di Hulanda dia 10 di òktober 2010.
Radio
E podcast ‘De Vergeten Klimaatcrisis’ (E Krísis di Klima Lubidá) pa NPO Radio 1: trahadó di radio i periodista John Samson, huntu ku e tim di redakshon di Caribisch Netwerk, a krea un seri di radio tokante kambio di klima den e seis islanan di Karibe Hulandes.
E podcast ‘Koninkrijkskwesties’ (Asuntunan di Reino) pa NPO Radio 1, ku ta kubri tópikonan delikado den e komunidat karibense.
NTR a fasilitá kolaborashon estrecho entre su programanan di radio *Hilversum Uit* i *Kwesties* i e tim di redakshon di Caribisch Netwerk, ku e meta pa strukturalmente presentá mas invitado karibense i tópikonan karibense ku no ta representá na NPO Radio 1.
E programa di radio *Dichtbij Nederland* na NPO Radio 5 tabata transmití relatonan di radio tur siman produsí pa Caribisch Netwerk.
Trivia
Presentador di BNNVara Natasja Gibbs—konosí pa *De Rode Draad* (antes *De Nieuws BV*) na NPO Radio 1 i *Op1* (NPO 1)—a traha añanan largu komo e koresponsal di Kòrsou pa Caribisch Netwerk. Siguientemente el’a drenta den e tim di redakshon na Hilversum komo kordinadó di e tim di periodistanan ku sede na Hulanda i riba e islanan.
Periodista John Samson a fungi añanan largu komo reportero polítiko pa NTR na Den Haag, kaminda el a kubri relashonnan di Reino pa Caribisch Netwerk. Siguientemente el a muda pa NOS komo spesialista Karibense i redaktor pa e *Radio 1 Journaal*. Anteriormente el a produsí podcastnan manera *De Vergeten Klimaatcrisis* (E Krísis di Klima Lubidá).
Koresponsal di NOS Dick Drayer, ku sede na Kòrsou, tambe a produsí artíkulonan di notisia pa *Caribisch Netwerk* pa hopi aña. Despues el a bai traha pa e radio emisora ​​lokal i e wèpsait di notisia Curacao.nu.
Na comienso di e pandemia di coronavirus, ex coresponsal Sharina Henriquez a wordo deteni eroneamente na Aruba. Esaki a sosode durante cu e tabata ehecutando su trabou periodistico durante e Toque de Queda. E insidente a kondusí na preguntanan parlamentario i un karta di protesta di e Asosiashon Hulandes di Periodistanan.

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Caribisch Netwerk}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Telekomunikashon]]
[[:Kategoria:Karibe Hulandes]]
--------
'''Ret Karibense''' ([[hulandes]]: '''Caribisch Netwerk''') ta un servisio di notisia independiente hulandes pa region di Karibe. E ta publika na tres idioma: [[papiamentu]], [[ingles]] i [[hulandes]]. 

nl.wiki:'''Ret Karibense''' ([[hulandes]]: '''Caribisch Netwerk''') ta un servisio di notisia independiente riba liña di e Oranjestad pa medio di e grupo di trabou NTR. E plataforma ta dirigí riba e seis islanan Karibense di Reino Hulandes. E redaccion ta traha noticianan, reportahenan di radio y video riba Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint-Eustatius, Sint-Maarten, politica Den Haag y e comunidad Caribense na Hulanda. E ta publika den hulandes, papiamentu i ingles. El a wordo lansa na 2013 pa NTR omroep.

==Historia==
E grupo di tarea publico NTR a crea e plataforma di noticianan na 2013 despues cu World Broadcasting a wordo obliga pa stop di publica informacion di Caribe na fin di 2012 pa motibo di reduccion di presupuesto. Caribbean Network ta e úniko servisio di notisia no-komersial pa e islanan Karibense. E periodistanan komersial, e stashonnan di radio i di televishon na e islanan i na Surinam ta tuma hopi bia e artíkulonan publiká, e reportahenan di radio i di video na nan tur.

*NOTES - NTR Caribisch Netwerk
&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.villamedia.nl/artikel/ntr-caribisch-netwerk-gaat-samenwerking-aan-met-abc-online-media          | werk=Villamedia|auteur=Lar Pasveer|titel=NTR Caribisch Netwerk gaat samenwerking aan met ABC Online Media|datum=18 april 2018]]&lt;/ref&gt;                                               
Het zogeheten Caribisch Netwerk, een in 2013 door omroep NTR gelanceerde nieuwsvoorziening voor het Caribisch gebied, gaat samenwerken met online nieuwsplatform ABC Online Media. Bijdragen uit het netwerk (zowel tekst als video) zullen de online uitgaven Bonaire.Nu, Curacaonieuws.Nu en Arubanieuws.Nu verrijken.
Het Caribisch Netwerk is met 15 journalisten op alle zes eilanden van de Nederlandse Antillen actief.  Sylvia de Leon van ABC Online Media is blij dat het kan putten uit technische kennis en faciliteiten van de NTR, naast de geschreven artikelen en audiovisuele producties uit het Caribisch Netwerk.
Mogelijk zullen er in de toekomst co-producties zijn. Frans Jennekens is binnen NTR verantwoordelijk voor het Caribisch Netwerk. Als taakomroep wil de NTR de lokale journalistiek op de Caribische eilanden binnen het Koninkrijk ondersteunen. De samenwerking past wat Jennekens betreft perfect.
“Bovendien wil de NTR graag haar publieke content op zoveel mogelijk platforms verspreiden. De samenwerking kan tot een wederzijdse verdieping van de informatie leiden”, stelt hij.
https://www.villamedia.nl/artikel/ntr-lanceert-caribisch-netwerk |werk=Villamedia|auteur=Trudy Brandenburg-van de Ven|titel=NTR lanceert Caribisch Netwerk|datum=24 april 2013
De NTR heeft een persvoorziening voor Caribisch nieuws gelanceerd. ‘Caribisch Netwerk’ brengt nieuws, actualiteiten, radioreportages en achtergronden over Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten en de Caribische gemeenschap in Nederland. De website functioneert voor de lokale media als een persbureau en informeert daarnaast alle andere geïnteresseerden.
Caribisch Netwerk is een productie van de NTR, in samenwerking met onafhankelijke journalisten op de zes Caribische eilanden (verenigd onder de naam Journalistes Expérimentés). In opdracht van de NPO heeft de NTR als onafhankelijke taakomroep deze nieuwsvoorziening opgezet, nadat de Wereldomroep eind 2012 door bezuinigingen gedwongen werd te stoppen met journalistiek werk voor het Caribisch gebied.

{{Appendix}}
-----------------
==Arubaanse Courant==
Na Aruba cu durante añanan a conta cu un variedad di publicacion, mayoria na Spaño, Aruba Post tabata e prome corant diario, publica na Ingles, na aña 1938. Redactor-editor S. Vieyra. Despues, Aruba Post lo a adopta e nomber Arubaanse Courant y, hunto cu Beurs- en Nieuwsberichten (Bolsa en Noticia Reportage) y La Prensa, lo a wordo poni cerca un editor na Curaçao. For di aña 1980 e corant di mainta Diario ta sali na Papiamentu riba Aruba. Ademas, e diario na idioma ingles The News i e semanal The Local tambe ta wòrdu publiká. E revista di informashon Aruba, publiká na Papiamentu, ta informá e poblashon tokante e aktividatnan ofisial di e gobièrnu insular. E revista, ku ta sali seis biaha pa aña, tin un sirkulashon di 15.000 i ta wòrdu distribuí grátis. No por keda sin menshoná e revista semanal Curaçao, ku, fundá na 1938, tabatin un influensia signifikante riba e tratamentu di asuntunan polítiko durante añanan (te 1959), i e revista mensual sosio-kultural Christoffel, ku a aparesé pa promé biaha na 1955 i a wòrdu apsorbé despues di algun aña dor di Nieweds-Iuweds, publiká na Netherland. Despues di guera, e revista chistoso Lorito Real a aparece na Curaçao, y Chuchubi na Aruba.&lt;ref&gt;[ Pers], Encyclopedie van Curacao&lt;/ref&gt;
------
Caribbean Network ta un servisio di notisia online independiente di e Hulandes Public Broadcasting Corporation (NPO) produsí pa e radiodifusor di servisio públiko NTR. E plataforma ta enfoká riba e seis islanan den Karibe di Reino Hulandes. E tim di redakshon ta produsí relatonan di notisia, reportahe di radio i video tokante Aruba, Boneiru, Kòrsou, Saba, Sint-Eustatius, Sint-Maarten, polítika na Den Haag, i e komunidat karibense na Hulanda.

Historia
E emisora ​​di servisio públiko NTR a establesé e plataforma di notisia na 2013 despues ku Radio Hulanda Mundial a hañ’é obligá di stòp ku periodismo pa loke ta trata e region di Karibe pa motibu di kòrtamentu di presupuesto na fin di 2012. Caribbean Network ta e úniko servisio di notisia no komersial pa e islanan di Karibe. Korantnan komersial, radio i emisoranan di televishon riba e islanan i na Sürnam hopi bia ta reprodusí e artíkulonan publiká, reportahe di radio i video den nan totalidat.

Tim di Redakshon
E servisio di notisia online ta wòrdu produsí pa e emisora ​​independiente di servisio públiko NTR na Hilversum. Un karakterístika di Caribbean Network ta ku e tim di redakshon hopi bia ta konta ku residentenan lokal i ekspertonan karibense den su publikashonnan. E tim di redakshon ta konsistí di redaktornan di NTR na Hulanda i vários koresponsal (freelance) riba e islanan den Karibe. Tambe e team di redaccion ta contribui na programanan di radio y television pa e emisora ​​publico Hulandes.

Online
E tim di redakshon di Caribisch Netwerk ta publiká prinsipalmente online via e wèpsait ofisial i via kanalnan di media sosial.

--------------
{{Infobox empresa| variante = a
| nomber      = LM Publishers
| imagen      = 
| descripcion = 
| funda       = 1928
| antecesor   = 
| fecha disolucion = 2017
| causa disolucion = bankrut
| fundado     = Jorge Bartolomeo Suarez
| propietario = Uitgeverij De Pers NV
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{CUW}}
| idioma      = [[Papiamentu]] 
| sede        = 
| zona        = [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]]
| empleado    = &lt;!--cantidad di empleado--&gt;
| producto    = notisia, korant
| sector      = prensa
| industria   = 
| website     = 
}}
'''LM Publishers''' ta un editorial independiente di buki di arte i cultura mundial, informashon di pais, sustansia i asuntunan di desaroyo, cu un interes special pa Surinam, Antias i Indonesia.

LM Publishers is een onafhankelijke uitgeverij van boeken over wereldwijde kunst &amp; cultuur, landeninformatie, duurzaamheid en ontwikkelingsvraagstukken, met een bijzondere belangstelling voor Suriname, de Antillen en Indonesië.
LM Publishers komt voort uit KIT Publishers, de uitgeverij van het Koninklijk Instituut voor de Tropen, die bij de reorganisatie van het instituut in 2013 werd opgeheven. Na de reorganisatie vond de uitgeverij onderdak bij LokaalMondiaal, dat door middel van onder andere documentaires en debat beoogde mondiale thema’s te belichten vanuit lokaal en regionaal perspectief. Aan LokaalMondiaal dankt de uitgeverij, die sinds begin 2016 zelfstandig is, haar naam.

nl.wiki:KIT Publishers was een Nederlandse onafhankelijke uitgeverij en multidisciplinair kennisinstituut, opgericht in 1989. KIT was gespecialiseerd in landeninformatie, wereldwijde kunst en cultuur en ontwikkelingssamenwerking. De uitgever was verbonden aan het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) in Amsterdam en is bij de reorganisatie van het instituut in 2013 opgeheven. De uitgeverij LM Publishers komt voort uit KIT Publishers.
-----------------------

* The Daily Herald - Sint Maarten 
* Boneriano
* BES Reporter
--------------
== Cinema na aire liber na Aruba ==
[[File:Former open-air movie theater.jpg|thumb|Plakaat di teater na ex-hotel Colombia]]
Durante e lapso di mas cu 100 aña a mira solamente cinco '''cine den aire liber na Aruba'''. Awor práktikamente obsoleto riba e isla, e teaternan aki un tempu tabata wòrdu bishitá frekuentemente pa lokalnan i migrantenan den siglo 20.&lt;ref&gt;[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20241213.pdf Forgotten gems: Open air movie theaters], Aruba Today (13 di december 2024)&lt;/ref&gt;
E prome teatro na aire liber a wordo construi na 1920 y a wordo encarga pa Shon Eduard (Eddy) de Veer. E teater aki tabata situá na Hotel Colom-
bia na Oranjestad, cu awor ta unda oficina di censo di Aruba ta situa. E teater tabata simpel; e tabata konsistí solamente di un pantaya, i bishitantenan mester a trese nan mes stul pa disfrutá di e pelíkulanan mudo popular di e tempu ei.
Migrantenan merikano ku tabata traha den e refineria i tabata biba den e Kolonia di Lago na Sero Colorado tambe tabatin nan pida di e bolo ku nan Teatro den aire liber,
cu tabata forma parti di Esso Club, tambe conoci como Pan-Am Club. Tabata na e teater aki ku “Talkies” a wòrdu transmití pa promé biaha, pelíkulanan ku zonido. E teater aki mayoria biaha tabata transmití blockbusternan merikano pa e ekspatnan merikano, di e manera aki hasiendo sigur ku e migrantenan aki no tabata pèrdè entretenimentu for di nan tera natal.
Den añanan 1950 i 1960, Sa- vaneta a mira nan mes teater na aire liber, situá dilanti di e Kazerne di Marinier (Kazerne Marino). E teater aki tabata wòrdu bishitá prinsipalmente pa e marineronan bisiña, ku no tabatin muchu entretenimentu ku no ta pelíkula e tempu ei.
E último i mas resien teater na aire liber a wòrdu konstruí den forma di un teater drive-in. Un konsepto merikano popular, e Drive Inn situá na Balashi tabata un hot spot pa hóbennan, ku tabatin e kustumber di hinka tur nan amigunan den un outo pa bai wak pelíkula. Pa e fenómeno aki tabatin un preis apart ku bo mester a paga yamá e “aksidente di outo”.
E teater aki a sera alrededor di
2012, pero a wòrdu habrí di nobo durante e pandemia na yüli 2020, kaminda pelíkulanan tabata wòrdu transmití riba un pantaya gigantesko poné dilanti di kònteinernan staká. Sinembargo, e forma di entretenimentu nostálgiko aki no a dura muchu largu ya ku el a sera atrobe solamente un òf dos aña
aweró. Awendia ainda bo por mira e kònteinernan staka ora bo kore banda di e brug na Balashi.

== Literatura ==
* Evert Bongers, ''De kolibrie op de rots en meer over de geschiedenis van Aruba''

{{Appendix}}

—During the span of over 100 years, Aruba only saw five open air movie theatres. Now practically obsolete on the island, these theaters were once frequently visited by locals and migrants in the 20th century.
The first open air theater was constructed in 1920 and was commissioned by Shon Eduard (Eddy) de Veer. This theater was lo- cated at the Hotel Colom-
bia in Oranjestad, which is now where the Aruban census office is located. The theater was simple; it only consisted of a screen, and visitors had to bring their own chairs to enjoy the popular silent movies of the time.
American migrants who worked in the refinery and lived in the Lago Colony in Sero Colorado also had their piece of the pie with their Open air Theatre,
which formed part of the Esso Club, also known as the Pan-Am Club. It was at this theater that “Talkies” were first streamed, mov- ies with sound. This theater mostly streamed American blockbusters for the Ameri- can expats, this way mak- ing sure that these migrant were not missing out on entertainment from their home land.
In the 1950’s and 60’s, Sa- vaneta saw their own open air theater, located in front of the Marinier’s Kazerne (Marine Barracks). This the- ater was mostly visited by the neighboring marines, who didn’t have much entertainment other than movies at that time.
The last and most recent open air theater was con- structed in the form of a drive-in theater. A popular American concept, the Drive Inn located in Balashi was a hot spot for teenag- ers, who had the habit of cramming all their friends in one car to go see the mov- ies. For this phenomenon there was a separate price that you had to pay called the “car crash”.
This theater closed around
2012, but was re-opened during the pandemic in July 2020, where movies were streamed on a gigan- tic screen set up in front of stacked containers. How- ever, this nostalgic form of entertainment did not last very long as it was closed again only a year or two
later. Nowadays you can still see the stacked con- tainers when you drive near the bridge in Balashi.</text>
      <sha1>omu5nbub1tp1aab2pwi8fweexnntb7u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206793</id>
      <parentid>206792</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T19:09:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>206793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31772" sha1="ibd18hbzevsb3h18r2z6r3neiwnb40b" xml:space="preserve">__NOINDEX__
Pending: [[Mega Hit FM]] - [[LM Publishers]] - [[Ret Karibense]] - [[Natasha Gibbs]] - [[Arubaanse Courant]]
----------
{{Variante|c}}
{{Infobox empresa| variante = c
| nomber = Mega Hit FM
| imagen              = 
| descripcion         = 
| funda               = 
| antesecor           = 
| fecha disolucion    = 
| causa disolucion    = 
| fundado             = Ron Gijzen&lt;br/&gt;Ben Becker
| propietario         = 
| director ehecutivo  = 
| pais                = {{NLD}} - Boneiru
| sede                = 
| zona                = 
| empleado            = 
| producto            = 
| sector              = entretenimentu
| industria           = radio emisora
| benta               = 
| ganashi             = 
| website             = 
}}
'''Mega Hit FM''' ta un radio emisora ​​komersial na [[Boneiru]].&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://www.megahitfm.com/ |titel=Mega Hit FM - All The Hits! |achternaam=generator |voornaam=meta-tags |bezochtdatum=2026-03-01 |werk=Mega Hit FM}}&lt;/ref&gt; E ​​ta transmití riba 101.1 FM i via [[internet]]. Su programashon musikal ta inkluí kantikanan di éksito, klásikonan popular i kansionnan na [[spaño]]. E programanan ta wòrdu presentá na [[hulandes]].

E emisora a wòrdu fundá pa Ron Gijzen i Ben Becker na òktober 1995, bou di e nòmber Mega Super Radio.o.&lt;ref&gt;[https://www.bonaire.nu/nieuws/kunst-cultuur-en-muziek/80830/mega-hit-fm-viert-30-jaar-met-groot-feest-op-eden-beach MEGA Hit FM viert 30 jaar met groot feest op Eden Beach], bonaire.nu (16 di òktober 2025)&lt;/ref&gt; Durante e añanan, su nòmber i marka a kambia diferente biaha, te ku el a bira konosí komo Mega Hit FM. Gijzen i Becker ta presentá programa na e emisora tambe. Entre e otro personahenan ku ta presentá programa di radio na e emisora tin Jeroen van Inkel, Robin Schulz i Jesse Sprikkelman.

Un investigashon realisá na final di 2020 pa [[Servisio di Reino Hulanda Karibense|Rijksdienst Caribisch Nederland]] tokante e efektividat di kampañanan den medionan lokal a indiká ku Mega Hit FM tabata e emisora di radio mas skuchá na Boneiru.&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://www.rijksdienstcn.com/documenten/2020/mediaonderzoek/mediaonderzoek-caribisch-nederland-2020/mediaonderzoek-caribisch-nederland-2020 |titel=Mediaonderzoek Caribisch Nederland 2020 {{!}} Rijksdienst Caribisch Nederland |achternaam=Koninkrijksrelaties |voornaam=Ministerie van Binnenlandse Zaken en |datum=2021-03-03 |bezochtdatum=2026-10-13 |werk=www.rijksdienstcn.com |taal=nl}}&lt;/ref&gt; Segun e investigashon, mas o ménos 62% di e respondentenan a indiká ku nan tabata skucha e emisora regularmente.

Ademas di e studio di transmishon na Bulevar Gobernador Nicolaas Debrot, e emisora tin un di dos studio na Club Trocadero, na Kralendijk, desde 2023.&lt;ref&gt;[https://www.bonaire.nu/nieuws/economie/25232/radiozender-mega-hit-fm-opent-tweede-studio-bij-club-trocadero Radiozender Mega Hit FM opent tweede studio bij Club Trocadero], bonaire. nu (25 di febrüari 2023)&lt;/ref&gt;

==Kanal tematiko==
Mega Hit FM ​​ta operá un kanal temátiko yamá ''Mega Classics'', ku ta transmití “golden oldies” riba 99.5 FM na Boneiru i via internet. 

Ademas, e emisora ta operá un kanal, basá riba 101.1 FM, ku no ta transmití programa ni propaganda, sino músika eksklusivamente den supermerkadonan rònt di e isla.&lt;ref&gt;{{citeer web|auteur=Ellen Breel|url=https://www.bonaire.nu/nieuws/bonaire/17675/mega-hit-fm-verzorgt-muziek-in-van-den-tweel-supermarket|titel= Mega Hit FM verzorgt muziek in Van den Tweel Supermarket|werk=bonaire.nu|datum=2018-09-26|bezochtdatum=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Mega Hit FM}}
{{References}}
}}

'''Mega Hit FM''' ta un emisora di radio komersial na [[Boneiru]].[[1]] E ta transmití riba 101.1 FM i via internet. Su programashon musikal ta inkluí kantikanan di éksito, klásikonan popular i kansionnan na [[spaño]]. E programanan ta wòrdu presentá na [[hulandes]].

E emisora a wòrdu fundá pa Ron Gijzen i Ben Becker na òktober 1995, bou di e nòmber Mega Super Radio.[[2]] Durante e añanan, su nòmber i marka a kambia diferente biaha, te ku e a bira konosí komo Mega Hit FM. Gijzen i Becker ta presentá programa na e emisora tambe. Entre e otro personahenan ku ta presentá programa di radio na e emisora tin Jeroen van Inkel, Robin Schulz i Jesse Sprikkelman.

Un investigashon realisá na final di 2020 pa e Ofisina Nashonal pa Hulanda Karibense tokante e efektividat di kampañanan den medionan lokal a indiká ku Mega Hit FM tabata e emisora di radio mas skuchá na Boneiru.[[3]] Segun e investigashon, mas o ménos 62% di e respondentenan a indiká ku nan tabata skucha e emisora regularmente.

Ademas di e estudio na Gouverneur Debrotweg, e emisora tin un segundo estudio na Club Trocadero, na Kralendijk, desde 2023.[[4]]

Kanalnan temátiko

Mega Hit FM ta operá un kanal temátiko yamá '''Mega Classics''', ku ta transmití ''golden oldies'' riba 99.5 FM na Boneiru i via internet.

Ademas, e emisora ta operá un kanal basá riba 101.1 FM ku no ta transmití programa ni propaganda, sino ku ta transmití músika eksklusivamente den supermerkadonan rònt di e isla.[[5]]
[[:Kategoria:Telekomunikashon]]
[[:Kategoria:Boneiru]]
------------------
'''Sylvia de Boer-de Leon''', miho konosi komo Sylvia de Leon, ta un empresario digital, merkadeo online, i publikadó ku sede na [[Kralendijk]], [[Boneiru]]. Eigenaar ABConlinemedia | Uitgever van 5 online nieuws platforms op Aruba, Bonaire en Curaçao

E ta mas konosí komo e fundadó i doño di ABC Online Media, e ret di publikashon digital mas grandi di Hulanda Karibense.

Antecedente i Karera

• Publikadó di Media: Desde ku el a lanta ABC Online Media alrededor di 2009, ela supervisá un ret di sitionan di notisia independiente grandi ku ta kubri Karibe Hulandes. Esakinan ta inclui Bonaire.nu, Curacao.nu, Aruba.nu, Awor.nu, y BES-Reporter.com.
• Ekspanshon &amp; Strategia: El’a enkabesá logronan grandi pa e kompania, inkluyendo lansamentu di un stashon di radio dediká pa Curacao.nu na 2025 i inisiá un rebranding korporativo amplio riba tur sinku plataforma di notisia.
• Konsehero di Negoshi: Despues di a biba i traha na Boneiru pa kasi dos dékada, e ta fungi komo konsehero digital lokal. E ta ofresé paketenan di entrenamentu spesialisá pa negoshinan chikí lokal den merkadeo online, maneho di medionan sosial i reklutamentu di trabou.

* Sylvia de Boer, Emigreren naar Caribisch Nederland

{{Appendix}}
Professional Personalia

• Current Residence: Kralendijk, Bonaire, where she has lived and worked for nearly two decades.
• Nationality/Origin: Dutch.
• Known Aliases: She uses Sylvia de Leon commercially, but is officially or historically registered in professional contexts as Sylvia de Boer-de Leon.
• Core Specialized Training:
	• Marie Forleo's B-School (Digital business training, completed in 2013).
	• Social Media Management School (Trained by Andrea Vahl, 2013).
	• Profit Lab (Trained by Amy Porterfield, 2014).
• Primary Roles: Digital Media Publisher, Owner of ABC Online Media, and local Online Marketing Consultant.

-------------
{{Variante|c}}
{{Infobox persona | variante = c
| nomber = Natasja Gibbs
}}
'''Natasja Gibbs''' (☆ [[16 di novèmber]] [[1979]] na [[Hilversum]]) ta un periodista i presentadó di televishon i radio hulandes.[2]&lt;ref&gt;https://gelukt.nl/natasja-gibbs-partner-afkomst-lengte-en-meer/ Natasja Gibbs partner, afkomst, lengte en meer], gelukt.nl &lt;/ref&gt;

== Bida i karera ==
Gibbs a lanta na Hilversum den un famia ku un ruman muhé i ruman hòmber mas yòn. Su tata tabata di Sint Maarten i a konosé su mama na Aruba? Kòrsou; e pareha a muda despues pa Hulanda, unda nan a lanta un famia. Pa un tempu, su mayornan tabata miembro di Testigunan di Yehova na Hulanda.[1][3] Ora e tabatin mas o ménos ocho aña di edat, e tabata biba ku su mama i rumannan mas yòn den vários refugio pa hende muhé pa un aña despues di un periodo di violensia doméstiko den seno di famia.[1]

Despues di a kompletá su edukashon sekundario na A. Roland Holst College na Hilversum, ela studia periodismo na Universidat di Siensia Apliká di Utrecht i despues sikologia na Universidat di Amsterdam (UvA).

Karera
Gibbs a kuminsá su karera periodístiko na 2011 komo koresponsal karibense pa Radio Netherlands Worldwide (Wereldomroep), ku sede na Kòrsou—e pais natal di su mayornan. E tambe a traha einan komo periodista pa e korant *Antilliaans Dagblad*.[1] Un aña despues, ela kuminsá traha pa NPO Radio 1 i Dolfijn FM tambe.[4] E la sirbi tambe komo koresponsal karibense pa *The Economist*.[5] El’a traha pa e emisora ​​NTR como coordinadora pa e iniciativa di periodismo *Caribisch Netwerk* (Caribbean Network), despues cu Radio Hulanda Worldwide a hay’e obliga di stop su operacionnan eynan pa motibo di reduccion di presupuesto.

Na 2014, ela presenta e programanan ''Jouw Stad Amsterdam'' i ''Critix'' na e radio emisora ​​FunX. El a wòrdu nominá pa e premio Zilveren Radioster na 2015. Na 2016, el a traha komo presentadó i editor pa e programa di NPO Radio 1 ''Kwesties'' i a yena komo DJ na Qmusic. Na 2018, el a presentá e programa di radio ''Focus'' i e podcast ''Lezen in het Donker''. E mesun aña ei, el a traha tambe riba e podcast ''Koninkrijkskwesties''. Na 2020, el tabata ko-anfitrion di e programa di radio ''Hilversum Uit''. Kuminsando na sèptèmber 2020, el a sigui Renze Klamer komo presentadó di ''De Nieuws BV'' di djaluna pa djaweps.

Na yüli i ougùstùs 2021, Gibbs tabata ko-anfitrion di ''Op1'' huntu ku Erik Dijkstra na nòmber di BNNVARA. For di òktober 2021, el a bira e suplente regular pa Nadia Moussaid riba ''Op1'' riba djaluna, anfitrion huntu ku Hugo Logtenberg. Riba 30 di desèmber 2021, ela ko-anfitrion di e kùes di televishon *De Nationale 2021 Test* ku Emma Wortelboer.[6]

Na 2022, Gibbs a partisipá den e di tres temporada di e programa di televishon *Kamp Van Koningsbrugge*. Den un edishon spesial filmá den e Ardennes Bélga, e i e otro partisipantenan a wòrdu sometí na pruebanan di estilo militar di nan resistensia físiko i mental. El’a retirá for di e programa den e di dos episodio despues ku e komandonan supervisor a konseh’é pa hasi esaki.

For di 22 di ougùstùs 2022, Gibbs i Nadia Moussaid a forma e promé duo di anfitrion femenino permanente riba *Op1*. Nan tabata anfitrion di e talk show tur diabierna den nomber di BNNVARA.

Durante e transmishon di *Op1* riba 6 di yanüari 2023, Gibbs a referí na Israel komo un “régimen di apartheid.” Despues di esaki, a presentá kehonan na e ombudsman di e organisashon di Radiodifusión Públiko Hulandes (NPO)—riba inisiativa di Jan Dijkgraaf—riba e base ku e deklarashon supuestamente a violá e kódigo periodístiko di NPO.[7] E invitado Gert-Jan Segers a defendé su mes dor di deklará ku miéntras tabatin asuntunan tokante e establesimentu di asentamentunan, etiketá nan eksplísitamente komo tal a bai muchu leu.[7] Dia 27 di febrüari, Defensor di Pueblo Margo Smit a anunsiá ku el a haña ku e deklarashon di Gibbs no tabatin substansia verifikabel òf indikashon kla ku e tabata djis un opinion; sinembargo, ela nenga di ofresé un huisio riba e supstansia di e asuntu.[8]

Na yüni 2023, den e preparashon pa e Konmemorashon Nashonal di e Pasado di Sklabitut Hulandes, Gibbs a ko-anfitrion di *Keti Koti den Konsierto* ku Edsilia Rombley.[9] E espektákulo musikal aki a keda grabá dia 28 di yüni na Royal Theatre Carré—ku figura prominente hulandes i un públiko—i transmití pa BNNVARA dia 30 di yüni.

Riba 1 di yüli 2023, Gibbs a sirbi komo e maestro di seremonia pa e konmemorashon nashonal anual di e pasado di sklabitut hulandes den Oosterpark di Amsterdam.[10] Durante e evento, Rei Willem-Alexander, na nòmber di e Kas Real, a pidi despensa pa e historia di sklabitut hulandes i a pidi pordon.[11]

Kuminsando 31 di òktober 2024, Gibbs a partisipá den *Ketens* (‘Kadenanan’), un produkshon di e emisoranan ZWART i HUMAN ku ta analisá kondishonnan di trabou den fabrikashon di vários produkto, manera ekstenshon di kabei i bateria di e-bike.[5]

Na 2024, Gibbs a tuma parti na e programa di televishon ''Onderaan de streep''.

E programa *De Nieuws BV* a terminá na fin di 2025. Siguientemente, Natasja Gibbs i Stephan Komduur a uni pa lansa un programa nobo di Radio 1, *De Rode Draad*.[12]

Na 2026, ela publiká e buki *Waarom een ​​ﬁzonde democratie niet zonder journalisten kan* ('Dikon un Demokrasia Saludabel No Por Hasi Sin Periodistanan'). Den e buki aki, e ta kritiká, entre otro kosnan, e miedu di periodistanan di wòrdu deskartá komo aktivista i e opseshon pa wak figuranan den programanan di kòmbersashon.[13]

Manifiesto
Na 2020, huntu ku Zoë Papaikonomou, Nadia Zerouali, i otronan, ela enkabesá e manifiesto ‘Stop Rasismo den Media’—ku a rekohé mas ku 300 firmante—deklarando, entre otro, ku e movementu Black Lives Matter a lanta hopi hende tokante...

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Natasja Gibbs}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Hende]]
[[:Kategoria:Hulanda]]


-------------------------
{{Variante|c}}
{{Infobox empresa| variante = c
| nomber      = Ret Karibense
| imagen      = 
| descripcion = 
| funda       = 1928
| antecesor   = 
| fecha disolucion = 2017
| causa disolucion = bankrut
| fundado     = Jorge Bartolomeo Suarez
| propietario = Uitgeverij De Pers NV
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{CUW}}
| idioma      = [[Papiamentu]] 
| sede        = 
| zona        = [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]]
| empleado    = &lt;!--cantidad di empleado--&gt;
| producto    = notisia, korant
| sector      = prensa
| industria   = 
| website     = 
}}
'''Ret  Karibense''' ([[hulandes]]: ''Caribisch Netwerk'') ta un servisio di notisia independiente online ku ta wòrdu proveé ​​dor di e emisora ​​públiko hulandes NTR. E plataforma ta enfoká riba e seis islanan den Karibe di [[Reino Hulandes]]. Su tim di redakshon ta produci noticianan como tambe reportahe di radio y video cu ta cubri Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius, Sint Maarten, Den Haag (politica Hulandes), y e komunidat karibense na [[Hulanda]].

==Historia==
E emisora ​​públiko NTR a establesé e plataforma di notisia na 2013 despues ku kòrtamentu di presupuesto a obligá Radio Hulanda Mundial (Wereldomroep) pa stòp ku su periodismo pa loke ta trata e region di Karibe na final di 2012. Caribisch Netwerk ta e úniko servisio di notisia no komersial pa e islanan di Karibe. Corantnan comercial, radio emisoranan, y emisoranan di television riba e islanan y na Surinam frecuentemente ta republica of retransmiti su articulonan y reportahenan completo.

==Tim di Redakshon==
E servisio di notisia online ta wòrdu produsí pa e emisora ​​públiko independiente NTR, ku sede na Hilversum. Un karakterístika distintivo di Caribisch Netwerk ta ku su tim di redakshon frekuentemente ta presentá residentenan lokal i ekspertonan karibense den su publikashonnan. E tim ta konsistí di redaktornan di NTR ku sede na Hulanda i vários koresponsal (freelance) riba e islanan den Karibe. E tim tambe ta kontribuí na programanan di radio i televishon pa e sistema di radiodifushon públiko hulandes.

==Online==
E tim di redakshon di Caribisch Netwerk ta publiká prinsipalmente online via su wèpsait ofisial i kanalnan di medionan sosial.

==Televishon==
E programa ‘Expeditie Nederland’ (Expedition Netherlands), produsí pa e emisora ​​MAX pa e kanal NPO 2, ta un esfuerso kolaborativo ku ta enbolbí Caribisch Netwerk i diesdos otro emisora ​​regional. Caribisch Netwerk a kolaborá ku NOS riba e transmishon di karidat ‘Nederland Helpt Sint-Maarten’ (Ulanda ta yuda Sint Maarten), ku a rekoudá mas ku 13 mion euro pa yudansa di emergensia despues di Orkan Irma.
E tim di redakshon a produsí e seri dokumental di tres parti ‘Caribisch Nederland, drie jaar later’ (Hulanda Karibense, Tres Aña Despues) pa NTR; e seri a enfoká riba e islanan di Boneiru, Saba, i Sint Eustatius, ku a bandoná eks Antia Hulandes pa bira munisipionan spesial di Hulanda dia 10 di òktober 2010.
Radio
E podcast ‘De Vergeten Klimaatcrisis’ (E Krísis di Klima Lubidá) pa NPO Radio 1: trahadó di radio i periodista John Samson, huntu ku e tim di redakshon di Caribisch Netwerk, a krea un seri di radio tokante kambio di klima den e seis islanan di Karibe Hulandes.
E podcast ‘Koninkrijkskwesties’ (Asuntunan di Reino) pa NPO Radio 1, ku ta kubri tópikonan delikado den e komunidat karibense.
NTR a fasilitá kolaborashon estrecho entre su programanan di radio *Hilversum Uit* i *Kwesties* i e tim di redakshon di Caribisch Netwerk, ku e meta pa strukturalmente presentá mas invitado karibense i tópikonan karibense ku no ta representá na NPO Radio 1.
E programa di radio *Dichtbij Nederland* na NPO Radio 5 tabata transmití relatonan di radio tur siman produsí pa Caribisch Netwerk.
Trivia
Presentador di BNNVara Natasja Gibbs—konosí pa *De Rode Draad* (antes *De Nieuws BV*) na NPO Radio 1 i *Op1* (NPO 1)—a traha añanan largu komo e koresponsal di Kòrsou pa Caribisch Netwerk. Siguientemente el’a drenta den e tim di redakshon na Hilversum komo kordinadó di e tim di periodistanan ku sede na Hulanda i riba e islanan.
Periodista John Samson a fungi añanan largu komo reportero polítiko pa NTR na Den Haag, kaminda el a kubri relashonnan di Reino pa Caribisch Netwerk. Siguientemente el a muda pa NOS komo spesialista Karibense i redaktor pa e *Radio 1 Journaal*. Anteriormente el a produsí podcastnan manera *De Vergeten Klimaatcrisis* (E Krísis di Klima Lubidá).
Koresponsal di NOS Dick Drayer, ku sede na Kòrsou, tambe a produsí artíkulonan di notisia pa *Caribisch Netwerk* pa hopi aña. Despues el a bai traha pa e radio emisora ​​lokal i e wèpsait di notisia Curacao.nu.
Na comienso di e pandemia di coronavirus, ex coresponsal Sharina Henriquez a wordo deteni eroneamente na Aruba. Esaki a sosode durante cu e tabata ehecutando su trabou periodistico durante e Toque de Queda. E insidente a kondusí na preguntanan parlamentario i un karta di protesta di e Asosiashon Hulandes di Periodistanan.

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Caribisch Netwerk}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Telekomunikashon]]
[[:Kategoria:Karibe Hulandes]]
--------
'''Ret Karibense''' ([[hulandes]]: '''Caribisch Netwerk''') ta un servisio di notisia independiente hulandes pa region di Karibe. E ta publika na tres idioma: [[papiamentu]], [[ingles]] i [[hulandes]]. 

nl.wiki:'''Ret Karibense''' ([[hulandes]]: '''Caribisch Netwerk''') ta un servisio di notisia independiente riba liña di e Oranjestad pa medio di e grupo di trabou NTR. E plataforma ta dirigí riba e seis islanan Karibense di Reino Hulandes. E redaccion ta traha noticianan, reportahenan di radio y video riba Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint-Eustatius, Sint-Maarten, politica Den Haag y e comunidad Caribense na Hulanda. E ta publika den hulandes, papiamentu i ingles. El a wordo lansa na 2013 pa NTR omroep.

==Historia==
E grupo di tarea publico NTR a crea e plataforma di noticianan na 2013 despues cu World Broadcasting a wordo obliga pa stop di publica informacion di Caribe na fin di 2012 pa motibo di reduccion di presupuesto. Caribbean Network ta e úniko servisio di notisia no-komersial pa e islanan Karibense. E periodistanan komersial, e stashonnan di radio i di televishon na e islanan i na Surinam ta tuma hopi bia e artíkulonan publiká, e reportahenan di radio i di video na nan tur.

*NOTES - NTR Caribisch Netwerk
&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.villamedia.nl/artikel/ntr-caribisch-netwerk-gaat-samenwerking-aan-met-abc-online-media          | werk=Villamedia|auteur=Lar Pasveer|titel=NTR Caribisch Netwerk gaat samenwerking aan met ABC Online Media|datum=18 april 2018]]&lt;/ref&gt;                                               
Het zogeheten Caribisch Netwerk, een in 2013 door omroep NTR gelanceerde nieuwsvoorziening voor het Caribisch gebied, gaat samenwerken met online nieuwsplatform ABC Online Media. Bijdragen uit het netwerk (zowel tekst als video) zullen de online uitgaven Bonaire.Nu, Curacaonieuws.Nu en Arubanieuws.Nu verrijken.
Het Caribisch Netwerk is met 15 journalisten op alle zes eilanden van de Nederlandse Antillen actief.  Sylvia de Leon van ABC Online Media is blij dat het kan putten uit technische kennis en faciliteiten van de NTR, naast de geschreven artikelen en audiovisuele producties uit het Caribisch Netwerk.
Mogelijk zullen er in de toekomst co-producties zijn. Frans Jennekens is binnen NTR verantwoordelijk voor het Caribisch Netwerk. Als taakomroep wil de NTR de lokale journalistiek op de Caribische eilanden binnen het Koninkrijk ondersteunen. De samenwerking past wat Jennekens betreft perfect.
“Bovendien wil de NTR graag haar publieke content op zoveel mogelijk platforms verspreiden. De samenwerking kan tot een wederzijdse verdieping van de informatie leiden”, stelt hij.
https://www.villamedia.nl/artikel/ntr-lanceert-caribisch-netwerk |werk=Villamedia|auteur=Trudy Brandenburg-van de Ven|titel=NTR lanceert Caribisch Netwerk|datum=24 april 2013
De NTR heeft een persvoorziening voor Caribisch nieuws gelanceerd. ‘Caribisch Netwerk’ brengt nieuws, actualiteiten, radioreportages en achtergronden over Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten en de Caribische gemeenschap in Nederland. De website functioneert voor de lokale media als een persbureau en informeert daarnaast alle andere geïnteresseerden.
Caribisch Netwerk is een productie van de NTR, in samenwerking met onafhankelijke journalisten op de zes Caribische eilanden (verenigd onder de naam Journalistes Expérimentés). In opdracht van de NPO heeft de NTR als onafhankelijke taakomroep deze nieuwsvoorziening opgezet, nadat de Wereldomroep eind 2012 door bezuinigingen gedwongen werd te stoppen met journalistiek werk voor het Caribisch gebied.

{{Appendix}}
-----------------
==Arubaanse Courant==
Na Aruba cu durante añanan a conta cu un variedad di publicacion, mayoria na Spaño, Aruba Post tabata e prome corant diario, publica na Ingles, na aña 1938. Redactor-editor S. Vieyra. Despues, Aruba Post lo a adopta e nomber Arubaanse Courant y, hunto cu Beurs- en Nieuwsberichten (Bolsa en Noticia Reportage) y La Prensa, lo a wordo poni cerca un editor na Curaçao. For di aña 1980 e corant di mainta Diario ta sali na Papiamentu riba Aruba. Ademas, e diario na idioma ingles The News i e semanal The Local tambe ta wòrdu publiká. E revista di informashon Aruba, publiká na Papiamentu, ta informá e poblashon tokante e aktividatnan ofisial di e gobièrnu insular. E revista, ku ta sali seis biaha pa aña, tin un sirkulashon di 15.000 i ta wòrdu distribuí grátis. No por keda sin menshoná e revista semanal Curaçao, ku, fundá na 1938, tabatin un influensia signifikante riba e tratamentu di asuntunan polítiko durante añanan (te 1959), i e revista mensual sosio-kultural Christoffel, ku a aparesé pa promé biaha na 1955 i a wòrdu apsorbé despues di algun aña dor di Nieweds-Iuweds, publiká na Netherland. Despues di guera, e revista chistoso Lorito Real a aparece na Curaçao, y Chuchubi na Aruba.&lt;ref&gt;[ Pers], Encyclopedie van Curacao&lt;/ref&gt;
------
Caribbean Network ta un servisio di notisia online independiente di e Hulandes Public Broadcasting Corporation (NPO) produsí pa e radiodifusor di servisio públiko NTR. E plataforma ta enfoká riba e seis islanan den Karibe di Reino Hulandes. E tim di redakshon ta produsí relatonan di notisia, reportahe di radio i video tokante Aruba, Boneiru, Kòrsou, Saba, Sint-Eustatius, Sint-Maarten, polítika na Den Haag, i e komunidat karibense na Hulanda.

Historia
E emisora ​​di servisio públiko NTR a establesé e plataforma di notisia na 2013 despues ku Radio Hulanda Mundial a hañ’é obligá di stòp ku periodismo pa loke ta trata e region di Karibe pa motibu di kòrtamentu di presupuesto na fin di 2012. Caribbean Network ta e úniko servisio di notisia no komersial pa e islanan di Karibe. Korantnan komersial, radio i emisoranan di televishon riba e islanan i na Sürnam hopi bia ta reprodusí e artíkulonan publiká, reportahe di radio i video den nan totalidat.

Tim di Redakshon
E servisio di notisia online ta wòrdu produsí pa e emisora ​​independiente di servisio públiko NTR na Hilversum. Un karakterístika di Caribbean Network ta ku e tim di redakshon hopi bia ta konta ku residentenan lokal i ekspertonan karibense den su publikashonnan. E tim di redakshon ta konsistí di redaktornan di NTR na Hulanda i vários koresponsal (freelance) riba e islanan den Karibe. Tambe e team di redaccion ta contribui na programanan di radio y television pa e emisora ​​publico Hulandes.

Online
E tim di redakshon di Caribisch Netwerk ta publiká prinsipalmente online via e wèpsait ofisial i via kanalnan di media sosial.

--------------
{{Infobox empresa| variante = a
| nomber      = LM Publishers
| imagen      = 
| descripcion = 
| funda       = 1928
| antecesor   = 
| fecha disolucion = 2017
| causa disolucion = bankrut
| fundado     = Jorge Bartolomeo Suarez
| propietario = Uitgeverij De Pers NV
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{CUW}}
| idioma      = [[Papiamentu]] 
| sede        = 
| zona        = [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]]
| empleado    = &lt;!--cantidad di empleado--&gt;
| producto    = notisia, korant
| sector      = prensa
| industria   = 
| website     = 
}}
'''LM Publishers''' ta un editorial independiente di buki di arte i cultura mundial, informashon di pais, sustansia i asuntunan di desaroyo, cu un interes special pa Surinam, Antias i Indonesia.

LM Publishers is een onafhankelijke uitgeverij van boeken over wereldwijde kunst &amp; cultuur, landeninformatie, duurzaamheid en ontwikkelingsvraagstukken, met een bijzondere belangstelling voor Suriname, de Antillen en Indonesië.
LM Publishers komt voort uit KIT Publishers, de uitgeverij van het Koninklijk Instituut voor de Tropen, die bij de reorganisatie van het instituut in 2013 werd opgeheven. Na de reorganisatie vond de uitgeverij onderdak bij LokaalMondiaal, dat door middel van onder andere documentaires en debat beoogde mondiale thema’s te belichten vanuit lokaal en regionaal perspectief. Aan LokaalMondiaal dankt de uitgeverij, die sinds begin 2016 zelfstandig is, haar naam.

nl.wiki:KIT Publishers was een Nederlandse onafhankelijke uitgeverij en multidisciplinair kennisinstituut, opgericht in 1989. KIT was gespecialiseerd in landeninformatie, wereldwijde kunst en cultuur en ontwikkelingssamenwerking. De uitgever was verbonden aan het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) in Amsterdam en is bij de reorganisatie van het instituut in 2013 opgeheven. De uitgeverij LM Publishers komt voort uit KIT Publishers.
-----------------------

* The Daily Herald - Sint Maarten 
* Boneriano
* BES Reporter
--------------
== Cinema na aire liber na Aruba ==
[[File:Former open-air movie theater.jpg|thumb|Plakaat di teater na ex-hotel Colombia]]
Durante e lapso di mas cu 100 aña a mira solamente cinco '''cine den aire liber na Aruba'''. Awor práktikamente obsoleto riba e isla, e teaternan aki un tempu tabata wòrdu bishitá frekuentemente pa lokalnan i migrantenan den siglo 20.&lt;ref&gt;[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20241213.pdf Forgotten gems: Open air movie theaters], Aruba Today (13 di december 2024)&lt;/ref&gt;
E prome teatro na aire liber a wordo construi na 1920 y a wordo encarga pa Shon Eduard (Eddy) de Veer. E teater aki tabata situá na Hotel Colom-
bia na Oranjestad, cu awor ta unda oficina di censo di Aruba ta situa. E teater tabata simpel; e tabata konsistí solamente di un pantaya, i bishitantenan mester a trese nan mes stul pa disfrutá di e pelíkulanan mudo popular di e tempu ei.
Migrantenan merikano ku tabata traha den e refineria i tabata biba den e Kolonia di Lago na Sero Colorado tambe tabatin nan pida di e bolo ku nan Teatro den aire liber,
cu tabata forma parti di Esso Club, tambe conoci como Pan-Am Club. Tabata na e teater aki ku “Talkies” a wòrdu transmití pa promé biaha, pelíkulanan ku zonido. E teater aki mayoria biaha tabata transmití blockbusternan merikano pa e ekspatnan merikano, di e manera aki hasiendo sigur ku e migrantenan aki no tabata pèrdè entretenimentu for di nan tera natal.
Den añanan 1950 i 1960, Sa- vaneta a mira nan mes teater na aire liber, situá dilanti di e Kazerne di Marinier (Kazerne Marino). E teater aki tabata wòrdu bishitá prinsipalmente pa e marineronan bisiña, ku no tabatin muchu entretenimentu ku no ta pelíkula e tempu ei.
E último i mas resien teater na aire liber a wòrdu konstruí den forma di un teater drive-in. Un konsepto merikano popular, e Drive Inn situá na Balashi tabata un hot spot pa hóbennan, ku tabatin e kustumber di hinka tur nan amigunan den un outo pa bai wak pelíkula. Pa e fenómeno aki tabatin un preis apart ku bo mester a paga yamá e “aksidente di outo”.
E teater aki a sera alrededor di
2012, pero a wòrdu habrí di nobo durante e pandemia na yüli 2020, kaminda pelíkulanan tabata wòrdu transmití riba un pantaya gigantesko poné dilanti di kònteinernan staká. Sinembargo, e forma di entretenimentu nostálgiko aki no a dura muchu largu ya ku el a sera atrobe solamente un òf dos aña
aweró. Awendia ainda bo por mira e kònteinernan staka ora bo kore banda di e brug na Balashi.

== Literatura ==
* Evert Bongers, ''De kolibrie op de rots en meer over de geschiedenis van Aruba''

{{Appendix}}

—During the span of over 100 years, Aruba only saw five open air movie theatres. Now practically obsolete on the island, these theaters were once frequently visited by locals and migrants in the 20th century.
The first open air theater was constructed in 1920 and was commissioned by Shon Eduard (Eddy) de Veer. This theater was lo- cated at the Hotel Colom-
bia in Oranjestad, which is now where the Aruban census office is located. The theater was simple; it only consisted of a screen, and visitors had to bring their own chairs to enjoy the popular silent movies of the time.
American migrants who worked in the refinery and lived in the Lago Colony in Sero Colorado also had their piece of the pie with their Open air Theatre,
which formed part of the Esso Club, also known as the Pan-Am Club. It was at this theater that “Talkies” were first streamed, mov- ies with sound. This theater mostly streamed American blockbusters for the Ameri- can expats, this way mak- ing sure that these migrant were not missing out on entertainment from their home land.
In the 1950’s and 60’s, Sa- vaneta saw their own open air theater, located in front of the Marinier’s Kazerne (Marine Barracks). This the- ater was mostly visited by the neighboring marines, who didn’t have much entertainment other than movies at that time.
The last and most recent open air theater was con- structed in the form of a drive-in theater. A popular American concept, the Drive Inn located in Balashi was a hot spot for teenag- ers, who had the habit of cramming all their friends in one car to go see the mov- ies. For this phenomenon there was a separate price that you had to pay called the “car crash”.
This theater closed around
2012, but was re-opened during the pandemic in July 2020, where movies were streamed on a gigan- tic screen set up in front of stacked containers. How- ever, this nostalgic form of entertainment did not last very long as it was closed again only a year or two
later. Nowadays you can still see the stacked con- tainers when you drive near the bridge in Balashi.</text>
      <sha1>ibd18hbzevsb3h18r2z6r3neiwnb40b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206794</id>
      <parentid>206793</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T19:14:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>206794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31728" sha1="13c79bcqvl2ek6br2alhiap805iftkr" xml:space="preserve">__NOINDEX__
Pending: [[Mega Hit FM]] - [[LM Publishers]] - [[Ret Karibense]] - [[Natasha Gibbs]] - [[Arubaanse Courant]]
----------
{{Variante|c}}
{{Infobox empresa| variante = c
| nomber = Mega Hit FM
| imagen              = 
| descripcion         = 
| funda               = 
| antesecor           = 
| fecha disolucion    = 
| causa disolucion    = 
| fundado             = Ron Gijzen&lt;br/&gt;Ben Becker
| propietario         = 
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{NLD}} - Boneiru
| sede        = 
| zona        = 
| empleado    = 
| producto    = 
| sector      = entretenimentu, músika
| industria   = radio difusion
| benta       = 
| ganashi     = 
| website     = https://www.megahitfm.com/
}}
'''Mega Hit FM''' ta un radio emisora ​​komersial na [[Boneiru]].&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://www.megahitfm.com/ |titel=Mega Hit FM - All The Hits! |achternaam=generator |voornaam=meta-tags |bezochtdatum=2026-03-01 |werk=Mega Hit FM}}&lt;/ref&gt; E ​​ta transmití riba 101.1 FM i via [[internet]]. Su programashon musikal ta inkluí kantikanan di éksito, klásikonan popular i kansionnan na [[spaño]]. E programanan ta wòrdu presentá na [[hulandes]].

E emisora a wòrdu fundá pa Ron Gijzen i Ben Becker na òktober 1995, bou di e nòmber Mega Super Radio.o.&lt;ref&gt;[https://www.bonaire.nu/nieuws/kunst-cultuur-en-muziek/80830/mega-hit-fm-viert-30-jaar-met-groot-feest-op-eden-beach MEGA Hit FM viert 30 jaar met groot feest op Eden Beach], bonaire.nu (16 di òktober 2025)&lt;/ref&gt; Durante e añanan, su nòmber i marka a kambia diferente biaha, te ku el a bira konosí komo Mega Hit FM. Gijzen i Becker ta presentá programa na e emisora tambe. Entre e otro personahenan ku ta presentá programa di radio na e emisora tin Jeroen van Inkel, Robin Schulz i Jesse Sprikkelman.

Un investigashon realisá na final di 2020 pa [[Servisio di Reino Hulanda Karibense|Rijksdienst Caribisch Nederland]] tokante e efektividat di kampañanan den medionan lokal a indiká ku Mega Hit FM tabata e emisora di radio mas skuchá na Boneiru.&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://www.rijksdienstcn.com/documenten/2020/mediaonderzoek/mediaonderzoek-caribisch-nederland-2020/mediaonderzoek-caribisch-nederland-2020 |titel=Mediaonderzoek Caribisch Nederland 2020 {{!}} Rijksdienst Caribisch Nederland |achternaam=Koninkrijksrelaties |voornaam=Ministerie van Binnenlandse Zaken en |datum=2021-03-03 |bezochtdatum=2026-10-13 |werk=www.rijksdienstcn.com |taal=nl}}&lt;/ref&gt; Segun e investigashon, mas o ménos 62% di e respondentenan a indiká ku nan tabata skucha e emisora regularmente.

Ademas di e studio di transmishon na Bulevar Gobernador Nicolaas Debrot, e emisora tin un di dos studio na Club Trocadero, na Kralendijk, desde 2023.&lt;ref&gt;[https://www.bonaire.nu/nieuws/economie/25232/radiozender-mega-hit-fm-opent-tweede-studio-bij-club-trocadero Radiozender Mega Hit FM opent tweede studio bij Club Trocadero], bonaire. nu (25 di febrüari 2023)&lt;/ref&gt;

==Kanal tematiko==
Mega Hit FM ​​ta operá un kanal temátiko yamá ''Mega Classics'', ku ta transmití “golden oldies” riba 99.5 FM na Boneiru i via internet. 

Ademas, e emisora ta operá un kanal, basá riba 101.1 FM, ku no ta transmití programa ni propaganda, sino músika eksklusivamente den supermerkadonan rònt di e isla.&lt;ref&gt;{{citeer web|auteur=Ellen Breel|url=https://www.bonaire.nu/nieuws/bonaire/17675/mega-hit-fm-verzorgt-muziek-in-van-den-tweel-supermarket|titel= Mega Hit FM verzorgt muziek in Van den Tweel Supermarket|werk=bonaire.nu|datum=2018-09-26|bezochtdatum=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Mega Hit FM}}
{{References}}
}}

'''Mega Hit FM''' ta un emisora di radio komersial na [[Boneiru]].[[1]] E ta transmití riba 101.1 FM i via internet. Su programashon musikal ta inkluí kantikanan di éksito, klásikonan popular i kansionnan na [[spaño]]. E programanan ta wòrdu presentá na [[hulandes]].

E emisora a wòrdu fundá pa Ron Gijzen i Ben Becker na òktober 1995, bou di e nòmber Mega Super Radio.[[2]] Durante e añanan, su nòmber i marka a kambia diferente biaha, te ku e a bira konosí komo Mega Hit FM. Gijzen i Becker ta presentá programa na e emisora tambe. Entre e otro personahenan ku ta presentá programa di radio na e emisora tin Jeroen van Inkel, Robin Schulz i Jesse Sprikkelman.

Un investigashon realisá na final di 2020 pa e Ofisina Nashonal pa Hulanda Karibense tokante e efektividat di kampañanan den medionan lokal a indiká ku Mega Hit FM tabata e emisora di radio mas skuchá na Boneiru.[[3]] Segun e investigashon, mas o ménos 62% di e respondentenan a indiká ku nan tabata skucha e emisora regularmente.

Ademas di e estudio na Gouverneur Debrotweg, e emisora tin un segundo estudio na Club Trocadero, na Kralendijk, desde 2023.[[4]]

Kanalnan temátiko

Mega Hit FM ta operá un kanal temátiko yamá '''Mega Classics''', ku ta transmití ''golden oldies'' riba 99.5 FM na Boneiru i via internet.

Ademas, e emisora ta operá un kanal basá riba 101.1 FM ku no ta transmití programa ni propaganda, sino ku ta transmití músika eksklusivamente den supermerkadonan rònt di e isla.[[5]]
[[:Kategoria:Telekomunikashon]]
[[:Kategoria:Boneiru]]
------------------
'''Sylvia de Boer-de Leon''', miho konosi komo Sylvia de Leon, ta un empresario digital, merkadeo online, i publikadó ku sede na [[Kralendijk]], [[Boneiru]]. Eigenaar ABConlinemedia | Uitgever van 5 online nieuws platforms op Aruba, Bonaire en Curaçao

E ta mas konosí komo e fundadó i doño di ABC Online Media, e ret di publikashon digital mas grandi di Hulanda Karibense.

Antecedente i Karera

• Publikadó di Media: Desde ku el a lanta ABC Online Media alrededor di 2009, ela supervisá un ret di sitionan di notisia independiente grandi ku ta kubri Karibe Hulandes. Esakinan ta inclui Bonaire.nu, Curacao.nu, Aruba.nu, Awor.nu, y BES-Reporter.com.
• Ekspanshon &amp; Strategia: El’a enkabesá logronan grandi pa e kompania, inkluyendo lansamentu di un stashon di radio dediká pa Curacao.nu na 2025 i inisiá un rebranding korporativo amplio riba tur sinku plataforma di notisia.
• Konsehero di Negoshi: Despues di a biba i traha na Boneiru pa kasi dos dékada, e ta fungi komo konsehero digital lokal. E ta ofresé paketenan di entrenamentu spesialisá pa negoshinan chikí lokal den merkadeo online, maneho di medionan sosial i reklutamentu di trabou.

* Sylvia de Boer, Emigreren naar Caribisch Nederland

{{Appendix}}
Professional Personalia

• Current Residence: Kralendijk, Bonaire, where she has lived and worked for nearly two decades.
• Nationality/Origin: Dutch.
• Known Aliases: She uses Sylvia de Leon commercially, but is officially or historically registered in professional contexts as Sylvia de Boer-de Leon.
• Core Specialized Training:
	• Marie Forleo's B-School (Digital business training, completed in 2013).
	• Social Media Management School (Trained by Andrea Vahl, 2013).
	• Profit Lab (Trained by Amy Porterfield, 2014).
• Primary Roles: Digital Media Publisher, Owner of ABC Online Media, and local Online Marketing Consultant.

-------------
{{Variante|c}}
{{Infobox persona | variante = c
| nomber = Natasja Gibbs
}}
'''Natasja Gibbs''' (☆ [[16 di novèmber]] [[1979]] na [[Hilversum]]) ta un periodista i presentadó di televishon i radio hulandes.[2]&lt;ref&gt;https://gelukt.nl/natasja-gibbs-partner-afkomst-lengte-en-meer/ Natasja Gibbs partner, afkomst, lengte en meer], gelukt.nl &lt;/ref&gt;

== Bida i karera ==
Gibbs a lanta na Hilversum den un famia ku un ruman muhé i ruman hòmber mas yòn. Su tata tabata di Sint Maarten i a konosé su mama na Aruba? Kòrsou; e pareha a muda despues pa Hulanda, unda nan a lanta un famia. Pa un tempu, su mayornan tabata miembro di Testigunan di Yehova na Hulanda.[1][3] Ora e tabatin mas o ménos ocho aña di edat, e tabata biba ku su mama i rumannan mas yòn den vários refugio pa hende muhé pa un aña despues di un periodo di violensia doméstiko den seno di famia.[1]

Despues di a kompletá su edukashon sekundario na A. Roland Holst College na Hilversum, ela studia periodismo na Universidat di Siensia Apliká di Utrecht i despues sikologia na Universidat di Amsterdam (UvA).

Karera
Gibbs a kuminsá su karera periodístiko na 2011 komo koresponsal karibense pa Radio Netherlands Worldwide (Wereldomroep), ku sede na Kòrsou—e pais natal di su mayornan. E tambe a traha einan komo periodista pa e korant *Antilliaans Dagblad*.[1] Un aña despues, ela kuminsá traha pa NPO Radio 1 i Dolfijn FM tambe.[4] E la sirbi tambe komo koresponsal karibense pa *The Economist*.[5] El’a traha pa e emisora ​​NTR como coordinadora pa e iniciativa di periodismo *Caribisch Netwerk* (Caribbean Network), despues cu Radio Hulanda Worldwide a hay’e obliga di stop su operacionnan eynan pa motibo di reduccion di presupuesto.

Na 2014, ela presenta e programanan ''Jouw Stad Amsterdam'' i ''Critix'' na e radio emisora ​​FunX. El a wòrdu nominá pa e premio Zilveren Radioster na 2015. Na 2016, el a traha komo presentadó i editor pa e programa di NPO Radio 1 ''Kwesties'' i a yena komo DJ na Qmusic. Na 2018, el a presentá e programa di radio ''Focus'' i e podcast ''Lezen in het Donker''. E mesun aña ei, el a traha tambe riba e podcast ''Koninkrijkskwesties''. Na 2020, el tabata ko-anfitrion di e programa di radio ''Hilversum Uit''. Kuminsando na sèptèmber 2020, el a sigui Renze Klamer komo presentadó di ''De Nieuws BV'' di djaluna pa djaweps.

Na yüli i ougùstùs 2021, Gibbs tabata ko-anfitrion di ''Op1'' huntu ku Erik Dijkstra na nòmber di BNNVARA. For di òktober 2021, el a bira e suplente regular pa Nadia Moussaid riba ''Op1'' riba djaluna, anfitrion huntu ku Hugo Logtenberg. Riba 30 di desèmber 2021, ela ko-anfitrion di e kùes di televishon *De Nationale 2021 Test* ku Emma Wortelboer.[6]

Na 2022, Gibbs a partisipá den e di tres temporada di e programa di televishon *Kamp Van Koningsbrugge*. Den un edishon spesial filmá den e Ardennes Bélga, e i e otro partisipantenan a wòrdu sometí na pruebanan di estilo militar di nan resistensia físiko i mental. El’a retirá for di e programa den e di dos episodio despues ku e komandonan supervisor a konseh’é pa hasi esaki.

For di 22 di ougùstùs 2022, Gibbs i Nadia Moussaid a forma e promé duo di anfitrion femenino permanente riba *Op1*. Nan tabata anfitrion di e talk show tur diabierna den nomber di BNNVARA.

Durante e transmishon di *Op1* riba 6 di yanüari 2023, Gibbs a referí na Israel komo un “régimen di apartheid.” Despues di esaki, a presentá kehonan na e ombudsman di e organisashon di Radiodifusión Públiko Hulandes (NPO)—riba inisiativa di Jan Dijkgraaf—riba e base ku e deklarashon supuestamente a violá e kódigo periodístiko di NPO.[7] E invitado Gert-Jan Segers a defendé su mes dor di deklará ku miéntras tabatin asuntunan tokante e establesimentu di asentamentunan, etiketá nan eksplísitamente komo tal a bai muchu leu.[7] Dia 27 di febrüari, Defensor di Pueblo Margo Smit a anunsiá ku el a haña ku e deklarashon di Gibbs no tabatin substansia verifikabel òf indikashon kla ku e tabata djis un opinion; sinembargo, ela nenga di ofresé un huisio riba e supstansia di e asuntu.[8]

Na yüni 2023, den e preparashon pa e Konmemorashon Nashonal di e Pasado di Sklabitut Hulandes, Gibbs a ko-anfitrion di *Keti Koti den Konsierto* ku Edsilia Rombley.[9] E espektákulo musikal aki a keda grabá dia 28 di yüni na Royal Theatre Carré—ku figura prominente hulandes i un públiko—i transmití pa BNNVARA dia 30 di yüni.

Riba 1 di yüli 2023, Gibbs a sirbi komo e maestro di seremonia pa e konmemorashon nashonal anual di e pasado di sklabitut hulandes den Oosterpark di Amsterdam.[10] Durante e evento, Rei Willem-Alexander, na nòmber di e Kas Real, a pidi despensa pa e historia di sklabitut hulandes i a pidi pordon.[11]

Kuminsando 31 di òktober 2024, Gibbs a partisipá den *Ketens* (‘Kadenanan’), un produkshon di e emisoranan ZWART i HUMAN ku ta analisá kondishonnan di trabou den fabrikashon di vários produkto, manera ekstenshon di kabei i bateria di e-bike.[5]

Na 2024, Gibbs a tuma parti na e programa di televishon ''Onderaan de streep''.

E programa *De Nieuws BV* a terminá na fin di 2025. Siguientemente, Natasja Gibbs i Stephan Komduur a uni pa lansa un programa nobo di Radio 1, *De Rode Draad*.[12]

Na 2026, ela publiká e buki *Waarom een ​​ﬁzonde democratie niet zonder journalisten kan* ('Dikon un Demokrasia Saludabel No Por Hasi Sin Periodistanan'). Den e buki aki, e ta kritiká, entre otro kosnan, e miedu di periodistanan di wòrdu deskartá komo aktivista i e opseshon pa wak figuranan den programanan di kòmbersashon.[13]

Manifiesto
Na 2020, huntu ku Zoë Papaikonomou, Nadia Zerouali, i otronan, ela enkabesá e manifiesto ‘Stop Rasismo den Media’—ku a rekohé mas ku 300 firmante—deklarando, entre otro, ku e movementu Black Lives Matter a lanta hopi hende tokante...

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Natasja Gibbs}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Hende]]
[[:Kategoria:Hulanda]]


-------------------------
{{Variante|c}}
{{Infobox empresa| variante = c
| nomber      = Ret Karibense
| imagen      = 
| descripcion = 
| funda       = 1928
| antecesor   = 
| fecha disolucion = 2017
| causa disolucion = bankrut
| fundado     = Jorge Bartolomeo Suarez
| propietario = Uitgeverij De Pers NV
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{CUW}}
| idioma      = [[Papiamentu]] 
| sede        = 
| zona        = [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]]
| empleado    = &lt;!--cantidad di empleado--&gt;
| producto    = notisia, korant
| sector      = prensa
| industria   = 
| website     = 
}}
'''Ret  Karibense''' ([[hulandes]]: ''Caribisch Netwerk'') ta un servisio di notisia independiente online ku ta wòrdu proveé ​​dor di e emisora ​​públiko hulandes NTR. E plataforma ta enfoká riba e seis islanan den Karibe di [[Reino Hulandes]]. Su tim di redakshon ta produci noticianan como tambe reportahe di radio y video cu ta cubri Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius, Sint Maarten, Den Haag (politica Hulandes), y e komunidat karibense na [[Hulanda]].

==Historia==
E emisora ​​públiko NTR a establesé e plataforma di notisia na 2013 despues ku kòrtamentu di presupuesto a obligá Radio Hulanda Mundial (Wereldomroep) pa stòp ku su periodismo pa loke ta trata e region di Karibe na final di 2012. Caribisch Netwerk ta e úniko servisio di notisia no komersial pa e islanan di Karibe. Corantnan comercial, radio emisoranan, y emisoranan di television riba e islanan y na Surinam frecuentemente ta republica of retransmiti su articulonan y reportahenan completo.

==Tim di Redakshon==
E servisio di notisia online ta wòrdu produsí pa e emisora ​​públiko independiente NTR, ku sede na Hilversum. Un karakterístika distintivo di Caribisch Netwerk ta ku su tim di redakshon frekuentemente ta presentá residentenan lokal i ekspertonan karibense den su publikashonnan. E tim ta konsistí di redaktornan di NTR ku sede na Hulanda i vários koresponsal (freelance) riba e islanan den Karibe. E tim tambe ta kontribuí na programanan di radio i televishon pa e sistema di radiodifushon públiko hulandes.

==Online==
E tim di redakshon di Caribisch Netwerk ta publiká prinsipalmente online via su wèpsait ofisial i kanalnan di medionan sosial.

==Televishon==
E programa ‘Expeditie Nederland’ (Expedition Netherlands), produsí pa e emisora ​​MAX pa e kanal NPO 2, ta un esfuerso kolaborativo ku ta enbolbí Caribisch Netwerk i diesdos otro emisora ​​regional. Caribisch Netwerk a kolaborá ku NOS riba e transmishon di karidat ‘Nederland Helpt Sint-Maarten’ (Ulanda ta yuda Sint Maarten), ku a rekoudá mas ku 13 mion euro pa yudansa di emergensia despues di Orkan Irma.
E tim di redakshon a produsí e seri dokumental di tres parti ‘Caribisch Nederland, drie jaar later’ (Hulanda Karibense, Tres Aña Despues) pa NTR; e seri a enfoká riba e islanan di Boneiru, Saba, i Sint Eustatius, ku a bandoná eks Antia Hulandes pa bira munisipionan spesial di Hulanda dia 10 di òktober 2010.
Radio
E podcast ‘De Vergeten Klimaatcrisis’ (E Krísis di Klima Lubidá) pa NPO Radio 1: trahadó di radio i periodista John Samson, huntu ku e tim di redakshon di Caribisch Netwerk, a krea un seri di radio tokante kambio di klima den e seis islanan di Karibe Hulandes.
E podcast ‘Koninkrijkskwesties’ (Asuntunan di Reino) pa NPO Radio 1, ku ta kubri tópikonan delikado den e komunidat karibense.
NTR a fasilitá kolaborashon estrecho entre su programanan di radio *Hilversum Uit* i *Kwesties* i e tim di redakshon di Caribisch Netwerk, ku e meta pa strukturalmente presentá mas invitado karibense i tópikonan karibense ku no ta representá na NPO Radio 1.
E programa di radio *Dichtbij Nederland* na NPO Radio 5 tabata transmití relatonan di radio tur siman produsí pa Caribisch Netwerk.
Trivia
Presentador di BNNVara Natasja Gibbs—konosí pa *De Rode Draad* (antes *De Nieuws BV*) na NPO Radio 1 i *Op1* (NPO 1)—a traha añanan largu komo e koresponsal di Kòrsou pa Caribisch Netwerk. Siguientemente el’a drenta den e tim di redakshon na Hilversum komo kordinadó di e tim di periodistanan ku sede na Hulanda i riba e islanan.
Periodista John Samson a fungi añanan largu komo reportero polítiko pa NTR na Den Haag, kaminda el a kubri relashonnan di Reino pa Caribisch Netwerk. Siguientemente el a muda pa NOS komo spesialista Karibense i redaktor pa e *Radio 1 Journaal*. Anteriormente el a produsí podcastnan manera *De Vergeten Klimaatcrisis* (E Krísis di Klima Lubidá).
Koresponsal di NOS Dick Drayer, ku sede na Kòrsou, tambe a produsí artíkulonan di notisia pa *Caribisch Netwerk* pa hopi aña. Despues el a bai traha pa e radio emisora ​​lokal i e wèpsait di notisia Curacao.nu.
Na comienso di e pandemia di coronavirus, ex coresponsal Sharina Henriquez a wordo deteni eroneamente na Aruba. Esaki a sosode durante cu e tabata ehecutando su trabou periodistico durante e Toque de Queda. E insidente a kondusí na preguntanan parlamentario i un karta di protesta di e Asosiashon Hulandes di Periodistanan.

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Caribisch Netwerk}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Telekomunikashon]]
[[:Kategoria:Karibe Hulandes]]
--------
'''Ret Karibense''' ([[hulandes]]: '''Caribisch Netwerk''') ta un servisio di notisia independiente hulandes pa region di Karibe. E ta publika na tres idioma: [[papiamentu]], [[ingles]] i [[hulandes]]. 

nl.wiki:'''Ret Karibense''' ([[hulandes]]: '''Caribisch Netwerk''') ta un servisio di notisia independiente riba liña di e Oranjestad pa medio di e grupo di trabou NTR. E plataforma ta dirigí riba e seis islanan Karibense di Reino Hulandes. E redaccion ta traha noticianan, reportahenan di radio y video riba Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint-Eustatius, Sint-Maarten, politica Den Haag y e comunidad Caribense na Hulanda. E ta publika den hulandes, papiamentu i ingles. El a wordo lansa na 2013 pa NTR omroep.

==Historia==
E grupo di tarea publico NTR a crea e plataforma di noticianan na 2013 despues cu World Broadcasting a wordo obliga pa stop di publica informacion di Caribe na fin di 2012 pa motibo di reduccion di presupuesto. Caribbean Network ta e úniko servisio di notisia no-komersial pa e islanan Karibense. E periodistanan komersial, e stashonnan di radio i di televishon na e islanan i na Surinam ta tuma hopi bia e artíkulonan publiká, e reportahenan di radio i di video na nan tur.

*NOTES - NTR Caribisch Netwerk
&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.villamedia.nl/artikel/ntr-caribisch-netwerk-gaat-samenwerking-aan-met-abc-online-media          | werk=Villamedia|auteur=Lar Pasveer|titel=NTR Caribisch Netwerk gaat samenwerking aan met ABC Online Media|datum=18 april 2018]]&lt;/ref&gt;                                               
Het zogeheten Caribisch Netwerk, een in 2013 door omroep NTR gelanceerde nieuwsvoorziening voor het Caribisch gebied, gaat samenwerken met online nieuwsplatform ABC Online Media. Bijdragen uit het netwerk (zowel tekst als video) zullen de online uitgaven Bonaire.Nu, Curacaonieuws.Nu en Arubanieuws.Nu verrijken.
Het Caribisch Netwerk is met 15 journalisten op alle zes eilanden van de Nederlandse Antillen actief.  Sylvia de Leon van ABC Online Media is blij dat het kan putten uit technische kennis en faciliteiten van de NTR, naast de geschreven artikelen en audiovisuele producties uit het Caribisch Netwerk.
Mogelijk zullen er in de toekomst co-producties zijn. Frans Jennekens is binnen NTR verantwoordelijk voor het Caribisch Netwerk. Als taakomroep wil de NTR de lokale journalistiek op de Caribische eilanden binnen het Koninkrijk ondersteunen. De samenwerking past wat Jennekens betreft perfect.
“Bovendien wil de NTR graag haar publieke content op zoveel mogelijk platforms verspreiden. De samenwerking kan tot een wederzijdse verdieping van de informatie leiden”, stelt hij.
https://www.villamedia.nl/artikel/ntr-lanceert-caribisch-netwerk |werk=Villamedia|auteur=Trudy Brandenburg-van de Ven|titel=NTR lanceert Caribisch Netwerk|datum=24 april 2013
De NTR heeft een persvoorziening voor Caribisch nieuws gelanceerd. ‘Caribisch Netwerk’ brengt nieuws, actualiteiten, radioreportages en achtergronden over Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten en de Caribische gemeenschap in Nederland. De website functioneert voor de lokale media als een persbureau en informeert daarnaast alle andere geïnteresseerden.
Caribisch Netwerk is een productie van de NTR, in samenwerking met onafhankelijke journalisten op de zes Caribische eilanden (verenigd onder de naam Journalistes Expérimentés). In opdracht van de NPO heeft de NTR als onafhankelijke taakomroep deze nieuwsvoorziening opgezet, nadat de Wereldomroep eind 2012 door bezuinigingen gedwongen werd te stoppen met journalistiek werk voor het Caribisch gebied.

{{Appendix}}
-----------------
==Arubaanse Courant==
Na Aruba cu durante añanan a conta cu un variedad di publicacion, mayoria na Spaño, Aruba Post tabata e prome corant diario, publica na Ingles, na aña 1938. Redactor-editor S. Vieyra. Despues, Aruba Post lo a adopta e nomber Arubaanse Courant y, hunto cu Beurs- en Nieuwsberichten (Bolsa en Noticia Reportage) y La Prensa, lo a wordo poni cerca un editor na Curaçao. For di aña 1980 e corant di mainta Diario ta sali na Papiamentu riba Aruba. Ademas, e diario na idioma ingles The News i e semanal The Local tambe ta wòrdu publiká. E revista di informashon Aruba, publiká na Papiamentu, ta informá e poblashon tokante e aktividatnan ofisial di e gobièrnu insular. E revista, ku ta sali seis biaha pa aña, tin un sirkulashon di 15.000 i ta wòrdu distribuí grátis. No por keda sin menshoná e revista semanal Curaçao, ku, fundá na 1938, tabatin un influensia signifikante riba e tratamentu di asuntunan polítiko durante añanan (te 1959), i e revista mensual sosio-kultural Christoffel, ku a aparesé pa promé biaha na 1955 i a wòrdu apsorbé despues di algun aña dor di Nieweds-Iuweds, publiká na Netherland. Despues di guera, e revista chistoso Lorito Real a aparece na Curaçao, y Chuchubi na Aruba.&lt;ref&gt;[ Pers], Encyclopedie van Curacao&lt;/ref&gt;
------
Caribbean Network ta un servisio di notisia online independiente di e Hulandes Public Broadcasting Corporation (NPO) produsí pa e radiodifusor di servisio públiko NTR. E plataforma ta enfoká riba e seis islanan den Karibe di Reino Hulandes. E tim di redakshon ta produsí relatonan di notisia, reportahe di radio i video tokante Aruba, Boneiru, Kòrsou, Saba, Sint-Eustatius, Sint-Maarten, polítika na Den Haag, i e komunidat karibense na Hulanda.

Historia
E emisora ​​di servisio públiko NTR a establesé e plataforma di notisia na 2013 despues ku Radio Hulanda Mundial a hañ’é obligá di stòp ku periodismo pa loke ta trata e region di Karibe pa motibu di kòrtamentu di presupuesto na fin di 2012. Caribbean Network ta e úniko servisio di notisia no komersial pa e islanan di Karibe. Korantnan komersial, radio i emisoranan di televishon riba e islanan i na Sürnam hopi bia ta reprodusí e artíkulonan publiká, reportahe di radio i video den nan totalidat.

Tim di Redakshon
E servisio di notisia online ta wòrdu produsí pa e emisora ​​independiente di servisio públiko NTR na Hilversum. Un karakterístika di Caribbean Network ta ku e tim di redakshon hopi bia ta konta ku residentenan lokal i ekspertonan karibense den su publikashonnan. E tim di redakshon ta konsistí di redaktornan di NTR na Hulanda i vários koresponsal (freelance) riba e islanan den Karibe. Tambe e team di redaccion ta contribui na programanan di radio y television pa e emisora ​​publico Hulandes.

Online
E tim di redakshon di Caribisch Netwerk ta publiká prinsipalmente online via e wèpsait ofisial i via kanalnan di media sosial.

--------------
{{Infobox empresa| variante = a
| nomber      = LM Publishers
| imagen      = 
| descripcion = 
| funda       = 1928
| antecesor   = 
| fecha disolucion = 2017
| causa disolucion = bankrut
| fundado     = Jorge Bartolomeo Suarez
| propietario = Uitgeverij De Pers NV
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{CUW}}
| idioma      = [[Papiamentu]] 
| sede        = 
| zona        = [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]]
| empleado    = &lt;!--cantidad di empleado--&gt;
| producto    = notisia, korant
| sector      = prensa
| industria   = 
| website     = 
}}
'''LM Publishers''' ta un editorial independiente di buki di arte i cultura mundial, informashon di pais, sustansia i asuntunan di desaroyo, cu un interes special pa Surinam, Antias i Indonesia.

LM Publishers is een onafhankelijke uitgeverij van boeken over wereldwijde kunst &amp; cultuur, landeninformatie, duurzaamheid en ontwikkelingsvraagstukken, met een bijzondere belangstelling voor Suriname, de Antillen en Indonesië.
LM Publishers komt voort uit KIT Publishers, de uitgeverij van het Koninklijk Instituut voor de Tropen, die bij de reorganisatie van het instituut in 2013 werd opgeheven. Na de reorganisatie vond de uitgeverij onderdak bij LokaalMondiaal, dat door middel van onder andere documentaires en debat beoogde mondiale thema’s te belichten vanuit lokaal en regionaal perspectief. Aan LokaalMondiaal dankt de uitgeverij, die sinds begin 2016 zelfstandig is, haar naam.

nl.wiki:KIT Publishers was een Nederlandse onafhankelijke uitgeverij en multidisciplinair kennisinstituut, opgericht in 1989. KIT was gespecialiseerd in landeninformatie, wereldwijde kunst en cultuur en ontwikkelingssamenwerking. De uitgever was verbonden aan het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) in Amsterdam en is bij de reorganisatie van het instituut in 2013 opgeheven. De uitgeverij LM Publishers komt voort uit KIT Publishers.
-----------------------

* The Daily Herald - Sint Maarten 
* Boneriano
* BES Reporter
--------------
== Cinema na aire liber na Aruba ==
[[File:Former open-air movie theater.jpg|thumb|Plakaat di teater na ex-hotel Colombia]]
Durante e lapso di mas cu 100 aña a mira solamente cinco '''cine den aire liber na Aruba'''. Awor práktikamente obsoleto riba e isla, e teaternan aki un tempu tabata wòrdu bishitá frekuentemente pa lokalnan i migrantenan den siglo 20.&lt;ref&gt;[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20241213.pdf Forgotten gems: Open air movie theaters], Aruba Today (13 di december 2024)&lt;/ref&gt;
E prome teatro na aire liber a wordo construi na 1920 y a wordo encarga pa Shon Eduard (Eddy) de Veer. E teater aki tabata situá na Hotel Colom-
bia na Oranjestad, cu awor ta unda oficina di censo di Aruba ta situa. E teater tabata simpel; e tabata konsistí solamente di un pantaya, i bishitantenan mester a trese nan mes stul pa disfrutá di e pelíkulanan mudo popular di e tempu ei.
Migrantenan merikano ku tabata traha den e refineria i tabata biba den e Kolonia di Lago na Sero Colorado tambe tabatin nan pida di e bolo ku nan Teatro den aire liber,
cu tabata forma parti di Esso Club, tambe conoci como Pan-Am Club. Tabata na e teater aki ku “Talkies” a wòrdu transmití pa promé biaha, pelíkulanan ku zonido. E teater aki mayoria biaha tabata transmití blockbusternan merikano pa e ekspatnan merikano, di e manera aki hasiendo sigur ku e migrantenan aki no tabata pèrdè entretenimentu for di nan tera natal.
Den añanan 1950 i 1960, Sa- vaneta a mira nan mes teater na aire liber, situá dilanti di e Kazerne di Marinier (Kazerne Marino). E teater aki tabata wòrdu bishitá prinsipalmente pa e marineronan bisiña, ku no tabatin muchu entretenimentu ku no ta pelíkula e tempu ei.
E último i mas resien teater na aire liber a wòrdu konstruí den forma di un teater drive-in. Un konsepto merikano popular, e Drive Inn situá na Balashi tabata un hot spot pa hóbennan, ku tabatin e kustumber di hinka tur nan amigunan den un outo pa bai wak pelíkula. Pa e fenómeno aki tabatin un preis apart ku bo mester a paga yamá e “aksidente di outo”.
E teater aki a sera alrededor di
2012, pero a wòrdu habrí di nobo durante e pandemia na yüli 2020, kaminda pelíkulanan tabata wòrdu transmití riba un pantaya gigantesko poné dilanti di kònteinernan staká. Sinembargo, e forma di entretenimentu nostálgiko aki no a dura muchu largu ya ku el a sera atrobe solamente un òf dos aña
aweró. Awendia ainda bo por mira e kònteinernan staka ora bo kore banda di e brug na Balashi.

== Literatura ==
* Evert Bongers, ''De kolibrie op de rots en meer over de geschiedenis van Aruba''

{{Appendix}}

—During the span of over 100 years, Aruba only saw five open air movie theatres. Now practically obsolete on the island, these theaters were once frequently visited by locals and migrants in the 20th century.
The first open air theater was constructed in 1920 and was commissioned by Shon Eduard (Eddy) de Veer. This theater was lo- cated at the Hotel Colom-
bia in Oranjestad, which is now where the Aruban census office is located. The theater was simple; it only consisted of a screen, and visitors had to bring their own chairs to enjoy the popular silent movies of the time.
American migrants who worked in the refinery and lived in the Lago Colony in Sero Colorado also had their piece of the pie with their Open air Theatre,
which formed part of the Esso Club, also known as the Pan-Am Club. It was at this theater that “Talkies” were first streamed, mov- ies with sound. This theater mostly streamed American blockbusters for the Ameri- can expats, this way mak- ing sure that these migrant were not missing out on entertainment from their home land.
In the 1950’s and 60’s, Sa- vaneta saw their own open air theater, located in front of the Marinier’s Kazerne (Marine Barracks). This the- ater was mostly visited by the neighboring marines, who didn’t have much entertainment other than movies at that time.
The last and most recent open air theater was con- structed in the form of a drive-in theater. A popular American concept, the Drive Inn located in Balashi was a hot spot for teenag- ers, who had the habit of cramming all their friends in one car to go see the mov- ies. For this phenomenon there was a separate price that you had to pay called the “car crash”.
This theater closed around
2012, but was re-opened during the pandemic in July 2020, where movies were streamed on a gigan- tic screen set up in front of stacked containers. How- ever, this nostalgic form of entertainment did not last very long as it was closed again only a year or two
later. Nowadays you can still see the stacked con- tainers when you drive near the bridge in Balashi.</text>
      <sha1>13c79bcqvl2ek6br2alhiap805iftkr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206795</id>
      <parentid>206794</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T19:16:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>206795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31606" sha1="5ushatss6el3pyb94b3czrrie6k4uai" xml:space="preserve">__NOINDEX__
Pending: [[Mega Hit FM]] - [[LM Publishers]] - [[Ret Karibense]] - [[Natasha Gibbs]] - [[Arubaanse Courant]]
----------
{{Variante|c}}
{{Infobox empresa| variante = c
| nomber = Mega Hit FM
| imagen              = 
| descripcion         = 
| funda               = 1995
| fundado             = Ron Gijzen&lt;br/&gt;Ben Becker
| propietario         = 
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{NLD}} - Boneiru
| sede        = Bulevar Gobernador Nicolaas Debrot
| sector      = entretenimentu, músika
| industria   = radio difusion
| website     = https://www.megahitfm.com/
}}
'''Mega Hit FM''' ta un radio emisora ​​komersial na [[Boneiru]].&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://www.megahitfm.com/ |titel=Mega Hit FM - All The Hits! |achternaam=generator |voornaam=meta-tags |bezochtdatum=2026-03-01 |werk=Mega Hit FM}}&lt;/ref&gt; E ​​ta transmití riba 101.1 FM i via [[internet]]. Su programashon musikal ta inkluí kantikanan di éksito, klásikonan popular i kansionnan na [[spaño]]. E programanan ta wòrdu presentá na [[hulandes]].

E emisora a wòrdu fundá pa Ron Gijzen i Ben Becker na òktober 1995, bou di e nòmber Mega Super Radio.o.&lt;ref&gt;[https://www.bonaire.nu/nieuws/kunst-cultuur-en-muziek/80830/mega-hit-fm-viert-30-jaar-met-groot-feest-op-eden-beach MEGA Hit FM viert 30 jaar met groot feest op Eden Beach], bonaire.nu (16 di òktober 2025)&lt;/ref&gt; Durante e añanan, su nòmber i marka a kambia diferente biaha, te ku el a bira konosí komo Mega Hit FM. Gijzen i Becker ta presentá programa na e emisora tambe. Entre e otro personahenan ku ta presentá programa di radio na e emisora tin Jeroen van Inkel, Robin Schulz i Jesse Sprikkelman.

Un investigashon realisá na final di 2020 pa [[Servisio di Reino Hulanda Karibense|Rijksdienst Caribisch Nederland]] tokante e efektividat di kampañanan den medionan lokal a indiká ku Mega Hit FM tabata e emisora di radio mas skuchá na Boneiru.&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://www.rijksdienstcn.com/documenten/2020/mediaonderzoek/mediaonderzoek-caribisch-nederland-2020/mediaonderzoek-caribisch-nederland-2020 |titel=Mediaonderzoek Caribisch Nederland 2020 {{!}} Rijksdienst Caribisch Nederland |achternaam=Koninkrijksrelaties |voornaam=Ministerie van Binnenlandse Zaken en |datum=2021-03-03 |bezochtdatum=2026-10-13 |werk=www.rijksdienstcn.com |taal=nl}}&lt;/ref&gt; Segun e investigashon, mas o ménos 62% di e respondentenan a indiká ku nan tabata skucha e emisora regularmente.

Ademas di e studio di transmishon na Bulevar Gobernador Nicolaas Debrot, e emisora tin un di dos studio na Club Trocadero, na Kralendijk, desde 2023.&lt;ref&gt;[https://www.bonaire.nu/nieuws/economie/25232/radiozender-mega-hit-fm-opent-tweede-studio-bij-club-trocadero Radiozender Mega Hit FM opent tweede studio bij Club Trocadero], bonaire. nu (25 di febrüari 2023)&lt;/ref&gt;

==Kanal tematiko==
Mega Hit FM ​​ta operá un kanal temátiko yamá ''Mega Classics'', ku ta transmití “golden oldies” riba 99.5 FM na Boneiru i via internet. 

Ademas, e emisora ta operá un kanal, basá riba 101.1 FM, ku no ta transmití programa ni propaganda, sino músika eksklusivamente den supermerkadonan rònt di e isla.&lt;ref&gt;{{citeer web|auteur=Ellen Breel|url=https://www.bonaire.nu/nieuws/bonaire/17675/mega-hit-fm-verzorgt-muziek-in-van-den-tweel-supermarket|titel= Mega Hit FM verzorgt muziek in Van den Tweel Supermarket|werk=bonaire.nu|datum=2018-09-26|bezochtdatum=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Mega Hit FM}}
{{References}}
}}

'''Mega Hit FM''' ta un emisora di radio komersial na [[Boneiru]].[[1]] E ta transmití riba 101.1 FM i via internet. Su programashon musikal ta inkluí kantikanan di éksito, klásikonan popular i kansionnan na [[spaño]]. E programanan ta wòrdu presentá na [[hulandes]].

E emisora a wòrdu fundá pa Ron Gijzen i Ben Becker na òktober 1995, bou di e nòmber Mega Super Radio.[[2]] Durante e añanan, su nòmber i marka a kambia diferente biaha, te ku e a bira konosí komo Mega Hit FM. Gijzen i Becker ta presentá programa na e emisora tambe. Entre e otro personahenan ku ta presentá programa di radio na e emisora tin Jeroen van Inkel, Robin Schulz i Jesse Sprikkelman.

Un investigashon realisá na final di 2020 pa e Ofisina Nashonal pa Hulanda Karibense tokante e efektividat di kampañanan den medionan lokal a indiká ku Mega Hit FM tabata e emisora di radio mas skuchá na Boneiru.[[3]] Segun e investigashon, mas o ménos 62% di e respondentenan a indiká ku nan tabata skucha e emisora regularmente.

Ademas di e estudio na Gouverneur Debrotweg, e emisora tin un segundo estudio na Club Trocadero, na Kralendijk, desde 2023.[[4]]

Kanalnan temátiko

Mega Hit FM ta operá un kanal temátiko yamá '''Mega Classics''', ku ta transmití ''golden oldies'' riba 99.5 FM na Boneiru i via internet.

Ademas, e emisora ta operá un kanal basá riba 101.1 FM ku no ta transmití programa ni propaganda, sino ku ta transmití músika eksklusivamente den supermerkadonan rònt di e isla.[[5]]
[[:Kategoria:Telekomunikashon]]
[[:Kategoria:Boneiru]]
------------------
'''Sylvia de Boer-de Leon''', miho konosi komo Sylvia de Leon, ta un empresario digital, merkadeo online, i publikadó ku sede na [[Kralendijk]], [[Boneiru]]. Eigenaar ABConlinemedia | Uitgever van 5 online nieuws platforms op Aruba, Bonaire en Curaçao

E ta mas konosí komo e fundadó i doño di ABC Online Media, e ret di publikashon digital mas grandi di Hulanda Karibense.

Antecedente i Karera

• Publikadó di Media: Desde ku el a lanta ABC Online Media alrededor di 2009, ela supervisá un ret di sitionan di notisia independiente grandi ku ta kubri Karibe Hulandes. Esakinan ta inclui Bonaire.nu, Curacao.nu, Aruba.nu, Awor.nu, y BES-Reporter.com.
• Ekspanshon &amp; Strategia: El’a enkabesá logronan grandi pa e kompania, inkluyendo lansamentu di un stashon di radio dediká pa Curacao.nu na 2025 i inisiá un rebranding korporativo amplio riba tur sinku plataforma di notisia.
• Konsehero di Negoshi: Despues di a biba i traha na Boneiru pa kasi dos dékada, e ta fungi komo konsehero digital lokal. E ta ofresé paketenan di entrenamentu spesialisá pa negoshinan chikí lokal den merkadeo online, maneho di medionan sosial i reklutamentu di trabou.

* Sylvia de Boer, Emigreren naar Caribisch Nederland

{{Appendix}}
Professional Personalia

• Current Residence: Kralendijk, Bonaire, where she has lived and worked for nearly two decades.
• Nationality/Origin: Dutch.
• Known Aliases: She uses Sylvia de Leon commercially, but is officially or historically registered in professional contexts as Sylvia de Boer-de Leon.
• Core Specialized Training:
	• Marie Forleo's B-School (Digital business training, completed in 2013).
	• Social Media Management School (Trained by Andrea Vahl, 2013).
	• Profit Lab (Trained by Amy Porterfield, 2014).
• Primary Roles: Digital Media Publisher, Owner of ABC Online Media, and local Online Marketing Consultant.

-------------
{{Variante|c}}
{{Infobox persona | variante = c
| nomber = Natasja Gibbs
}}
'''Natasja Gibbs''' (☆ [[16 di novèmber]] [[1979]] na [[Hilversum]]) ta un periodista i presentadó di televishon i radio hulandes.[2]&lt;ref&gt;https://gelukt.nl/natasja-gibbs-partner-afkomst-lengte-en-meer/ Natasja Gibbs partner, afkomst, lengte en meer], gelukt.nl &lt;/ref&gt;

== Bida i karera ==
Gibbs a lanta na Hilversum den un famia ku un ruman muhé i ruman hòmber mas yòn. Su tata tabata di Sint Maarten i a konosé su mama na Aruba? Kòrsou; e pareha a muda despues pa Hulanda, unda nan a lanta un famia. Pa un tempu, su mayornan tabata miembro di Testigunan di Yehova na Hulanda.[1][3] Ora e tabatin mas o ménos ocho aña di edat, e tabata biba ku su mama i rumannan mas yòn den vários refugio pa hende muhé pa un aña despues di un periodo di violensia doméstiko den seno di famia.[1]

Despues di a kompletá su edukashon sekundario na A. Roland Holst College na Hilversum, ela studia periodismo na Universidat di Siensia Apliká di Utrecht i despues sikologia na Universidat di Amsterdam (UvA).

Karera
Gibbs a kuminsá su karera periodístiko na 2011 komo koresponsal karibense pa Radio Netherlands Worldwide (Wereldomroep), ku sede na Kòrsou—e pais natal di su mayornan. E tambe a traha einan komo periodista pa e korant *Antilliaans Dagblad*.[1] Un aña despues, ela kuminsá traha pa NPO Radio 1 i Dolfijn FM tambe.[4] E la sirbi tambe komo koresponsal karibense pa *The Economist*.[5] El’a traha pa e emisora ​​NTR como coordinadora pa e iniciativa di periodismo *Caribisch Netwerk* (Caribbean Network), despues cu Radio Hulanda Worldwide a hay’e obliga di stop su operacionnan eynan pa motibo di reduccion di presupuesto.

Na 2014, ela presenta e programanan ''Jouw Stad Amsterdam'' i ''Critix'' na e radio emisora ​​FunX. El a wòrdu nominá pa e premio Zilveren Radioster na 2015. Na 2016, el a traha komo presentadó i editor pa e programa di NPO Radio 1 ''Kwesties'' i a yena komo DJ na Qmusic. Na 2018, el a presentá e programa di radio ''Focus'' i e podcast ''Lezen in het Donker''. E mesun aña ei, el a traha tambe riba e podcast ''Koninkrijkskwesties''. Na 2020, el tabata ko-anfitrion di e programa di radio ''Hilversum Uit''. Kuminsando na sèptèmber 2020, el a sigui Renze Klamer komo presentadó di ''De Nieuws BV'' di djaluna pa djaweps.

Na yüli i ougùstùs 2021, Gibbs tabata ko-anfitrion di ''Op1'' huntu ku Erik Dijkstra na nòmber di BNNVARA. For di òktober 2021, el a bira e suplente regular pa Nadia Moussaid riba ''Op1'' riba djaluna, anfitrion huntu ku Hugo Logtenberg. Riba 30 di desèmber 2021, ela ko-anfitrion di e kùes di televishon *De Nationale 2021 Test* ku Emma Wortelboer.[6]

Na 2022, Gibbs a partisipá den e di tres temporada di e programa di televishon *Kamp Van Koningsbrugge*. Den un edishon spesial filmá den e Ardennes Bélga, e i e otro partisipantenan a wòrdu sometí na pruebanan di estilo militar di nan resistensia físiko i mental. El’a retirá for di e programa den e di dos episodio despues ku e komandonan supervisor a konseh’é pa hasi esaki.

For di 22 di ougùstùs 2022, Gibbs i Nadia Moussaid a forma e promé duo di anfitrion femenino permanente riba *Op1*. Nan tabata anfitrion di e talk show tur diabierna den nomber di BNNVARA.

Durante e transmishon di *Op1* riba 6 di yanüari 2023, Gibbs a referí na Israel komo un “régimen di apartheid.” Despues di esaki, a presentá kehonan na e ombudsman di e organisashon di Radiodifusión Públiko Hulandes (NPO)—riba inisiativa di Jan Dijkgraaf—riba e base ku e deklarashon supuestamente a violá e kódigo periodístiko di NPO.[7] E invitado Gert-Jan Segers a defendé su mes dor di deklará ku miéntras tabatin asuntunan tokante e establesimentu di asentamentunan, etiketá nan eksplísitamente komo tal a bai muchu leu.[7] Dia 27 di febrüari, Defensor di Pueblo Margo Smit a anunsiá ku el a haña ku e deklarashon di Gibbs no tabatin substansia verifikabel òf indikashon kla ku e tabata djis un opinion; sinembargo, ela nenga di ofresé un huisio riba e supstansia di e asuntu.[8]

Na yüni 2023, den e preparashon pa e Konmemorashon Nashonal di e Pasado di Sklabitut Hulandes, Gibbs a ko-anfitrion di *Keti Koti den Konsierto* ku Edsilia Rombley.[9] E espektákulo musikal aki a keda grabá dia 28 di yüni na Royal Theatre Carré—ku figura prominente hulandes i un públiko—i transmití pa BNNVARA dia 30 di yüni.

Riba 1 di yüli 2023, Gibbs a sirbi komo e maestro di seremonia pa e konmemorashon nashonal anual di e pasado di sklabitut hulandes den Oosterpark di Amsterdam.[10] Durante e evento, Rei Willem-Alexander, na nòmber di e Kas Real, a pidi despensa pa e historia di sklabitut hulandes i a pidi pordon.[11]

Kuminsando 31 di òktober 2024, Gibbs a partisipá den *Ketens* (‘Kadenanan’), un produkshon di e emisoranan ZWART i HUMAN ku ta analisá kondishonnan di trabou den fabrikashon di vários produkto, manera ekstenshon di kabei i bateria di e-bike.[5]

Na 2024, Gibbs a tuma parti na e programa di televishon ''Onderaan de streep''.

E programa *De Nieuws BV* a terminá na fin di 2025. Siguientemente, Natasja Gibbs i Stephan Komduur a uni pa lansa un programa nobo di Radio 1, *De Rode Draad*.[12]

Na 2026, ela publiká e buki *Waarom een ​​ﬁzonde democratie niet zonder journalisten kan* ('Dikon un Demokrasia Saludabel No Por Hasi Sin Periodistanan'). Den e buki aki, e ta kritiká, entre otro kosnan, e miedu di periodistanan di wòrdu deskartá komo aktivista i e opseshon pa wak figuranan den programanan di kòmbersashon.[13]

Manifiesto
Na 2020, huntu ku Zoë Papaikonomou, Nadia Zerouali, i otronan, ela enkabesá e manifiesto ‘Stop Rasismo den Media’—ku a rekohé mas ku 300 firmante—deklarando, entre otro, ku e movementu Black Lives Matter a lanta hopi hende tokante...

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Natasja Gibbs}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Hende]]
[[:Kategoria:Hulanda]]


-------------------------
{{Variante|c}}
{{Infobox empresa| variante = c
| nomber      = Ret Karibense
| imagen      = 
| descripcion = 
| funda       = 1928
| antecesor   = 
| fecha disolucion = 2017
| causa disolucion = bankrut
| fundado     = Jorge Bartolomeo Suarez
| propietario = Uitgeverij De Pers NV
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{CUW}}
| idioma      = [[Papiamentu]] 
| sede        = 
| zona        = [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]]
| empleado    = &lt;!--cantidad di empleado--&gt;
| producto    = notisia, korant
| sector      = prensa
| industria   = 
| website     = 
}}
'''Ret  Karibense''' ([[hulandes]]: ''Caribisch Netwerk'') ta un servisio di notisia independiente online ku ta wòrdu proveé ​​dor di e emisora ​​públiko hulandes NTR. E plataforma ta enfoká riba e seis islanan den Karibe di [[Reino Hulandes]]. Su tim di redakshon ta produci noticianan como tambe reportahe di radio y video cu ta cubri Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius, Sint Maarten, Den Haag (politica Hulandes), y e komunidat karibense na [[Hulanda]].

==Historia==
E emisora ​​públiko NTR a establesé e plataforma di notisia na 2013 despues ku kòrtamentu di presupuesto a obligá Radio Hulanda Mundial (Wereldomroep) pa stòp ku su periodismo pa loke ta trata e region di Karibe na final di 2012. Caribisch Netwerk ta e úniko servisio di notisia no komersial pa e islanan di Karibe. Corantnan comercial, radio emisoranan, y emisoranan di television riba e islanan y na Surinam frecuentemente ta republica of retransmiti su articulonan y reportahenan completo.

==Tim di Redakshon==
E servisio di notisia online ta wòrdu produsí pa e emisora ​​públiko independiente NTR, ku sede na Hilversum. Un karakterístika distintivo di Caribisch Netwerk ta ku su tim di redakshon frekuentemente ta presentá residentenan lokal i ekspertonan karibense den su publikashonnan. E tim ta konsistí di redaktornan di NTR ku sede na Hulanda i vários koresponsal (freelance) riba e islanan den Karibe. E tim tambe ta kontribuí na programanan di radio i televishon pa e sistema di radiodifushon públiko hulandes.

==Online==
E tim di redakshon di Caribisch Netwerk ta publiká prinsipalmente online via su wèpsait ofisial i kanalnan di medionan sosial.

==Televishon==
E programa ‘Expeditie Nederland’ (Expedition Netherlands), produsí pa e emisora ​​MAX pa e kanal NPO 2, ta un esfuerso kolaborativo ku ta enbolbí Caribisch Netwerk i diesdos otro emisora ​​regional. Caribisch Netwerk a kolaborá ku NOS riba e transmishon di karidat ‘Nederland Helpt Sint-Maarten’ (Ulanda ta yuda Sint Maarten), ku a rekoudá mas ku 13 mion euro pa yudansa di emergensia despues di Orkan Irma.
E tim di redakshon a produsí e seri dokumental di tres parti ‘Caribisch Nederland, drie jaar later’ (Hulanda Karibense, Tres Aña Despues) pa NTR; e seri a enfoká riba e islanan di Boneiru, Saba, i Sint Eustatius, ku a bandoná eks Antia Hulandes pa bira munisipionan spesial di Hulanda dia 10 di òktober 2010.
Radio
E podcast ‘De Vergeten Klimaatcrisis’ (E Krísis di Klima Lubidá) pa NPO Radio 1: trahadó di radio i periodista John Samson, huntu ku e tim di redakshon di Caribisch Netwerk, a krea un seri di radio tokante kambio di klima den e seis islanan di Karibe Hulandes.
E podcast ‘Koninkrijkskwesties’ (Asuntunan di Reino) pa NPO Radio 1, ku ta kubri tópikonan delikado den e komunidat karibense.
NTR a fasilitá kolaborashon estrecho entre su programanan di radio *Hilversum Uit* i *Kwesties* i e tim di redakshon di Caribisch Netwerk, ku e meta pa strukturalmente presentá mas invitado karibense i tópikonan karibense ku no ta representá na NPO Radio 1.
E programa di radio *Dichtbij Nederland* na NPO Radio 5 tabata transmití relatonan di radio tur siman produsí pa Caribisch Netwerk.
Trivia
Presentador di BNNVara Natasja Gibbs—konosí pa *De Rode Draad* (antes *De Nieuws BV*) na NPO Radio 1 i *Op1* (NPO 1)—a traha añanan largu komo e koresponsal di Kòrsou pa Caribisch Netwerk. Siguientemente el’a drenta den e tim di redakshon na Hilversum komo kordinadó di e tim di periodistanan ku sede na Hulanda i riba e islanan.
Periodista John Samson a fungi añanan largu komo reportero polítiko pa NTR na Den Haag, kaminda el a kubri relashonnan di Reino pa Caribisch Netwerk. Siguientemente el a muda pa NOS komo spesialista Karibense i redaktor pa e *Radio 1 Journaal*. Anteriormente el a produsí podcastnan manera *De Vergeten Klimaatcrisis* (E Krísis di Klima Lubidá).
Koresponsal di NOS Dick Drayer, ku sede na Kòrsou, tambe a produsí artíkulonan di notisia pa *Caribisch Netwerk* pa hopi aña. Despues el a bai traha pa e radio emisora ​​lokal i e wèpsait di notisia Curacao.nu.
Na comienso di e pandemia di coronavirus, ex coresponsal Sharina Henriquez a wordo deteni eroneamente na Aruba. Esaki a sosode durante cu e tabata ehecutando su trabou periodistico durante e Toque de Queda. E insidente a kondusí na preguntanan parlamentario i un karta di protesta di e Asosiashon Hulandes di Periodistanan.

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Caribisch Netwerk}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Telekomunikashon]]
[[:Kategoria:Karibe Hulandes]]
--------
'''Ret Karibense''' ([[hulandes]]: '''Caribisch Netwerk''') ta un servisio di notisia independiente hulandes pa region di Karibe. E ta publika na tres idioma: [[papiamentu]], [[ingles]] i [[hulandes]]. 

nl.wiki:'''Ret Karibense''' ([[hulandes]]: '''Caribisch Netwerk''') ta un servisio di notisia independiente riba liña di e Oranjestad pa medio di e grupo di trabou NTR. E plataforma ta dirigí riba e seis islanan Karibense di Reino Hulandes. E redaccion ta traha noticianan, reportahenan di radio y video riba Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint-Eustatius, Sint-Maarten, politica Den Haag y e comunidad Caribense na Hulanda. E ta publika den hulandes, papiamentu i ingles. El a wordo lansa na 2013 pa NTR omroep.

==Historia==
E grupo di tarea publico NTR a crea e plataforma di noticianan na 2013 despues cu World Broadcasting a wordo obliga pa stop di publica informacion di Caribe na fin di 2012 pa motibo di reduccion di presupuesto. Caribbean Network ta e úniko servisio di notisia no-komersial pa e islanan Karibense. E periodistanan komersial, e stashonnan di radio i di televishon na e islanan i na Surinam ta tuma hopi bia e artíkulonan publiká, e reportahenan di radio i di video na nan tur.

*NOTES - NTR Caribisch Netwerk
&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.villamedia.nl/artikel/ntr-caribisch-netwerk-gaat-samenwerking-aan-met-abc-online-media          | werk=Villamedia|auteur=Lar Pasveer|titel=NTR Caribisch Netwerk gaat samenwerking aan met ABC Online Media|datum=18 april 2018]]&lt;/ref&gt;                                               
Het zogeheten Caribisch Netwerk, een in 2013 door omroep NTR gelanceerde nieuwsvoorziening voor het Caribisch gebied, gaat samenwerken met online nieuwsplatform ABC Online Media. Bijdragen uit het netwerk (zowel tekst als video) zullen de online uitgaven Bonaire.Nu, Curacaonieuws.Nu en Arubanieuws.Nu verrijken.
Het Caribisch Netwerk is met 15 journalisten op alle zes eilanden van de Nederlandse Antillen actief.  Sylvia de Leon van ABC Online Media is blij dat het kan putten uit technische kennis en faciliteiten van de NTR, naast de geschreven artikelen en audiovisuele producties uit het Caribisch Netwerk.
Mogelijk zullen er in de toekomst co-producties zijn. Frans Jennekens is binnen NTR verantwoordelijk voor het Caribisch Netwerk. Als taakomroep wil de NTR de lokale journalistiek op de Caribische eilanden binnen het Koninkrijk ondersteunen. De samenwerking past wat Jennekens betreft perfect.
“Bovendien wil de NTR graag haar publieke content op zoveel mogelijk platforms verspreiden. De samenwerking kan tot een wederzijdse verdieping van de informatie leiden”, stelt hij.
https://www.villamedia.nl/artikel/ntr-lanceert-caribisch-netwerk |werk=Villamedia|auteur=Trudy Brandenburg-van de Ven|titel=NTR lanceert Caribisch Netwerk|datum=24 april 2013
De NTR heeft een persvoorziening voor Caribisch nieuws gelanceerd. ‘Caribisch Netwerk’ brengt nieuws, actualiteiten, radioreportages en achtergronden over Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten en de Caribische gemeenschap in Nederland. De website functioneert voor de lokale media als een persbureau en informeert daarnaast alle andere geïnteresseerden.
Caribisch Netwerk is een productie van de NTR, in samenwerking met onafhankelijke journalisten op de zes Caribische eilanden (verenigd onder de naam Journalistes Expérimentés). In opdracht van de NPO heeft de NTR als onafhankelijke taakomroep deze nieuwsvoorziening opgezet, nadat de Wereldomroep eind 2012 door bezuinigingen gedwongen werd te stoppen met journalistiek werk voor het Caribisch gebied.

{{Appendix}}
-----------------
==Arubaanse Courant==
Na Aruba cu durante añanan a conta cu un variedad di publicacion, mayoria na Spaño, Aruba Post tabata e prome corant diario, publica na Ingles, na aña 1938. Redactor-editor S. Vieyra. Despues, Aruba Post lo a adopta e nomber Arubaanse Courant y, hunto cu Beurs- en Nieuwsberichten (Bolsa en Noticia Reportage) y La Prensa, lo a wordo poni cerca un editor na Curaçao. For di aña 1980 e corant di mainta Diario ta sali na Papiamentu riba Aruba. Ademas, e diario na idioma ingles The News i e semanal The Local tambe ta wòrdu publiká. E revista di informashon Aruba, publiká na Papiamentu, ta informá e poblashon tokante e aktividatnan ofisial di e gobièrnu insular. E revista, ku ta sali seis biaha pa aña, tin un sirkulashon di 15.000 i ta wòrdu distribuí grátis. No por keda sin menshoná e revista semanal Curaçao, ku, fundá na 1938, tabatin un influensia signifikante riba e tratamentu di asuntunan polítiko durante añanan (te 1959), i e revista mensual sosio-kultural Christoffel, ku a aparesé pa promé biaha na 1955 i a wòrdu apsorbé despues di algun aña dor di Nieweds-Iuweds, publiká na Netherland. Despues di guera, e revista chistoso Lorito Real a aparece na Curaçao, y Chuchubi na Aruba.&lt;ref&gt;[ Pers], Encyclopedie van Curacao&lt;/ref&gt;
------
Caribbean Network ta un servisio di notisia online independiente di e Hulandes Public Broadcasting Corporation (NPO) produsí pa e radiodifusor di servisio públiko NTR. E plataforma ta enfoká riba e seis islanan den Karibe di Reino Hulandes. E tim di redakshon ta produsí relatonan di notisia, reportahe di radio i video tokante Aruba, Boneiru, Kòrsou, Saba, Sint-Eustatius, Sint-Maarten, polítika na Den Haag, i e komunidat karibense na Hulanda.

Historia
E emisora ​​di servisio públiko NTR a establesé e plataforma di notisia na 2013 despues ku Radio Hulanda Mundial a hañ’é obligá di stòp ku periodismo pa loke ta trata e region di Karibe pa motibu di kòrtamentu di presupuesto na fin di 2012. Caribbean Network ta e úniko servisio di notisia no komersial pa e islanan di Karibe. Korantnan komersial, radio i emisoranan di televishon riba e islanan i na Sürnam hopi bia ta reprodusí e artíkulonan publiká, reportahe di radio i video den nan totalidat.

Tim di Redakshon
E servisio di notisia online ta wòrdu produsí pa e emisora ​​independiente di servisio públiko NTR na Hilversum. Un karakterístika di Caribbean Network ta ku e tim di redakshon hopi bia ta konta ku residentenan lokal i ekspertonan karibense den su publikashonnan. E tim di redakshon ta konsistí di redaktornan di NTR na Hulanda i vários koresponsal (freelance) riba e islanan den Karibe. Tambe e team di redaccion ta contribui na programanan di radio y television pa e emisora ​​publico Hulandes.

Online
E tim di redakshon di Caribisch Netwerk ta publiká prinsipalmente online via e wèpsait ofisial i via kanalnan di media sosial.

--------------
{{Infobox empresa| variante = a
| nomber      = LM Publishers
| imagen      = 
| descripcion = 
| funda       = 1928
| antecesor   = 
| fecha disolucion = 2017
| causa disolucion = bankrut
| fundado     = Jorge Bartolomeo Suarez
| propietario = Uitgeverij De Pers NV
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{CUW}}
| idioma      = [[Papiamentu]] 
| sede        = 
| zona        = [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]]
| empleado    = &lt;!--cantidad di empleado--&gt;
| producto    = notisia, korant
| sector      = prensa
| industria   = 
| website     = 
}}
'''LM Publishers''' ta un editorial independiente di buki di arte i cultura mundial, informashon di pais, sustansia i asuntunan di desaroyo, cu un interes special pa Surinam, Antias i Indonesia.

LM Publishers is een onafhankelijke uitgeverij van boeken over wereldwijde kunst &amp; cultuur, landeninformatie, duurzaamheid en ontwikkelingsvraagstukken, met een bijzondere belangstelling voor Suriname, de Antillen en Indonesië.
LM Publishers komt voort uit KIT Publishers, de uitgeverij van het Koninklijk Instituut voor de Tropen, die bij de reorganisatie van het instituut in 2013 werd opgeheven. Na de reorganisatie vond de uitgeverij onderdak bij LokaalMondiaal, dat door middel van onder andere documentaires en debat beoogde mondiale thema’s te belichten vanuit lokaal en regionaal perspectief. Aan LokaalMondiaal dankt de uitgeverij, die sinds begin 2016 zelfstandig is, haar naam.

nl.wiki:KIT Publishers was een Nederlandse onafhankelijke uitgeverij en multidisciplinair kennisinstituut, opgericht in 1989. KIT was gespecialiseerd in landeninformatie, wereldwijde kunst en cultuur en ontwikkelingssamenwerking. De uitgever was verbonden aan het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) in Amsterdam en is bij de reorganisatie van het instituut in 2013 opgeheven. De uitgeverij LM Publishers komt voort uit KIT Publishers.
-----------------------

* The Daily Herald - Sint Maarten 
* Boneriano
* BES Reporter
--------------
== Cinema na aire liber na Aruba ==
[[File:Former open-air movie theater.jpg|thumb|Plakaat di teater na ex-hotel Colombia]]
Durante e lapso di mas cu 100 aña a mira solamente cinco '''cine den aire liber na Aruba'''. Awor práktikamente obsoleto riba e isla, e teaternan aki un tempu tabata wòrdu bishitá frekuentemente pa lokalnan i migrantenan den siglo 20.&lt;ref&gt;[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20241213.pdf Forgotten gems: Open air movie theaters], Aruba Today (13 di december 2024)&lt;/ref&gt;
E prome teatro na aire liber a wordo construi na 1920 y a wordo encarga pa Shon Eduard (Eddy) de Veer. E teater aki tabata situá na Hotel Colom-
bia na Oranjestad, cu awor ta unda oficina di censo di Aruba ta situa. E teater tabata simpel; e tabata konsistí solamente di un pantaya, i bishitantenan mester a trese nan mes stul pa disfrutá di e pelíkulanan mudo popular di e tempu ei.
Migrantenan merikano ku tabata traha den e refineria i tabata biba den e Kolonia di Lago na Sero Colorado tambe tabatin nan pida di e bolo ku nan Teatro den aire liber,
cu tabata forma parti di Esso Club, tambe conoci como Pan-Am Club. Tabata na e teater aki ku “Talkies” a wòrdu transmití pa promé biaha, pelíkulanan ku zonido. E teater aki mayoria biaha tabata transmití blockbusternan merikano pa e ekspatnan merikano, di e manera aki hasiendo sigur ku e migrantenan aki no tabata pèrdè entretenimentu for di nan tera natal.
Den añanan 1950 i 1960, Sa- vaneta a mira nan mes teater na aire liber, situá dilanti di e Kazerne di Marinier (Kazerne Marino). E teater aki tabata wòrdu bishitá prinsipalmente pa e marineronan bisiña, ku no tabatin muchu entretenimentu ku no ta pelíkula e tempu ei.
E último i mas resien teater na aire liber a wòrdu konstruí den forma di un teater drive-in. Un konsepto merikano popular, e Drive Inn situá na Balashi tabata un hot spot pa hóbennan, ku tabatin e kustumber di hinka tur nan amigunan den un outo pa bai wak pelíkula. Pa e fenómeno aki tabatin un preis apart ku bo mester a paga yamá e “aksidente di outo”.
E teater aki a sera alrededor di
2012, pero a wòrdu habrí di nobo durante e pandemia na yüli 2020, kaminda pelíkulanan tabata wòrdu transmití riba un pantaya gigantesko poné dilanti di kònteinernan staká. Sinembargo, e forma di entretenimentu nostálgiko aki no a dura muchu largu ya ku el a sera atrobe solamente un òf dos aña
aweró. Awendia ainda bo por mira e kònteinernan staka ora bo kore banda di e brug na Balashi.

== Literatura ==
* Evert Bongers, ''De kolibrie op de rots en meer over de geschiedenis van Aruba''

{{Appendix}}

—During the span of over 100 years, Aruba only saw five open air movie theatres. Now practically obsolete on the island, these theaters were once frequently visited by locals and migrants in the 20th century.
The first open air theater was constructed in 1920 and was commissioned by Shon Eduard (Eddy) de Veer. This theater was lo- cated at the Hotel Colom-
bia in Oranjestad, which is now where the Aruban census office is located. The theater was simple; it only consisted of a screen, and visitors had to bring their own chairs to enjoy the popular silent movies of the time.
American migrants who worked in the refinery and lived in the Lago Colony in Sero Colorado also had their piece of the pie with their Open air Theatre,
which formed part of the Esso Club, also known as the Pan-Am Club. It was at this theater that “Talkies” were first streamed, mov- ies with sound. This theater mostly streamed American blockbusters for the Ameri- can expats, this way mak- ing sure that these migrant were not missing out on entertainment from their home land.
In the 1950’s and 60’s, Sa- vaneta saw their own open air theater, located in front of the Marinier’s Kazerne (Marine Barracks). This the- ater was mostly visited by the neighboring marines, who didn’t have much entertainment other than movies at that time.
The last and most recent open air theater was con- structed in the form of a drive-in theater. A popular American concept, the Drive Inn located in Balashi was a hot spot for teenag- ers, who had the habit of cramming all their friends in one car to go see the mov- ies. For this phenomenon there was a separate price that you had to pay called the “car crash”.
This theater closed around
2012, but was re-opened during the pandemic in July 2020, where movies were streamed on a gigan- tic screen set up in front of stacked containers. How- ever, this nostalgic form of entertainment did not last very long as it was closed again only a year or two
later. Nowadays you can still see the stacked con- tainers when you drive near the bridge in Balashi.</text>
      <sha1>5ushatss6el3pyb94b3czrrie6k4uai</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206796</id>
      <parentid>206795</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T19:16:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>206796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31607" sha1="tccjxc2h4i42vmyghj0n19a2quohu01" xml:space="preserve">__NOINDEX__
Pending: [[Mega Hit FM]] - [[LM Publishers]] - [[Ret Karibense]] - [[Natasha Gibbs]] - [[Arubaanse Courant]]
----------
{{Variante|c}}
{{Infobox empresa| variante = c
| nomber = Mega Hit FM
| imagen              = 
| descripcion         = 
| funda               = 1995
| fundado             = Ron Gijzen&lt;br/&gt;Ben Becker
| propietario         = 
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{NLD}} - Boneiru
| sede        = Bulevar Gobernador Nicolaas Debrot
| sector      = entretenimentu, músika
| industria   = radio difusion
| website     = https://www.megahitfm.com/
}}
'''Mega Hit FM''' ta un radio emisora ​​komersial na [[Boneiru]].&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://www.megahitfm.com/ |titel=Mega Hit FM - All The Hits! |achternaam=generator |voornaam=meta-tags |bezochtdatum=2026-03-01 |werk=Mega Hit FM}}&lt;/ref&gt; E ​​ta transmití riba 101.1 FM i via [[internet]]. Su programashon musikal ta inkluí kantikanan di éksito, klásikonan popular i kansionnan na [[spaño]]. E programanan ta wòrdu presentá na [[hulandes]].

E emisora a wòrdu fundá pa Ron Gijzen i Ben Becker na òktober 1995, bou di e nòmber Mega Super Radio.o.&lt;ref&gt;[https://www.bonaire.nu/nieuws/kunst-cultuur-en-muziek/80830/mega-hit-fm-viert-30-jaar-met-groot-feest-op-eden-beach MEGA Hit FM viert 30 jaar met groot feest op Eden Beach], bonaire.nu (16 di òktober 2025)&lt;/ref&gt; Durante e añanan, su nòmber i marka a kambia diferente biaha, te ku el a bira konosí komo Mega Hit FM. Gijzen i Becker ta presentá programa na e emisora tambe. Entre e otro personahenan ku ta presentá programa di radio na e emisora tin Jeroen van Inkel, Robin Schulz i Jesse Sprikkelman.

Un investigashon realisá na final di 2020 pa [[Servisio di Reino Hulanda Karibense|Rijksdienst Caribisch Nederland]] tokante e efektividat di kampañanan den medionan lokal a indiká ku Mega Hit FM tabata e emisora di radio mas skuchá na Boneiru.&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://www.rijksdienstcn.com/documenten/2020/mediaonderzoek/mediaonderzoek-caribisch-nederland-2020/mediaonderzoek-caribisch-nederland-2020 |titel=Mediaonderzoek Caribisch Nederland 2020 {{!}} Rijksdienst Caribisch Nederland |achternaam=Koninkrijksrelaties |voornaam=Ministerie van Binnenlandse Zaken en |datum=2021-03-03 |bezochtdatum=2026-10-13 |werk=www.rijksdienstcn.com |taal=nl}}&lt;/ref&gt; Segun e investigashon, mas o ménos 62% di e respondentenan a indiká ku nan tabata skucha e emisora regularmente.

Ademas di e studio di transmishon na Bulevar Gobernador Nicolaas Debrot, e emisora tin un di dos studio na Club Trocadero, na Kralendijk, desde 2023.&lt;ref&gt;[https://www.bonaire.nu/nieuws/economie/25232/radiozender-mega-hit-fm-opent-tweede-studio-bij-club-trocadero Radiozender Mega Hit FM opent tweede studio bij Club Trocadero], bonaire. nu (25 di febrüari 2023)&lt;/ref&gt;

==Kanal temátiko==
Mega Hit FM ​​ta operá un kanal temátiko yamá ''Mega Classics'', ku ta transmití “golden oldies” riba 99.5 FM na Boneiru i via internet. 

Ademas, e emisora ta operá un kanal, basá riba 101.1 FM, ku no ta transmití programa ni propaganda, sino músika eksklusivamente den supermerkadonan rònt di e isla.&lt;ref&gt;{{citeer web|auteur=Ellen Breel|url=https://www.bonaire.nu/nieuws/bonaire/17675/mega-hit-fm-verzorgt-muziek-in-van-den-tweel-supermarket|titel= Mega Hit FM verzorgt muziek in Van den Tweel Supermarket|werk=bonaire.nu|datum=2018-09-26|bezochtdatum=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Mega Hit FM}}
{{References}}
}}

'''Mega Hit FM''' ta un emisora di radio komersial na [[Boneiru]].[[1]] E ta transmití riba 101.1 FM i via internet. Su programashon musikal ta inkluí kantikanan di éksito, klásikonan popular i kansionnan na [[spaño]]. E programanan ta wòrdu presentá na [[hulandes]].

E emisora a wòrdu fundá pa Ron Gijzen i Ben Becker na òktober 1995, bou di e nòmber Mega Super Radio.[[2]] Durante e añanan, su nòmber i marka a kambia diferente biaha, te ku e a bira konosí komo Mega Hit FM. Gijzen i Becker ta presentá programa na e emisora tambe. Entre e otro personahenan ku ta presentá programa di radio na e emisora tin Jeroen van Inkel, Robin Schulz i Jesse Sprikkelman.

Un investigashon realisá na final di 2020 pa e Ofisina Nashonal pa Hulanda Karibense tokante e efektividat di kampañanan den medionan lokal a indiká ku Mega Hit FM tabata e emisora di radio mas skuchá na Boneiru.[[3]] Segun e investigashon, mas o ménos 62% di e respondentenan a indiká ku nan tabata skucha e emisora regularmente.

Ademas di e estudio na Gouverneur Debrotweg, e emisora tin un segundo estudio na Club Trocadero, na Kralendijk, desde 2023.[[4]]

Kanalnan temátiko

Mega Hit FM ta operá un kanal temátiko yamá '''Mega Classics''', ku ta transmití ''golden oldies'' riba 99.5 FM na Boneiru i via internet.

Ademas, e emisora ta operá un kanal basá riba 101.1 FM ku no ta transmití programa ni propaganda, sino ku ta transmití músika eksklusivamente den supermerkadonan rònt di e isla.[[5]]
[[:Kategoria:Telekomunikashon]]
[[:Kategoria:Boneiru]]
------------------
'''Sylvia de Boer-de Leon''', miho konosi komo Sylvia de Leon, ta un empresario digital, merkadeo online, i publikadó ku sede na [[Kralendijk]], [[Boneiru]]. Eigenaar ABConlinemedia | Uitgever van 5 online nieuws platforms op Aruba, Bonaire en Curaçao

E ta mas konosí komo e fundadó i doño di ABC Online Media, e ret di publikashon digital mas grandi di Hulanda Karibense.

Antecedente i Karera

• Publikadó di Media: Desde ku el a lanta ABC Online Media alrededor di 2009, ela supervisá un ret di sitionan di notisia independiente grandi ku ta kubri Karibe Hulandes. Esakinan ta inclui Bonaire.nu, Curacao.nu, Aruba.nu, Awor.nu, y BES-Reporter.com.
• Ekspanshon &amp; Strategia: El’a enkabesá logronan grandi pa e kompania, inkluyendo lansamentu di un stashon di radio dediká pa Curacao.nu na 2025 i inisiá un rebranding korporativo amplio riba tur sinku plataforma di notisia.
• Konsehero di Negoshi: Despues di a biba i traha na Boneiru pa kasi dos dékada, e ta fungi komo konsehero digital lokal. E ta ofresé paketenan di entrenamentu spesialisá pa negoshinan chikí lokal den merkadeo online, maneho di medionan sosial i reklutamentu di trabou.

* Sylvia de Boer, Emigreren naar Caribisch Nederland

{{Appendix}}
Professional Personalia

• Current Residence: Kralendijk, Bonaire, where she has lived and worked for nearly two decades.
• Nationality/Origin: Dutch.
• Known Aliases: She uses Sylvia de Leon commercially, but is officially or historically registered in professional contexts as Sylvia de Boer-de Leon.
• Core Specialized Training:
	• Marie Forleo's B-School (Digital business training, completed in 2013).
	• Social Media Management School (Trained by Andrea Vahl, 2013).
	• Profit Lab (Trained by Amy Porterfield, 2014).
• Primary Roles: Digital Media Publisher, Owner of ABC Online Media, and local Online Marketing Consultant.

-------------
{{Variante|c}}
{{Infobox persona | variante = c
| nomber = Natasja Gibbs
}}
'''Natasja Gibbs''' (☆ [[16 di novèmber]] [[1979]] na [[Hilversum]]) ta un periodista i presentadó di televishon i radio hulandes.[2]&lt;ref&gt;https://gelukt.nl/natasja-gibbs-partner-afkomst-lengte-en-meer/ Natasja Gibbs partner, afkomst, lengte en meer], gelukt.nl &lt;/ref&gt;

== Bida i karera ==
Gibbs a lanta na Hilversum den un famia ku un ruman muhé i ruman hòmber mas yòn. Su tata tabata di Sint Maarten i a konosé su mama na Aruba? Kòrsou; e pareha a muda despues pa Hulanda, unda nan a lanta un famia. Pa un tempu, su mayornan tabata miembro di Testigunan di Yehova na Hulanda.[1][3] Ora e tabatin mas o ménos ocho aña di edat, e tabata biba ku su mama i rumannan mas yòn den vários refugio pa hende muhé pa un aña despues di un periodo di violensia doméstiko den seno di famia.[1]

Despues di a kompletá su edukashon sekundario na A. Roland Holst College na Hilversum, ela studia periodismo na Universidat di Siensia Apliká di Utrecht i despues sikologia na Universidat di Amsterdam (UvA).

Karera
Gibbs a kuminsá su karera periodístiko na 2011 komo koresponsal karibense pa Radio Netherlands Worldwide (Wereldomroep), ku sede na Kòrsou—e pais natal di su mayornan. E tambe a traha einan komo periodista pa e korant *Antilliaans Dagblad*.[1] Un aña despues, ela kuminsá traha pa NPO Radio 1 i Dolfijn FM tambe.[4] E la sirbi tambe komo koresponsal karibense pa *The Economist*.[5] El’a traha pa e emisora ​​NTR como coordinadora pa e iniciativa di periodismo *Caribisch Netwerk* (Caribbean Network), despues cu Radio Hulanda Worldwide a hay’e obliga di stop su operacionnan eynan pa motibo di reduccion di presupuesto.

Na 2014, ela presenta e programanan ''Jouw Stad Amsterdam'' i ''Critix'' na e radio emisora ​​FunX. El a wòrdu nominá pa e premio Zilveren Radioster na 2015. Na 2016, el a traha komo presentadó i editor pa e programa di NPO Radio 1 ''Kwesties'' i a yena komo DJ na Qmusic. Na 2018, el a presentá e programa di radio ''Focus'' i e podcast ''Lezen in het Donker''. E mesun aña ei, el a traha tambe riba e podcast ''Koninkrijkskwesties''. Na 2020, el tabata ko-anfitrion di e programa di radio ''Hilversum Uit''. Kuminsando na sèptèmber 2020, el a sigui Renze Klamer komo presentadó di ''De Nieuws BV'' di djaluna pa djaweps.

Na yüli i ougùstùs 2021, Gibbs tabata ko-anfitrion di ''Op1'' huntu ku Erik Dijkstra na nòmber di BNNVARA. For di òktober 2021, el a bira e suplente regular pa Nadia Moussaid riba ''Op1'' riba djaluna, anfitrion huntu ku Hugo Logtenberg. Riba 30 di desèmber 2021, ela ko-anfitrion di e kùes di televishon *De Nationale 2021 Test* ku Emma Wortelboer.[6]

Na 2022, Gibbs a partisipá den e di tres temporada di e programa di televishon *Kamp Van Koningsbrugge*. Den un edishon spesial filmá den e Ardennes Bélga, e i e otro partisipantenan a wòrdu sometí na pruebanan di estilo militar di nan resistensia físiko i mental. El’a retirá for di e programa den e di dos episodio despues ku e komandonan supervisor a konseh’é pa hasi esaki.

For di 22 di ougùstùs 2022, Gibbs i Nadia Moussaid a forma e promé duo di anfitrion femenino permanente riba *Op1*. Nan tabata anfitrion di e talk show tur diabierna den nomber di BNNVARA.

Durante e transmishon di *Op1* riba 6 di yanüari 2023, Gibbs a referí na Israel komo un “régimen di apartheid.” Despues di esaki, a presentá kehonan na e ombudsman di e organisashon di Radiodifusión Públiko Hulandes (NPO)—riba inisiativa di Jan Dijkgraaf—riba e base ku e deklarashon supuestamente a violá e kódigo periodístiko di NPO.[7] E invitado Gert-Jan Segers a defendé su mes dor di deklará ku miéntras tabatin asuntunan tokante e establesimentu di asentamentunan, etiketá nan eksplísitamente komo tal a bai muchu leu.[7] Dia 27 di febrüari, Defensor di Pueblo Margo Smit a anunsiá ku el a haña ku e deklarashon di Gibbs no tabatin substansia verifikabel òf indikashon kla ku e tabata djis un opinion; sinembargo, ela nenga di ofresé un huisio riba e supstansia di e asuntu.[8]

Na yüni 2023, den e preparashon pa e Konmemorashon Nashonal di e Pasado di Sklabitut Hulandes, Gibbs a ko-anfitrion di *Keti Koti den Konsierto* ku Edsilia Rombley.[9] E espektákulo musikal aki a keda grabá dia 28 di yüni na Royal Theatre Carré—ku figura prominente hulandes i un públiko—i transmití pa BNNVARA dia 30 di yüni.

Riba 1 di yüli 2023, Gibbs a sirbi komo e maestro di seremonia pa e konmemorashon nashonal anual di e pasado di sklabitut hulandes den Oosterpark di Amsterdam.[10] Durante e evento, Rei Willem-Alexander, na nòmber di e Kas Real, a pidi despensa pa e historia di sklabitut hulandes i a pidi pordon.[11]

Kuminsando 31 di òktober 2024, Gibbs a partisipá den *Ketens* (‘Kadenanan’), un produkshon di e emisoranan ZWART i HUMAN ku ta analisá kondishonnan di trabou den fabrikashon di vários produkto, manera ekstenshon di kabei i bateria di e-bike.[5]

Na 2024, Gibbs a tuma parti na e programa di televishon ''Onderaan de streep''.

E programa *De Nieuws BV* a terminá na fin di 2025. Siguientemente, Natasja Gibbs i Stephan Komduur a uni pa lansa un programa nobo di Radio 1, *De Rode Draad*.[12]

Na 2026, ela publiká e buki *Waarom een ​​ﬁzonde democratie niet zonder journalisten kan* ('Dikon un Demokrasia Saludabel No Por Hasi Sin Periodistanan'). Den e buki aki, e ta kritiká, entre otro kosnan, e miedu di periodistanan di wòrdu deskartá komo aktivista i e opseshon pa wak figuranan den programanan di kòmbersashon.[13]

Manifiesto
Na 2020, huntu ku Zoë Papaikonomou, Nadia Zerouali, i otronan, ela enkabesá e manifiesto ‘Stop Rasismo den Media’—ku a rekohé mas ku 300 firmante—deklarando, entre otro, ku e movementu Black Lives Matter a lanta hopi hende tokante...

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Natasja Gibbs}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Hende]]
[[:Kategoria:Hulanda]]


-------------------------
{{Variante|c}}
{{Infobox empresa| variante = c
| nomber      = Ret Karibense
| imagen      = 
| descripcion = 
| funda       = 1928
| antecesor   = 
| fecha disolucion = 2017
| causa disolucion = bankrut
| fundado     = Jorge Bartolomeo Suarez
| propietario = Uitgeverij De Pers NV
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{CUW}}
| idioma      = [[Papiamentu]] 
| sede        = 
| zona        = [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]]
| empleado    = &lt;!--cantidad di empleado--&gt;
| producto    = notisia, korant
| sector      = prensa
| industria   = 
| website     = 
}}
'''Ret  Karibense''' ([[hulandes]]: ''Caribisch Netwerk'') ta un servisio di notisia independiente online ku ta wòrdu proveé ​​dor di e emisora ​​públiko hulandes NTR. E plataforma ta enfoká riba e seis islanan den Karibe di [[Reino Hulandes]]. Su tim di redakshon ta produci noticianan como tambe reportahe di radio y video cu ta cubri Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius, Sint Maarten, Den Haag (politica Hulandes), y e komunidat karibense na [[Hulanda]].

==Historia==
E emisora ​​públiko NTR a establesé e plataforma di notisia na 2013 despues ku kòrtamentu di presupuesto a obligá Radio Hulanda Mundial (Wereldomroep) pa stòp ku su periodismo pa loke ta trata e region di Karibe na final di 2012. Caribisch Netwerk ta e úniko servisio di notisia no komersial pa e islanan di Karibe. Corantnan comercial, radio emisoranan, y emisoranan di television riba e islanan y na Surinam frecuentemente ta republica of retransmiti su articulonan y reportahenan completo.

==Tim di Redakshon==
E servisio di notisia online ta wòrdu produsí pa e emisora ​​públiko independiente NTR, ku sede na Hilversum. Un karakterístika distintivo di Caribisch Netwerk ta ku su tim di redakshon frekuentemente ta presentá residentenan lokal i ekspertonan karibense den su publikashonnan. E tim ta konsistí di redaktornan di NTR ku sede na Hulanda i vários koresponsal (freelance) riba e islanan den Karibe. E tim tambe ta kontribuí na programanan di radio i televishon pa e sistema di radiodifushon públiko hulandes.

==Online==
E tim di redakshon di Caribisch Netwerk ta publiká prinsipalmente online via su wèpsait ofisial i kanalnan di medionan sosial.

==Televishon==
E programa ‘Expeditie Nederland’ (Expedition Netherlands), produsí pa e emisora ​​MAX pa e kanal NPO 2, ta un esfuerso kolaborativo ku ta enbolbí Caribisch Netwerk i diesdos otro emisora ​​regional. Caribisch Netwerk a kolaborá ku NOS riba e transmishon di karidat ‘Nederland Helpt Sint-Maarten’ (Ulanda ta yuda Sint Maarten), ku a rekoudá mas ku 13 mion euro pa yudansa di emergensia despues di Orkan Irma.
E tim di redakshon a produsí e seri dokumental di tres parti ‘Caribisch Nederland, drie jaar later’ (Hulanda Karibense, Tres Aña Despues) pa NTR; e seri a enfoká riba e islanan di Boneiru, Saba, i Sint Eustatius, ku a bandoná eks Antia Hulandes pa bira munisipionan spesial di Hulanda dia 10 di òktober 2010.
Radio
E podcast ‘De Vergeten Klimaatcrisis’ (E Krísis di Klima Lubidá) pa NPO Radio 1: trahadó di radio i periodista John Samson, huntu ku e tim di redakshon di Caribisch Netwerk, a krea un seri di radio tokante kambio di klima den e seis islanan di Karibe Hulandes.
E podcast ‘Koninkrijkskwesties’ (Asuntunan di Reino) pa NPO Radio 1, ku ta kubri tópikonan delikado den e komunidat karibense.
NTR a fasilitá kolaborashon estrecho entre su programanan di radio *Hilversum Uit* i *Kwesties* i e tim di redakshon di Caribisch Netwerk, ku e meta pa strukturalmente presentá mas invitado karibense i tópikonan karibense ku no ta representá na NPO Radio 1.
E programa di radio *Dichtbij Nederland* na NPO Radio 5 tabata transmití relatonan di radio tur siman produsí pa Caribisch Netwerk.
Trivia
Presentador di BNNVara Natasja Gibbs—konosí pa *De Rode Draad* (antes *De Nieuws BV*) na NPO Radio 1 i *Op1* (NPO 1)—a traha añanan largu komo e koresponsal di Kòrsou pa Caribisch Netwerk. Siguientemente el’a drenta den e tim di redakshon na Hilversum komo kordinadó di e tim di periodistanan ku sede na Hulanda i riba e islanan.
Periodista John Samson a fungi añanan largu komo reportero polítiko pa NTR na Den Haag, kaminda el a kubri relashonnan di Reino pa Caribisch Netwerk. Siguientemente el a muda pa NOS komo spesialista Karibense i redaktor pa e *Radio 1 Journaal*. Anteriormente el a produsí podcastnan manera *De Vergeten Klimaatcrisis* (E Krísis di Klima Lubidá).
Koresponsal di NOS Dick Drayer, ku sede na Kòrsou, tambe a produsí artíkulonan di notisia pa *Caribisch Netwerk* pa hopi aña. Despues el a bai traha pa e radio emisora ​​lokal i e wèpsait di notisia Curacao.nu.
Na comienso di e pandemia di coronavirus, ex coresponsal Sharina Henriquez a wordo deteni eroneamente na Aruba. Esaki a sosode durante cu e tabata ehecutando su trabou periodistico durante e Toque de Queda. E insidente a kondusí na preguntanan parlamentario i un karta di protesta di e Asosiashon Hulandes di Periodistanan.

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Caribisch Netwerk}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Telekomunikashon]]
[[:Kategoria:Karibe Hulandes]]
--------
'''Ret Karibense''' ([[hulandes]]: '''Caribisch Netwerk''') ta un servisio di notisia independiente hulandes pa region di Karibe. E ta publika na tres idioma: [[papiamentu]], [[ingles]] i [[hulandes]]. 

nl.wiki:'''Ret Karibense''' ([[hulandes]]: '''Caribisch Netwerk''') ta un servisio di notisia independiente riba liña di e Oranjestad pa medio di e grupo di trabou NTR. E plataforma ta dirigí riba e seis islanan Karibense di Reino Hulandes. E redaccion ta traha noticianan, reportahenan di radio y video riba Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint-Eustatius, Sint-Maarten, politica Den Haag y e comunidad Caribense na Hulanda. E ta publika den hulandes, papiamentu i ingles. El a wordo lansa na 2013 pa NTR omroep.

==Historia==
E grupo di tarea publico NTR a crea e plataforma di noticianan na 2013 despues cu World Broadcasting a wordo obliga pa stop di publica informacion di Caribe na fin di 2012 pa motibo di reduccion di presupuesto. Caribbean Network ta e úniko servisio di notisia no-komersial pa e islanan Karibense. E periodistanan komersial, e stashonnan di radio i di televishon na e islanan i na Surinam ta tuma hopi bia e artíkulonan publiká, e reportahenan di radio i di video na nan tur.

*NOTES - NTR Caribisch Netwerk
&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.villamedia.nl/artikel/ntr-caribisch-netwerk-gaat-samenwerking-aan-met-abc-online-media          | werk=Villamedia|auteur=Lar Pasveer|titel=NTR Caribisch Netwerk gaat samenwerking aan met ABC Online Media|datum=18 april 2018]]&lt;/ref&gt;                                               
Het zogeheten Caribisch Netwerk, een in 2013 door omroep NTR gelanceerde nieuwsvoorziening voor het Caribisch gebied, gaat samenwerken met online nieuwsplatform ABC Online Media. Bijdragen uit het netwerk (zowel tekst als video) zullen de online uitgaven Bonaire.Nu, Curacaonieuws.Nu en Arubanieuws.Nu verrijken.
Het Caribisch Netwerk is met 15 journalisten op alle zes eilanden van de Nederlandse Antillen actief.  Sylvia de Leon van ABC Online Media is blij dat het kan putten uit technische kennis en faciliteiten van de NTR, naast de geschreven artikelen en audiovisuele producties uit het Caribisch Netwerk.
Mogelijk zullen er in de toekomst co-producties zijn. Frans Jennekens is binnen NTR verantwoordelijk voor het Caribisch Netwerk. Als taakomroep wil de NTR de lokale journalistiek op de Caribische eilanden binnen het Koninkrijk ondersteunen. De samenwerking past wat Jennekens betreft perfect.
“Bovendien wil de NTR graag haar publieke content op zoveel mogelijk platforms verspreiden. De samenwerking kan tot een wederzijdse verdieping van de informatie leiden”, stelt hij.
https://www.villamedia.nl/artikel/ntr-lanceert-caribisch-netwerk |werk=Villamedia|auteur=Trudy Brandenburg-van de Ven|titel=NTR lanceert Caribisch Netwerk|datum=24 april 2013
De NTR heeft een persvoorziening voor Caribisch nieuws gelanceerd. ‘Caribisch Netwerk’ brengt nieuws, actualiteiten, radioreportages en achtergronden over Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten en de Caribische gemeenschap in Nederland. De website functioneert voor de lokale media als een persbureau en informeert daarnaast alle andere geïnteresseerden.
Caribisch Netwerk is een productie van de NTR, in samenwerking met onafhankelijke journalisten op de zes Caribische eilanden (verenigd onder de naam Journalistes Expérimentés). In opdracht van de NPO heeft de NTR als onafhankelijke taakomroep deze nieuwsvoorziening opgezet, nadat de Wereldomroep eind 2012 door bezuinigingen gedwongen werd te stoppen met journalistiek werk voor het Caribisch gebied.

{{Appendix}}
-----------------
==Arubaanse Courant==
Na Aruba cu durante añanan a conta cu un variedad di publicacion, mayoria na Spaño, Aruba Post tabata e prome corant diario, publica na Ingles, na aña 1938. Redactor-editor S. Vieyra. Despues, Aruba Post lo a adopta e nomber Arubaanse Courant y, hunto cu Beurs- en Nieuwsberichten (Bolsa en Noticia Reportage) y La Prensa, lo a wordo poni cerca un editor na Curaçao. For di aña 1980 e corant di mainta Diario ta sali na Papiamentu riba Aruba. Ademas, e diario na idioma ingles The News i e semanal The Local tambe ta wòrdu publiká. E revista di informashon Aruba, publiká na Papiamentu, ta informá e poblashon tokante e aktividatnan ofisial di e gobièrnu insular. E revista, ku ta sali seis biaha pa aña, tin un sirkulashon di 15.000 i ta wòrdu distribuí grátis. No por keda sin menshoná e revista semanal Curaçao, ku, fundá na 1938, tabatin un influensia signifikante riba e tratamentu di asuntunan polítiko durante añanan (te 1959), i e revista mensual sosio-kultural Christoffel, ku a aparesé pa promé biaha na 1955 i a wòrdu apsorbé despues di algun aña dor di Nieweds-Iuweds, publiká na Netherland. Despues di guera, e revista chistoso Lorito Real a aparece na Curaçao, y Chuchubi na Aruba.&lt;ref&gt;[ Pers], Encyclopedie van Curacao&lt;/ref&gt;
------
Caribbean Network ta un servisio di notisia online independiente di e Hulandes Public Broadcasting Corporation (NPO) produsí pa e radiodifusor di servisio públiko NTR. E plataforma ta enfoká riba e seis islanan den Karibe di Reino Hulandes. E tim di redakshon ta produsí relatonan di notisia, reportahe di radio i video tokante Aruba, Boneiru, Kòrsou, Saba, Sint-Eustatius, Sint-Maarten, polítika na Den Haag, i e komunidat karibense na Hulanda.

Historia
E emisora ​​di servisio públiko NTR a establesé e plataforma di notisia na 2013 despues ku Radio Hulanda Mundial a hañ’é obligá di stòp ku periodismo pa loke ta trata e region di Karibe pa motibu di kòrtamentu di presupuesto na fin di 2012. Caribbean Network ta e úniko servisio di notisia no komersial pa e islanan di Karibe. Korantnan komersial, radio i emisoranan di televishon riba e islanan i na Sürnam hopi bia ta reprodusí e artíkulonan publiká, reportahe di radio i video den nan totalidat.

Tim di Redakshon
E servisio di notisia online ta wòrdu produsí pa e emisora ​​independiente di servisio públiko NTR na Hilversum. Un karakterístika di Caribbean Network ta ku e tim di redakshon hopi bia ta konta ku residentenan lokal i ekspertonan karibense den su publikashonnan. E tim di redakshon ta konsistí di redaktornan di NTR na Hulanda i vários koresponsal (freelance) riba e islanan den Karibe. Tambe e team di redaccion ta contribui na programanan di radio y television pa e emisora ​​publico Hulandes.

Online
E tim di redakshon di Caribisch Netwerk ta publiká prinsipalmente online via e wèpsait ofisial i via kanalnan di media sosial.

--------------
{{Infobox empresa| variante = a
| nomber      = LM Publishers
| imagen      = 
| descripcion = 
| funda       = 1928
| antecesor   = 
| fecha disolucion = 2017
| causa disolucion = bankrut
| fundado     = Jorge Bartolomeo Suarez
| propietario = Uitgeverij De Pers NV
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{CUW}}
| idioma      = [[Papiamentu]] 
| sede        = 
| zona        = [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]]
| empleado    = &lt;!--cantidad di empleado--&gt;
| producto    = notisia, korant
| sector      = prensa
| industria   = 
| website     = 
}}
'''LM Publishers''' ta un editorial independiente di buki di arte i cultura mundial, informashon di pais, sustansia i asuntunan di desaroyo, cu un interes special pa Surinam, Antias i Indonesia.

LM Publishers is een onafhankelijke uitgeverij van boeken over wereldwijde kunst &amp; cultuur, landeninformatie, duurzaamheid en ontwikkelingsvraagstukken, met een bijzondere belangstelling voor Suriname, de Antillen en Indonesië.
LM Publishers komt voort uit KIT Publishers, de uitgeverij van het Koninklijk Instituut voor de Tropen, die bij de reorganisatie van het instituut in 2013 werd opgeheven. Na de reorganisatie vond de uitgeverij onderdak bij LokaalMondiaal, dat door middel van onder andere documentaires en debat beoogde mondiale thema’s te belichten vanuit lokaal en regionaal perspectief. Aan LokaalMondiaal dankt de uitgeverij, die sinds begin 2016 zelfstandig is, haar naam.

nl.wiki:KIT Publishers was een Nederlandse onafhankelijke uitgeverij en multidisciplinair kennisinstituut, opgericht in 1989. KIT was gespecialiseerd in landeninformatie, wereldwijde kunst en cultuur en ontwikkelingssamenwerking. De uitgever was verbonden aan het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) in Amsterdam en is bij de reorganisatie van het instituut in 2013 opgeheven. De uitgeverij LM Publishers komt voort uit KIT Publishers.
-----------------------

* The Daily Herald - Sint Maarten 
* Boneriano
* BES Reporter
--------------
== Cinema na aire liber na Aruba ==
[[File:Former open-air movie theater.jpg|thumb|Plakaat di teater na ex-hotel Colombia]]
Durante e lapso di mas cu 100 aña a mira solamente cinco '''cine den aire liber na Aruba'''. Awor práktikamente obsoleto riba e isla, e teaternan aki un tempu tabata wòrdu bishitá frekuentemente pa lokalnan i migrantenan den siglo 20.&lt;ref&gt;[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20241213.pdf Forgotten gems: Open air movie theaters], Aruba Today (13 di december 2024)&lt;/ref&gt;
E prome teatro na aire liber a wordo construi na 1920 y a wordo encarga pa Shon Eduard (Eddy) de Veer. E teater aki tabata situá na Hotel Colom-
bia na Oranjestad, cu awor ta unda oficina di censo di Aruba ta situa. E teater tabata simpel; e tabata konsistí solamente di un pantaya, i bishitantenan mester a trese nan mes stul pa disfrutá di e pelíkulanan mudo popular di e tempu ei.
Migrantenan merikano ku tabata traha den e refineria i tabata biba den e Kolonia di Lago na Sero Colorado tambe tabatin nan pida di e bolo ku nan Teatro den aire liber,
cu tabata forma parti di Esso Club, tambe conoci como Pan-Am Club. Tabata na e teater aki ku “Talkies” a wòrdu transmití pa promé biaha, pelíkulanan ku zonido. E teater aki mayoria biaha tabata transmití blockbusternan merikano pa e ekspatnan merikano, di e manera aki hasiendo sigur ku e migrantenan aki no tabata pèrdè entretenimentu for di nan tera natal.
Den añanan 1950 i 1960, Sa- vaneta a mira nan mes teater na aire liber, situá dilanti di e Kazerne di Marinier (Kazerne Marino). E teater aki tabata wòrdu bishitá prinsipalmente pa e marineronan bisiña, ku no tabatin muchu entretenimentu ku no ta pelíkula e tempu ei.
E último i mas resien teater na aire liber a wòrdu konstruí den forma di un teater drive-in. Un konsepto merikano popular, e Drive Inn situá na Balashi tabata un hot spot pa hóbennan, ku tabatin e kustumber di hinka tur nan amigunan den un outo pa bai wak pelíkula. Pa e fenómeno aki tabatin un preis apart ku bo mester a paga yamá e “aksidente di outo”.
E teater aki a sera alrededor di
2012, pero a wòrdu habrí di nobo durante e pandemia na yüli 2020, kaminda pelíkulanan tabata wòrdu transmití riba un pantaya gigantesko poné dilanti di kònteinernan staká. Sinembargo, e forma di entretenimentu nostálgiko aki no a dura muchu largu ya ku el a sera atrobe solamente un òf dos aña
aweró. Awendia ainda bo por mira e kònteinernan staka ora bo kore banda di e brug na Balashi.

== Literatura ==
* Evert Bongers, ''De kolibrie op de rots en meer over de geschiedenis van Aruba''

{{Appendix}}

—During the span of over 100 years, Aruba only saw five open air movie theatres. Now practically obsolete on the island, these theaters were once frequently visited by locals and migrants in the 20th century.
The first open air theater was constructed in 1920 and was commissioned by Shon Eduard (Eddy) de Veer. This theater was lo- cated at the Hotel Colom-
bia in Oranjestad, which is now where the Aruban census office is located. The theater was simple; it only consisted of a screen, and visitors had to bring their own chairs to enjoy the popular silent movies of the time.
American migrants who worked in the refinery and lived in the Lago Colony in Sero Colorado also had their piece of the pie with their Open air Theatre,
which formed part of the Esso Club, also known as the Pan-Am Club. It was at this theater that “Talkies” were first streamed, mov- ies with sound. This theater mostly streamed American blockbusters for the Ameri- can expats, this way mak- ing sure that these migrant were not missing out on entertainment from their home land.
In the 1950’s and 60’s, Sa- vaneta saw their own open air theater, located in front of the Marinier’s Kazerne (Marine Barracks). This the- ater was mostly visited by the neighboring marines, who didn’t have much entertainment other than movies at that time.
The last and most recent open air theater was con- structed in the form of a drive-in theater. A popular American concept, the Drive Inn located in Balashi was a hot spot for teenag- ers, who had the habit of cramming all their friends in one car to go see the mov- ies. For this phenomenon there was a separate price that you had to pay called the “car crash”.
This theater closed around
2012, but was re-opened during the pandemic in July 2020, where movies were streamed on a gigan- tic screen set up in front of stacked containers. How- ever, this nostalgic form of entertainment did not last very long as it was closed again only a year or two
later. Nowadays you can still see the stacked con- tainers when you drive near the bridge in Balashi.</text>
      <sha1>tccjxc2h4i42vmyghj0n19a2quohu01</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206797</id>
      <parentid>206796</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T19:19:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kanal temátiko */</comment>
      <origin>206797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31618" sha1="loi962uhndadvut9l23h1ybu5opjcpc" xml:space="preserve">__NOINDEX__
Pending: [[Mega Hit FM]] - [[LM Publishers]] - [[Ret Karibense]] - [[Natasha Gibbs]] - [[Arubaanse Courant]]
----------
{{Variante|c}}
{{Infobox empresa| variante = c
| nomber = Mega Hit FM
| imagen              = 
| descripcion         = 
| funda               = 1995
| fundado             = Ron Gijzen&lt;br/&gt;Ben Becker
| propietario         = 
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{NLD}} - Boneiru
| sede        = Bulevar Gobernador Nicolaas Debrot
| sector      = entretenimentu, músika
| industria   = radio difusion
| website     = https://www.megahitfm.com/
}}
'''Mega Hit FM''' ta un radio emisora ​​komersial na [[Boneiru]].&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://www.megahitfm.com/ |titel=Mega Hit FM - All The Hits! |achternaam=generator |voornaam=meta-tags |bezochtdatum=2026-03-01 |werk=Mega Hit FM}}&lt;/ref&gt; E ​​ta transmití riba 101.1 FM i via [[internet]]. Su programashon musikal ta inkluí kantikanan di éksito, klásikonan popular i kansionnan na [[spaño]]. E programanan ta wòrdu presentá na [[hulandes]].

E emisora a wòrdu fundá pa Ron Gijzen i Ben Becker na òktober 1995, bou di e nòmber Mega Super Radio.o.&lt;ref&gt;[https://www.bonaire.nu/nieuws/kunst-cultuur-en-muziek/80830/mega-hit-fm-viert-30-jaar-met-groot-feest-op-eden-beach MEGA Hit FM viert 30 jaar met groot feest op Eden Beach], bonaire.nu (16 di òktober 2025)&lt;/ref&gt; Durante e añanan, su nòmber i marka a kambia diferente biaha, te ku el a bira konosí komo Mega Hit FM. Gijzen i Becker ta presentá programa na e emisora tambe. Entre e otro personahenan ku ta presentá programa di radio na e emisora tin Jeroen van Inkel, Robin Schulz i Jesse Sprikkelman.

Un investigashon realisá na final di 2020 pa [[Servisio di Reino Hulanda Karibense|Rijksdienst Caribisch Nederland]] tokante e efektividat di kampañanan den medionan lokal a indiká ku Mega Hit FM tabata e emisora di radio mas skuchá na Boneiru.&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://www.rijksdienstcn.com/documenten/2020/mediaonderzoek/mediaonderzoek-caribisch-nederland-2020/mediaonderzoek-caribisch-nederland-2020 |titel=Mediaonderzoek Caribisch Nederland 2020 {{!}} Rijksdienst Caribisch Nederland |achternaam=Koninkrijksrelaties |voornaam=Ministerie van Binnenlandse Zaken en |datum=2021-03-03 |bezochtdatum=2026-10-13 |werk=www.rijksdienstcn.com |taal=nl}}&lt;/ref&gt; Segun e investigashon, mas o ménos 62% di e respondentenan a indiká ku nan tabata skucha e emisora regularmente.

Ademas di e studio di transmishon na Bulevar Gobernador Nicolaas Debrot, e emisora tin un di dos studio na Club Trocadero, na Kralendijk, desde 2023.&lt;ref&gt;[https://www.bonaire.nu/nieuws/economie/25232/radiozender-mega-hit-fm-opent-tweede-studio-bij-club-trocadero Radiozender Mega Hit FM opent tweede studio bij Club Trocadero], bonaire. nu (25 di febrüari 2023)&lt;/ref&gt;

==Kanal temátiko==
Mega Hit FM ​​ta operá un kanal temátiko yamá ''Mega Classics'', ku ta transmití “golden oldies” riba 99.5 FM na Boneiru i via internet. 

Ademas, e emisora ta operá un kanal, basá riba 101.1 FM, ku no ta transmití programa ni propaganda, sino músika transmití eksklusivamente den supermerkadonan rònt di e isla.&lt;ref&gt;{{citeer web|auteur=Ellen Breel|url=https://www.bonaire.nu/nieuws/bonaire/17675/mega-hit-fm-verzorgt-muziek-in-van-den-tweel-supermarket|titel= Mega Hit FM verzorgt muziek in Van den Tweel Supermarket|werk=bonaire.nu|datum=2018-09-26|bezochtdatum=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Mega Hit FM}}
{{References}}
}}

'''Mega Hit FM''' ta un emisora di radio komersial na [[Boneiru]].[[1]] E ta transmití riba 101.1 FM i via internet. Su programashon musikal ta inkluí kantikanan di éksito, klásikonan popular i kansionnan na [[spaño]]. E programanan ta wòrdu presentá na [[hulandes]].

E emisora a wòrdu fundá pa Ron Gijzen i Ben Becker na òktober 1995, bou di e nòmber Mega Super Radio.[[2]] Durante e añanan, su nòmber i marka a kambia diferente biaha, te ku e a bira konosí komo Mega Hit FM. Gijzen i Becker ta presentá programa na e emisora tambe. Entre e otro personahenan ku ta presentá programa di radio na e emisora tin Jeroen van Inkel, Robin Schulz i Jesse Sprikkelman.

Un investigashon realisá na final di 2020 pa e Ofisina Nashonal pa Hulanda Karibense tokante e efektividat di kampañanan den medionan lokal a indiká ku Mega Hit FM tabata e emisora di radio mas skuchá na Boneiru.[[3]] Segun e investigashon, mas o ménos 62% di e respondentenan a indiká ku nan tabata skucha e emisora regularmente.

Ademas di e estudio na Gouverneur Debrotweg, e emisora tin un segundo estudio na Club Trocadero, na Kralendijk, desde 2023.[[4]]

Kanalnan temátiko

Mega Hit FM ta operá un kanal temátiko yamá '''Mega Classics''', ku ta transmití ''golden oldies'' riba 99.5 FM na Boneiru i via internet.

Ademas, e emisora ta operá un kanal basá riba 101.1 FM ku no ta transmití programa ni propaganda, sino ku ta transmití músika eksklusivamente den supermerkadonan rònt di e isla.[[5]]
[[:Kategoria:Telekomunikashon]]
[[:Kategoria:Boneiru]]
------------------
'''Sylvia de Boer-de Leon''', miho konosi komo Sylvia de Leon, ta un empresario digital, merkadeo online, i publikadó ku sede na [[Kralendijk]], [[Boneiru]]. Eigenaar ABConlinemedia | Uitgever van 5 online nieuws platforms op Aruba, Bonaire en Curaçao

E ta mas konosí komo e fundadó i doño di ABC Online Media, e ret di publikashon digital mas grandi di Hulanda Karibense.

Antecedente i Karera

• Publikadó di Media: Desde ku el a lanta ABC Online Media alrededor di 2009, ela supervisá un ret di sitionan di notisia independiente grandi ku ta kubri Karibe Hulandes. Esakinan ta inclui Bonaire.nu, Curacao.nu, Aruba.nu, Awor.nu, y BES-Reporter.com.
• Ekspanshon &amp; Strategia: El’a enkabesá logronan grandi pa e kompania, inkluyendo lansamentu di un stashon di radio dediká pa Curacao.nu na 2025 i inisiá un rebranding korporativo amplio riba tur sinku plataforma di notisia.
• Konsehero di Negoshi: Despues di a biba i traha na Boneiru pa kasi dos dékada, e ta fungi komo konsehero digital lokal. E ta ofresé paketenan di entrenamentu spesialisá pa negoshinan chikí lokal den merkadeo online, maneho di medionan sosial i reklutamentu di trabou.

* Sylvia de Boer, Emigreren naar Caribisch Nederland

{{Appendix}}
Professional Personalia

• Current Residence: Kralendijk, Bonaire, where she has lived and worked for nearly two decades.
• Nationality/Origin: Dutch.
• Known Aliases: She uses Sylvia de Leon commercially, but is officially or historically registered in professional contexts as Sylvia de Boer-de Leon.
• Core Specialized Training:
	• Marie Forleo's B-School (Digital business training, completed in 2013).
	• Social Media Management School (Trained by Andrea Vahl, 2013).
	• Profit Lab (Trained by Amy Porterfield, 2014).
• Primary Roles: Digital Media Publisher, Owner of ABC Online Media, and local Online Marketing Consultant.

-------------
{{Variante|c}}
{{Infobox persona | variante = c
| nomber = Natasja Gibbs
}}
'''Natasja Gibbs''' (☆ [[16 di novèmber]] [[1979]] na [[Hilversum]]) ta un periodista i presentadó di televishon i radio hulandes.[2]&lt;ref&gt;https://gelukt.nl/natasja-gibbs-partner-afkomst-lengte-en-meer/ Natasja Gibbs partner, afkomst, lengte en meer], gelukt.nl &lt;/ref&gt;

== Bida i karera ==
Gibbs a lanta na Hilversum den un famia ku un ruman muhé i ruman hòmber mas yòn. Su tata tabata di Sint Maarten i a konosé su mama na Aruba? Kòrsou; e pareha a muda despues pa Hulanda, unda nan a lanta un famia. Pa un tempu, su mayornan tabata miembro di Testigunan di Yehova na Hulanda.[1][3] Ora e tabatin mas o ménos ocho aña di edat, e tabata biba ku su mama i rumannan mas yòn den vários refugio pa hende muhé pa un aña despues di un periodo di violensia doméstiko den seno di famia.[1]

Despues di a kompletá su edukashon sekundario na A. Roland Holst College na Hilversum, ela studia periodismo na Universidat di Siensia Apliká di Utrecht i despues sikologia na Universidat di Amsterdam (UvA).

Karera
Gibbs a kuminsá su karera periodístiko na 2011 komo koresponsal karibense pa Radio Netherlands Worldwide (Wereldomroep), ku sede na Kòrsou—e pais natal di su mayornan. E tambe a traha einan komo periodista pa e korant *Antilliaans Dagblad*.[1] Un aña despues, ela kuminsá traha pa NPO Radio 1 i Dolfijn FM tambe.[4] E la sirbi tambe komo koresponsal karibense pa *The Economist*.[5] El’a traha pa e emisora ​​NTR como coordinadora pa e iniciativa di periodismo *Caribisch Netwerk* (Caribbean Network), despues cu Radio Hulanda Worldwide a hay’e obliga di stop su operacionnan eynan pa motibo di reduccion di presupuesto.

Na 2014, ela presenta e programanan ''Jouw Stad Amsterdam'' i ''Critix'' na e radio emisora ​​FunX. El a wòrdu nominá pa e premio Zilveren Radioster na 2015. Na 2016, el a traha komo presentadó i editor pa e programa di NPO Radio 1 ''Kwesties'' i a yena komo DJ na Qmusic. Na 2018, el a presentá e programa di radio ''Focus'' i e podcast ''Lezen in het Donker''. E mesun aña ei, el a traha tambe riba e podcast ''Koninkrijkskwesties''. Na 2020, el tabata ko-anfitrion di e programa di radio ''Hilversum Uit''. Kuminsando na sèptèmber 2020, el a sigui Renze Klamer komo presentadó di ''De Nieuws BV'' di djaluna pa djaweps.

Na yüli i ougùstùs 2021, Gibbs tabata ko-anfitrion di ''Op1'' huntu ku Erik Dijkstra na nòmber di BNNVARA. For di òktober 2021, el a bira e suplente regular pa Nadia Moussaid riba ''Op1'' riba djaluna, anfitrion huntu ku Hugo Logtenberg. Riba 30 di desèmber 2021, ela ko-anfitrion di e kùes di televishon *De Nationale 2021 Test* ku Emma Wortelboer.[6]

Na 2022, Gibbs a partisipá den e di tres temporada di e programa di televishon *Kamp Van Koningsbrugge*. Den un edishon spesial filmá den e Ardennes Bélga, e i e otro partisipantenan a wòrdu sometí na pruebanan di estilo militar di nan resistensia físiko i mental. El’a retirá for di e programa den e di dos episodio despues ku e komandonan supervisor a konseh’é pa hasi esaki.

For di 22 di ougùstùs 2022, Gibbs i Nadia Moussaid a forma e promé duo di anfitrion femenino permanente riba *Op1*. Nan tabata anfitrion di e talk show tur diabierna den nomber di BNNVARA.

Durante e transmishon di *Op1* riba 6 di yanüari 2023, Gibbs a referí na Israel komo un “régimen di apartheid.” Despues di esaki, a presentá kehonan na e ombudsman di e organisashon di Radiodifusión Públiko Hulandes (NPO)—riba inisiativa di Jan Dijkgraaf—riba e base ku e deklarashon supuestamente a violá e kódigo periodístiko di NPO.[7] E invitado Gert-Jan Segers a defendé su mes dor di deklará ku miéntras tabatin asuntunan tokante e establesimentu di asentamentunan, etiketá nan eksplísitamente komo tal a bai muchu leu.[7] Dia 27 di febrüari, Defensor di Pueblo Margo Smit a anunsiá ku el a haña ku e deklarashon di Gibbs no tabatin substansia verifikabel òf indikashon kla ku e tabata djis un opinion; sinembargo, ela nenga di ofresé un huisio riba e supstansia di e asuntu.[8]

Na yüni 2023, den e preparashon pa e Konmemorashon Nashonal di e Pasado di Sklabitut Hulandes, Gibbs a ko-anfitrion di *Keti Koti den Konsierto* ku Edsilia Rombley.[9] E espektákulo musikal aki a keda grabá dia 28 di yüni na Royal Theatre Carré—ku figura prominente hulandes i un públiko—i transmití pa BNNVARA dia 30 di yüni.

Riba 1 di yüli 2023, Gibbs a sirbi komo e maestro di seremonia pa e konmemorashon nashonal anual di e pasado di sklabitut hulandes den Oosterpark di Amsterdam.[10] Durante e evento, Rei Willem-Alexander, na nòmber di e Kas Real, a pidi despensa pa e historia di sklabitut hulandes i a pidi pordon.[11]

Kuminsando 31 di òktober 2024, Gibbs a partisipá den *Ketens* (‘Kadenanan’), un produkshon di e emisoranan ZWART i HUMAN ku ta analisá kondishonnan di trabou den fabrikashon di vários produkto, manera ekstenshon di kabei i bateria di e-bike.[5]

Na 2024, Gibbs a tuma parti na e programa di televishon ''Onderaan de streep''.

E programa *De Nieuws BV* a terminá na fin di 2025. Siguientemente, Natasja Gibbs i Stephan Komduur a uni pa lansa un programa nobo di Radio 1, *De Rode Draad*.[12]

Na 2026, ela publiká e buki *Waarom een ​​ﬁzonde democratie niet zonder journalisten kan* ('Dikon un Demokrasia Saludabel No Por Hasi Sin Periodistanan'). Den e buki aki, e ta kritiká, entre otro kosnan, e miedu di periodistanan di wòrdu deskartá komo aktivista i e opseshon pa wak figuranan den programanan di kòmbersashon.[13]

Manifiesto
Na 2020, huntu ku Zoë Papaikonomou, Nadia Zerouali, i otronan, ela enkabesá e manifiesto ‘Stop Rasismo den Media’—ku a rekohé mas ku 300 firmante—deklarando, entre otro, ku e movementu Black Lives Matter a lanta hopi hende tokante...

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Natasja Gibbs}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Hende]]
[[:Kategoria:Hulanda]]


-------------------------
{{Variante|c}}
{{Infobox empresa| variante = c
| nomber      = Ret Karibense
| imagen      = 
| descripcion = 
| funda       = 1928
| antecesor   = 
| fecha disolucion = 2017
| causa disolucion = bankrut
| fundado     = Jorge Bartolomeo Suarez
| propietario = Uitgeverij De Pers NV
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{CUW}}
| idioma      = [[Papiamentu]] 
| sede        = 
| zona        = [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]]
| empleado    = &lt;!--cantidad di empleado--&gt;
| producto    = notisia, korant
| sector      = prensa
| industria   = 
| website     = 
}}
'''Ret  Karibense''' ([[hulandes]]: ''Caribisch Netwerk'') ta un servisio di notisia independiente online ku ta wòrdu proveé ​​dor di e emisora ​​públiko hulandes NTR. E plataforma ta enfoká riba e seis islanan den Karibe di [[Reino Hulandes]]. Su tim di redakshon ta produci noticianan como tambe reportahe di radio y video cu ta cubri Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius, Sint Maarten, Den Haag (politica Hulandes), y e komunidat karibense na [[Hulanda]].

==Historia==
E emisora ​​públiko NTR a establesé e plataforma di notisia na 2013 despues ku kòrtamentu di presupuesto a obligá Radio Hulanda Mundial (Wereldomroep) pa stòp ku su periodismo pa loke ta trata e region di Karibe na final di 2012. Caribisch Netwerk ta e úniko servisio di notisia no komersial pa e islanan di Karibe. Corantnan comercial, radio emisoranan, y emisoranan di television riba e islanan y na Surinam frecuentemente ta republica of retransmiti su articulonan y reportahenan completo.

==Tim di Redakshon==
E servisio di notisia online ta wòrdu produsí pa e emisora ​​públiko independiente NTR, ku sede na Hilversum. Un karakterístika distintivo di Caribisch Netwerk ta ku su tim di redakshon frekuentemente ta presentá residentenan lokal i ekspertonan karibense den su publikashonnan. E tim ta konsistí di redaktornan di NTR ku sede na Hulanda i vários koresponsal (freelance) riba e islanan den Karibe. E tim tambe ta kontribuí na programanan di radio i televishon pa e sistema di radiodifushon públiko hulandes.

==Online==
E tim di redakshon di Caribisch Netwerk ta publiká prinsipalmente online via su wèpsait ofisial i kanalnan di medionan sosial.

==Televishon==
E programa ‘Expeditie Nederland’ (Expedition Netherlands), produsí pa e emisora ​​MAX pa e kanal NPO 2, ta un esfuerso kolaborativo ku ta enbolbí Caribisch Netwerk i diesdos otro emisora ​​regional. Caribisch Netwerk a kolaborá ku NOS riba e transmishon di karidat ‘Nederland Helpt Sint-Maarten’ (Ulanda ta yuda Sint Maarten), ku a rekoudá mas ku 13 mion euro pa yudansa di emergensia despues di Orkan Irma.
E tim di redakshon a produsí e seri dokumental di tres parti ‘Caribisch Nederland, drie jaar later’ (Hulanda Karibense, Tres Aña Despues) pa NTR; e seri a enfoká riba e islanan di Boneiru, Saba, i Sint Eustatius, ku a bandoná eks Antia Hulandes pa bira munisipionan spesial di Hulanda dia 10 di òktober 2010.
Radio
E podcast ‘De Vergeten Klimaatcrisis’ (E Krísis di Klima Lubidá) pa NPO Radio 1: trahadó di radio i periodista John Samson, huntu ku e tim di redakshon di Caribisch Netwerk, a krea un seri di radio tokante kambio di klima den e seis islanan di Karibe Hulandes.
E podcast ‘Koninkrijkskwesties’ (Asuntunan di Reino) pa NPO Radio 1, ku ta kubri tópikonan delikado den e komunidat karibense.
NTR a fasilitá kolaborashon estrecho entre su programanan di radio *Hilversum Uit* i *Kwesties* i e tim di redakshon di Caribisch Netwerk, ku e meta pa strukturalmente presentá mas invitado karibense i tópikonan karibense ku no ta representá na NPO Radio 1.
E programa di radio *Dichtbij Nederland* na NPO Radio 5 tabata transmití relatonan di radio tur siman produsí pa Caribisch Netwerk.
Trivia
Presentador di BNNVara Natasja Gibbs—konosí pa *De Rode Draad* (antes *De Nieuws BV*) na NPO Radio 1 i *Op1* (NPO 1)—a traha añanan largu komo e koresponsal di Kòrsou pa Caribisch Netwerk. Siguientemente el’a drenta den e tim di redakshon na Hilversum komo kordinadó di e tim di periodistanan ku sede na Hulanda i riba e islanan.
Periodista John Samson a fungi añanan largu komo reportero polítiko pa NTR na Den Haag, kaminda el a kubri relashonnan di Reino pa Caribisch Netwerk. Siguientemente el a muda pa NOS komo spesialista Karibense i redaktor pa e *Radio 1 Journaal*. Anteriormente el a produsí podcastnan manera *De Vergeten Klimaatcrisis* (E Krísis di Klima Lubidá).
Koresponsal di NOS Dick Drayer, ku sede na Kòrsou, tambe a produsí artíkulonan di notisia pa *Caribisch Netwerk* pa hopi aña. Despues el a bai traha pa e radio emisora ​​lokal i e wèpsait di notisia Curacao.nu.
Na comienso di e pandemia di coronavirus, ex coresponsal Sharina Henriquez a wordo deteni eroneamente na Aruba. Esaki a sosode durante cu e tabata ehecutando su trabou periodistico durante e Toque de Queda. E insidente a kondusí na preguntanan parlamentario i un karta di protesta di e Asosiashon Hulandes di Periodistanan.

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Caribisch Netwerk}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Telekomunikashon]]
[[:Kategoria:Karibe Hulandes]]
--------
'''Ret Karibense''' ([[hulandes]]: '''Caribisch Netwerk''') ta un servisio di notisia independiente hulandes pa region di Karibe. E ta publika na tres idioma: [[papiamentu]], [[ingles]] i [[hulandes]]. 

nl.wiki:'''Ret Karibense''' ([[hulandes]]: '''Caribisch Netwerk''') ta un servisio di notisia independiente riba liña di e Oranjestad pa medio di e grupo di trabou NTR. E plataforma ta dirigí riba e seis islanan Karibense di Reino Hulandes. E redaccion ta traha noticianan, reportahenan di radio y video riba Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint-Eustatius, Sint-Maarten, politica Den Haag y e comunidad Caribense na Hulanda. E ta publika den hulandes, papiamentu i ingles. El a wordo lansa na 2013 pa NTR omroep.

==Historia==
E grupo di tarea publico NTR a crea e plataforma di noticianan na 2013 despues cu World Broadcasting a wordo obliga pa stop di publica informacion di Caribe na fin di 2012 pa motibo di reduccion di presupuesto. Caribbean Network ta e úniko servisio di notisia no-komersial pa e islanan Karibense. E periodistanan komersial, e stashonnan di radio i di televishon na e islanan i na Surinam ta tuma hopi bia e artíkulonan publiká, e reportahenan di radio i di video na nan tur.

*NOTES - NTR Caribisch Netwerk
&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.villamedia.nl/artikel/ntr-caribisch-netwerk-gaat-samenwerking-aan-met-abc-online-media          | werk=Villamedia|auteur=Lar Pasveer|titel=NTR Caribisch Netwerk gaat samenwerking aan met ABC Online Media|datum=18 april 2018]]&lt;/ref&gt;                                               
Het zogeheten Caribisch Netwerk, een in 2013 door omroep NTR gelanceerde nieuwsvoorziening voor het Caribisch gebied, gaat samenwerken met online nieuwsplatform ABC Online Media. Bijdragen uit het netwerk (zowel tekst als video) zullen de online uitgaven Bonaire.Nu, Curacaonieuws.Nu en Arubanieuws.Nu verrijken.
Het Caribisch Netwerk is met 15 journalisten op alle zes eilanden van de Nederlandse Antillen actief.  Sylvia de Leon van ABC Online Media is blij dat het kan putten uit technische kennis en faciliteiten van de NTR, naast de geschreven artikelen en audiovisuele producties uit het Caribisch Netwerk.
Mogelijk zullen er in de toekomst co-producties zijn. Frans Jennekens is binnen NTR verantwoordelijk voor het Caribisch Netwerk. Als taakomroep wil de NTR de lokale journalistiek op de Caribische eilanden binnen het Koninkrijk ondersteunen. De samenwerking past wat Jennekens betreft perfect.
“Bovendien wil de NTR graag haar publieke content op zoveel mogelijk platforms verspreiden. De samenwerking kan tot een wederzijdse verdieping van de informatie leiden”, stelt hij.
https://www.villamedia.nl/artikel/ntr-lanceert-caribisch-netwerk |werk=Villamedia|auteur=Trudy Brandenburg-van de Ven|titel=NTR lanceert Caribisch Netwerk|datum=24 april 2013
De NTR heeft een persvoorziening voor Caribisch nieuws gelanceerd. ‘Caribisch Netwerk’ brengt nieuws, actualiteiten, radioreportages en achtergronden over Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten en de Caribische gemeenschap in Nederland. De website functioneert voor de lokale media als een persbureau en informeert daarnaast alle andere geïnteresseerden.
Caribisch Netwerk is een productie van de NTR, in samenwerking met onafhankelijke journalisten op de zes Caribische eilanden (verenigd onder de naam Journalistes Expérimentés). In opdracht van de NPO heeft de NTR als onafhankelijke taakomroep deze nieuwsvoorziening opgezet, nadat de Wereldomroep eind 2012 door bezuinigingen gedwongen werd te stoppen met journalistiek werk voor het Caribisch gebied.

{{Appendix}}
-----------------
==Arubaanse Courant==
Na Aruba cu durante añanan a conta cu un variedad di publicacion, mayoria na Spaño, Aruba Post tabata e prome corant diario, publica na Ingles, na aña 1938. Redactor-editor S. Vieyra. Despues, Aruba Post lo a adopta e nomber Arubaanse Courant y, hunto cu Beurs- en Nieuwsberichten (Bolsa en Noticia Reportage) y La Prensa, lo a wordo poni cerca un editor na Curaçao. For di aña 1980 e corant di mainta Diario ta sali na Papiamentu riba Aruba. Ademas, e diario na idioma ingles The News i e semanal The Local tambe ta wòrdu publiká. E revista di informashon Aruba, publiká na Papiamentu, ta informá e poblashon tokante e aktividatnan ofisial di e gobièrnu insular. E revista, ku ta sali seis biaha pa aña, tin un sirkulashon di 15.000 i ta wòrdu distribuí grátis. No por keda sin menshoná e revista semanal Curaçao, ku, fundá na 1938, tabatin un influensia signifikante riba e tratamentu di asuntunan polítiko durante añanan (te 1959), i e revista mensual sosio-kultural Christoffel, ku a aparesé pa promé biaha na 1955 i a wòrdu apsorbé despues di algun aña dor di Nieweds-Iuweds, publiká na Netherland. Despues di guera, e revista chistoso Lorito Real a aparece na Curaçao, y Chuchubi na Aruba.&lt;ref&gt;[ Pers], Encyclopedie van Curacao&lt;/ref&gt;
------
Caribbean Network ta un servisio di notisia online independiente di e Hulandes Public Broadcasting Corporation (NPO) produsí pa e radiodifusor di servisio públiko NTR. E plataforma ta enfoká riba e seis islanan den Karibe di Reino Hulandes. E tim di redakshon ta produsí relatonan di notisia, reportahe di radio i video tokante Aruba, Boneiru, Kòrsou, Saba, Sint-Eustatius, Sint-Maarten, polítika na Den Haag, i e komunidat karibense na Hulanda.

Historia
E emisora ​​di servisio públiko NTR a establesé e plataforma di notisia na 2013 despues ku Radio Hulanda Mundial a hañ’é obligá di stòp ku periodismo pa loke ta trata e region di Karibe pa motibu di kòrtamentu di presupuesto na fin di 2012. Caribbean Network ta e úniko servisio di notisia no komersial pa e islanan di Karibe. Korantnan komersial, radio i emisoranan di televishon riba e islanan i na Sürnam hopi bia ta reprodusí e artíkulonan publiká, reportahe di radio i video den nan totalidat.

Tim di Redakshon
E servisio di notisia online ta wòrdu produsí pa e emisora ​​independiente di servisio públiko NTR na Hilversum. Un karakterístika di Caribbean Network ta ku e tim di redakshon hopi bia ta konta ku residentenan lokal i ekspertonan karibense den su publikashonnan. E tim di redakshon ta konsistí di redaktornan di NTR na Hulanda i vários koresponsal (freelance) riba e islanan den Karibe. Tambe e team di redaccion ta contribui na programanan di radio y television pa e emisora ​​publico Hulandes.

Online
E tim di redakshon di Caribisch Netwerk ta publiká prinsipalmente online via e wèpsait ofisial i via kanalnan di media sosial.

--------------
{{Infobox empresa| variante = a
| nomber      = LM Publishers
| imagen      = 
| descripcion = 
| funda       = 1928
| antecesor   = 
| fecha disolucion = 2017
| causa disolucion = bankrut
| fundado     = Jorge Bartolomeo Suarez
| propietario = Uitgeverij De Pers NV
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{CUW}}
| idioma      = [[Papiamentu]] 
| sede        = 
| zona        = [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]]
| empleado    = &lt;!--cantidad di empleado--&gt;
| producto    = notisia, korant
| sector      = prensa
| industria   = 
| website     = 
}}
'''LM Publishers''' ta un editorial independiente di buki di arte i cultura mundial, informashon di pais, sustansia i asuntunan di desaroyo, cu un interes special pa Surinam, Antias i Indonesia.

LM Publishers is een onafhankelijke uitgeverij van boeken over wereldwijde kunst &amp; cultuur, landeninformatie, duurzaamheid en ontwikkelingsvraagstukken, met een bijzondere belangstelling voor Suriname, de Antillen en Indonesië.
LM Publishers komt voort uit KIT Publishers, de uitgeverij van het Koninklijk Instituut voor de Tropen, die bij de reorganisatie van het instituut in 2013 werd opgeheven. Na de reorganisatie vond de uitgeverij onderdak bij LokaalMondiaal, dat door middel van onder andere documentaires en debat beoogde mondiale thema’s te belichten vanuit lokaal en regionaal perspectief. Aan LokaalMondiaal dankt de uitgeverij, die sinds begin 2016 zelfstandig is, haar naam.

nl.wiki:KIT Publishers was een Nederlandse onafhankelijke uitgeverij en multidisciplinair kennisinstituut, opgericht in 1989. KIT was gespecialiseerd in landeninformatie, wereldwijde kunst en cultuur en ontwikkelingssamenwerking. De uitgever was verbonden aan het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) in Amsterdam en is bij de reorganisatie van het instituut in 2013 opgeheven. De uitgeverij LM Publishers komt voort uit KIT Publishers.
-----------------------

* The Daily Herald - Sint Maarten 
* Boneriano
* BES Reporter
--------------
== Cinema na aire liber na Aruba ==
[[File:Former open-air movie theater.jpg|thumb|Plakaat di teater na ex-hotel Colombia]]
Durante e lapso di mas cu 100 aña a mira solamente cinco '''cine den aire liber na Aruba'''. Awor práktikamente obsoleto riba e isla, e teaternan aki un tempu tabata wòrdu bishitá frekuentemente pa lokalnan i migrantenan den siglo 20.&lt;ref&gt;[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20241213.pdf Forgotten gems: Open air movie theaters], Aruba Today (13 di december 2024)&lt;/ref&gt;
E prome teatro na aire liber a wordo construi na 1920 y a wordo encarga pa Shon Eduard (Eddy) de Veer. E teater aki tabata situá na Hotel Colom-
bia na Oranjestad, cu awor ta unda oficina di censo di Aruba ta situa. E teater tabata simpel; e tabata konsistí solamente di un pantaya, i bishitantenan mester a trese nan mes stul pa disfrutá di e pelíkulanan mudo popular di e tempu ei.
Migrantenan merikano ku tabata traha den e refineria i tabata biba den e Kolonia di Lago na Sero Colorado tambe tabatin nan pida di e bolo ku nan Teatro den aire liber,
cu tabata forma parti di Esso Club, tambe conoci como Pan-Am Club. Tabata na e teater aki ku “Talkies” a wòrdu transmití pa promé biaha, pelíkulanan ku zonido. E teater aki mayoria biaha tabata transmití blockbusternan merikano pa e ekspatnan merikano, di e manera aki hasiendo sigur ku e migrantenan aki no tabata pèrdè entretenimentu for di nan tera natal.
Den añanan 1950 i 1960, Sa- vaneta a mira nan mes teater na aire liber, situá dilanti di e Kazerne di Marinier (Kazerne Marino). E teater aki tabata wòrdu bishitá prinsipalmente pa e marineronan bisiña, ku no tabatin muchu entretenimentu ku no ta pelíkula e tempu ei.
E último i mas resien teater na aire liber a wòrdu konstruí den forma di un teater drive-in. Un konsepto merikano popular, e Drive Inn situá na Balashi tabata un hot spot pa hóbennan, ku tabatin e kustumber di hinka tur nan amigunan den un outo pa bai wak pelíkula. Pa e fenómeno aki tabatin un preis apart ku bo mester a paga yamá e “aksidente di outo”.
E teater aki a sera alrededor di
2012, pero a wòrdu habrí di nobo durante e pandemia na yüli 2020, kaminda pelíkulanan tabata wòrdu transmití riba un pantaya gigantesko poné dilanti di kònteinernan staká. Sinembargo, e forma di entretenimentu nostálgiko aki no a dura muchu largu ya ku el a sera atrobe solamente un òf dos aña
aweró. Awendia ainda bo por mira e kònteinernan staka ora bo kore banda di e brug na Balashi.

== Literatura ==
* Evert Bongers, ''De kolibrie op de rots en meer over de geschiedenis van Aruba''

{{Appendix}}

—During the span of over 100 years, Aruba only saw five open air movie theatres. Now practically obsolete on the island, these theaters were once frequently visited by locals and migrants in the 20th century.
The first open air theater was constructed in 1920 and was commissioned by Shon Eduard (Eddy) de Veer. This theater was lo- cated at the Hotel Colom-
bia in Oranjestad, which is now where the Aruban census office is located. The theater was simple; it only consisted of a screen, and visitors had to bring their own chairs to enjoy the popular silent movies of the time.
American migrants who worked in the refinery and lived in the Lago Colony in Sero Colorado also had their piece of the pie with their Open air Theatre,
which formed part of the Esso Club, also known as the Pan-Am Club. It was at this theater that “Talkies” were first streamed, mov- ies with sound. This theater mostly streamed American blockbusters for the Ameri- can expats, this way mak- ing sure that these migrant were not missing out on entertainment from their home land.
In the 1950’s and 60’s, Sa- vaneta saw their own open air theater, located in front of the Marinier’s Kazerne (Marine Barracks). This the- ater was mostly visited by the neighboring marines, who didn’t have much entertainment other than movies at that time.
The last and most recent open air theater was con- structed in the form of a drive-in theater. A popular American concept, the Drive Inn located in Balashi was a hot spot for teenag- ers, who had the habit of cramming all their friends in one car to go see the mov- ies. For this phenomenon there was a separate price that you had to pay called the “car crash”.
This theater closed around
2012, but was re-opened during the pandemic in July 2020, where movies were streamed on a gigan- tic screen set up in front of stacked containers. How- ever, this nostalgic form of entertainment did not last very long as it was closed again only a year or two
later. Nowadays you can still see the stacked con- tainers when you drive near the bridge in Balashi.</text>
      <sha1>loi962uhndadvut9l23h1ybu5opjcpc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206798</id>
      <parentid>206797</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T19:24:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>206798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31622" sha1="irex1waeisd5l0srd3zhv69of4lwjki" xml:space="preserve">__NOINDEX__
Pending: [[Mega Hit FM]] - [[LM Publishers]] - [[Ret Karibense]] - [[Natasha Gibbs]] - [[Arubaanse Courant]]
----------
{{Variante|c}}
{{Infobox empresa| variante = c
| nomber = Mega Hit FM
| imagen              = 
| descripcion         = 
| funda               = 1995
| fundado             = Ron Gijzen&lt;br/&gt;Ben Becker
| propietario         = 
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{NLD}} - Boneiru
| sede        = Bulevar Gobernador Nicolaas Debrot
| sector      = entretenimentu, músika
| industria   = radio difusion
| website     = https://www.megahitfm.com/
}}
'''Mega Hit FM''' ta un radio emisora ​​komersial na [[Boneiru]].&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://www.megahitfm.com/ |titel=Mega Hit FM - All The Hits! |achternaam=generator |voornaam=meta-tags |bezochtdatum=2026-03-01 |werk=Mega Hit FM}}&lt;/ref&gt; E ​​ta transmití riba 101.1 FM i via [[internet]]. Su programashon musikal ta inkluí kantikanan di éksito, klásikonan popular i kansionnan na [[spaño]]. E programanan ta wòrdu presentá na [[hulandes]].

E emisora a wòrdu fundá pa Ron Gijzen i Ben Becker na òktober 1995, bou di e nòmber Mega Super Radio.&lt;ref&gt;[https://www.bonaire.nu/nieuws/kunst-cultuur-en-muziek/80830/mega-hit-fm-viert-30-jaar-met-groot-feest-op-eden-beach MEGA Hit FM viert 30 jaar met groot feest op Eden Beach], bonaire.nu (16 di òktober 2025)&lt;/ref&gt; Durante e añanan, su nòmber i marka a kambia diferente biaha, te ku el a bira konosí komo Mega Hit FM. Gijzen i Becker ta presentá programa na e emisora tambe. Entre e personahenan konosí ku a presentá programa di radio na e emisora tabatin Jeroen van Inkel, Robin Schulz i Jesse Sprikkelman.

Un investigashon realisá na final di 2020 pa [[Servisio di Reino Hulanda Karibense|Rijksdienst Caribisch Nederland]] tokante e efektividat di kampañanan den medionan lokal a indiká ku Mega Hit FM tabata e emisora di radio mas skuchá na Boneiru.&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://www.rijksdienstcn.com/documenten/2020/mediaonderzoek/mediaonderzoek-caribisch-nederland-2020/mediaonderzoek-caribisch-nederland-2020 |titel=Mediaonderzoek Caribisch Nederland 2020 {{!}} Rijksdienst Caribisch Nederland |achternaam=Koninkrijksrelaties |voornaam=Ministerie van Binnenlandse Zaken en |datum=2021-03-03 |bezochtdatum=2026-10-13 |werk=www.rijksdienstcn.com |taal=nl}}&lt;/ref&gt; Segun e investigashon, mas o ménos 62% di e respondentenan a indiká ku nan tabata skucha e emisora regularmente.

Ademas di e studio di transmishon na Bulevar Gobernador Nicolaas Debrot, e emisora tin un di dos studio na Club Trocadero, na Kralendijk, desde 2023.&lt;ref&gt;[https://www.bonaire.nu/nieuws/economie/25232/radiozender-mega-hit-fm-opent-tweede-studio-bij-club-trocadero Radiozender Mega Hit FM opent tweede studio bij Club Trocadero], bonaire. nu (25 di febrüari 2023)&lt;/ref&gt;

==Kanal temátiko==
Mega Hit FM ​​ta operá un kanal temátiko yamá ''Mega Classics'', ku ta transmití “golden oldies” riba 99.5 FM na Boneiru i via internet. 

Ademas, e emisora ta operá un kanal, basá riba 101.1 FM, ku no ta transmití programa ni propaganda, sino músika transmití eksklusivamente den supermerkadonan rònt di e isla.&lt;ref&gt;{{citeer web|auteur=Ellen Breel|url=https://www.bonaire.nu/nieuws/bonaire/17675/mega-hit-fm-verzorgt-muziek-in-van-den-tweel-supermarket|titel= Mega Hit FM verzorgt muziek in Van den Tweel Supermarket|werk=bonaire.nu|datum=2018-09-26|bezochtdatum=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Mega Hit FM}}
{{References}}
}}

'''Mega Hit FM''' ta un emisora di radio komersial na [[Boneiru]].[[1]] E ta transmití riba 101.1 FM i via internet. Su programashon musikal ta inkluí kantikanan di éksito, klásikonan popular i kansionnan na [[spaño]]. E programanan ta wòrdu presentá na [[hulandes]].

E emisora a wòrdu fundá pa Ron Gijzen i Ben Becker na òktober 1995, bou di e nòmber Mega Super Radio.[[2]] Durante e añanan, su nòmber i marka a kambia diferente biaha, te ku e a bira konosí komo Mega Hit FM. Gijzen i Becker ta presentá programa na e emisora tambe. Entre e otro personahenan ku ta presentá programa di radio na e emisora tin Jeroen van Inkel, Robin Schulz i Jesse Sprikkelman.

Un investigashon realisá na final di 2020 pa e Ofisina Nashonal pa Hulanda Karibense tokante e efektividat di kampañanan den medionan lokal a indiká ku Mega Hit FM tabata e emisora di radio mas skuchá na Boneiru.[[3]] Segun e investigashon, mas o ménos 62% di e respondentenan a indiká ku nan tabata skucha e emisora regularmente.

Ademas di e estudio na Gouverneur Debrotweg, e emisora tin un segundo estudio na Club Trocadero, na Kralendijk, desde 2023.[[4]]

Kanalnan temátiko

Mega Hit FM ta operá un kanal temátiko yamá '''Mega Classics''', ku ta transmití ''golden oldies'' riba 99.5 FM na Boneiru i via internet.

Ademas, e emisora ta operá un kanal basá riba 101.1 FM ku no ta transmití programa ni propaganda, sino ku ta transmití músika eksklusivamente den supermerkadonan rònt di e isla.[[5]]
[[:Kategoria:Telekomunikashon]]
[[:Kategoria:Boneiru]]
------------------
'''Sylvia de Boer-de Leon''', miho konosi komo Sylvia de Leon, ta un empresario digital, merkadeo online, i publikadó ku sede na [[Kralendijk]], [[Boneiru]]. Eigenaar ABConlinemedia | Uitgever van 5 online nieuws platforms op Aruba, Bonaire en Curaçao

E ta mas konosí komo e fundadó i doño di ABC Online Media, e ret di publikashon digital mas grandi di Hulanda Karibense.

Antecedente i Karera

• Publikadó di Media: Desde ku el a lanta ABC Online Media alrededor di 2009, ela supervisá un ret di sitionan di notisia independiente grandi ku ta kubri Karibe Hulandes. Esakinan ta inclui Bonaire.nu, Curacao.nu, Aruba.nu, Awor.nu, y BES-Reporter.com.
• Ekspanshon &amp; Strategia: El’a enkabesá logronan grandi pa e kompania, inkluyendo lansamentu di un stashon di radio dediká pa Curacao.nu na 2025 i inisiá un rebranding korporativo amplio riba tur sinku plataforma di notisia.
• Konsehero di Negoshi: Despues di a biba i traha na Boneiru pa kasi dos dékada, e ta fungi komo konsehero digital lokal. E ta ofresé paketenan di entrenamentu spesialisá pa negoshinan chikí lokal den merkadeo online, maneho di medionan sosial i reklutamentu di trabou.

* Sylvia de Boer, Emigreren naar Caribisch Nederland

{{Appendix}}
Professional Personalia

• Current Residence: Kralendijk, Bonaire, where she has lived and worked for nearly two decades.
• Nationality/Origin: Dutch.
• Known Aliases: She uses Sylvia de Leon commercially, but is officially or historically registered in professional contexts as Sylvia de Boer-de Leon.
• Core Specialized Training:
	• Marie Forleo's B-School (Digital business training, completed in 2013).
	• Social Media Management School (Trained by Andrea Vahl, 2013).
	• Profit Lab (Trained by Amy Porterfield, 2014).
• Primary Roles: Digital Media Publisher, Owner of ABC Online Media, and local Online Marketing Consultant.

-------------
{{Variante|c}}
{{Infobox persona | variante = c
| nomber = Natasja Gibbs
}}
'''Natasja Gibbs''' (☆ [[16 di novèmber]] [[1979]] na [[Hilversum]]) ta un periodista i presentadó di televishon i radio hulandes.[2]&lt;ref&gt;https://gelukt.nl/natasja-gibbs-partner-afkomst-lengte-en-meer/ Natasja Gibbs partner, afkomst, lengte en meer], gelukt.nl &lt;/ref&gt;

== Bida i karera ==
Gibbs a lanta na Hilversum den un famia ku un ruman muhé i ruman hòmber mas yòn. Su tata tabata di Sint Maarten i a konosé su mama na Aruba? Kòrsou; e pareha a muda despues pa Hulanda, unda nan a lanta un famia. Pa un tempu, su mayornan tabata miembro di Testigunan di Yehova na Hulanda.[1][3] Ora e tabatin mas o ménos ocho aña di edat, e tabata biba ku su mama i rumannan mas yòn den vários refugio pa hende muhé pa un aña despues di un periodo di violensia doméstiko den seno di famia.[1]

Despues di a kompletá su edukashon sekundario na A. Roland Holst College na Hilversum, ela studia periodismo na Universidat di Siensia Apliká di Utrecht i despues sikologia na Universidat di Amsterdam (UvA).

Karera
Gibbs a kuminsá su karera periodístiko na 2011 komo koresponsal karibense pa Radio Netherlands Worldwide (Wereldomroep), ku sede na Kòrsou—e pais natal di su mayornan. E tambe a traha einan komo periodista pa e korant *Antilliaans Dagblad*.[1] Un aña despues, ela kuminsá traha pa NPO Radio 1 i Dolfijn FM tambe.[4] E la sirbi tambe komo koresponsal karibense pa *The Economist*.[5] El’a traha pa e emisora ​​NTR como coordinadora pa e iniciativa di periodismo *Caribisch Netwerk* (Caribbean Network), despues cu Radio Hulanda Worldwide a hay’e obliga di stop su operacionnan eynan pa motibo di reduccion di presupuesto.

Na 2014, ela presenta e programanan ''Jouw Stad Amsterdam'' i ''Critix'' na e radio emisora ​​FunX. El a wòrdu nominá pa e premio Zilveren Radioster na 2015. Na 2016, el a traha komo presentadó i editor pa e programa di NPO Radio 1 ''Kwesties'' i a yena komo DJ na Qmusic. Na 2018, el a presentá e programa di radio ''Focus'' i e podcast ''Lezen in het Donker''. E mesun aña ei, el a traha tambe riba e podcast ''Koninkrijkskwesties''. Na 2020, el tabata ko-anfitrion di e programa di radio ''Hilversum Uit''. Kuminsando na sèptèmber 2020, el a sigui Renze Klamer komo presentadó di ''De Nieuws BV'' di djaluna pa djaweps.

Na yüli i ougùstùs 2021, Gibbs tabata ko-anfitrion di ''Op1'' huntu ku Erik Dijkstra na nòmber di BNNVARA. For di òktober 2021, el a bira e suplente regular pa Nadia Moussaid riba ''Op1'' riba djaluna, anfitrion huntu ku Hugo Logtenberg. Riba 30 di desèmber 2021, ela ko-anfitrion di e kùes di televishon *De Nationale 2021 Test* ku Emma Wortelboer.[6]

Na 2022, Gibbs a partisipá den e di tres temporada di e programa di televishon *Kamp Van Koningsbrugge*. Den un edishon spesial filmá den e Ardennes Bélga, e i e otro partisipantenan a wòrdu sometí na pruebanan di estilo militar di nan resistensia físiko i mental. El’a retirá for di e programa den e di dos episodio despues ku e komandonan supervisor a konseh’é pa hasi esaki.

For di 22 di ougùstùs 2022, Gibbs i Nadia Moussaid a forma e promé duo di anfitrion femenino permanente riba *Op1*. Nan tabata anfitrion di e talk show tur diabierna den nomber di BNNVARA.

Durante e transmishon di *Op1* riba 6 di yanüari 2023, Gibbs a referí na Israel komo un “régimen di apartheid.” Despues di esaki, a presentá kehonan na e ombudsman di e organisashon di Radiodifusión Públiko Hulandes (NPO)—riba inisiativa di Jan Dijkgraaf—riba e base ku e deklarashon supuestamente a violá e kódigo periodístiko di NPO.[7] E invitado Gert-Jan Segers a defendé su mes dor di deklará ku miéntras tabatin asuntunan tokante e establesimentu di asentamentunan, etiketá nan eksplísitamente komo tal a bai muchu leu.[7] Dia 27 di febrüari, Defensor di Pueblo Margo Smit a anunsiá ku el a haña ku e deklarashon di Gibbs no tabatin substansia verifikabel òf indikashon kla ku e tabata djis un opinion; sinembargo, ela nenga di ofresé un huisio riba e supstansia di e asuntu.[8]

Na yüni 2023, den e preparashon pa e Konmemorashon Nashonal di e Pasado di Sklabitut Hulandes, Gibbs a ko-anfitrion di *Keti Koti den Konsierto* ku Edsilia Rombley.[9] E espektákulo musikal aki a keda grabá dia 28 di yüni na Royal Theatre Carré—ku figura prominente hulandes i un públiko—i transmití pa BNNVARA dia 30 di yüni.

Riba 1 di yüli 2023, Gibbs a sirbi komo e maestro di seremonia pa e konmemorashon nashonal anual di e pasado di sklabitut hulandes den Oosterpark di Amsterdam.[10] Durante e evento, Rei Willem-Alexander, na nòmber di e Kas Real, a pidi despensa pa e historia di sklabitut hulandes i a pidi pordon.[11]

Kuminsando 31 di òktober 2024, Gibbs a partisipá den *Ketens* (‘Kadenanan’), un produkshon di e emisoranan ZWART i HUMAN ku ta analisá kondishonnan di trabou den fabrikashon di vários produkto, manera ekstenshon di kabei i bateria di e-bike.[5]

Na 2024, Gibbs a tuma parti na e programa di televishon ''Onderaan de streep''.

E programa *De Nieuws BV* a terminá na fin di 2025. Siguientemente, Natasja Gibbs i Stephan Komduur a uni pa lansa un programa nobo di Radio 1, *De Rode Draad*.[12]

Na 2026, ela publiká e buki *Waarom een ​​ﬁzonde democratie niet zonder journalisten kan* ('Dikon un Demokrasia Saludabel No Por Hasi Sin Periodistanan'). Den e buki aki, e ta kritiká, entre otro kosnan, e miedu di periodistanan di wòrdu deskartá komo aktivista i e opseshon pa wak figuranan den programanan di kòmbersashon.[13]

Manifiesto
Na 2020, huntu ku Zoë Papaikonomou, Nadia Zerouali, i otronan, ela enkabesá e manifiesto ‘Stop Rasismo den Media’—ku a rekohé mas ku 300 firmante—deklarando, entre otro, ku e movementu Black Lives Matter a lanta hopi hende tokante...

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Natasja Gibbs}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Hende]]
[[:Kategoria:Hulanda]]


-------------------------
{{Variante|c}}
{{Infobox empresa| variante = c
| nomber      = Ret Karibense
| imagen      = 
| descripcion = 
| funda       = 1928
| antecesor   = 
| fecha disolucion = 2017
| causa disolucion = bankrut
| fundado     = Jorge Bartolomeo Suarez
| propietario = Uitgeverij De Pers NV
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{CUW}}
| idioma      = [[Papiamentu]] 
| sede        = 
| zona        = [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]]
| empleado    = &lt;!--cantidad di empleado--&gt;
| producto    = notisia, korant
| sector      = prensa
| industria   = 
| website     = 
}}
'''Ret  Karibense''' ([[hulandes]]: ''Caribisch Netwerk'') ta un servisio di notisia independiente online ku ta wòrdu proveé ​​dor di e emisora ​​públiko hulandes NTR. E plataforma ta enfoká riba e seis islanan den Karibe di [[Reino Hulandes]]. Su tim di redakshon ta produci noticianan como tambe reportahe di radio y video cu ta cubri Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius, Sint Maarten, Den Haag (politica Hulandes), y e komunidat karibense na [[Hulanda]].

==Historia==
E emisora ​​públiko NTR a establesé e plataforma di notisia na 2013 despues ku kòrtamentu di presupuesto a obligá Radio Hulanda Mundial (Wereldomroep) pa stòp ku su periodismo pa loke ta trata e region di Karibe na final di 2012. Caribisch Netwerk ta e úniko servisio di notisia no komersial pa e islanan di Karibe. Corantnan comercial, radio emisoranan, y emisoranan di television riba e islanan y na Surinam frecuentemente ta republica of retransmiti su articulonan y reportahenan completo.

==Tim di Redakshon==
E servisio di notisia online ta wòrdu produsí pa e emisora ​​públiko independiente NTR, ku sede na Hilversum. Un karakterístika distintivo di Caribisch Netwerk ta ku su tim di redakshon frekuentemente ta presentá residentenan lokal i ekspertonan karibense den su publikashonnan. E tim ta konsistí di redaktornan di NTR ku sede na Hulanda i vários koresponsal (freelance) riba e islanan den Karibe. E tim tambe ta kontribuí na programanan di radio i televishon pa e sistema di radiodifushon públiko hulandes.

==Online==
E tim di redakshon di Caribisch Netwerk ta publiká prinsipalmente online via su wèpsait ofisial i kanalnan di medionan sosial.

==Televishon==
E programa ‘Expeditie Nederland’ (Expedition Netherlands), produsí pa e emisora ​​MAX pa e kanal NPO 2, ta un esfuerso kolaborativo ku ta enbolbí Caribisch Netwerk i diesdos otro emisora ​​regional. Caribisch Netwerk a kolaborá ku NOS riba e transmishon di karidat ‘Nederland Helpt Sint-Maarten’ (Ulanda ta yuda Sint Maarten), ku a rekoudá mas ku 13 mion euro pa yudansa di emergensia despues di Orkan Irma.
E tim di redakshon a produsí e seri dokumental di tres parti ‘Caribisch Nederland, drie jaar later’ (Hulanda Karibense, Tres Aña Despues) pa NTR; e seri a enfoká riba e islanan di Boneiru, Saba, i Sint Eustatius, ku a bandoná eks Antia Hulandes pa bira munisipionan spesial di Hulanda dia 10 di òktober 2010.
Radio
E podcast ‘De Vergeten Klimaatcrisis’ (E Krísis di Klima Lubidá) pa NPO Radio 1: trahadó di radio i periodista John Samson, huntu ku e tim di redakshon di Caribisch Netwerk, a krea un seri di radio tokante kambio di klima den e seis islanan di Karibe Hulandes.
E podcast ‘Koninkrijkskwesties’ (Asuntunan di Reino) pa NPO Radio 1, ku ta kubri tópikonan delikado den e komunidat karibense.
NTR a fasilitá kolaborashon estrecho entre su programanan di radio *Hilversum Uit* i *Kwesties* i e tim di redakshon di Caribisch Netwerk, ku e meta pa strukturalmente presentá mas invitado karibense i tópikonan karibense ku no ta representá na NPO Radio 1.
E programa di radio *Dichtbij Nederland* na NPO Radio 5 tabata transmití relatonan di radio tur siman produsí pa Caribisch Netwerk.
Trivia
Presentador di BNNVara Natasja Gibbs—konosí pa *De Rode Draad* (antes *De Nieuws BV*) na NPO Radio 1 i *Op1* (NPO 1)—a traha añanan largu komo e koresponsal di Kòrsou pa Caribisch Netwerk. Siguientemente el’a drenta den e tim di redakshon na Hilversum komo kordinadó di e tim di periodistanan ku sede na Hulanda i riba e islanan.
Periodista John Samson a fungi añanan largu komo reportero polítiko pa NTR na Den Haag, kaminda el a kubri relashonnan di Reino pa Caribisch Netwerk. Siguientemente el a muda pa NOS komo spesialista Karibense i redaktor pa e *Radio 1 Journaal*. Anteriormente el a produsí podcastnan manera *De Vergeten Klimaatcrisis* (E Krísis di Klima Lubidá).
Koresponsal di NOS Dick Drayer, ku sede na Kòrsou, tambe a produsí artíkulonan di notisia pa *Caribisch Netwerk* pa hopi aña. Despues el a bai traha pa e radio emisora ​​lokal i e wèpsait di notisia Curacao.nu.
Na comienso di e pandemia di coronavirus, ex coresponsal Sharina Henriquez a wordo deteni eroneamente na Aruba. Esaki a sosode durante cu e tabata ehecutando su trabou periodistico durante e Toque de Queda. E insidente a kondusí na preguntanan parlamentario i un karta di protesta di e Asosiashon Hulandes di Periodistanan.

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Caribisch Netwerk}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Telekomunikashon]]
[[:Kategoria:Karibe Hulandes]]
--------
'''Ret Karibense''' ([[hulandes]]: '''Caribisch Netwerk''') ta un servisio di notisia independiente hulandes pa region di Karibe. E ta publika na tres idioma: [[papiamentu]], [[ingles]] i [[hulandes]]. 

nl.wiki:'''Ret Karibense''' ([[hulandes]]: '''Caribisch Netwerk''') ta un servisio di notisia independiente riba liña di e Oranjestad pa medio di e grupo di trabou NTR. E plataforma ta dirigí riba e seis islanan Karibense di Reino Hulandes. E redaccion ta traha noticianan, reportahenan di radio y video riba Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint-Eustatius, Sint-Maarten, politica Den Haag y e comunidad Caribense na Hulanda. E ta publika den hulandes, papiamentu i ingles. El a wordo lansa na 2013 pa NTR omroep.

==Historia==
E grupo di tarea publico NTR a crea e plataforma di noticianan na 2013 despues cu World Broadcasting a wordo obliga pa stop di publica informacion di Caribe na fin di 2012 pa motibo di reduccion di presupuesto. Caribbean Network ta e úniko servisio di notisia no-komersial pa e islanan Karibense. E periodistanan komersial, e stashonnan di radio i di televishon na e islanan i na Surinam ta tuma hopi bia e artíkulonan publiká, e reportahenan di radio i di video na nan tur.

*NOTES - NTR Caribisch Netwerk
&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.villamedia.nl/artikel/ntr-caribisch-netwerk-gaat-samenwerking-aan-met-abc-online-media          | werk=Villamedia|auteur=Lar Pasveer|titel=NTR Caribisch Netwerk gaat samenwerking aan met ABC Online Media|datum=18 april 2018]]&lt;/ref&gt;                                               
Het zogeheten Caribisch Netwerk, een in 2013 door omroep NTR gelanceerde nieuwsvoorziening voor het Caribisch gebied, gaat samenwerken met online nieuwsplatform ABC Online Media. Bijdragen uit het netwerk (zowel tekst als video) zullen de online uitgaven Bonaire.Nu, Curacaonieuws.Nu en Arubanieuws.Nu verrijken.
Het Caribisch Netwerk is met 15 journalisten op alle zes eilanden van de Nederlandse Antillen actief.  Sylvia de Leon van ABC Online Media is blij dat het kan putten uit technische kennis en faciliteiten van de NTR, naast de geschreven artikelen en audiovisuele producties uit het Caribisch Netwerk.
Mogelijk zullen er in de toekomst co-producties zijn. Frans Jennekens is binnen NTR verantwoordelijk voor het Caribisch Netwerk. Als taakomroep wil de NTR de lokale journalistiek op de Caribische eilanden binnen het Koninkrijk ondersteunen. De samenwerking past wat Jennekens betreft perfect.
“Bovendien wil de NTR graag haar publieke content op zoveel mogelijk platforms verspreiden. De samenwerking kan tot een wederzijdse verdieping van de informatie leiden”, stelt hij.
https://www.villamedia.nl/artikel/ntr-lanceert-caribisch-netwerk |werk=Villamedia|auteur=Trudy Brandenburg-van de Ven|titel=NTR lanceert Caribisch Netwerk|datum=24 april 2013
De NTR heeft een persvoorziening voor Caribisch nieuws gelanceerd. ‘Caribisch Netwerk’ brengt nieuws, actualiteiten, radioreportages en achtergronden over Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten en de Caribische gemeenschap in Nederland. De website functioneert voor de lokale media als een persbureau en informeert daarnaast alle andere geïnteresseerden.
Caribisch Netwerk is een productie van de NTR, in samenwerking met onafhankelijke journalisten op de zes Caribische eilanden (verenigd onder de naam Journalistes Expérimentés). In opdracht van de NPO heeft de NTR als onafhankelijke taakomroep deze nieuwsvoorziening opgezet, nadat de Wereldomroep eind 2012 door bezuinigingen gedwongen werd te stoppen met journalistiek werk voor het Caribisch gebied.

{{Appendix}}
-----------------
==Arubaanse Courant==
Na Aruba cu durante añanan a conta cu un variedad di publicacion, mayoria na Spaño, Aruba Post tabata e prome corant diario, publica na Ingles, na aña 1938. Redactor-editor S. Vieyra. Despues, Aruba Post lo a adopta e nomber Arubaanse Courant y, hunto cu Beurs- en Nieuwsberichten (Bolsa en Noticia Reportage) y La Prensa, lo a wordo poni cerca un editor na Curaçao. For di aña 1980 e corant di mainta Diario ta sali na Papiamentu riba Aruba. Ademas, e diario na idioma ingles The News i e semanal The Local tambe ta wòrdu publiká. E revista di informashon Aruba, publiká na Papiamentu, ta informá e poblashon tokante e aktividatnan ofisial di e gobièrnu insular. E revista, ku ta sali seis biaha pa aña, tin un sirkulashon di 15.000 i ta wòrdu distribuí grátis. No por keda sin menshoná e revista semanal Curaçao, ku, fundá na 1938, tabatin un influensia signifikante riba e tratamentu di asuntunan polítiko durante añanan (te 1959), i e revista mensual sosio-kultural Christoffel, ku a aparesé pa promé biaha na 1955 i a wòrdu apsorbé despues di algun aña dor di Nieweds-Iuweds, publiká na Netherland. Despues di guera, e revista chistoso Lorito Real a aparece na Curaçao, y Chuchubi na Aruba.&lt;ref&gt;[ Pers], Encyclopedie van Curacao&lt;/ref&gt;
------
Caribbean Network ta un servisio di notisia online independiente di e Hulandes Public Broadcasting Corporation (NPO) produsí pa e radiodifusor di servisio públiko NTR. E plataforma ta enfoká riba e seis islanan den Karibe di Reino Hulandes. E tim di redakshon ta produsí relatonan di notisia, reportahe di radio i video tokante Aruba, Boneiru, Kòrsou, Saba, Sint-Eustatius, Sint-Maarten, polítika na Den Haag, i e komunidat karibense na Hulanda.

Historia
E emisora ​​di servisio públiko NTR a establesé e plataforma di notisia na 2013 despues ku Radio Hulanda Mundial a hañ’é obligá di stòp ku periodismo pa loke ta trata e region di Karibe pa motibu di kòrtamentu di presupuesto na fin di 2012. Caribbean Network ta e úniko servisio di notisia no komersial pa e islanan di Karibe. Korantnan komersial, radio i emisoranan di televishon riba e islanan i na Sürnam hopi bia ta reprodusí e artíkulonan publiká, reportahe di radio i video den nan totalidat.

Tim di Redakshon
E servisio di notisia online ta wòrdu produsí pa e emisora ​​independiente di servisio públiko NTR na Hilversum. Un karakterístika di Caribbean Network ta ku e tim di redakshon hopi bia ta konta ku residentenan lokal i ekspertonan karibense den su publikashonnan. E tim di redakshon ta konsistí di redaktornan di NTR na Hulanda i vários koresponsal (freelance) riba e islanan den Karibe. Tambe e team di redaccion ta contribui na programanan di radio y television pa e emisora ​​publico Hulandes.

Online
E tim di redakshon di Caribisch Netwerk ta publiká prinsipalmente online via e wèpsait ofisial i via kanalnan di media sosial.

--------------
{{Infobox empresa| variante = a
| nomber      = LM Publishers
| imagen      = 
| descripcion = 
| funda       = 1928
| antecesor   = 
| fecha disolucion = 2017
| causa disolucion = bankrut
| fundado     = Jorge Bartolomeo Suarez
| propietario = Uitgeverij De Pers NV
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{CUW}}
| idioma      = [[Papiamentu]] 
| sede        = 
| zona        = [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]]
| empleado    = &lt;!--cantidad di empleado--&gt;
| producto    = notisia, korant
| sector      = prensa
| industria   = 
| website     = 
}}
'''LM Publishers''' ta un editorial independiente di buki di arte i cultura mundial, informashon di pais, sustansia i asuntunan di desaroyo, cu un interes special pa Surinam, Antias i Indonesia.

LM Publishers is een onafhankelijke uitgeverij van boeken over wereldwijde kunst &amp; cultuur, landeninformatie, duurzaamheid en ontwikkelingsvraagstukken, met een bijzondere belangstelling voor Suriname, de Antillen en Indonesië.
LM Publishers komt voort uit KIT Publishers, de uitgeverij van het Koninklijk Instituut voor de Tropen, die bij de reorganisatie van het instituut in 2013 werd opgeheven. Na de reorganisatie vond de uitgeverij onderdak bij LokaalMondiaal, dat door middel van onder andere documentaires en debat beoogde mondiale thema’s te belichten vanuit lokaal en regionaal perspectief. Aan LokaalMondiaal dankt de uitgeverij, die sinds begin 2016 zelfstandig is, haar naam.

nl.wiki:KIT Publishers was een Nederlandse onafhankelijke uitgeverij en multidisciplinair kennisinstituut, opgericht in 1989. KIT was gespecialiseerd in landeninformatie, wereldwijde kunst en cultuur en ontwikkelingssamenwerking. De uitgever was verbonden aan het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) in Amsterdam en is bij de reorganisatie van het instituut in 2013 opgeheven. De uitgeverij LM Publishers komt voort uit KIT Publishers.
-----------------------

* The Daily Herald - Sint Maarten 
* Boneriano
* BES Reporter
--------------
== Cinema na aire liber na Aruba ==
[[File:Former open-air movie theater.jpg|thumb|Plakaat di teater na ex-hotel Colombia]]
Durante e lapso di mas cu 100 aña a mira solamente cinco '''cine den aire liber na Aruba'''. Awor práktikamente obsoleto riba e isla, e teaternan aki un tempu tabata wòrdu bishitá frekuentemente pa lokalnan i migrantenan den siglo 20.&lt;ref&gt;[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20241213.pdf Forgotten gems: Open air movie theaters], Aruba Today (13 di december 2024)&lt;/ref&gt;
E prome teatro na aire liber a wordo construi na 1920 y a wordo encarga pa Shon Eduard (Eddy) de Veer. E teater aki tabata situá na Hotel Colom-
bia na Oranjestad, cu awor ta unda oficina di censo di Aruba ta situa. E teater tabata simpel; e tabata konsistí solamente di un pantaya, i bishitantenan mester a trese nan mes stul pa disfrutá di e pelíkulanan mudo popular di e tempu ei.
Migrantenan merikano ku tabata traha den e refineria i tabata biba den e Kolonia di Lago na Sero Colorado tambe tabatin nan pida di e bolo ku nan Teatro den aire liber,
cu tabata forma parti di Esso Club, tambe conoci como Pan-Am Club. Tabata na e teater aki ku “Talkies” a wòrdu transmití pa promé biaha, pelíkulanan ku zonido. E teater aki mayoria biaha tabata transmití blockbusternan merikano pa e ekspatnan merikano, di e manera aki hasiendo sigur ku e migrantenan aki no tabata pèrdè entretenimentu for di nan tera natal.
Den añanan 1950 i 1960, Sa- vaneta a mira nan mes teater na aire liber, situá dilanti di e Kazerne di Marinier (Kazerne Marino). E teater aki tabata wòrdu bishitá prinsipalmente pa e marineronan bisiña, ku no tabatin muchu entretenimentu ku no ta pelíkula e tempu ei.
E último i mas resien teater na aire liber a wòrdu konstruí den forma di un teater drive-in. Un konsepto merikano popular, e Drive Inn situá na Balashi tabata un hot spot pa hóbennan, ku tabatin e kustumber di hinka tur nan amigunan den un outo pa bai wak pelíkula. Pa e fenómeno aki tabatin un preis apart ku bo mester a paga yamá e “aksidente di outo”.
E teater aki a sera alrededor di
2012, pero a wòrdu habrí di nobo durante e pandemia na yüli 2020, kaminda pelíkulanan tabata wòrdu transmití riba un pantaya gigantesko poné dilanti di kònteinernan staká. Sinembargo, e forma di entretenimentu nostálgiko aki no a dura muchu largu ya ku el a sera atrobe solamente un òf dos aña
aweró. Awendia ainda bo por mira e kònteinernan staka ora bo kore banda di e brug na Balashi.

== Literatura ==
* Evert Bongers, ''De kolibrie op de rots en meer over de geschiedenis van Aruba''

{{Appendix}}

—During the span of over 100 years, Aruba only saw five open air movie theatres. Now practically obsolete on the island, these theaters were once frequently visited by locals and migrants in the 20th century.
The first open air theater was constructed in 1920 and was commissioned by Shon Eduard (Eddy) de Veer. This theater was lo- cated at the Hotel Colom-
bia in Oranjestad, which is now where the Aruban census office is located. The theater was simple; it only consisted of a screen, and visitors had to bring their own chairs to enjoy the popular silent movies of the time.
American migrants who worked in the refinery and lived in the Lago Colony in Sero Colorado also had their piece of the pie with their Open air Theatre,
which formed part of the Esso Club, also known as the Pan-Am Club. It was at this theater that “Talkies” were first streamed, mov- ies with sound. This theater mostly streamed American blockbusters for the Ameri- can expats, this way mak- ing sure that these migrant were not missing out on entertainment from their home land.
In the 1950’s and 60’s, Sa- vaneta saw their own open air theater, located in front of the Marinier’s Kazerne (Marine Barracks). This the- ater was mostly visited by the neighboring marines, who didn’t have much entertainment other than movies at that time.
The last and most recent open air theater was con- structed in the form of a drive-in theater. A popular American concept, the Drive Inn located in Balashi was a hot spot for teenag- ers, who had the habit of cramming all their friends in one car to go see the mov- ies. For this phenomenon there was a separate price that you had to pay called the “car crash”.
This theater closed around
2012, but was re-opened during the pandemic in July 2020, where movies were streamed on a gigan- tic screen set up in front of stacked containers. How- ever, this nostalgic form of entertainment did not last very long as it was closed again only a year or two
later. Nowadays you can still see the stacked con- tainers when you drive near the bridge in Balashi.</text>
      <sha1>irex1waeisd5l0srd3zhv69of4lwjki</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206799</id>
      <parentid>206798</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T19:25:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>206799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31622" sha1="7ghzo640mnd3anuv9jw1jqjszo24t7d" xml:space="preserve">__NOINDEX__
Pending: [[Mega Hit FM]] - [[LM Publishers]] - [[Ret Karibense]] - [[Natasha Gibbs]] - [[Arubaanse Courant]]
----------
{{Variante|c}}
{{Infobox empresa| variante = c
| nomber = Mega Hit FM
| imagen              = 
| descripcion         = 
| funda               = 1995
| fundado             = Ron Gijzen&lt;br/&gt;Ben Becker
| propietario         = 
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{NLD}} - Boneiru
| sede        = Bulevar Gobernador Nicolaas Debrot
| sector      = entretenimentu, músika
| industria   = radio difusion
| website     = https://www.megahitfm.com/
}}
'''Mega Hit FM''' ta un radio emisora ​​komersial na [[Boneiru]].&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://www.megahitfm.com/ |titel=Mega Hit FM - All The Hits! |achternaam=generator |voornaam=meta-tags |bezochtdatum=2026-10-13 |werk=Mega Hit FM}}&lt;/ref&gt; E ​​ta transmití riba 101.1 FM i via [[internet]]. Su programashon musikal ta inkluí kantikanan di éksito, klásikonan popular i kansionnan na [[spaño]]. E programanan ta wòrdu presentá na [[hulandes]].

E emisora a wòrdu fundá pa Ron Gijzen i Ben Becker na òktober 1995, bou di e nòmber Mega Super Radio.&lt;ref&gt;[https://www.bonaire.nu/nieuws/kunst-cultuur-en-muziek/80830/mega-hit-fm-viert-30-jaar-met-groot-feest-op-eden-beach MEGA Hit FM viert 30 jaar met groot feest op Eden Beach], bonaire.nu (16 di òktober 2025)&lt;/ref&gt; Durante e añanan, su nòmber i marka a kambia diferente biaha, te ku el a bira konosí komo Mega Hit FM. Gijzen i Becker ta presentá programa na e emisora tambe. Entre e personahenan konosí ku a presentá programa di radio na e emisora tabatin Jeroen van Inkel, Robin Schulz i Jesse Sprikkelman.

Un investigashon realisá na final di 2020 pa [[Servisio di Reino Hulanda Karibense|Rijksdienst Caribisch Nederland]] tokante e efektividat di kampañanan den medionan lokal a indiká ku Mega Hit FM tabata e emisora di radio mas skuchá na Boneiru.&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://www.rijksdienstcn.com/documenten/2020/mediaonderzoek/mediaonderzoek-caribisch-nederland-2020/mediaonderzoek-caribisch-nederland-2020 |titel=Mediaonderzoek Caribisch Nederland 2020 {{!}} Rijksdienst Caribisch Nederland |achternaam=Koninkrijksrelaties |voornaam=Ministerie van Binnenlandse Zaken en |datum=2021-03-03 |bezochtdatum=2026-10-13 |werk=www.rijksdienstcn.com |taal=nl}}&lt;/ref&gt; Segun e investigashon, mas o ménos 62% di e respondentenan a indiká ku nan tabata skucha e emisora regularmente.

Ademas di e studio di transmishon na Bulevar Gobernador Nicolaas Debrot, e emisora tin un di dos studio na Club Trocadero, na Kralendijk, desde 2023.&lt;ref&gt;[https://www.bonaire.nu/nieuws/economie/25232/radiozender-mega-hit-fm-opent-tweede-studio-bij-club-trocadero Radiozender Mega Hit FM opent tweede studio bij Club Trocadero], bonaire. nu (25 di febrüari 2023)&lt;/ref&gt;

==Kanal temátiko==
Mega Hit FM ​​ta operá un kanal temátiko yamá ''Mega Classics'', ku ta transmití “golden oldies” riba 99.5 FM na Boneiru i via internet. 

Ademas, e emisora ta operá un kanal, basá riba 101.1 FM, ku no ta transmití programa ni propaganda, sino músika transmití eksklusivamente den supermerkadonan rònt di e isla.&lt;ref&gt;{{citeer web|auteur=Ellen Breel|url=https://www.bonaire.nu/nieuws/bonaire/17675/mega-hit-fm-verzorgt-muziek-in-van-den-tweel-supermarket|titel= Mega Hit FM verzorgt muziek in Van den Tweel Supermarket|werk=bonaire.nu|datum=2018-09-26|bezochtdatum=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Mega Hit FM}}
{{References}}
}}

'''Mega Hit FM''' ta un emisora di radio komersial na [[Boneiru]].[[1]] E ta transmití riba 101.1 FM i via internet. Su programashon musikal ta inkluí kantikanan di éksito, klásikonan popular i kansionnan na [[spaño]]. E programanan ta wòrdu presentá na [[hulandes]].

E emisora a wòrdu fundá pa Ron Gijzen i Ben Becker na òktober 1995, bou di e nòmber Mega Super Radio.[[2]] Durante e añanan, su nòmber i marka a kambia diferente biaha, te ku e a bira konosí komo Mega Hit FM. Gijzen i Becker ta presentá programa na e emisora tambe. Entre e otro personahenan ku ta presentá programa di radio na e emisora tin Jeroen van Inkel, Robin Schulz i Jesse Sprikkelman.

Un investigashon realisá na final di 2020 pa e Ofisina Nashonal pa Hulanda Karibense tokante e efektividat di kampañanan den medionan lokal a indiká ku Mega Hit FM tabata e emisora di radio mas skuchá na Boneiru.[[3]] Segun e investigashon, mas o ménos 62% di e respondentenan a indiká ku nan tabata skucha e emisora regularmente.

Ademas di e estudio na Gouverneur Debrotweg, e emisora tin un segundo estudio na Club Trocadero, na Kralendijk, desde 2023.[[4]]

Kanalnan temátiko

Mega Hit FM ta operá un kanal temátiko yamá '''Mega Classics''', ku ta transmití ''golden oldies'' riba 99.5 FM na Boneiru i via internet.

Ademas, e emisora ta operá un kanal basá riba 101.1 FM ku no ta transmití programa ni propaganda, sino ku ta transmití músika eksklusivamente den supermerkadonan rònt di e isla.[[5]]
[[:Kategoria:Telekomunikashon]]
[[:Kategoria:Boneiru]]
------------------
'''Sylvia de Boer-de Leon''', miho konosi komo Sylvia de Leon, ta un empresario digital, merkadeo online, i publikadó ku sede na [[Kralendijk]], [[Boneiru]]. Eigenaar ABConlinemedia | Uitgever van 5 online nieuws platforms op Aruba, Bonaire en Curaçao

E ta mas konosí komo e fundadó i doño di ABC Online Media, e ret di publikashon digital mas grandi di Hulanda Karibense.

Antecedente i Karera

• Publikadó di Media: Desde ku el a lanta ABC Online Media alrededor di 2009, ela supervisá un ret di sitionan di notisia independiente grandi ku ta kubri Karibe Hulandes. Esakinan ta inclui Bonaire.nu, Curacao.nu, Aruba.nu, Awor.nu, y BES-Reporter.com.
• Ekspanshon &amp; Strategia: El’a enkabesá logronan grandi pa e kompania, inkluyendo lansamentu di un stashon di radio dediká pa Curacao.nu na 2025 i inisiá un rebranding korporativo amplio riba tur sinku plataforma di notisia.
• Konsehero di Negoshi: Despues di a biba i traha na Boneiru pa kasi dos dékada, e ta fungi komo konsehero digital lokal. E ta ofresé paketenan di entrenamentu spesialisá pa negoshinan chikí lokal den merkadeo online, maneho di medionan sosial i reklutamentu di trabou.

* Sylvia de Boer, Emigreren naar Caribisch Nederland

{{Appendix}}
Professional Personalia

• Current Residence: Kralendijk, Bonaire, where she has lived and worked for nearly two decades.
• Nationality/Origin: Dutch.
• Known Aliases: She uses Sylvia de Leon commercially, but is officially or historically registered in professional contexts as Sylvia de Boer-de Leon.
• Core Specialized Training:
	• Marie Forleo's B-School (Digital business training, completed in 2013).
	• Social Media Management School (Trained by Andrea Vahl, 2013).
	• Profit Lab (Trained by Amy Porterfield, 2014).
• Primary Roles: Digital Media Publisher, Owner of ABC Online Media, and local Online Marketing Consultant.

-------------
{{Variante|c}}
{{Infobox persona | variante = c
| nomber = Natasja Gibbs
}}
'''Natasja Gibbs''' (☆ [[16 di novèmber]] [[1979]] na [[Hilversum]]) ta un periodista i presentadó di televishon i radio hulandes.[2]&lt;ref&gt;https://gelukt.nl/natasja-gibbs-partner-afkomst-lengte-en-meer/ Natasja Gibbs partner, afkomst, lengte en meer], gelukt.nl &lt;/ref&gt;

== Bida i karera ==
Gibbs a lanta na Hilversum den un famia ku un ruman muhé i ruman hòmber mas yòn. Su tata tabata di Sint Maarten i a konosé su mama na Aruba? Kòrsou; e pareha a muda despues pa Hulanda, unda nan a lanta un famia. Pa un tempu, su mayornan tabata miembro di Testigunan di Yehova na Hulanda.[1][3] Ora e tabatin mas o ménos ocho aña di edat, e tabata biba ku su mama i rumannan mas yòn den vários refugio pa hende muhé pa un aña despues di un periodo di violensia doméstiko den seno di famia.[1]

Despues di a kompletá su edukashon sekundario na A. Roland Holst College na Hilversum, ela studia periodismo na Universidat di Siensia Apliká di Utrecht i despues sikologia na Universidat di Amsterdam (UvA).

Karera
Gibbs a kuminsá su karera periodístiko na 2011 komo koresponsal karibense pa Radio Netherlands Worldwide (Wereldomroep), ku sede na Kòrsou—e pais natal di su mayornan. E tambe a traha einan komo periodista pa e korant *Antilliaans Dagblad*.[1] Un aña despues, ela kuminsá traha pa NPO Radio 1 i Dolfijn FM tambe.[4] E la sirbi tambe komo koresponsal karibense pa *The Economist*.[5] El’a traha pa e emisora ​​NTR como coordinadora pa e iniciativa di periodismo *Caribisch Netwerk* (Caribbean Network), despues cu Radio Hulanda Worldwide a hay’e obliga di stop su operacionnan eynan pa motibo di reduccion di presupuesto.

Na 2014, ela presenta e programanan ''Jouw Stad Amsterdam'' i ''Critix'' na e radio emisora ​​FunX. El a wòrdu nominá pa e premio Zilveren Radioster na 2015. Na 2016, el a traha komo presentadó i editor pa e programa di NPO Radio 1 ''Kwesties'' i a yena komo DJ na Qmusic. Na 2018, el a presentá e programa di radio ''Focus'' i e podcast ''Lezen in het Donker''. E mesun aña ei, el a traha tambe riba e podcast ''Koninkrijkskwesties''. Na 2020, el tabata ko-anfitrion di e programa di radio ''Hilversum Uit''. Kuminsando na sèptèmber 2020, el a sigui Renze Klamer komo presentadó di ''De Nieuws BV'' di djaluna pa djaweps.

Na yüli i ougùstùs 2021, Gibbs tabata ko-anfitrion di ''Op1'' huntu ku Erik Dijkstra na nòmber di BNNVARA. For di òktober 2021, el a bira e suplente regular pa Nadia Moussaid riba ''Op1'' riba djaluna, anfitrion huntu ku Hugo Logtenberg. Riba 30 di desèmber 2021, ela ko-anfitrion di e kùes di televishon *De Nationale 2021 Test* ku Emma Wortelboer.[6]

Na 2022, Gibbs a partisipá den e di tres temporada di e programa di televishon *Kamp Van Koningsbrugge*. Den un edishon spesial filmá den e Ardennes Bélga, e i e otro partisipantenan a wòrdu sometí na pruebanan di estilo militar di nan resistensia físiko i mental. El’a retirá for di e programa den e di dos episodio despues ku e komandonan supervisor a konseh’é pa hasi esaki.

For di 22 di ougùstùs 2022, Gibbs i Nadia Moussaid a forma e promé duo di anfitrion femenino permanente riba *Op1*. Nan tabata anfitrion di e talk show tur diabierna den nomber di BNNVARA.

Durante e transmishon di *Op1* riba 6 di yanüari 2023, Gibbs a referí na Israel komo un “régimen di apartheid.” Despues di esaki, a presentá kehonan na e ombudsman di e organisashon di Radiodifusión Públiko Hulandes (NPO)—riba inisiativa di Jan Dijkgraaf—riba e base ku e deklarashon supuestamente a violá e kódigo periodístiko di NPO.[7] E invitado Gert-Jan Segers a defendé su mes dor di deklará ku miéntras tabatin asuntunan tokante e establesimentu di asentamentunan, etiketá nan eksplísitamente komo tal a bai muchu leu.[7] Dia 27 di febrüari, Defensor di Pueblo Margo Smit a anunsiá ku el a haña ku e deklarashon di Gibbs no tabatin substansia verifikabel òf indikashon kla ku e tabata djis un opinion; sinembargo, ela nenga di ofresé un huisio riba e supstansia di e asuntu.[8]

Na yüni 2023, den e preparashon pa e Konmemorashon Nashonal di e Pasado di Sklabitut Hulandes, Gibbs a ko-anfitrion di *Keti Koti den Konsierto* ku Edsilia Rombley.[9] E espektákulo musikal aki a keda grabá dia 28 di yüni na Royal Theatre Carré—ku figura prominente hulandes i un públiko—i transmití pa BNNVARA dia 30 di yüni.

Riba 1 di yüli 2023, Gibbs a sirbi komo e maestro di seremonia pa e konmemorashon nashonal anual di e pasado di sklabitut hulandes den Oosterpark di Amsterdam.[10] Durante e evento, Rei Willem-Alexander, na nòmber di e Kas Real, a pidi despensa pa e historia di sklabitut hulandes i a pidi pordon.[11]

Kuminsando 31 di òktober 2024, Gibbs a partisipá den *Ketens* (‘Kadenanan’), un produkshon di e emisoranan ZWART i HUMAN ku ta analisá kondishonnan di trabou den fabrikashon di vários produkto, manera ekstenshon di kabei i bateria di e-bike.[5]

Na 2024, Gibbs a tuma parti na e programa di televishon ''Onderaan de streep''.

E programa *De Nieuws BV* a terminá na fin di 2025. Siguientemente, Natasja Gibbs i Stephan Komduur a uni pa lansa un programa nobo di Radio 1, *De Rode Draad*.[12]

Na 2026, ela publiká e buki *Waarom een ​​ﬁzonde democratie niet zonder journalisten kan* ('Dikon un Demokrasia Saludabel No Por Hasi Sin Periodistanan'). Den e buki aki, e ta kritiká, entre otro kosnan, e miedu di periodistanan di wòrdu deskartá komo aktivista i e opseshon pa wak figuranan den programanan di kòmbersashon.[13]

Manifiesto
Na 2020, huntu ku Zoë Papaikonomou, Nadia Zerouali, i otronan, ela enkabesá e manifiesto ‘Stop Rasismo den Media’—ku a rekohé mas ku 300 firmante—deklarando, entre otro, ku e movementu Black Lives Matter a lanta hopi hende tokante...

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Natasja Gibbs}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Hende]]
[[:Kategoria:Hulanda]]


-------------------------
{{Variante|c}}
{{Infobox empresa| variante = c
| nomber      = Ret Karibense
| imagen      = 
| descripcion = 
| funda       = 1928
| antecesor   = 
| fecha disolucion = 2017
| causa disolucion = bankrut
| fundado     = Jorge Bartolomeo Suarez
| propietario = Uitgeverij De Pers NV
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{CUW}}
| idioma      = [[Papiamentu]] 
| sede        = 
| zona        = [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]]
| empleado    = &lt;!--cantidad di empleado--&gt;
| producto    = notisia, korant
| sector      = prensa
| industria   = 
| website     = 
}}
'''Ret  Karibense''' ([[hulandes]]: ''Caribisch Netwerk'') ta un servisio di notisia independiente online ku ta wòrdu proveé ​​dor di e emisora ​​públiko hulandes NTR. E plataforma ta enfoká riba e seis islanan den Karibe di [[Reino Hulandes]]. Su tim di redakshon ta produci noticianan como tambe reportahe di radio y video cu ta cubri Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius, Sint Maarten, Den Haag (politica Hulandes), y e komunidat karibense na [[Hulanda]].

==Historia==
E emisora ​​públiko NTR a establesé e plataforma di notisia na 2013 despues ku kòrtamentu di presupuesto a obligá Radio Hulanda Mundial (Wereldomroep) pa stòp ku su periodismo pa loke ta trata e region di Karibe na final di 2012. Caribisch Netwerk ta e úniko servisio di notisia no komersial pa e islanan di Karibe. Corantnan comercial, radio emisoranan, y emisoranan di television riba e islanan y na Surinam frecuentemente ta republica of retransmiti su articulonan y reportahenan completo.

==Tim di Redakshon==
E servisio di notisia online ta wòrdu produsí pa e emisora ​​públiko independiente NTR, ku sede na Hilversum. Un karakterístika distintivo di Caribisch Netwerk ta ku su tim di redakshon frekuentemente ta presentá residentenan lokal i ekspertonan karibense den su publikashonnan. E tim ta konsistí di redaktornan di NTR ku sede na Hulanda i vários koresponsal (freelance) riba e islanan den Karibe. E tim tambe ta kontribuí na programanan di radio i televishon pa e sistema di radiodifushon públiko hulandes.

==Online==
E tim di redakshon di Caribisch Netwerk ta publiká prinsipalmente online via su wèpsait ofisial i kanalnan di medionan sosial.

==Televishon==
E programa ‘Expeditie Nederland’ (Expedition Netherlands), produsí pa e emisora ​​MAX pa e kanal NPO 2, ta un esfuerso kolaborativo ku ta enbolbí Caribisch Netwerk i diesdos otro emisora ​​regional. Caribisch Netwerk a kolaborá ku NOS riba e transmishon di karidat ‘Nederland Helpt Sint-Maarten’ (Ulanda ta yuda Sint Maarten), ku a rekoudá mas ku 13 mion euro pa yudansa di emergensia despues di Orkan Irma.
E tim di redakshon a produsí e seri dokumental di tres parti ‘Caribisch Nederland, drie jaar later’ (Hulanda Karibense, Tres Aña Despues) pa NTR; e seri a enfoká riba e islanan di Boneiru, Saba, i Sint Eustatius, ku a bandoná eks Antia Hulandes pa bira munisipionan spesial di Hulanda dia 10 di òktober 2010.
Radio
E podcast ‘De Vergeten Klimaatcrisis’ (E Krísis di Klima Lubidá) pa NPO Radio 1: trahadó di radio i periodista John Samson, huntu ku e tim di redakshon di Caribisch Netwerk, a krea un seri di radio tokante kambio di klima den e seis islanan di Karibe Hulandes.
E podcast ‘Koninkrijkskwesties’ (Asuntunan di Reino) pa NPO Radio 1, ku ta kubri tópikonan delikado den e komunidat karibense.
NTR a fasilitá kolaborashon estrecho entre su programanan di radio *Hilversum Uit* i *Kwesties* i e tim di redakshon di Caribisch Netwerk, ku e meta pa strukturalmente presentá mas invitado karibense i tópikonan karibense ku no ta representá na NPO Radio 1.
E programa di radio *Dichtbij Nederland* na NPO Radio 5 tabata transmití relatonan di radio tur siman produsí pa Caribisch Netwerk.
Trivia
Presentador di BNNVara Natasja Gibbs—konosí pa *De Rode Draad* (antes *De Nieuws BV*) na NPO Radio 1 i *Op1* (NPO 1)—a traha añanan largu komo e koresponsal di Kòrsou pa Caribisch Netwerk. Siguientemente el’a drenta den e tim di redakshon na Hilversum komo kordinadó di e tim di periodistanan ku sede na Hulanda i riba e islanan.
Periodista John Samson a fungi añanan largu komo reportero polítiko pa NTR na Den Haag, kaminda el a kubri relashonnan di Reino pa Caribisch Netwerk. Siguientemente el a muda pa NOS komo spesialista Karibense i redaktor pa e *Radio 1 Journaal*. Anteriormente el a produsí podcastnan manera *De Vergeten Klimaatcrisis* (E Krísis di Klima Lubidá).
Koresponsal di NOS Dick Drayer, ku sede na Kòrsou, tambe a produsí artíkulonan di notisia pa *Caribisch Netwerk* pa hopi aña. Despues el a bai traha pa e radio emisora ​​lokal i e wèpsait di notisia Curacao.nu.
Na comienso di e pandemia di coronavirus, ex coresponsal Sharina Henriquez a wordo deteni eroneamente na Aruba. Esaki a sosode durante cu e tabata ehecutando su trabou periodistico durante e Toque de Queda. E insidente a kondusí na preguntanan parlamentario i un karta di protesta di e Asosiashon Hulandes di Periodistanan.

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =|titulo=Caribisch Netwerk}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Telekomunikashon]]
[[:Kategoria:Karibe Hulandes]]
--------
'''Ret Karibense''' ([[hulandes]]: '''Caribisch Netwerk''') ta un servisio di notisia independiente hulandes pa region di Karibe. E ta publika na tres idioma: [[papiamentu]], [[ingles]] i [[hulandes]]. 

nl.wiki:'''Ret Karibense''' ([[hulandes]]: '''Caribisch Netwerk''') ta un servisio di notisia independiente riba liña di e Oranjestad pa medio di e grupo di trabou NTR. E plataforma ta dirigí riba e seis islanan Karibense di Reino Hulandes. E redaccion ta traha noticianan, reportahenan di radio y video riba Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint-Eustatius, Sint-Maarten, politica Den Haag y e comunidad Caribense na Hulanda. E ta publika den hulandes, papiamentu i ingles. El a wordo lansa na 2013 pa NTR omroep.

==Historia==
E grupo di tarea publico NTR a crea e plataforma di noticianan na 2013 despues cu World Broadcasting a wordo obliga pa stop di publica informacion di Caribe na fin di 2012 pa motibo di reduccion di presupuesto. Caribbean Network ta e úniko servisio di notisia no-komersial pa e islanan Karibense. E periodistanan komersial, e stashonnan di radio i di televishon na e islanan i na Surinam ta tuma hopi bia e artíkulonan publiká, e reportahenan di radio i di video na nan tur.

*NOTES - NTR Caribisch Netwerk
&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.villamedia.nl/artikel/ntr-caribisch-netwerk-gaat-samenwerking-aan-met-abc-online-media          | werk=Villamedia|auteur=Lar Pasveer|titel=NTR Caribisch Netwerk gaat samenwerking aan met ABC Online Media|datum=18 april 2018]]&lt;/ref&gt;                                               
Het zogeheten Caribisch Netwerk, een in 2013 door omroep NTR gelanceerde nieuwsvoorziening voor het Caribisch gebied, gaat samenwerken met online nieuwsplatform ABC Online Media. Bijdragen uit het netwerk (zowel tekst als video) zullen de online uitgaven Bonaire.Nu, Curacaonieuws.Nu en Arubanieuws.Nu verrijken.
Het Caribisch Netwerk is met 15 journalisten op alle zes eilanden van de Nederlandse Antillen actief.  Sylvia de Leon van ABC Online Media is blij dat het kan putten uit technische kennis en faciliteiten van de NTR, naast de geschreven artikelen en audiovisuele producties uit het Caribisch Netwerk.
Mogelijk zullen er in de toekomst co-producties zijn. Frans Jennekens is binnen NTR verantwoordelijk voor het Caribisch Netwerk. Als taakomroep wil de NTR de lokale journalistiek op de Caribische eilanden binnen het Koninkrijk ondersteunen. De samenwerking past wat Jennekens betreft perfect.
“Bovendien wil de NTR graag haar publieke content op zoveel mogelijk platforms verspreiden. De samenwerking kan tot een wederzijdse verdieping van de informatie leiden”, stelt hij.
https://www.villamedia.nl/artikel/ntr-lanceert-caribisch-netwerk |werk=Villamedia|auteur=Trudy Brandenburg-van de Ven|titel=NTR lanceert Caribisch Netwerk|datum=24 april 2013
De NTR heeft een persvoorziening voor Caribisch nieuws gelanceerd. ‘Caribisch Netwerk’ brengt nieuws, actualiteiten, radioreportages en achtergronden over Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius en Sint Maarten en de Caribische gemeenschap in Nederland. De website functioneert voor de lokale media als een persbureau en informeert daarnaast alle andere geïnteresseerden.
Caribisch Netwerk is een productie van de NTR, in samenwerking met onafhankelijke journalisten op de zes Caribische eilanden (verenigd onder de naam Journalistes Expérimentés). In opdracht van de NPO heeft de NTR als onafhankelijke taakomroep deze nieuwsvoorziening opgezet, nadat de Wereldomroep eind 2012 door bezuinigingen gedwongen werd te stoppen met journalistiek werk voor het Caribisch gebied.

{{Appendix}}
-----------------
==Arubaanse Courant==
Na Aruba cu durante añanan a conta cu un variedad di publicacion, mayoria na Spaño, Aruba Post tabata e prome corant diario, publica na Ingles, na aña 1938. Redactor-editor S. Vieyra. Despues, Aruba Post lo a adopta e nomber Arubaanse Courant y, hunto cu Beurs- en Nieuwsberichten (Bolsa en Noticia Reportage) y La Prensa, lo a wordo poni cerca un editor na Curaçao. For di aña 1980 e corant di mainta Diario ta sali na Papiamentu riba Aruba. Ademas, e diario na idioma ingles The News i e semanal The Local tambe ta wòrdu publiká. E revista di informashon Aruba, publiká na Papiamentu, ta informá e poblashon tokante e aktividatnan ofisial di e gobièrnu insular. E revista, ku ta sali seis biaha pa aña, tin un sirkulashon di 15.000 i ta wòrdu distribuí grátis. No por keda sin menshoná e revista semanal Curaçao, ku, fundá na 1938, tabatin un influensia signifikante riba e tratamentu di asuntunan polítiko durante añanan (te 1959), i e revista mensual sosio-kultural Christoffel, ku a aparesé pa promé biaha na 1955 i a wòrdu apsorbé despues di algun aña dor di Nieweds-Iuweds, publiká na Netherland. Despues di guera, e revista chistoso Lorito Real a aparece na Curaçao, y Chuchubi na Aruba.&lt;ref&gt;[ Pers], Encyclopedie van Curacao&lt;/ref&gt;
------
Caribbean Network ta un servisio di notisia online independiente di e Hulandes Public Broadcasting Corporation (NPO) produsí pa e radiodifusor di servisio públiko NTR. E plataforma ta enfoká riba e seis islanan den Karibe di Reino Hulandes. E tim di redakshon ta produsí relatonan di notisia, reportahe di radio i video tokante Aruba, Boneiru, Kòrsou, Saba, Sint-Eustatius, Sint-Maarten, polítika na Den Haag, i e komunidat karibense na Hulanda.

Historia
E emisora ​​di servisio públiko NTR a establesé e plataforma di notisia na 2013 despues ku Radio Hulanda Mundial a hañ’é obligá di stòp ku periodismo pa loke ta trata e region di Karibe pa motibu di kòrtamentu di presupuesto na fin di 2012. Caribbean Network ta e úniko servisio di notisia no komersial pa e islanan di Karibe. Korantnan komersial, radio i emisoranan di televishon riba e islanan i na Sürnam hopi bia ta reprodusí e artíkulonan publiká, reportahe di radio i video den nan totalidat.

Tim di Redakshon
E servisio di notisia online ta wòrdu produsí pa e emisora ​​independiente di servisio públiko NTR na Hilversum. Un karakterístika di Caribbean Network ta ku e tim di redakshon hopi bia ta konta ku residentenan lokal i ekspertonan karibense den su publikashonnan. E tim di redakshon ta konsistí di redaktornan di NTR na Hulanda i vários koresponsal (freelance) riba e islanan den Karibe. Tambe e team di redaccion ta contribui na programanan di radio y television pa e emisora ​​publico Hulandes.

Online
E tim di redakshon di Caribisch Netwerk ta publiká prinsipalmente online via e wèpsait ofisial i via kanalnan di media sosial.

--------------
{{Infobox empresa| variante = a
| nomber      = LM Publishers
| imagen      = 
| descripcion = 
| funda       = 1928
| antecesor   = 
| fecha disolucion = 2017
| causa disolucion = bankrut
| fundado     = Jorge Bartolomeo Suarez
| propietario = Uitgeverij De Pers NV
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{CUW}}
| idioma      = [[Papiamentu]] 
| sede        = 
| zona        = [[Kòrsou]], [[Aruba]], [[Boneiru]]
| empleado    = &lt;!--cantidad di empleado--&gt;
| producto    = notisia, korant
| sector      = prensa
| industria   = 
| website     = 
}}
'''LM Publishers''' ta un editorial independiente di buki di arte i cultura mundial, informashon di pais, sustansia i asuntunan di desaroyo, cu un interes special pa Surinam, Antias i Indonesia.

LM Publishers is een onafhankelijke uitgeverij van boeken over wereldwijde kunst &amp; cultuur, landeninformatie, duurzaamheid en ontwikkelingsvraagstukken, met een bijzondere belangstelling voor Suriname, de Antillen en Indonesië.
LM Publishers komt voort uit KIT Publishers, de uitgeverij van het Koninklijk Instituut voor de Tropen, die bij de reorganisatie van het instituut in 2013 werd opgeheven. Na de reorganisatie vond de uitgeverij onderdak bij LokaalMondiaal, dat door middel van onder andere documentaires en debat beoogde mondiale thema’s te belichten vanuit lokaal en regionaal perspectief. Aan LokaalMondiaal dankt de uitgeverij, die sinds begin 2016 zelfstandig is, haar naam.

nl.wiki:KIT Publishers was een Nederlandse onafhankelijke uitgeverij en multidisciplinair kennisinstituut, opgericht in 1989. KIT was gespecialiseerd in landeninformatie, wereldwijde kunst en cultuur en ontwikkelingssamenwerking. De uitgever was verbonden aan het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) in Amsterdam en is bij de reorganisatie van het instituut in 2013 opgeheven. De uitgeverij LM Publishers komt voort uit KIT Publishers.
-----------------------

* The Daily Herald - Sint Maarten 
* Boneriano
* BES Reporter
--------------
== Cinema na aire liber na Aruba ==
[[File:Former open-air movie theater.jpg|thumb|Plakaat di teater na ex-hotel Colombia]]
Durante e lapso di mas cu 100 aña a mira solamente cinco '''cine den aire liber na Aruba'''. Awor práktikamente obsoleto riba e isla, e teaternan aki un tempu tabata wòrdu bishitá frekuentemente pa lokalnan i migrantenan den siglo 20.&lt;ref&gt;[https://www.cspnv.com/pdf/aruba-today-20241213.pdf Forgotten gems: Open air movie theaters], Aruba Today (13 di december 2024)&lt;/ref&gt;
E prome teatro na aire liber a wordo construi na 1920 y a wordo encarga pa Shon Eduard (Eddy) de Veer. E teater aki tabata situá na Hotel Colom-
bia na Oranjestad, cu awor ta unda oficina di censo di Aruba ta situa. E teater tabata simpel; e tabata konsistí solamente di un pantaya, i bishitantenan mester a trese nan mes stul pa disfrutá di e pelíkulanan mudo popular di e tempu ei.
Migrantenan merikano ku tabata traha den e refineria i tabata biba den e Kolonia di Lago na Sero Colorado tambe tabatin nan pida di e bolo ku nan Teatro den aire liber,
cu tabata forma parti di Esso Club, tambe conoci como Pan-Am Club. Tabata na e teater aki ku “Talkies” a wòrdu transmití pa promé biaha, pelíkulanan ku zonido. E teater aki mayoria biaha tabata transmití blockbusternan merikano pa e ekspatnan merikano, di e manera aki hasiendo sigur ku e migrantenan aki no tabata pèrdè entretenimentu for di nan tera natal.
Den añanan 1950 i 1960, Sa- vaneta a mira nan mes teater na aire liber, situá dilanti di e Kazerne di Marinier (Kazerne Marino). E teater aki tabata wòrdu bishitá prinsipalmente pa e marineronan bisiña, ku no tabatin muchu entretenimentu ku no ta pelíkula e tempu ei.
E último i mas resien teater na aire liber a wòrdu konstruí den forma di un teater drive-in. Un konsepto merikano popular, e Drive Inn situá na Balashi tabata un hot spot pa hóbennan, ku tabatin e kustumber di hinka tur nan amigunan den un outo pa bai wak pelíkula. Pa e fenómeno aki tabatin un preis apart ku bo mester a paga yamá e “aksidente di outo”.
E teater aki a sera alrededor di
2012, pero a wòrdu habrí di nobo durante e pandemia na yüli 2020, kaminda pelíkulanan tabata wòrdu transmití riba un pantaya gigantesko poné dilanti di kònteinernan staká. Sinembargo, e forma di entretenimentu nostálgiko aki no a dura muchu largu ya ku el a sera atrobe solamente un òf dos aña
aweró. Awendia ainda bo por mira e kònteinernan staka ora bo kore banda di e brug na Balashi.

== Literatura ==
* Evert Bongers, ''De kolibrie op de rots en meer over de geschiedenis van Aruba''

{{Appendix}}

—During the span of over 100 years, Aruba only saw five open air movie theatres. Now practically obsolete on the island, these theaters were once frequently visited by locals and migrants in the 20th century.
The first open air theater was constructed in 1920 and was commissioned by Shon Eduard (Eddy) de Veer. This theater was lo- cated at the Hotel Colom-
bia in Oranjestad, which is now where the Aruban census office is located. The theater was simple; it only consisted of a screen, and visitors had to bring their own chairs to enjoy the popular silent movies of the time.
American migrants who worked in the refinery and lived in the Lago Colony in Sero Colorado also had their piece of the pie with their Open air Theatre,
which formed part of the Esso Club, also known as the Pan-Am Club. It was at this theater that “Talkies” were first streamed, mov- ies with sound. This theater mostly streamed American blockbusters for the Ameri- can expats, this way mak- ing sure that these migrant were not missing out on entertainment from their home land.
In the 1950’s and 60’s, Sa- vaneta saw their own open air theater, located in front of the Marinier’s Kazerne (Marine Barracks). This the- ater was mostly visited by the neighboring marines, who didn’t have much entertainment other than movies at that time.
The last and most recent open air theater was con- structed in the form of a drive-in theater. A popular American concept, the Drive Inn located in Balashi was a hot spot for teenag- ers, who had the habit of cramming all their friends in one car to go see the mov- ies. For this phenomenon there was a separate price that you had to pay called the “car crash”.
This theater closed around
2012, but was re-opened during the pandemic in July 2020, where movies were streamed on a gigan- tic screen set up in front of stacked containers. How- ever, this nostalgic form of entertainment did not last very long as it was closed again only a year or two
later. Nowadays you can still see the stacked con- tainers when you drive near the bridge in Balashi.</text>
      <sha1>7ghzo640mnd3anuv9jw1jqjszo24t7d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Usuario:Caribiana/Sandbox/Monumento - Kòrsou</title>
    <ns>2</ns>
    <id>11157</id>
    <revision>
      <id>206781</id>
      <parentid>206743</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T14:58:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>206781</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47407" sha1="kdjfl2meawd4miphi2ucoarrnemhflb" xml:space="preserve">__NOINDEX__
Pending: [[Kapel Sehos]] - [[Premio Jackie Voges]] - [[Plantashi Hato]] - [[Fundashon Docomomo Curacao]] - [[Misa di San Willibrordu]] - [[Kas di Pueblo]]
------------------
{{infobox edificio | variante = c
| tipo = religioso
| nomber = Kapia Sehos
| imagen = Muurschildering in de kapel van het Elisabeth Gasthuis op Curaçao, KITLV 150035.tiff
| pais   = {{CUW}}
}}
'''Kapia Sehos''' ta un kapia históriko ku tabata forma parti di e kompleho di [[Sint-Elisabeth Hospital]] (Sehos) na [[Willemstad]], kapital di [[Kòrsou]]. Situá den e zona di [[Otrobanda]], e kapia ta forma parti di e herensia kultural i históriko di e área.&lt;ref name=&quot;kapel&quot;&gt;{{citeer web|auteur=[[Dick Drayer]]|url=https://www.curacao.nu/nieuws/algemeen/97127/historische-sehos-kapel-blijft-in-particuliere-handen-ondanks-aankoop-door-overheid|titel=Historische SEHOS-kapel blijft in particuliere handen, ondanks aankoop door overheid|werk=curacao.nu|datum=2026-10-11|bezochtdatum=2026-10-11}}&lt;/ref&gt;

== Historia ==
Sint-Elisabeth Hospital tabata un hospital general na [[Kòrsou]] for di 1855 te na novèmber 2019.&lt;ref name=:&quot;1&quot;&gt;{{citeer boek|auteur= Busari, Jamiu O. &amp; Duits, Ashley J.|url=https//pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4305231/|titel= The strategic role of competency based medical education in health care reform: a case report from a small scale, resource limited, Caribbean setting|uitgever=National Library of Medicine}}&lt;/ref&gt; E hospital katóliko a wòrdu fundá pa monseñor [[Ferdinand Kieckens]] ku sosten di e sürnan Fransiskano di Breda.

Un kapia tabata forma parti di e kompleho di hospital desde [[siglo 19|siglo diesnuebe]]. E kapia tabata sirbi pa misa, seremonia di entiero, boutismo, último sakramentu i otro aktividatnan relashoná ku bida religioso. Su usuario no tabata solamente e sürnan i otro personal religioso, sino tambe pashènt, personal di hospital i habitantenan di Otrobanda.&lt;ref&gt;{{citeer web|auteur=[[Dick Drayer]]|url=https://www.curacao.nu/nieuws/column/76348/wat-nu-is-het-doek-echt-gevallen-voor-sehos-slot-|titel= Wat nu, is het doek écht gevallen voor Sehos? (Slot)|werk=curacao.nu|datum=2026-06-29}}&lt;/ref&gt;

===Di dos kapia===
Na 1913, a konstruí un kapia nobo, ku tabata mas grandi ku e edifisio anterior. E struktura, di aproximadamente 23 meter di largura, tabata situá parsialmente riba e mesun tereno di e kapia bieu, pero orientá pa ost en bes di pa sùit. Dilanti di dje tabatin un plasa chikí.[[4]]

Na 1913, a konstruí un kapia nobo, ku tabata mas grandi ku e edifisio anterior. E edifisio, di aproximadamente 23 meter di largura, tabata situá parsialmente riba e mesun tereno di e kapia bieu, pero orientá pa ost en bes di pa sùit. Dilanti di dje tabatin un plasa chikí.&lt;ref&gt;{{citeer web|titel=Het St. Elisabeth's-Gasthuis op Curaçao. 1855 -- 3 December – 1930|werk=[[Amigoe]]|datum=1930-11-15|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2026-10-13|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010280986:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;

Sinembargo, despues di algun dékada, e direktiva di hospital a disidí pa remplasá e kapia. E edifisio di 1913 tabata situá serka di e residensia di e sürnan, kaminda e tabata limitá e entrada di lus natural, aire fresku i bista. Ademas, su konstrukshon tabata limitá e posibilidat pa mehorá e konekshon entre e alanan ost i wèst di e hospital.

=== Di tres kapia ===
E di tres i aktual kapia a wòrdu diseñá pa arkitekto A. J. Morel, kende tambe a dirigí e trabou di konstrukshon. E edifisio a wòrdu diseñá ku atenshon pa su aparensia i pa e rekursonan disponibel. Dia 13 di novèmber 1939, a konsagrá e kapia i pon'é den uso.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;&gt;{{citeer web|titel=Sehos-kapel vijftig jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-11-11|bezochtdatum=2026-10-13|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642618:mpeg21:p003}}&lt;/ref&gt;[[5]][[6]]

Diferente artista a kontribuí na e dekorashon di e edifisio. Lou Asperslag a diseñá e bentananan di glas di koló, i Joep Nicolas a krea e Stashonnan di Krus. E altar di marmer a wòrdu suministrá pa e firma hulandes Van Stokkum, di Rotterdam, ku a enkargá e diseño dekorativo na Aug. van Os.[[5]][[6]]

Na 1944, Prinsesa [[Juliana di Hulanda]] a bishitá e hospital i su kapia. Prins Bernhard a bishitá e kompleho na 1950.[[7]][[8]]


Motibunan ku a pone e Direktiva konstruí e kapel nobo aki: (1) E lokalidat di e kapel bieu tabata sumamente desfaborabel. Konstruí solamente un meter leu for di e Residensia di e Hermananan, e último tabata kasi kompletamente privá di un bista, i tambe di aire fresku i e influensia benefisioso di lus natural. (2) Ademas, e arkitektura di e edifisio tabata di tal forma ku kualke forma di embeyesé tabata for di kuestion. (3) E kapel bieu tabata para den kaminda di un mehorashon planiá di hospital—spesifikamente, e konekshon entre e alanan Oost i Wèst, ku lo a fasilitá grandemente akseso na e vários departamentunan.
E kapel original a wòrdu konstruí na 1913 den forma di un edificio modesto. 
E kapel nobo, cu a wordu embeyese te unda e rekursonan tabata permite, a wòrdu diseñá pa señor A. J. Morel, kende tambe a hasi e trabounan di konstrukshon. E marmer pa e altar a wordo suministra pa e firma Hulandes di piedra natural Van Stokkum (Rotterdam), cu a encarga e artista decorativo Aug. van Os pa crea e diseño. Manera menshoná anteriormente, Lou Asperslag a krea e bentananan; e tabata responsabel tambe pa vários muebles, manera e kandela, kandela, e aparato di lus sentral, i e vloer di e kapel.
Sinembargo, unabes ku e demolishon di e kapel bieu tabata riba e agènda, e Hunta a disidí di konstruí un kapel nobo—i unu mas bunita posibel, por lo ménos te kaminda e rekursonan tabata permití.&lt;ref&gt;De Nieuwe Kapel in het St. Elisabeth-Gasthuis. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 25-11-1939, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010281843:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;

E hospital, inkluyendo e kapia, a wòrdu bishitá pa [[Juliana di Hulanda|Prinsesa Juliana]] na 1944 i pa Prins Bernhard na 1950.&lt;ref&gt;IN HET SINT ELISABETHSGASTHUTS.. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 02-03-1944, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 12-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010403043:mpeg21:p002}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;DE PRINS IN HET ST. ELISABETHS GASTHUIS.. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 19-01-1950, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 12-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010403158:mpeg21:p002}}&lt;/ref&gt;

== Edifisio ==
E kapia aki a remplasá unu muchu mas chikitu ku tabata para riba e sitio kaminda e ofisinanan di atministrashon ta situá awor, banda di e eks-konbento di e soeurnan religioso. Despues ku e ruman muhénan a ofresé nan orashonnan i deboshonnan den e espasio ei pa mas ku ochenta aña, e direktiva di hospital a disidí di konstruí un kas di adorashon nobo, mas grandi i mas bunita ku tambe lo a benefisiá e pashèntnan.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;/&gt; 
De kapel van het Sint Elisabeths Hospitaal is een juweel van een Godshuis. Bekende kunstenaars leverden daarvoor hun bijdrage. De muurschilderingen zijn van Dolf Henkes, de gebrandschilderde ramen van Lou Asperslag en de kruiswegstaties van Joep Nicolas.&lt;ref&gt;68 religieuzen en 174 leken in dienst van Anti IL volk. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 23-11-1955, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 12-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010988488:mpeg21:p002}}&lt;/ref&gt;

E diseño ta di e arkitecto A.J. Morel. Artistanan a kontribuí ku nan talentonan: artista di glas Lou Asperslag a krea e bentananan, pintor Joep Nicolas e Stashonnan di Krus, i Dolf Henkes ku e mural rondó di e altar.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;/&gt;
Desde e Segundo Konsilio di Vatikano, a pone mas énfasis riba e aspekto di kuminda di Eukaristia. Konsekuentemente, nan a pone un mesa di altar riba e trapinan di e santuario.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;/&gt;

Na 1946, un mural a wordo crea den e kapel door di Dolf Henkes (1903–1989), un pintor y artista visual di Rotterdam cu a keda na Curaçao di 1945 pa 1947 riba invitashon di [[Chris Engels]].&lt;ref&gt;De Muurschildering in de Kapel van het Hospitaal. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 01-06-1946, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 12-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402069:mpeg21:p004}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.cultureelerfgoed.nl/actueel/magazines/sporen-van-slavernij-en-koloniaal-verleden/2020/2/negerjongen-curacao ‘Negerjongen – Curaçao’], cutureelerfgoed.nl&lt;/ref&gt; Na 1977, el a restorá e mural e mes.&lt;ref&gt;{{citeer web|titel=In kapel van hospitaal Dolf Henkes komt eigen fresco's restaureren|werk=[[Amigoe]]|datum=1977-07-08|bezochtdatum=2026-10-12|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639456:mpeg21:p002}}&lt;/ref&gt;

Na 1951, Pader Rektor Hulsman a enkargá konstrukshon di un toren na St. Elisabeth Hospital, ku ta akapará tres kampana. Situá banda di e laboratorio i e departamentu di rayo X, e toren tabata kontené dos kampana grandi i un chikitu ku tabata bati e Angelus tres biaha pa dia. E dos kloknan grandi a haña nan nòmber for di Santa Isabel i San Hosé. E kampananan tambe a anunsiá sirbishi di kapia na e pashèntnan i personal di e hòspital.&lt;ref&gt;Na drie jaar ”stilte” Kapelklokken hospitaal worden in ere hersteld. &quot;Amigoe&quot;. Curaçao, 15-09-1986, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641808:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;
 
Den e edifisio, henter e arko (gewelf) ta wòrdu sostené pa boog/arkonan punta ku ta ekstendé te na e vloer. E altura for di e vloer di misa te na e lomba ta 14 meter, ku un altura interior di 11 meter; e hanchura paden ta 14 meter, miéntras ku e largura ta 22 meter. Seis meter di e largura aki ta wòrdu okupá pa e kansel, ku ta wòrdu formá pa un ábside ku ta konta ku dos arko mas chikitu. Aki, e vloer, wainscoting, altar i rail di komunion ta trahá di marmer di Calacatta aksentuá ku bandanan di marmer blou turko, e último tambe ta e material usá pa e trapinan. E altar, diseñá pa parse un mesa di sakrifisio masivo, ta wòrdu dominá pa un krus grandi, tambe di marmer blou, ku ta karga un figura di Kristu di tamaño real grabá for di palu di linden hopi dorá.&lt;ref&gt;De Nieuwe Kapel in het St. Elisabeth-Gasthuis. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 25-11-1939, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010281843:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;

E bentananan di glas di koló di e kapel a wòrdu kreá pa e artista di glas renombrá Lou Asperslag. E interkambio di koló den e bentana aki ta krea un ambiente berdaderamente deboshonal denter di e kapel.
E loft di e koro ta konsistí di un plachi di beton ku kantilever, será pa un baranka di heru forhá orná ku ta konta ku e inskripshon “Kanta na Señor” — “Alabá E.”

== Despues di Sehos ==
E kapia históriko di èks-St. Elisabeth Hospital (SEHOS) na Otrobanda ta keda propiedat di Otrabanda Village B.V. i no tabata inkluí den e benta na Pais di Kòrsou òf HNO Vastgoed en Beheer.
E kapia ta situá riba tereno B-3502, ku ta kubri un área di 764 meter kuadrá. E tereno ta pertenesé na Otrabanda Village, e kompania di biennan rais ku anteriormente a kumpra e kompleho di hospital anterior for di e kuradó di bankarota.
E partidonan enbolbí ta deklará ku desaroyo den futuro mester tene kuenta ku e identidat di e área, ku e kapel ta sirbi komo un punto di anker. E prinsipionan aki a wòrdu inkorporá den akuerdonan tokante e desaroyo mas aleu di e kompleho di hospital anterior.
Bou di e akuerdonan aki Pais Kòrsou ta asumí kontrol kontraktual riba desaroyo di e área, ounke no ta tur e kavelnan a bira propiedat di gobièrnu.
E kapel ta wòrdu identifiká eksplísitamente den e akuerdonan di desaroyo komo un punto di anker históriko.&lt;ref name=&quot;kapel&quot;/&gt;

Plannan di redesaroyo resien a asta konsiderá habri e kapia pa pashèntnan di e [[Curaçao Medical Center]] (CMC) nobo i pa turistanan krusero katóliko ku ta mará na e mega-pier den serkania. Aunke e kompleho di hospital a wòrdu bendí despues di e bankarota na 2025, ta stipulá den kontrakt ku e kapel históriko mester wòrdu konserbá i keda aksesibel komo parti di e desaroyo di e sitio den futuro.&lt;ref name=&quot;kapel&quot;/&gt;

{{Appendix}}
E kapia di 1913 i e edifisio nobo di 1939

Na 1913, a konstruí un kapia nobo, ku tabata mas grandi ku e edifisio anterior. E edifisio, di aproximadamente 23 meter di largura, tabata situá parsialmente riba e mesun tereno di e kapia bieu, pero orientá pa ost en bes di pa sùit. Dilanti di dje tabatin un plasa chikí.[[4]]

Sin embargo, despues di algun dékada, e direktiva di hospital a disidí pa remplasá e kapia. E edifisio di 1913 tabata situá serka di e residensia di e monhanan, kaminda e tabata limitá e entrada di lus natural, aire fresku i bista. Ademas, su konstrukshon tabata limitá e posibilidat pa mehorá e konekshon entre e alanan ost i wèst di e hospital.

E kapia nobo a wòrdu diseñá pa arkitekto A. J. Morel, kende tambe a dirigí e trabou di konstrukshon. E edifisio a wòrdu diseñá ku atenshon pa su aparensia i pa e rekursonan disponibel. Dia 13 di novèmber 1939, a konsagrá e kapia i pone e den uso.[[5]][[6]]

Diferente artista a kontribuí na e dekorashon di e edifisio. Lou Asperslag a diseñá e bentananan di glas di koló, i Joep Nicolas a krea e Stashonnan di Krus. E altar di marmer a wòrdu suministrá pa e firma hulandes Van Stokkum, di Rotterdam, ku a enkargá e diseño dekorativo na Aug. van Os.[[5]][[6]]

Na 1944, Prinsesa [[Juliana di Hulanda]] a bishitá e hospital i su kapia. Prins Bernhard a bishitá e kompleho na 1950.[[7]][[8]]

E mural i e toren di kampana
Na 1946, pintor hulandes [[Dolf Henkes]] (1903–1989) a kreá un mural rondó di e altar di e kapia. Henkes a biba na Kòrsou di 1945 te 1947, despues di un invitashon di [[Chris Engels]]. Na 1977, e mesun artista a restaurá e mural.[[10]][[11]][[12]]

Na 1951, pader rektor Hulsman a enkargá konstrukshon di un toren di kampana banda di e laboratorio i e departamentu di rayo X di e hospital. E toren tabatin tres kampana: dos grandi i un chikí. E dos kampanan grandi tabata yama Santa Isabel i San Hosé, miéntras ku e kampana chikí tabata anunsiá e Angelus tres biaha pa dia. E kampanan tabata anunsiá tambe e serbishinan religioso di e kapia na pashèntnan i personal di hospital.[[13]]

Arkitektura i dekorashon
E kapia a wòrdu diseñá pa A. J. Morel, ku kontribushon artístiko di diferente pintor i artesano. E edifisio ta distinguí su mes pa su espasio interior abòltu i su bentananan di glas di koló.

E bóvedanan ta sostené pa arkada punta ku ta baha te na e vloer. E altura total for di e vloer te na e parti mas haltu di e bóveda ta 14 meter, ku un altura interior di aproximadamente 11 meter. E espasio interior tin un hanchura di 14 meter i un largura di 22 meter. E kansel, ku ta okupa seis meter di e largura, ta keda den un ábside ku dos arkada mas chikí.[[14]]

E vloer, e revestimentu inferior di muraya, e altar i e baranka di komunión ta trahá di marmer di Calacatta, ku detaye di marmer blou-turkeis. E trapinan tambe ta trahá di e marmer blou. E altar, diseñá pa recordá un mesa di sakrifisio, ta dominá pa un krus grandi di marmer blou ku un figura di Kristu di tamaño natural, tallá den palu di linden i dorá.[[14]]

E bentananan di glas di koló, trahá segun diseño di Lou Asperslag, ta forma un parti importante di e dekorashon interior. E loft di koro ta konsistí di un plachi di beton ku ta sobresalí di e muraya i ta será pa un baranka di heru forhá, dekorá ku e inskripshon «Kanta na Señor» — «Alabá E».[[14]]

Despues di e Segundo Konsilio di Vaticano, a pone mas énfasis riba e altar komo mesa di Eukaristia. Den e kapia, esaki a resultá den e instalashon di un mesa di altar riba e nivelnan di e santuario.[[5]]

Despues di Sehos
Despues di e sera di Sehos na novèmber 2019, e kapia a keda komo un edifisio históriko den e tereno di e anterior kompleho di hospital. Segun e dokumentashon tokante e desaroyo di e sitio, e kapia ta pertenesé na Otrabanda Village B.V. i no tabata inkluí den e benta di e anterior kompleho na Pais Kòrsou òf na HNO Vastgoed en Beheer.[[1]]

E kapia ta situá riba kavel B-3502, ku un superfisie di 764 meter kuadrá. E kavel ta pertenesé na Otrabanda Village, un kompania inmobiliario ku a kumpra e anterior kompleho di hospital for di e kuradó di bankarota. Den e akuerdonan pa e desaroyo futuro di e tereno, e partidonan enbolbí a rekonosé e kapia komo un punto di referensia históriko ku mester wòrdu tené na kuenta den e planifikashon di e sitio. Pais Kòrsou a haña kontrol kontraktual riba e desaroyo di e área, aunke no tur kavel a pasa den propiedat di gobièrnu.[[1]]

Entre e ideanan pa e futuro uso di e kapia tabatin habri e edifisio pa pashèntnan di e nobo [[Curaçao Medical Center]] (CMC) i pa bishitantenan katóliko ku ta yega na e terminal di krusero serka di e sitio. Segun e akuerdonan di desaroyo, e kapia históriko mester wòrdu konserbá i keda aksesibel komo parti di e desaroyo futuro di e anterior kompleho di hospital.[[1]]
------------
NOTES
E kapel aktual di St. Elisabeth Hospital a keda solemnemente konsagrá i poné den uso dia 13 di novèmber 1939. Esei tabata sinkuenta aña pasá—un hubileo di oro, ku otro palabra.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;/&gt;
E kapel aki a remplasá unu muchu mas chikitu ku tabata para riba e sitio kaminda e ofisinanan di atministrashon ta situá awor, banda di e eks-konbento di e soeurnan religioso. Despues ku e ruman muhénan a ofresé nan orashonnan i deboshonnan den e espasio ei pa mas ku ochenta aña, e direktiva di hospital a disidí di konstruí un kas di adorashon nobo, mas grandi i mas bunita ku tambe lo a benefisiá e pashèntnan. E diseño tabata di e arkitecto A.J. Morel. Artistanan a kontribuí ku nan talentonan: artista di glas Lou Asperslag a krea e bentananan, pintor Joep Nicolas e Stashonnan di Krus, i Dolf Heij e pintura rondó di e altar.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;/&gt;
Desde e Segundo Konsilio di Vatikano, a pone mas énfasis riba e aspekto di kuminda di Eukaristia. Konsekuentemente, nan a pone un mesa di altar riba e trapinan di e santuario.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;/&gt;

* Ludovicus Oeverhaus (1925-1990) was ziekenhuispastoor Sehos vanaf 1968. 
------
E kapel históriko di èks St. Elisabeth Hospital (SEHOS) na Otrobanda ta keda propiedat di Otrabanda Village B.V. i no tabata inkluí den e benta na Pais di Kòrsou òf HNO Vastgoed en Beheer.
E kapel ta situá riba tereno B-3502, ku ta kubri un área di 764 meter kuadrá. E tereno ta pertenesé na Otrabanda Village, e kompania di biennan rais ku anteriormente a kumpra e kompleho di hospital anterior for di e kuradó di bankarota.
E partidonan enbolbí ta deklará ku desaroyo den futuro mester tene kuenta ku e identidat di e área, ku e kapel ta sirbi komo un punto di anker. E prinsipionan aki a wòrdu inkorporá den akuerdonan tokante e desaroyo mas aleu di e kompleho di hospital anterior.
Bou di e akuerdonan aki Pais Kòrsou ta asumí kontrol kontraktual riba desaroyo di e área, ounke no ta tur e kavelnan a bira propiedat di gobièrnu.
E kapel ta wòrdu identifiká eksplísitamente den e akuerdonan di desaroyo komo un punto di anker históriko.&lt;ref name=&quot;kapel&quot;/&gt;
-------------
E kampananan di e kapel na St. Elisabeth Hospital pronto lo bati atrobe despues di tres aña di silencio.
Na 1951, Pader Rektor Hulsman a enkargá konstrukshon di un toren na St. Elisabeth Hospital, ku ta akapará tres klok. Situá banda di e laboratorio i e departamentu di rayo X, e toren tabata kontené dos klok grandi i un chikitu ku tabata bati e Angelus tres biaha pa dia. E dos kloknan grandi a haña nan nòmber for di Santa Isabel i San Hosé. E kloknan tambe a anunsiá sirbishi di kapel na e pashèntnan i personal di e hòspital. Sinembargo, na 1983, diripiente e kloknan a keda ketu. Nan a funshoná atrobe pa un ratu kòrtiku, pero no pa hopi tempu. Algun tempu pasá, un inspekshon di e Departamentu di Fasilidatnan a revelá defektonan signifikante den e toren, loke a kondusí na un desishon na aprel pa restorá esaki. Segun e “Sehos-bulletin” di St. Elisabeth Hospital, e mekanismo di klok a wòrdu kontrolá i drecha, e pilarnan di e toren a wòrdu restourá, i e biganan a wòrdu remplasá. E toren ta hayando un facelift actualmente, despues di cual e belnan lo wordo reinstala.&lt;ref&gt;Na drie jaar ”stilte” Kapelklokken hospitaal worden in ere hersteld. &quot;Amigoe&quot;. Curaçao, 15-09-1986, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641808:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}
===Kapia di 1913===
Un kapel nobo konstrui na 1913, kasi kompletamente separá di 23 meter di largura, tabata situá parsialmente na e sitio di esun bieu pero awor orientá pa ost en bes di pa sùit. Dilanti di e kapel tabata situá un plasa chiki.&lt;ref&gt;Het St. Elisabeth's-Gasthuis op Curaçao. 1855 -- 3 December – 1930.. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 15-11-1930, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010280986:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;

E kapel aktual a keda konsagrá i poné den uso dia 13 di novèmber 1939.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;&gt;Sehos-kapel vijftig jaar. &quot;Amigoe&quot;. Curaçao, 11-11-1989, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642618:mpeg21:p003}}&lt;/ref&gt;

------------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
'''Premio Ernest (Jackie) Voges''' ta un premio di herensia kultural instituí na 2019 pa honra [[Jackie Voges]], kende tabata enbolbi ku Stichting Monumentenzorg Curaçao pa varios dekada di 1966 pa 2016, di kua e ultimo dos komo su presidente.

== Institushon ==
Stichting Monumentenzorg Curaçao (SMC), un fundashon privá (NGO) fundá na 1954, a disidí di implementá e premio ‘Ernest (Jackie) Voges Monument Award’ pa rekonose persona òf organisashonnan ku a mustra esfuerso ehemplar pa renobashon i preservashon di patrimonio konstruí na Kòrsou. Ku e selebrashon di su di 65° aniversario na 2019, SMC e premio lo wordu otorga pa promé biaha.&lt;ref name=&quot;O&quot;&gt;[https://monumentenzorg.cw/the-ernest-jackie-voges-monument-award/ The ‘Ernest (Jackie) Voges’ Monument Award], monumentenzorg.cw (20 di febrüari 2018)&lt;/ref&gt;

E premio ta wòrdu otorga na un persona òf organisashon ku a mustra esfuerso ehemplar pa ku renobason i preservashon di herensia konstruí na [[Kòrsou]].&lt;ref name=&quot;O&quot;/&gt;

E fundashon privá (NGO) Curaçao Monuments Foundation a keda fundá na 1954, sesenta aña pasá otro aña. E meta prinsipal ta pa konserbá i restorá monumentonan protehá. Pa por logra esaki, e fundacion ta cumpra monumentonan den un estado deteriora y ta restaura nan. Door di huur e monumentonan restaura e fundacion ta genera e fondonan pa sigui mantene e edificionan. Banda di e aktividat núkleo aki, e fundashon ta boga tambe pa stimulá validashon di nos monumentonan, ofresé konseho riba restourashon i mantenshon di monumentonan i enkurashá investigashon sientífiko riba historia di Kòrsou, en partikular pa loke ta pertenesé na nos monumentonan.
Sr. ing. Ernest ‘Jackie’ Voges tabata hopi enbolbí ku e fundashon pa 50 aña. El a bira komisario na 1966, i a okupá un posishon komo presidente di 1982 – 2003, sigui pa un otro laban komo komisario, finalmente birando konsehero di e fundashon te na ougùstùs 2016. Bou di su liderazgo, un kantidat grandi di monumento a wòrdu restourá i asina konserbá pa e komunidat di Curaça. Adishonalmente, e fundashon a wòrdu desaroyá den un organisashon profeshonal.
Komo un muestra di apresio pa Sr. Voges i su esfuersonan pa preservashon di nos herensia kultural konstruí, Hunta di Komisario a disidí dia 27 di yanüari di e aña aki pa instituí e premio ku ta hiba su nòmber. E premio ‘Ernest ‘Jackie’ Voges’ lo wordo otorga na un persona of organisacion cu a mustra esfuerso ehemplar pa cu renobacion y preservacion di herencia construi na Curaçao. Un hurado independiente lo disidí entre e personanan òf organisashonnan ku ta kuadra ku e kriterionan aki. E premio lo wordo otorga pa prome biaha na 2019.

== Ganado ==
* 2019 - CuraLiving B.V. pa e restourashon di Hotel ‘t Klooster.
* 2024 - Fundashon Mongui Maduro pa e restourashon di [[Lanthùis Rooi Catootje]], ku ta alohá [[Museo Mongui Maduro]].
restourá
----
Fundashon Mongui Maduro a risibí e ‘Ernest (Jackie) Voges’ Monument Award djaweps durante e entrega di premio na Museo Mongui Maduro. E premio ta rekonosí e ekselente renobashon ku Lanthùis Rooi Catootje a pasa aden resientemente. Ta e di dos biaha ku e premio aki, un inisiativa di Stichting Monumentenzorg Curaçao, a wòrdu entregá. Ku esaki e fundashon ta honra tambe defuntu Ernest ‘Jackie’ Voges, eks-presidente i eks-miembro di konseho di Monumentenzorg.&lt;ref&gt;[https://monumentenzorg.cw/mongui-maduro-monument-award/ Mongui Maduro Museum ta gana e di dos ‘Ernest (Jackie) Voges’ Monument Award], monumentenzorg.nl (29 di yanuari 2024)&lt;/ref&gt;

Na nòmber di Fundashon Mongui Maduro, Henry van der Kwast a risibí e premio. Ademas, el a wòrdu sorprendí ku un pintura di Marianne Cats di Lanthùis Rooi Catootje den su estado renobá. E renobashon a finalisá na 2022. Pa mihó sostené e funshon ku e tin komo museo, a drecha i adaptá e areglo di e espasio. E restorashon a wòrdu ehekutá dor di Norman Panneflek i Dany’s Construction &amp; Maintenance.

Segun e hurado, e restorashon por wòrdu konsiderá un ehèmpel. A integra mehorashon den i klima i usabilidat di e propiedat, sin menospresiá e aparensia históriko di e edifisio kompleto. Por ehèmpel, e sistema di èrko a wòrdu instalá di un manera diskreto, i a agregá un baño pa e bishitantenan di e museo. E funshonnan di sosten, manera e resepshon moderno i e kitchenette pa personal, a wòrdu inkorporá na un manera no masha notabel. Material eksistente a wòrdu resiklá na un manera sostenibel. E historia di e edifisio durante siglo a keda visibel i a haña su propio posishon bek.

Na 2019 Monumentenzorg a establesé e ‘Ernest (Jackie) Voges’ Monument Award pa honra e esfuersonan sin límite di sr. Voges, kende tabata envolví den e fundashon pa 50 aña na diferente forma, inkluso 21 aña komo presidente. Bou di su guia i vishon e fundashon a profeshonalisá. “Jackie semper a haña ku Kòrsou ta bira un tiki mas pober ku kada edifisio históriko ku ta wòrdu basha abou”, segun Herbert van der Woude, presidente di Stichting Monumentenzorg. “El a kumpra i restorá kasi mitar di e inventario di edifisionan di e fundashon. Ademas, el a regla finansiamentu, e tabata sa kon pa haña plaka tur kaminda, mas tantu na Hulanda, i hopi biaha el a tuma riesgo signifikante.” Sr. Voges a fayesé na ougùstùs 2023 na e edat di 92 aña.

Na 2019 a entregá e promé ‘Ernest (Jackie) Voges’ Monument Award na CuraLiving B.V. pa e restorashon di Hotel ‘t Klooster.


Na ougùstùs 2023, Kòrsou a pèrdè un gran kampion di e herensia konstruí di e isla ora Ernest (Jackie) Voges a fayesé na edat di 92 aña. E tabata hopi enbolbí den nos organisashon pa mas ku sinkuenta aña, inkluyendo un periodo di 21 aña komo presidente i hopi aña komo komisario i konsehero. Bou di su guia, Stichting Monumentenzorg Curaçao (e Curaçao Monument Foundation) a profeshonalisá i ekspandé, i un inventario kresiente di edifisionan anteriormente bandoná a keda transformá den e joyanan monumental ku nos ta kuida te dia di awe.
Pa honra e kompromiso personal aki ku nos edifisionan monumental, nos a instituí e Premio ‘Ernest (Jackie) Voges’ na 2019 konhuntamente ku nos di 65 aniversario. E seremonia di premio, ku a konta ku presensia di Sr. Voges mes, a tuma lugá na novèmber 2019 na Villa Maria. Curaliving a wòrdu rekompensá ku e promé Premio ‘Ernest (Jackie) Voges’ komo rekonosementu di e ekselente restourashon di e monasterio anterior ‘Hotel ‘t Klooster’.
No por wòrdu eksagerá kon instrumental e ròl di Sr. Voges den preservashon di herensia konstruí tabata den e último seis dékadanan. Ta sinti dushi amargo pa anunsiá ku na 2024 ora Stichting Monumentenzorg kumpli 70 aña di edat, e Premio ‘Ernest (Jackie) Voges’ lo wòrdu presentá pa di dos biaha. Amargo, pasobra e lo no ta presente personalmente e biaha aki. Pero dushi, pasobra e ta nifiká ku tin desaroyonan positivo den restourashon ku a krese for di e simianan ku el a sembra, i ku mester wòrdu selebrá na su honor.&lt;ref&gt;[https://monumentenzorg.cw/voges-award-2024/ ‘Ernest (Jackie) Voges’ Award in 2024], monumenenzorg.cw (31 oktober 2023)&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[:Category:Kòrsou]]
[[:Category:Herensia kultural]]
------------
{{Databox}}
{{infobox luga den pais |variante = c
| tipo = Plantashi
| nomber = Plantashi Hato
| pais = {{CUW}}
}}
'''Plantashi Hato''' ta un eks-plantashi na [[Kòrsou]], kaminda e rebelion di katibu di 1750 a tuma lugá. E plantashi ku su [[lanthùis Hato|lanthùis]] tabata den poseshon di e [[West Indische Compagnie]] (WIC) te 1792. E kas grandi a keda den uso komo un residensia di kunuku di e direktor di WIC. Nan tabata kultivá maishi i tabatin hopi bestianan ku tabata kana kana kana; e nòmber Hato ta nifiká &quot;patio di bestianan&quot; na Spaño.

== Historia ==
Na 1700, WIC na Kòrsou tabatin nuebe plantashi, entre otro Plantashi Hato. Komo ku e kasnan aki otabata hopi neglishá, na 1717 a hür ocho kas na privá. Nan a mantené Plantage Hato: ku su 1400 ha, e tabata un di e mas grandi di Kòrsou. Tin 89 trahadó sklabisá, i tabatin un fuente natural ku tabata wòrdu usá pa irigashon. For di e momentu ei, e plantashon a sirbi komo tereno di kuminda pa esnan ku a bira katibu i komo lugá pa keda pafó pa e direktor di WIC, Isaac Faesch.[1] 1]

Dia 5 di yüli 1750 a tuma lugá un rebelion di katibu na Plantashi Hato. Den esaki 60 persona a muri, 59 di nan tabata katibu i un [[oropa|oropeo]]. Mayoria rebelde a kometé suisidio, ocho hòmber i sinku muhé a wòrdu bendi i 39 a ser ehekutá. 1]

Despues di 1929 e aeropuerto aktual a ser traha riba e eks-plantashi.[1] E sementerio monumental, e fuente natural i e bakinan di awa a keda seriamente dañá durante e operashon di rekuperashon di tera di Curaçao Airport Holding. 3]

For di 2014 e plantashon tabata e promé bario di biña di e parti Karibense di Reino Hulandes, ku un bario di biña i un bed &amp; breakfast den e kas. Na 2016 Curaçao Airport Holding a terminá e kontrakt.[1] 4][2]


== Lanthùis Hato ==
E lanthùis Hato ta e lanthùis ku ta pertenese na e [[plantashi Hato]] den Hato na Korsou. E ta situá mas o ménos 50 meter nort di e kaminda aktual pa aeropuerto internashonal di Kòrsou. E tin un plan ku un forma ku ta kuadra ku un parti sentral típiko pa Kòrsou i galerías ku ta flankeá e edifisio. E parti sentral tin un dak ku ta forma un di dos dak, ku tin otro dak ku ta forma un di dos dak. Riba kada banda di e dak tin dos kapel. Den e edifisio ta inter alia e kushina. Banda di e fachada trasero tin un tereno ku muraya. 5]

E kompleho ta di balor historiko i kultural komo un ensamblahe di lanthùis, sementerio i hòfi ku un sistema di irigashon i pa motibu di e historia di e plantashon i e tereno. 5]


{{Appendix}}
Landhuis Hato is een voormalige plantagehuis in Curaçao, waar de Curaçaose slavenopstand van 1750 plaatsvond. Het was tot 1792 in bezit van de West-Indische Compagnie (WIC) en is in gebruik geweest als buitenverblijf van de directeur van de WIC. Er werd mais verbouwd en er graasde veel vee; de naam Hato betekent in het Spaans veeplaats.

Geschiedenis
Omstreeks 1700 bezat de WIC op Curaçao negen plantages, waaronder Plantage Hato. Omdat deze sterk verwaarloosd waren, werden er in 1717 acht aan particulieren verhuurd. Plantage Hato werd aangehouden: met zijn 1400 ha was het een van de grootste van Curaçao. Er werkten 89 tot slaaf gemaakten en er was een natuurlijke bron die gebruikt werd voor irrigatie. De plantage diende voortaan als kostgrond voor de tot slaaf gemaakten en als buitenverblijf voor de directeur van de WIC, Isaac Faesch.[1]

Op 5 juli 1750 vond op Plantage Hato een slavenopstand plaats. Hierbij vielen zestig slachtoffers: 59 slaafgmaakten en een Europeaan. De meeste opstandelingen pleegden zelfmoord, acht mannen en vijf vrouwen werden verkocht en 39 werden geëxecuteerd.[1]

Na 1929 werd op de voormalige plantage het huidige vliegveld aangelegd.[2] De monumentale begraafplaats, de natuurlijke bron en de waterbakken werden bij de de landaanwinning van de Curaçao Airport Holding ernstig beschadigd.[3]

Vanaf 2014 bevond zich op de plantage de eerste wijngaard van het Caribisch deel van het Koninkrijk der Nederlanden, met in het landhuis een wijnmakerij en bed &amp; breakfast. In 2016 beëindigde Curaçao Airport Holding het contract.[4][2]

Het landhuis
Het landhuis ligt ongeveer 50 meter ten noorden van de huidige weg naar Curaçao International Airport. Het heeft een rechthoekige plattegrond met een voor Curaçao typisch centraal gedeelte en flankerende galerijen. Het centrale deel heeft een steil schilddak met aangrenzend schuine daken met dakrand boven de galerijen. Aan weerszijden van het dak zijn twee dakkapellen. In de uitbouw bevindt zich onder meer de keuken. Langs de achtergevel is een ommuurd terras.[5]

Het complex is van bouwhistorische en cultuurhistorische waarde als ensemble van landhuis, begraafplaats en tuin met een irrigatiesysteem en vanwege de historie van de plantage en het landgoed.[5]

Category:Plantashi na Korsou

{{Broodkruimel}}

[[:Categorie:Plantage| ]]
[[:Category:Geografia di Korsou]]
[[:Categorie:Slavernij in Curaçao]]

--------------------------
{{infobox edificio | variante = c
| tipo =
| nomber = Misa San Willibrordus
}}
'''Misa San Willibròrdus''' ta un kompleho di edifisio monumental na [[San Willibròrdu]], [[Kòrsou]]. 
E misa a wordu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). E misa ta forma parti di un kompleho, huntu ku un pastori bieu i un pastori nobo. 

nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd.

Op enkele kilometers van Sint Willibrordus liggen verder twee van Curaçao's vele schilderachtige baaien: de Porto Marie-baai en de Daaibooibaai.

Nabij het dorp liggen enkele niet langer in gebruik zijnde zoutpannen, onder meer die van de zoutplantage Rif St. Marie, een van de oudste plantages van het eiland. Nu zijn daarvan nog slechts enkele vervallen muren te zien. In de zoutpannen verblijven regelmatig flamingo's. Nabij het dorp ligt ook de rotsformatie die bekendstaat als El Indjan (De Indiaan).

Vroeger was er een verbinding tussen het dorp en de Bullenbaai via de Saliña Sint Marie en de Boka Sint Marie.


Complex R.K. Kerk Sint Willibrordus
Characteristics:
Roman Catholic church built in stone on rectangular floor plan. Large gabled roof over nave. Lower extension of apse on east end. Front façade on west side: main entrance and a bell tower. Gothic openings with pointed arches, Gothic wooden tracery in the arches. Interior: three naves divided by arcades; open roof construction; black tiles on floor; tomb of builder of church, Father Jansen, annex memorial plate in northern aisle. Additional structures: old and new vicarage, two cisterns, flagpole foot.
Monument value:
Architectural and historical value as a late 19th-century RC church in the Neo-Gothic style; ethnographic and cultural-historical value as part of the RC mission of Curacao; ensemble value as a coherent RC complex of a church, vicarages and cisterns in a historic setting; aesthetic value because of prominent location. Construction date:1884 – 1888.&lt;ref&gt;{{en}}[https://curacaomonuments.org/sites/sint-willibrordus/  Sint Willibrordus], curacaomonuments.org&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

----------------
{{infobox edificio
| variante = c
| nomber = Kas di Pueblo
| imagen = Penstraat 22 - 24, restoration.png
| descripcion = Kas di Pueblo bou restourashon na 2023.
| nomber2 = 
| localisa_na = Penstraat 22-24, Willemstad
| luga = {{CUW}}
| adres = 
| fecha_funda = 
| estilo = 
| encarga = 
| architect = 
| funcion_original = 
| funcion_actual =
| propietario = 
| status monumento =
}}
'''Kas di Pueblo, penstraat 22-24''' - toevoegen aan [[Partido Nashonal di Pueblo]]
Het monumentale gebouw (1860)? werd in 1948 ter beschikking gesteld aan de PNP als partijgebouw. Meer dat 50 jaren heeft het gediend in deze functie.
links
* https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/26775-niets-slopen-en-ook-niet-plakken|
* https://curacao.nu/monumentenraad-wil-geen-sloop-en-nieuwbouw-van-kas-di-pueblo-zoals-nu-in-een-vergunning-is-geregeld/|5 december 2022
-----------------
'''Fundashon Docomomo Curaçao''' ta un fundashon ku ta enfoká riba e dokumentashon i konservashon di arkitektura modernista na [[Kòrsou]].

a wòrdu fundá na 2009 i ta enfoká riba e dokumentashon i konservashon di arkitektura modernista na Kòrsou. E fundashon ta forma parti di e red internashonal Docomomo, ku a hunga un rol lider den protekshon di edifisionan modernista mundialmente desde su fundashon na 1988.&lt;ref&gt;https://kikotapasando.com/2024/11/22/fundashon-docomomo-curacao-ta-presenta-buki-tokante-architektura-modernista-riba-curacao-modern-architecture-of-curacao-1930-1960/ Fundashon Docomomo Curaçao ta presentá buki tokante architektura modernista riba Curaçao: “Modern Architecture of Curaçao 1930-1960”], kikotapasando.com (22 di november 2024)&lt;/ref&gt;

Reflecting on Curaçao’s Modernist Legacy – Chairman Ronny Lobo’s Speech
During the book launch of &quot;Modern Architecture of Curaçao 1930-1960&quot;, our chairman, Ronny Lobo, delivered an inspiring speech that set the tone for the evening. His words highlighted the importance of preserving and celebrating the island’s modernist architectural heritage, the stories behind these iconic structures, and the vision for safeguarding them for future generations.
Read below the full speech (in Dutch) and immerse yourself in the passion and dedication driving this project.
#DocomomoCuraçao #ArchitecturalHeritage #ModernistLegacy #inspiringwords
Speech Ronny Lobo bij de presentatie van het boek Modern Architecture 1930-1960
Als voorzitter van de Stichting DoCoMoMo Curaçao, ben ik vereerd wat woorden te mogen uitspreken ter gelegenheid van de presentatie dit boek. Ik sta hier weliswaar met gemengde gevoelens. Terwijl we vandaag met veel blijdschap de publicatie van een prachtig architectuurboek vieren hebben we nauwelijks enkele weken geleden met lede ogen moeten aanzien hoe op Mahaai twee woonhuizen naar ontwerp van Ben Smit werden gesloopt. Zijn eigen woonhuis aan de Angloweg 9, in dezelfde wijk, prijkt gelukkig op de kaft van dit boek. Het werd in 2020 als eerste modern huis tot beschermd monument verklaard. Zijn dochter Jennifer, mede bestuurslid van onze stichting en speciaal voor de presentatie overgekomen uit Nederland, is erin opgegroeid. 
De waardering voor goede architectuur blijkt niet vanzelfsprekend, soms door onbekendheid met vooral de modernere bouwstijlen. De beroemde architect Ludwig Mies van der Rohe zei: “Never talk to a client about architecture. Talk to him about his children. That is simply good politics. He will not understand what you have to say about architecture most of the time.” Mijn vroegere hoogleraar in Delft zei het ook: “Architectuur is net als contrabande- binnensmokkelen moet je het, keer op keer opnieuw.”
Aan de publicatie van het boek ging een lange periode vooraf waarin architecten en andere liefhebbers zich hebben ingezet voor het beschermen en behouden van goede architectuur op het eiland Curaçao, vooral de gebouwen in de herkenbare stijl van de Moderne Beweging ofwel in het Engels de Modern Movement. DoCoMoMo staat voor Documentation and Conservation of the Modern Movement. Het initiatief hiertoe werd in 1988 genomen door Wessel de Jonge en Hubert-Jan Henket van de Technische Universiteit in Eindhoven. 
De beweging verspreide zich over de hele wereld als DoCoMoMo International, en omvat momenteel 79 nationale/regionale werkgroepen (chapters), waarvan de onze er een is.
Het huidige bestuur van onze stichting, opgericht op 2 maart 2009, bestaat uit 10 personen, van zeer gevarieerde pluimage. Naast mijn persoon als voorzitter:
- communicatiewetenschapper Renske Pin, secretaris;
- goud en geld deskundige Natalie van Tol, penningmeester;
- architectuurhistorici Jennifer Smit en Gerda Gehlen; 
- bouwkundige en commercieel Manager bij de Stichting Monumentenzorg Juliette Buddingh’; 
- juristen Arriën Lekkerkerker en Achim Henriquez; 
- Change Manager Nicole Chirino; 
- Docent Bouwkunde bij UOC architect Nienke Eshuis;
- Last but not least, schrijver van het boek, restauratiearchitect Michael Newton! 
Een van de eerste activiteiten van onze stichting, onder voorzitterschap van Sofia Saavedra Bruno, was de organisatie van de eerste regionale conferentie over moderne Caribische architectuur in samenwerking met de Universiteit van de Nederlandse Antillen (nu UOC). Eén van de sprekers was Wessel de Jonge die ik zojuist noemde.
Ronald Gill, auteur van het boek Een eeuw architectuur op Curaçao, stelde een lijst op van gebouwen in de bouwstijl van de Moderne Beweging. Er werd een top tien samengesteld van zeer uiteenlopende gebouwen, waaronder kantoorgebouwen, woningen, een ziekenhuis en zelfs watertanks, die uitvoerig gedocumenteerd werden. In het boek dat we vandaag presenteren staan al deze prachtige gebouwen en meer. 
Sommige zijn goed bewaard gebleven, maar sommige verkeren in zeer slechte staat. Met dit boek willen we laten zien wat architecten in een bepaalde periode hebben gemaakt en hoe hun gebouwen met internationale allure zijn aangepast aan het lokale tropische klimaat. We hopen daarmee het bewustzijn en de waardering voor deze architectuur te vergroten. De betere voorbeelden uit het verleden kunnen hopelijk ook de nieuwe generatie architecten inspireren. De nieuwe doosachtige architectuur die we thans waarnemen is naar mijn mening geen goede uitdrukking voor ons tropische klimaat waarvoor die gebouwd is. Het kleurgebruik, zo typerend voor de Caribische architectuur, lijkt te zijn teruggebracht tot slechts drie kleuren, wit, zwart en grijs, hier en daar onderbroken door donkerbruine steenstrips.
Het valt te betreuren dat van architectuurontwikkeling in de afgelopen eeuw, waaraan naast particuliere opdrachtgevers ook de overheid en de Shell een belangrijke bijdrage leverden, nauwelijks wat over lijkt te zijn. De Shell was niet alleen de belangrijkste economische pijler van het eiland, maar had ook een sterke invloed op de architectuur hiervan. De woonhuizen voor de werknemers van het bedrijf in Emmastad en Julianadorp en het hoofdkantoor en het laboratorium zijn goede voorbeelden van typisch tropische architectuur. 
Cornelis Bakker, een Nederlandse architect die in 1939 arriveerde, was de eerste professioneel opgeleide architect woonachtig op Curaçao. In dienst van Openbare Werken ontwierp hij de meeste belangrijke openbare gebouwen en scholen. De Shell-gebouwen en de gebouwen van de overheid waren sterke architectonische voorbeelden voor de lokale bevolking die haar eigen onderkomens bouwde. Ze zijn allemaal aangepast aan het tropische klimaat, met grote dakoverstekken en gevels die zorgvuldig zijn ontworpen voor ventilatie en daglichttoetreding. Ben Smit, een andere Nederlandse architect die in 1950 partner werd van Bakker, heeft een even indrukwekkende staat van dienst met gebouwen tot 1971. 
De beroemde Nederlandse architect Gerrit Rietveld maakte bijna als incident een van de beste voorbeelden van gebouwen die geschikt zijn voor ons klimaat, het Mgr. Verriet Instituut voor lichamelijk en geestelijk gehandicapten in 1949.
Cees Bakker en Ben Smit, samen met een beperkte groep van wat ik reizende architecten noem, zijn erin geslaagd een groot aantal architectuur monumenten van hoge kwaliteit te creëren. Ze maakten uitstekende voorbeelden van veel scholen, een bibliotheek in Pietermaai, een ziekenhuis en prachtige huizen. Allemaal zeer geschikt voor hun functie en goed aangepast aan de locatie en ons klimaat. Dezelfde kwaliteit kon in de jaren daarna incidenteel worden bereikt door architecten als de Vries, Fresco, Alexenko, Nolte, Zingel, Julian en Badaracco. In de jaren zeventig ontwierp de lokale architect Tom Janga verschillende projecten voor de overheid en publieke instellingen. Zijn belangrijkste werk was de Openbare Bibliotheek in Scharloo, een goed voorbeeld van een eigentijds gebouw in een historische omgeving en geschikt voor het klimaat. Het werd helaas in 2022 verlaten vanwege de slechte staat van onderhoud. Een publieke schande dat de verwaarlozing zo ver heeft moeten komen. 
Oppervlakkige consumentenontwerpen zijn de standaard geworden voor de meeste gebouwen op het eiland, inclusief institutionele projecten. Slechte ontwerpen worden vaak gecompenseerd door het gebruik van dure materialen, terwijl de tekortkomingen in het ontwerp worden gecompenseerd door krachtigere airconditioningunits, die bovendien nog betaalbaarder zijn geworden. Persoonlijk sta ik niet achter de afhankelijkheid van zeer geavanceerde materialen of apparatuur om gebouwen bestand te maken tegen onze tropische omgeving. Gebouwen moeten er ook tropisch uitzien, hetgeen je bereikt met het verschil tussen licht en schaduw, hetgeen bij de meeste MoMo gebouwen zo sprekend is, bij ons wellicht nog mooier dan in landen met een gematigder klimaat en minder zonlicht. 
De overheid heeft haar rol als trendsetter al vele jaren verloren. In plaats daarvan huren openbare lichamen dure kantoorruimtes die zijn gebouwd door projectontwikkelaars, zonder enige architectonische kwaliteit. 
Er is al veel literatuur over de oudere monumenten op ons eiland, maar nog niet genoeg over de modernere architectuur. Wij hopen dat dit boek de aanzet zal zijn om dit uit te breiden.
Met dank aan Michel Newton en Ton Verkuijlen die deze erfenis hebben vastgelegd. Aan Ron Smit van LM Publishers, mede-uitgever van dit boek. En natuurlijk aan alle sponsors die de publicatie van dit boek mogelijk hebben gemaakt:
- Stimuleringsfonds voor de architectuur;
- Curaçao Style 
- Stichting Monumentenzorg;
- Mongui Maduro;
- Refineria di Korsou;
- Administratiekantoor Newton;
- NV Stadsherstel Willemstad;
- MCB Bank
- Landmark Real Estate.
Dank U,
Ronny Lobo
Voorzitter Stichting DoCoMoMo Curaçao
21 november 2024</text>
      <sha1>kdjfl2meawd4miphi2ucoarrnemhflb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206782</id>
      <parentid>206781</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T15:15:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>206782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49029" sha1="iyjks8vwa5hrvizpuybfq2p5g46monv" xml:space="preserve">__NOINDEX__
Pending: [[Kapel Sehos]] - [[Premio Jackie Voges]] - [[Plantashi Hato]] - [[Fundashon Docomomo Curacao]] - [[Misa di San Willibrordu]] - [[Kas di Pueblo]]
------------------
{{infobox edificio | variante = c
| tipo = religioso
| nomber = Kapia Sehos
| imagen = Muurschildering in de kapel van het Elisabeth Gasthuis op Curaçao, KITLV 150035.tiff
| pais   = {{CUW}}
}}
'''Kapia Sehos''' ta un kapia históriko ku tabata forma parti di e kompleho di [[Sint-Elisabeth Hospital]] (Sehos) na [[Willemstad]], kapital di [[Kòrsou]]. Situá den e zona di [[Otrobanda]], e kapia ta forma parti di e herensia kultural i históriko di e área.&lt;ref name=&quot;kapel&quot;&gt;{{citeer web|auteur=[[Dick Drayer]]|url=https://www.curacao.nu/nieuws/algemeen/97127/historische-sehos-kapel-blijft-in-particuliere-handen-ondanks-aankoop-door-overheid|titel=Historische SEHOS-kapel blijft in particuliere handen, ondanks aankoop door overheid|werk=curacao.nu|datum=2026-10-11|bezochtdatum=2026-10-11}}&lt;/ref&gt;

== Historia ==
Sint-Elisabeth Hospital tabata un hospital general na [[Kòrsou]] for di 1855 te na novèmber 2019.&lt;ref name=:&quot;1&quot;&gt;{{citeer boek|auteur= Busari, Jamiu O. &amp; Duits, Ashley J.|url=https//pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4305231/|titel= The strategic role of competency based medical education in health care reform: a case report from a small scale, resource limited, Caribbean setting|uitgever=National Library of Medicine}}&lt;/ref&gt; E hospital katóliko a wòrdu fundá pa monseñor [[Ferdinand Kieckens]] ku sosten di e sürnan Fransiskano di Breda.

Un kapia tabata forma parti di e kompleho di hospital desde [[siglo 19|siglo diesnuebe]]. E kapia tabata sirbi pa misa, seremonia di entiero, boutismo, último sakramentu i otro aktividatnan relashoná ku bida religioso. Su usuario no tabata solamente e sürnan i otro personal religioso, sino tambe pashènt, personal di hospital i habitantenan di Otrobanda.&lt;ref&gt;{{citeer web|auteur=[[Dick Drayer]]|url=https://www.curacao.nu/nieuws/column/76348/wat-nu-is-het-doek-echt-gevallen-voor-sehos-slot-|titel= Wat nu, is het doek écht gevallen voor Sehos? (Slot)|werk=curacao.nu|datum=2026-06-29}}&lt;/ref&gt;

===Di dos kapia===
Na 1913, a konstruí un kapia nobo, ku tabata mas grandi ku e edifisio anterior. E struktura, di aproximadamente 23 meter di largura, tabata situá parsialmente riba e mesun tereno di e kapia bieu, pero orientá pa ost en bes di pa sùit. Dilanti di dje tabatin un plasa chikí.&lt;ref&gt;{{citeer web|titel=Het St. Elisabeth's-Gasthuis op Curaçao. 1855 -- 3 December – 1930|werk=[[Amigoe]]|datum=1930-11-15|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2026-10-13|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010280986:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;

Sinembargo, despues di algun dékada, e direktiva di hospital a disidí pa remplasá e kapia. E edifisio di 1913 tabata situá serka di e residensia di e sürnan, kaminda e tabata limitá e entrada di lus natural, aire fresku i bista. Ademas, su konstrukshon tabata limitá e posibilidat pa mehorá e konekshon entre e alanan ost i wèst di e hospital.

=== Di tres kapia ===
E di tres i aktual kapia a wòrdu diseñá pa arkitekto A. J. Morel, kende tambe a dirigí e trabou di konstrukshon. E edifisio a wòrdu diseñá ku atenshon pa su aparensia i limita solamente pa e rekursonan disponibel. Dia 13 di novèmber 1939, a konsagrá e kapia i pon'é den uso.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;&gt;{{citeer web|titel=Sehos-kapel vijftig jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-11-11|bezochtdatum=2026-10-13|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642618:mpeg21:p003}}&lt;/ref&gt;[[5]][[6]]

Na 1944, Prinsesa [[Juliana di Hulanda]] a bishitá e hospital i su kapia. Prins Bernhard a bishitá e kompleho na 1950.&lt;ref&gt;{{citeer web|titel=In het Sint Elisabethgasthuis|werk=[[Amigoe]]|datum=1944-03-02|bezochtdatum=2026-10-13|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010403043:mpeg21:p002}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citeer web|titel=De Prins in het St. Elisabethgasthuis|werk=[[Amigoe]]|datum=1950-01-19|bezochtdatum=2026-10-13|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010403158:mpeg21:p002}}&lt;/ref&gt;

====Arkitektura i dekorashon====
E kapia a wòrdu diseñá pa A. J. Morel, ku kontribushon artístiko di diferente pintor i artesano. E edifisio ta distinguí su mes pa su espasio interior abòltu i su bentananan di glas di koló.

E bóvedanan ta sostené pa arkada punta ku ta baha te na e vloer. E altura total for di e vloer te na e parti mas haltu di e bóveda ta 14 meter, ku un altura interior di aproximadamente 11 meter. E espasio interior tin un hanchura di 14 meter i un largura di 22 meter. E kansel, ku ta okupa seis meter di e largura, ta keda den un ábside ku dos arkada mas chikí.[[14]]

E vloer, e revestimentu inferior di muraya, e altar i e baranka di komunión ta trahá di marmer di Calacatta, ku detaye di marmer blou-turkeis. E trapinan tambe ta trahá di e marmer blou. E altar, diseñá pa recordá un mesa di sakrifisio, ta dominá pa un krus grandi di marmer blou ku un figura di Kristu di tamaño natural, tallá den palu di linden i dorá.[[14]]

E bentananan di glas di koló, trahá segun diseño di Lou Asperslag, ta forma un parti importante di e dekorashon interior. E loft di koro ta konsistí di un plachi di beton ku ta sobresalí di e muraya i ta será pa un baranka di heru forhá, dekorá ku e inskripshon «Kanta na Señor» — «Alabá E».[[14]]

Despues di e Segundo Konsilio di Vaticano, a pone mas énfasis riba e altar komo mesa di Eukaristia. Den e kapia, esaki a resultá den e instalashon di un mesa di altar riba e nivelnan di e santuario.[[5]]


==========================
Motibunan ku a pone e Direktiva konstruí e kapel nobo aki: (1) E lokalidat di e kapel bieu tabata sumamente desfaborabel. Konstruí solamente un meter leu for di e Residensia di e Hermananan, e último tabata kasi kompletamente privá di un bista, i tambe di aire fresku i e influensia benefisioso di lus natural. (2) Ademas, e arkitektura di e edifisio tabata di tal forma ku kualke forma di embeyesé tabata for di kuestion. (3) E kapel bieu tabata para den kaminda di un mehorashon planiá di hospital—spesifikamente, e konekshon entre e alanan Oost i Wèst, ku lo a fasilitá grandemente akseso na e vários departamentunan.
E kapel original a wòrdu konstruí na 1913 den forma di un edificio modesto. 
E kapel nobo, cu a wordu embeyese te unda e rekursonan tabata permite, a wòrdu diseñá pa señor A. J. Morel, kende tambe a hasi e trabounan di konstrukshon. E marmer pa e altar a wordo suministra pa e firma Hulandes di piedra natural Van Stokkum (Rotterdam), cu a encarga e artista decorativo Aug. van Os pa crea e diseño. Manera menshoná anteriormente, Lou Asperslag a krea e bentananan; e tabata responsabel tambe pa vários muebles, manera e kandela, kandela, e aparato di lus sentral, i e vloer di e kapel.
Sinembargo, unabes ku e demolishon di e kapel bieu tabata riba e agènda, e Hunta a disidí di konstruí un kapel nobo—i unu mas bunita posibel, por lo ménos te kaminda e rekursonan tabata permití.&lt;ref&gt;De Nieuwe Kapel in het St. Elisabeth-Gasthuis. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 25-11-1939, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010281843:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;

E hospital, inkluyendo e kapia, a wòrdu bishitá pa [[Juliana di Hulanda|Prinsesa Juliana]] na 1944 i pa Prins Bernhard na 1950.&lt;ref&gt;IN HET SINT ELISABETHSGASTHUTS.. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 02-03-1944, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 12-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010403043:mpeg21:p002}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;DE PRINS IN HET ST. ELISABETHS GASTHUIS.. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 19-01-1950, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 12-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010403158:mpeg21:p002}}&lt;/ref&gt;

== Edifisio ==
Diferente artista a kontribuí na e dekorashon di e edifisio. Lou Asperslag a diseñá e bentananan di glas di koló, i Joep Nicolas a krea e Stashonnan di Krus. E altar di marmer a wòrdu suministrá pa e firma hulandes Van Stokkum, di Rotterdam, ku a enkargá e diseño dekorativo na Aug. van Os.[[5]][[6]]


E kapia aki a remplasá unu muchu mas chikitu ku tabata para riba e sitio kaminda e ofisinanan di atministrashon ta situá awor, banda di e eks-konbento di e soeurnan religioso. Despues ku e ruman muhénan a ofresé nan orashonnan i deboshonnan den e espasio ei pa mas ku ochenta aña, e direktiva di hospital a disidí di konstruí un kas di adorashon nobo, mas grandi i mas bunita ku tambe lo a benefisiá e pashèntnan.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;/&gt; 
De kapel van het Sint Elisabeths Hospitaal is een juweel van een Godshuis. Bekende kunstenaars leverden daarvoor hun bijdrage. De muurschilderingen zijn van Dolf Henkes, de gebrandschilderde ramen van Lou Asperslag en de kruiswegstaties van Joep Nicolas.&lt;ref&gt;68 religieuzen en 174 leken in dienst van Anti IL volk. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 23-11-1955, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 12-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010988488:mpeg21:p002}}&lt;/ref&gt;

E diseño ta di e arkitecto A.J. Morel. Artistanan a kontribuí ku nan talentonan: artista di glas Lou Asperslag a krea e bentananan, pintor Joep Nicolas e Stashonnan di Krus, i Dolf Henkes ku e mural rondó di e altar.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;/&gt;
Desde e Segundo Konsilio di Vatikano, a pone mas énfasis riba e aspekto di kuminda di Eukaristia. Konsekuentemente, nan a pone un mesa di altar riba e trapinan di e santuario.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;/&gt;

Na 1946, un mural a wordo crea den e kapel door di Dolf Henkes (1903–1989), un pintor y artista visual di Rotterdam cu a keda na Curaçao di 1945 pa 1947 riba invitashon di [[Chris Engels]].&lt;ref&gt;De Muurschildering in de Kapel van het Hospitaal. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 01-06-1946, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 12-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402069:mpeg21:p004}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.cultureelerfgoed.nl/actueel/magazines/sporen-van-slavernij-en-koloniaal-verleden/2020/2/negerjongen-curacao ‘Negerjongen – Curaçao’], cutureelerfgoed.nl&lt;/ref&gt; Na 1977, el a restorá e mural e mes.&lt;ref&gt;{{citeer web|titel=In kapel van hospitaal Dolf Henkes komt eigen fresco's restaureren|werk=[[Amigoe]]|datum=1977-07-08|bezochtdatum=2026-10-12|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639456:mpeg21:p002}}&lt;/ref&gt;

Na 1951, Pader Rektor Hulsman a enkargá konstrukshon di un toren na St. Elisabeth Hospital, ku ta akapará tres kampana. Situá banda di e laboratorio i e departamentu di rayo X, e toren tabata kontené dos kampana grandi i un chikitu ku tabata bati e Angelus tres biaha pa dia. E dos kloknan grandi a haña nan nòmber for di Santa Isabel i San Hosé. E kampananan tambe a anunsiá sirbishi di kapia na e pashèntnan i personal di e hòspital.&lt;ref&gt;Na drie jaar ”stilte” Kapelklokken hospitaal worden in ere hersteld. &quot;Amigoe&quot;. Curaçao, 15-09-1986, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641808:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;
 
Den e edifisio, henter e arko (gewelf) ta wòrdu sostené pa boog/arkonan punta ku ta ekstendé te na e vloer. E altura for di e vloer di misa te na e lomba ta 14 meter, ku un altura interior di 11 meter; e hanchura paden ta 14 meter, miéntras ku e largura ta 22 meter. Seis meter di e largura aki ta wòrdu okupá pa e kansel, ku ta wòrdu formá pa un ábside ku ta konta ku dos arko mas chikitu. Aki, e vloer, wainscoting, altar i rail di komunion ta trahá di marmer di Calacatta aksentuá ku bandanan di marmer blou turko, e último tambe ta e material usá pa e trapinan. E altar, diseñá pa parse un mesa di sakrifisio masivo, ta wòrdu dominá pa un krus grandi, tambe di marmer blou, ku ta karga un figura di Kristu di tamaño real grabá for di palu di linden hopi dorá.&lt;ref&gt;De Nieuwe Kapel in het St. Elisabeth-Gasthuis. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 25-11-1939, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010281843:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;

E bentananan di glas di koló di e kapel a wòrdu kreá pa e artista di glas renombrá Lou Asperslag. E interkambio di koló den e bentana aki ta krea un ambiente berdaderamente deboshonal denter di e kapel.
E loft di e koro ta konsistí di un plachi di beton ku kantilever, será pa un baranka di heru forhá orná ku ta konta ku e inskripshon “Kanta na Señor” — “Alabá E.”

== Despues di Sehos ==
E kapia históriko di èks-St. Elisabeth Hospital (SEHOS) na Otrobanda ta keda propiedat di Otrabanda Village B.V. i no tabata inkluí den e benta na Pais di Kòrsou òf HNO Vastgoed en Beheer.
E kapia ta situá riba tereno B-3502, ku ta kubri un área di 764 meter kuadrá. E tereno ta pertenesé na Otrabanda Village, e kompania di biennan rais ku anteriormente a kumpra e kompleho di hospital anterior for di e kuradó di bankarota.
E partidonan enbolbí ta deklará ku desaroyo den futuro mester tene kuenta ku e identidat di e área, ku e kapel ta sirbi komo un punto di anker. E prinsipionan aki a wòrdu inkorporá den akuerdonan tokante e desaroyo mas aleu di e kompleho di hospital anterior.
Bou di e akuerdonan aki Pais Kòrsou ta asumí kontrol kontraktual riba desaroyo di e área, ounke no ta tur e kavelnan a bira propiedat di gobièrnu.
E kapel ta wòrdu identifiká eksplísitamente den e akuerdonan di desaroyo komo un punto di anker históriko.&lt;ref name=&quot;kapel&quot;/&gt;

Plannan di redesaroyo resien a asta konsiderá habri e kapia pa pashèntnan di e [[Curaçao Medical Center]] (CMC) nobo i pa turistanan krusero katóliko ku ta mará na e mega-pier den serkania. Aunke e kompleho di hospital a wòrdu bendí despues di e bankarota na 2025, ta stipulá den kontrakt ku e kapel históriko mester wòrdu konserbá i keda aksesibel komo parti di e desaroyo di e sitio den futuro.&lt;ref name=&quot;kapel&quot;/&gt;

{{Appendix}}
E kapia di 1913 i e edifisio nobo di 1939

Na 1913, a konstruí un kapia nobo, ku tabata mas grandi ku e edifisio anterior. E edifisio, di aproximadamente 23 meter di largura, tabata situá parsialmente riba e mesun tereno di e kapia bieu, pero orientá pa ost en bes di pa sùit. Dilanti di dje tabatin un plasa chikí.[[4]]

Sin embargo, despues di algun dékada, e direktiva di hospital a disidí pa remplasá e kapia. E edifisio di 1913 tabata situá serka di e residensia di e monhanan, kaminda e tabata limitá e entrada di lus natural, aire fresku i bista. Ademas, su konstrukshon tabata limitá e posibilidat pa mehorá e konekshon entre e alanan ost i wèst di e hospital.

E kapia nobo a wòrdu diseñá pa arkitekto A. J. Morel, kende tambe a dirigí e trabou di konstrukshon. E edifisio a wòrdu diseñá ku atenshon pa su aparensia i pa e rekursonan disponibel. Dia 13 di novèmber 1939, a konsagrá e kapia i pone e den uso.[[5]][[6]]

Diferente artista a kontribuí na e dekorashon di e edifisio. Lou Asperslag a diseñá e bentananan di glas di koló, i Joep Nicolas a krea e Stashonnan di Krus. E altar di marmer a wòrdu suministrá pa e firma hulandes Van Stokkum, di Rotterdam, ku a enkargá e diseño dekorativo na Aug. van Os.[[5]][[6]]

Na 1944, Prinsesa [[Juliana di Hulanda]] a bishitá e hospital i su kapia. Prins Bernhard a bishitá e kompleho na 1950.[[7]][[8]]

E mural i e toren di kampana
Na 1946, pintor hulandes [[Dolf Henkes]] (1903–1989) a kreá un mural rondó di e altar di e kapia. Henkes a biba na Kòrsou di 1945 te 1947, despues di un invitashon di [[Chris Engels]]. Na 1977, e mesun artista a restaurá e mural.[[10]][[11]][[12]]

Na 1951, pader rektor Hulsman a enkargá konstrukshon di un toren di kampana banda di e laboratorio i e departamentu di rayo X di e hospital. E toren tabatin tres kampana: dos grandi i un chikí. E dos kampanan grandi tabata yama Santa Isabel i San Hosé, miéntras ku e kampana chikí tabata anunsiá e Angelus tres biaha pa dia. E kampanan tabata anunsiá tambe e serbishinan religioso di e kapia na pashèntnan i personal di hospital.[[13]]

Arkitektura i dekorashon
E kapia a wòrdu diseñá pa A. J. Morel, ku kontribushon artístiko di diferente pintor i artesano. E edifisio ta distinguí su mes pa su espasio interior abòltu i su bentananan di glas di koló.

E bóvedanan ta sostené pa arkada punta ku ta baha te na e vloer. E altura total for di e vloer te na e parti mas haltu di e bóveda ta 14 meter, ku un altura interior di aproximadamente 11 meter. E espasio interior tin un hanchura di 14 meter i un largura di 22 meter. E kansel, ku ta okupa seis meter di e largura, ta keda den un ábside ku dos arkada mas chikí.[[14]]

E vloer, e revestimentu inferior di muraya, e altar i e baranka di komunión ta trahá di marmer di Calacatta, ku detaye di marmer blou-turkeis. E trapinan tambe ta trahá di e marmer blou. E altar, diseñá pa recordá un mesa di sakrifisio, ta dominá pa un krus grandi di marmer blou ku un figura di Kristu di tamaño natural, tallá den palu di linden i dorá.[[14]]

E bentananan di glas di koló, trahá segun diseño di Lou Asperslag, ta forma un parti importante di e dekorashon interior. E loft di koro ta konsistí di un plachi di beton ku ta sobresalí di e muraya i ta será pa un baranka di heru forhá, dekorá ku e inskripshon «Kanta na Señor» — «Alabá E».[[14]]

Despues di e Segundo Konsilio di Vaticano, a pone mas énfasis riba e altar komo mesa di Eukaristia. Den e kapia, esaki a resultá den e instalashon di un mesa di altar riba e nivelnan di e santuario.[[5]]

Despues di Sehos
Despues di e sera di Sehos na novèmber 2019, e kapia a keda komo un edifisio históriko den e tereno di e anterior kompleho di hospital. Segun e dokumentashon tokante e desaroyo di e sitio, e kapia ta pertenesé na Otrabanda Village B.V. i no tabata inkluí den e benta di e anterior kompleho na Pais Kòrsou òf na HNO Vastgoed en Beheer.[[1]]

E kapia ta situá riba kavel B-3502, ku un superfisie di 764 meter kuadrá. E kavel ta pertenesé na Otrabanda Village, un kompania inmobiliario ku a kumpra e anterior kompleho di hospital for di e kuradó di bankarota. Den e akuerdonan pa e desaroyo futuro di e tereno, e partidonan enbolbí a rekonosé e kapia komo un punto di referensia históriko ku mester wòrdu tené na kuenta den e planifikashon di e sitio. Pais Kòrsou a haña kontrol kontraktual riba e desaroyo di e área, aunke no tur kavel a pasa den propiedat di gobièrnu.[[1]]

Entre e ideanan pa e futuro uso di e kapia tabatin habri e edifisio pa pashèntnan di e nobo [[Curaçao Medical Center]] (CMC) i pa bishitantenan katóliko ku ta yega na e terminal di krusero serka di e sitio. Segun e akuerdonan di desaroyo, e kapia históriko mester wòrdu konserbá i keda aksesibel komo parti di e desaroyo futuro di e anterior kompleho di hospital.[[1]]
------------
NOTES
E kapel aktual di St. Elisabeth Hospital a keda solemnemente konsagrá i poné den uso dia 13 di novèmber 1939. Esei tabata sinkuenta aña pasá—un hubileo di oro, ku otro palabra.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;/&gt;
E kapel aki a remplasá unu muchu mas chikitu ku tabata para riba e sitio kaminda e ofisinanan di atministrashon ta situá awor, banda di e eks-konbento di e soeurnan religioso. Despues ku e ruman muhénan a ofresé nan orashonnan i deboshonnan den e espasio ei pa mas ku ochenta aña, e direktiva di hospital a disidí di konstruí un kas di adorashon nobo, mas grandi i mas bunita ku tambe lo a benefisiá e pashèntnan. E diseño tabata di e arkitecto A.J. Morel. Artistanan a kontribuí ku nan talentonan: artista di glas Lou Asperslag a krea e bentananan, pintor Joep Nicolas e Stashonnan di Krus, i Dolf Heij e pintura rondó di e altar.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;/&gt;
Desde e Segundo Konsilio di Vatikano, a pone mas énfasis riba e aspekto di kuminda di Eukaristia. Konsekuentemente, nan a pone un mesa di altar riba e trapinan di e santuario.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;/&gt;

* Ludovicus Oeverhaus (1925-1990) was ziekenhuispastoor Sehos vanaf 1968. 
------
E kapel históriko di èks St. Elisabeth Hospital (SEHOS) na Otrobanda ta keda propiedat di Otrabanda Village B.V. i no tabata inkluí den e benta na Pais di Kòrsou òf HNO Vastgoed en Beheer.
E kapel ta situá riba tereno B-3502, ku ta kubri un área di 764 meter kuadrá. E tereno ta pertenesé na Otrabanda Village, e kompania di biennan rais ku anteriormente a kumpra e kompleho di hospital anterior for di e kuradó di bankarota.
E partidonan enbolbí ta deklará ku desaroyo den futuro mester tene kuenta ku e identidat di e área, ku e kapel ta sirbi komo un punto di anker. E prinsipionan aki a wòrdu inkorporá den akuerdonan tokante e desaroyo mas aleu di e kompleho di hospital anterior.
Bou di e akuerdonan aki Pais Kòrsou ta asumí kontrol kontraktual riba desaroyo di e área, ounke no ta tur e kavelnan a bira propiedat di gobièrnu.
E kapel ta wòrdu identifiká eksplísitamente den e akuerdonan di desaroyo komo un punto di anker históriko.&lt;ref name=&quot;kapel&quot;/&gt;
-------------
E kampananan di e kapel na St. Elisabeth Hospital pronto lo bati atrobe despues di tres aña di silencio.
Na 1951, Pader Rektor Hulsman a enkargá konstrukshon di un toren na St. Elisabeth Hospital, ku ta akapará tres klok. Situá banda di e laboratorio i e departamentu di rayo X, e toren tabata kontené dos klok grandi i un chikitu ku tabata bati e Angelus tres biaha pa dia. E dos kloknan grandi a haña nan nòmber for di Santa Isabel i San Hosé. E kloknan tambe a anunsiá sirbishi di kapel na e pashèntnan i personal di e hòspital. Sinembargo, na 1983, diripiente e kloknan a keda ketu. Nan a funshoná atrobe pa un ratu kòrtiku, pero no pa hopi tempu. Algun tempu pasá, un inspekshon di e Departamentu di Fasilidatnan a revelá defektonan signifikante den e toren, loke a kondusí na un desishon na aprel pa restorá esaki. Segun e “Sehos-bulletin” di St. Elisabeth Hospital, e mekanismo di klok a wòrdu kontrolá i drecha, e pilarnan di e toren a wòrdu restourá, i e biganan a wòrdu remplasá. E toren ta hayando un facelift actualmente, despues di cual e belnan lo wordo reinstala.&lt;ref&gt;Na drie jaar ”stilte” Kapelklokken hospitaal worden in ere hersteld. &quot;Amigoe&quot;. Curaçao, 15-09-1986, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641808:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}
===Kapia di 1913===
Un kapel nobo konstrui na 1913, kasi kompletamente separá di 23 meter di largura, tabata situá parsialmente na e sitio di esun bieu pero awor orientá pa ost en bes di pa sùit. Dilanti di e kapel tabata situá un plasa chiki.&lt;ref&gt;Het St. Elisabeth's-Gasthuis op Curaçao. 1855 -- 3 December – 1930.. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 15-11-1930, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010280986:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;

E kapel aktual a keda konsagrá i poné den uso dia 13 di novèmber 1939.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;&gt;Sehos-kapel vijftig jaar. &quot;Amigoe&quot;. Curaçao, 11-11-1989, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642618:mpeg21:p003}}&lt;/ref&gt;

------------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
'''Premio Ernest (Jackie) Voges''' ta un premio di herensia kultural instituí na 2019 pa honra [[Jackie Voges]], kende tabata enbolbi ku Stichting Monumentenzorg Curaçao pa varios dekada di 1966 pa 2016, di kua e ultimo dos komo su presidente.

== Institushon ==
Stichting Monumentenzorg Curaçao (SMC), un fundashon privá (NGO) fundá na 1954, a disidí di implementá e premio ‘Ernest (Jackie) Voges Monument Award’ pa rekonose persona òf organisashonnan ku a mustra esfuerso ehemplar pa renobashon i preservashon di patrimonio konstruí na Kòrsou. Ku e selebrashon di su di 65° aniversario na 2019, SMC e premio lo wordu otorga pa promé biaha.&lt;ref name=&quot;O&quot;&gt;[https://monumentenzorg.cw/the-ernest-jackie-voges-monument-award/ The ‘Ernest (Jackie) Voges’ Monument Award], monumentenzorg.cw (20 di febrüari 2018)&lt;/ref&gt;

E premio ta wòrdu otorga na un persona òf organisashon ku a mustra esfuerso ehemplar pa ku renobason i preservashon di herensia konstruí na [[Kòrsou]].&lt;ref name=&quot;O&quot;/&gt;

E fundashon privá (NGO) Curaçao Monuments Foundation a keda fundá na 1954, sesenta aña pasá otro aña. E meta prinsipal ta pa konserbá i restorá monumentonan protehá. Pa por logra esaki, e fundacion ta cumpra monumentonan den un estado deteriora y ta restaura nan. Door di huur e monumentonan restaura e fundacion ta genera e fondonan pa sigui mantene e edificionan. Banda di e aktividat núkleo aki, e fundashon ta boga tambe pa stimulá validashon di nos monumentonan, ofresé konseho riba restourashon i mantenshon di monumentonan i enkurashá investigashon sientífiko riba historia di Kòrsou, en partikular pa loke ta pertenesé na nos monumentonan.
Sr. ing. Ernest ‘Jackie’ Voges tabata hopi enbolbí ku e fundashon pa 50 aña. El a bira komisario na 1966, i a okupá un posishon komo presidente di 1982 – 2003, sigui pa un otro laban komo komisario, finalmente birando konsehero di e fundashon te na ougùstùs 2016. Bou di su liderazgo, un kantidat grandi di monumento a wòrdu restourá i asina konserbá pa e komunidat di Curaça. Adishonalmente, e fundashon a wòrdu desaroyá den un organisashon profeshonal.
Komo un muestra di apresio pa Sr. Voges i su esfuersonan pa preservashon di nos herensia kultural konstruí, Hunta di Komisario a disidí dia 27 di yanüari di e aña aki pa instituí e premio ku ta hiba su nòmber. E premio ‘Ernest ‘Jackie’ Voges’ lo wordo otorga na un persona of organisacion cu a mustra esfuerso ehemplar pa cu renobacion y preservacion di herencia construi na Curaçao. Un hurado independiente lo disidí entre e personanan òf organisashonnan ku ta kuadra ku e kriterionan aki. E premio lo wordo otorga pa prome biaha na 2019.

== Ganado ==
* 2019 - CuraLiving B.V. pa e restourashon di Hotel ‘t Klooster.
* 2024 - Fundashon Mongui Maduro pa e restourashon di [[Lanthùis Rooi Catootje]], ku ta alohá [[Museo Mongui Maduro]].
restourá
----
Fundashon Mongui Maduro a risibí e ‘Ernest (Jackie) Voges’ Monument Award djaweps durante e entrega di premio na Museo Mongui Maduro. E premio ta rekonosí e ekselente renobashon ku Lanthùis Rooi Catootje a pasa aden resientemente. Ta e di dos biaha ku e premio aki, un inisiativa di Stichting Monumentenzorg Curaçao, a wòrdu entregá. Ku esaki e fundashon ta honra tambe defuntu Ernest ‘Jackie’ Voges, eks-presidente i eks-miembro di konseho di Monumentenzorg.&lt;ref&gt;[https://monumentenzorg.cw/mongui-maduro-monument-award/ Mongui Maduro Museum ta gana e di dos ‘Ernest (Jackie) Voges’ Monument Award], monumentenzorg.nl (29 di yanuari 2024)&lt;/ref&gt;

Na nòmber di Fundashon Mongui Maduro, Henry van der Kwast a risibí e premio. Ademas, el a wòrdu sorprendí ku un pintura di Marianne Cats di Lanthùis Rooi Catootje den su estado renobá. E renobashon a finalisá na 2022. Pa mihó sostené e funshon ku e tin komo museo, a drecha i adaptá e areglo di e espasio. E restorashon a wòrdu ehekutá dor di Norman Panneflek i Dany’s Construction &amp; Maintenance.

Segun e hurado, e restorashon por wòrdu konsiderá un ehèmpel. A integra mehorashon den i klima i usabilidat di e propiedat, sin menospresiá e aparensia históriko di e edifisio kompleto. Por ehèmpel, e sistema di èrko a wòrdu instalá di un manera diskreto, i a agregá un baño pa e bishitantenan di e museo. E funshonnan di sosten, manera e resepshon moderno i e kitchenette pa personal, a wòrdu inkorporá na un manera no masha notabel. Material eksistente a wòrdu resiklá na un manera sostenibel. E historia di e edifisio durante siglo a keda visibel i a haña su propio posishon bek.

Na 2019 Monumentenzorg a establesé e ‘Ernest (Jackie) Voges’ Monument Award pa honra e esfuersonan sin límite di sr. Voges, kende tabata envolví den e fundashon pa 50 aña na diferente forma, inkluso 21 aña komo presidente. Bou di su guia i vishon e fundashon a profeshonalisá. “Jackie semper a haña ku Kòrsou ta bira un tiki mas pober ku kada edifisio históriko ku ta wòrdu basha abou”, segun Herbert van der Woude, presidente di Stichting Monumentenzorg. “El a kumpra i restorá kasi mitar di e inventario di edifisionan di e fundashon. Ademas, el a regla finansiamentu, e tabata sa kon pa haña plaka tur kaminda, mas tantu na Hulanda, i hopi biaha el a tuma riesgo signifikante.” Sr. Voges a fayesé na ougùstùs 2023 na e edat di 92 aña.

Na 2019 a entregá e promé ‘Ernest (Jackie) Voges’ Monument Award na CuraLiving B.V. pa e restorashon di Hotel ‘t Klooster.


Na ougùstùs 2023, Kòrsou a pèrdè un gran kampion di e herensia konstruí di e isla ora Ernest (Jackie) Voges a fayesé na edat di 92 aña. E tabata hopi enbolbí den nos organisashon pa mas ku sinkuenta aña, inkluyendo un periodo di 21 aña komo presidente i hopi aña komo komisario i konsehero. Bou di su guia, Stichting Monumentenzorg Curaçao (e Curaçao Monument Foundation) a profeshonalisá i ekspandé, i un inventario kresiente di edifisionan anteriormente bandoná a keda transformá den e joyanan monumental ku nos ta kuida te dia di awe.
Pa honra e kompromiso personal aki ku nos edifisionan monumental, nos a instituí e Premio ‘Ernest (Jackie) Voges’ na 2019 konhuntamente ku nos di 65 aniversario. E seremonia di premio, ku a konta ku presensia di Sr. Voges mes, a tuma lugá na novèmber 2019 na Villa Maria. Curaliving a wòrdu rekompensá ku e promé Premio ‘Ernest (Jackie) Voges’ komo rekonosementu di e ekselente restourashon di e monasterio anterior ‘Hotel ‘t Klooster’.
No por wòrdu eksagerá kon instrumental e ròl di Sr. Voges den preservashon di herensia konstruí tabata den e último seis dékadanan. Ta sinti dushi amargo pa anunsiá ku na 2024 ora Stichting Monumentenzorg kumpli 70 aña di edat, e Premio ‘Ernest (Jackie) Voges’ lo wòrdu presentá pa di dos biaha. Amargo, pasobra e lo no ta presente personalmente e biaha aki. Pero dushi, pasobra e ta nifiká ku tin desaroyonan positivo den restourashon ku a krese for di e simianan ku el a sembra, i ku mester wòrdu selebrá na su honor.&lt;ref&gt;[https://monumentenzorg.cw/voges-award-2024/ ‘Ernest (Jackie) Voges’ Award in 2024], monumenenzorg.cw (31 oktober 2023)&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[:Category:Kòrsou]]
[[:Category:Herensia kultural]]
------------
{{Databox}}
{{infobox luga den pais |variante = c
| tipo = Plantashi
| nomber = Plantashi Hato
| pais = {{CUW}}
}}
'''Plantashi Hato''' ta un eks-plantashi na [[Kòrsou]], kaminda e rebelion di katibu di 1750 a tuma lugá. E plantashi ku su [[lanthùis Hato|lanthùis]] tabata den poseshon di e [[West Indische Compagnie]] (WIC) te 1792. E kas grandi a keda den uso komo un residensia di kunuku di e direktor di WIC. Nan tabata kultivá maishi i tabatin hopi bestianan ku tabata kana kana kana; e nòmber Hato ta nifiká &quot;patio di bestianan&quot; na Spaño.

== Historia ==
Na 1700, WIC na Kòrsou tabatin nuebe plantashi, entre otro Plantashi Hato. Komo ku e kasnan aki otabata hopi neglishá, na 1717 a hür ocho kas na privá. Nan a mantené Plantage Hato: ku su 1400 ha, e tabata un di e mas grandi di Kòrsou. Tin 89 trahadó sklabisá, i tabatin un fuente natural ku tabata wòrdu usá pa irigashon. For di e momentu ei, e plantashon a sirbi komo tereno di kuminda pa esnan ku a bira katibu i komo lugá pa keda pafó pa e direktor di WIC, Isaac Faesch.[1] 1]

Dia 5 di yüli 1750 a tuma lugá un rebelion di katibu na Plantashi Hato. Den esaki 60 persona a muri, 59 di nan tabata katibu i un [[oropa|oropeo]]. Mayoria rebelde a kometé suisidio, ocho hòmber i sinku muhé a wòrdu bendi i 39 a ser ehekutá. 1]

Despues di 1929 e aeropuerto aktual a ser traha riba e eks-plantashi.[1] E sementerio monumental, e fuente natural i e bakinan di awa a keda seriamente dañá durante e operashon di rekuperashon di tera di Curaçao Airport Holding. 3]

For di 2014 e plantashon tabata e promé bario di biña di e parti Karibense di Reino Hulandes, ku un bario di biña i un bed &amp; breakfast den e kas. Na 2016 Curaçao Airport Holding a terminá e kontrakt.[1] 4][2]


== Lanthùis Hato ==
E lanthùis Hato ta e lanthùis ku ta pertenese na e [[plantashi Hato]] den Hato na Korsou. E ta situá mas o ménos 50 meter nort di e kaminda aktual pa aeropuerto internashonal di Kòrsou. E tin un plan ku un forma ku ta kuadra ku un parti sentral típiko pa Kòrsou i galerías ku ta flankeá e edifisio. E parti sentral tin un dak ku ta forma un di dos dak, ku tin otro dak ku ta forma un di dos dak. Riba kada banda di e dak tin dos kapel. Den e edifisio ta inter alia e kushina. Banda di e fachada trasero tin un tereno ku muraya. 5]

E kompleho ta di balor historiko i kultural komo un ensamblahe di lanthùis, sementerio i hòfi ku un sistema di irigashon i pa motibu di e historia di e plantashon i e tereno. 5]


{{Appendix}}
Landhuis Hato is een voormalige plantagehuis in Curaçao, waar de Curaçaose slavenopstand van 1750 plaatsvond. Het was tot 1792 in bezit van de West-Indische Compagnie (WIC) en is in gebruik geweest als buitenverblijf van de directeur van de WIC. Er werd mais verbouwd en er graasde veel vee; de naam Hato betekent in het Spaans veeplaats.

Geschiedenis
Omstreeks 1700 bezat de WIC op Curaçao negen plantages, waaronder Plantage Hato. Omdat deze sterk verwaarloosd waren, werden er in 1717 acht aan particulieren verhuurd. Plantage Hato werd aangehouden: met zijn 1400 ha was het een van de grootste van Curaçao. Er werkten 89 tot slaaf gemaakten en er was een natuurlijke bron die gebruikt werd voor irrigatie. De plantage diende voortaan als kostgrond voor de tot slaaf gemaakten en als buitenverblijf voor de directeur van de WIC, Isaac Faesch.[1]

Op 5 juli 1750 vond op Plantage Hato een slavenopstand plaats. Hierbij vielen zestig slachtoffers: 59 slaafgmaakten en een Europeaan. De meeste opstandelingen pleegden zelfmoord, acht mannen en vijf vrouwen werden verkocht en 39 werden geëxecuteerd.[1]

Na 1929 werd op de voormalige plantage het huidige vliegveld aangelegd.[2] De monumentale begraafplaats, de natuurlijke bron en de waterbakken werden bij de de landaanwinning van de Curaçao Airport Holding ernstig beschadigd.[3]

Vanaf 2014 bevond zich op de plantage de eerste wijngaard van het Caribisch deel van het Koninkrijk der Nederlanden, met in het landhuis een wijnmakerij en bed &amp; breakfast. In 2016 beëindigde Curaçao Airport Holding het contract.[4][2]

Het landhuis
Het landhuis ligt ongeveer 50 meter ten noorden van de huidige weg naar Curaçao International Airport. Het heeft een rechthoekige plattegrond met een voor Curaçao typisch centraal gedeelte en flankerende galerijen. Het centrale deel heeft een steil schilddak met aangrenzend schuine daken met dakrand boven de galerijen. Aan weerszijden van het dak zijn twee dakkapellen. In de uitbouw bevindt zich onder meer de keuken. Langs de achtergevel is een ommuurd terras.[5]

Het complex is van bouwhistorische en cultuurhistorische waarde als ensemble van landhuis, begraafplaats en tuin met een irrigatiesysteem en vanwege de historie van de plantage en het landgoed.[5]

Category:Plantashi na Korsou

{{Broodkruimel}}

[[:Categorie:Plantage| ]]
[[:Category:Geografia di Korsou]]
[[:Categorie:Slavernij in Curaçao]]

--------------------------
{{infobox edificio | variante = c
| tipo =
| nomber = Misa San Willibrordus
}}
'''Misa San Willibròrdus''' ta un kompleho di edifisio monumental na [[San Willibròrdu]], [[Kòrsou]]. 
E misa a wordu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). E misa ta forma parti di un kompleho, huntu ku un pastori bieu i un pastori nobo. 

nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd.

Op enkele kilometers van Sint Willibrordus liggen verder twee van Curaçao's vele schilderachtige baaien: de Porto Marie-baai en de Daaibooibaai.

Nabij het dorp liggen enkele niet langer in gebruik zijnde zoutpannen, onder meer die van de zoutplantage Rif St. Marie, een van de oudste plantages van het eiland. Nu zijn daarvan nog slechts enkele vervallen muren te zien. In de zoutpannen verblijven regelmatig flamingo's. Nabij het dorp ligt ook de rotsformatie die bekendstaat als El Indjan (De Indiaan).

Vroeger was er een verbinding tussen het dorp en de Bullenbaai via de Saliña Sint Marie en de Boka Sint Marie.


Complex R.K. Kerk Sint Willibrordus
Characteristics:
Roman Catholic church built in stone on rectangular floor plan. Large gabled roof over nave. Lower extension of apse on east end. Front façade on west side: main entrance and a bell tower. Gothic openings with pointed arches, Gothic wooden tracery in the arches. Interior: three naves divided by arcades; open roof construction; black tiles on floor; tomb of builder of church, Father Jansen, annex memorial plate in northern aisle. Additional structures: old and new vicarage, two cisterns, flagpole foot.
Monument value:
Architectural and historical value as a late 19th-century RC church in the Neo-Gothic style; ethnographic and cultural-historical value as part of the RC mission of Curacao; ensemble value as a coherent RC complex of a church, vicarages and cisterns in a historic setting; aesthetic value because of prominent location. Construction date:1884 – 1888.&lt;ref&gt;{{en}}[https://curacaomonuments.org/sites/sint-willibrordus/  Sint Willibrordus], curacaomonuments.org&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

----------------
{{infobox edificio
| variante = c
| nomber = Kas di Pueblo
| imagen = Penstraat 22 - 24, restoration.png
| descripcion = Kas di Pueblo bou restourashon na 2023.
| nomber2 = 
| localisa_na = Penstraat 22-24, Willemstad
| luga = {{CUW}}
| adres = 
| fecha_funda = 
| estilo = 
| encarga = 
| architect = 
| funcion_original = 
| funcion_actual =
| propietario = 
| status monumento =
}}
'''Kas di Pueblo, penstraat 22-24''' - toevoegen aan [[Partido Nashonal di Pueblo]]
Het monumentale gebouw (1860)? werd in 1948 ter beschikking gesteld aan de PNP als partijgebouw. Meer dat 50 jaren heeft het gediend in deze functie.
links
* https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/26775-niets-slopen-en-ook-niet-plakken|
* https://curacao.nu/monumentenraad-wil-geen-sloop-en-nieuwbouw-van-kas-di-pueblo-zoals-nu-in-een-vergunning-is-geregeld/|5 december 2022
-----------------
'''Fundashon Docomomo Curaçao''' ta un fundashon ku ta enfoká riba e dokumentashon i konservashon di arkitektura modernista na [[Kòrsou]].

a wòrdu fundá na 2009 i ta enfoká riba e dokumentashon i konservashon di arkitektura modernista na Kòrsou. E fundashon ta forma parti di e red internashonal Docomomo, ku a hunga un rol lider den protekshon di edifisionan modernista mundialmente desde su fundashon na 1988.&lt;ref&gt;https://kikotapasando.com/2024/11/22/fundashon-docomomo-curacao-ta-presenta-buki-tokante-architektura-modernista-riba-curacao-modern-architecture-of-curacao-1930-1960/ Fundashon Docomomo Curaçao ta presentá buki tokante architektura modernista riba Curaçao: “Modern Architecture of Curaçao 1930-1960”], kikotapasando.com (22 di november 2024)&lt;/ref&gt;

Reflecting on Curaçao’s Modernist Legacy – Chairman Ronny Lobo’s Speech
During the book launch of &quot;Modern Architecture of Curaçao 1930-1960&quot;, our chairman, Ronny Lobo, delivered an inspiring speech that set the tone for the evening. His words highlighted the importance of preserving and celebrating the island’s modernist architectural heritage, the stories behind these iconic structures, and the vision for safeguarding them for future generations.
Read below the full speech (in Dutch) and immerse yourself in the passion and dedication driving this project.
#DocomomoCuraçao #ArchitecturalHeritage #ModernistLegacy #inspiringwords
Speech Ronny Lobo bij de presentatie van het boek Modern Architecture 1930-1960
Als voorzitter van de Stichting DoCoMoMo Curaçao, ben ik vereerd wat woorden te mogen uitspreken ter gelegenheid van de presentatie dit boek. Ik sta hier weliswaar met gemengde gevoelens. Terwijl we vandaag met veel blijdschap de publicatie van een prachtig architectuurboek vieren hebben we nauwelijks enkele weken geleden met lede ogen moeten aanzien hoe op Mahaai twee woonhuizen naar ontwerp van Ben Smit werden gesloopt. Zijn eigen woonhuis aan de Angloweg 9, in dezelfde wijk, prijkt gelukkig op de kaft van dit boek. Het werd in 2020 als eerste modern huis tot beschermd monument verklaard. Zijn dochter Jennifer, mede bestuurslid van onze stichting en speciaal voor de presentatie overgekomen uit Nederland, is erin opgegroeid. 
De waardering voor goede architectuur blijkt niet vanzelfsprekend, soms door onbekendheid met vooral de modernere bouwstijlen. De beroemde architect Ludwig Mies van der Rohe zei: “Never talk to a client about architecture. Talk to him about his children. That is simply good politics. He will not understand what you have to say about architecture most of the time.” Mijn vroegere hoogleraar in Delft zei het ook: “Architectuur is net als contrabande- binnensmokkelen moet je het, keer op keer opnieuw.”
Aan de publicatie van het boek ging een lange periode vooraf waarin architecten en andere liefhebbers zich hebben ingezet voor het beschermen en behouden van goede architectuur op het eiland Curaçao, vooral de gebouwen in de herkenbare stijl van de Moderne Beweging ofwel in het Engels de Modern Movement. DoCoMoMo staat voor Documentation and Conservation of the Modern Movement. Het initiatief hiertoe werd in 1988 genomen door Wessel de Jonge en Hubert-Jan Henket van de Technische Universiteit in Eindhoven. 
De beweging verspreide zich over de hele wereld als DoCoMoMo International, en omvat momenteel 79 nationale/regionale werkgroepen (chapters), waarvan de onze er een is.
Het huidige bestuur van onze stichting, opgericht op 2 maart 2009, bestaat uit 10 personen, van zeer gevarieerde pluimage. Naast mijn persoon als voorzitter:
- communicatiewetenschapper Renske Pin, secretaris;
- goud en geld deskundige Natalie van Tol, penningmeester;
- architectuurhistorici Jennifer Smit en Gerda Gehlen; 
- bouwkundige en commercieel Manager bij de Stichting Monumentenzorg Juliette Buddingh’; 
- juristen Arriën Lekkerkerker en Achim Henriquez; 
- Change Manager Nicole Chirino; 
- Docent Bouwkunde bij UOC architect Nienke Eshuis;
- Last but not least, schrijver van het boek, restauratiearchitect Michael Newton! 
Een van de eerste activiteiten van onze stichting, onder voorzitterschap van Sofia Saavedra Bruno, was de organisatie van de eerste regionale conferentie over moderne Caribische architectuur in samenwerking met de Universiteit van de Nederlandse Antillen (nu UOC). Eén van de sprekers was Wessel de Jonge die ik zojuist noemde.
Ronald Gill, auteur van het boek Een eeuw architectuur op Curaçao, stelde een lijst op van gebouwen in de bouwstijl van de Moderne Beweging. Er werd een top tien samengesteld van zeer uiteenlopende gebouwen, waaronder kantoorgebouwen, woningen, een ziekenhuis en zelfs watertanks, die uitvoerig gedocumenteerd werden. In het boek dat we vandaag presenteren staan al deze prachtige gebouwen en meer. 
Sommige zijn goed bewaard gebleven, maar sommige verkeren in zeer slechte staat. Met dit boek willen we laten zien wat architecten in een bepaalde periode hebben gemaakt en hoe hun gebouwen met internationale allure zijn aangepast aan het lokale tropische klimaat. We hopen daarmee het bewustzijn en de waardering voor deze architectuur te vergroten. De betere voorbeelden uit het verleden kunnen hopelijk ook de nieuwe generatie architecten inspireren. De nieuwe doosachtige architectuur die we thans waarnemen is naar mijn mening geen goede uitdrukking voor ons tropische klimaat waarvoor die gebouwd is. Het kleurgebruik, zo typerend voor de Caribische architectuur, lijkt te zijn teruggebracht tot slechts drie kleuren, wit, zwart en grijs, hier en daar onderbroken door donkerbruine steenstrips.
Het valt te betreuren dat van architectuurontwikkeling in de afgelopen eeuw, waaraan naast particuliere opdrachtgevers ook de overheid en de Shell een belangrijke bijdrage leverden, nauwelijks wat over lijkt te zijn. De Shell was niet alleen de belangrijkste economische pijler van het eiland, maar had ook een sterke invloed op de architectuur hiervan. De woonhuizen voor de werknemers van het bedrijf in Emmastad en Julianadorp en het hoofdkantoor en het laboratorium zijn goede voorbeelden van typisch tropische architectuur. 
Cornelis Bakker, een Nederlandse architect die in 1939 arriveerde, was de eerste professioneel opgeleide architect woonachtig op Curaçao. In dienst van Openbare Werken ontwierp hij de meeste belangrijke openbare gebouwen en scholen. De Shell-gebouwen en de gebouwen van de overheid waren sterke architectonische voorbeelden voor de lokale bevolking die haar eigen onderkomens bouwde. Ze zijn allemaal aangepast aan het tropische klimaat, met grote dakoverstekken en gevels die zorgvuldig zijn ontworpen voor ventilatie en daglichttoetreding. Ben Smit, een andere Nederlandse architect die in 1950 partner werd van Bakker, heeft een even indrukwekkende staat van dienst met gebouwen tot 1971. 
De beroemde Nederlandse architect Gerrit Rietveld maakte bijna als incident een van de beste voorbeelden van gebouwen die geschikt zijn voor ons klimaat, het Mgr. Verriet Instituut voor lichamelijk en geestelijk gehandicapten in 1949.
Cees Bakker en Ben Smit, samen met een beperkte groep van wat ik reizende architecten noem, zijn erin geslaagd een groot aantal architectuur monumenten van hoge kwaliteit te creëren. Ze maakten uitstekende voorbeelden van veel scholen, een bibliotheek in Pietermaai, een ziekenhuis en prachtige huizen. Allemaal zeer geschikt voor hun functie en goed aangepast aan de locatie en ons klimaat. Dezelfde kwaliteit kon in de jaren daarna incidenteel worden bereikt door architecten als de Vries, Fresco, Alexenko, Nolte, Zingel, Julian en Badaracco. In de jaren zeventig ontwierp de lokale architect Tom Janga verschillende projecten voor de overheid en publieke instellingen. Zijn belangrijkste werk was de Openbare Bibliotheek in Scharloo, een goed voorbeeld van een eigentijds gebouw in een historische omgeving en geschikt voor het klimaat. Het werd helaas in 2022 verlaten vanwege de slechte staat van onderhoud. Een publieke schande dat de verwaarlozing zo ver heeft moeten komen. 
Oppervlakkige consumentenontwerpen zijn de standaard geworden voor de meeste gebouwen op het eiland, inclusief institutionele projecten. Slechte ontwerpen worden vaak gecompenseerd door het gebruik van dure materialen, terwijl de tekortkomingen in het ontwerp worden gecompenseerd door krachtigere airconditioningunits, die bovendien nog betaalbaarder zijn geworden. Persoonlijk sta ik niet achter de afhankelijkheid van zeer geavanceerde materialen of apparatuur om gebouwen bestand te maken tegen onze tropische omgeving. Gebouwen moeten er ook tropisch uitzien, hetgeen je bereikt met het verschil tussen licht en schaduw, hetgeen bij de meeste MoMo gebouwen zo sprekend is, bij ons wellicht nog mooier dan in landen met een gematigder klimaat en minder zonlicht. 
De overheid heeft haar rol als trendsetter al vele jaren verloren. In plaats daarvan huren openbare lichamen dure kantoorruimtes die zijn gebouwd door projectontwikkelaars, zonder enige architectonische kwaliteit. 
Er is al veel literatuur over de oudere monumenten op ons eiland, maar nog niet genoeg over de modernere architectuur. Wij hopen dat dit boek de aanzet zal zijn om dit uit te breiden.
Met dank aan Michel Newton en Ton Verkuijlen die deze erfenis hebben vastgelegd. Aan Ron Smit van LM Publishers, mede-uitgever van dit boek. En natuurlijk aan alle sponsors die de publicatie van dit boek mogelijk hebben gemaakt:
- Stimuleringsfonds voor de architectuur;
- Curaçao Style 
- Stichting Monumentenzorg;
- Mongui Maduro;
- Refineria di Korsou;
- Administratiekantoor Newton;
- NV Stadsherstel Willemstad;
- MCB Bank
- Landmark Real Estate.
Dank U,
Ronny Lobo
Voorzitter Stichting DoCoMoMo Curaçao
21 november 2024</text>
      <sha1>iyjks8vwa5hrvizpuybfq2p5g46monv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206783</id>
      <parentid>206782</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T15:20:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>206783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49215" sha1="4k675lsj2rub6omqmtu9oljyzq06hs3" xml:space="preserve">__NOINDEX__
Pending: [[Kapel Sehos]] - [[Premio Jackie Voges]] - [[Plantashi Hato]] - [[Fundashon Docomomo Curacao]] - [[Misa di San Willibrordu]] - [[Kas di Pueblo]]
------------------
{{infobox edificio | variante = c
| tipo = religioso
| nomber = Kapia Sehos
| imagen = Muurschildering in de kapel van het Elisabeth Gasthuis op Curaçao, KITLV 150035.tiff
| pais   = {{CUW}}
}}
'''Kapia Sehos''' ta un kapia históriko ku tabata forma parti di e kompleho di [[Sint-Elisabeth Hospital]] (Sehos) na [[Willemstad]], kapital di [[Kòrsou]]. Situá den e zona di [[Otrobanda]], e kapia ta forma parti di e herensia kultural i históriko di e área.&lt;ref name=&quot;kapel&quot;&gt;{{citeer web|auteur=[[Dick Drayer]]|url=https://www.curacao.nu/nieuws/algemeen/97127/historische-sehos-kapel-blijft-in-particuliere-handen-ondanks-aankoop-door-overheid|titel=Historische SEHOS-kapel blijft in particuliere handen, ondanks aankoop door overheid|werk=curacao.nu|datum=2026-10-11|bezochtdatum=2026-10-11}}&lt;/ref&gt;

== Historia ==
Sint-Elisabeth Hospital tabata un hospital general na [[Kòrsou]] for di 1855 te na novèmber 2019.&lt;ref name=:&quot;1&quot;&gt;{{citeer boek|auteur= Busari, Jamiu O. &amp; Duits, Ashley J.|url=https//pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4305231/|titel= The strategic role of competency based medical education in health care reform: a case report from a small scale, resource limited, Caribbean setting|uitgever=National Library of Medicine}}&lt;/ref&gt; E hospital katóliko a wòrdu fundá pa monseñor [[Ferdinand Kieckens]] ku sosten di e sürnan Fransiskano di Breda.

Un kapia tabata forma parti di e kompleho di hospital desde [[siglo 19|siglo diesnuebe]]. E kapia tabata sirbi pa misa, seremonia di entiero, boutismo, último sakramentu i otro aktividatnan relashoná ku bida religioso. Su usuario no tabata solamente e sürnan i otro personal religioso, sino tambe pashènt, personal di hospital i habitantenan di Otrobanda.&lt;ref&gt;{{citeer web|auteur=[[Dick Drayer]]|url=https://www.curacao.nu/nieuws/column/76348/wat-nu-is-het-doek-echt-gevallen-voor-sehos-slot-|titel= Wat nu, is het doek écht gevallen voor Sehos? (Slot)|werk=curacao.nu|datum=2026-06-29}}&lt;/ref&gt;

===Di dos kapia===
Na 1913, a konstruí un kapia nobo, ku tabata mas grandi ku e edifisio anterior. E struktura, di aproximadamente 23 meter di largura, tabata situá parsialmente riba e mesun tereno di e kapia bieu, pero orientá pa ost en bes di pa sùit. Dilanti di dje tabatin un plasa chikí.&lt;ref&gt;{{citeer web|titel=Het St. Elisabeth's-Gasthuis op Curaçao. 1855 -- 3 December – 1930|werk=[[Amigoe]]|datum=1930-11-15|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2026-10-13|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010280986:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;

Sinembargo, despues di algun dékada, e direktiva di hospital a disidí pa remplasá e kapia. E edifisio di 1913 tabata situá serka di e residensia di e sürnan, kaminda e tabata limitá e entrada di lus natural, aire fresku i bista. Ademas, su konstrukshon tabata limitá e posibilidat pa mehorá e konekshon entre e alanan ost i wèst di e hospital.

=== Di tres kapia ===
E di tres i aktual kapia a wòrdu diseñá pa arkitekto A. J. Morel, kende tambe a dirigí e trabou di konstrukshon. E edifisio a wòrdu diseñá ku atenshon pa su aparensia i limita solamente pa e rekursonan disponibel. Dia 13 di novèmber 1939, a konsagrá e kapia i pon'é den uso.&lt;ref&gt;{{citeer web|titel=De Nieuwe Kapel in het St. Elisabeth-Gasthuis|werk=[[Amigoe]]|datum=1939-11-25|bezochtdatum=2026-10-13|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010281843:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=:&quot;1939&quot;&gt;{{citeer web|titel=Sehos-kapel vijftig jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-11-11|bezochtdatum=2026-10-13|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642618:mpeg21:p003}}&lt;/ref&gt;

Na 1944, Prinsesa [[Juliana di Hulanda]] a bishitá e hospital i su kapia. Prins Bernhard a bishitá e kompleho na 1950.&lt;ref&gt;{{citeer web|titel=In het Sint Elisabethgasthuis|werk=[[Amigoe]]|datum=1944-03-02|bezochtdatum=2026-10-13|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010403043:mpeg21:p002}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citeer web|titel=De Prins in het St. Elisabethgasthuis|werk=[[Amigoe]]|datum=1950-01-19|bezochtdatum=2026-10-13|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010403158:mpeg21:p002}}&lt;/ref&gt;

==Arkitektura i dekorashon==
E kapia a wòrdu diseñá pa A. J. Morel, ku kontribushon artístiko di diferente pintor i artesano. E edifisio ta distinguí su mes pa su espasio interior abòltu i su bentananan di glas di koló.

E bóvedanan ta sostené pa arkada punta ku ta baha te na e vloer. E altura total for di e vloer te na e parti mas haltu di e bóveda ta 14 meter, ku un altura interior di aproximadamente 11 meter. E espasio interior tin un hanchura di 14 meter i un largura di 22 meter. E kansel, ku ta okupa seis meter di e largura, ta keda den un ábside ku dos arkada mas chikí.[[14]]

E vloer, e revestimentu inferior di muraya, e altar i e baranka di komunión ta trahá di marmer di Calacatta, ku detaye di marmer blou-turkeis. E trapinan tambe ta trahá di e marmer blou. E altar, diseñá pa recordá un mesa di sakrifisio, ta dominá pa un krus grandi di marmer blou ku un figura di Kristu di tamaño natural, tallá den palu di linden i dorá.[[14]]

E bentananan di glas di koló, trahá segun diseño di Lou Asperslag, ta forma un parti importante di e dekorashon interior. E loft di koro ta konsistí di un plachi di beton ku ta sobresalí di e muraya i ta será pa un baranka di heru forhá, dekorá ku e inskripshon «Kanta na Señor» — «Alabá E».[[14]]

Despues di e Segundo Konsilio di Vaticano, a pone mas énfasis riba e altar komo mesa di Eukaristia. Den e kapia, esaki a resultá den e instalashon di un mesa di altar riba e nivelnan di e santuario.[[5]]


==========================
Motibunan ku a pone e Direktiva konstruí e kapel nobo aki: (1) E lokalidat di e kapel bieu tabata sumamente desfaborabel. Konstruí solamente un meter leu for di e Residensia di e Hermananan, e último tabata kasi kompletamente privá di un bista, i tambe di aire fresku i e influensia benefisioso di lus natural. (2) Ademas, e arkitektura di e edifisio tabata di tal forma ku kualke forma di embeyesé tabata for di kuestion. (3) E kapel bieu tabata para den kaminda di un mehorashon planiá di hospital—spesifikamente, e konekshon entre e alanan Oost i Wèst, ku lo a fasilitá grandemente akseso na e vários departamentunan.
E kapel original a wòrdu konstruí na 1913 den forma di un edificio modesto. 
E kapel nobo, cu a wordu embeyese te unda e rekursonan tabata permite, a wòrdu diseñá pa señor A. J. Morel, kende tambe a hasi e trabounan di konstrukshon. E marmer pa e altar a wordo suministra pa e firma Hulandes di piedra natural Van Stokkum (Rotterdam), cu a encarga e artista decorativo Aug. van Os pa crea e diseño. Manera menshoná anteriormente, Lou Asperslag a krea e bentananan; e tabata responsabel tambe pa vários muebles, manera e kandela, kandela, e aparato di lus sentral, i e vloer di e kapel.
Sinembargo, unabes ku e demolishon di e kapel bieu tabata riba e agènda, e Hunta a disidí di konstruí un kapel nobo—i unu mas bunita posibel, por lo ménos te kaminda e rekursonan tabata permití.&lt;ref&gt;De Nieuwe Kapel in het St. Elisabeth-Gasthuis. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 25-11-1939, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010281843:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;

E hospital, inkluyendo e kapia, a wòrdu bishitá pa [[Juliana di Hulanda|Prinsesa Juliana]] na 1944 i pa Prins Bernhard na 1950.&lt;ref&gt;IN HET SINT ELISABETHSGASTHUTS.. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 02-03-1944, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 12-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010403043:mpeg21:p002}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;DE PRINS IN HET ST. ELISABETHS GASTHUIS.. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 19-01-1950, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 12-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010403158:mpeg21:p002}}&lt;/ref&gt;

== Edifisio ==
Diferente artista a kontribuí na e dekorashon di e edifisio. Lou Asperslag a diseñá e bentananan di glas di koló, i Joep Nicolas a krea e Stashonnan di Krus. E altar di marmer a wòrdu suministrá pa e firma hulandes Van Stokkum, di Rotterdam, ku a enkargá e diseño dekorativo na Aug. van Os.[[5]][[6]]


E kapia aki a remplasá unu muchu mas chikitu ku tabata para riba e sitio kaminda e ofisinanan di atministrashon ta situá awor, banda di e eks-konbento di e soeurnan religioso. Despues ku e ruman muhénan a ofresé nan orashonnan i deboshonnan den e espasio ei pa mas ku ochenta aña, e direktiva di hospital a disidí di konstruí un kas di adorashon nobo, mas grandi i mas bunita ku tambe lo a benefisiá e pashèntnan.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;/&gt; 
De kapel van het Sint Elisabeths Hospitaal is een juweel van een Godshuis. Bekende kunstenaars leverden daarvoor hun bijdrage. De muurschilderingen zijn van Dolf Henkes, de gebrandschilderde ramen van Lou Asperslag en de kruiswegstaties van Joep Nicolas.&lt;ref&gt;68 religieuzen en 174 leken in dienst van Anti IL volk. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 23-11-1955, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 12-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010988488:mpeg21:p002}}&lt;/ref&gt;

E diseño ta di e arkitecto A.J. Morel. Artistanan a kontribuí ku nan talentonan: artista di glas Lou Asperslag a krea e bentananan, pintor Joep Nicolas e Stashonnan di Krus, i Dolf Henkes ku e mural rondó di e altar.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;/&gt;
Desde e Segundo Konsilio di Vatikano, a pone mas énfasis riba e aspekto di kuminda di Eukaristia. Konsekuentemente, nan a pone un mesa di altar riba e trapinan di e santuario.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;/&gt;

Na 1946, un mural a wordo crea den e kapel door di Dolf Henkes (1903–1989), un pintor y artista visual di Rotterdam cu a keda na Curaçao di 1945 pa 1947 riba invitashon di [[Chris Engels]].&lt;ref&gt;De Muurschildering in de Kapel van het Hospitaal. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 01-06-1946, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 12-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402069:mpeg21:p004}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.cultureelerfgoed.nl/actueel/magazines/sporen-van-slavernij-en-koloniaal-verleden/2020/2/negerjongen-curacao ‘Negerjongen – Curaçao’], cutureelerfgoed.nl&lt;/ref&gt; Na 1977, el a restorá e mural e mes.&lt;ref&gt;{{citeer web|titel=In kapel van hospitaal Dolf Henkes komt eigen fresco's restaureren|werk=[[Amigoe]]|datum=1977-07-08|bezochtdatum=2026-10-12|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639456:mpeg21:p002}}&lt;/ref&gt;

Na 1951, Pader Rektor Hulsman a enkargá konstrukshon di un toren na St. Elisabeth Hospital, ku ta akapará tres kampana. Situá banda di e laboratorio i e departamentu di rayo X, e toren tabata kontené dos kampana grandi i un chikitu ku tabata bati e Angelus tres biaha pa dia. E dos kloknan grandi a haña nan nòmber for di Santa Isabel i San Hosé. E kampananan tambe a anunsiá sirbishi di kapia na e pashèntnan i personal di e hòspital.&lt;ref&gt;Na drie jaar ”stilte” Kapelklokken hospitaal worden in ere hersteld. &quot;Amigoe&quot;. Curaçao, 15-09-1986, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641808:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;
 
Den e edifisio, henter e arko (gewelf) ta wòrdu sostené pa boog/arkonan punta ku ta ekstendé te na e vloer. E altura for di e vloer di misa te na e lomba ta 14 meter, ku un altura interior di 11 meter; e hanchura paden ta 14 meter, miéntras ku e largura ta 22 meter. Seis meter di e largura aki ta wòrdu okupá pa e kansel, ku ta wòrdu formá pa un ábside ku ta konta ku dos arko mas chikitu. Aki, e vloer, wainscoting, altar i rail di komunion ta trahá di marmer di Calacatta aksentuá ku bandanan di marmer blou turko, e último tambe ta e material usá pa e trapinan. E altar, diseñá pa parse un mesa di sakrifisio masivo, ta wòrdu dominá pa un krus grandi, tambe di marmer blou, ku ta karga un figura di Kristu di tamaño real grabá for di palu di linden hopi dorá.&lt;ref&gt;De Nieuwe Kapel in het St. Elisabeth-Gasthuis. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 25-11-1939, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010281843:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;

E bentananan di glas di koló di e kapel a wòrdu kreá pa e artista di glas renombrá Lou Asperslag. E interkambio di koló den e bentana aki ta krea un ambiente berdaderamente deboshonal denter di e kapel.
E loft di e koro ta konsistí di un plachi di beton ku kantilever, será pa un baranka di heru forhá orná ku ta konta ku e inskripshon “Kanta na Señor” — “Alabá E.”

== Despues di Sehos ==
E kapia históriko di èks-St. Elisabeth Hospital (SEHOS) na Otrobanda ta keda propiedat di Otrabanda Village B.V. i no tabata inkluí den e benta na Pais di Kòrsou òf HNO Vastgoed en Beheer.
E kapia ta situá riba tereno B-3502, ku ta kubri un área di 764 meter kuadrá. E tereno ta pertenesé na Otrabanda Village, e kompania di biennan rais ku anteriormente a kumpra e kompleho di hospital anterior for di e kuradó di bankarota.
E partidonan enbolbí ta deklará ku desaroyo den futuro mester tene kuenta ku e identidat di e área, ku e kapel ta sirbi komo un punto di anker. E prinsipionan aki a wòrdu inkorporá den akuerdonan tokante e desaroyo mas aleu di e kompleho di hospital anterior.
Bou di e akuerdonan aki Pais Kòrsou ta asumí kontrol kontraktual riba desaroyo di e área, ounke no ta tur e kavelnan a bira propiedat di gobièrnu.
E kapel ta wòrdu identifiká eksplísitamente den e akuerdonan di desaroyo komo un punto di anker históriko.&lt;ref name=&quot;kapel&quot;/&gt;

Plannan di redesaroyo resien a asta konsiderá habri e kapia pa pashèntnan di e [[Curaçao Medical Center]] (CMC) nobo i pa turistanan krusero katóliko ku ta mará na e mega-pier den serkania. Aunke e kompleho di hospital a wòrdu bendí despues di e bankarota na 2025, ta stipulá den kontrakt ku e kapel históriko mester wòrdu konserbá i keda aksesibel komo parti di e desaroyo di e sitio den futuro.&lt;ref name=&quot;kapel&quot;/&gt;

{{Appendix}}
E kapia di 1913 i e edifisio nobo di 1939

Na 1913, a konstruí un kapia nobo, ku tabata mas grandi ku e edifisio anterior. E edifisio, di aproximadamente 23 meter di largura, tabata situá parsialmente riba e mesun tereno di e kapia bieu, pero orientá pa ost en bes di pa sùit. Dilanti di dje tabatin un plasa chikí.[[4]]

Sin embargo, despues di algun dékada, e direktiva di hospital a disidí pa remplasá e kapia. E edifisio di 1913 tabata situá serka di e residensia di e monhanan, kaminda e tabata limitá e entrada di lus natural, aire fresku i bista. Ademas, su konstrukshon tabata limitá e posibilidat pa mehorá e konekshon entre e alanan ost i wèst di e hospital.

E kapia nobo a wòrdu diseñá pa arkitekto A. J. Morel, kende tambe a dirigí e trabou di konstrukshon. E edifisio a wòrdu diseñá ku atenshon pa su aparensia i pa e rekursonan disponibel. Dia 13 di novèmber 1939, a konsagrá e kapia i pone e den uso.[[5]][[6]]

Diferente artista a kontribuí na e dekorashon di e edifisio. Lou Asperslag a diseñá e bentananan di glas di koló, i Joep Nicolas a krea e Stashonnan di Krus. E altar di marmer a wòrdu suministrá pa e firma hulandes Van Stokkum, di Rotterdam, ku a enkargá e diseño dekorativo na Aug. van Os.[[5]][[6]]

Na 1944, Prinsesa [[Juliana di Hulanda]] a bishitá e hospital i su kapia. Prins Bernhard a bishitá e kompleho na 1950.[[7]][[8]]

E mural i e toren di kampana
Na 1946, pintor hulandes [[Dolf Henkes]] (1903–1989) a kreá un mural rondó di e altar di e kapia. Henkes a biba na Kòrsou di 1945 te 1947, despues di un invitashon di [[Chris Engels]]. Na 1977, e mesun artista a restaurá e mural.[[10]][[11]][[12]]

Na 1951, pader rektor Hulsman a enkargá konstrukshon di un toren di kampana banda di e laboratorio i e departamentu di rayo X di e hospital. E toren tabatin tres kampana: dos grandi i un chikí. E dos kampanan grandi tabata yama Santa Isabel i San Hosé, miéntras ku e kampana chikí tabata anunsiá e Angelus tres biaha pa dia. E kampanan tabata anunsiá tambe e serbishinan religioso di e kapia na pashèntnan i personal di hospital.[[13]]

Arkitektura i dekorashon
E kapia a wòrdu diseñá pa A. J. Morel, ku kontribushon artístiko di diferente pintor i artesano. E edifisio ta distinguí su mes pa su espasio interior abòltu i su bentananan di glas di koló.

E bóvedanan ta sostené pa arkada punta ku ta baha te na e vloer. E altura total for di e vloer te na e parti mas haltu di e bóveda ta 14 meter, ku un altura interior di aproximadamente 11 meter. E espasio interior tin un hanchura di 14 meter i un largura di 22 meter. E kansel, ku ta okupa seis meter di e largura, ta keda den un ábside ku dos arkada mas chikí.[[14]]

E vloer, e revestimentu inferior di muraya, e altar i e baranka di komunión ta trahá di marmer di Calacatta, ku detaye di marmer blou-turkeis. E trapinan tambe ta trahá di e marmer blou. E altar, diseñá pa recordá un mesa di sakrifisio, ta dominá pa un krus grandi di marmer blou ku un figura di Kristu di tamaño natural, tallá den palu di linden i dorá.[[14]]

E bentananan di glas di koló, trahá segun diseño di Lou Asperslag, ta forma un parti importante di e dekorashon interior. E loft di koro ta konsistí di un plachi di beton ku ta sobresalí di e muraya i ta será pa un baranka di heru forhá, dekorá ku e inskripshon «Kanta na Señor» — «Alabá E».[[14]]

Despues di e Segundo Konsilio di Vaticano, a pone mas énfasis riba e altar komo mesa di Eukaristia. Den e kapia, esaki a resultá den e instalashon di un mesa di altar riba e nivelnan di e santuario.[[5]]

Despues di Sehos
Despues di e sera di Sehos na novèmber 2019, e kapia a keda komo un edifisio históriko den e tereno di e anterior kompleho di hospital. Segun e dokumentashon tokante e desaroyo di e sitio, e kapia ta pertenesé na Otrabanda Village B.V. i no tabata inkluí den e benta di e anterior kompleho na Pais Kòrsou òf na HNO Vastgoed en Beheer.[[1]]

E kapia ta situá riba kavel B-3502, ku un superfisie di 764 meter kuadrá. E kavel ta pertenesé na Otrabanda Village, un kompania inmobiliario ku a kumpra e anterior kompleho di hospital for di e kuradó di bankarota. Den e akuerdonan pa e desaroyo futuro di e tereno, e partidonan enbolbí a rekonosé e kapia komo un punto di referensia históriko ku mester wòrdu tené na kuenta den e planifikashon di e sitio. Pais Kòrsou a haña kontrol kontraktual riba e desaroyo di e área, aunke no tur kavel a pasa den propiedat di gobièrnu.[[1]]

Entre e ideanan pa e futuro uso di e kapia tabatin habri e edifisio pa pashèntnan di e nobo [[Curaçao Medical Center]] (CMC) i pa bishitantenan katóliko ku ta yega na e terminal di krusero serka di e sitio. Segun e akuerdonan di desaroyo, e kapia históriko mester wòrdu konserbá i keda aksesibel komo parti di e desaroyo futuro di e anterior kompleho di hospital.[[1]]
------------
NOTES
E kapel aktual di St. Elisabeth Hospital a keda solemnemente konsagrá i poné den uso dia 13 di novèmber 1939. Esei tabata sinkuenta aña pasá—un hubileo di oro, ku otro palabra.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;/&gt;
E kapel aki a remplasá unu muchu mas chikitu ku tabata para riba e sitio kaminda e ofisinanan di atministrashon ta situá awor, banda di e eks-konbento di e soeurnan religioso. Despues ku e ruman muhénan a ofresé nan orashonnan i deboshonnan den e espasio ei pa mas ku ochenta aña, e direktiva di hospital a disidí di konstruí un kas di adorashon nobo, mas grandi i mas bunita ku tambe lo a benefisiá e pashèntnan. E diseño tabata di e arkitecto A.J. Morel. Artistanan a kontribuí ku nan talentonan: artista di glas Lou Asperslag a krea e bentananan, pintor Joep Nicolas e Stashonnan di Krus, i Dolf Heij e pintura rondó di e altar.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;/&gt;
Desde e Segundo Konsilio di Vatikano, a pone mas énfasis riba e aspekto di kuminda di Eukaristia. Konsekuentemente, nan a pone un mesa di altar riba e trapinan di e santuario.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;/&gt;

* Ludovicus Oeverhaus (1925-1990) was ziekenhuispastoor Sehos vanaf 1968. 
------
E kapel históriko di èks St. Elisabeth Hospital (SEHOS) na Otrobanda ta keda propiedat di Otrabanda Village B.V. i no tabata inkluí den e benta na Pais di Kòrsou òf HNO Vastgoed en Beheer.
E kapel ta situá riba tereno B-3502, ku ta kubri un área di 764 meter kuadrá. E tereno ta pertenesé na Otrabanda Village, e kompania di biennan rais ku anteriormente a kumpra e kompleho di hospital anterior for di e kuradó di bankarota.
E partidonan enbolbí ta deklará ku desaroyo den futuro mester tene kuenta ku e identidat di e área, ku e kapel ta sirbi komo un punto di anker. E prinsipionan aki a wòrdu inkorporá den akuerdonan tokante e desaroyo mas aleu di e kompleho di hospital anterior.
Bou di e akuerdonan aki Pais Kòrsou ta asumí kontrol kontraktual riba desaroyo di e área, ounke no ta tur e kavelnan a bira propiedat di gobièrnu.
E kapel ta wòrdu identifiká eksplísitamente den e akuerdonan di desaroyo komo un punto di anker históriko.&lt;ref name=&quot;kapel&quot;/&gt;
-------------
E kampananan di e kapel na St. Elisabeth Hospital pronto lo bati atrobe despues di tres aña di silencio.
Na 1951, Pader Rektor Hulsman a enkargá konstrukshon di un toren na St. Elisabeth Hospital, ku ta akapará tres klok. Situá banda di e laboratorio i e departamentu di rayo X, e toren tabata kontené dos klok grandi i un chikitu ku tabata bati e Angelus tres biaha pa dia. E dos kloknan grandi a haña nan nòmber for di Santa Isabel i San Hosé. E kloknan tambe a anunsiá sirbishi di kapel na e pashèntnan i personal di e hòspital. Sinembargo, na 1983, diripiente e kloknan a keda ketu. Nan a funshoná atrobe pa un ratu kòrtiku, pero no pa hopi tempu. Algun tempu pasá, un inspekshon di e Departamentu di Fasilidatnan a revelá defektonan signifikante den e toren, loke a kondusí na un desishon na aprel pa restorá esaki. Segun e “Sehos-bulletin” di St. Elisabeth Hospital, e mekanismo di klok a wòrdu kontrolá i drecha, e pilarnan di e toren a wòrdu restourá, i e biganan a wòrdu remplasá. E toren ta hayando un facelift actualmente, despues di cual e belnan lo wordo reinstala.&lt;ref&gt;Na drie jaar ”stilte” Kapelklokken hospitaal worden in ere hersteld. &quot;Amigoe&quot;. Curaçao, 15-09-1986, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641808:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}
===Kapia di 1913===
Un kapel nobo konstrui na 1913, kasi kompletamente separá di 23 meter di largura, tabata situá parsialmente na e sitio di esun bieu pero awor orientá pa ost en bes di pa sùit. Dilanti di e kapel tabata situá un plasa chiki.&lt;ref&gt;Het St. Elisabeth's-Gasthuis op Curaçao. 1855 -- 3 December – 1930.. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 15-11-1930, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010280986:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;

E kapel aktual a keda konsagrá i poné den uso dia 13 di novèmber 1939.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;&gt;Sehos-kapel vijftig jaar. &quot;Amigoe&quot;. Curaçao, 11-11-1989, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642618:mpeg21:p003}}&lt;/ref&gt;

------------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
'''Premio Ernest (Jackie) Voges''' ta un premio di herensia kultural instituí na 2019 pa honra [[Jackie Voges]], kende tabata enbolbi ku Stichting Monumentenzorg Curaçao pa varios dekada di 1966 pa 2016, di kua e ultimo dos komo su presidente.

== Institushon ==
Stichting Monumentenzorg Curaçao (SMC), un fundashon privá (NGO) fundá na 1954, a disidí di implementá e premio ‘Ernest (Jackie) Voges Monument Award’ pa rekonose persona òf organisashonnan ku a mustra esfuerso ehemplar pa renobashon i preservashon di patrimonio konstruí na Kòrsou. Ku e selebrashon di su di 65° aniversario na 2019, SMC e premio lo wordu otorga pa promé biaha.&lt;ref name=&quot;O&quot;&gt;[https://monumentenzorg.cw/the-ernest-jackie-voges-monument-award/ The ‘Ernest (Jackie) Voges’ Monument Award], monumentenzorg.cw (20 di febrüari 2018)&lt;/ref&gt;

E premio ta wòrdu otorga na un persona òf organisashon ku a mustra esfuerso ehemplar pa ku renobason i preservashon di herensia konstruí na [[Kòrsou]].&lt;ref name=&quot;O&quot;/&gt;

E fundashon privá (NGO) Curaçao Monuments Foundation a keda fundá na 1954, sesenta aña pasá otro aña. E meta prinsipal ta pa konserbá i restorá monumentonan protehá. Pa por logra esaki, e fundacion ta cumpra monumentonan den un estado deteriora y ta restaura nan. Door di huur e monumentonan restaura e fundacion ta genera e fondonan pa sigui mantene e edificionan. Banda di e aktividat núkleo aki, e fundashon ta boga tambe pa stimulá validashon di nos monumentonan, ofresé konseho riba restourashon i mantenshon di monumentonan i enkurashá investigashon sientífiko riba historia di Kòrsou, en partikular pa loke ta pertenesé na nos monumentonan.
Sr. ing. Ernest ‘Jackie’ Voges tabata hopi enbolbí ku e fundashon pa 50 aña. El a bira komisario na 1966, i a okupá un posishon komo presidente di 1982 – 2003, sigui pa un otro laban komo komisario, finalmente birando konsehero di e fundashon te na ougùstùs 2016. Bou di su liderazgo, un kantidat grandi di monumento a wòrdu restourá i asina konserbá pa e komunidat di Curaça. Adishonalmente, e fundashon a wòrdu desaroyá den un organisashon profeshonal.
Komo un muestra di apresio pa Sr. Voges i su esfuersonan pa preservashon di nos herensia kultural konstruí, Hunta di Komisario a disidí dia 27 di yanüari di e aña aki pa instituí e premio ku ta hiba su nòmber. E premio ‘Ernest ‘Jackie’ Voges’ lo wordo otorga na un persona of organisacion cu a mustra esfuerso ehemplar pa cu renobacion y preservacion di herencia construi na Curaçao. Un hurado independiente lo disidí entre e personanan òf organisashonnan ku ta kuadra ku e kriterionan aki. E premio lo wordo otorga pa prome biaha na 2019.

== Ganado ==
* 2019 - CuraLiving B.V. pa e restourashon di Hotel ‘t Klooster.
* 2024 - Fundashon Mongui Maduro pa e restourashon di [[Lanthùis Rooi Catootje]], ku ta alohá [[Museo Mongui Maduro]].
restourá
----
Fundashon Mongui Maduro a risibí e ‘Ernest (Jackie) Voges’ Monument Award djaweps durante e entrega di premio na Museo Mongui Maduro. E premio ta rekonosí e ekselente renobashon ku Lanthùis Rooi Catootje a pasa aden resientemente. Ta e di dos biaha ku e premio aki, un inisiativa di Stichting Monumentenzorg Curaçao, a wòrdu entregá. Ku esaki e fundashon ta honra tambe defuntu Ernest ‘Jackie’ Voges, eks-presidente i eks-miembro di konseho di Monumentenzorg.&lt;ref&gt;[https://monumentenzorg.cw/mongui-maduro-monument-award/ Mongui Maduro Museum ta gana e di dos ‘Ernest (Jackie) Voges’ Monument Award], monumentenzorg.nl (29 di yanuari 2024)&lt;/ref&gt;

Na nòmber di Fundashon Mongui Maduro, Henry van der Kwast a risibí e premio. Ademas, el a wòrdu sorprendí ku un pintura di Marianne Cats di Lanthùis Rooi Catootje den su estado renobá. E renobashon a finalisá na 2022. Pa mihó sostené e funshon ku e tin komo museo, a drecha i adaptá e areglo di e espasio. E restorashon a wòrdu ehekutá dor di Norman Panneflek i Dany’s Construction &amp; Maintenance.

Segun e hurado, e restorashon por wòrdu konsiderá un ehèmpel. A integra mehorashon den i klima i usabilidat di e propiedat, sin menospresiá e aparensia históriko di e edifisio kompleto. Por ehèmpel, e sistema di èrko a wòrdu instalá di un manera diskreto, i a agregá un baño pa e bishitantenan di e museo. E funshonnan di sosten, manera e resepshon moderno i e kitchenette pa personal, a wòrdu inkorporá na un manera no masha notabel. Material eksistente a wòrdu resiklá na un manera sostenibel. E historia di e edifisio durante siglo a keda visibel i a haña su propio posishon bek.

Na 2019 Monumentenzorg a establesé e ‘Ernest (Jackie) Voges’ Monument Award pa honra e esfuersonan sin límite di sr. Voges, kende tabata envolví den e fundashon pa 50 aña na diferente forma, inkluso 21 aña komo presidente. Bou di su guia i vishon e fundashon a profeshonalisá. “Jackie semper a haña ku Kòrsou ta bira un tiki mas pober ku kada edifisio históriko ku ta wòrdu basha abou”, segun Herbert van der Woude, presidente di Stichting Monumentenzorg. “El a kumpra i restorá kasi mitar di e inventario di edifisionan di e fundashon. Ademas, el a regla finansiamentu, e tabata sa kon pa haña plaka tur kaminda, mas tantu na Hulanda, i hopi biaha el a tuma riesgo signifikante.” Sr. Voges a fayesé na ougùstùs 2023 na e edat di 92 aña.

Na 2019 a entregá e promé ‘Ernest (Jackie) Voges’ Monument Award na CuraLiving B.V. pa e restorashon di Hotel ‘t Klooster.


Na ougùstùs 2023, Kòrsou a pèrdè un gran kampion di e herensia konstruí di e isla ora Ernest (Jackie) Voges a fayesé na edat di 92 aña. E tabata hopi enbolbí den nos organisashon pa mas ku sinkuenta aña, inkluyendo un periodo di 21 aña komo presidente i hopi aña komo komisario i konsehero. Bou di su guia, Stichting Monumentenzorg Curaçao (e Curaçao Monument Foundation) a profeshonalisá i ekspandé, i un inventario kresiente di edifisionan anteriormente bandoná a keda transformá den e joyanan monumental ku nos ta kuida te dia di awe.
Pa honra e kompromiso personal aki ku nos edifisionan monumental, nos a instituí e Premio ‘Ernest (Jackie) Voges’ na 2019 konhuntamente ku nos di 65 aniversario. E seremonia di premio, ku a konta ku presensia di Sr. Voges mes, a tuma lugá na novèmber 2019 na Villa Maria. Curaliving a wòrdu rekompensá ku e promé Premio ‘Ernest (Jackie) Voges’ komo rekonosementu di e ekselente restourashon di e monasterio anterior ‘Hotel ‘t Klooster’.
No por wòrdu eksagerá kon instrumental e ròl di Sr. Voges den preservashon di herensia konstruí tabata den e último seis dékadanan. Ta sinti dushi amargo pa anunsiá ku na 2024 ora Stichting Monumentenzorg kumpli 70 aña di edat, e Premio ‘Ernest (Jackie) Voges’ lo wòrdu presentá pa di dos biaha. Amargo, pasobra e lo no ta presente personalmente e biaha aki. Pero dushi, pasobra e ta nifiká ku tin desaroyonan positivo den restourashon ku a krese for di e simianan ku el a sembra, i ku mester wòrdu selebrá na su honor.&lt;ref&gt;[https://monumentenzorg.cw/voges-award-2024/ ‘Ernest (Jackie) Voges’ Award in 2024], monumenenzorg.cw (31 oktober 2023)&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[:Category:Kòrsou]]
[[:Category:Herensia kultural]]
------------
{{Databox}}
{{infobox luga den pais |variante = c
| tipo = Plantashi
| nomber = Plantashi Hato
| pais = {{CUW}}
}}
'''Plantashi Hato''' ta un eks-plantashi na [[Kòrsou]], kaminda e rebelion di katibu di 1750 a tuma lugá. E plantashi ku su [[lanthùis Hato|lanthùis]] tabata den poseshon di e [[West Indische Compagnie]] (WIC) te 1792. E kas grandi a keda den uso komo un residensia di kunuku di e direktor di WIC. Nan tabata kultivá maishi i tabatin hopi bestianan ku tabata kana kana kana; e nòmber Hato ta nifiká &quot;patio di bestianan&quot; na Spaño.

== Historia ==
Na 1700, WIC na Kòrsou tabatin nuebe plantashi, entre otro Plantashi Hato. Komo ku e kasnan aki otabata hopi neglishá, na 1717 a hür ocho kas na privá. Nan a mantené Plantage Hato: ku su 1400 ha, e tabata un di e mas grandi di Kòrsou. Tin 89 trahadó sklabisá, i tabatin un fuente natural ku tabata wòrdu usá pa irigashon. For di e momentu ei, e plantashon a sirbi komo tereno di kuminda pa esnan ku a bira katibu i komo lugá pa keda pafó pa e direktor di WIC, Isaac Faesch.[1] 1]

Dia 5 di yüli 1750 a tuma lugá un rebelion di katibu na Plantashi Hato. Den esaki 60 persona a muri, 59 di nan tabata katibu i un [[oropa|oropeo]]. Mayoria rebelde a kometé suisidio, ocho hòmber i sinku muhé a wòrdu bendi i 39 a ser ehekutá. 1]

Despues di 1929 e aeropuerto aktual a ser traha riba e eks-plantashi.[1] E sementerio monumental, e fuente natural i e bakinan di awa a keda seriamente dañá durante e operashon di rekuperashon di tera di Curaçao Airport Holding. 3]

For di 2014 e plantashon tabata e promé bario di biña di e parti Karibense di Reino Hulandes, ku un bario di biña i un bed &amp; breakfast den e kas. Na 2016 Curaçao Airport Holding a terminá e kontrakt.[1] 4][2]


== Lanthùis Hato ==
E lanthùis Hato ta e lanthùis ku ta pertenese na e [[plantashi Hato]] den Hato na Korsou. E ta situá mas o ménos 50 meter nort di e kaminda aktual pa aeropuerto internashonal di Kòrsou. E tin un plan ku un forma ku ta kuadra ku un parti sentral típiko pa Kòrsou i galerías ku ta flankeá e edifisio. E parti sentral tin un dak ku ta forma un di dos dak, ku tin otro dak ku ta forma un di dos dak. Riba kada banda di e dak tin dos kapel. Den e edifisio ta inter alia e kushina. Banda di e fachada trasero tin un tereno ku muraya. 5]

E kompleho ta di balor historiko i kultural komo un ensamblahe di lanthùis, sementerio i hòfi ku un sistema di irigashon i pa motibu di e historia di e plantashon i e tereno. 5]


{{Appendix}}
Landhuis Hato is een voormalige plantagehuis in Curaçao, waar de Curaçaose slavenopstand van 1750 plaatsvond. Het was tot 1792 in bezit van de West-Indische Compagnie (WIC) en is in gebruik geweest als buitenverblijf van de directeur van de WIC. Er werd mais verbouwd en er graasde veel vee; de naam Hato betekent in het Spaans veeplaats.

Geschiedenis
Omstreeks 1700 bezat de WIC op Curaçao negen plantages, waaronder Plantage Hato. Omdat deze sterk verwaarloosd waren, werden er in 1717 acht aan particulieren verhuurd. Plantage Hato werd aangehouden: met zijn 1400 ha was het een van de grootste van Curaçao. Er werkten 89 tot slaaf gemaakten en er was een natuurlijke bron die gebruikt werd voor irrigatie. De plantage diende voortaan als kostgrond voor de tot slaaf gemaakten en als buitenverblijf voor de directeur van de WIC, Isaac Faesch.[1]

Op 5 juli 1750 vond op Plantage Hato een slavenopstand plaats. Hierbij vielen zestig slachtoffers: 59 slaafgmaakten en een Europeaan. De meeste opstandelingen pleegden zelfmoord, acht mannen en vijf vrouwen werden verkocht en 39 werden geëxecuteerd.[1]

Na 1929 werd op de voormalige plantage het huidige vliegveld aangelegd.[2] De monumentale begraafplaats, de natuurlijke bron en de waterbakken werden bij de de landaanwinning van de Curaçao Airport Holding ernstig beschadigd.[3]

Vanaf 2014 bevond zich op de plantage de eerste wijngaard van het Caribisch deel van het Koninkrijk der Nederlanden, met in het landhuis een wijnmakerij en bed &amp; breakfast. In 2016 beëindigde Curaçao Airport Holding het contract.[4][2]

Het landhuis
Het landhuis ligt ongeveer 50 meter ten noorden van de huidige weg naar Curaçao International Airport. Het heeft een rechthoekige plattegrond met een voor Curaçao typisch centraal gedeelte en flankerende galerijen. Het centrale deel heeft een steil schilddak met aangrenzend schuine daken met dakrand boven de galerijen. Aan weerszijden van het dak zijn twee dakkapellen. In de uitbouw bevindt zich onder meer de keuken. Langs de achtergevel is een ommuurd terras.[5]

Het complex is van bouwhistorische en cultuurhistorische waarde als ensemble van landhuis, begraafplaats en tuin met een irrigatiesysteem en vanwege de historie van de plantage en het landgoed.[5]

Category:Plantashi na Korsou

{{Broodkruimel}}

[[:Categorie:Plantage| ]]
[[:Category:Geografia di Korsou]]
[[:Categorie:Slavernij in Curaçao]]

--------------------------
{{infobox edificio | variante = c
| tipo =
| nomber = Misa San Willibrordus
}}
'''Misa San Willibròrdus''' ta un kompleho di edifisio monumental na [[San Willibròrdu]], [[Kòrsou]]. 
E misa a wordu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). E misa ta forma parti di un kompleho, huntu ku un pastori bieu i un pastori nobo. 

nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd.

Op enkele kilometers van Sint Willibrordus liggen verder twee van Curaçao's vele schilderachtige baaien: de Porto Marie-baai en de Daaibooibaai.

Nabij het dorp liggen enkele niet langer in gebruik zijnde zoutpannen, onder meer die van de zoutplantage Rif St. Marie, een van de oudste plantages van het eiland. Nu zijn daarvan nog slechts enkele vervallen muren te zien. In de zoutpannen verblijven regelmatig flamingo's. Nabij het dorp ligt ook de rotsformatie die bekendstaat als El Indjan (De Indiaan).

Vroeger was er een verbinding tussen het dorp en de Bullenbaai via de Saliña Sint Marie en de Boka Sint Marie.


Complex R.K. Kerk Sint Willibrordus
Characteristics:
Roman Catholic church built in stone on rectangular floor plan. Large gabled roof over nave. Lower extension of apse on east end. Front façade on west side: main entrance and a bell tower. Gothic openings with pointed arches, Gothic wooden tracery in the arches. Interior: three naves divided by arcades; open roof construction; black tiles on floor; tomb of builder of church, Father Jansen, annex memorial plate in northern aisle. Additional structures: old and new vicarage, two cisterns, flagpole foot.
Monument value:
Architectural and historical value as a late 19th-century RC church in the Neo-Gothic style; ethnographic and cultural-historical value as part of the RC mission of Curacao; ensemble value as a coherent RC complex of a church, vicarages and cisterns in a historic setting; aesthetic value because of prominent location. Construction date:1884 – 1888.&lt;ref&gt;{{en}}[https://curacaomonuments.org/sites/sint-willibrordus/  Sint Willibrordus], curacaomonuments.org&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

----------------
{{infobox edificio
| variante = c
| nomber = Kas di Pueblo
| imagen = Penstraat 22 - 24, restoration.png
| descripcion = Kas di Pueblo bou restourashon na 2023.
| nomber2 = 
| localisa_na = Penstraat 22-24, Willemstad
| luga = {{CUW}}
| adres = 
| fecha_funda = 
| estilo = 
| encarga = 
| architect = 
| funcion_original = 
| funcion_actual =
| propietario = 
| status monumento =
}}
'''Kas di Pueblo, penstraat 22-24''' - toevoegen aan [[Partido Nashonal di Pueblo]]
Het monumentale gebouw (1860)? werd in 1948 ter beschikking gesteld aan de PNP als partijgebouw. Meer dat 50 jaren heeft het gediend in deze functie.
links
* https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/26775-niets-slopen-en-ook-niet-plakken|
* https://curacao.nu/monumentenraad-wil-geen-sloop-en-nieuwbouw-van-kas-di-pueblo-zoals-nu-in-een-vergunning-is-geregeld/|5 december 2022
-----------------
'''Fundashon Docomomo Curaçao''' ta un fundashon ku ta enfoká riba e dokumentashon i konservashon di arkitektura modernista na [[Kòrsou]].

a wòrdu fundá na 2009 i ta enfoká riba e dokumentashon i konservashon di arkitektura modernista na Kòrsou. E fundashon ta forma parti di e red internashonal Docomomo, ku a hunga un rol lider den protekshon di edifisionan modernista mundialmente desde su fundashon na 1988.&lt;ref&gt;https://kikotapasando.com/2024/11/22/fundashon-docomomo-curacao-ta-presenta-buki-tokante-architektura-modernista-riba-curacao-modern-architecture-of-curacao-1930-1960/ Fundashon Docomomo Curaçao ta presentá buki tokante architektura modernista riba Curaçao: “Modern Architecture of Curaçao 1930-1960”], kikotapasando.com (22 di november 2024)&lt;/ref&gt;

Reflecting on Curaçao’s Modernist Legacy – Chairman Ronny Lobo’s Speech
During the book launch of &quot;Modern Architecture of Curaçao 1930-1960&quot;, our chairman, Ronny Lobo, delivered an inspiring speech that set the tone for the evening. His words highlighted the importance of preserving and celebrating the island’s modernist architectural heritage, the stories behind these iconic structures, and the vision for safeguarding them for future generations.
Read below the full speech (in Dutch) and immerse yourself in the passion and dedication driving this project.
#DocomomoCuraçao #ArchitecturalHeritage #ModernistLegacy #inspiringwords
Speech Ronny Lobo bij de presentatie van het boek Modern Architecture 1930-1960
Als voorzitter van de Stichting DoCoMoMo Curaçao, ben ik vereerd wat woorden te mogen uitspreken ter gelegenheid van de presentatie dit boek. Ik sta hier weliswaar met gemengde gevoelens. Terwijl we vandaag met veel blijdschap de publicatie van een prachtig architectuurboek vieren hebben we nauwelijks enkele weken geleden met lede ogen moeten aanzien hoe op Mahaai twee woonhuizen naar ontwerp van Ben Smit werden gesloopt. Zijn eigen woonhuis aan de Angloweg 9, in dezelfde wijk, prijkt gelukkig op de kaft van dit boek. Het werd in 2020 als eerste modern huis tot beschermd monument verklaard. Zijn dochter Jennifer, mede bestuurslid van onze stichting en speciaal voor de presentatie overgekomen uit Nederland, is erin opgegroeid. 
De waardering voor goede architectuur blijkt niet vanzelfsprekend, soms door onbekendheid met vooral de modernere bouwstijlen. De beroemde architect Ludwig Mies van der Rohe zei: “Never talk to a client about architecture. Talk to him about his children. That is simply good politics. He will not understand what you have to say about architecture most of the time.” Mijn vroegere hoogleraar in Delft zei het ook: “Architectuur is net als contrabande- binnensmokkelen moet je het, keer op keer opnieuw.”
Aan de publicatie van het boek ging een lange periode vooraf waarin architecten en andere liefhebbers zich hebben ingezet voor het beschermen en behouden van goede architectuur op het eiland Curaçao, vooral de gebouwen in de herkenbare stijl van de Moderne Beweging ofwel in het Engels de Modern Movement. DoCoMoMo staat voor Documentation and Conservation of the Modern Movement. Het initiatief hiertoe werd in 1988 genomen door Wessel de Jonge en Hubert-Jan Henket van de Technische Universiteit in Eindhoven. 
De beweging verspreide zich over de hele wereld als DoCoMoMo International, en omvat momenteel 79 nationale/regionale werkgroepen (chapters), waarvan de onze er een is.
Het huidige bestuur van onze stichting, opgericht op 2 maart 2009, bestaat uit 10 personen, van zeer gevarieerde pluimage. Naast mijn persoon als voorzitter:
- communicatiewetenschapper Renske Pin, secretaris;
- goud en geld deskundige Natalie van Tol, penningmeester;
- architectuurhistorici Jennifer Smit en Gerda Gehlen; 
- bouwkundige en commercieel Manager bij de Stichting Monumentenzorg Juliette Buddingh’; 
- juristen Arriën Lekkerkerker en Achim Henriquez; 
- Change Manager Nicole Chirino; 
- Docent Bouwkunde bij UOC architect Nienke Eshuis;
- Last but not least, schrijver van het boek, restauratiearchitect Michael Newton! 
Een van de eerste activiteiten van onze stichting, onder voorzitterschap van Sofia Saavedra Bruno, was de organisatie van de eerste regionale conferentie over moderne Caribische architectuur in samenwerking met de Universiteit van de Nederlandse Antillen (nu UOC). Eén van de sprekers was Wessel de Jonge die ik zojuist noemde.
Ronald Gill, auteur van het boek Een eeuw architectuur op Curaçao, stelde een lijst op van gebouwen in de bouwstijl van de Moderne Beweging. Er werd een top tien samengesteld van zeer uiteenlopende gebouwen, waaronder kantoorgebouwen, woningen, een ziekenhuis en zelfs watertanks, die uitvoerig gedocumenteerd werden. In het boek dat we vandaag presenteren staan al deze prachtige gebouwen en meer. 
Sommige zijn goed bewaard gebleven, maar sommige verkeren in zeer slechte staat. Met dit boek willen we laten zien wat architecten in een bepaalde periode hebben gemaakt en hoe hun gebouwen met internationale allure zijn aangepast aan het lokale tropische klimaat. We hopen daarmee het bewustzijn en de waardering voor deze architectuur te vergroten. De betere voorbeelden uit het verleden kunnen hopelijk ook de nieuwe generatie architecten inspireren. De nieuwe doosachtige architectuur die we thans waarnemen is naar mijn mening geen goede uitdrukking voor ons tropische klimaat waarvoor die gebouwd is. Het kleurgebruik, zo typerend voor de Caribische architectuur, lijkt te zijn teruggebracht tot slechts drie kleuren, wit, zwart en grijs, hier en daar onderbroken door donkerbruine steenstrips.
Het valt te betreuren dat van architectuurontwikkeling in de afgelopen eeuw, waaraan naast particuliere opdrachtgevers ook de overheid en de Shell een belangrijke bijdrage leverden, nauwelijks wat over lijkt te zijn. De Shell was niet alleen de belangrijkste economische pijler van het eiland, maar had ook een sterke invloed op de architectuur hiervan. De woonhuizen voor de werknemers van het bedrijf in Emmastad en Julianadorp en het hoofdkantoor en het laboratorium zijn goede voorbeelden van typisch tropische architectuur. 
Cornelis Bakker, een Nederlandse architect die in 1939 arriveerde, was de eerste professioneel opgeleide architect woonachtig op Curaçao. In dienst van Openbare Werken ontwierp hij de meeste belangrijke openbare gebouwen en scholen. De Shell-gebouwen en de gebouwen van de overheid waren sterke architectonische voorbeelden voor de lokale bevolking die haar eigen onderkomens bouwde. Ze zijn allemaal aangepast aan het tropische klimaat, met grote dakoverstekken en gevels die zorgvuldig zijn ontworpen voor ventilatie en daglichttoetreding. Ben Smit, een andere Nederlandse architect die in 1950 partner werd van Bakker, heeft een even indrukwekkende staat van dienst met gebouwen tot 1971. 
De beroemde Nederlandse architect Gerrit Rietveld maakte bijna als incident een van de beste voorbeelden van gebouwen die geschikt zijn voor ons klimaat, het Mgr. Verriet Instituut voor lichamelijk en geestelijk gehandicapten in 1949.
Cees Bakker en Ben Smit, samen met een beperkte groep van wat ik reizende architecten noem, zijn erin geslaagd een groot aantal architectuur monumenten van hoge kwaliteit te creëren. Ze maakten uitstekende voorbeelden van veel scholen, een bibliotheek in Pietermaai, een ziekenhuis en prachtige huizen. Allemaal zeer geschikt voor hun functie en goed aangepast aan de locatie en ons klimaat. Dezelfde kwaliteit kon in de jaren daarna incidenteel worden bereikt door architecten als de Vries, Fresco, Alexenko, Nolte, Zingel, Julian en Badaracco. In de jaren zeventig ontwierp de lokale architect Tom Janga verschillende projecten voor de overheid en publieke instellingen. Zijn belangrijkste werk was de Openbare Bibliotheek in Scharloo, een goed voorbeeld van een eigentijds gebouw in een historische omgeving en geschikt voor het klimaat. Het werd helaas in 2022 verlaten vanwege de slechte staat van onderhoud. Een publieke schande dat de verwaarlozing zo ver heeft moeten komen. 
Oppervlakkige consumentenontwerpen zijn de standaard geworden voor de meeste gebouwen op het eiland, inclusief institutionele projecten. Slechte ontwerpen worden vaak gecompenseerd door het gebruik van dure materialen, terwijl de tekortkomingen in het ontwerp worden gecompenseerd door krachtigere airconditioningunits, die bovendien nog betaalbaarder zijn geworden. Persoonlijk sta ik niet achter de afhankelijkheid van zeer geavanceerde materialen of apparatuur om gebouwen bestand te maken tegen onze tropische omgeving. Gebouwen moeten er ook tropisch uitzien, hetgeen je bereikt met het verschil tussen licht en schaduw, hetgeen bij de meeste MoMo gebouwen zo sprekend is, bij ons wellicht nog mooier dan in landen met een gematigder klimaat en minder zonlicht. 
De overheid heeft haar rol als trendsetter al vele jaren verloren. In plaats daarvan huren openbare lichamen dure kantoorruimtes die zijn gebouwd door projectontwikkelaars, zonder enige architectonische kwaliteit. 
Er is al veel literatuur over de oudere monumenten op ons eiland, maar nog niet genoeg over de modernere architectuur. Wij hopen dat dit boek de aanzet zal zijn om dit uit te breiden.
Met dank aan Michel Newton en Ton Verkuijlen die deze erfenis hebben vastgelegd. Aan Ron Smit van LM Publishers, mede-uitgever van dit boek. En natuurlijk aan alle sponsors die de publicatie van dit boek mogelijk hebben gemaakt:
- Stimuleringsfonds voor de architectuur;
- Curaçao Style 
- Stichting Monumentenzorg;
- Mongui Maduro;
- Refineria di Korsou;
- Administratiekantoor Newton;
- NV Stadsherstel Willemstad;
- MCB Bank
- Landmark Real Estate.
Dank U,
Ronny Lobo
Voorzitter Stichting DoCoMoMo Curaçao
21 november 2024</text>
      <sha1>4k675lsj2rub6omqmtu9oljyzq06hs3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206784</id>
      <parentid>206783</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T15:27:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>206784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49638" sha1="ee7507dqvp89qe9kxn8akzq1n4cku5n" xml:space="preserve">__NOINDEX__
Pending: [[Kapel Sehos]] - [[Premio Jackie Voges]] - [[Plantashi Hato]] - [[Fundashon Docomomo Curacao]] - [[Misa di San Willibrordu]] - [[Kas di Pueblo]]
------------------
{{infobox edificio | variante = c
| tipo = religioso
| nomber = Kapia Sehos
| imagen = Muurschildering in de kapel van het Elisabeth Gasthuis op Curaçao, KITLV 150035.tiff
| pais   = {{CUW}}
}}
'''Kapia Sehos''' ta un kapia históriko ku tabata forma parti di e kompleho di [[Sint-Elisabeth Hospital]] (Sehos) na [[Willemstad]], kapital di [[Kòrsou]]. Situá den e zona di [[Otrobanda]], e kapia ta forma parti di e herensia kultural i históriko di e área.&lt;ref name=&quot;kapel&quot;&gt;{{citeer web|auteur=[[Dick Drayer]]|url=https://www.curacao.nu/nieuws/algemeen/97127/historische-sehos-kapel-blijft-in-particuliere-handen-ondanks-aankoop-door-overheid|titel=Historische SEHOS-kapel blijft in particuliere handen, ondanks aankoop door overheid|werk=curacao.nu|datum=2026-10-11|bezochtdatum=2026-10-11}}&lt;/ref&gt;

== Historia ==
Sint-Elisabeth Hospital tabata un hospital general na [[Kòrsou]] for di 1855 te na novèmber 2019.&lt;ref name=:&quot;1&quot;&gt;{{citeer boek|auteur= Busari, Jamiu O. &amp; Duits, Ashley J.|url=https//pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4305231/|titel= The strategic role of competency based medical education in health care reform: a case report from a small scale, resource limited, Caribbean setting|uitgever=National Library of Medicine}}&lt;/ref&gt; E hospital katóliko a wòrdu fundá pa monseñor [[Ferdinand Kieckens]] ku sosten di e sürnan Fransiskano di Breda.

Un kapia tabata forma parti di e kompleho di hospital desde [[siglo 19|siglo diesnuebe]]. E kapia tabata sirbi pa misa, seremonia di entiero, boutismo, último sakramentu i otro aktividatnan relashoná ku bida religioso. Su usuario no tabata solamente e sürnan i otro personal religioso, sino tambe pashènt, personal di hospital i habitantenan di Otrobanda.&lt;ref&gt;{{citeer web|auteur=[[Dick Drayer]]|url=https://www.curacao.nu/nieuws/column/76348/wat-nu-is-het-doek-echt-gevallen-voor-sehos-slot-|titel= Wat nu, is het doek écht gevallen voor Sehos? (Slot)|werk=curacao.nu|datum=2026-06-29}}&lt;/ref&gt;

===Di dos kapia===
Na 1913, a konstruí un kapia nobo, ku tabata mas grandi ku e edifisio anterior. E struktura, di aproximadamente 23 meter di largura, tabata situá parsialmente riba e mesun tereno di e kapia bieu, pero orientá pa ost en bes di pa sùit. Dilanti di dje tabatin un plasa chikí.&lt;ref&gt;{{citeer web|titel=Het St. Elisabeth's-Gasthuis op Curaçao. 1855 -- 3 December – 1930|werk=[[Amigoe]]|datum=1930-11-15|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2026-10-13|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010280986:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;

Sinembargo, despues di algun dékada, e direktiva di hospital a disidí pa remplasá e kapia. E edifisio di 1913 tabata situá serka di e residensia di e sürnan, kaminda e tabata limitá e entrada di lus natural, aire fresku i bista. Ademas, su konstrukshon tabata limitá e posibilidat pa mehorá e konekshon entre e alanan ost i wèst di e hospital.

=== Di tres kapia ===
E di tres i aktual kapia a wòrdu diseñá pa arkitekto A. J. Morel, kende tambe a dirigí e trabou di konstrukshon. E edifisio a wòrdu diseñá ku atenshon pa su aparensia i limita solamente pa e rekursonan disponibel. Dia 13 di novèmber 1939, a konsagrá e kapia i pon'é den uso.&lt;ref&gt;{{citeer web|titel=De Nieuwe Kapel in het St. Elisabeth-Gasthuis|werk=[[Amigoe]]|datum=1939-11-25|bezochtdatum=2026-10-13|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010281843:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=:&quot;1939&quot;&gt;{{citeer web|titel=Sehos-kapel vijftig jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-11-11|bezochtdatum=2026-10-13|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642618:mpeg21:p003}}&lt;/ref&gt;

Na 1951, a konstrui un toren na St. Elisabeth Hospital, ku ta konsisti di tres kampana. E kampananan tabata anunsiá sirbishi di kapia na e pashèntnan i personal di e hòspital.&lt;ref&gt;Na drie jaar ”stilte” Kapelklokken hospitaal worden in ere hersteld. &quot;Amigoe&quot;. Curaçao, 15-09-1986, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641808:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;
 
Na 1944, Prinsesa [[Juliana di Hulanda]] a bishitá e hospital i su kapia. Prins Bernhard a bishitá e kompleho na 1950.&lt;ref&gt;{{citeer web|titel=In het Sint Elisabethgasthuis|werk=[[Amigoe]]|datum=1944-03-02|bezochtdatum=2026-10-13|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010403043:mpeg21:p002}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citeer web|titel=De Prins in het St. Elisabethgasthuis|werk=[[Amigoe]]|datum=1950-01-19|bezochtdatum=2026-10-13|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010403158:mpeg21:p002}}&lt;/ref&gt;

==Arkitektura i dekorashon==
E kapia a wòrdu diseñá pa A. J. Morel, ku kontribushon artístiko di diferente pintor i artesano.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;/&gt; E edifisio ta distinguí su mes pa su espasio interior abòltu i su bentananan di glas di koló.

E bóvedanan ta sostené pa arkada punta ku ta baha te na e vloer. E altura total for di e vloer te na e parti mas haltu di e bóveda ta 14 meter, ku un altura interior di aproximadamente 11 meter. E espasio interior tin un hanchura di 14 meter i un largura di 22 meter. E kansel, ku ta okupa seis meter di e largura, ta keda den un ábside ku dos arkada mas chikí.[[14]]

E vloer, e revestimentu inferior di muraya, e altar i e baranka di komunión ta trahá di marmer di Calacatta, ku detaye di marmer blou-turkeis. E trapinan tambe ta trahá di e marmer blou. E altar, diseñá pa recordá un mesa di sakrifisio, ta dominá pa un krus grandi di marmer blou ku un figura di Kristu di tamaño natural, tallá den palu di linden i dorá.[[14]]

E bentananan di glas di koló, trahá segun diseño di Lou Asperslag, ta forma un parti importante di e dekorashon interior. E loft di koro ta konsistí di un plachi di beton ku ta sobresalí di e muraya i ta será pa un baranka di heru forhá, dekorá ku e inskripshon «Kanta na Señor» — «Alabá E».[[14]]

Despues di e Segundo Konsilio di Vaticano, a pone mas énfasis riba e altar komo mesa di Eukaristia. Den e kapia, esaki a resultá den e instalashon di un mesa di altar riba e nivelnan di e santuario.[[5]]


==========================
Motibunan ku a pone e Direktiva konstruí e kapel nobo aki: (1) E lokalidat di e kapel bieu tabata sumamente desfaborabel. Konstruí solamente un meter leu for di e Residensia di e Hermananan, e último tabata kasi kompletamente privá di un bista, i tambe di aire fresku i e influensia benefisioso di lus natural. (2) Ademas, e arkitektura di e edifisio tabata di tal forma ku kualke forma di embeyesé tabata for di kuestion. (3) E kapel bieu tabata para den kaminda di un mehorashon planiá di hospital—spesifikamente, e konekshon entre e alanan Oost i Wèst, ku lo a fasilitá grandemente akseso na e vários departamentunan.
E kapel original a wòrdu konstruí na 1913 den forma di un edificio modesto. 
E kapel nobo, cu a wordu embeyese te unda e rekursonan tabata permite, a wòrdu diseñá pa señor A. J. Morel, kende tambe a hasi e trabounan di konstrukshon. E marmer pa e altar a wordo suministra pa e firma Hulandes di piedra natural Van Stokkum (Rotterdam), cu a encarga e artista decorativo Aug. van Os pa crea e diseño. Manera menshoná anteriormente, Lou Asperslag a krea e bentananan; e tabata responsabel tambe pa vários muebles, manera e kandela, kandela, e aparato di lus sentral, i e vloer di e kapel.
Sinembargo, unabes ku e demolishon di e kapel bieu tabata riba e agènda, e Hunta a disidí di konstruí un kapel nobo—i unu mas bunita posibel, por lo ménos te kaminda e rekursonan tabata permití.&lt;ref&gt;De Nieuwe Kapel in het St. Elisabeth-Gasthuis. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 25-11-1939, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010281843:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;

E hospital, inkluyendo e kapia, a wòrdu bishitá pa [[Juliana di Hulanda|Prinsesa Juliana]] na 1944 i pa Prins Bernhard na 1950.&lt;ref&gt;IN HET SINT ELISABETHSGASTHUTS.. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 02-03-1944, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 12-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010403043:mpeg21:p002}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;DE PRINS IN HET ST. ELISABETHS GASTHUIS.. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 19-01-1950, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 12-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010403158:mpeg21:p002}}&lt;/ref&gt;

== Edifisio ==
Diferente artista a kontribuí na e dekorashon di e edifisio. Lou Asperslag a diseñá e bentananan di glas di koló, i Joep Nicolas a krea e Stashonnan di Krus. E altar di marmer a wòrdu suministrá pa e firma hulandes Van Stokkum, di Rotterdam, ku a enkargá e diseño dekorativo na Aug. van Os.[[5]][[6]]


E kapia aki a remplasá unu muchu mas chikitu ku tabata para riba e sitio kaminda e ofisinanan di atministrashon ta situá awor, banda di e eks-konbento di e soeurnan religioso. Despues ku e ruman muhénan a ofresé nan orashonnan i deboshonnan den e espasio ei pa mas ku ochenta aña, e direktiva di hospital a disidí di konstruí un kas di adorashon nobo, mas grandi i mas bunita ku tambe lo a benefisiá e pashèntnan.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;/&gt; 
De kapel van het Sint Elisabeths Hospitaal is een juweel van een Godshuis. Bekende kunstenaars leverden daarvoor hun bijdrage. De muurschilderingen zijn van Dolf Henkes, de gebrandschilderde ramen van Lou Asperslag en de kruiswegstaties van Joep Nicolas.&lt;ref&gt;68 religieuzen en 174 leken in dienst van Anti IL volk. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 23-11-1955, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 12-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010988488:mpeg21:p002}}&lt;/ref&gt;

E diseño ta di e arkitecto A.J. Morel. Artistanan a kontribuí ku nan talentonan: artista di glas Lou Asperslag a krea e bentananan, pintor Joep Nicolas e Stashonnan di Krus, i Dolf Henkes ku e mural rondó di e altar.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;/&gt;
Desde e Segundo Konsilio di Vatikano, a pone mas énfasis riba e aspekto di kuminda di Eukaristia. Konsekuentemente, nan a pone un mesa di altar riba e trapinan di e santuario.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;/&gt;

Na 1946, un mural a wordo crea den e kapel door di Dolf Henkes (1903–1989), un pintor y artista visual di Rotterdam cu a keda na Curaçao di 1945 pa 1947 riba invitashon di [[Chris Engels]].&lt;ref&gt;De Muurschildering in de Kapel van het Hospitaal. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 01-06-1946, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 12-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402069:mpeg21:p004}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.cultureelerfgoed.nl/actueel/magazines/sporen-van-slavernij-en-koloniaal-verleden/2020/2/negerjongen-curacao ‘Negerjongen – Curaçao’], cutureelerfgoed.nl&lt;/ref&gt; Na 1977, el a restorá e mural e mes.&lt;ref&gt;{{citeer web|titel=In kapel van hospitaal Dolf Henkes komt eigen fresco's restaureren|werk=[[Amigoe]]|datum=1977-07-08|bezochtdatum=2026-10-12|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639456:mpeg21:p002}}&lt;/ref&gt;

Na 1951, Pader Rektor Hulsman a enkargá konstrukshon di un toren na St. Elisabeth Hospital, ku ta akapará tres kampana. Situá banda di e laboratorio i e departamentu di rayo X, e toren tabata kontené dos kampana grandi i un chikitu ku tabata bati e Angelus tres biaha pa dia. E dos kloknan grandi a haña nan nòmber for di Santa Isabel i San Hosé. E kampananan tambe a anunsiá sirbishi di kapia na e pashèntnan i personal di e hòspital.&lt;ref&gt;Na drie jaar ”stilte” Kapelklokken hospitaal worden in ere hersteld. &quot;Amigoe&quot;. Curaçao, 15-09-1986, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641808:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;
 
Den e edifisio, henter e arko (gewelf) ta wòrdu sostené pa boog/arkonan punta ku ta ekstendé te na e vloer. E altura for di e vloer di misa te na e lomba ta 14 meter, ku un altura interior di 11 meter; e hanchura paden ta 14 meter, miéntras ku e largura ta 22 meter. Seis meter di e largura aki ta wòrdu okupá pa e kansel, ku ta wòrdu formá pa un ábside ku ta konta ku dos arko mas chikitu. Aki, e vloer, wainscoting, altar i rail di komunion ta trahá di marmer di Calacatta aksentuá ku bandanan di marmer blou turko, e último tambe ta e material usá pa e trapinan. E altar, diseñá pa parse un mesa di sakrifisio masivo, ta wòrdu dominá pa un krus grandi, tambe di marmer blou, ku ta karga un figura di Kristu di tamaño real grabá for di palu di linden hopi dorá.&lt;ref&gt;De Nieuwe Kapel in het St. Elisabeth-Gasthuis. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 25-11-1939, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010281843:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;

E bentananan di glas di koló di e kapel a wòrdu kreá pa e artista di glas renombrá Lou Asperslag. E interkambio di koló den e bentana aki ta krea un ambiente berdaderamente deboshonal denter di e kapel.
E loft di e koro ta konsistí di un plachi di beton ku kantilever, será pa un baranka di heru forhá orná ku ta konta ku e inskripshon “Kanta na Señor” — “Alabá E.”

== Despues di Sehos ==
E kapia históriko di èks-St. Elisabeth Hospital (SEHOS) na Otrobanda ta keda propiedat di Otrabanda Village B.V. i no tabata inkluí den e benta na Pais di Kòrsou òf HNO Vastgoed en Beheer.
E kapia ta situá riba tereno B-3502, ku ta kubri un área di 764 meter kuadrá. E tereno ta pertenesé na Otrabanda Village, e kompania di biennan rais ku anteriormente a kumpra e kompleho di hospital anterior for di e kuradó di bankarota.
E partidonan enbolbí ta deklará ku desaroyo den futuro mester tene kuenta ku e identidat di e área, ku e kapel ta sirbi komo un punto di anker. E prinsipionan aki a wòrdu inkorporá den akuerdonan tokante e desaroyo mas aleu di e kompleho di hospital anterior.
Bou di e akuerdonan aki Pais Kòrsou ta asumí kontrol kontraktual riba desaroyo di e área, ounke no ta tur e kavelnan a bira propiedat di gobièrnu.
E kapel ta wòrdu identifiká eksplísitamente den e akuerdonan di desaroyo komo un punto di anker históriko.&lt;ref name=&quot;kapel&quot;/&gt;

Plannan di redesaroyo resien a asta konsiderá habri e kapia pa pashèntnan di e [[Curaçao Medical Center]] (CMC) nobo i pa turistanan krusero katóliko ku ta mará na e mega-pier den serkania. Aunke e kompleho di hospital a wòrdu bendí despues di e bankarota na 2025, ta stipulá den kontrakt ku e kapel históriko mester wòrdu konserbá i keda aksesibel komo parti di e desaroyo di e sitio den futuro.&lt;ref name=&quot;kapel&quot;/&gt;

{{Appendix}}
E kapia di 1913 i e edifisio nobo di 1939

Na 1913, a konstruí un kapia nobo, ku tabata mas grandi ku e edifisio anterior. E edifisio, di aproximadamente 23 meter di largura, tabata situá parsialmente riba e mesun tereno di e kapia bieu, pero orientá pa ost en bes di pa sùit. Dilanti di dje tabatin un plasa chikí.[[4]]

Sin embargo, despues di algun dékada, e direktiva di hospital a disidí pa remplasá e kapia. E edifisio di 1913 tabata situá serka di e residensia di e monhanan, kaminda e tabata limitá e entrada di lus natural, aire fresku i bista. Ademas, su konstrukshon tabata limitá e posibilidat pa mehorá e konekshon entre e alanan ost i wèst di e hospital.

E kapia nobo a wòrdu diseñá pa arkitekto A. J. Morel, kende tambe a dirigí e trabou di konstrukshon. E edifisio a wòrdu diseñá ku atenshon pa su aparensia i pa e rekursonan disponibel. Dia 13 di novèmber 1939, a konsagrá e kapia i pone e den uso.[[5]][[6]]

Diferente artista a kontribuí na e dekorashon di e edifisio. Lou Asperslag a diseñá e bentananan di glas di koló, i Joep Nicolas a krea e Stashonnan di Krus. E altar di marmer a wòrdu suministrá pa e firma hulandes Van Stokkum, di Rotterdam, ku a enkargá e diseño dekorativo na Aug. van Os.[[5]][[6]]

Na 1944, Prinsesa [[Juliana di Hulanda]] a bishitá e hospital i su kapia. Prins Bernhard a bishitá e kompleho na 1950.[[7]][[8]]

E mural i e toren di kampana
Na 1946, pintor hulandes [[Dolf Henkes]] (1903–1989) a kreá un mural rondó di e altar di e kapia. Henkes a biba na Kòrsou di 1945 te 1947, despues di un invitashon di [[Chris Engels]]. Na 1977, e mesun artista a restaurá e mural.[[10]][[11]][[12]]

Na 1951, pader rektor Hulsman a enkargá konstrukshon di un toren di kampana banda di e laboratorio i e departamentu di rayo X di e hospital. E toren tabatin tres kampana: dos grandi i un chikí. E dos kampanan grandi tabata yama Santa Isabel i San Hosé, miéntras ku e kampana chikí tabata anunsiá e Angelus tres biaha pa dia. E kampanan tabata anunsiá tambe e serbishinan religioso di e kapia na pashèntnan i personal di hospital.[[13]]

Arkitektura i dekorashon
E kapia a wòrdu diseñá pa A. J. Morel, ku kontribushon artístiko di diferente pintor i artesano. E edifisio ta distinguí su mes pa su espasio interior abòltu i su bentananan di glas di koló.

E bóvedanan ta sostené pa arkada punta ku ta baha te na e vloer. E altura total for di e vloer te na e parti mas haltu di e bóveda ta 14 meter, ku un altura interior di aproximadamente 11 meter. E espasio interior tin un hanchura di 14 meter i un largura di 22 meter. E kansel, ku ta okupa seis meter di e largura, ta keda den un ábside ku dos arkada mas chikí.[[14]]

E vloer, e revestimentu inferior di muraya, e altar i e baranka di komunión ta trahá di marmer di Calacatta, ku detaye di marmer blou-turkeis. E trapinan tambe ta trahá di e marmer blou. E altar, diseñá pa recordá un mesa di sakrifisio, ta dominá pa un krus grandi di marmer blou ku un figura di Kristu di tamaño natural, tallá den palu di linden i dorá.[[14]]

E bentananan di glas di koló, trahá segun diseño di Lou Asperslag, ta forma un parti importante di e dekorashon interior. E loft di koro ta konsistí di un plachi di beton ku ta sobresalí di e muraya i ta será pa un baranka di heru forhá, dekorá ku e inskripshon «Kanta na Señor» — «Alabá E».[[14]]

Despues di e Segundo Konsilio di Vaticano, a pone mas énfasis riba e altar komo mesa di Eukaristia. Den e kapia, esaki a resultá den e instalashon di un mesa di altar riba e nivelnan di e santuario.[[5]]

Despues di Sehos
Despues di e sera di Sehos na novèmber 2019, e kapia a keda komo un edifisio históriko den e tereno di e anterior kompleho di hospital. Segun e dokumentashon tokante e desaroyo di e sitio, e kapia ta pertenesé na Otrabanda Village B.V. i no tabata inkluí den e benta di e anterior kompleho na Pais Kòrsou òf na HNO Vastgoed en Beheer.[[1]]

E kapia ta situá riba kavel B-3502, ku un superfisie di 764 meter kuadrá. E kavel ta pertenesé na Otrabanda Village, un kompania inmobiliario ku a kumpra e anterior kompleho di hospital for di e kuradó di bankarota. Den e akuerdonan pa e desaroyo futuro di e tereno, e partidonan enbolbí a rekonosé e kapia komo un punto di referensia históriko ku mester wòrdu tené na kuenta den e planifikashon di e sitio. Pais Kòrsou a haña kontrol kontraktual riba e desaroyo di e área, aunke no tur kavel a pasa den propiedat di gobièrnu.[[1]]

Entre e ideanan pa e futuro uso di e kapia tabatin habri e edifisio pa pashèntnan di e nobo [[Curaçao Medical Center]] (CMC) i pa bishitantenan katóliko ku ta yega na e terminal di krusero serka di e sitio. Segun e akuerdonan di desaroyo, e kapia históriko mester wòrdu konserbá i keda aksesibel komo parti di e desaroyo futuro di e anterior kompleho di hospital.[[1]]
------------
NOTES
E kapel aktual di St. Elisabeth Hospital a keda solemnemente konsagrá i poné den uso dia 13 di novèmber 1939. Esei tabata sinkuenta aña pasá—un hubileo di oro, ku otro palabra.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;/&gt;
E kapel aki a remplasá unu muchu mas chikitu ku tabata para riba e sitio kaminda e ofisinanan di atministrashon ta situá awor, banda di e eks-konbento di e soeurnan religioso. Despues ku e ruman muhénan a ofresé nan orashonnan i deboshonnan den e espasio ei pa mas ku ochenta aña, e direktiva di hospital a disidí di konstruí un kas di adorashon nobo, mas grandi i mas bunita ku tambe lo a benefisiá e pashèntnan. E diseño tabata di e arkitecto A.J. Morel. Artistanan a kontribuí ku nan talentonan: artista di glas Lou Asperslag a krea e bentananan, pintor Joep Nicolas e Stashonnan di Krus, i Dolf Heij e pintura rondó di e altar.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;/&gt;
Desde e Segundo Konsilio di Vatikano, a pone mas énfasis riba e aspekto di kuminda di Eukaristia. Konsekuentemente, nan a pone un mesa di altar riba e trapinan di e santuario.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;/&gt;

* Ludovicus Oeverhaus (1925-1990) was ziekenhuispastoor Sehos vanaf 1968. 
------
E kapel históriko di èks St. Elisabeth Hospital (SEHOS) na Otrobanda ta keda propiedat di Otrabanda Village B.V. i no tabata inkluí den e benta na Pais di Kòrsou òf HNO Vastgoed en Beheer.
E kapel ta situá riba tereno B-3502, ku ta kubri un área di 764 meter kuadrá. E tereno ta pertenesé na Otrabanda Village, e kompania di biennan rais ku anteriormente a kumpra e kompleho di hospital anterior for di e kuradó di bankarota.
E partidonan enbolbí ta deklará ku desaroyo den futuro mester tene kuenta ku e identidat di e área, ku e kapel ta sirbi komo un punto di anker. E prinsipionan aki a wòrdu inkorporá den akuerdonan tokante e desaroyo mas aleu di e kompleho di hospital anterior.
Bou di e akuerdonan aki Pais Kòrsou ta asumí kontrol kontraktual riba desaroyo di e área, ounke no ta tur e kavelnan a bira propiedat di gobièrnu.
E kapel ta wòrdu identifiká eksplísitamente den e akuerdonan di desaroyo komo un punto di anker históriko.&lt;ref name=&quot;kapel&quot;/&gt;
-------------
E kampananan di e kapel na St. Elisabeth Hospital pronto lo bati atrobe despues di tres aña di silencio.
Na 1951, Pader Rektor Hulsman a enkargá konstrukshon di un toren na St. Elisabeth Hospital, ku ta akapará tres klok. Situá banda di e laboratorio i e departamentu di rayo X, e toren tabata kontené dos klok grandi i un chikitu ku tabata bati e Angelus tres biaha pa dia. E dos kloknan grandi a haña nan nòmber for di Santa Isabel i San Hosé. E kloknan tambe a anunsiá sirbishi di kapel na e pashèntnan i personal di e hòspital. Sinembargo, na 1983, diripiente e kloknan a keda ketu. Nan a funshoná atrobe pa un ratu kòrtiku, pero no pa hopi tempu. Algun tempu pasá, un inspekshon di e Departamentu di Fasilidatnan a revelá defektonan signifikante den e toren, loke a kondusí na un desishon na aprel pa restorá esaki. Segun e “Sehos-bulletin” di St. Elisabeth Hospital, e mekanismo di klok a wòrdu kontrolá i drecha, e pilarnan di e toren a wòrdu restourá, i e biganan a wòrdu remplasá. E toren ta hayando un facelift actualmente, despues di cual e belnan lo wordo reinstala.&lt;ref&gt;Na drie jaar ”stilte” Kapelklokken hospitaal worden in ere hersteld. &quot;Amigoe&quot;. Curaçao, 15-09-1986, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641808:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}
===Kapia di 1913===
Un kapel nobo konstrui na 1913, kasi kompletamente separá di 23 meter di largura, tabata situá parsialmente na e sitio di esun bieu pero awor orientá pa ost en bes di pa sùit. Dilanti di e kapel tabata situá un plasa chiki.&lt;ref&gt;Het St. Elisabeth's-Gasthuis op Curaçao. 1855 -- 3 December – 1930.. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 15-11-1930, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010280986:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;

E kapel aktual a keda konsagrá i poné den uso dia 13 di novèmber 1939.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;&gt;Sehos-kapel vijftig jaar. &quot;Amigoe&quot;. Curaçao, 11-11-1989, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642618:mpeg21:p003}}&lt;/ref&gt;

------------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
'''Premio Ernest (Jackie) Voges''' ta un premio di herensia kultural instituí na 2019 pa honra [[Jackie Voges]], kende tabata enbolbi ku Stichting Monumentenzorg Curaçao pa varios dekada di 1966 pa 2016, di kua e ultimo dos komo su presidente.

== Institushon ==
Stichting Monumentenzorg Curaçao (SMC), un fundashon privá (NGO) fundá na 1954, a disidí di implementá e premio ‘Ernest (Jackie) Voges Monument Award’ pa rekonose persona òf organisashonnan ku a mustra esfuerso ehemplar pa renobashon i preservashon di patrimonio konstruí na Kòrsou. Ku e selebrashon di su di 65° aniversario na 2019, SMC e premio lo wordu otorga pa promé biaha.&lt;ref name=&quot;O&quot;&gt;[https://monumentenzorg.cw/the-ernest-jackie-voges-monument-award/ The ‘Ernest (Jackie) Voges’ Monument Award], monumentenzorg.cw (20 di febrüari 2018)&lt;/ref&gt;

E premio ta wòrdu otorga na un persona òf organisashon ku a mustra esfuerso ehemplar pa ku renobason i preservashon di herensia konstruí na [[Kòrsou]].&lt;ref name=&quot;O&quot;/&gt;

E fundashon privá (NGO) Curaçao Monuments Foundation a keda fundá na 1954, sesenta aña pasá otro aña. E meta prinsipal ta pa konserbá i restorá monumentonan protehá. Pa por logra esaki, e fundacion ta cumpra monumentonan den un estado deteriora y ta restaura nan. Door di huur e monumentonan restaura e fundacion ta genera e fondonan pa sigui mantene e edificionan. Banda di e aktividat núkleo aki, e fundashon ta boga tambe pa stimulá validashon di nos monumentonan, ofresé konseho riba restourashon i mantenshon di monumentonan i enkurashá investigashon sientífiko riba historia di Kòrsou, en partikular pa loke ta pertenesé na nos monumentonan.
Sr. ing. Ernest ‘Jackie’ Voges tabata hopi enbolbí ku e fundashon pa 50 aña. El a bira komisario na 1966, i a okupá un posishon komo presidente di 1982 – 2003, sigui pa un otro laban komo komisario, finalmente birando konsehero di e fundashon te na ougùstùs 2016. Bou di su liderazgo, un kantidat grandi di monumento a wòrdu restourá i asina konserbá pa e komunidat di Curaça. Adishonalmente, e fundashon a wòrdu desaroyá den un organisashon profeshonal.
Komo un muestra di apresio pa Sr. Voges i su esfuersonan pa preservashon di nos herensia kultural konstruí, Hunta di Komisario a disidí dia 27 di yanüari di e aña aki pa instituí e premio ku ta hiba su nòmber. E premio ‘Ernest ‘Jackie’ Voges’ lo wordo otorga na un persona of organisacion cu a mustra esfuerso ehemplar pa cu renobacion y preservacion di herencia construi na Curaçao. Un hurado independiente lo disidí entre e personanan òf organisashonnan ku ta kuadra ku e kriterionan aki. E premio lo wordo otorga pa prome biaha na 2019.

== Ganado ==
* 2019 - CuraLiving B.V. pa e restourashon di Hotel ‘t Klooster.
* 2024 - Fundashon Mongui Maduro pa e restourashon di [[Lanthùis Rooi Catootje]], ku ta alohá [[Museo Mongui Maduro]].
restourá
----
Fundashon Mongui Maduro a risibí e ‘Ernest (Jackie) Voges’ Monument Award djaweps durante e entrega di premio na Museo Mongui Maduro. E premio ta rekonosí e ekselente renobashon ku Lanthùis Rooi Catootje a pasa aden resientemente. Ta e di dos biaha ku e premio aki, un inisiativa di Stichting Monumentenzorg Curaçao, a wòrdu entregá. Ku esaki e fundashon ta honra tambe defuntu Ernest ‘Jackie’ Voges, eks-presidente i eks-miembro di konseho di Monumentenzorg.&lt;ref&gt;[https://monumentenzorg.cw/mongui-maduro-monument-award/ Mongui Maduro Museum ta gana e di dos ‘Ernest (Jackie) Voges’ Monument Award], monumentenzorg.nl (29 di yanuari 2024)&lt;/ref&gt;

Na nòmber di Fundashon Mongui Maduro, Henry van der Kwast a risibí e premio. Ademas, el a wòrdu sorprendí ku un pintura di Marianne Cats di Lanthùis Rooi Catootje den su estado renobá. E renobashon a finalisá na 2022. Pa mihó sostené e funshon ku e tin komo museo, a drecha i adaptá e areglo di e espasio. E restorashon a wòrdu ehekutá dor di Norman Panneflek i Dany’s Construction &amp; Maintenance.

Segun e hurado, e restorashon por wòrdu konsiderá un ehèmpel. A integra mehorashon den i klima i usabilidat di e propiedat, sin menospresiá e aparensia históriko di e edifisio kompleto. Por ehèmpel, e sistema di èrko a wòrdu instalá di un manera diskreto, i a agregá un baño pa e bishitantenan di e museo. E funshonnan di sosten, manera e resepshon moderno i e kitchenette pa personal, a wòrdu inkorporá na un manera no masha notabel. Material eksistente a wòrdu resiklá na un manera sostenibel. E historia di e edifisio durante siglo a keda visibel i a haña su propio posishon bek.

Na 2019 Monumentenzorg a establesé e ‘Ernest (Jackie) Voges’ Monument Award pa honra e esfuersonan sin límite di sr. Voges, kende tabata envolví den e fundashon pa 50 aña na diferente forma, inkluso 21 aña komo presidente. Bou di su guia i vishon e fundashon a profeshonalisá. “Jackie semper a haña ku Kòrsou ta bira un tiki mas pober ku kada edifisio históriko ku ta wòrdu basha abou”, segun Herbert van der Woude, presidente di Stichting Monumentenzorg. “El a kumpra i restorá kasi mitar di e inventario di edifisionan di e fundashon. Ademas, el a regla finansiamentu, e tabata sa kon pa haña plaka tur kaminda, mas tantu na Hulanda, i hopi biaha el a tuma riesgo signifikante.” Sr. Voges a fayesé na ougùstùs 2023 na e edat di 92 aña.

Na 2019 a entregá e promé ‘Ernest (Jackie) Voges’ Monument Award na CuraLiving B.V. pa e restorashon di Hotel ‘t Klooster.


Na ougùstùs 2023, Kòrsou a pèrdè un gran kampion di e herensia konstruí di e isla ora Ernest (Jackie) Voges a fayesé na edat di 92 aña. E tabata hopi enbolbí den nos organisashon pa mas ku sinkuenta aña, inkluyendo un periodo di 21 aña komo presidente i hopi aña komo komisario i konsehero. Bou di su guia, Stichting Monumentenzorg Curaçao (e Curaçao Monument Foundation) a profeshonalisá i ekspandé, i un inventario kresiente di edifisionan anteriormente bandoná a keda transformá den e joyanan monumental ku nos ta kuida te dia di awe.
Pa honra e kompromiso personal aki ku nos edifisionan monumental, nos a instituí e Premio ‘Ernest (Jackie) Voges’ na 2019 konhuntamente ku nos di 65 aniversario. E seremonia di premio, ku a konta ku presensia di Sr. Voges mes, a tuma lugá na novèmber 2019 na Villa Maria. Curaliving a wòrdu rekompensá ku e promé Premio ‘Ernest (Jackie) Voges’ komo rekonosementu di e ekselente restourashon di e monasterio anterior ‘Hotel ‘t Klooster’.
No por wòrdu eksagerá kon instrumental e ròl di Sr. Voges den preservashon di herensia konstruí tabata den e último seis dékadanan. Ta sinti dushi amargo pa anunsiá ku na 2024 ora Stichting Monumentenzorg kumpli 70 aña di edat, e Premio ‘Ernest (Jackie) Voges’ lo wòrdu presentá pa di dos biaha. Amargo, pasobra e lo no ta presente personalmente e biaha aki. Pero dushi, pasobra e ta nifiká ku tin desaroyonan positivo den restourashon ku a krese for di e simianan ku el a sembra, i ku mester wòrdu selebrá na su honor.&lt;ref&gt;[https://monumentenzorg.cw/voges-award-2024/ ‘Ernest (Jackie) Voges’ Award in 2024], monumenenzorg.cw (31 oktober 2023)&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[:Category:Kòrsou]]
[[:Category:Herensia kultural]]
------------
{{Databox}}
{{infobox luga den pais |variante = c
| tipo = Plantashi
| nomber = Plantashi Hato
| pais = {{CUW}}
}}
'''Plantashi Hato''' ta un eks-plantashi na [[Kòrsou]], kaminda e rebelion di katibu di 1750 a tuma lugá. E plantashi ku su [[lanthùis Hato|lanthùis]] tabata den poseshon di e [[West Indische Compagnie]] (WIC) te 1792. E kas grandi a keda den uso komo un residensia di kunuku di e direktor di WIC. Nan tabata kultivá maishi i tabatin hopi bestianan ku tabata kana kana kana; e nòmber Hato ta nifiká &quot;patio di bestianan&quot; na Spaño.

== Historia ==
Na 1700, WIC na Kòrsou tabatin nuebe plantashi, entre otro Plantashi Hato. Komo ku e kasnan aki otabata hopi neglishá, na 1717 a hür ocho kas na privá. Nan a mantené Plantage Hato: ku su 1400 ha, e tabata un di e mas grandi di Kòrsou. Tin 89 trahadó sklabisá, i tabatin un fuente natural ku tabata wòrdu usá pa irigashon. For di e momentu ei, e plantashon a sirbi komo tereno di kuminda pa esnan ku a bira katibu i komo lugá pa keda pafó pa e direktor di WIC, Isaac Faesch.[1] 1]

Dia 5 di yüli 1750 a tuma lugá un rebelion di katibu na Plantashi Hato. Den esaki 60 persona a muri, 59 di nan tabata katibu i un [[oropa|oropeo]]. Mayoria rebelde a kometé suisidio, ocho hòmber i sinku muhé a wòrdu bendi i 39 a ser ehekutá. 1]

Despues di 1929 e aeropuerto aktual a ser traha riba e eks-plantashi.[1] E sementerio monumental, e fuente natural i e bakinan di awa a keda seriamente dañá durante e operashon di rekuperashon di tera di Curaçao Airport Holding. 3]

For di 2014 e plantashon tabata e promé bario di biña di e parti Karibense di Reino Hulandes, ku un bario di biña i un bed &amp; breakfast den e kas. Na 2016 Curaçao Airport Holding a terminá e kontrakt.[1] 4][2]


== Lanthùis Hato ==
E lanthùis Hato ta e lanthùis ku ta pertenese na e [[plantashi Hato]] den Hato na Korsou. E ta situá mas o ménos 50 meter nort di e kaminda aktual pa aeropuerto internashonal di Kòrsou. E tin un plan ku un forma ku ta kuadra ku un parti sentral típiko pa Kòrsou i galerías ku ta flankeá e edifisio. E parti sentral tin un dak ku ta forma un di dos dak, ku tin otro dak ku ta forma un di dos dak. Riba kada banda di e dak tin dos kapel. Den e edifisio ta inter alia e kushina. Banda di e fachada trasero tin un tereno ku muraya. 5]

E kompleho ta di balor historiko i kultural komo un ensamblahe di lanthùis, sementerio i hòfi ku un sistema di irigashon i pa motibu di e historia di e plantashon i e tereno. 5]


{{Appendix}}
Landhuis Hato is een voormalige plantagehuis in Curaçao, waar de Curaçaose slavenopstand van 1750 plaatsvond. Het was tot 1792 in bezit van de West-Indische Compagnie (WIC) en is in gebruik geweest als buitenverblijf van de directeur van de WIC. Er werd mais verbouwd en er graasde veel vee; de naam Hato betekent in het Spaans veeplaats.

Geschiedenis
Omstreeks 1700 bezat de WIC op Curaçao negen plantages, waaronder Plantage Hato. Omdat deze sterk verwaarloosd waren, werden er in 1717 acht aan particulieren verhuurd. Plantage Hato werd aangehouden: met zijn 1400 ha was het een van de grootste van Curaçao. Er werkten 89 tot slaaf gemaakten en er was een natuurlijke bron die gebruikt werd voor irrigatie. De plantage diende voortaan als kostgrond voor de tot slaaf gemaakten en als buitenverblijf voor de directeur van de WIC, Isaac Faesch.[1]

Op 5 juli 1750 vond op Plantage Hato een slavenopstand plaats. Hierbij vielen zestig slachtoffers: 59 slaafgmaakten en een Europeaan. De meeste opstandelingen pleegden zelfmoord, acht mannen en vijf vrouwen werden verkocht en 39 werden geëxecuteerd.[1]

Na 1929 werd op de voormalige plantage het huidige vliegveld aangelegd.[2] De monumentale begraafplaats, de natuurlijke bron en de waterbakken werden bij de de landaanwinning van de Curaçao Airport Holding ernstig beschadigd.[3]

Vanaf 2014 bevond zich op de plantage de eerste wijngaard van het Caribisch deel van het Koninkrijk der Nederlanden, met in het landhuis een wijnmakerij en bed &amp; breakfast. In 2016 beëindigde Curaçao Airport Holding het contract.[4][2]

Het landhuis
Het landhuis ligt ongeveer 50 meter ten noorden van de huidige weg naar Curaçao International Airport. Het heeft een rechthoekige plattegrond met een voor Curaçao typisch centraal gedeelte en flankerende galerijen. Het centrale deel heeft een steil schilddak met aangrenzend schuine daken met dakrand boven de galerijen. Aan weerszijden van het dak zijn twee dakkapellen. In de uitbouw bevindt zich onder meer de keuken. Langs de achtergevel is een ommuurd terras.[5]

Het complex is van bouwhistorische en cultuurhistorische waarde als ensemble van landhuis, begraafplaats en tuin met een irrigatiesysteem en vanwege de historie van de plantage en het landgoed.[5]

Category:Plantashi na Korsou

{{Broodkruimel}}

[[:Categorie:Plantage| ]]
[[:Category:Geografia di Korsou]]
[[:Categorie:Slavernij in Curaçao]]

--------------------------
{{infobox edificio | variante = c
| tipo =
| nomber = Misa San Willibrordus
}}
'''Misa San Willibròrdus''' ta un kompleho di edifisio monumental na [[San Willibròrdu]], [[Kòrsou]]. 
E misa a wordu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). E misa ta forma parti di un kompleho, huntu ku un pastori bieu i un pastori nobo. 

nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd.

Op enkele kilometers van Sint Willibrordus liggen verder twee van Curaçao's vele schilderachtige baaien: de Porto Marie-baai en de Daaibooibaai.

Nabij het dorp liggen enkele niet langer in gebruik zijnde zoutpannen, onder meer die van de zoutplantage Rif St. Marie, een van de oudste plantages van het eiland. Nu zijn daarvan nog slechts enkele vervallen muren te zien. In de zoutpannen verblijven regelmatig flamingo's. Nabij het dorp ligt ook de rotsformatie die bekendstaat als El Indjan (De Indiaan).

Vroeger was er een verbinding tussen het dorp en de Bullenbaai via de Saliña Sint Marie en de Boka Sint Marie.


Complex R.K. Kerk Sint Willibrordus
Characteristics:
Roman Catholic church built in stone on rectangular floor plan. Large gabled roof over nave. Lower extension of apse on east end. Front façade on west side: main entrance and a bell tower. Gothic openings with pointed arches, Gothic wooden tracery in the arches. Interior: three naves divided by arcades; open roof construction; black tiles on floor; tomb of builder of church, Father Jansen, annex memorial plate in northern aisle. Additional structures: old and new vicarage, two cisterns, flagpole foot.
Monument value:
Architectural and historical value as a late 19th-century RC church in the Neo-Gothic style; ethnographic and cultural-historical value as part of the RC mission of Curacao; ensemble value as a coherent RC complex of a church, vicarages and cisterns in a historic setting; aesthetic value because of prominent location. Construction date:1884 – 1888.&lt;ref&gt;{{en}}[https://curacaomonuments.org/sites/sint-willibrordus/  Sint Willibrordus], curacaomonuments.org&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

----------------
{{infobox edificio
| variante = c
| nomber = Kas di Pueblo
| imagen = Penstraat 22 - 24, restoration.png
| descripcion = Kas di Pueblo bou restourashon na 2023.
| nomber2 = 
| localisa_na = Penstraat 22-24, Willemstad
| luga = {{CUW}}
| adres = 
| fecha_funda = 
| estilo = 
| encarga = 
| architect = 
| funcion_original = 
| funcion_actual =
| propietario = 
| status monumento =
}}
'''Kas di Pueblo, penstraat 22-24''' - toevoegen aan [[Partido Nashonal di Pueblo]]
Het monumentale gebouw (1860)? werd in 1948 ter beschikking gesteld aan de PNP als partijgebouw. Meer dat 50 jaren heeft het gediend in deze functie.
links
* https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/26775-niets-slopen-en-ook-niet-plakken|
* https://curacao.nu/monumentenraad-wil-geen-sloop-en-nieuwbouw-van-kas-di-pueblo-zoals-nu-in-een-vergunning-is-geregeld/|5 december 2022
-----------------
'''Fundashon Docomomo Curaçao''' ta un fundashon ku ta enfoká riba e dokumentashon i konservashon di arkitektura modernista na [[Kòrsou]].

a wòrdu fundá na 2009 i ta enfoká riba e dokumentashon i konservashon di arkitektura modernista na Kòrsou. E fundashon ta forma parti di e red internashonal Docomomo, ku a hunga un rol lider den protekshon di edifisionan modernista mundialmente desde su fundashon na 1988.&lt;ref&gt;https://kikotapasando.com/2024/11/22/fundashon-docomomo-curacao-ta-presenta-buki-tokante-architektura-modernista-riba-curacao-modern-architecture-of-curacao-1930-1960/ Fundashon Docomomo Curaçao ta presentá buki tokante architektura modernista riba Curaçao: “Modern Architecture of Curaçao 1930-1960”], kikotapasando.com (22 di november 2024)&lt;/ref&gt;

Reflecting on Curaçao’s Modernist Legacy – Chairman Ronny Lobo’s Speech
During the book launch of &quot;Modern Architecture of Curaçao 1930-1960&quot;, our chairman, Ronny Lobo, delivered an inspiring speech that set the tone for the evening. His words highlighted the importance of preserving and celebrating the island’s modernist architectural heritage, the stories behind these iconic structures, and the vision for safeguarding them for future generations.
Read below the full speech (in Dutch) and immerse yourself in the passion and dedication driving this project.
#DocomomoCuraçao #ArchitecturalHeritage #ModernistLegacy #inspiringwords
Speech Ronny Lobo bij de presentatie van het boek Modern Architecture 1930-1960
Als voorzitter van de Stichting DoCoMoMo Curaçao, ben ik vereerd wat woorden te mogen uitspreken ter gelegenheid van de presentatie dit boek. Ik sta hier weliswaar met gemengde gevoelens. Terwijl we vandaag met veel blijdschap de publicatie van een prachtig architectuurboek vieren hebben we nauwelijks enkele weken geleden met lede ogen moeten aanzien hoe op Mahaai twee woonhuizen naar ontwerp van Ben Smit werden gesloopt. Zijn eigen woonhuis aan de Angloweg 9, in dezelfde wijk, prijkt gelukkig op de kaft van dit boek. Het werd in 2020 als eerste modern huis tot beschermd monument verklaard. Zijn dochter Jennifer, mede bestuurslid van onze stichting en speciaal voor de presentatie overgekomen uit Nederland, is erin opgegroeid. 
De waardering voor goede architectuur blijkt niet vanzelfsprekend, soms door onbekendheid met vooral de modernere bouwstijlen. De beroemde architect Ludwig Mies van der Rohe zei: “Never talk to a client about architecture. Talk to him about his children. That is simply good politics. He will not understand what you have to say about architecture most of the time.” Mijn vroegere hoogleraar in Delft zei het ook: “Architectuur is net als contrabande- binnensmokkelen moet je het, keer op keer opnieuw.”
Aan de publicatie van het boek ging een lange periode vooraf waarin architecten en andere liefhebbers zich hebben ingezet voor het beschermen en behouden van goede architectuur op het eiland Curaçao, vooral de gebouwen in de herkenbare stijl van de Moderne Beweging ofwel in het Engels de Modern Movement. DoCoMoMo staat voor Documentation and Conservation of the Modern Movement. Het initiatief hiertoe werd in 1988 genomen door Wessel de Jonge en Hubert-Jan Henket van de Technische Universiteit in Eindhoven. 
De beweging verspreide zich over de hele wereld als DoCoMoMo International, en omvat momenteel 79 nationale/regionale werkgroepen (chapters), waarvan de onze er een is.
Het huidige bestuur van onze stichting, opgericht op 2 maart 2009, bestaat uit 10 personen, van zeer gevarieerde pluimage. Naast mijn persoon als voorzitter:
- communicatiewetenschapper Renske Pin, secretaris;
- goud en geld deskundige Natalie van Tol, penningmeester;
- architectuurhistorici Jennifer Smit en Gerda Gehlen; 
- bouwkundige en commercieel Manager bij de Stichting Monumentenzorg Juliette Buddingh’; 
- juristen Arriën Lekkerkerker en Achim Henriquez; 
- Change Manager Nicole Chirino; 
- Docent Bouwkunde bij UOC architect Nienke Eshuis;
- Last but not least, schrijver van het boek, restauratiearchitect Michael Newton! 
Een van de eerste activiteiten van onze stichting, onder voorzitterschap van Sofia Saavedra Bruno, was de organisatie van de eerste regionale conferentie over moderne Caribische architectuur in samenwerking met de Universiteit van de Nederlandse Antillen (nu UOC). Eén van de sprekers was Wessel de Jonge die ik zojuist noemde.
Ronald Gill, auteur van het boek Een eeuw architectuur op Curaçao, stelde een lijst op van gebouwen in de bouwstijl van de Moderne Beweging. Er werd een top tien samengesteld van zeer uiteenlopende gebouwen, waaronder kantoorgebouwen, woningen, een ziekenhuis en zelfs watertanks, die uitvoerig gedocumenteerd werden. In het boek dat we vandaag presenteren staan al deze prachtige gebouwen en meer. 
Sommige zijn goed bewaard gebleven, maar sommige verkeren in zeer slechte staat. Met dit boek willen we laten zien wat architecten in een bepaalde periode hebben gemaakt en hoe hun gebouwen met internationale allure zijn aangepast aan het lokale tropische klimaat. We hopen daarmee het bewustzijn en de waardering voor deze architectuur te vergroten. De betere voorbeelden uit het verleden kunnen hopelijk ook de nieuwe generatie architecten inspireren. De nieuwe doosachtige architectuur die we thans waarnemen is naar mijn mening geen goede uitdrukking voor ons tropische klimaat waarvoor die gebouwd is. Het kleurgebruik, zo typerend voor de Caribische architectuur, lijkt te zijn teruggebracht tot slechts drie kleuren, wit, zwart en grijs, hier en daar onderbroken door donkerbruine steenstrips.
Het valt te betreuren dat van architectuurontwikkeling in de afgelopen eeuw, waaraan naast particuliere opdrachtgevers ook de overheid en de Shell een belangrijke bijdrage leverden, nauwelijks wat over lijkt te zijn. De Shell was niet alleen de belangrijkste economische pijler van het eiland, maar had ook een sterke invloed op de architectuur hiervan. De woonhuizen voor de werknemers van het bedrijf in Emmastad en Julianadorp en het hoofdkantoor en het laboratorium zijn goede voorbeelden van typisch tropische architectuur. 
Cornelis Bakker, een Nederlandse architect die in 1939 arriveerde, was de eerste professioneel opgeleide architect woonachtig op Curaçao. In dienst van Openbare Werken ontwierp hij de meeste belangrijke openbare gebouwen en scholen. De Shell-gebouwen en de gebouwen van de overheid waren sterke architectonische voorbeelden voor de lokale bevolking die haar eigen onderkomens bouwde. Ze zijn allemaal aangepast aan het tropische klimaat, met grote dakoverstekken en gevels die zorgvuldig zijn ontworpen voor ventilatie en daglichttoetreding. Ben Smit, een andere Nederlandse architect die in 1950 partner werd van Bakker, heeft een even indrukwekkende staat van dienst met gebouwen tot 1971. 
De beroemde Nederlandse architect Gerrit Rietveld maakte bijna als incident een van de beste voorbeelden van gebouwen die geschikt zijn voor ons klimaat, het Mgr. Verriet Instituut voor lichamelijk en geestelijk gehandicapten in 1949.
Cees Bakker en Ben Smit, samen met een beperkte groep van wat ik reizende architecten noem, zijn erin geslaagd een groot aantal architectuur monumenten van hoge kwaliteit te creëren. Ze maakten uitstekende voorbeelden van veel scholen, een bibliotheek in Pietermaai, een ziekenhuis en prachtige huizen. Allemaal zeer geschikt voor hun functie en goed aangepast aan de locatie en ons klimaat. Dezelfde kwaliteit kon in de jaren daarna incidenteel worden bereikt door architecten als de Vries, Fresco, Alexenko, Nolte, Zingel, Julian en Badaracco. In de jaren zeventig ontwierp de lokale architect Tom Janga verschillende projecten voor de overheid en publieke instellingen. Zijn belangrijkste werk was de Openbare Bibliotheek in Scharloo, een goed voorbeeld van een eigentijds gebouw in een historische omgeving en geschikt voor het klimaat. Het werd helaas in 2022 verlaten vanwege de slechte staat van onderhoud. Een publieke schande dat de verwaarlozing zo ver heeft moeten komen. 
Oppervlakkige consumentenontwerpen zijn de standaard geworden voor de meeste gebouwen op het eiland, inclusief institutionele projecten. Slechte ontwerpen worden vaak gecompenseerd door het gebruik van dure materialen, terwijl de tekortkomingen in het ontwerp worden gecompenseerd door krachtigere airconditioningunits, die bovendien nog betaalbaarder zijn geworden. Persoonlijk sta ik niet achter de afhankelijkheid van zeer geavanceerde materialen of apparatuur om gebouwen bestand te maken tegen onze tropische omgeving. Gebouwen moeten er ook tropisch uitzien, hetgeen je bereikt met het verschil tussen licht en schaduw, hetgeen bij de meeste MoMo gebouwen zo sprekend is, bij ons wellicht nog mooier dan in landen met een gematigder klimaat en minder zonlicht. 
De overheid heeft haar rol als trendsetter al vele jaren verloren. In plaats daarvan huren openbare lichamen dure kantoorruimtes die zijn gebouwd door projectontwikkelaars, zonder enige architectonische kwaliteit. 
Er is al veel literatuur over de oudere monumenten op ons eiland, maar nog niet genoeg over de modernere architectuur. Wij hopen dat dit boek de aanzet zal zijn om dit uit te breiden.
Met dank aan Michel Newton en Ton Verkuijlen die deze erfenis hebben vastgelegd. Aan Ron Smit van LM Publishers, mede-uitgever van dit boek. En natuurlijk aan alle sponsors die de publicatie van dit boek mogelijk hebben gemaakt:
- Stimuleringsfonds voor de architectuur;
- Curaçao Style 
- Stichting Monumentenzorg;
- Mongui Maduro;
- Refineria di Korsou;
- Administratiekantoor Newton;
- NV Stadsherstel Willemstad;
- MCB Bank
- Landmark Real Estate.
Dank U,
Ronny Lobo
Voorzitter Stichting DoCoMoMo Curaçao
21 november 2024</text>
      <sha1>ee7507dqvp89qe9kxn8akzq1n4cku5n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206785</id>
      <parentid>206784</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T15:29:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <comment>/* Di tres kapia */</comment>
      <origin>206785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49652" sha1="bwxpobke641ihmym2h0sezrbxxvvli5" xml:space="preserve">__NOINDEX__
Pending: [[Kapel Sehos]] - [[Premio Jackie Voges]] - [[Plantashi Hato]] - [[Fundashon Docomomo Curacao]] - [[Misa di San Willibrordu]] - [[Kas di Pueblo]]
------------------
{{infobox edificio | variante = c
| tipo = religioso
| nomber = Kapia Sehos
| imagen = Muurschildering in de kapel van het Elisabeth Gasthuis op Curaçao, KITLV 150035.tiff
| pais   = {{CUW}}
}}
'''Kapia Sehos''' ta un kapia históriko ku tabata forma parti di e kompleho di [[Sint-Elisabeth Hospital]] (Sehos) na [[Willemstad]], kapital di [[Kòrsou]]. Situá den e zona di [[Otrobanda]], e kapia ta forma parti di e herensia kultural i históriko di e área.&lt;ref name=&quot;kapel&quot;&gt;{{citeer web|auteur=[[Dick Drayer]]|url=https://www.curacao.nu/nieuws/algemeen/97127/historische-sehos-kapel-blijft-in-particuliere-handen-ondanks-aankoop-door-overheid|titel=Historische SEHOS-kapel blijft in particuliere handen, ondanks aankoop door overheid|werk=curacao.nu|datum=2026-10-11|bezochtdatum=2026-10-11}}&lt;/ref&gt;

== Historia ==
Sint-Elisabeth Hospital tabata un hospital general na [[Kòrsou]] for di 1855 te na novèmber 2019.&lt;ref name=:&quot;1&quot;&gt;{{citeer boek|auteur= Busari, Jamiu O. &amp; Duits, Ashley J.|url=https//pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4305231/|titel= The strategic role of competency based medical education in health care reform: a case report from a small scale, resource limited, Caribbean setting|uitgever=National Library of Medicine}}&lt;/ref&gt; E hospital katóliko a wòrdu fundá pa monseñor [[Ferdinand Kieckens]] ku sosten di e sürnan Fransiskano di Breda.

Un kapia tabata forma parti di e kompleho di hospital desde [[siglo 19|siglo diesnuebe]]. E kapia tabata sirbi pa misa, seremonia di entiero, boutismo, último sakramentu i otro aktividatnan relashoná ku bida religioso. Su usuario no tabata solamente e sürnan i otro personal religioso, sino tambe pashènt, personal di hospital i habitantenan di Otrobanda.&lt;ref&gt;{{citeer web|auteur=[[Dick Drayer]]|url=https://www.curacao.nu/nieuws/column/76348/wat-nu-is-het-doek-echt-gevallen-voor-sehos-slot-|titel= Wat nu, is het doek écht gevallen voor Sehos? (Slot)|werk=curacao.nu|datum=2026-06-29}}&lt;/ref&gt;

===Di dos kapia===
Na 1913, a konstruí un kapia nobo, ku tabata mas grandi ku e edifisio anterior. E struktura, di aproximadamente 23 meter di largura, tabata situá parsialmente riba e mesun tereno di e kapia bieu, pero orientá pa ost en bes di pa sùit. Dilanti di dje tabatin un plasa chikí.&lt;ref&gt;{{citeer web|titel=Het St. Elisabeth's-Gasthuis op Curaçao. 1855 -- 3 December – 1930|werk=[[Amigoe]]|datum=1930-11-15|via=Delpher.nl|bezochtdatum=2026-10-13|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010280986:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;

Sinembargo, despues di algun dékada, e direktiva di hospital a disidí pa remplasá e kapia. E edifisio di 1913 tabata situá serka di e residensia di e sürnan, kaminda e tabata limitá e entrada di lus natural, aire fresku i bista. Ademas, su konstrukshon tabata limitá e posibilidat pa mehorá e konekshon entre e alanan ost i wèst di e hospital.

=== Di tres kapia ===
E di tres i aktual kapia a wòrdu diseñá pa arkitekto A. J. Morel, kende tambe a dirigí e trabou di konstrukshon. E edifisio a wòrdu diseñá ku atenshon pa su aparensia i limita solamente pa e rekursonan disponibel. Dia 13 di novèmber 1939, a konsagrá e kapia i pon'é den uso.&lt;ref&gt;{{citeer web|titel=De Nieuwe Kapel in het St. Elisabeth-Gasthuis|werk=[[Amigoe]]|datum=1939-11-25|bezochtdatum=2026-10-13|url= https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010281843:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=:&quot;1939&quot;&gt;{{citeer web|titel=Sehos-kapel vijftig jaar|werk=[[Amigoe]]|datum=1989-11-11|bezochtdatum=2026-10-13|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642618:mpeg21:p003}}&lt;/ref&gt;

Na 1951, a konstrui un toren riba e tereno di St. Elisabeth Hospital, ku ta konsisti di tres kampana. E kampananan tabata anunsiá sirbishi di kapia na e pashèntnan i personal di e hòspital.&lt;ref&gt;Na drie jaar ”stilte” Kapelklokken hospitaal worden in ere hersteld. &quot;Amigoe&quot;. Curaçao, 15-09-1986, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641808:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;
 
Na 1944, Prinsesa [[Juliana di Hulanda]] a bishitá e hospital i su kapia. Prins Bernhard a bishitá e kompleho na 1950.&lt;ref&gt;{{citeer web|titel=In het Sint Elisabethgasthuis|werk=[[Amigoe]]|datum=1944-03-02|bezochtdatum=2026-10-13|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010403043:mpeg21:p002}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citeer web|titel=De Prins in het St. Elisabethgasthuis|werk=[[Amigoe]]|datum=1950-01-19|bezochtdatum=2026-10-13|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010403158:mpeg21:p002}}&lt;/ref&gt;

==Arkitektura i dekorashon==
E kapia a wòrdu diseñá pa A. J. Morel, ku kontribushon artístiko di diferente pintor i artesano.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;/&gt; E edifisio ta distinguí su mes pa su espasio interior abòltu i su bentananan di glas di koló.

E bóvedanan ta sostené pa arkada punta ku ta baha te na e vloer. E altura total for di e vloer te na e parti mas haltu di e bóveda ta 14 meter, ku un altura interior di aproximadamente 11 meter. E espasio interior tin un hanchura di 14 meter i un largura di 22 meter. E kansel, ku ta okupa seis meter di e largura, ta keda den un ábside ku dos arkada mas chikí.[[14]]

E vloer, e revestimentu inferior di muraya, e altar i e baranka di komunión ta trahá di marmer di Calacatta, ku detaye di marmer blou-turkeis. E trapinan tambe ta trahá di e marmer blou. E altar, diseñá pa recordá un mesa di sakrifisio, ta dominá pa un krus grandi di marmer blou ku un figura di Kristu di tamaño natural, tallá den palu di linden i dorá.[[14]]

E bentananan di glas di koló, trahá segun diseño di Lou Asperslag, ta forma un parti importante di e dekorashon interior. E loft di koro ta konsistí di un plachi di beton ku ta sobresalí di e muraya i ta será pa un baranka di heru forhá, dekorá ku e inskripshon «Kanta na Señor» — «Alabá E».[[14]]

Despues di e Segundo Konsilio di Vaticano, a pone mas énfasis riba e altar komo mesa di Eukaristia. Den e kapia, esaki a resultá den e instalashon di un mesa di altar riba e nivelnan di e santuario.[[5]]


==========================
Motibunan ku a pone e Direktiva konstruí e kapel nobo aki: (1) E lokalidat di e kapel bieu tabata sumamente desfaborabel. Konstruí solamente un meter leu for di e Residensia di e Hermananan, e último tabata kasi kompletamente privá di un bista, i tambe di aire fresku i e influensia benefisioso di lus natural. (2) Ademas, e arkitektura di e edifisio tabata di tal forma ku kualke forma di embeyesé tabata for di kuestion. (3) E kapel bieu tabata para den kaminda di un mehorashon planiá di hospital—spesifikamente, e konekshon entre e alanan Oost i Wèst, ku lo a fasilitá grandemente akseso na e vários departamentunan.
E kapel original a wòrdu konstruí na 1913 den forma di un edificio modesto. 
E kapel nobo, cu a wordu embeyese te unda e rekursonan tabata permite, a wòrdu diseñá pa señor A. J. Morel, kende tambe a hasi e trabounan di konstrukshon. E marmer pa e altar a wordo suministra pa e firma Hulandes di piedra natural Van Stokkum (Rotterdam), cu a encarga e artista decorativo Aug. van Os pa crea e diseño. Manera menshoná anteriormente, Lou Asperslag a krea e bentananan; e tabata responsabel tambe pa vários muebles, manera e kandela, kandela, e aparato di lus sentral, i e vloer di e kapel.
Sinembargo, unabes ku e demolishon di e kapel bieu tabata riba e agènda, e Hunta a disidí di konstruí un kapel nobo—i unu mas bunita posibel, por lo ménos te kaminda e rekursonan tabata permití.&lt;ref&gt;De Nieuwe Kapel in het St. Elisabeth-Gasthuis. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 25-11-1939, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010281843:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;

E hospital, inkluyendo e kapia, a wòrdu bishitá pa [[Juliana di Hulanda|Prinsesa Juliana]] na 1944 i pa Prins Bernhard na 1950.&lt;ref&gt;IN HET SINT ELISABETHSGASTHUTS.. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 02-03-1944, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 12-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010403043:mpeg21:p002}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;DE PRINS IN HET ST. ELISABETHS GASTHUIS.. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 19-01-1950, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 12-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010403158:mpeg21:p002}}&lt;/ref&gt;

== Edifisio ==
Diferente artista a kontribuí na e dekorashon di e edifisio. Lou Asperslag a diseñá e bentananan di glas di koló, i Joep Nicolas a krea e Stashonnan di Krus. E altar di marmer a wòrdu suministrá pa e firma hulandes Van Stokkum, di Rotterdam, ku a enkargá e diseño dekorativo na Aug. van Os.[[5]][[6]]


E kapia aki a remplasá unu muchu mas chikitu ku tabata para riba e sitio kaminda e ofisinanan di atministrashon ta situá awor, banda di e eks-konbento di e soeurnan religioso. Despues ku e ruman muhénan a ofresé nan orashonnan i deboshonnan den e espasio ei pa mas ku ochenta aña, e direktiva di hospital a disidí di konstruí un kas di adorashon nobo, mas grandi i mas bunita ku tambe lo a benefisiá e pashèntnan.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;/&gt; 
De kapel van het Sint Elisabeths Hospitaal is een juweel van een Godshuis. Bekende kunstenaars leverden daarvoor hun bijdrage. De muurschilderingen zijn van Dolf Henkes, de gebrandschilderde ramen van Lou Asperslag en de kruiswegstaties van Joep Nicolas.&lt;ref&gt;68 religieuzen en 174 leken in dienst van Anti IL volk. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 23-11-1955, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 12-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010988488:mpeg21:p002}}&lt;/ref&gt;

E diseño ta di e arkitecto A.J. Morel. Artistanan a kontribuí ku nan talentonan: artista di glas Lou Asperslag a krea e bentananan, pintor Joep Nicolas e Stashonnan di Krus, i Dolf Henkes ku e mural rondó di e altar.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;/&gt;
Desde e Segundo Konsilio di Vatikano, a pone mas énfasis riba e aspekto di kuminda di Eukaristia. Konsekuentemente, nan a pone un mesa di altar riba e trapinan di e santuario.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;/&gt;

Na 1946, un mural a wordo crea den e kapel door di Dolf Henkes (1903–1989), un pintor y artista visual di Rotterdam cu a keda na Curaçao di 1945 pa 1947 riba invitashon di [[Chris Engels]].&lt;ref&gt;De Muurschildering in de Kapel van het Hospitaal. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 01-06-1946, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 12-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010402069:mpeg21:p004}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.cultureelerfgoed.nl/actueel/magazines/sporen-van-slavernij-en-koloniaal-verleden/2020/2/negerjongen-curacao ‘Negerjongen – Curaçao’], cutureelerfgoed.nl&lt;/ref&gt; Na 1977, el a restorá e mural e mes.&lt;ref&gt;{{citeer web|titel=In kapel van hospitaal Dolf Henkes komt eigen fresco's restaureren|werk=[[Amigoe]]|datum=1977-07-08|bezochtdatum=2026-10-12|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010639456:mpeg21:p002}}&lt;/ref&gt;

Na 1951, Pader Rektor Hulsman a enkargá konstrukshon di un toren na St. Elisabeth Hospital, ku ta akapará tres kampana. Situá banda di e laboratorio i e departamentu di rayo X, e toren tabata kontené dos kampana grandi i un chikitu ku tabata bati e Angelus tres biaha pa dia. E dos kloknan grandi a haña nan nòmber for di Santa Isabel i San Hosé. E kampananan tambe a anunsiá sirbishi di kapia na e pashèntnan i personal di e hòspital.&lt;ref&gt;Na drie jaar ”stilte” Kapelklokken hospitaal worden in ere hersteld. &quot;Amigoe&quot;. Curaçao, 15-09-1986, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641808:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;
 
Den e edifisio, henter e arko (gewelf) ta wòrdu sostené pa boog/arkonan punta ku ta ekstendé te na e vloer. E altura for di e vloer di misa te na e lomba ta 14 meter, ku un altura interior di 11 meter; e hanchura paden ta 14 meter, miéntras ku e largura ta 22 meter. Seis meter di e largura aki ta wòrdu okupá pa e kansel, ku ta wòrdu formá pa un ábside ku ta konta ku dos arko mas chikitu. Aki, e vloer, wainscoting, altar i rail di komunion ta trahá di marmer di Calacatta aksentuá ku bandanan di marmer blou turko, e último tambe ta e material usá pa e trapinan. E altar, diseñá pa parse un mesa di sakrifisio masivo, ta wòrdu dominá pa un krus grandi, tambe di marmer blou, ku ta karga un figura di Kristu di tamaño real grabá for di palu di linden hopi dorá.&lt;ref&gt;De Nieuwe Kapel in het St. Elisabeth-Gasthuis. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 25-11-1939, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010281843:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;

E bentananan di glas di koló di e kapel a wòrdu kreá pa e artista di glas renombrá Lou Asperslag. E interkambio di koló den e bentana aki ta krea un ambiente berdaderamente deboshonal denter di e kapel.
E loft di e koro ta konsistí di un plachi di beton ku kantilever, será pa un baranka di heru forhá orná ku ta konta ku e inskripshon “Kanta na Señor” — “Alabá E.”

== Despues di Sehos ==
E kapia históriko di èks-St. Elisabeth Hospital (SEHOS) na Otrobanda ta keda propiedat di Otrabanda Village B.V. i no tabata inkluí den e benta na Pais di Kòrsou òf HNO Vastgoed en Beheer.
E kapia ta situá riba tereno B-3502, ku ta kubri un área di 764 meter kuadrá. E tereno ta pertenesé na Otrabanda Village, e kompania di biennan rais ku anteriormente a kumpra e kompleho di hospital anterior for di e kuradó di bankarota.
E partidonan enbolbí ta deklará ku desaroyo den futuro mester tene kuenta ku e identidat di e área, ku e kapel ta sirbi komo un punto di anker. E prinsipionan aki a wòrdu inkorporá den akuerdonan tokante e desaroyo mas aleu di e kompleho di hospital anterior.
Bou di e akuerdonan aki Pais Kòrsou ta asumí kontrol kontraktual riba desaroyo di e área, ounke no ta tur e kavelnan a bira propiedat di gobièrnu.
E kapel ta wòrdu identifiká eksplísitamente den e akuerdonan di desaroyo komo un punto di anker históriko.&lt;ref name=&quot;kapel&quot;/&gt;

Plannan di redesaroyo resien a asta konsiderá habri e kapia pa pashèntnan di e [[Curaçao Medical Center]] (CMC) nobo i pa turistanan krusero katóliko ku ta mará na e mega-pier den serkania. Aunke e kompleho di hospital a wòrdu bendí despues di e bankarota na 2025, ta stipulá den kontrakt ku e kapel históriko mester wòrdu konserbá i keda aksesibel komo parti di e desaroyo di e sitio den futuro.&lt;ref name=&quot;kapel&quot;/&gt;

{{Appendix}}
E kapia di 1913 i e edifisio nobo di 1939

Na 1913, a konstruí un kapia nobo, ku tabata mas grandi ku e edifisio anterior. E edifisio, di aproximadamente 23 meter di largura, tabata situá parsialmente riba e mesun tereno di e kapia bieu, pero orientá pa ost en bes di pa sùit. Dilanti di dje tabatin un plasa chikí.[[4]]

Sin embargo, despues di algun dékada, e direktiva di hospital a disidí pa remplasá e kapia. E edifisio di 1913 tabata situá serka di e residensia di e monhanan, kaminda e tabata limitá e entrada di lus natural, aire fresku i bista. Ademas, su konstrukshon tabata limitá e posibilidat pa mehorá e konekshon entre e alanan ost i wèst di e hospital.

E kapia nobo a wòrdu diseñá pa arkitekto A. J. Morel, kende tambe a dirigí e trabou di konstrukshon. E edifisio a wòrdu diseñá ku atenshon pa su aparensia i pa e rekursonan disponibel. Dia 13 di novèmber 1939, a konsagrá e kapia i pone e den uso.[[5]][[6]]

Diferente artista a kontribuí na e dekorashon di e edifisio. Lou Asperslag a diseñá e bentananan di glas di koló, i Joep Nicolas a krea e Stashonnan di Krus. E altar di marmer a wòrdu suministrá pa e firma hulandes Van Stokkum, di Rotterdam, ku a enkargá e diseño dekorativo na Aug. van Os.[[5]][[6]]

Na 1944, Prinsesa [[Juliana di Hulanda]] a bishitá e hospital i su kapia. Prins Bernhard a bishitá e kompleho na 1950.[[7]][[8]]

E mural i e toren di kampana
Na 1946, pintor hulandes [[Dolf Henkes]] (1903–1989) a kreá un mural rondó di e altar di e kapia. Henkes a biba na Kòrsou di 1945 te 1947, despues di un invitashon di [[Chris Engels]]. Na 1977, e mesun artista a restaurá e mural.[[10]][[11]][[12]]

Na 1951, pader rektor Hulsman a enkargá konstrukshon di un toren di kampana banda di e laboratorio i e departamentu di rayo X di e hospital. E toren tabatin tres kampana: dos grandi i un chikí. E dos kampanan grandi tabata yama Santa Isabel i San Hosé, miéntras ku e kampana chikí tabata anunsiá e Angelus tres biaha pa dia. E kampanan tabata anunsiá tambe e serbishinan religioso di e kapia na pashèntnan i personal di hospital.[[13]]

Arkitektura i dekorashon
E kapia a wòrdu diseñá pa A. J. Morel, ku kontribushon artístiko di diferente pintor i artesano. E edifisio ta distinguí su mes pa su espasio interior abòltu i su bentananan di glas di koló.

E bóvedanan ta sostené pa arkada punta ku ta baha te na e vloer. E altura total for di e vloer te na e parti mas haltu di e bóveda ta 14 meter, ku un altura interior di aproximadamente 11 meter. E espasio interior tin un hanchura di 14 meter i un largura di 22 meter. E kansel, ku ta okupa seis meter di e largura, ta keda den un ábside ku dos arkada mas chikí.[[14]]

E vloer, e revestimentu inferior di muraya, e altar i e baranka di komunión ta trahá di marmer di Calacatta, ku detaye di marmer blou-turkeis. E trapinan tambe ta trahá di e marmer blou. E altar, diseñá pa recordá un mesa di sakrifisio, ta dominá pa un krus grandi di marmer blou ku un figura di Kristu di tamaño natural, tallá den palu di linden i dorá.[[14]]

E bentananan di glas di koló, trahá segun diseño di Lou Asperslag, ta forma un parti importante di e dekorashon interior. E loft di koro ta konsistí di un plachi di beton ku ta sobresalí di e muraya i ta será pa un baranka di heru forhá, dekorá ku e inskripshon «Kanta na Señor» — «Alabá E».[[14]]

Despues di e Segundo Konsilio di Vaticano, a pone mas énfasis riba e altar komo mesa di Eukaristia. Den e kapia, esaki a resultá den e instalashon di un mesa di altar riba e nivelnan di e santuario.[[5]]

Despues di Sehos
Despues di e sera di Sehos na novèmber 2019, e kapia a keda komo un edifisio históriko den e tereno di e anterior kompleho di hospital. Segun e dokumentashon tokante e desaroyo di e sitio, e kapia ta pertenesé na Otrabanda Village B.V. i no tabata inkluí den e benta di e anterior kompleho na Pais Kòrsou òf na HNO Vastgoed en Beheer.[[1]]

E kapia ta situá riba kavel B-3502, ku un superfisie di 764 meter kuadrá. E kavel ta pertenesé na Otrabanda Village, un kompania inmobiliario ku a kumpra e anterior kompleho di hospital for di e kuradó di bankarota. Den e akuerdonan pa e desaroyo futuro di e tereno, e partidonan enbolbí a rekonosé e kapia komo un punto di referensia históriko ku mester wòrdu tené na kuenta den e planifikashon di e sitio. Pais Kòrsou a haña kontrol kontraktual riba e desaroyo di e área, aunke no tur kavel a pasa den propiedat di gobièrnu.[[1]]

Entre e ideanan pa e futuro uso di e kapia tabatin habri e edifisio pa pashèntnan di e nobo [[Curaçao Medical Center]] (CMC) i pa bishitantenan katóliko ku ta yega na e terminal di krusero serka di e sitio. Segun e akuerdonan di desaroyo, e kapia históriko mester wòrdu konserbá i keda aksesibel komo parti di e desaroyo futuro di e anterior kompleho di hospital.[[1]]
------------
NOTES
E kapel aktual di St. Elisabeth Hospital a keda solemnemente konsagrá i poné den uso dia 13 di novèmber 1939. Esei tabata sinkuenta aña pasá—un hubileo di oro, ku otro palabra.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;/&gt;
E kapel aki a remplasá unu muchu mas chikitu ku tabata para riba e sitio kaminda e ofisinanan di atministrashon ta situá awor, banda di e eks-konbento di e soeurnan religioso. Despues ku e ruman muhénan a ofresé nan orashonnan i deboshonnan den e espasio ei pa mas ku ochenta aña, e direktiva di hospital a disidí di konstruí un kas di adorashon nobo, mas grandi i mas bunita ku tambe lo a benefisiá e pashèntnan. E diseño tabata di e arkitecto A.J. Morel. Artistanan a kontribuí ku nan talentonan: artista di glas Lou Asperslag a krea e bentananan, pintor Joep Nicolas e Stashonnan di Krus, i Dolf Heij e pintura rondó di e altar.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;/&gt;
Desde e Segundo Konsilio di Vatikano, a pone mas énfasis riba e aspekto di kuminda di Eukaristia. Konsekuentemente, nan a pone un mesa di altar riba e trapinan di e santuario.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;/&gt;

* Ludovicus Oeverhaus (1925-1990) was ziekenhuispastoor Sehos vanaf 1968. 
------
E kapel históriko di èks St. Elisabeth Hospital (SEHOS) na Otrobanda ta keda propiedat di Otrabanda Village B.V. i no tabata inkluí den e benta na Pais di Kòrsou òf HNO Vastgoed en Beheer.
E kapel ta situá riba tereno B-3502, ku ta kubri un área di 764 meter kuadrá. E tereno ta pertenesé na Otrabanda Village, e kompania di biennan rais ku anteriormente a kumpra e kompleho di hospital anterior for di e kuradó di bankarota.
E partidonan enbolbí ta deklará ku desaroyo den futuro mester tene kuenta ku e identidat di e área, ku e kapel ta sirbi komo un punto di anker. E prinsipionan aki a wòrdu inkorporá den akuerdonan tokante e desaroyo mas aleu di e kompleho di hospital anterior.
Bou di e akuerdonan aki Pais Kòrsou ta asumí kontrol kontraktual riba desaroyo di e área, ounke no ta tur e kavelnan a bira propiedat di gobièrnu.
E kapel ta wòrdu identifiká eksplísitamente den e akuerdonan di desaroyo komo un punto di anker históriko.&lt;ref name=&quot;kapel&quot;/&gt;
-------------
E kampananan di e kapel na St. Elisabeth Hospital pronto lo bati atrobe despues di tres aña di silencio.
Na 1951, Pader Rektor Hulsman a enkargá konstrukshon di un toren na St. Elisabeth Hospital, ku ta akapará tres klok. Situá banda di e laboratorio i e departamentu di rayo X, e toren tabata kontené dos klok grandi i un chikitu ku tabata bati e Angelus tres biaha pa dia. E dos kloknan grandi a haña nan nòmber for di Santa Isabel i San Hosé. E kloknan tambe a anunsiá sirbishi di kapel na e pashèntnan i personal di e hòspital. Sinembargo, na 1983, diripiente e kloknan a keda ketu. Nan a funshoná atrobe pa un ratu kòrtiku, pero no pa hopi tempu. Algun tempu pasá, un inspekshon di e Departamentu di Fasilidatnan a revelá defektonan signifikante den e toren, loke a kondusí na un desishon na aprel pa restorá esaki. Segun e “Sehos-bulletin” di St. Elisabeth Hospital, e mekanismo di klok a wòrdu kontrolá i drecha, e pilarnan di e toren a wòrdu restourá, i e biganan a wòrdu remplasá. E toren ta hayando un facelift actualmente, despues di cual e belnan lo wordo reinstala.&lt;ref&gt;Na drie jaar ”stilte” Kapelklokken hospitaal worden in ere hersteld. &quot;Amigoe&quot;. Curaçao, 15-09-1986, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010641808:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}
===Kapia di 1913===
Un kapel nobo konstrui na 1913, kasi kompletamente separá di 23 meter di largura, tabata situá parsialmente na e sitio di esun bieu pero awor orientá pa ost en bes di pa sùit. Dilanti di e kapel tabata situá un plasa chiki.&lt;ref&gt;Het St. Elisabeth's-Gasthuis op Curaçao. 1855 -- 3 December – 1930.. &quot;Amigoe di Curacao : weekblad voor de Curacaosche eilanden&quot;. [Willemstad, 15-11-1930, p. 1. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010280986:mpeg21:p001}}&lt;/ref&gt;

E kapel aktual a keda konsagrá i poné den uso dia 13 di novèmber 1939.&lt;ref name=:&quot;1939&quot;&gt;Sehos-kapel vijftig jaar. &quot;Amigoe&quot;. Curaçao, 11-11-1989, p. 3. Geraadpleegd op Delpher op 11-10-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010642618:mpeg21:p003}}&lt;/ref&gt;

------------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
'''Premio Ernest (Jackie) Voges''' ta un premio di herensia kultural instituí na 2019 pa honra [[Jackie Voges]], kende tabata enbolbi ku Stichting Monumentenzorg Curaçao pa varios dekada di 1966 pa 2016, di kua e ultimo dos komo su presidente.

== Institushon ==
Stichting Monumentenzorg Curaçao (SMC), un fundashon privá (NGO) fundá na 1954, a disidí di implementá e premio ‘Ernest (Jackie) Voges Monument Award’ pa rekonose persona òf organisashonnan ku a mustra esfuerso ehemplar pa renobashon i preservashon di patrimonio konstruí na Kòrsou. Ku e selebrashon di su di 65° aniversario na 2019, SMC e premio lo wordu otorga pa promé biaha.&lt;ref name=&quot;O&quot;&gt;[https://monumentenzorg.cw/the-ernest-jackie-voges-monument-award/ The ‘Ernest (Jackie) Voges’ Monument Award], monumentenzorg.cw (20 di febrüari 2018)&lt;/ref&gt;

E premio ta wòrdu otorga na un persona òf organisashon ku a mustra esfuerso ehemplar pa ku renobason i preservashon di herensia konstruí na [[Kòrsou]].&lt;ref name=&quot;O&quot;/&gt;

E fundashon privá (NGO) Curaçao Monuments Foundation a keda fundá na 1954, sesenta aña pasá otro aña. E meta prinsipal ta pa konserbá i restorá monumentonan protehá. Pa por logra esaki, e fundacion ta cumpra monumentonan den un estado deteriora y ta restaura nan. Door di huur e monumentonan restaura e fundacion ta genera e fondonan pa sigui mantene e edificionan. Banda di e aktividat núkleo aki, e fundashon ta boga tambe pa stimulá validashon di nos monumentonan, ofresé konseho riba restourashon i mantenshon di monumentonan i enkurashá investigashon sientífiko riba historia di Kòrsou, en partikular pa loke ta pertenesé na nos monumentonan.
Sr. ing. Ernest ‘Jackie’ Voges tabata hopi enbolbí ku e fundashon pa 50 aña. El a bira komisario na 1966, i a okupá un posishon komo presidente di 1982 – 2003, sigui pa un otro laban komo komisario, finalmente birando konsehero di e fundashon te na ougùstùs 2016. Bou di su liderazgo, un kantidat grandi di monumento a wòrdu restourá i asina konserbá pa e komunidat di Curaça. Adishonalmente, e fundashon a wòrdu desaroyá den un organisashon profeshonal.
Komo un muestra di apresio pa Sr. Voges i su esfuersonan pa preservashon di nos herensia kultural konstruí, Hunta di Komisario a disidí dia 27 di yanüari di e aña aki pa instituí e premio ku ta hiba su nòmber. E premio ‘Ernest ‘Jackie’ Voges’ lo wordo otorga na un persona of organisacion cu a mustra esfuerso ehemplar pa cu renobacion y preservacion di herencia construi na Curaçao. Un hurado independiente lo disidí entre e personanan òf organisashonnan ku ta kuadra ku e kriterionan aki. E premio lo wordo otorga pa prome biaha na 2019.

== Ganado ==
* 2019 - CuraLiving B.V. pa e restourashon di Hotel ‘t Klooster.
* 2024 - Fundashon Mongui Maduro pa e restourashon di [[Lanthùis Rooi Catootje]], ku ta alohá [[Museo Mongui Maduro]].
restourá
----
Fundashon Mongui Maduro a risibí e ‘Ernest (Jackie) Voges’ Monument Award djaweps durante e entrega di premio na Museo Mongui Maduro. E premio ta rekonosí e ekselente renobashon ku Lanthùis Rooi Catootje a pasa aden resientemente. Ta e di dos biaha ku e premio aki, un inisiativa di Stichting Monumentenzorg Curaçao, a wòrdu entregá. Ku esaki e fundashon ta honra tambe defuntu Ernest ‘Jackie’ Voges, eks-presidente i eks-miembro di konseho di Monumentenzorg.&lt;ref&gt;[https://monumentenzorg.cw/mongui-maduro-monument-award/ Mongui Maduro Museum ta gana e di dos ‘Ernest (Jackie) Voges’ Monument Award], monumentenzorg.nl (29 di yanuari 2024)&lt;/ref&gt;

Na nòmber di Fundashon Mongui Maduro, Henry van der Kwast a risibí e premio. Ademas, el a wòrdu sorprendí ku un pintura di Marianne Cats di Lanthùis Rooi Catootje den su estado renobá. E renobashon a finalisá na 2022. Pa mihó sostené e funshon ku e tin komo museo, a drecha i adaptá e areglo di e espasio. E restorashon a wòrdu ehekutá dor di Norman Panneflek i Dany’s Construction &amp; Maintenance.

Segun e hurado, e restorashon por wòrdu konsiderá un ehèmpel. A integra mehorashon den i klima i usabilidat di e propiedat, sin menospresiá e aparensia históriko di e edifisio kompleto. Por ehèmpel, e sistema di èrko a wòrdu instalá di un manera diskreto, i a agregá un baño pa e bishitantenan di e museo. E funshonnan di sosten, manera e resepshon moderno i e kitchenette pa personal, a wòrdu inkorporá na un manera no masha notabel. Material eksistente a wòrdu resiklá na un manera sostenibel. E historia di e edifisio durante siglo a keda visibel i a haña su propio posishon bek.

Na 2019 Monumentenzorg a establesé e ‘Ernest (Jackie) Voges’ Monument Award pa honra e esfuersonan sin límite di sr. Voges, kende tabata envolví den e fundashon pa 50 aña na diferente forma, inkluso 21 aña komo presidente. Bou di su guia i vishon e fundashon a profeshonalisá. “Jackie semper a haña ku Kòrsou ta bira un tiki mas pober ku kada edifisio históriko ku ta wòrdu basha abou”, segun Herbert van der Woude, presidente di Stichting Monumentenzorg. “El a kumpra i restorá kasi mitar di e inventario di edifisionan di e fundashon. Ademas, el a regla finansiamentu, e tabata sa kon pa haña plaka tur kaminda, mas tantu na Hulanda, i hopi biaha el a tuma riesgo signifikante.” Sr. Voges a fayesé na ougùstùs 2023 na e edat di 92 aña.

Na 2019 a entregá e promé ‘Ernest (Jackie) Voges’ Monument Award na CuraLiving B.V. pa e restorashon di Hotel ‘t Klooster.


Na ougùstùs 2023, Kòrsou a pèrdè un gran kampion di e herensia konstruí di e isla ora Ernest (Jackie) Voges a fayesé na edat di 92 aña. E tabata hopi enbolbí den nos organisashon pa mas ku sinkuenta aña, inkluyendo un periodo di 21 aña komo presidente i hopi aña komo komisario i konsehero. Bou di su guia, Stichting Monumentenzorg Curaçao (e Curaçao Monument Foundation) a profeshonalisá i ekspandé, i un inventario kresiente di edifisionan anteriormente bandoná a keda transformá den e joyanan monumental ku nos ta kuida te dia di awe.
Pa honra e kompromiso personal aki ku nos edifisionan monumental, nos a instituí e Premio ‘Ernest (Jackie) Voges’ na 2019 konhuntamente ku nos di 65 aniversario. E seremonia di premio, ku a konta ku presensia di Sr. Voges mes, a tuma lugá na novèmber 2019 na Villa Maria. Curaliving a wòrdu rekompensá ku e promé Premio ‘Ernest (Jackie) Voges’ komo rekonosementu di e ekselente restourashon di e monasterio anterior ‘Hotel ‘t Klooster’.
No por wòrdu eksagerá kon instrumental e ròl di Sr. Voges den preservashon di herensia konstruí tabata den e último seis dékadanan. Ta sinti dushi amargo pa anunsiá ku na 2024 ora Stichting Monumentenzorg kumpli 70 aña di edat, e Premio ‘Ernest (Jackie) Voges’ lo wòrdu presentá pa di dos biaha. Amargo, pasobra e lo no ta presente personalmente e biaha aki. Pero dushi, pasobra e ta nifiká ku tin desaroyonan positivo den restourashon ku a krese for di e simianan ku el a sembra, i ku mester wòrdu selebrá na su honor.&lt;ref&gt;[https://monumentenzorg.cw/voges-award-2024/ ‘Ernest (Jackie) Voges’ Award in 2024], monumenenzorg.cw (31 oktober 2023)&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[:Category:Kòrsou]]
[[:Category:Herensia kultural]]
------------
{{Databox}}
{{infobox luga den pais |variante = c
| tipo = Plantashi
| nomber = Plantashi Hato
| pais = {{CUW}}
}}
'''Plantashi Hato''' ta un eks-plantashi na [[Kòrsou]], kaminda e rebelion di katibu di 1750 a tuma lugá. E plantashi ku su [[lanthùis Hato|lanthùis]] tabata den poseshon di e [[West Indische Compagnie]] (WIC) te 1792. E kas grandi a keda den uso komo un residensia di kunuku di e direktor di WIC. Nan tabata kultivá maishi i tabatin hopi bestianan ku tabata kana kana kana; e nòmber Hato ta nifiká &quot;patio di bestianan&quot; na Spaño.

== Historia ==
Na 1700, WIC na Kòrsou tabatin nuebe plantashi, entre otro Plantashi Hato. Komo ku e kasnan aki otabata hopi neglishá, na 1717 a hür ocho kas na privá. Nan a mantené Plantage Hato: ku su 1400 ha, e tabata un di e mas grandi di Kòrsou. Tin 89 trahadó sklabisá, i tabatin un fuente natural ku tabata wòrdu usá pa irigashon. For di e momentu ei, e plantashon a sirbi komo tereno di kuminda pa esnan ku a bira katibu i komo lugá pa keda pafó pa e direktor di WIC, Isaac Faesch.[1] 1]

Dia 5 di yüli 1750 a tuma lugá un rebelion di katibu na Plantashi Hato. Den esaki 60 persona a muri, 59 di nan tabata katibu i un [[oropa|oropeo]]. Mayoria rebelde a kometé suisidio, ocho hòmber i sinku muhé a wòrdu bendi i 39 a ser ehekutá. 1]

Despues di 1929 e aeropuerto aktual a ser traha riba e eks-plantashi.[1] E sementerio monumental, e fuente natural i e bakinan di awa a keda seriamente dañá durante e operashon di rekuperashon di tera di Curaçao Airport Holding. 3]

For di 2014 e plantashon tabata e promé bario di biña di e parti Karibense di Reino Hulandes, ku un bario di biña i un bed &amp; breakfast den e kas. Na 2016 Curaçao Airport Holding a terminá e kontrakt.[1] 4][2]


== Lanthùis Hato ==
E lanthùis Hato ta e lanthùis ku ta pertenese na e [[plantashi Hato]] den Hato na Korsou. E ta situá mas o ménos 50 meter nort di e kaminda aktual pa aeropuerto internashonal di Kòrsou. E tin un plan ku un forma ku ta kuadra ku un parti sentral típiko pa Kòrsou i galerías ku ta flankeá e edifisio. E parti sentral tin un dak ku ta forma un di dos dak, ku tin otro dak ku ta forma un di dos dak. Riba kada banda di e dak tin dos kapel. Den e edifisio ta inter alia e kushina. Banda di e fachada trasero tin un tereno ku muraya. 5]

E kompleho ta di balor historiko i kultural komo un ensamblahe di lanthùis, sementerio i hòfi ku un sistema di irigashon i pa motibu di e historia di e plantashon i e tereno. 5]


{{Appendix}}
Landhuis Hato is een voormalige plantagehuis in Curaçao, waar de Curaçaose slavenopstand van 1750 plaatsvond. Het was tot 1792 in bezit van de West-Indische Compagnie (WIC) en is in gebruik geweest als buitenverblijf van de directeur van de WIC. Er werd mais verbouwd en er graasde veel vee; de naam Hato betekent in het Spaans veeplaats.

Geschiedenis
Omstreeks 1700 bezat de WIC op Curaçao negen plantages, waaronder Plantage Hato. Omdat deze sterk verwaarloosd waren, werden er in 1717 acht aan particulieren verhuurd. Plantage Hato werd aangehouden: met zijn 1400 ha was het een van de grootste van Curaçao. Er werkten 89 tot slaaf gemaakten en er was een natuurlijke bron die gebruikt werd voor irrigatie. De plantage diende voortaan als kostgrond voor de tot slaaf gemaakten en als buitenverblijf voor de directeur van de WIC, Isaac Faesch.[1]

Op 5 juli 1750 vond op Plantage Hato een slavenopstand plaats. Hierbij vielen zestig slachtoffers: 59 slaafgmaakten en een Europeaan. De meeste opstandelingen pleegden zelfmoord, acht mannen en vijf vrouwen werden verkocht en 39 werden geëxecuteerd.[1]

Na 1929 werd op de voormalige plantage het huidige vliegveld aangelegd.[2] De monumentale begraafplaats, de natuurlijke bron en de waterbakken werden bij de de landaanwinning van de Curaçao Airport Holding ernstig beschadigd.[3]

Vanaf 2014 bevond zich op de plantage de eerste wijngaard van het Caribisch deel van het Koninkrijk der Nederlanden, met in het landhuis een wijnmakerij en bed &amp; breakfast. In 2016 beëindigde Curaçao Airport Holding het contract.[4][2]

Het landhuis
Het landhuis ligt ongeveer 50 meter ten noorden van de huidige weg naar Curaçao International Airport. Het heeft een rechthoekige plattegrond met een voor Curaçao typisch centraal gedeelte en flankerende galerijen. Het centrale deel heeft een steil schilddak met aangrenzend schuine daken met dakrand boven de galerijen. Aan weerszijden van het dak zijn twee dakkapellen. In de uitbouw bevindt zich onder meer de keuken. Langs de achtergevel is een ommuurd terras.[5]

Het complex is van bouwhistorische en cultuurhistorische waarde als ensemble van landhuis, begraafplaats en tuin met een irrigatiesysteem en vanwege de historie van de plantage en het landgoed.[5]

Category:Plantashi na Korsou

{{Broodkruimel}}

[[:Categorie:Plantage| ]]
[[:Category:Geografia di Korsou]]
[[:Categorie:Slavernij in Curaçao]]

--------------------------
{{infobox edificio | variante = c
| tipo =
| nomber = Misa San Willibrordus
}}
'''Misa San Willibròrdus''' ta un kompleho di edifisio monumental na [[San Willibròrdu]], [[Kòrsou]]. 
E misa a wordu diseña pa Evert Margry, arkitekto di [[Rotterdam]], i pa kual e prome piedra pa konstrukshon, cu a tuma luga entre 1884 i 1888, a wordu pone dor di Vincentius Jansen. Mas trempan den [[siglo 19]] padernan misionero a konstruí un kas pa wèrfano (1858) i un skol (1867). E misa ta forma parti di un kompleho, huntu ku un pastori bieu i un pastori nobo. 

nnl.wiki:Sint Willibrordus[2] ofwel San Willibrordo is een dorp in Bandabou op de westelijke helft van Curaçao, ten noordwesten van de Bullenbaai en ongeveer 25 km van de hoofdstad Willemstad. Het dorp draagt deze naam sinds de inwijding van de kerk in 1888; tot die tijd werd de plaats Buitenbosch of in het Papiaments Mondi Afó genoemd. Het dorp van enkele honderden inwoners heeft een imposante rooms-katholieke kerk in neogotische stijl, ontworpen door de Rotterdamse architect Evert Margry, waarvoor de eerste steen gelegd werd door Vincentius Jansen en die dateert van 1884-88. Eerder in de negentiende eeuw waren er door missiepaters een school en een weeshuis gebouwd.

Op enkele kilometers van Sint Willibrordus liggen verder twee van Curaçao's vele schilderachtige baaien: de Porto Marie-baai en de Daaibooibaai.

Nabij het dorp liggen enkele niet langer in gebruik zijnde zoutpannen, onder meer die van de zoutplantage Rif St. Marie, een van de oudste plantages van het eiland. Nu zijn daarvan nog slechts enkele vervallen muren te zien. In de zoutpannen verblijven regelmatig flamingo's. Nabij het dorp ligt ook de rotsformatie die bekendstaat als El Indjan (De Indiaan).

Vroeger was er een verbinding tussen het dorp en de Bullenbaai via de Saliña Sint Marie en de Boka Sint Marie.


Complex R.K. Kerk Sint Willibrordus
Characteristics:
Roman Catholic church built in stone on rectangular floor plan. Large gabled roof over nave. Lower extension of apse on east end. Front façade on west side: main entrance and a bell tower. Gothic openings with pointed arches, Gothic wooden tracery in the arches. Interior: three naves divided by arcades; open roof construction; black tiles on floor; tomb of builder of church, Father Jansen, annex memorial plate in northern aisle. Additional structures: old and new vicarage, two cisterns, flagpole foot.
Monument value:
Architectural and historical value as a late 19th-century RC church in the Neo-Gothic style; ethnographic and cultural-historical value as part of the RC mission of Curacao; ensemble value as a coherent RC complex of a church, vicarages and cisterns in a historic setting; aesthetic value because of prominent location. Construction date:1884 – 1888.&lt;ref&gt;{{en}}[https://curacaomonuments.org/sites/sint-willibrordus/  Sint Willibrordus], curacaomonuments.org&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

----------------
{{infobox edificio
| variante = c
| nomber = Kas di Pueblo
| imagen = Penstraat 22 - 24, restoration.png
| descripcion = Kas di Pueblo bou restourashon na 2023.
| nomber2 = 
| localisa_na = Penstraat 22-24, Willemstad
| luga = {{CUW}}
| adres = 
| fecha_funda = 
| estilo = 
| encarga = 
| architect = 
| funcion_original = 
| funcion_actual =
| propietario = 
| status monumento =
}}
'''Kas di Pueblo, penstraat 22-24''' - toevoegen aan [[Partido Nashonal di Pueblo]]
Het monumentale gebouw (1860)? werd in 1948 ter beschikking gesteld aan de PNP als partijgebouw. Meer dat 50 jaren heeft het gediend in deze functie.
links
* https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/26775-niets-slopen-en-ook-niet-plakken|
* https://curacao.nu/monumentenraad-wil-geen-sloop-en-nieuwbouw-van-kas-di-pueblo-zoals-nu-in-een-vergunning-is-geregeld/|5 december 2022
-----------------
'''Fundashon Docomomo Curaçao''' ta un fundashon ku ta enfoká riba e dokumentashon i konservashon di arkitektura modernista na [[Kòrsou]].

a wòrdu fundá na 2009 i ta enfoká riba e dokumentashon i konservashon di arkitektura modernista na Kòrsou. E fundashon ta forma parti di e red internashonal Docomomo, ku a hunga un rol lider den protekshon di edifisionan modernista mundialmente desde su fundashon na 1988.&lt;ref&gt;https://kikotapasando.com/2024/11/22/fundashon-docomomo-curacao-ta-presenta-buki-tokante-architektura-modernista-riba-curacao-modern-architecture-of-curacao-1930-1960/ Fundashon Docomomo Curaçao ta presentá buki tokante architektura modernista riba Curaçao: “Modern Architecture of Curaçao 1930-1960”], kikotapasando.com (22 di november 2024)&lt;/ref&gt;

Reflecting on Curaçao’s Modernist Legacy – Chairman Ronny Lobo’s Speech
During the book launch of &quot;Modern Architecture of Curaçao 1930-1960&quot;, our chairman, Ronny Lobo, delivered an inspiring speech that set the tone for the evening. His words highlighted the importance of preserving and celebrating the island’s modernist architectural heritage, the stories behind these iconic structures, and the vision for safeguarding them for future generations.
Read below the full speech (in Dutch) and immerse yourself in the passion and dedication driving this project.
#DocomomoCuraçao #ArchitecturalHeritage #ModernistLegacy #inspiringwords
Speech Ronny Lobo bij de presentatie van het boek Modern Architecture 1930-1960
Als voorzitter van de Stichting DoCoMoMo Curaçao, ben ik vereerd wat woorden te mogen uitspreken ter gelegenheid van de presentatie dit boek. Ik sta hier weliswaar met gemengde gevoelens. Terwijl we vandaag met veel blijdschap de publicatie van een prachtig architectuurboek vieren hebben we nauwelijks enkele weken geleden met lede ogen moeten aanzien hoe op Mahaai twee woonhuizen naar ontwerp van Ben Smit werden gesloopt. Zijn eigen woonhuis aan de Angloweg 9, in dezelfde wijk, prijkt gelukkig op de kaft van dit boek. Het werd in 2020 als eerste modern huis tot beschermd monument verklaard. Zijn dochter Jennifer, mede bestuurslid van onze stichting en speciaal voor de presentatie overgekomen uit Nederland, is erin opgegroeid. 
De waardering voor goede architectuur blijkt niet vanzelfsprekend, soms door onbekendheid met vooral de modernere bouwstijlen. De beroemde architect Ludwig Mies van der Rohe zei: “Never talk to a client about architecture. Talk to him about his children. That is simply good politics. He will not understand what you have to say about architecture most of the time.” Mijn vroegere hoogleraar in Delft zei het ook: “Architectuur is net als contrabande- binnensmokkelen moet je het, keer op keer opnieuw.”
Aan de publicatie van het boek ging een lange periode vooraf waarin architecten en andere liefhebbers zich hebben ingezet voor het beschermen en behouden van goede architectuur op het eiland Curaçao, vooral de gebouwen in de herkenbare stijl van de Moderne Beweging ofwel in het Engels de Modern Movement. DoCoMoMo staat voor Documentation and Conservation of the Modern Movement. Het initiatief hiertoe werd in 1988 genomen door Wessel de Jonge en Hubert-Jan Henket van de Technische Universiteit in Eindhoven. 
De beweging verspreide zich over de hele wereld als DoCoMoMo International, en omvat momenteel 79 nationale/regionale werkgroepen (chapters), waarvan de onze er een is.
Het huidige bestuur van onze stichting, opgericht op 2 maart 2009, bestaat uit 10 personen, van zeer gevarieerde pluimage. Naast mijn persoon als voorzitter:
- communicatiewetenschapper Renske Pin, secretaris;
- goud en geld deskundige Natalie van Tol, penningmeester;
- architectuurhistorici Jennifer Smit en Gerda Gehlen; 
- bouwkundige en commercieel Manager bij de Stichting Monumentenzorg Juliette Buddingh’; 
- juristen Arriën Lekkerkerker en Achim Henriquez; 
- Change Manager Nicole Chirino; 
- Docent Bouwkunde bij UOC architect Nienke Eshuis;
- Last but not least, schrijver van het boek, restauratiearchitect Michael Newton! 
Een van de eerste activiteiten van onze stichting, onder voorzitterschap van Sofia Saavedra Bruno, was de organisatie van de eerste regionale conferentie over moderne Caribische architectuur in samenwerking met de Universiteit van de Nederlandse Antillen (nu UOC). Eén van de sprekers was Wessel de Jonge die ik zojuist noemde.
Ronald Gill, auteur van het boek Een eeuw architectuur op Curaçao, stelde een lijst op van gebouwen in de bouwstijl van de Moderne Beweging. Er werd een top tien samengesteld van zeer uiteenlopende gebouwen, waaronder kantoorgebouwen, woningen, een ziekenhuis en zelfs watertanks, die uitvoerig gedocumenteerd werden. In het boek dat we vandaag presenteren staan al deze prachtige gebouwen en meer. 
Sommige zijn goed bewaard gebleven, maar sommige verkeren in zeer slechte staat. Met dit boek willen we laten zien wat architecten in een bepaalde periode hebben gemaakt en hoe hun gebouwen met internationale allure zijn aangepast aan het lokale tropische klimaat. We hopen daarmee het bewustzijn en de waardering voor deze architectuur te vergroten. De betere voorbeelden uit het verleden kunnen hopelijk ook de nieuwe generatie architecten inspireren. De nieuwe doosachtige architectuur die we thans waarnemen is naar mijn mening geen goede uitdrukking voor ons tropische klimaat waarvoor die gebouwd is. Het kleurgebruik, zo typerend voor de Caribische architectuur, lijkt te zijn teruggebracht tot slechts drie kleuren, wit, zwart en grijs, hier en daar onderbroken door donkerbruine steenstrips.
Het valt te betreuren dat van architectuurontwikkeling in de afgelopen eeuw, waaraan naast particuliere opdrachtgevers ook de overheid en de Shell een belangrijke bijdrage leverden, nauwelijks wat over lijkt te zijn. De Shell was niet alleen de belangrijkste economische pijler van het eiland, maar had ook een sterke invloed op de architectuur hiervan. De woonhuizen voor de werknemers van het bedrijf in Emmastad en Julianadorp en het hoofdkantoor en het laboratorium zijn goede voorbeelden van typisch tropische architectuur. 
Cornelis Bakker, een Nederlandse architect die in 1939 arriveerde, was de eerste professioneel opgeleide architect woonachtig op Curaçao. In dienst van Openbare Werken ontwierp hij de meeste belangrijke openbare gebouwen en scholen. De Shell-gebouwen en de gebouwen van de overheid waren sterke architectonische voorbeelden voor de lokale bevolking die haar eigen onderkomens bouwde. Ze zijn allemaal aangepast aan het tropische klimaat, met grote dakoverstekken en gevels die zorgvuldig zijn ontworpen voor ventilatie en daglichttoetreding. Ben Smit, een andere Nederlandse architect die in 1950 partner werd van Bakker, heeft een even indrukwekkende staat van dienst met gebouwen tot 1971. 
De beroemde Nederlandse architect Gerrit Rietveld maakte bijna als incident een van de beste voorbeelden van gebouwen die geschikt zijn voor ons klimaat, het Mgr. Verriet Instituut voor lichamelijk en geestelijk gehandicapten in 1949.
Cees Bakker en Ben Smit, samen met een beperkte groep van wat ik reizende architecten noem, zijn erin geslaagd een groot aantal architectuur monumenten van hoge kwaliteit te creëren. Ze maakten uitstekende voorbeelden van veel scholen, een bibliotheek in Pietermaai, een ziekenhuis en prachtige huizen. Allemaal zeer geschikt voor hun functie en goed aangepast aan de locatie en ons klimaat. Dezelfde kwaliteit kon in de jaren daarna incidenteel worden bereikt door architecten als de Vries, Fresco, Alexenko, Nolte, Zingel, Julian en Badaracco. In de jaren zeventig ontwierp de lokale architect Tom Janga verschillende projecten voor de overheid en publieke instellingen. Zijn belangrijkste werk was de Openbare Bibliotheek in Scharloo, een goed voorbeeld van een eigentijds gebouw in een historische omgeving en geschikt voor het klimaat. Het werd helaas in 2022 verlaten vanwege de slechte staat van onderhoud. Een publieke schande dat de verwaarlozing zo ver heeft moeten komen. 
Oppervlakkige consumentenontwerpen zijn de standaard geworden voor de meeste gebouwen op het eiland, inclusief institutionele projecten. Slechte ontwerpen worden vaak gecompenseerd door het gebruik van dure materialen, terwijl de tekortkomingen in het ontwerp worden gecompenseerd door krachtigere airconditioningunits, die bovendien nog betaalbaarder zijn geworden. Persoonlijk sta ik niet achter de afhankelijkheid van zeer geavanceerde materialen of apparatuur om gebouwen bestand te maken tegen onze tropische omgeving. Gebouwen moeten er ook tropisch uitzien, hetgeen je bereikt met het verschil tussen licht en schaduw, hetgeen bij de meeste MoMo gebouwen zo sprekend is, bij ons wellicht nog mooier dan in landen met een gematigder klimaat en minder zonlicht. 
De overheid heeft haar rol als trendsetter al vele jaren verloren. In plaats daarvan huren openbare lichamen dure kantoorruimtes die zijn gebouwd door projectontwikkelaars, zonder enige architectonische kwaliteit. 
Er is al veel literatuur over de oudere monumenten op ons eiland, maar nog niet genoeg over de modernere architectuur. Wij hopen dat dit boek de aanzet zal zijn om dit uit te breiden.
Met dank aan Michel Newton en Ton Verkuijlen die deze erfenis hebben vastgelegd. Aan Ron Smit van LM Publishers, mede-uitgever van dit boek. En natuurlijk aan alle sponsors die de publicatie van dit boek mogelijk hebben gemaakt:
- Stimuleringsfonds voor de architectuur;
- Curaçao Style 
- Stichting Monumentenzorg;
- Mongui Maduro;
- Refineria di Korsou;
- Administratiekantoor Newton;
- NV Stadsherstel Willemstad;
- MCB Bank
- Landmark Real Estate.
Dank U,
Ronny Lobo
Voorzitter Stichting DoCoMoMo Curaçao
21 november 2024</text>
      <sha1>bwxpobke641ihmym2h0sezrbxxvvli5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dayanara Chin-A-Lien-Roozendal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12584</id>
    <revision>
      <id>206806</id>
      <parentid>164251</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T09:08:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <comment>ampliashon</comment>
      <origin>206806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3315" sha1="4xoesir3bxlsglhnfn8qu4m2ef0bonc" xml:space="preserve">{{Variante|c}}
{{Infobox politico| variante = c
| nomber            = Dayanara Chin-A-Lien - Roozendal
| imagen            = 
| descripcion       = 
| fecha nacemento   = [[28 di òktober]] [[1976]]
| luga nacemento    = [[Kòrsou]]
| fecha fayecimento = 
| luga fayecimento  = 
| pais           = {{CUW}}
| ofishi          = polítiko
| funcion actual =  
| desde          = 
| antecesor      = 
| sucesor        = 
| partido        = [[Partido Nashonal di Pueblo|PNP]] (2026-presente)
| temporada1     = yanüari-yüni 2025
| funcion1       = [[Lista di Minister di Desaroyo Sosial, Labor i Bienestar di Kòrsou|Minister di Desaroyo Sosial, Labor i Bienestar]]
| firma          = 
| website        = 
}}
'''Dayanara Chin-A-Lien-Roozendal''' (☆ [[28 di òktober]] [[1976]] na [[Kòrsou]]) ta un amtenar altu ku a fungi komo [[Lista di Minister di Desaroyo Sosial, Labor i Bienestar di Kòrsou|minister di Desaroyo Sosial, Labor i Bienestar di Kòrsou]] (SOAW) di 24 di yanüari 2025 te 9 di yüni 2025.&lt;ref name=&quot;AD&quot;&gt;{{citeer web|url=https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/curacao/30666-nieuwe-soaw-minister-wil-leveren|werk=[[Antilliaans Dagblad]]|titel=Nieuwe SOAW-minister wil leveren|datum=2025-01-28|bezochtdatum=2025-01-29}}&lt;/ref&gt; Den [[Gabinete-Pisas II]] (demisionario) el a representá partido [[Kòrsou Esun Mihó]] (KEM).&lt;ref name=&quot;Chronicle&quot;&gt;[https://www.curacaochronicle.com/post/local/kem-party-nominates-dayanara-chin-a-lien-roozendaal-as-candidate-for-soaw-minister/ KEM Party Nominates Dayanara Chin-A-Lien Roozendaal as Candidate for SOAW Minister], Curaçao Chronicle (15 di yanüari 2025)&lt;/ref&gt;

== Bida i karera ==
Despues di a optené su diploma [[Voorbereidend wetenschappelijk onderwijs|VWO]] na [[Radulphus College]], el a studia lei antiano na [[University of Curaçao|Universidat di Antia Hulandes]] (UNA), awendia konosí komo University of Curaçao.&lt;ref name=&quot;AD&quot;/&gt; El a kuminsá su karera profeshonal den sektor públiko, subiendo den rango dor di diferente posishon, entre otro komo hurista na ministerio di OWCS i direktor di Bureau Voogdijraad (2011-2019). Despues el a traslada pa ministerio di Hustisia i desde 2024 a wòrdu nombrá direktor-general interino di ministerio di SOAW.&lt;ref name=&quot;AD&quot;/&gt;

Chin-A-Lien ta e di dos nominado ku KEM a presentá pa e puesto di minister di SOAW, despues ku Joan Mauricia a retirá su kandidatura na fin di desèmber pa motibunan personal i frustrashonnan ku e proseso di screening largu. Anteriormente, un otro kandidato, Jason Fullinck, tambe a hala atras.&lt;ref name=&quot;Chronicle&quot;/&gt; 

Na 2026, Chin-A-Lien a presentá su kandidatura pa e funshon di lider di [[Partido Nashonal di Pueblo]] (PNP). El a keda e úniko kandidata pa e puesto despues ku [[Ruisandro Cijntje]] a retirá su kandidatura.&lt;ref&gt;[https://nu.cw/2026/09/25/twee-kandidaten-strijden-om-leiderschap-pnp/ Twee kandidaten strijden om leiderschap PNP], nu.cw (25 di sèptèmber 2026)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://nu.cw/2026/10/14/ruisandro-cijntje-trekt-zich-terug-als-kandidaat-partijleider-partido-nashonal/ Ruisandro Cijntje trekt zich terug als kandidaat partijleider Partido Nashonal], nu.cw (14 di òktober 2026)&lt;/ref&gt;

Dayanara Chin-A-Lien-Roozendal ta kasá.

{{Appendix}}

{{DEFAULTSORT:Chin-A-Lien - Roozendal, Dayanara}}
[[Category:Hende]]
[[Category:Minister di Kòrsou]]</text>
      <sha1>4xoesir3bxlsglhnfn8qu4m2ef0bonc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Usuario:Caribiana/Sandbox/Guera Mundial II</title>
    <ns>2</ns>
    <id>12921</id>
    <revision>
      <id>206813</id>
      <parentid>192744</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T10:04:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>206813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="71826" sha1="c4kq1npegjhrit27aswzdcyenq7e6f4" xml:space="preserve">[[Lago Oil &amp; Transport Company]]__NOINDEX__
Pending: [[Atake riba Aruba (1942)]] - [[SS Pedernales]] - [[Playa Pariba]] - [[Kampamentu di internamentu]] - [[Kampamentu di Internashon na Karibe Hulandes]]
-------------
'''Forward Operating Location''' Un sitio di operashon dilanti (FOS) òf lugá di operashon dilanti (FOL) ta un término militar di Merka pa fasilidatnan, definí komo “un fasilidat eskalabel, ‘kayente’ ku por sostené operashonnan sostené, pero ku solamente un presensia permanente chikitu di personal di sosten òf kontratista kontrali na un FOB òf MOB. Un FOS lo ta anfitrion di rotashon okashonal pa hopi ekipo preposishonal i kontené [1].” E sitionan aki a wòrdu establesé ora ku Pentagono a kuminsá atendé ku menasanan regional prinsipalmente na Afrika i Latino Amérika despues di su revishon di postura global di 2004.[2]

Un FOS ta diferensiá for di un lugá di seguridat kooperativo (CSL) sin forsa permanente òf personal di kontratista, òf un base di operashon dilanti (FOB) i base di operashon prinsipal (MOB), ku un forsa grandi i un sitio bon defendé.

== Luga ==
Algun sitio unda Merka tin FOL ta: Singapura, Honduras, Korsou, Aruba, Reino Uni, Bulgaria, Tunisia i [[Djibouti]].

=== Korsou i Aruba ===
Gobierno Hulandes tin pensa di prolonga e acuerdo cu Merca pa loke ta trata uzo di aeropuertonan na Curaçao y Aruba pa vuelonan contra narcotico di Merca cu cinco aña, esta te dia 2 di november 2031.

Esaki ta bisto for di un informe di e Conseho di Asuntonan Exterior fecha dia 12 di october. E extension ta wordo prepara apesar di preocupacionnan anterior den Camara di Representantenan pa loke ta trata atakenan di Merca riba barconan sospechoso di traficacion di droga den Caribe. Segun declaracionnan anterior di Minister Berendsen, no ta mara ningun condicion adicional na e prolongacion.

E tratado di 2000 ta haci posibel pa Merca realisa vuelonan di vigilancia, detecta cargamento di droga, y colecta informacion for di aeropuertonan na Curaçao y Aruba. E fasilidatnan aki ta konosí komo Lugánan di Operashon Adelante (FOL); na Curaçao, nan tambe ta wordo referi na nan como Cooperative Security Locations (CSLs).

Den e rapport, gobierno Hulandes ta enfatisa cu e autorisacion ta conta exclusivamente pa vuelonan no arma. Esaki ta marca e di cuater biaha cu e tratado a wordo prolonga. Segun e Gabinete, Hulanda i Merka ta kompartí un interes mutuo den kombatimentu di kriminalidat transfronteriso i organisá den Karibe.

Minister di Relacionnan Exterior Tom Berendsen anteriormente a declara cu Hulanda no ta impone condicionnan adicional riba Merca. E ta considera Merca como e partner primario pa Hulanda y e islanan Caribense den e lucha contra criminalidad transfronterizo.

Promé Minister di Kòrsou, Gilmar Pisas, a ekspresá su sosten anteriormente pa sigui ku e koperashon. E ta mira presencia di Merca como importante pa siguridad di Curaçao y pa combati contrabanda di droga. E presensia di Merka na Hato tambe ta bou di kòntròl pasobra e aeropuerto a wòrdu usá pa otro propósitonan ku no ta operashonnan kontra narkotiko.

Despues di e temblornan na Venezuela, Curaçao a wordo uza como un staging point pa un operacion di ayudo humanitario Mericano cu ta envolvi avionnan militar. Segun e consul Mericano, esaki a tuma luga cu cooperacion di Hulanda y Curaçao.

Sinembargo, e tratado di FOL ta konta eksklusivamente pa operashonnan kontra narkótiko.&lt;ref&gt;[https://www.curacao.nu/nieuws/nieuws-uit-nederland/97258/nederland-wil-amerikaanse-vliegbasis-op-curacao-tot-2031-verlengen-zonder-extra-voorwaarden Nederland wil Amerikaanse vliegbasis op Curaçao tot 2031 verlengen zonder extra voorwaarden], curacao.nu (14 di november 2026)&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}
---------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
[[File:HNLMS Groningen interdicts suspected drug runner in Caribbean Sea (6459899).jpg|thumb|Zr.Ms. Groningen ta intersepta un barko di droga den Laman KAribe (2020).]]
'''Zr.Ms. ''Groningen''''' (P843) ta e di kuater i último barku di e klase ''Holland'', un seri di kuater barku di patruya (Ocean Patrol Vessels) pa [[Marina Real|Marina Real di Hulanda]]. E kiel a wòrdu poné na Galați, Rumania, na fin di 2010, i e barku a yega Vlissingen na 2012 pa keda kompletá.

nl.wiki: E barku a wòrdu batisá na Galați dia 21 di aprel 2011, pa Minister Schultz van Haegen. Den zomer di 2012, e barku a keda kla na e konstruktor Damen Schelde Naval na Vlissingen. Dia 23 di ougùstùs 2012, e Groningen a yega na su haf natal Den Helder pa promé bia; dia 23 di maart 2013, e Groningen a wordo ekipa cu e mast integra cu sensor, y dia 29 di november 2013, e Zr.Ms. Groningen a wòrdu enkargá.

Desde 20 di april 2019 e programa di Zr.Ms. Groningen den Karibe pa sirbi komo un barku di stashon pa dos aña.[1] Ademas di operashonnan di kontrol di droga i servisio humanitario, e OPV ta wòrdu desplegá pa tareanan di Wardakosta manera operashonnan di reskate i detekshon di piskamentu ilegal i krímennan ambiental.[2]

Notes
Zr. Ms. Groninge a tuma e funcion di barco di stacion den Caribe for di Zr.
Ms. Friesland. E barco di patruya a mara na Bahia
Santa Ana na Willemstad ayera mainta, segun un comunicado di Wardacosta di Region Caribe di Reino Hulandes.
Durante proximo lunanan, e barco lo ser desplega pa
varios tarea di seguridad riba lama, manera vigilancia, aplicacion di ley, y combate di
actividadnan ilegal, manera contrabanda di droga. Adicionalmente, e ta para cla pa
duna sosten durante situacionnan di emergencia, por ehempel, durante temporada
di horcan cu ta cuminsa e luna aki.
Marina Real di Hulanda tin cuatro barco di patruya di clase ‘Holland’. E OPVnan aki - Barconan di Patruya cu ta bay Ocean - ta barconan cu por keda desplega flexiblemente pa vigilancia
di awanan costal. E barco di stacion tin un helicopter di combate marino NH90
abordo pa sostene e barco cu operacionnan aereo.
Pa ultimo cuater luna, Zr.Ms. Friesland a cumpli cu e rol di barco di stacion den Caribe. Ademas di vigila e situacion di seguridad rond di e islanan, e barco recientemente a bishita New Orleans, unda el a participa den festividadnan marcando e di 250 aniversario di Merca.
Cu presencia di un barco di stacion den region, Defensata contribui na paz y seguridad den Caribe.&lt;ref&gt;[https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20260605.pdf Zr. Ms. Groningen ta barco di stacion di Caribe], BDA (5 di juni 2026)&lt;/ref&gt;

-----------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
'''Playa Pariba''' tabata un [[kampamentu di internamentu]] na [[Boneiru]], ku tabata aktivo durante  [[Di Dos Guera Mundial|Guera Mundial II]] entre 1940 te 1947. E tabata e kampamentu di internamentu mas grandi den [[Karibe Hulandes]] i e prinsipal lugá di detenshon pa interná siudadanonan ku a wòrdu konsiderá peligroso pa siguridat di [[Reino Hulandes]] durante tempu di guera.

== Ubikashon i fundashon ==
E kampamentu tabata situá na Playa Pariba, un bario ost di [[Kralendijk]], serka di laman. El a habri na mei 1940. Mesora despues di e invasion di [[Hulanda]] pa tropanan aleman nazi, kolonianan hulandes, manera [[Kòrsou i Dependensianan]], a tuma medidanan pa kontrolá hende ku por ta un menasa pa siguridat.

Un tereno gubernamental abandoná a wòrdu transformá na un kampamentu ku sera di klip i waya di sumpiña, ku guardianan militar i personal lokal.
Originalmente e sitio tabata un tereno di gobièrnu bandoná, e lugá a wòrdu kombertí den un fasilidat di internamentu será i vigilá pa outoridatnan kolonial hulandes.

== Struktura di e kampamentu ==
E kampamentu tabatin:
* baraknan di palu pa e internadonan
* separashon pa diferente grupo (politiko, siudadano, refugiado)
* un kushina i kuminda
*Ofisina i kuartel di gardanan
*Letrinanan i instalashon mediko básico

Den boka di pueblo, e kampamentu tabata yamá tambe “Kamp Grandi”.

== Internado ==
Interná den kampo a keda klasifiká den tres grupo prinsipal:
* Nashonal Aleman i Austriako:
* Hende ku tabata biba riba e isla hopi aña, komo negoshiante òf trahadó.
*Un parte tabatin pasaport Hulandés, pero tabata di orígen Aleman.
*Refugia Hudiu:
*Hudiu ku a yega riba boto komo e MS Crijssen i Cabo de Hornos.

Nan no tabata enemy aliens, pero tabata detení temporalmente pa motibu di status migratorio inklaro.

Nan tabata separá for di otro grupo interná.

Siudadanonan hulandes ku a wòrdu konsiderá peligroso polítiko:
*Hulandes lokal ku simpatía pa e NSB (partido Nazi Hulandés) òf aktivista anti-kolonial.

E mas konosí tabata Medardo de Marchena, profesor i patriota.

E kantidat di interná tabata fluktua entre 50 i 150 hende, dependiente di arresto i liberashon.

== Atministrashon i Kondishonnan ==
E kampamentu tabata maneha pa gobièrnu kolonial hulandes, bou mandato di e [[Gobernador di Antia Hulandes]]. Polis militar, mariniers, i milisia lokal tabata kuida e kampamentu.

E kondishonnan tabatin nivel básiko, pero no brutal.

Kuminda tabata monoton pero sufisiente.

Interná por a haña kòrso, buki, yega karta, i hiba un bida riba rutina.

Refugia hudiu tabata trata ku ménos strikté.

Reklamo kontra internashon ilegal tabata bai Gobiernu Hulandés na ekshilio. Un grupo a wordu liberá promé ku fin di guera.

== Nifikashon ==
E kampamentu na Playa Pariba ta mustra kon kolonianan hulandes tabata manehá &quot;seguridat&quot; den un situashon global. E internashon di siudanan Hulandés sin prosedimentu legal ta mustra klaro e tenshon entre libertat sivil i poder gubernamental den guera.

Tambien, e kampo ta laga pensa ku e Antia Hulandés no tabata aparte for di Segunda Gerra Mundial, sino parte aktivo di su realidad.

== Será i Herensia ==
E kampo a sera den 1947, ku esnan interná ku no por a bai kas aún despues di guera. E tereno a bira uso sivíl, i no tabatin memorial of señal visibel pa e historia.

Awendia, poko hende na Bonaire ta konosé e historia, pero investigadó, historiadó, i skibadó ta kuminsá trese su importansia riba mesa. Ta un historia ku ta inspirá refleksion riba rekonosementu, justisia, i memoria kolonyal.


{{Appendix|refs|2=
{{References}}
;Lista di fuente
* C. van Heekeren: ''Batavia seint: Berlijn. Duitsers geïnterneerd in Nederlands-Indië''. Den Haag 1967.
* Kampen in Nederland. Verzetsmuseum: https://www.verzetsmuseum.org/nl/kennisbank/de-kampen
* Evelyn de Roodt, ''Oorlogsgasten'' Vluchtelingen en krijgsgevangenen in Nederland tijdens de Eerste Wereldoorlog'', Zaltbommel, Europese Bibliotheek 2000, {{ISBN|90-288-1426-4}}
* J.E. Sint Jago, ''Wuiven vanaf de waranda. De interneringskampen op Bonaire en Curaçao tijdens WO II'', Gopher (april 2007)
* L. de Jong, ''Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog''
* Gert Oostindie, ''Postkoloniale Beeldenstormen''. (2018)
* Maritza Coomans-Eustatia, ''Encyclopedie van de Nederlandse Antillen''
}}

[[:Kategoria:Di Dos Guera Mundial]]
Resúmen
E kampamentu di internashon na Playa Pariba tabata e prinsipal luga di detenshon riba Bonaire durante Segunda Gerra Mundial, aktivo for di 1940 te 1947. E tabata un di e lugánan mas importante den [[Karibe Hulandes]] pa interná siudadanonan ku a wòrdu konsiderá peligroso pa siguridat di Reino Hulandes durante tempu di guera.

== Ubikashon i fundashon ==
E kampamentu tabata situa na Playa Pariba, un bario ost di Kralendijk, serka di laman. El a habri na mei 1940. Mesora despues di e invasion di [[Hulanda]] pa tropanan aleman nazi, kolonianan hulandes, manera [[Kòrsou i Dependensianan]], a tuma medidanan pa kontrolá hende ku por ta un menasa pa siguridat.

Un tereno gubernamental abandoná a wòrdu transformá na un kampamentu ku sera di klip i way'i sumpiña, ku guardianan militar i personal lokal.

== Struktura di e kampamentu ==
E kampamentu tabatin:
* baraknan di palu pa e internadonan
* separashon pa diferente grupo (politiko, siudadano, refugiado)
* un kushina i kuminda
*Ofisina i kuartel di gardanan
*Letrinanan i instalashon mediko básico

Den boka di pueblo, e kampamentu tabata yamá tambe “Kamp Grandi”.

== Internado ==
Interná den kampo a keda klasifiká den tres grupo prinsipal:
* Nashonal Aleman i Austriako:
* Hende ku tabata biba riba e isla hopi aña, komo negoshiante òf trahadó.
*Un parte tabatin pasaport Hulandés, pero tabata di orígen Aleman.
*Refugia Hudiu:
*Hudiu ku a yega riba boto komo e MS Crijssen i Cabo de Hornos.

Nan no tabata enemy aliens, pero tabata detení temporalmente pa motibu di status migratorio inklaro.

Nan tabata separá for di otro grupo interná.

Siudadanonan hulandes ku a wòrdu konsiderá peligroso polítiko:
*Hulandes lokal ku simpatía pa e NSB (partido Nazi Hulandés) òf aktivista anti-kolonial.

E mas konosí tabata Medardo de Marchena, profesor i patriota.

E kantidat di interná tabata fluktua entre 50 i 150 hende, dependiente di arresto i liberashon.

== Atministrashon i Kondishonnan ==
E kampamentu tabata maneha pa gobièrnu kolonial hulandes, bou mandato di e [[Gobernador di Antia Hulandes]]. Polis militar, mariniers, i milisia lokal tabata kuida e kampamentu.

E kondishonnan tabatin nivel básiko, pero no brutal.

Kuminda tabata monoton pero sufisiente.

Interná por a haña kòrso, buki, yega karta, i hiba un bida riba rutina.

Refugia hudiu tabata trata ku ménos strikté.

Reklamo kontra internashon ilegal tabata bai Gobiernu Hulandés na ekshilio. Un grupo a wordu liberá promé ku fin di guera.

== Nifikashon ==
E kampamentu na Playa Pariba ta mustra kon kolonianan hulandes tabata manehá &quot;seguridat&quot; den un situashon global. E internashon di siudanan Hulandés sin prosedimentu legal ta mustra klaro e tenshon entre libertat sivil i poder gubernamental den guera.

Tambien, e kampo ta laga pensa ku e Antia Hulandés no tabata aparte for di Segunda Gerra Mundial, sino parte aktivo di su realidad.

== Será i Herensia ==
E kampo a sera den 1947, ku esnan interná ku no por a bai kas aún despues di guera. E tereno a bira uso sivíl, i no tabatin memorial of señal visibel pa e historia.

Awendia, poko hende na Bonaire ta konosé e historia, pero investigadó, historiadó, i skibadó ta kuminsá trese su importansia riba mesa. Ta un historia ku ta inspirá refleksion riba rekonosementu, justisia, i memoria kolonyal.

== Referensia i Fuentenan ==
P. Meurs &amp; G. Oostindie (1983) – De Gouverneurs van de Nederlandse Antillen: Een Geschiedenis in Portretten

Gert Oostindie (1999) – Paradise Overseas: The Dutch Caribbean: Colonialism and its Transatlantic Legacies
Maritza Coomans-Eustatia et al. (2002) – Koloniale Konfrontaties. De koloniale geschiedenis van de Nederlandse Antillen en Aruba
* Edsel Gonzales (2007) – Bonaire in de Tweede Wereldoorlog: Kamp Grandi, de vergeten geschiedenis [Unpublished thesis]
* Nationaal Archief (Den Haag) – Archieven van het Ministerie van Koloniën, 1930-1950
* Archivo Boneiru – Documentonan riba kampo di internashon den Playa Pariba
* K. van der Wal (2004) – De joden van de Cariben tijdens de oorlogsjaren [artikel gepubliceerd den tijdschrift &quot;Historica&quot;]


----------------
Playa Pariba Internment Camp (Bonaire, WWII)
Overview
The Playa Pariba internment camp was the principal internment facility on Bonaire during World War II, operating from 1940 to 1947. It was one of the Dutch Caribbean's main internment sites, designed to house civilian detainees considered potential threats to the security of the Kingdom of the Netherlands, particularly during the Nazi threat in Europe.

Location and Establishment
The camp was located in the Playa Pariba district of Kralendijk, on the eastern edge of the town, near the sea. It was established hastily in May 1940, immediately after the German invasion of the Netherlands, to serve as a secure holding site for people labeled as security risks, particularly German nationals, but also Dutch subjects with alleged pro-German or anti-colonial leanings.

Originally an abandoned government building site, the location was converted into a fenced and guarded internment facility by Dutch colonial authorities.

Camp Structure and Layout
The camp was modest in size, surrounded by barbed wire fencing and patrolled by Dutch marines and local militia. It contained:

Wooden barracks for detainees

Separate sections for political and civilian internees

A mess hall and kitchen

Guard quarters and administrative buildings

Latrines and basic medical facilities

The camp was sometimes informally referred to as “Kamp Grandi” or just &quot;the camp&quot; by locals.

Who Was Interned
Interned individuals fell into three broad categories:

German and Austrian nationals:

Mostly long-time residents of the Dutch Caribbean, including professionals and merchants.

Some were naturalized Dutch citizens but still detained due to German ethnicity.

Jews fleeing Europe:

Jewish refugees, including those arriving aboard ships like the MS Crijssen and Cabo de Hornos, were temporarily interned here in a separate section.

Though not considered enemy aliens, they were kept under guard due to unclear immigration status and wartime suspicion.

Dutch citizens considered politically dangerous:

Local Dutch Antilleans and European Dutch identified as NSB (Nationaal-Socialistische Beweging) sympathizers or anti-colonial activists.

The most well-known among them was Medardo de Marchena, a Papiamentu-speaking intellectual, teacher, and nationalist.

The camp population fluctuated between 50 and 150 internees at different times, depending on arrests, transfers, and releases.

Administration and Conditions
The camp was administered by the Dutch colonial government, under orders from the Governor of the Netherlands Antilles, with security provided by military personnel. Civilian oversight was limited, and conditions varied over time.

Living conditions were basic but generally humane by wartime standards.

Food was adequate but monotonous.

Internees were allowed to receive mail, some books, and occasionally could grow small gardens or work.

Jewish refugees were kept separately and under less strict control, though still under internment.

Several internees protested their detention, and complaints reached the Dutch government-in-exile. Some cases were reviewed, and individuals were released before the end of the war.

Significance
The Playa Pariba internment camp exemplifies the wartime security policies of the Dutch colonial government, which mirrored those in the European Netherlands and the East Indies. Its existence challenges the common perception that the Caribbean colonies were unaffected by the global conflict.

The internment of Dutch citizens without trial, including those whose political beliefs conflicted with the colonial status quo, highlights tensions between civil liberties and wartime emergency powers.

Closure and Aftermath
The camp remained in use until 1947, well after the end of WWII, as repatriation and legal decisions took time. After closure, the site was returned to civilian use, and no major memorial was established at the location.

Today, few physical traces of the camp remain. However, local historians and writers are increasingly exploring its legacy, particularly its impact on Bonairean memory, Dutch Antillean identity, and postcolonial justice.


-----------
tur siudadano aleman maskulino na Antillas Hulandes, Sürnam i Antia a keda enkarselá den kampamentunan di internamentu. E ehérsito, marina i polis (militar) tabatin e tarea di arestá, transportá i vigilá e sivilnan aki. E idea tras di e operashon aki tabata ku algun di e alemannan lo por a proveé ​​inteligensia na e enemigu i asina forma un ‘di sinku kolumna’.


🇳🇱 Kampo di internashon den kolonia Hulandés (1940–1946)
E praktika di internashon den e kolonianan Hulandés (manera Boneiru, Kòrsou, Aruba i Surinam) tabata sigui e struktura di internashon general, pero ku algun diferensia importante:

nl.wiki:Un kampo di internashon ta un fasilidat di retenshon temporal kaminda gruponan di hende por wòrdu será sin kobra òf intenshon di kobra.

E término ta wòrdu usá prinsipalmente pa enkarselashon di sivilnan hostil òf disidente den tempu di guera òf di sospechosonan terorista. Aunke e término ta wòrdu usá tambe komo un sinónimo pa prizòn, e ta referí generalmente na detenshon preventivo en bes di enkarselashon despues di un kondena hudisial pa un krímen. E uso i interpretashon di e término ta sometí na debate i sensitividatnan polítiko.

Ehèmpelnan: Den Union Soviétiko, oponentenan polítiko tabata wòrdu interná den asina yamá gulag. Na Antillas Hulandes, e poblacion Europeo tabata encarcela den campamentonan Hapones durante Segundo Guera Mundial.

E términonan kampo di internashon i kampo di konsentrashon a wòrdu usá inicialmente pa fasilidatnan di detenshon similar. Desde Segundo Guera Mundial, e término kampo di konsentrashon tabatin vários nifikashon, manera kampo di eksterminashon, kampo di labor, kampo di internashon, kampo di reservashon, kampo di kolekshon i tránsito, kada un ku un antecedente diferente i tin bia ta overlap den funshon.

Kamponan di prizonero hopi bia ta wòrdu konsiderá komo kamponan di internashon. E derechonan di prizoneronan di guera ta ankrá den tratadonan internashonal manera e Promé Protokòl Adishonal na e Konvenshonnan di Ginebra.

Tin bia ta komprondé internashon tambe pa nifiká enkarselashon di sòldánan ku a kaba den un guera den teritorio neutral. Durante e Promé Guera Mundial, por ehèmpel, sòldánan ingles i belga tabata interná na Hulanda. Durante e Guera Franco-Prusiano (1870-1871), sòldánan franses tabata interná na Suisa.

== Karibe Hulandes ==
Despues di e invashon aleman na Hulanda dia 10 di mei 1940, tur siudadano aleman maskulino na Antillas Hulandes, Sürnam i Antia a keda enkarselá den kampamentunan di internamentu. E ehérsito, marina i polis (militar) tabatin e tarea di arestá, transportá i vigilá e sivilnan aki. E idea tras di e operashon aki tabata ku algun di e alemannan lo por a proveé ​​inteligensia na e enemigu i asina forma un ‘di sinku kolumna’.


🇳🇱 Kampo di internashon den kolonia Hulandés (1940–1946)
E praktika di internashon den e kolonianan Hulandés (manera Boneiru, Kòrsou, Aruba i Surinam) tabata sigui e struktura di internashon general, pero ku algun diferensia importante:

Aspekto       ||Internashon global	          ||Internashon kolonia Hulandés
Motibo	      || Guerra i siguridat	          ||Tambe politik i kolonial supreshon
Tribunal      ||Normalmente sin juicio formal ||Sin juicio, por desishon di gobernador
Grupo interná ||Enemigo estranhero	          ||Tambe refuxiá, NSB simpatikadó, kritikús
Anti-fasista, pero interná ||No komun	      ||Komun (e.g., Judío anti-Nazi a ser interná)

🏝️ Ejèmplonan riba Antia i Surinam:
Playa Pariba (Boneiru): refuxiá Judío i hulandés disidente.

Barber (Kòrsou): NSB simpatikadó sospechá.

Jodensavanne (Surinam): kamp grandi ku tratamentu duru.

💬 Kritika moderno
Hopi eksperto ta kuestioná si internashon di persona pa idea polítiko sin evidencia konkreto no ta kontra prinsipio di derecho humano.

Den konteksto kolonia, internashon tabata un manera pa eliminá voz di oposishon i mantené kontrol.

📚 Referensia i siñansa adicional:
L. de Jong, Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog

Gert Oostindie, Postkoloniale Beeldenstormen

Maritza Coomans-Eustatia, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen

[[:Kategoria:Guera]]
Seccionnan sugerí:
🌍 Definishon general (según derechi internashonal)
Kampamentu di internashon ta reglá bou di Konvenshon di Ginebra (específikamente e di 1929 i 1949).
E regla ta protehé internadonan kontra abusonan, i eksigi tratamentu humano. Internashon ta generalmente limitá na e periodo di guera òf emergensia.

Motibonan pa internashon por inkluí:
* Nasyonalidat di un país enemigo
* Suspecha di traishon òf simpatia pa enemigo
* Kousa politiko òf kritika riba gobernashon

-------------
{{Variante|c}}
{{Infobox edificio | variante = c
| infobox_tipo = Monumento konmemorativo
| nomber       = Monumento pa víktimanan di Guera
| nomber2      = ''Monument voor de Antilliaanse Gevallenen''
| imagen       =
| descripcion  =
| pais         = {{SAB}}
| localisa_na  = [[The Bottom]]
| adres        = 
| cercania     =
| status       = 
| funcion_original =
| funcion_actual   = monumento konmemorativo
| fecha_construccion = 
| fecha_funda =
| inaugura    = 1957
| haltura     = 
| area        =
| diseñador   = 
| zoom        = 14
}}
'''Monumento pa viktimanan di guera na Saba''' ta un 

E monumento pa esnan ku a kai na Saba, Hulanda Karibense, a keda desvelá na 1957 riba kaminda di Fort Bay den e kapital, The Bottom. E ta konmemorá e víktimanan di e Segundo Guera Mundial.[1]

E monumento ta konmemorá 129 víktima antiano, entre nan onse víktima di Saba. Nan ta wòrdu konmemorá aki anualmente riba 4 di mei durante Dia Nashonal di Rekuerdo. Mayoria di e víktimanan antiano tabata nabegantenan ku tabata traha riba tankeronan di zeta, en konekshon ku e refinerianan di zeta riba Aruba i Kòrsou.[2]

Sabannan lista riba e monumento:[2]

Dia 16 di febrüari 1942 tabata un dia pretu ora ku tres tankero britániko a wòrdu sink pa torpedonan di supmarinonan aleman. Ocho trahadó di Sabaan a pèrdè nan bida:

Oranjestad tabatin once antiano abordo. E víktimanan nasé na Saba tabata Anthony Dudley Granger (bombero), Eric Norbert Linzey (mayordomo), Darcey Kenneth Lynch (marinero), i Clifford Achilles Wilson (stoker).

[[SS Pedernales|''Pedernales'']] a wòrdu hundi net pafó di e waf di Aruba di [[San Nicolas]], cu entre otro James Stewart Cornet (marino) i kuater otro nabegante antiano abordo.

''Tia Juana'' tabata nabegando den Golfo di Venezuela ora ku el’a wordu gedal e mesun dia ey. Tres miembro di e tripulacion di Sabaan a perde nan bida: John William Dunlock (quartermaster), John Wilson (stoker), y Walter Allen Winfield (tambe un stoker).

Dia 18 di september 1944, e tankero petrolero ''Punta Gorda'' a dal contra e tankero Belga mucho mas grandi Ampetco II banda di Cabo San Román na [[Venezuela]]. Tres Saban a pèrdè nan bida den e kandela feros ku a sigui: James Andrew Maxwell (marino), Antonio Duran Woods (kuartermaestro), i Henry Swinton Woods (tambe un kuartmaestro). Henry Swinton Woods tabata un sobrebibiente di e atake riba Padernales na 1942, pero no a sobrebibí e kolishon.

Tin mas Sabano ku a peresé den e Segundo Guera Mundial ku no ta lista riba e plaka memorial di e Monumento di Kaida, pero despues a wòrdu rekonosé komo víktimanan di guera:&lt;ref name=&quot;Saba News&quot; /&gt;
* Dia 25 di februari 1942, Reginald Gordon (di dos cushinador) a muri ora cu e tankero Britanico La Carriere a wordo hundi pa un torpedo Aleman cerca di Puerto Rico.
* Na yüni 1943, Carl Aloysius Simmons (mayordomo) a sobrebibí inicialmente e atake di torpedo aleman riba e tankero noruego Ferncastle, serka di Australia Oksidental. Hunto cu otro miembronan di tripulacion, nan a yega costa den un boto di salbabida. Algun siman despues, el a muri pa motibu di falta di awa i kuminda.
* Na desèmber 1941, Theophilus Wilson (marinero) tabata riba e tankero di zeta britániko Hermes. El a muri na Haifa den e Teritorio di Mandato di Palestina. E ta e unico victima di Saba cu a wordo dera; e otronan a disparsé den laman.
* Na mart 1943, Thelma Esther Polak (studiante di enfermeria) a muri den e kampo di konsentrashon di Sobibór. Ela nace na Saba y tabata yiu muher di un dokter Hudiu Surinameo. Un plaka adishonal a wòrdu poné na e monumento p’e.&lt;ref&gt;Jonet, [https://jonet.nl/postuum-eerbetoon-op-saba-voor-thelma-polak/ Postuum eerbetoon op Saba voor Thelma Polak], 20 december 2021&lt;/ref&gt;

{{Variante|c}}
{{Infobox edificio | variante = c
| infobox_tipo = Monumento konmemorativo
| nomber       = Monumento pa víktimanan di Guera
| nomber2      = ''Monument voor de Antilliaanse Gevallenen''
| imagen       =
| descripcion  =
| pais         = {{SXM}}
| localisa_na  = [[Philipsburg]]
| adres        = dilanti Korte di Hustisia
| cercania     = Captain Hodge Wharf
| status       = 
| funcion_original =
| funcion_actual   = monumento konmemorativo
| fecha_construccion = 
| fecha_funda =
| inaugura    = 1957
| haltura     = 
| area        =
| diseñador   = 
| zoom        = 14
}}
'''Monumento pa víktimanan di guera na Sint Maarten''' ta un [[Monumento (konmemorativo)|monumento konmemorativo]] situá dilanti di e sede di [[Corte Comun di Husticia di Aruba, Corsou y Sint Maarten y di Boneiro, Sint Eustatius y Saba|Korte]] na [[Philipsburg]], [[Sint Maarten]].&lt;ref&gt;Amuseum Naturalis, [https://image.amuseumnaturalis.com/2020/05/monument/ Monument]&lt;/ref&gt; E monumento ta dediká na 129 víktima di [[Karibe Hulandes]] ku a fayesé durante e periodo 1940–1945 komo resultado di aktonan di guera.&lt;ref name=:&quot;1&quot;&gt;Nationaal Comité 4 en 5 mei, [https://www.4en5mei.nl/oorlogsmonumenten/zoeken/418/kralendijk-monument-gevallenen-tweede-wereldoorlog Het monument]&lt;/ref&gt;

E ta un di seis monumento riba e tema aki ku ta instalá riba kada un di e seis isla di Antias Hulandes. Tur monumento tin un plakat di bròns idéntiko,&lt;ref&gt;Saba News, [http://sabanews.nl/2019/05/06/world-war-ii-victims-commemorated/ World War II victims commemorated], 6 mei 2019&lt;/ref&gt; ku e inskripshon ''Ter herdenking van onze gevallenen in de Tweede Wereldoorlog 1940-1945'', siguí pa un lista di nòmber di [[Antias Hulandes|antianonan]] ku a pèrdè nan bida durante [[Di Dos Guera Mundial|Guera Mundial II]].&lt;ref&gt;BES Reporter, [https://www.bes-reporter.com/news/saba/63743/saba-observes-memorial-day Saba observes Memorial Day], 5 di mei 2022&lt;/ref&gt;

'''Monumento pa víktimanan di guera na Sint Eustatius''' ta un [[Monumento (konmemorativo)|monumento konmemorativo]] situá na [[Fort Oranje (Sint Eustatius)|Fort Oranje]] na [[Sint Eustatius]].[1]. E ta un di seis monumento riba e tema aki cu a wordo devela na 1957 riba cada un di e seis Antiyas Hulandes. E plachinan riba e monumentonan aki ta idéntiko[2] i ta lista e mesun nòmbernan di e antiano ku a peresé komo resultado di e Segundo Guera Mundial.[3]

== Viktimanan ==
Tin 166 víktima antiano konosí (te ku 2022),[4] inkluyendo tres di Sint Eustatius. Mayoria di e víktimanan antiano a muri ora nan tabata traha riba laman.[5] Tur aña, un konmemorashon seremonial ta tuma lugá na Fort Oranje durante e Dia Nashonal di Rekuerdo riba 4 di mei. Debí na eroshon, e konmemorashon na 2018 a wòrdu tené na Simon Doncker House i Santana di Salem.[6] Entre 2019 i 2026, a hasi kontrol di eroshon i renobashon di e fòrti.[7][8]

------

== Historia ==
Na 1954, riba inisiativa di John Menge&lt;ref&gt;{{citeer web|titel=Curacao Onze Oorlogshelden. John Menge's initiatief|werk=[[Amigoe]]|datum=1945-1-22|bezochtdatum=2026-04-22|via=Delpher.nl|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000210770:mpeg21:p002}}&lt;/ref&gt; a lanta na [[Kòrsou]] e &quot;Stichting ter herdenking van in de Tweede Wereldoorlog gevallenen van de Nederlandse Antillen&quot;, ku e meta pa konmemorá e víktimanan antiano di Guera Mundial II ku un monumento riba kada isla.&lt;ref&gt;{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404387:mpeg21:a0087|titel=In druk verschenen|datum=1954-09-13|bezochtdatum=2026-04-20}}&lt;/ref&gt;

E monumento na Sint Maarten ta un di e seis monumento antiano ku a wòrdu develá na 1957; kada un tin un plakat konteniendo e mesun lista di nòmber di e víktimanan.&lt;ref&gt;Nationaal Comité 4 en 5 mei, [https://www.4en5mei.nl/oorlogsmonumenten/zoeken/3579/oranjestad-monument-voor-antilliaanse-gevallenen Oranjestad, ‘Monument voor Antilliaanse Gevallenen’]&lt;/ref&gt;

== Víktimanan ==
Na februari 1956, un lista preliminar di 97 victima a wòrdu publiká.&lt;ref&gt;{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404804:mpeg21:a0044|titel=Lijst van namen van gevallenen in de Tweede Wereldoorlog|datum=1956-02-03|bezochtdatum=2026-04-20}}&lt;/ref&gt; Na momento di develo di e monumento na 1957, e cantidad a subi pa 129 nòmber, manera ta inskribí riba e plakat. 

Te ku 2022, ta konosí un total di aproksimadamente 166 víktima di Antias Hulandes,&lt;ref&gt;Curaçao.nu, [https://www.curacao.nu/nieuws/algemeen/44646/nieuwe-namen-van-curacaose-oorlogsslachtoffers-op-plakkaat-bij-monument-waaigat Nieuwe namen van Curaçaose oorlogsslachtoffers op plakkaat bij monument Waaigat], 5 mei 2022&lt;/ref&gt; inkluyendo tres di Sint Maarten. Mayoria di e víktimanan antiano a muri ora nan tabata traha riba laman.&lt;ref&gt;Bevrijding Intercultureel, [https://www.bevrijdingintercultureel.nl/cms/index.php/nederlandse-antillen/antilliaanse-oorlogsslachtoffers Antilliaanse oorlogsslachtoffers]&lt;/ref&gt; 

Sentenáres di [[Marina Real|marinir hulandes]] tabata presente riba Sint Maarten. Trupanan britániko tambe tabata stashoná aki for di kuminsamentu di guera. Ora [[Fransia]] a kapitulá na yüli 1940, e británikonan tambe a tuma kontrol di e parti franses di e isla.&lt;ref name=:&quot;3&quot;&gt;Government of Sint Maarten, [https://www.sintmaartengov.org/news/pages/New-Council-of-Ministers-attend-Remembrance-Day-Observance.aspx New Council of Ministers attend Remembrance Day Observance], 6 di mei 2024&lt;/ref&gt;

== Konmemorashon ==
Anualmente, riba 4 di mei ([[Nationale Dodenherdenking|Dia konmemorativo]]), ta konmemora e víktimanan di Guera Mundial II den henter [[Reino Hulandes]]. E konmemorashon ta enserá hisamentu di bandera halfstengel, seremonia ofisial i dos minut di silensio. 

Na Sint Maarten e konmemorashon seremonial ta tuma lugá na pia di e monumento dilanti e edifisio di Korte,&lt;ref name=:&quot;3&quot;/&gt; den serkania di Captain Hodge Wharf, unda [[Lista di Gezaghebber di Sint Maarten|gezaghebber di Sint Maarten]] i varios otro dignatario ta pone krans pa honra e víktimanan.&lt;ref&gt;[https://www.sintmaartengov.org/news/pages/Commemoration-National-Remembrance-Day-May-4-2025.aspx Commemoration National Remembrance Day – May 4, 2025], Gobièrnu di Sint Maarten (3 di mei 2025)&lt;/ref&gt; E dos minüt di silensio ta alrededor di 6:00 pm pa 6:02 pm.&lt;ref&gt;[https://dedatumvandaag.nl/wanneer-dodenherdenking  Wanneer dodenherdenking], dedatumvandaag.nl&lt;/ref&gt;

== Mira tambe ==
* [[Nationale Dodenherdenking]]
* [[Monumento di Guera (Kòrsou)]]
* [[Monumento pa victimanan di guera (Aruba)|Monumento pa víktimanan di guera na Aruba]]
* [[Monumento pa víktimanan di guera (Boneiru)|Monumento pa víktimanan di guera na Boneiru]]
* [[Di Dos Guera Mundial]]
* [[Bataya den Laman Karibe]]

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Sint Maarten]]
[[:Kategoria:Di Dos Guera Mundial]]

------------------
{{Databox}}
[[File:Bonaire. Het interneringskamp voor vijandelijke buitenlanders en subversieve Ne…, Bestanddeelnr 935-1246.jpg|thumb|Kampamentu di internashon na Boneiru]]
E '''kampamentunan di internamentu'''&lt;ref&gt;{{citeer web|https://www.nationaalarchief.cw/geschiedenis/de-interneringskampen-in-woii|titel=De interneringskampen in WOII |werk=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]| datum=april 2019}}&lt;/ref&gt; ta duna e 
kampamentunan den Karibe Hulandes, ku a lanta durante [[Di Dos Guera Mundial|Guera Mundial II]]. Personanan ku tabata wòrdu konsiderá komo un “peliger pa pas i seguridat den e teritorio” a wòrdu detené a base di e Ordenansa PB 1940, no. 38, pa wòrdu interná pa e durashon di e periodo di guera òf parti di esaki. For di mei 1940 te ku febrüari 1947 a interná diferente grupo di e islanan [[Kòrsou]] i [[Aruba]]. E internamentunan a tuma lugá riba òrden di Prokuradó General, sin intervenshon di hues. For di brote di guera na 1939, a hasi preparashonnan pa den kaso ku [[Hulanda]] wòrdu okupa inesperadamente. [[Boneiru]] a wòrdu skohé komo lokalidat di e kampamentunan di internamentu. E lista di personanan ku mester a wòrdu detení a wòrdu kompilá hopi adelantá.&lt;ref&gt;[https://www.nationaalarchief.cw/educatie/de-interneringskampen-in-woii De interneringskampen in WOII], [[Archivo Nashonal Kòrsou]]&lt;/ref&gt;

== Lista ==
{| class=&quot;wikitable &quot; style=&quot;text-align:left; width=350px;&quot;
!# !! Nomber !! Isla !! Ubika na: !! Periodo di operashon !! Remarke
|-
|1||Playa Pariba || rowspan=3 | Boneiru || panort di [[Kralendijk]] || oktober 1940 - februari 1947|| kampamento mas grandi
|-
|2 || Kampamentu Guatemala || plantashi Guatemala || mart di 1941 - mei di 1945 ||
|-
|3 || 3 edifisio eskolar ||  || mei te ku oktober 1940||
|-
|4 || Plantersrust ||rowspan=4 |Kòrsou|| edifisio di karantena || mart 1941 - mei di 1945 ||
|-
|5 || Barak di Shell || [[Suffisant]] || november 1941 - 1943 ||
|-
|6 || Sel di polis || Wilhelminaplein || mei te oktober 1940 ||
|-
|7 || Sel di polis || Rio Canario || desember 1941 - yanüari 1942 ||
|-
|}

== Detenidonan ==
En general por distingui 2 grupo interná durante guera. Promé, un grupo heterogéneo ku a keda identifiká na promé instante komo un “menasa pa pas i seguridat”. Na di dos lugá, tabatin e grupo di refugiado hudiu.

E promé grupo, ku a wòrdu arestá den e dianan despues di 10 di mei 1940, tabata consisti di:
* tur persona aleman i austriako ku tabata biba na Kòrsou i Aruba dia 11 di mei 1940. Esaki tabata concerni 202 individuo, entre kual tabatin tambe hudiu aleman.
* tur marinero aleman ku tabata abordo di un barku aleman den e hafnan di Willemstad of Oranjestad dia 11 di mei 1940. Esaki a envolvi 220 individuo. Despues nan a wòrdu transportá pa un kampamentu ingles na [[Jamaica]];
* mas o ménos binti persona hulandes etiketá komo miembro di NSB. Nan a wòrdu será promé den un sel speshal di polis na Wilhelminaplein na Korsou promé ku nan a bay Playa Pariba;
* seis italiano. Nan a keda interná pa un tempu kòrtiku despues ku gobièrnu hulandes a deklará di ta den un estado di guera ku Italia. For di 22 di desèmber 1941 te ku 14 di yanüari 1942 e grupo aki tabata interná den e sèlnan polisial di Rio Canario. Despues nan a wòrdu laga den libertat, ku restrikshonnan.

E di dos grupo, e grupo di refugiadonan hudiu ku a emigrá pa Willemstad ku boto, a yega riba dos diferente barku.
* E barku hulandes m.s. “Crijnssen” a trese 17 refugiado hudiu na yüli 1940;
* E barku spañó s.s. Na novèmber 1941, “Cabo de Hornos” por a haña 86 refugiado hudiu. Na ámbos okashon, e refugiadonan solamente por a pone pia riba tera despues di oposishon konsiderabel di Willemstad i relashonnan diplomátiko intensivo. E grupo cu a biaha cu e m.s. “Crijnssen” a wordo traslada pa campamento Playa Pariba for di 6 di juli 1940 y pa campamento Guatemala na maart 1941. Den e ultimo campamento aki a aplica un regimen menos estricto. Na ougùstùs 1941 nan a haña libertat limitá, un aña despues nan tabata liber pa remigra.
A lanta camponan di internamento separa na Curaçao pa e grupo grandi di e “Cabo de Hornos”. E lokalidat di Suffisant anteriormente tabata sirbi komo bibienda temporal pa trahadónan di Shell ku a kaba di yega. Awor el a wòrdu lanta pa alohá e refugiadonan maskulino di “Cabo de Hornos”. E edifisio di karentena anterior di Plantersrust na Mundo Nobo a wòrdu skohé pa e hende muhé i muchanan. E grupo di originalmente 86 refugiado “Cabo de Hornos” a wordo reduci basta lihe. Un kantidat di pais a deklará nan mes dispuesto pa duna asilo na e refugiadonan hudiu aki, inkluyendo Merka, Cuba i Colombia. Pa desèmber 1941 nan kantidat a baha te na 76; Dos aña despues a sobra solamente 11 na Plantersrust. E último grupo aki a keda einan te na fin di guera. Promé ku fin di 1945, 6 otro a bai.
-----------
In alle drie de koloniën werden ook geïnterneerd 
* voor het naziregime gevluchte Duitsers, 
* Duitse Joden, 
* genaturaliseerde Nederlanders met een Duitse achtergrond en 
* mensen met Duitse familieleden, maar zonder banden met dat land.

En total a detene 400 persona den Karibe hulandes i 87 na Surnam den e prome dianan.&lt;ref&gt;https://militairespectator.nl/artikelen/internering-duitse-burgers-de-nederlandse-kolonien-woii&lt;/ref&gt; Op Curaçao, waar de Duitse gemeenschap omvangrijker was dan in Suriname, interneerde de militaire politie meer dan tweehonderd mannelijke Duitse burgers boven de veertien en 220 Duitse zeevaarders. De burgers en schepelingen werden verplaatst naar Bonaire en daar in een oude school ondergebracht. Bonaire was een relatief veilige locatie omdat dit eiland van weinig strategisch belang was. De opvarenden vormden echter een te grote belasting voor de bewaking en werden al snel verplaatst naar het Britse Jamaica, waar zij door de Britten werden geïnterneerd.

Naast grootschalige internering werden ook alle bezittingen van de Duitsers ingenomen.[46] Volgens de regeling rondom het rechtsverkeer in oorlogstijd waren de plaatselijke Commissies Rechtsverkeer van de drie koloniën bevoegd ‘alle persoonlijke eigendommen of bezittingen’ in te nemen en zelfs te verkopen op grond van ‘nopende omstandigheden’.[47] De hoge kosten voor de internering en de angst voor Duitse invloed, in dit geval via hun vermogen, moeten echter zeker hebben meegespeeld in deze overweging. 
Vooral in de eerste maanden, toen er nog geen beleid was ten aanzien van de interneringen, was de situatie in de kampen beroerd. Er werd geïmproviseerd door bestaande forten, kazernes en andere gebouwen tijdelijk in te richten als interneringskamp. Zo zaten bijvoorbeeld op Bonaire de geïnterneerden eerst opgesloten in een schoolgebouw, waar een tekort was aan drinkwater.

In Europa was er van Duitse zijde veel verontwaardiging over de internering. Er volgden dan ook represailles op de internering in Nederlands-Indië. Op 19 en 20 juli 1940 werden 231 Nederlanders ‘gegijzeld’. De mannen gingen naar een krijgsgevangenbarak naast het concentratiekamp Buchenwald en vijftien vrouwen werden korte tijd geïnterneerd in Ravensbrück. In oktober van dat jaar gijzelden de Duitsers opnieuw 116 Nederlandse mannen en plaatste hen bij de overige mannen in Buchenwald.Als represaille gingen de Duitsers over tot gijzeling van Nederlanders in Europa.

Het kamp op Bonaire lag aan zee en was opgebouwd uit een grote loods voor de mannen en kleine houten huisjes voor de kinderen en vrouwen. In dit kamp woonden de mannen, die een gezin hadden, gescheiden van hun familie. Er was een binnenplaats, een leeszaal en een kleine ziekenzaal aanwezig.[71]

De bewakers hadden een eigen verblijf buiten de kampen. Zij kregen orders van de legerleiding, in alle drie de koloniën, om vluchtpogingen te verhinderen door met scherp te schieten.[72] Op Bonaire was de bewaking de taak van het Korps Militaire Politietroepen.[74] In oktober 1942 werden zij afgelost door de Nederlandse Troepen Bonaire.[75] De bewaking werd aangescherpt met een extra omheining en zoeklichten na een ontsnapping in september 1941.[76] 
-------------
Denkt u even in dat het voormalige quarantainegebouw in Mundo Nobo een interneringskamp is geweest, op Suffisant een Shell barak als interneringskamp werd gebruikt en dan uiteindelijk de politiecellen aan het Wilhelminaplein en Rio Canario voor dezelfde doeleinden werden gebruikt, namelijk het opsluiten van mensen die “een gevaar voor de staatsveiligheid waren”. Op Bonaire waren er verschillende kampen, o.a. Kamp Guatemala, drie schoolgebouwen, en kamp Playa Pariba (Het Flamingo Beach Club Hotel) van oktober 1940 tot februari 1947 (twee jaar nā de oorlog dus). Henri Benjamin Marquez, een gewone burger werd als eerste doodgeschoten op Aruba door een marinier.&lt;ref&gt;Yvonne Olf, [https://werkgroepcaraibischeletteren.nl/anton-semmoh-en-andere-miskende-surinaamse-en-antilliaanse-oorlogsveteranen/ Anton Semmoh en andere miskende Surinaamse en Antilliaanse oorlogsveteranen], 2 september 2021&lt;/ref&gt;


-------------
Durante Segunda Gerra Mundial (1940–1945), gobierno kolonial Hulandés a interná hòmber i muhé riba e islanan Karibe Hulandés bou suspeshon di peliger pa seguridat. E persona aki tabata di diferente nashonalidat: Aleman, Italiano, Austríako, Hulandés, i otro. Algun tabata refuxiá, otro tabata simpatisante di NSB, òf tabata opositor polítiko ku kritiká e sistema kolonial.

E internashon no tabata basa riba kargo kriminèl, sino riba desishon administratif, sin prosedimentu legal formal. E kampunan di internashon tabata lokalisa prinsipalmente riba Boneiru, pero tambe tabatin luga riba Kòrsou i Aruba.

E lista aki ta duna un reseña di e lugá di internashon konosí den e periodo aki.

Estructura sugerí pa e lista:
Nomber di lugá ||	Isla ||	Tipo di internashon	Grupo interná ||	Periodo aktivo
* Santa Dominiko (kamp grandi)	Boneiru	Internashon civil i polítiko	Aleman, Italiano, Hulandés opositor	1940–1946
* Kas di Detenshon Barber	Kòrsou	Preventivo / suspeshon NSB	Hulandés kolonial	1940–1942
* Komplex Lago	Aruba	Sospeshon NSB / personal estranhero	Trabajador Europeo	1940–1941
* Sentro militar Suffisant	Kòrsou	Internashon militar	Marinero alemán (POW)	1941–1945

Nota: Tur dato no ta kompleto i por wordu aktualisá si investigashon sigi.


{{Appendix}}
Er hebben echter meerdere locaties als oorlogsinterneringskamp dienst gedaan. De locaties waren:
•	3 Schoolgebouwen op Bonaire van mei tot en met oktober 1940;
•	Het genoemde kamp Playa Pariba op Bonaire sinds oktober 1940 tot en met februari 1947;
•	Kamp Guatemala, op de gelijknamige plantage te Bonaire sinds maart 1941 tot mei 1945;
•	Het voormalige quarantainegebouw Plantersrust, op Mundo Nobo te Curaçao van november 1941 tot mei 1945;
•	Een Shell barak te Suffisant, Curaçao, van november 1941 tot 1943;
•	De politiecellen aan het Wilhelminaplein en Rio Canario op Curaçao, respectievelijk van mei tot oktober 1940 en van december 1941 tot januari 1942.

{{Appendix}}
Interneringskampen in de WOII op de Nederlandse Antillen 
https://www.nationaalarchief.cw/geschiedenis/de-interneringskampen-in-woii  |Nationaal Archief Curacao| april 2019
Van mei 1940 tot februari 1947 zijn diverse groepen uit Curaçao en Aruba geïnterneerd geweest. Personen die als een ”gevaar voor de rust en veiligheid in het Gebiedsdeel “ waren aangemerkt werden op grond van de wet PB 1940, no. 38, in hechtenis genomen om gedurende de oorlogsperiode of een deel daarvan, geïnterneerd te worden. De interneringen vonden plaats op last van de Procureur Generaal, mr. Thijs van der Laan, zonder tussenkomst van een rechter. Vanaf het uitbreken van de oorlog in 1939 werden daartoe voorbereidingen getroffen ingeval Nederland onverhoopt bezet zou worden. Voor de plaats van het interneringskamp werd Bonaire uitgezocht. De lijst met te arresteren personen werd ruim van te voren opgesteld.

Het belangrijkste en grootste kamp, “Playa Pariba”, even ten Noorden van Kralendijk, werd in oktober 1940 opgeleverd.

Er hebben echter meerdere locaties als oorlogsinterneringskamp dienst gedaan. De locaties waren:
•	3 Schoolgebouwen op Bonaire van mei tot en met oktober 1940;
•	Het genoemde kamp Playa Pariba op Bonaire sinds oktober 1940 tot en met februari 1947;
•	Kamp Guatemala, op de gelijknamige plantage te Bonaire sinds maart 1941 tot mei 1945;
•	Het voormalige quarantainegebouw Plantersrust, op Mundo Nobo te Curaçao van november 1941 tot mei 1945;
•	Een Shell barak te Suffisant, Curaçao, van november 1941 tot 1943;
•	De politiecellen aan het Wilhelminaplein en Rio Canario op Curaçao, respectievelijk van mei tot oktober 1940 en van december 1941 tot januari 1942.
Er zijn 2 groepen geïnterneerd tijdens de oorlog. Allereerst de heterogene groep die aanvankelijk als “gevaar voor rust en veiligheid” werd aangemerkt. Ten tweede was er de groep Joodse vluchtelingen.
De eerste groep die in de dagen na 10 mei 1940 werd opgepakt was samengesteld uit:
•	Alle Duitsers en Oostenrijkers die op op 11 mei 1940 op Curaçao en Aruba woonden. Dit betroffen 202 individuen, onder hen bevonden zich ook Duitse Joden;
•	Alle Duitse schepelingen die zich op 11 mei 1940 in de havens van Willemstad of Oranjestad aan boord van een Duits schip bevonden. Dit betrof 220 individuen. Ze zijn later naar een Engels kamp op Jamaica vervoerd;
•	Een twintigtal als NSB’ers bestempelde Nederlanders. Zij werden allereerst in een speciale politiecel aan het Wilhelminaplein te Curaçao opgesloten voordat ze naar Playa Pariba gingen;
•	Een zestal Italianen. Zij werden voor korte tijd geïnterneerd nadat de Nederlandse Regering had verklaard zich in staat van oorlog met Italië te beschouwen. Van 22 december 1941 tot 14 januari 1942 werd deze groep in de politiecellen van Rio Canario geïnterneerd. Daarna werden ze, met beperkingen, vrijgelaten.
De tweede groep, de groep Joodse vluchtelingen die per boot naar Willemstad waren uitgeweken, zijn in twee verschillende schepen aangekomen.
•	Het Nederlandse schip m.s. “Crijnssen” bracht in juli 1940 17 Joodse vluchtelingen;
•	Het Spaanse schip s.s. “Cabo de Hornos” kon in november 1941 86 Joodse vluchtelingen aan wal zetten. Beide keren konden de vluchtelingen pas na de nodige tegenwerking vanuit Willemstad en na intensief diplomatiek verkeer voet aan wal zetten. De groep die met de m.s. “Crijnssen” aankwam werd vanaf 6 juli 1940 naar kamp Playa Pariba en in maart 1941 naar kamp Guatemala overgebracht. In het laatste kamp gold een minder strikt regime. In augustus 1941 werden ze in beperkte vrijheid gesteld, een jaar later waren ze vrij om te remigreren.
Voor de grote groep van de “Cabo de Hornos” werden op Curaçao aparte interneringskampen ingesteld. De locatie te Suffisant had voorheen als tijdelijke huisvesting gediend voor pas aangekomen Shell-gastarbeiders. Het werd nu ingericht als huisvesting van de mannelijke “Cabo de Hornos” vluchtelingen. Voor de vrouwen en kinderen werd het voormalige quarantainegebouw Plantersrust te Mundo Nobo uitgekozen. De groep van oorspronkelijk 86 “Cabo de Hornos” vluchtelingen is vrij snel verminderd. Een aantal landen had zich bereid verklaard deze Joodse vluchtelingen asiel te verlenen, waaronder de Verenigde Staten, Cuba en Colombia. In december 1941 was hun aantal gedaald tot 76; twee jaar later zaten er nog maar 11 in Plantersrust. Deze laatste groep bleef daar tot het eind van de oorlog. Voor het eind van 1945 zijn er nog eens 6 vertrokken.
Publicatie:
&quot;Wuiven vanaf de Waranda&quot; door Junnes St. Jago, Utrecht, 2007
https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010400899:mpeg21:a0077  |Amigoe, Interneringskamp|datum=11 juli 1941
In mei 1940 werd op Bonaire een interneringskamp ingericht om hierin onder te brengen:
1.	personen met een vijandelijke nationaliteit 
2.	landgenoten met ondefinieerbare gevoelens
Op Bonaire zorgde de kampen voor bedrijvigheid op het eiland; drukte en klandizie aan de handel.
https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010400904:mpeg21:a0064  Amigoe| Titel=Aflossing bewakingsdetachement van het Interneringskamp|datum=17 juli 1941
De aflossing van het personeel van het bewakingsdetachement te Bonaire geschiedt per vliegtuig, omdat het dan mogelijk is de militairen, die naar Bonaire gaan en zij, die naar Curacao terugkeren, op dezelfde dag binnen het tijdsbestek van enkele uren te vervoeren. Indien de aflossing per scheepsgelegenheid zou plaats vinden, zou het afgeloste personeel ten minste anderhalve 1 1/2 dag later op Curacao terugkeren dan thans het geval is, terwijl het personeel dat tèr aflossing naar Bonaire wordt gezonden, ten minste 1/2 dag eerder moet vertrekken. Aan de politiedienst te Curacao zou dan de sterkte van de aflossing gedurende ten minste 2 dagen onttrokken worden, hetgeen de sterkte van het Corps Militaire Politietroepen niet toelaat

-------------------------
During World War II, Curaçao served as a temporary refuge for Jewish individuals fleeing Nazi-occupied Europe. Two notable ships, the Dutch naval vessel Hr. Ms. Crijnssen and the Spanish steamer SS Cabo de Hornos, brought Jewish refugees to the island.​
JDC Archives
curacaohistory.com
+1
curacaohistory.com
+1

Hr. Ms. Crijnssen: In July 1940, this Dutch ship transported 17 Jewish refugees to Curaçao. Upon arrival, they were interned at the Playa Pariba camp. In March 1941, they were moved to Camp Guatemala, which had a less stringent regime. By August 1941, they were granted limited freedom, and a year later, they were permitted to re-emigrate. ​
curacaohistory.com
+1
curacaohistory.com
+1

SS Cabo de Hornos: This Spanish steamer arrived in November 1941 with 86 Jewish refugees. Initially denied entry by several countries, they were finally allowed to disembark in Curaçao after intense diplomatic negotiations. Separate internment facilities were established: men were housed at Suffisant, previously used for Shell workers, and women and children at Plantersrust in Mundo Nobo. Over time, many found asylum in countries like the United States, Cuba, and Colombia. By the end of 1943, only 11 remained at Plantersrust, with the last six departing before the end of 1946. ​
curacaohistory.com
+4
JDC Archives
+4
curacaohistory.com
+4
Academia
+2
curacaohistory.com
+2
curacaohistory.com
+2

These two ships are the most documented cases of Jewish refugees arriving in Curaçao during the war. While other instances may have occurred, comprehensive records primarily highlight the experiences of those aboard the Crijnssen and Cabo de Hornos.​

Hr. Ms. Crijnssen (July 1940)
Origin &amp; Route: In July 1940, the Dutch minesweeper Hr. Ms. Crijnssen transported 17 Jewish refugees to Curaçao. The specific departure port and route details are not extensively documented in the available sources.​

Refugees' Background: The nationalities of these refugees are not specified in the provided sources.​

Internment in Curaçao: Upon arrival, the refugees were interned at the Playa Pariba camp. In March 1941, they were transferred to Camp Guatemala, which had a less stringent regime. By August 1941, they were granted limited freedom, and a year later, they were permitted to re-emigrate. ​

🚢 SS Cabo de Hornos (November 1941)
Origin &amp; Route: The SS Cabo de Hornos, a Spanish steamer, departed from Marseille, France, in 1941, carrying 86 Jewish refugees. The ship's journey included attempts to dock in various South American ports, including Brazil and Argentina, where entry was denied. After months at sea and intense diplomatic negotiations, the Dutch Government in Exile permitted the refugees to land in Curaçao on November 19, 1941. ​
JDC Archives

Refugees' Background: The passengers were primarily Jewish refugees from Poland and Czechoslovakia. ​
California Digital Library

Internment in Curaçao: Upon arrival, separate internment facilities were established: men were housed at Suffisant, previously used for Shell workers, and women and children at Plantersrust in Mundo Nobo. Over time, many found asylum in countries like the United States, Cuba, and Colombia. By the end of 1943, only 11 remained at Plantersrust, with the last six departing before the end of 1946. ​

🤝 Organizers and Diplomatic Efforts
Jan Zwartendijk: As the Dutch honorary consul in Kaunas, Lithuania, Zwartendijk issued visas for Curaçao to Jewish refugees, facilitating their escape from Nazi-occupied territories. ​
WW2 Gravestone

Chiune Sugihara: The Japanese consul in Lithuania, Sugihara, provided transit visas to Jewish refugees holding Curaçao visas, enabling their journey through Japan. ​
WW2 Gravestone

American Jewish Joint Distribution Committee (JDC): The JDC played a crucial role in negotiating the landing of the SS Cabo de Hornos passengers in Curaçao and assumed responsibility for their maintenance and resettlement. ​
---------------------
== Medardo de Marchena ==

'''Medardo de Marchena''' (nashé na Kòrsou, 1899 – fayesé 1968) tabata un '''intelectual, aktivista polítiko, i eskribí''' Hulandés-Karibeño ku a bira famosamente interná durante Segunda Gerra Mundial. El a wordu detení sin kargo formal bou di suspeshon di siguridat, debí na su idea '''anti-kolonialista''' i kritiká publiko kontra e gobernashon Hulandés na e islanan.

=== Biografía kòrtiku ===

Medardo de Marchena a nashé na Kòrsou rond 1899, i a krea su karièring komo enseñante, poeta i eskribí. Den e añanan 1930 i 1940, e a desaroyá idea fuerte kontra e sistema kolonial Hulandés, i a pidi pa mas libertat, edukashon, i justisia pa e hende lokal.

Su opinion polítiko i su publikashonnan a trese atenshon di e otoridat kolonial, ku tabata mira su postura komo un amenasa pa stabilidat.

=== Internashon den Segunda Gerra Mundial ===

Na 1940, despues di e okupashon Nazi di Hulanda, gobernashon di Antia Hulandés a impone regla strikto di internashon preventivo. A base di un lista di persona ku ta pone “peliger pa siguridat,” Medardo de Marchena a ser interná sin proses legal.

E a wordu detení den e '''kampo di internashon na Playa Pariba, Boneiru''', kaminda e tabata tèn ku refuxiá Judío i otro sitadano Hulandés bou di suspeshon.

=== Importansia i legado ===

* Medardo de Marchena ta konsiderá un di e promé figura público den Antia ku a sufri represhon '''polítiko''' den kontektu kolonial.
* Su internashon ta mustra kon idea polítiko kontra-kolonial por a wordu trata igual ku traishon òf peliger.
* El a sali for di internashon despues di e guerra, pero nunka a haya rekonosimentu formal òf kompensashon.

=== Memoria kolektivo ===

Poko hende den Antia ta konosé e historia di Medardo de Marchena komo un viktima di internashon polítiko durante Segunda Gerra Mundial. E kaso di Marchena ta pone énfasis riba e nesesidat pa rekonosé e rôl di represhon kolonial den epoka di guerra.

== Referensia ==
* Gert Oostindie, ''Postkoloniale Beeldenstormen''
* Archivo Nacional (Den Haag): Dossièr di internashon
* Maritza Coomans-Eustatia, ''Encyclopedie van de Nederlandse Antillen''
* L. de Jong, ''Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog''

== Enlace eksterno ==
* [[Internashon riba Boneiru (1940–1946)]]
* [[Lista di lugá di internashon den Karibe Hulandés]]
* [[Kampo di internashon]]
* [[NSB den Antia Hulandés]]

[[Kategoria:Historia di Antia Hulandés]]
[[Kategoria:Segunda Gerra Mundial]]
[[Kategoria:Persona di Kòrsou]]


-------------------
== Kampamentu di internashon den Karibe Hulandes ==
Structura/serie di articulo tocante e tema:

=== Lista di lugá di internashon den Karibe Hulandés (1940–1946) ===
Your master list article — a directory of all known internment locations in Bonaire, Curaçao, Aruba, and Suriname.
Include:
*Name of site (e.g., Parke Kolegio Santa Dominiko, Bonaire)
*Island
*Type (civilian internment, POW, refugee, political)
*Who was interned there (e.g., German nationals, Dutch political dissidents)

===Internashon na Boneiru durante Guera Mundial II
Focus on Bonaire's main internment camp (Playa Pariba).
Include:
*Camp history and structure
*Known internees (like Medardo de Marchena)
*Camp life (daily routines, surveillance, divisions)
*Changes after 1942 when Italian and German civilians were moved

=== [[Medardo de Marchena]] ===
A biographical article.
*Frame him as both a WWII internee and a local anti-colonial figure.
Include sources that link his internment to political repression.

=== Hulandesnan ku simpatia NSB den Karibe ===
Discuss Dutch citizens in the Antilles suspected of pro-NSB views.
Explore:
*Why they were interned
*How surveillance and suspicion worked
*What happened to them postwar
You can mention lack of public names here as a prompt for more research.

# Refugio di Hudiu i Aleman anti-Nazi riba Antia Hulandes
A separate entry for German and Austrian Jewish refugees.
*How they were sometimes mistakenly interned as enemy aliens.
*Their treatment and release, possibly with reference to Fred Fischer and others.

# Legislashon di internashon durante guerra
A legal/political article on the laws used to detain people (e.g., emergency decrees by Governor Kielstra).
*The difference between criminal charges and administrative internment.
*How this set a precedent for political control in the colony.

# Memoria kolektivo di Segunda Gerra Mundial riba Antia
A reflective piece on what the islands remember — and forget — about WWII.
Include:
*Wartime censorship, oil production, naval presence
*Silence around internment
*How this history is (not) taught or commemorated

-------------------------
== Internashon riba Boneiru durante Segunda Gerra Mundial ==

Introductivo (Papiamentu):
Durante Segunda Gerra Mundial, Boneiru a sirbi komo un di e sentro prinsipal di internashon den Karibe Hulandés. E lugá di internashon prinsipal tabata na Playa Pariba, serka di Kralendijk, kaminda hòmber di diferente nashonalidat tabata detení bou di suspeshon di peliger pa seguridat. E grupo interná tabata inkluí:

Refuxiá Judío for di Alemania i Austria

Sitadano Aleman, Italiano, i Austríako (mesku di kontra Nazi)

Hulandés ku supuestamente tabata simpatia pa NSB

Aktivista polítiko, manera Medardo de Marchena

E internashon tabata realisá sin prosedimentu legal formal, bou di òrden di e gobernador kolonial Hulandés, i e kamp tabata bai tuma forma di un lugá di detenshon kontrolá pa militar.

Seccionnan sugerí:
📍 Ubikashon: Playa Pariba
Na banda nort di Kralendijk.

Area tabata siñá komo un kampo sierto grandi, kontrolá pa soldá Hulandés.

Kas i barraka tabata uzá pa separá grupo interná.

👥 Grupo interná
Un promé grupo di mas o ménos 90 persona, inkluyendo Judío refuxiá, a yega na 1940.

Entre 1942 i 1943, Aleman i Italiano ku a biba na Aruba i Kòrsou a ser interná.

Hulandés ku tabata den suspeshon di NSB òf oposishon polítiko a ser agregá.

Medardo de Marchena, un intelektual i kritikú di e gobernashon kolonial, a ser interná sin jui.

📅 Periodo aktivo
1940 – 1946 (inklusí periodo posguerra pa traspaso i liberashon gradual di internernan)

🧾 Kondishon den kamp
Regla strikto, pero no kondishon di tortura.

Sierto libertat limitado: loke por kousa tenshon entre grupo ku tabata kontra fascismo i esnan simpatiká.

Komunikashon ku famia tabata limitado.

📚 Fuenten i investigashon
Referensia na trabou di L. de Jong, Gert Oostindie, i Maritza Coomans-Eustatia.

Archivo lokal i kolonial ta kontené dokumento di internernan.

Enlace pa artikulo relashoná:
[[Lista di lugá di internashon den Karibe Hulandés]]

[[Medardo de Marchena]]

[[Refuxiá Judío i internernan anti-Nazi]]

[[NSB den Antia Hulandés]]

[[Legeshon di internashon kolonial (1940–1945)]]

-----------

Un '''kampamentu di internamentu''' ta un fasilidat di detenshon temporal, kaminda gruponan di hende ta wòrdu interná pa motibu di siguridat durante guera òf un konflikto internashonal. Diferente di un prizòn komun, internamentu ta un forma di detenshon preventivo i ta normalmente sin kargo kriminal ni kondena di tribunal. E persona interná por ta [[refugiado]], enemigo stranhero, òf inkluso siudadano di e mesun país ku ta deten'é bou di sospecho di peliger. Motibunan pa internamentu por inkluí: nashonalidat di un pais enemigo, sospecha di traishon òf simpatia pa e enemigo, motibu polítiko òf krítika riba gobernashon.

Ehèmpelnan di internamentu: Den [[Union Sovietiko]], oponentenan polítiko tabata wòrdu interná den asina yamá ''gulag''. Na India Hulandes (awendia Indonesia), e poblashon [[Oropa|oropeo]] tabata interná den kampamentunan [[hapon]]es durante [[Di Dos Guera Mundial|Guera Mundial II]].

Den derechi internashonal kampamentunan di internamentu ta reglá bou di Konvenshon di Ginebra di 1929 i 1949. E regla ta protehé e detenidonan kontra abuso, i ta eksigi trato humano. Internamentu ta generalmente limitá na e periodo di guera òf emergensia.

Kampamentu di prezu di guera tambe ta wòrdu konsiderá komo kampamentunan di internamentu. E derechonan di prezu di guera ta ankrá den tratadonan internashonal manera e Promé Protokòl Adishonal na e Konvenshonnan di Ginebra. Tin biaha ta komprondé bou di internamentu tambe e enkarselashon di sòldánan den guera ku ta haya nan mes den teritorio neutral. Durante e [[Prome Guera Mundial|Guera Mundial I]], por ehèmpel, sòldánan ingles i belga tabata interná na [[Hulanda]]. Durante e Guera Franko-Prusiano (1870-1871), sòldánan franses tabata interná na [[Suisa]].

E términonan kampamentu di internamentu i kampamentu di konsentrashon a wòrdu usá inisialmente pa fasilidatnan di detenshon similar. Sinembargo desde Guera Mundial II, e término kampamentu di konsentrashon a haya varios otro nifikashon, manera kampamentu di eksterminashon, kampamentu di labor òf kampamentu transitorio, dependiendo di su konteksto i funshon.

== Karibe Hulandes ==
Despues di e invashon [[Alemania|aleman]] na madre patria Hulanda dia 10 di mei 1940, e praktika di internamentu tambe a mira lus den e kolonianan hulandes riba e islanan [[Boneiru]], [[Kòrsou]], [[Aruba]] i inkluso na [[Sürnam]]). Mientras tabata sigui e struktura general di internamentu, tabatin algun diferensia. Detenshon tabata riba orden di e gobernador i tabata motivá pa un meskla di guera i siguridat, pero tambe polítika i supresion kolonial. Ademas di enemigo stranhero a interná refugiado, hudiu anti-nazista, simpatisadó di e partido hulandes NSB, krítiko i aktivistanan.

{{Appendix|2=
* C. van Heekeren: ''Batavia seint: Berlijn. Duitsers geïnterneerd in Nederlands-Indië''. Den Haag 1967.
* Kampen in Nederland. Verzetsmuseum: https://www.verzetsmuseum.org/nl/kennisbank/de-kampen
* Evelyn de Roodt, ''Oorlogsgasten'' Vluchtelingen en krijgsgevangenen in Nederland tijdens de Eerste Wereldoorlog'', Zaltbommel, Europese Bibliotheek 2000, {{ISBN|90-288-1426-4}}
* L. de Jong, ''Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog''
* Gert Oostindie, ''Postkoloniale Beeldenstormen''. (2018)
* Maritza Coomans-Eustatia, ''Encyclopedie van de Nederlandse Antillen''
}}
 
[[:Kategoria:Guera]]
-----------
van worddoc:
in de WOII op de Nederlandse Antillen 
https://www.nationaalarchief.cw/geschiedenis/de-interneringskampen-in-woii  |Nationaal Archief Curacao| april 2019
Van mei 1940 tot februari 1947 zijn diverse groepen uit Curaçao en Aruba geïnterneerd geweest. Personen die als een ”gevaar voor de rust en veiligheid in het Gebiedsdeel “ waren aangemerkt werden op grond van de wet PB 1940, no. 38, in hechtenis genomen om gedurende de oorlogsperiode of een deel daarvan, geïnterneerd te worden. De interneringen vonden plaats op last van de Procureur Generaal, zonder tussenkomst van een rechter. Vanaf het uitbreken van de oorlog in 1939 werden daartoe voorbereidingen getroffen ingeval Nederland onverhoopt bezet zou worden. Voor de plaats van het interneringskamp werd Bonaire uitgezocht. De lijst met te arresteren personen werd ruim van te voren opgesteld.

Het belangrijkste en grootste kamp, “Playa Pariba”, even ten Noorden van Kralendijk, werd in oktober 1940 opgeleverd.

Er hebben echter meerdere locaties als oorlogsinterneringskamp dienst gedaan. De locaties waren:
•	3 Schoolgebouwen op Bonaire van mei tot en met oktober 1940;
•	Het genoemde kamp Playa Pariba op Bonaire sinds oktober 1940 tot en met februari 1947;
•	Kamp Guatemala, op de gelijknamige plantage te Bonaire sinds maart 1941 tot mei 1945;
•	Het voormalige quarantainegebouw Plantersrust, op Mundo Nobo te Curaçao van november 1941 tot mei 1945;
•	Een Shell barak te Suffisant, Curaçao, van november 1941 tot 1943;
•	De politiecellen aan het Wilhelminaplein en Rio Canario op Curaçao, respectievelijk van mei tot oktober 1940 en van december 1941 tot januari 1942.
Er zijn 2 groepen geïnterneerd tijdens de oorlog. Allereerst de heterogene groep die aanvankelijk als “gevaar voor rust en veiligheid” werd aangemerkt. Ten tweede was er de groep Joodse vluchtelingen.
De eerste groep die in de dagen na 10 mei 1940 werd opgepakt was samengesteld uit:
•	Alle Duitsers en Oostenrijkers die op op 11 mei 1940 op Curaçao en Aruba woonden. Dit betroffen 202 individuen, onder hen bevonden zich ook Duitse Joden;
•	Alle Duitse schepelingen die zich op 11 mei 1940 in de havens van Willemstad of Oranjestad aan boord van een Duits schip bevonden. Dit betrof 220 individuen. Ze zijn later naar een Engels kamp op Jamaica vervoerd;
•	Een twintigtal als NSB’ers bestempelde Nederlanders. Zij werden allereerst in een speciale politiecel aan het Wilhelminaplein te Curaçao opgesloten voordat ze naar Playa Pariba gingen;
•	Een zestal Italianen. Zij werden voor korte tijd geïnterneerd nadat de Nederlandse Regering had verklaard zich in staat van oorlog met Italië te beschouwen. Van 22 december 1941 tot 14 januari 1942 werd deze groep in de politiecellen van Rio Canario geïnterneerd. Daarna werden ze, met beperkingen, vrijgelaten.
De tweede groep, de groep Joodse vluchtelingen die per boot naar Willemstad waren uitgeweken, zijn in twee verschillende schepen aangekomen.
•	Het Nederlandse schip m.s. “Crijnssen” bracht in juli 1940 17 Joodse vluchtelingen;
•	Het Spaanse schip s.s. “Cabo de Hornos” kon in november 1941 86 Joodse vluchtelingen aan wal zetten. Beide keren konden de vluchtelingen pas na de nodige tegenwerking vanuit Willemstad en na intensief diplomatiek verkeer voet aan wal zetten. De groep die met de m.s. “Crijnssen” aankwam werd vanaf 6 juli 1940 naar kamp Playa Pariba en in maart 1941 naar kamp Guatemala overgebracht. In het laatste kamp gold een minder strikt regime. In augustus 1941 werden ze in beperkte vrijheid gesteld, een jaar later waren ze vrij om te remigreren.
Voor de grote groep van de “Cabo de Hornos” werden op Curaçao aparte interneringskampen ingesteld. De locatie te Suffisant had voorheen als tijdelijke huisvesting gediend voor pas aangekomen Shell-gastarbeiders. Het werd nu ingericht als huisvesting van de mannelijke “Cabo de Hornos” vluchtelingen. Voor de vrouwen en kinderen werd het voormalige quarantainegebouw Plantersrust te Mundo Nobo uitgekozen. De groep van oorspronkelijk 86 “Cabo de Hornos” vluchtelingen is vrij snel verminderd. Een aantal landen had zich bereid verklaard deze Joodse vluchtelingen asiel te verlenen, waaronder de Verenigde Staten, Cuba en Colombia. In december 1941 was hun aantal gedaald tot 76; twee jaar later zaten er nog maar 11 in Plantersrust. Deze laatste groep bleef daar tot het eind van de oorlog. Voor het eind van 1945 zijn er nog eens 6 vertrokken.
Publicatie:
&quot;Wuiven vanaf de Waranda&quot; door Junnes St. Jago, Utrecht, 2007
https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010400899:mpeg21:a0077  |Amigoe, Interneringskamp|datum=11 juli 1941
In mei 1940 werd op Bonaire een interneringskamp ingericht om hierin onder te brengen:
1.	personen met een vijandelijke nationaliteit 
2.	landgenoten met ondefinieerbare gevoelens
Op Bonaire zorgde de kampen voor bedrijvigheid op het eiland; drukte en klandizie aan de handel.
https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010400904:mpeg21:a0064  Amigoe| Titel=Aflossing bewakingsdetachement van het Interneringskamp|datum=17 juli 1941
De aflossing van het personeel van het bewakingsdetachement te Bonaire geschiedt per vliegtuig, omdat het dan mogelijk is de militairen, die naar Bonaire gaan en zij, die naar Curacao terugkeren, op dezelfde dag binnen het tijdsbestek van enkele uren te vervoeren. Indien de aflossing per scheepsgelegenheid zou plaats vinden, zou het afgeloste personeel ten minste anderhalve 1 1/2 dag later op Curacao terugkeren dan thans het geval is, terwijl het personeel dat tèr aflossing naar Bonaire wordt gezonden, ten minste 1/2 dag eerder moet vertrekken. Aan de politiedienst te Curacao zou dan de sterkte van de aflossing gedurende ten minste 2 dagen onttrokken worden, hetgeen de sterkte van het Corps Militaire Politietroepen niet toelaat

Herdenkingsmonumenten 4 mei
•	Aruba: Adriaan Lacle Blvd.
•	Curacao: Monument op De Ruyterkade te Waaigat
•	Bonaire:Monument voor het Wilhelminaplein
•	Sint Maarten:Monument te C. Wathey Square
•	Saba: Monument te The Bottom
•	St. Eustatius: Fort Oranje, monument voor de gevallenen</text>
      <sha1>c4kq1npegjhrit27aswzdcyenq7e6f4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206814</id>
      <parentid>206813</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T10:06:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <comment>/* Luga */</comment>
      <origin>206814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="71884" sha1="f4sm0q2xltkql4jvmz3ivr5uezmvsfi" xml:space="preserve">[[Lago Oil &amp; Transport Company]]__NOINDEX__
Pending: [[Atake riba Aruba (1942)]] - [[SS Pedernales]] - [[Playa Pariba]] - [[Kampamentu di internamentu]] - [[Kampamentu di Internashon na Karibe Hulandes]]
-------------
'''Forward Operating Location''' Un sitio di operashon dilanti (FOS) òf lugá di operashon dilanti (FOL) ta un término militar di Merka pa fasilidatnan, definí komo “un fasilidat eskalabel, ‘kayente’ ku por sostené operashonnan sostené, pero ku solamente un presensia permanente chikitu di personal di sosten òf kontratista kontrali na un FOB òf MOB. Un FOS lo ta anfitrion di rotashon okashonal pa hopi ekipo preposishonal i kontené [1].” E sitionan aki a wòrdu establesé ora ku Pentagono a kuminsá atendé ku menasanan regional prinsipalmente na Afrika i Latino Amérika despues di su revishon di postura global di 2004.[2]

Un FOS ta diferensiá for di un lugá di seguridat kooperativo (CSL) sin forsa permanente òf personal di kontratista, òf un base di operashon dilanti (FOB) i base di operashon prinsipal (MOB), ku un forsa grandi i un sitio bon defendé.

== Luga ==
Merka tin fasilidatnan di FOL na varios sitio den diferente kontinente, entre otro na: Singapura, Honduras, [[Kòrsou]], Aruba, Reino Uni, Bulgaria, Tunisia i [[Djibouti]].

=== Kòrsou i Aruba ===
Gobierno Hulandes tin pensa di prolonga e acuerdo cu Merca pa loke ta trata uzo di aeropuertonan na Curaçao y Aruba pa vuelonan contra narcotico di Merca cu cinco aña, esta te dia 2 di november 2031.

Esaki ta bisto for di un informe di e Conseho di Asuntonan Exterior fecha dia 12 di october. E extension ta wordo prepara apesar di preocupacionnan anterior den Camara di Representantenan pa loke ta trata atakenan di Merca riba barconan sospechoso di traficacion di droga den Caribe. Segun declaracionnan anterior di Minister Berendsen, no ta mara ningun condicion adicional na e prolongacion.

E tratado di 2000 ta haci posibel pa Merca realisa vuelonan di vigilancia, detecta cargamento di droga, y colecta informacion for di aeropuertonan na Curaçao y Aruba. E fasilidatnan aki ta konosí komo Lugánan di Operashon Adelante (FOL); na Curaçao, nan tambe ta wordo referi na nan como Cooperative Security Locations (CSLs).

Den e rapport, gobierno Hulandes ta enfatisa cu e autorisacion ta conta exclusivamente pa vuelonan no arma. Esaki ta marca e di cuater biaha cu e tratado a wordo prolonga. Segun e Gabinete, Hulanda i Merka ta kompartí un interes mutuo den kombatimentu di kriminalidat transfronteriso i organisá den Karibe.

Minister di Relacionnan Exterior Tom Berendsen anteriormente a declara cu Hulanda no ta impone condicionnan adicional riba Merca. E ta considera Merca como e partner primario pa Hulanda y e islanan Caribense den e lucha contra criminalidad transfronterizo.

Promé Minister di Kòrsou, Gilmar Pisas, a ekspresá su sosten anteriormente pa sigui ku e koperashon. E ta mira presencia di Merca como importante pa siguridad di Curaçao y pa combati contrabanda di droga. E presensia di Merka na Hato tambe ta bou di kòntròl pasobra e aeropuerto a wòrdu usá pa otro propósitonan ku no ta operashonnan kontra narkotiko.

Despues di e temblornan na Venezuela, Curaçao a wordo uza como un staging point pa un operacion di ayudo humanitario Mericano cu ta envolvi avionnan militar. Segun e consul Mericano, esaki a tuma luga cu cooperacion di Hulanda y Curaçao.

Sinembargo, e tratado di FOL ta konta eksklusivamente pa operashonnan kontra narkótiko.&lt;ref&gt;[https://www.curacao.nu/nieuws/nieuws-uit-nederland/97258/nederland-wil-amerikaanse-vliegbasis-op-curacao-tot-2031-verlengen-zonder-extra-voorwaarden Nederland wil Amerikaanse vliegbasis op Curaçao tot 2031 verlengen zonder extra voorwaarden], curacao.nu (14 di november 2026)&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}
---------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
[[File:HNLMS Groningen interdicts suspected drug runner in Caribbean Sea (6459899).jpg|thumb|Zr.Ms. Groningen ta intersepta un barko di droga den Laman KAribe (2020).]]
'''Zr.Ms. ''Groningen''''' (P843) ta e di kuater i último barku di e klase ''Holland'', un seri di kuater barku di patruya (Ocean Patrol Vessels) pa [[Marina Real|Marina Real di Hulanda]]. E kiel a wòrdu poné na Galați, Rumania, na fin di 2010, i e barku a yega Vlissingen na 2012 pa keda kompletá.

nl.wiki: E barku a wòrdu batisá na Galați dia 21 di aprel 2011, pa Minister Schultz van Haegen. Den zomer di 2012, e barku a keda kla na e konstruktor Damen Schelde Naval na Vlissingen. Dia 23 di ougùstùs 2012, e Groningen a yega na su haf natal Den Helder pa promé bia; dia 23 di maart 2013, e Groningen a wordo ekipa cu e mast integra cu sensor, y dia 29 di november 2013, e Zr.Ms. Groningen a wòrdu enkargá.

Desde 20 di april 2019 e programa di Zr.Ms. Groningen den Karibe pa sirbi komo un barku di stashon pa dos aña.[1] Ademas di operashonnan di kontrol di droga i servisio humanitario, e OPV ta wòrdu desplegá pa tareanan di Wardakosta manera operashonnan di reskate i detekshon di piskamentu ilegal i krímennan ambiental.[2]

Notes
Zr. Ms. Groninge a tuma e funcion di barco di stacion den Caribe for di Zr.
Ms. Friesland. E barco di patruya a mara na Bahia
Santa Ana na Willemstad ayera mainta, segun un comunicado di Wardacosta di Region Caribe di Reino Hulandes.
Durante proximo lunanan, e barco lo ser desplega pa
varios tarea di seguridad riba lama, manera vigilancia, aplicacion di ley, y combate di
actividadnan ilegal, manera contrabanda di droga. Adicionalmente, e ta para cla pa
duna sosten durante situacionnan di emergencia, por ehempel, durante temporada
di horcan cu ta cuminsa e luna aki.
Marina Real di Hulanda tin cuatro barco di patruya di clase ‘Holland’. E OPVnan aki - Barconan di Patruya cu ta bay Ocean - ta barconan cu por keda desplega flexiblemente pa vigilancia
di awanan costal. E barco di stacion tin un helicopter di combate marino NH90
abordo pa sostene e barco cu operacionnan aereo.
Pa ultimo cuater luna, Zr.Ms. Friesland a cumpli cu e rol di barco di stacion den Caribe. Ademas di vigila e situacion di seguridad rond di e islanan, e barco recientemente a bishita New Orleans, unda el a participa den festividadnan marcando e di 250 aniversario di Merca.
Cu presencia di un barco di stacion den region, Defensata contribui na paz y seguridad den Caribe.&lt;ref&gt;[https://www.cspnv.com/pdf/bon-dia-aruba-20260605.pdf Zr. Ms. Groningen ta barco di stacion di Caribe], BDA (5 di juni 2026)&lt;/ref&gt;

-----------------
{{Variante|c}}
{{Databox}}
'''Playa Pariba''' tabata un [[kampamentu di internamentu]] na [[Boneiru]], ku tabata aktivo durante  [[Di Dos Guera Mundial|Guera Mundial II]] entre 1940 te 1947. E tabata e kampamentu di internamentu mas grandi den [[Karibe Hulandes]] i e prinsipal lugá di detenshon pa interná siudadanonan ku a wòrdu konsiderá peligroso pa siguridat di [[Reino Hulandes]] durante tempu di guera.

== Ubikashon i fundashon ==
E kampamentu tabata situá na Playa Pariba, un bario ost di [[Kralendijk]], serka di laman. El a habri na mei 1940. Mesora despues di e invasion di [[Hulanda]] pa tropanan aleman nazi, kolonianan hulandes, manera [[Kòrsou i Dependensianan]], a tuma medidanan pa kontrolá hende ku por ta un menasa pa siguridat.

Un tereno gubernamental abandoná a wòrdu transformá na un kampamentu ku sera di klip i waya di sumpiña, ku guardianan militar i personal lokal.
Originalmente e sitio tabata un tereno di gobièrnu bandoná, e lugá a wòrdu kombertí den un fasilidat di internamentu será i vigilá pa outoridatnan kolonial hulandes.

== Struktura di e kampamentu ==
E kampamentu tabatin:
* baraknan di palu pa e internadonan
* separashon pa diferente grupo (politiko, siudadano, refugiado)
* un kushina i kuminda
*Ofisina i kuartel di gardanan
*Letrinanan i instalashon mediko básico

Den boka di pueblo, e kampamentu tabata yamá tambe “Kamp Grandi”.

== Internado ==
Interná den kampo a keda klasifiká den tres grupo prinsipal:
* Nashonal Aleman i Austriako:
* Hende ku tabata biba riba e isla hopi aña, komo negoshiante òf trahadó.
*Un parte tabatin pasaport Hulandés, pero tabata di orígen Aleman.
*Refugia Hudiu:
*Hudiu ku a yega riba boto komo e MS Crijssen i Cabo de Hornos.

Nan no tabata enemy aliens, pero tabata detení temporalmente pa motibu di status migratorio inklaro.

Nan tabata separá for di otro grupo interná.

Siudadanonan hulandes ku a wòrdu konsiderá peligroso polítiko:
*Hulandes lokal ku simpatía pa e NSB (partido Nazi Hulandés) òf aktivista anti-kolonial.

E mas konosí tabata Medardo de Marchena, profesor i patriota.

E kantidat di interná tabata fluktua entre 50 i 150 hende, dependiente di arresto i liberashon.

== Atministrashon i Kondishonnan ==
E kampamentu tabata maneha pa gobièrnu kolonial hulandes, bou mandato di e [[Gobernador di Antia Hulandes]]. Polis militar, mariniers, i milisia lokal tabata kuida e kampamentu.

E kondishonnan tabatin nivel básiko, pero no brutal.

Kuminda tabata monoton pero sufisiente.

Interná por a haña kòrso, buki, yega karta, i hiba un bida riba rutina.

Refugia hudiu tabata trata ku ménos strikté.

Reklamo kontra internashon ilegal tabata bai Gobiernu Hulandés na ekshilio. Un grupo a wordu liberá promé ku fin di guera.

== Nifikashon ==
E kampamentu na Playa Pariba ta mustra kon kolonianan hulandes tabata manehá &quot;seguridat&quot; den un situashon global. E internashon di siudanan Hulandés sin prosedimentu legal ta mustra klaro e tenshon entre libertat sivil i poder gubernamental den guera.

Tambien, e kampo ta laga pensa ku e Antia Hulandés no tabata aparte for di Segunda Gerra Mundial, sino parte aktivo di su realidad.

== Será i Herensia ==
E kampo a sera den 1947, ku esnan interná ku no por a bai kas aún despues di guera. E tereno a bira uso sivíl, i no tabatin memorial of señal visibel pa e historia.

Awendia, poko hende na Bonaire ta konosé e historia, pero investigadó, historiadó, i skibadó ta kuminsá trese su importansia riba mesa. Ta un historia ku ta inspirá refleksion riba rekonosementu, justisia, i memoria kolonyal.


{{Appendix|refs|2=
{{References}}
;Lista di fuente
* C. van Heekeren: ''Batavia seint: Berlijn. Duitsers geïnterneerd in Nederlands-Indië''. Den Haag 1967.
* Kampen in Nederland. Verzetsmuseum: https://www.verzetsmuseum.org/nl/kennisbank/de-kampen
* Evelyn de Roodt, ''Oorlogsgasten'' Vluchtelingen en krijgsgevangenen in Nederland tijdens de Eerste Wereldoorlog'', Zaltbommel, Europese Bibliotheek 2000, {{ISBN|90-288-1426-4}}
* J.E. Sint Jago, ''Wuiven vanaf de waranda. De interneringskampen op Bonaire en Curaçao tijdens WO II'', Gopher (april 2007)
* L. de Jong, ''Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog''
* Gert Oostindie, ''Postkoloniale Beeldenstormen''. (2018)
* Maritza Coomans-Eustatia, ''Encyclopedie van de Nederlandse Antillen''
}}

[[:Kategoria:Di Dos Guera Mundial]]
Resúmen
E kampamentu di internashon na Playa Pariba tabata e prinsipal luga di detenshon riba Bonaire durante Segunda Gerra Mundial, aktivo for di 1940 te 1947. E tabata un di e lugánan mas importante den [[Karibe Hulandes]] pa interná siudadanonan ku a wòrdu konsiderá peligroso pa siguridat di Reino Hulandes durante tempu di guera.

== Ubikashon i fundashon ==
E kampamentu tabata situa na Playa Pariba, un bario ost di Kralendijk, serka di laman. El a habri na mei 1940. Mesora despues di e invasion di [[Hulanda]] pa tropanan aleman nazi, kolonianan hulandes, manera [[Kòrsou i Dependensianan]], a tuma medidanan pa kontrolá hende ku por ta un menasa pa siguridat.

Un tereno gubernamental abandoná a wòrdu transformá na un kampamentu ku sera di klip i way'i sumpiña, ku guardianan militar i personal lokal.

== Struktura di e kampamentu ==
E kampamentu tabatin:
* baraknan di palu pa e internadonan
* separashon pa diferente grupo (politiko, siudadano, refugiado)
* un kushina i kuminda
*Ofisina i kuartel di gardanan
*Letrinanan i instalashon mediko básico

Den boka di pueblo, e kampamentu tabata yamá tambe “Kamp Grandi”.

== Internado ==
Interná den kampo a keda klasifiká den tres grupo prinsipal:
* Nashonal Aleman i Austriako:
* Hende ku tabata biba riba e isla hopi aña, komo negoshiante òf trahadó.
*Un parte tabatin pasaport Hulandés, pero tabata di orígen Aleman.
*Refugia Hudiu:
*Hudiu ku a yega riba boto komo e MS Crijssen i Cabo de Hornos.

Nan no tabata enemy aliens, pero tabata detení temporalmente pa motibu di status migratorio inklaro.

Nan tabata separá for di otro grupo interná.

Siudadanonan hulandes ku a wòrdu konsiderá peligroso polítiko:
*Hulandes lokal ku simpatía pa e NSB (partido Nazi Hulandés) òf aktivista anti-kolonial.

E mas konosí tabata Medardo de Marchena, profesor i patriota.

E kantidat di interná tabata fluktua entre 50 i 150 hende, dependiente di arresto i liberashon.

== Atministrashon i Kondishonnan ==
E kampamentu tabata maneha pa gobièrnu kolonial hulandes, bou mandato di e [[Gobernador di Antia Hulandes]]. Polis militar, mariniers, i milisia lokal tabata kuida e kampamentu.

E kondishonnan tabatin nivel básiko, pero no brutal.

Kuminda tabata monoton pero sufisiente.

Interná por a haña kòrso, buki, yega karta, i hiba un bida riba rutina.

Refugia hudiu tabata trata ku ménos strikté.

Reklamo kontra internashon ilegal tabata bai Gobiernu Hulandés na ekshilio. Un grupo a wordu liberá promé ku fin di guera.

== Nifikashon ==
E kampamentu na Playa Pariba ta mustra kon kolonianan hulandes tabata manehá &quot;seguridat&quot; den un situashon global. E internashon di siudanan Hulandés sin prosedimentu legal ta mustra klaro e tenshon entre libertat sivil i poder gubernamental den guera.

Tambien, e kampo ta laga pensa ku e Antia Hulandés no tabata aparte for di Segunda Gerra Mundial, sino parte aktivo di su realidad.

== Será i Herensia ==
E kampo a sera den 1947, ku esnan interná ku no por a bai kas aún despues di guera. E tereno a bira uso sivíl, i no tabatin memorial of señal visibel pa e historia.

Awendia, poko hende na Bonaire ta konosé e historia, pero investigadó, historiadó, i skibadó ta kuminsá trese su importansia riba mesa. Ta un historia ku ta inspirá refleksion riba rekonosementu, justisia, i memoria kolonyal.

== Referensia i Fuentenan ==
P. Meurs &amp; G. Oostindie (1983) – De Gouverneurs van de Nederlandse Antillen: Een Geschiedenis in Portretten

Gert Oostindie (1999) – Paradise Overseas: The Dutch Caribbean: Colonialism and its Transatlantic Legacies
Maritza Coomans-Eustatia et al. (2002) – Koloniale Konfrontaties. De koloniale geschiedenis van de Nederlandse Antillen en Aruba
* Edsel Gonzales (2007) – Bonaire in de Tweede Wereldoorlog: Kamp Grandi, de vergeten geschiedenis [Unpublished thesis]
* Nationaal Archief (Den Haag) – Archieven van het Ministerie van Koloniën, 1930-1950
* Archivo Boneiru – Documentonan riba kampo di internashon den Playa Pariba
* K. van der Wal (2004) – De joden van de Cariben tijdens de oorlogsjaren [artikel gepubliceerd den tijdschrift &quot;Historica&quot;]


----------------
Playa Pariba Internment Camp (Bonaire, WWII)
Overview
The Playa Pariba internment camp was the principal internment facility on Bonaire during World War II, operating from 1940 to 1947. It was one of the Dutch Caribbean's main internment sites, designed to house civilian detainees considered potential threats to the security of the Kingdom of the Netherlands, particularly during the Nazi threat in Europe.

Location and Establishment
The camp was located in the Playa Pariba district of Kralendijk, on the eastern edge of the town, near the sea. It was established hastily in May 1940, immediately after the German invasion of the Netherlands, to serve as a secure holding site for people labeled as security risks, particularly German nationals, but also Dutch subjects with alleged pro-German or anti-colonial leanings.

Originally an abandoned government building site, the location was converted into a fenced and guarded internment facility by Dutch colonial authorities.

Camp Structure and Layout
The camp was modest in size, surrounded by barbed wire fencing and patrolled by Dutch marines and local militia. It contained:

Wooden barracks for detainees

Separate sections for political and civilian internees

A mess hall and kitchen

Guard quarters and administrative buildings

Latrines and basic medical facilities

The camp was sometimes informally referred to as “Kamp Grandi” or just &quot;the camp&quot; by locals.

Who Was Interned
Interned individuals fell into three broad categories:

German and Austrian nationals:

Mostly long-time residents of the Dutch Caribbean, including professionals and merchants.

Some were naturalized Dutch citizens but still detained due to German ethnicity.

Jews fleeing Europe:

Jewish refugees, including those arriving aboard ships like the MS Crijssen and Cabo de Hornos, were temporarily interned here in a separate section.

Though not considered enemy aliens, they were kept under guard due to unclear immigration status and wartime suspicion.

Dutch citizens considered politically dangerous:

Local Dutch Antilleans and European Dutch identified as NSB (Nationaal-Socialistische Beweging) sympathizers or anti-colonial activists.

The most well-known among them was Medardo de Marchena, a Papiamentu-speaking intellectual, teacher, and nationalist.

The camp population fluctuated between 50 and 150 internees at different times, depending on arrests, transfers, and releases.

Administration and Conditions
The camp was administered by the Dutch colonial government, under orders from the Governor of the Netherlands Antilles, with security provided by military personnel. Civilian oversight was limited, and conditions varied over time.

Living conditions were basic but generally humane by wartime standards.

Food was adequate but monotonous.

Internees were allowed to receive mail, some books, and occasionally could grow small gardens or work.

Jewish refugees were kept separately and under less strict control, though still under internment.

Several internees protested their detention, and complaints reached the Dutch government-in-exile. Some cases were reviewed, and individuals were released before the end of the war.

Significance
The Playa Pariba internment camp exemplifies the wartime security policies of the Dutch colonial government, which mirrored those in the European Netherlands and the East Indies. Its existence challenges the common perception that the Caribbean colonies were unaffected by the global conflict.

The internment of Dutch citizens without trial, including those whose political beliefs conflicted with the colonial status quo, highlights tensions between civil liberties and wartime emergency powers.

Closure and Aftermath
The camp remained in use until 1947, well after the end of WWII, as repatriation and legal decisions took time. After closure, the site was returned to civilian use, and no major memorial was established at the location.

Today, few physical traces of the camp remain. However, local historians and writers are increasingly exploring its legacy, particularly its impact on Bonairean memory, Dutch Antillean identity, and postcolonial justice.


-----------
tur siudadano aleman maskulino na Antillas Hulandes, Sürnam i Antia a keda enkarselá den kampamentunan di internamentu. E ehérsito, marina i polis (militar) tabatin e tarea di arestá, transportá i vigilá e sivilnan aki. E idea tras di e operashon aki tabata ku algun di e alemannan lo por a proveé ​​inteligensia na e enemigu i asina forma un ‘di sinku kolumna’.


🇳🇱 Kampo di internashon den kolonia Hulandés (1940–1946)
E praktika di internashon den e kolonianan Hulandés (manera Boneiru, Kòrsou, Aruba i Surinam) tabata sigui e struktura di internashon general, pero ku algun diferensia importante:

nl.wiki:Un kampo di internashon ta un fasilidat di retenshon temporal kaminda gruponan di hende por wòrdu será sin kobra òf intenshon di kobra.

E término ta wòrdu usá prinsipalmente pa enkarselashon di sivilnan hostil òf disidente den tempu di guera òf di sospechosonan terorista. Aunke e término ta wòrdu usá tambe komo un sinónimo pa prizòn, e ta referí generalmente na detenshon preventivo en bes di enkarselashon despues di un kondena hudisial pa un krímen. E uso i interpretashon di e término ta sometí na debate i sensitividatnan polítiko.

Ehèmpelnan: Den Union Soviétiko, oponentenan polítiko tabata wòrdu interná den asina yamá gulag. Na Antillas Hulandes, e poblacion Europeo tabata encarcela den campamentonan Hapones durante Segundo Guera Mundial.

E términonan kampo di internashon i kampo di konsentrashon a wòrdu usá inicialmente pa fasilidatnan di detenshon similar. Desde Segundo Guera Mundial, e término kampo di konsentrashon tabatin vários nifikashon, manera kampo di eksterminashon, kampo di labor, kampo di internashon, kampo di reservashon, kampo di kolekshon i tránsito, kada un ku un antecedente diferente i tin bia ta overlap den funshon.

Kamponan di prizonero hopi bia ta wòrdu konsiderá komo kamponan di internashon. E derechonan di prizoneronan di guera ta ankrá den tratadonan internashonal manera e Promé Protokòl Adishonal na e Konvenshonnan di Ginebra.

Tin bia ta komprondé internashon tambe pa nifiká enkarselashon di sòldánan ku a kaba den un guera den teritorio neutral. Durante e Promé Guera Mundial, por ehèmpel, sòldánan ingles i belga tabata interná na Hulanda. Durante e Guera Franco-Prusiano (1870-1871), sòldánan franses tabata interná na Suisa.

== Karibe Hulandes ==
Despues di e invashon aleman na Hulanda dia 10 di mei 1940, tur siudadano aleman maskulino na Antillas Hulandes, Sürnam i Antia a keda enkarselá den kampamentunan di internamentu. E ehérsito, marina i polis (militar) tabatin e tarea di arestá, transportá i vigilá e sivilnan aki. E idea tras di e operashon aki tabata ku algun di e alemannan lo por a proveé ​​inteligensia na e enemigu i asina forma un ‘di sinku kolumna’.


🇳🇱 Kampo di internashon den kolonia Hulandés (1940–1946)
E praktika di internashon den e kolonianan Hulandés (manera Boneiru, Kòrsou, Aruba i Surinam) tabata sigui e struktura di internashon general, pero ku algun diferensia importante:

Aspekto       ||Internashon global	          ||Internashon kolonia Hulandés
Motibo	      || Guerra i siguridat	          ||Tambe politik i kolonial supreshon
Tribunal      ||Normalmente sin juicio formal ||Sin juicio, por desishon di gobernador
Grupo interná ||Enemigo estranhero	          ||Tambe refuxiá, NSB simpatikadó, kritikús
Anti-fasista, pero interná ||No komun	      ||Komun (e.g., Judío anti-Nazi a ser interná)

🏝️ Ejèmplonan riba Antia i Surinam:
Playa Pariba (Boneiru): refuxiá Judío i hulandés disidente.

Barber (Kòrsou): NSB simpatikadó sospechá.

Jodensavanne (Surinam): kamp grandi ku tratamentu duru.

💬 Kritika moderno
Hopi eksperto ta kuestioná si internashon di persona pa idea polítiko sin evidencia konkreto no ta kontra prinsipio di derecho humano.

Den konteksto kolonia, internashon tabata un manera pa eliminá voz di oposishon i mantené kontrol.

📚 Referensia i siñansa adicional:
L. de Jong, Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog

Gert Oostindie, Postkoloniale Beeldenstormen

Maritza Coomans-Eustatia, Encyclopedie van de Nederlandse Antillen

[[:Kategoria:Guera]]
Seccionnan sugerí:
🌍 Definishon general (según derechi internashonal)
Kampamentu di internashon ta reglá bou di Konvenshon di Ginebra (específikamente e di 1929 i 1949).
E regla ta protehé internadonan kontra abusonan, i eksigi tratamentu humano. Internashon ta generalmente limitá na e periodo di guera òf emergensia.

Motibonan pa internashon por inkluí:
* Nasyonalidat di un país enemigo
* Suspecha di traishon òf simpatia pa enemigo
* Kousa politiko òf kritika riba gobernashon

-------------
{{Variante|c}}
{{Infobox edificio | variante = c
| infobox_tipo = Monumento konmemorativo
| nomber       = Monumento pa víktimanan di Guera
| nomber2      = ''Monument voor de Antilliaanse Gevallenen''
| imagen       =
| descripcion  =
| pais         = {{SAB}}
| localisa_na  = [[The Bottom]]
| adres        = 
| cercania     =
| status       = 
| funcion_original =
| funcion_actual   = monumento konmemorativo
| fecha_construccion = 
| fecha_funda =
| inaugura    = 1957
| haltura     = 
| area        =
| diseñador   = 
| zoom        = 14
}}
'''Monumento pa viktimanan di guera na Saba''' ta un 

E monumento pa esnan ku a kai na Saba, Hulanda Karibense, a keda desvelá na 1957 riba kaminda di Fort Bay den e kapital, The Bottom. E ta konmemorá e víktimanan di e Segundo Guera Mundial.[1]

E monumento ta konmemorá 129 víktima antiano, entre nan onse víktima di Saba. Nan ta wòrdu konmemorá aki anualmente riba 4 di mei durante Dia Nashonal di Rekuerdo. Mayoria di e víktimanan antiano tabata nabegantenan ku tabata traha riba tankeronan di zeta, en konekshon ku e refinerianan di zeta riba Aruba i Kòrsou.[2]

Sabannan lista riba e monumento:[2]

Dia 16 di febrüari 1942 tabata un dia pretu ora ku tres tankero britániko a wòrdu sink pa torpedonan di supmarinonan aleman. Ocho trahadó di Sabaan a pèrdè nan bida:

Oranjestad tabatin once antiano abordo. E víktimanan nasé na Saba tabata Anthony Dudley Granger (bombero), Eric Norbert Linzey (mayordomo), Darcey Kenneth Lynch (marinero), i Clifford Achilles Wilson (stoker).

[[SS Pedernales|''Pedernales'']] a wòrdu hundi net pafó di e waf di Aruba di [[San Nicolas]], cu entre otro James Stewart Cornet (marino) i kuater otro nabegante antiano abordo.

''Tia Juana'' tabata nabegando den Golfo di Venezuela ora ku el’a wordu gedal e mesun dia ey. Tres miembro di e tripulacion di Sabaan a perde nan bida: John William Dunlock (quartermaster), John Wilson (stoker), y Walter Allen Winfield (tambe un stoker).

Dia 18 di september 1944, e tankero petrolero ''Punta Gorda'' a dal contra e tankero Belga mucho mas grandi Ampetco II banda di Cabo San Román na [[Venezuela]]. Tres Saban a pèrdè nan bida den e kandela feros ku a sigui: James Andrew Maxwell (marino), Antonio Duran Woods (kuartermaestro), i Henry Swinton Woods (tambe un kuartmaestro). Henry Swinton Woods tabata un sobrebibiente di e atake riba Padernales na 1942, pero no a sobrebibí e kolishon.

Tin mas Sabano ku a peresé den e Segundo Guera Mundial ku no ta lista riba e plaka memorial di e Monumento di Kaida, pero despues a wòrdu rekonosé komo víktimanan di guera:&lt;ref name=&quot;Saba News&quot; /&gt;
* Dia 25 di februari 1942, Reginald Gordon (di dos cushinador) a muri ora cu e tankero Britanico La Carriere a wordo hundi pa un torpedo Aleman cerca di Puerto Rico.
* Na yüni 1943, Carl Aloysius Simmons (mayordomo) a sobrebibí inicialmente e atake di torpedo aleman riba e tankero noruego Ferncastle, serka di Australia Oksidental. Hunto cu otro miembronan di tripulacion, nan a yega costa den un boto di salbabida. Algun siman despues, el a muri pa motibu di falta di awa i kuminda.
* Na desèmber 1941, Theophilus Wilson (marinero) tabata riba e tankero di zeta britániko Hermes. El a muri na Haifa den e Teritorio di Mandato di Palestina. E ta e unico victima di Saba cu a wordo dera; e otronan a disparsé den laman.
* Na mart 1943, Thelma Esther Polak (studiante di enfermeria) a muri den e kampo di konsentrashon di Sobibór. Ela nace na Saba y tabata yiu muher di un dokter Hudiu Surinameo. Un plaka adishonal a wòrdu poné na e monumento p’e.&lt;ref&gt;Jonet, [https://jonet.nl/postuum-eerbetoon-op-saba-voor-thelma-polak/ Postuum eerbetoon op Saba voor Thelma Polak], 20 december 2021&lt;/ref&gt;

{{Variante|c}}
{{Infobox edificio | variante = c
| infobox_tipo = Monumento konmemorativo
| nomber       = Monumento pa víktimanan di Guera
| nomber2      = ''Monument voor de Antilliaanse Gevallenen''
| imagen       =
| descripcion  =
| pais         = {{SXM}}
| localisa_na  = [[Philipsburg]]
| adres        = dilanti Korte di Hustisia
| cercania     = Captain Hodge Wharf
| status       = 
| funcion_original =
| funcion_actual   = monumento konmemorativo
| fecha_construccion = 
| fecha_funda =
| inaugura    = 1957
| haltura     = 
| area        =
| diseñador   = 
| zoom        = 14
}}
'''Monumento pa víktimanan di guera na Sint Maarten''' ta un [[Monumento (konmemorativo)|monumento konmemorativo]] situá dilanti di e sede di [[Corte Comun di Husticia di Aruba, Corsou y Sint Maarten y di Boneiro, Sint Eustatius y Saba|Korte]] na [[Philipsburg]], [[Sint Maarten]].&lt;ref&gt;Amuseum Naturalis, [https://image.amuseumnaturalis.com/2020/05/monument/ Monument]&lt;/ref&gt; E monumento ta dediká na 129 víktima di [[Karibe Hulandes]] ku a fayesé durante e periodo 1940–1945 komo resultado di aktonan di guera.&lt;ref name=:&quot;1&quot;&gt;Nationaal Comité 4 en 5 mei, [https://www.4en5mei.nl/oorlogsmonumenten/zoeken/418/kralendijk-monument-gevallenen-tweede-wereldoorlog Het monument]&lt;/ref&gt;

E ta un di seis monumento riba e tema aki ku ta instalá riba kada un di e seis isla di Antias Hulandes. Tur monumento tin un plakat di bròns idéntiko,&lt;ref&gt;Saba News, [http://sabanews.nl/2019/05/06/world-war-ii-victims-commemorated/ World War II victims commemorated], 6 mei 2019&lt;/ref&gt; ku e inskripshon ''Ter herdenking van onze gevallenen in de Tweede Wereldoorlog 1940-1945'', siguí pa un lista di nòmber di [[Antias Hulandes|antianonan]] ku a pèrdè nan bida durante [[Di Dos Guera Mundial|Guera Mundial II]].&lt;ref&gt;BES Reporter, [https://www.bes-reporter.com/news/saba/63743/saba-observes-memorial-day Saba observes Memorial Day], 5 di mei 2022&lt;/ref&gt;

'''Monumento pa víktimanan di guera na Sint Eustatius''' ta un [[Monumento (konmemorativo)|monumento konmemorativo]] situá na [[Fort Oranje (Sint Eustatius)|Fort Oranje]] na [[Sint Eustatius]].[1]. E ta un di seis monumento riba e tema aki cu a wordo devela na 1957 riba cada un di e seis Antiyas Hulandes. E plachinan riba e monumentonan aki ta idéntiko[2] i ta lista e mesun nòmbernan di e antiano ku a peresé komo resultado di e Segundo Guera Mundial.[3]

== Viktimanan ==
Tin 166 víktima antiano konosí (te ku 2022),[4] inkluyendo tres di Sint Eustatius. Mayoria di e víktimanan antiano a muri ora nan tabata traha riba laman.[5] Tur aña, un konmemorashon seremonial ta tuma lugá na Fort Oranje durante e Dia Nashonal di Rekuerdo riba 4 di mei. Debí na eroshon, e konmemorashon na 2018 a wòrdu tené na Simon Doncker House i Santana di Salem.[6] Entre 2019 i 2026, a hasi kontrol di eroshon i renobashon di e fòrti.[7][8]

------

== Historia ==
Na 1954, riba inisiativa di John Menge&lt;ref&gt;{{citeer web|titel=Curacao Onze Oorlogshelden. John Menge's initiatief|werk=[[Amigoe]]|datum=1945-1-22|bezochtdatum=2026-04-22|via=Delpher.nl|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBDDD02:000210770:mpeg21:p002}}&lt;/ref&gt; a lanta na [[Kòrsou]] e &quot;Stichting ter herdenking van in de Tweede Wereldoorlog gevallenen van de Nederlandse Antillen&quot;, ku e meta pa konmemorá e víktimanan antiano di Guera Mundial II ku un monumento riba kada isla.&lt;ref&gt;{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404387:mpeg21:a0087|titel=In druk verschenen|datum=1954-09-13|bezochtdatum=2026-04-20}}&lt;/ref&gt;

E monumento na Sint Maarten ta un di e seis monumento antiano ku a wòrdu develá na 1957; kada un tin un plakat konteniendo e mesun lista di nòmber di e víktimanan.&lt;ref&gt;Nationaal Comité 4 en 5 mei, [https://www.4en5mei.nl/oorlogsmonumenten/zoeken/3579/oranjestad-monument-voor-antilliaanse-gevallenen Oranjestad, ‘Monument voor Antilliaanse Gevallenen’]&lt;/ref&gt;

== Víktimanan ==
Na februari 1956, un lista preliminar di 97 victima a wòrdu publiká.&lt;ref&gt;{{citeer web|werk=[[Amigoe]]|url=https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010404804:mpeg21:a0044|titel=Lijst van namen van gevallenen in de Tweede Wereldoorlog|datum=1956-02-03|bezochtdatum=2026-04-20}}&lt;/ref&gt; Na momento di develo di e monumento na 1957, e cantidad a subi pa 129 nòmber, manera ta inskribí riba e plakat. 

Te ku 2022, ta konosí un total di aproksimadamente 166 víktima di Antias Hulandes,&lt;ref&gt;Curaçao.nu, [https://www.curacao.nu/nieuws/algemeen/44646/nieuwe-namen-van-curacaose-oorlogsslachtoffers-op-plakkaat-bij-monument-waaigat Nieuwe namen van Curaçaose oorlogsslachtoffers op plakkaat bij monument Waaigat], 5 mei 2022&lt;/ref&gt; inkluyendo tres di Sint Maarten. Mayoria di e víktimanan antiano a muri ora nan tabata traha riba laman.&lt;ref&gt;Bevrijding Intercultureel, [https://www.bevrijdingintercultureel.nl/cms/index.php/nederlandse-antillen/antilliaanse-oorlogsslachtoffers Antilliaanse oorlogsslachtoffers]&lt;/ref&gt; 

Sentenáres di [[Marina Real|marinir hulandes]] tabata presente riba Sint Maarten. Trupanan britániko tambe tabata stashoná aki for di kuminsamentu di guera. Ora [[Fransia]] a kapitulá na yüli 1940, e británikonan tambe a tuma kontrol di e parti franses di e isla.&lt;ref name=:&quot;3&quot;&gt;Government of Sint Maarten, [https://www.sintmaartengov.org/news/pages/New-Council-of-Ministers-attend-Remembrance-Day-Observance.aspx New Council of Ministers attend Remembrance Day Observance], 6 di mei 2024&lt;/ref&gt;

== Konmemorashon ==
Anualmente, riba 4 di mei ([[Nationale Dodenherdenking|Dia konmemorativo]]), ta konmemora e víktimanan di Guera Mundial II den henter [[Reino Hulandes]]. E konmemorashon ta enserá hisamentu di bandera halfstengel, seremonia ofisial i dos minut di silensio. 

Na Sint Maarten e konmemorashon seremonial ta tuma lugá na pia di e monumento dilanti e edifisio di Korte,&lt;ref name=:&quot;3&quot;/&gt; den serkania di Captain Hodge Wharf, unda [[Lista di Gezaghebber di Sint Maarten|gezaghebber di Sint Maarten]] i varios otro dignatario ta pone krans pa honra e víktimanan.&lt;ref&gt;[https://www.sintmaartengov.org/news/pages/Commemoration-National-Remembrance-Day-May-4-2025.aspx Commemoration National Remembrance Day – May 4, 2025], Gobièrnu di Sint Maarten (3 di mei 2025)&lt;/ref&gt; E dos minüt di silensio ta alrededor di 6:00 pm pa 6:02 pm.&lt;ref&gt;[https://dedatumvandaag.nl/wanneer-dodenherdenking  Wanneer dodenherdenking], dedatumvandaag.nl&lt;/ref&gt;

== Mira tambe ==
* [[Nationale Dodenherdenking]]
* [[Monumento di Guera (Kòrsou)]]
* [[Monumento pa victimanan di guera (Aruba)|Monumento pa víktimanan di guera na Aruba]]
* [[Monumento pa víktimanan di guera (Boneiru)|Monumento pa víktimanan di guera na Boneiru]]
* [[Di Dos Guera Mundial]]
* [[Bataya den Laman Karibe]]

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Sint Maarten]]
[[:Kategoria:Di Dos Guera Mundial]]

------------------
{{Databox}}
[[File:Bonaire. Het interneringskamp voor vijandelijke buitenlanders en subversieve Ne…, Bestanddeelnr 935-1246.jpg|thumb|Kampamentu di internashon na Boneiru]]
E '''kampamentunan di internamentu'''&lt;ref&gt;{{citeer web|https://www.nationaalarchief.cw/geschiedenis/de-interneringskampen-in-woii|titel=De interneringskampen in WOII |werk=[[Archivo Nashonal Kòrsou]]| datum=april 2019}}&lt;/ref&gt; ta duna e 
kampamentunan den Karibe Hulandes, ku a lanta durante [[Di Dos Guera Mundial|Guera Mundial II]]. Personanan ku tabata wòrdu konsiderá komo un “peliger pa pas i seguridat den e teritorio” a wòrdu detené a base di e Ordenansa PB 1940, no. 38, pa wòrdu interná pa e durashon di e periodo di guera òf parti di esaki. For di mei 1940 te ku febrüari 1947 a interná diferente grupo di e islanan [[Kòrsou]] i [[Aruba]]. E internamentunan a tuma lugá riba òrden di Prokuradó General, sin intervenshon di hues. For di brote di guera na 1939, a hasi preparashonnan pa den kaso ku [[Hulanda]] wòrdu okupa inesperadamente. [[Boneiru]] a wòrdu skohé komo lokalidat di e kampamentunan di internamentu. E lista di personanan ku mester a wòrdu detení a wòrdu kompilá hopi adelantá.&lt;ref&gt;[https://www.nationaalarchief.cw/educatie/de-interneringskampen-in-woii De interneringskampen in WOII], [[Archivo Nashonal Kòrsou]]&lt;/ref&gt;

== Lista ==
{| class=&quot;wikitable &quot; style=&quot;text-align:left; width=350px;&quot;
!# !! Nomber !! Isla !! Ubika na: !! Periodo di operashon !! Remarke
|-
|1||Playa Pariba || rowspan=3 | Boneiru || panort di [[Kralendijk]] || oktober 1940 - februari 1947|| kampamento mas grandi
|-
|2 || Kampamentu Guatemala || plantashi Guatemala || mart di 1941 - mei di 1945 ||
|-
|3 || 3 edifisio eskolar ||  || mei te ku oktober 1940||
|-
|4 || Plantersrust ||rowspan=4 |Kòrsou|| edifisio di karantena || mart 1941 - mei di 1945 ||
|-
|5 || Barak di Shell || [[Suffisant]] || november 1941 - 1943 ||
|-
|6 || Sel di polis || Wilhelminaplein || mei te oktober 1940 ||
|-
|7 || Sel di polis || Rio Canario || desember 1941 - yanüari 1942 ||
|-
|}

== Detenidonan ==
En general por distingui 2 grupo interná durante guera. Promé, un grupo heterogéneo ku a keda identifiká na promé instante komo un “menasa pa pas i seguridat”. Na di dos lugá, tabatin e grupo di refugiado hudiu.

E promé grupo, ku a wòrdu arestá den e dianan despues di 10 di mei 1940, tabata consisti di:
* tur persona aleman i austriako ku tabata biba na Kòrsou i Aruba dia 11 di mei 1940. Esaki tabata concerni 202 individuo, entre kual tabatin tambe hudiu aleman.
* tur marinero aleman ku tabata abordo di un barku aleman den e hafnan di Willemstad of Oranjestad dia 11 di mei 1940. Esaki a envolvi 220 individuo. Despues nan a wòrdu transportá pa un kampamentu ingles na [[Jamaica]];
* mas o ménos binti persona hulandes etiketá komo miembro di NSB. Nan a wòrdu será promé den un sel speshal di polis na Wilhelminaplein na Korsou promé ku nan a bay Playa Pariba;
* seis italiano. Nan a keda interná pa un tempu kòrtiku despues ku gobièrnu hulandes a deklará di ta den un estado di guera ku Italia. For di 22 di desèmber 1941 te ku 14 di yanüari 1942 e grupo aki tabata interná den e sèlnan polisial di Rio Canario. Despues nan a wòrdu laga den libertat, ku restrikshonnan.

E di dos grupo, e grupo di refugiadonan hudiu ku a emigrá pa Willemstad ku boto, a yega riba dos diferente barku.
* E barku hulandes m.s. “Crijnssen” a trese 17 refugiado hudiu na yüli 1940;
* E barku spañó s.s. Na novèmber 1941, “Cabo de Hornos” por a haña 86 refugiado hudiu. Na ámbos okashon, e refugiadonan solamente por a pone pia riba tera despues di oposishon konsiderabel di Willemstad i relashonnan diplomátiko intensivo. E grupo cu a biaha cu e m.s. “Crijnssen” a wordo traslada pa campamento Playa Pariba for di 6 di juli 1940 y pa campamento Guatemala na maart 1941. Den e ultimo campamento aki a aplica un regimen menos estricto. Na ougùstùs 1941 nan a haña libertat limitá, un aña despues nan tabata liber pa remigra.
A lanta camponan di internamento separa na Curaçao pa e grupo grandi di e “Cabo de Hornos”. E lokalidat di Suffisant anteriormente tabata sirbi komo bibienda temporal pa trahadónan di Shell ku a kaba di yega. Awor el a wòrdu lanta pa alohá e refugiadonan maskulino di “Cabo de Hornos”. E edifisio di karentena anterior di Plantersrust na Mundo Nobo a wòrdu skohé pa e hende muhé i muchanan. E grupo di originalmente 86 refugiado “Cabo de Hornos” a wordo reduci basta lihe. Un kantidat di pais a deklará nan mes dispuesto pa duna asilo na e refugiadonan hudiu aki, inkluyendo Merka, Cuba i Colombia. Pa desèmber 1941 nan kantidat a baha te na 76; Dos aña despues a sobra solamente 11 na Plantersrust. E último grupo aki a keda einan te na fin di guera. Promé ku fin di 1945, 6 otro a bai.
-----------
In alle drie de koloniën werden ook geïnterneerd 
* voor het naziregime gevluchte Duitsers, 
* Duitse Joden, 
* genaturaliseerde Nederlanders met een Duitse achtergrond en 
* mensen met Duitse familieleden, maar zonder banden met dat land.

En total a detene 400 persona den Karibe hulandes i 87 na Surnam den e prome dianan.&lt;ref&gt;https://militairespectator.nl/artikelen/internering-duitse-burgers-de-nederlandse-kolonien-woii&lt;/ref&gt; Op Curaçao, waar de Duitse gemeenschap omvangrijker was dan in Suriname, interneerde de militaire politie meer dan tweehonderd mannelijke Duitse burgers boven de veertien en 220 Duitse zeevaarders. De burgers en schepelingen werden verplaatst naar Bonaire en daar in een oude school ondergebracht. Bonaire was een relatief veilige locatie omdat dit eiland van weinig strategisch belang was. De opvarenden vormden echter een te grote belasting voor de bewaking en werden al snel verplaatst naar het Britse Jamaica, waar zij door de Britten werden geïnterneerd.

Naast grootschalige internering werden ook alle bezittingen van de Duitsers ingenomen.[46] Volgens de regeling rondom het rechtsverkeer in oorlogstijd waren de plaatselijke Commissies Rechtsverkeer van de drie koloniën bevoegd ‘alle persoonlijke eigendommen of bezittingen’ in te nemen en zelfs te verkopen op grond van ‘nopende omstandigheden’.[47] De hoge kosten voor de internering en de angst voor Duitse invloed, in dit geval via hun vermogen, moeten echter zeker hebben meegespeeld in deze overweging. 
Vooral in de eerste maanden, toen er nog geen beleid was ten aanzien van de interneringen, was de situatie in de kampen beroerd. Er werd geïmproviseerd door bestaande forten, kazernes en andere gebouwen tijdelijk in te richten als interneringskamp. Zo zaten bijvoorbeeld op Bonaire de geïnterneerden eerst opgesloten in een schoolgebouw, waar een tekort was aan drinkwater.

In Europa was er van Duitse zijde veel verontwaardiging over de internering. Er volgden dan ook represailles op de internering in Nederlands-Indië. Op 19 en 20 juli 1940 werden 231 Nederlanders ‘gegijzeld’. De mannen gingen naar een krijgsgevangenbarak naast het concentratiekamp Buchenwald en vijftien vrouwen werden korte tijd geïnterneerd in Ravensbrück. In oktober van dat jaar gijzelden de Duitsers opnieuw 116 Nederlandse mannen en plaatste hen bij de overige mannen in Buchenwald.Als represaille gingen de Duitsers over tot gijzeling van Nederlanders in Europa.

Het kamp op Bonaire lag aan zee en was opgebouwd uit een grote loods voor de mannen en kleine houten huisjes voor de kinderen en vrouwen. In dit kamp woonden de mannen, die een gezin hadden, gescheiden van hun familie. Er was een binnenplaats, een leeszaal en een kleine ziekenzaal aanwezig.[71]

De bewakers hadden een eigen verblijf buiten de kampen. Zij kregen orders van de legerleiding, in alle drie de koloniën, om vluchtpogingen te verhinderen door met scherp te schieten.[72] Op Bonaire was de bewaking de taak van het Korps Militaire Politietroepen.[74] In oktober 1942 werden zij afgelost door de Nederlandse Troepen Bonaire.[75] De bewaking werd aangescherpt met een extra omheining en zoeklichten na een ontsnapping in september 1941.[76] 
-------------
Denkt u even in dat het voormalige quarantainegebouw in Mundo Nobo een interneringskamp is geweest, op Suffisant een Shell barak als interneringskamp werd gebruikt en dan uiteindelijk de politiecellen aan het Wilhelminaplein en Rio Canario voor dezelfde doeleinden werden gebruikt, namelijk het opsluiten van mensen die “een gevaar voor de staatsveiligheid waren”. Op Bonaire waren er verschillende kampen, o.a. Kamp Guatemala, drie schoolgebouwen, en kamp Playa Pariba (Het Flamingo Beach Club Hotel) van oktober 1940 tot februari 1947 (twee jaar nā de oorlog dus). Henri Benjamin Marquez, een gewone burger werd als eerste doodgeschoten op Aruba door een marinier.&lt;ref&gt;Yvonne Olf, [https://werkgroepcaraibischeletteren.nl/anton-semmoh-en-andere-miskende-surinaamse-en-antilliaanse-oorlogsveteranen/ Anton Semmoh en andere miskende Surinaamse en Antilliaanse oorlogsveteranen], 2 september 2021&lt;/ref&gt;


-------------
Durante Segunda Gerra Mundial (1940–1945), gobierno kolonial Hulandés a interná hòmber i muhé riba e islanan Karibe Hulandés bou suspeshon di peliger pa seguridat. E persona aki tabata di diferente nashonalidat: Aleman, Italiano, Austríako, Hulandés, i otro. Algun tabata refuxiá, otro tabata simpatisante di NSB, òf tabata opositor polítiko ku kritiká e sistema kolonial.

E internashon no tabata basa riba kargo kriminèl, sino riba desishon administratif, sin prosedimentu legal formal. E kampunan di internashon tabata lokalisa prinsipalmente riba Boneiru, pero tambe tabatin luga riba Kòrsou i Aruba.

E lista aki ta duna un reseña di e lugá di internashon konosí den e periodo aki.

Estructura sugerí pa e lista:
Nomber di lugá ||	Isla ||	Tipo di internashon	Grupo interná ||	Periodo aktivo
* Santa Dominiko (kamp grandi)	Boneiru	Internashon civil i polítiko	Aleman, Italiano, Hulandés opositor	1940–1946
* Kas di Detenshon Barber	Kòrsou	Preventivo / suspeshon NSB	Hulandés kolonial	1940–1942
* Komplex Lago	Aruba	Sospeshon NSB / personal estranhero	Trabajador Europeo	1940–1941
* Sentro militar Suffisant	Kòrsou	Internashon militar	Marinero alemán (POW)	1941–1945

Nota: Tur dato no ta kompleto i por wordu aktualisá si investigashon sigi.


{{Appendix}}
Er hebben echter meerdere locaties als oorlogsinterneringskamp dienst gedaan. De locaties waren:
•	3 Schoolgebouwen op Bonaire van mei tot en met oktober 1940;
•	Het genoemde kamp Playa Pariba op Bonaire sinds oktober 1940 tot en met februari 1947;
•	Kamp Guatemala, op de gelijknamige plantage te Bonaire sinds maart 1941 tot mei 1945;
•	Het voormalige quarantainegebouw Plantersrust, op Mundo Nobo te Curaçao van november 1941 tot mei 1945;
•	Een Shell barak te Suffisant, Curaçao, van november 1941 tot 1943;
•	De politiecellen aan het Wilhelminaplein en Rio Canario op Curaçao, respectievelijk van mei tot oktober 1940 en van december 1941 tot januari 1942.

{{Appendix}}
Interneringskampen in de WOII op de Nederlandse Antillen 
https://www.nationaalarchief.cw/geschiedenis/de-interneringskampen-in-woii  |Nationaal Archief Curacao| april 2019
Van mei 1940 tot februari 1947 zijn diverse groepen uit Curaçao en Aruba geïnterneerd geweest. Personen die als een ”gevaar voor de rust en veiligheid in het Gebiedsdeel “ waren aangemerkt werden op grond van de wet PB 1940, no. 38, in hechtenis genomen om gedurende de oorlogsperiode of een deel daarvan, geïnterneerd te worden. De interneringen vonden plaats op last van de Procureur Generaal, mr. Thijs van der Laan, zonder tussenkomst van een rechter. Vanaf het uitbreken van de oorlog in 1939 werden daartoe voorbereidingen getroffen ingeval Nederland onverhoopt bezet zou worden. Voor de plaats van het interneringskamp werd Bonaire uitgezocht. De lijst met te arresteren personen werd ruim van te voren opgesteld.

Het belangrijkste en grootste kamp, “Playa Pariba”, even ten Noorden van Kralendijk, werd in oktober 1940 opgeleverd.

Er hebben echter meerdere locaties als oorlogsinterneringskamp dienst gedaan. De locaties waren:
•	3 Schoolgebouwen op Bonaire van mei tot en met oktober 1940;
•	Het genoemde kamp Playa Pariba op Bonaire sinds oktober 1940 tot en met februari 1947;
•	Kamp Guatemala, op de gelijknamige plantage te Bonaire sinds maart 1941 tot mei 1945;
•	Het voormalige quarantainegebouw Plantersrust, op Mundo Nobo te Curaçao van november 1941 tot mei 1945;
•	Een Shell barak te Suffisant, Curaçao, van november 1941 tot 1943;
•	De politiecellen aan het Wilhelminaplein en Rio Canario op Curaçao, respectievelijk van mei tot oktober 1940 en van december 1941 tot januari 1942.
Er zijn 2 groepen geïnterneerd tijdens de oorlog. Allereerst de heterogene groep die aanvankelijk als “gevaar voor rust en veiligheid” werd aangemerkt. Ten tweede was er de groep Joodse vluchtelingen.
De eerste groep die in de dagen na 10 mei 1940 werd opgepakt was samengesteld uit:
•	Alle Duitsers en Oostenrijkers die op op 11 mei 1940 op Curaçao en Aruba woonden. Dit betroffen 202 individuen, onder hen bevonden zich ook Duitse Joden;
•	Alle Duitse schepelingen die zich op 11 mei 1940 in de havens van Willemstad of Oranjestad aan boord van een Duits schip bevonden. Dit betrof 220 individuen. Ze zijn later naar een Engels kamp op Jamaica vervoerd;
•	Een twintigtal als NSB’ers bestempelde Nederlanders. Zij werden allereerst in een speciale politiecel aan het Wilhelminaplein te Curaçao opgesloten voordat ze naar Playa Pariba gingen;
•	Een zestal Italianen. Zij werden voor korte tijd geïnterneerd nadat de Nederlandse Regering had verklaard zich in staat van oorlog met Italië te beschouwen. Van 22 december 1941 tot 14 januari 1942 werd deze groep in de politiecellen van Rio Canario geïnterneerd. Daarna werden ze, met beperkingen, vrijgelaten.
De tweede groep, de groep Joodse vluchtelingen die per boot naar Willemstad waren uitgeweken, zijn in twee verschillende schepen aangekomen.
•	Het Nederlandse schip m.s. “Crijnssen” bracht in juli 1940 17 Joodse vluchtelingen;
•	Het Spaanse schip s.s. “Cabo de Hornos” kon in november 1941 86 Joodse vluchtelingen aan wal zetten. Beide keren konden de vluchtelingen pas na de nodige tegenwerking vanuit Willemstad en na intensief diplomatiek verkeer voet aan wal zetten. De groep die met de m.s. “Crijnssen” aankwam werd vanaf 6 juli 1940 naar kamp Playa Pariba en in maart 1941 naar kamp Guatemala overgebracht. In het laatste kamp gold een minder strikt regime. In augustus 1941 werden ze in beperkte vrijheid gesteld, een jaar later waren ze vrij om te remigreren.
Voor de grote groep van de “Cabo de Hornos” werden op Curaçao aparte interneringskampen ingesteld. De locatie te Suffisant had voorheen als tijdelijke huisvesting gediend voor pas aangekomen Shell-gastarbeiders. Het werd nu ingericht als huisvesting van de mannelijke “Cabo de Hornos” vluchtelingen. Voor de vrouwen en kinderen werd het voormalige quarantainegebouw Plantersrust te Mundo Nobo uitgekozen. De groep van oorspronkelijk 86 “Cabo de Hornos” vluchtelingen is vrij snel verminderd. Een aantal landen had zich bereid verklaard deze Joodse vluchtelingen asiel te verlenen, waaronder de Verenigde Staten, Cuba en Colombia. In december 1941 was hun aantal gedaald tot 76; twee jaar later zaten er nog maar 11 in Plantersrust. Deze laatste groep bleef daar tot het eind van de oorlog. Voor het eind van 1945 zijn er nog eens 6 vertrokken.
Publicatie:
&quot;Wuiven vanaf de Waranda&quot; door Junnes St. Jago, Utrecht, 2007
https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010400899:mpeg21:a0077  |Amigoe, Interneringskamp|datum=11 juli 1941
In mei 1940 werd op Bonaire een interneringskamp ingericht om hierin onder te brengen:
1.	personen met een vijandelijke nationaliteit 
2.	landgenoten met ondefinieerbare gevoelens
Op Bonaire zorgde de kampen voor bedrijvigheid op het eiland; drukte en klandizie aan de handel.
https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010400904:mpeg21:a0064  Amigoe| Titel=Aflossing bewakingsdetachement van het Interneringskamp|datum=17 juli 1941
De aflossing van het personeel van het bewakingsdetachement te Bonaire geschiedt per vliegtuig, omdat het dan mogelijk is de militairen, die naar Bonaire gaan en zij, die naar Curacao terugkeren, op dezelfde dag binnen het tijdsbestek van enkele uren te vervoeren. Indien de aflossing per scheepsgelegenheid zou plaats vinden, zou het afgeloste personeel ten minste anderhalve 1 1/2 dag later op Curacao terugkeren dan thans het geval is, terwijl het personeel dat tèr aflossing naar Bonaire wordt gezonden, ten minste 1/2 dag eerder moet vertrekken. Aan de politiedienst te Curacao zou dan de sterkte van de aflossing gedurende ten minste 2 dagen onttrokken worden, hetgeen de sterkte van het Corps Militaire Politietroepen niet toelaat

-------------------------
During World War II, Curaçao served as a temporary refuge for Jewish individuals fleeing Nazi-occupied Europe. Two notable ships, the Dutch naval vessel Hr. Ms. Crijnssen and the Spanish steamer SS Cabo de Hornos, brought Jewish refugees to the island.​
JDC Archives
curacaohistory.com
+1
curacaohistory.com
+1

Hr. Ms. Crijnssen: In July 1940, this Dutch ship transported 17 Jewish refugees to Curaçao. Upon arrival, they were interned at the Playa Pariba camp. In March 1941, they were moved to Camp Guatemala, which had a less stringent regime. By August 1941, they were granted limited freedom, and a year later, they were permitted to re-emigrate. ​
curacaohistory.com
+1
curacaohistory.com
+1

SS Cabo de Hornos: This Spanish steamer arrived in November 1941 with 86 Jewish refugees. Initially denied entry by several countries, they were finally allowed to disembark in Curaçao after intense diplomatic negotiations. Separate internment facilities were established: men were housed at Suffisant, previously used for Shell workers, and women and children at Plantersrust in Mundo Nobo. Over time, many found asylum in countries like the United States, Cuba, and Colombia. By the end of 1943, only 11 remained at Plantersrust, with the last six departing before the end of 1946. ​
curacaohistory.com
+4
JDC Archives
+4
curacaohistory.com
+4
Academia
+2
curacaohistory.com
+2
curacaohistory.com
+2

These two ships are the most documented cases of Jewish refugees arriving in Curaçao during the war. While other instances may have occurred, comprehensive records primarily highlight the experiences of those aboard the Crijnssen and Cabo de Hornos.​

Hr. Ms. Crijnssen (July 1940)
Origin &amp; Route: In July 1940, the Dutch minesweeper Hr. Ms. Crijnssen transported 17 Jewish refugees to Curaçao. The specific departure port and route details are not extensively documented in the available sources.​

Refugees' Background: The nationalities of these refugees are not specified in the provided sources.​

Internment in Curaçao: Upon arrival, the refugees were interned at the Playa Pariba camp. In March 1941, they were transferred to Camp Guatemala, which had a less stringent regime. By August 1941, they were granted limited freedom, and a year later, they were permitted to re-emigrate. ​

🚢 SS Cabo de Hornos (November 1941)
Origin &amp; Route: The SS Cabo de Hornos, a Spanish steamer, departed from Marseille, France, in 1941, carrying 86 Jewish refugees. The ship's journey included attempts to dock in various South American ports, including Brazil and Argentina, where entry was denied. After months at sea and intense diplomatic negotiations, the Dutch Government in Exile permitted the refugees to land in Curaçao on November 19, 1941. ​
JDC Archives

Refugees' Background: The passengers were primarily Jewish refugees from Poland and Czechoslovakia. ​
California Digital Library

Internment in Curaçao: Upon arrival, separate internment facilities were established: men were housed at Suffisant, previously used for Shell workers, and women and children at Plantersrust in Mundo Nobo. Over time, many found asylum in countries like the United States, Cuba, and Colombia. By the end of 1943, only 11 remained at Plantersrust, with the last six departing before the end of 1946. ​

🤝 Organizers and Diplomatic Efforts
Jan Zwartendijk: As the Dutch honorary consul in Kaunas, Lithuania, Zwartendijk issued visas for Curaçao to Jewish refugees, facilitating their escape from Nazi-occupied territories. ​
WW2 Gravestone

Chiune Sugihara: The Japanese consul in Lithuania, Sugihara, provided transit visas to Jewish refugees holding Curaçao visas, enabling their journey through Japan. ​
WW2 Gravestone

American Jewish Joint Distribution Committee (JDC): The JDC played a crucial role in negotiating the landing of the SS Cabo de Hornos passengers in Curaçao and assumed responsibility for their maintenance and resettlement. ​
---------------------
== Medardo de Marchena ==

'''Medardo de Marchena''' (nashé na Kòrsou, 1899 – fayesé 1968) tabata un '''intelectual, aktivista polítiko, i eskribí''' Hulandés-Karibeño ku a bira famosamente interná durante Segunda Gerra Mundial. El a wordu detení sin kargo formal bou di suspeshon di siguridat, debí na su idea '''anti-kolonialista''' i kritiká publiko kontra e gobernashon Hulandés na e islanan.

=== Biografía kòrtiku ===

Medardo de Marchena a nashé na Kòrsou rond 1899, i a krea su karièring komo enseñante, poeta i eskribí. Den e añanan 1930 i 1940, e a desaroyá idea fuerte kontra e sistema kolonial Hulandés, i a pidi pa mas libertat, edukashon, i justisia pa e hende lokal.

Su opinion polítiko i su publikashonnan a trese atenshon di e otoridat kolonial, ku tabata mira su postura komo un amenasa pa stabilidat.

=== Internashon den Segunda Gerra Mundial ===

Na 1940, despues di e okupashon Nazi di Hulanda, gobernashon di Antia Hulandés a impone regla strikto di internashon preventivo. A base di un lista di persona ku ta pone “peliger pa siguridat,” Medardo de Marchena a ser interná sin proses legal.

E a wordu detení den e '''kampo di internashon na Playa Pariba, Boneiru''', kaminda e tabata tèn ku refuxiá Judío i otro sitadano Hulandés bou di suspeshon.

=== Importansia i legado ===

* Medardo de Marchena ta konsiderá un di e promé figura público den Antia ku a sufri represhon '''polítiko''' den kontektu kolonial.
* Su internashon ta mustra kon idea polítiko kontra-kolonial por a wordu trata igual ku traishon òf peliger.
* El a sali for di internashon despues di e guerra, pero nunka a haya rekonosimentu formal òf kompensashon.

=== Memoria kolektivo ===

Poko hende den Antia ta konosé e historia di Medardo de Marchena komo un viktima di internashon polítiko durante Segunda Gerra Mundial. E kaso di Marchena ta pone énfasis riba e nesesidat pa rekonosé e rôl di represhon kolonial den epoka di guerra.

== Referensia ==
* Gert Oostindie, ''Postkoloniale Beeldenstormen''
* Archivo Nacional (Den Haag): Dossièr di internashon
* Maritza Coomans-Eustatia, ''Encyclopedie van de Nederlandse Antillen''
* L. de Jong, ''Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog''

== Enlace eksterno ==
* [[Internashon riba Boneiru (1940–1946)]]
* [[Lista di lugá di internashon den Karibe Hulandés]]
* [[Kampo di internashon]]
* [[NSB den Antia Hulandés]]

[[Kategoria:Historia di Antia Hulandés]]
[[Kategoria:Segunda Gerra Mundial]]
[[Kategoria:Persona di Kòrsou]]


-------------------
== Kampamentu di internashon den Karibe Hulandes ==
Structura/serie di articulo tocante e tema:

=== Lista di lugá di internashon den Karibe Hulandés (1940–1946) ===
Your master list article — a directory of all known internment locations in Bonaire, Curaçao, Aruba, and Suriname.
Include:
*Name of site (e.g., Parke Kolegio Santa Dominiko, Bonaire)
*Island
*Type (civilian internment, POW, refugee, political)
*Who was interned there (e.g., German nationals, Dutch political dissidents)

===Internashon na Boneiru durante Guera Mundial II
Focus on Bonaire's main internment camp (Playa Pariba).
Include:
*Camp history and structure
*Known internees (like Medardo de Marchena)
*Camp life (daily routines, surveillance, divisions)
*Changes after 1942 when Italian and German civilians were moved

=== [[Medardo de Marchena]] ===
A biographical article.
*Frame him as both a WWII internee and a local anti-colonial figure.
Include sources that link his internment to political repression.

=== Hulandesnan ku simpatia NSB den Karibe ===
Discuss Dutch citizens in the Antilles suspected of pro-NSB views.
Explore:
*Why they were interned
*How surveillance and suspicion worked
*What happened to them postwar
You can mention lack of public names here as a prompt for more research.

# Refugio di Hudiu i Aleman anti-Nazi riba Antia Hulandes
A separate entry for German and Austrian Jewish refugees.
*How they were sometimes mistakenly interned as enemy aliens.
*Their treatment and release, possibly with reference to Fred Fischer and others.

# Legislashon di internashon durante guerra
A legal/political article on the laws used to detain people (e.g., emergency decrees by Governor Kielstra).
*The difference between criminal charges and administrative internment.
*How this set a precedent for political control in the colony.

# Memoria kolektivo di Segunda Gerra Mundial riba Antia
A reflective piece on what the islands remember — and forget — about WWII.
Include:
*Wartime censorship, oil production, naval presence
*Silence around internment
*How this history is (not) taught or commemorated

-------------------------
== Internashon riba Boneiru durante Segunda Gerra Mundial ==

Introductivo (Papiamentu):
Durante Segunda Gerra Mundial, Boneiru a sirbi komo un di e sentro prinsipal di internashon den Karibe Hulandés. E lugá di internashon prinsipal tabata na Playa Pariba, serka di Kralendijk, kaminda hòmber di diferente nashonalidat tabata detení bou di suspeshon di peliger pa seguridat. E grupo interná tabata inkluí:

Refuxiá Judío for di Alemania i Austria

Sitadano Aleman, Italiano, i Austríako (mesku di kontra Nazi)

Hulandés ku supuestamente tabata simpatia pa NSB

Aktivista polítiko, manera Medardo de Marchena

E internashon tabata realisá sin prosedimentu legal formal, bou di òrden di e gobernador kolonial Hulandés, i e kamp tabata bai tuma forma di un lugá di detenshon kontrolá pa militar.

Seccionnan sugerí:
📍 Ubikashon: Playa Pariba
Na banda nort di Kralendijk.

Area tabata siñá komo un kampo sierto grandi, kontrolá pa soldá Hulandés.

Kas i barraka tabata uzá pa separá grupo interná.

👥 Grupo interná
Un promé grupo di mas o ménos 90 persona, inkluyendo Judío refuxiá, a yega na 1940.

Entre 1942 i 1943, Aleman i Italiano ku a biba na Aruba i Kòrsou a ser interná.

Hulandés ku tabata den suspeshon di NSB òf oposishon polítiko a ser agregá.

Medardo de Marchena, un intelektual i kritikú di e gobernashon kolonial, a ser interná sin jui.

📅 Periodo aktivo
1940 – 1946 (inklusí periodo posguerra pa traspaso i liberashon gradual di internernan)

🧾 Kondishon den kamp
Regla strikto, pero no kondishon di tortura.

Sierto libertat limitado: loke por kousa tenshon entre grupo ku tabata kontra fascismo i esnan simpatiká.

Komunikashon ku famia tabata limitado.

📚 Fuenten i investigashon
Referensia na trabou di L. de Jong, Gert Oostindie, i Maritza Coomans-Eustatia.

Archivo lokal i kolonial ta kontené dokumento di internernan.

Enlace pa artikulo relashoná:
[[Lista di lugá di internashon den Karibe Hulandés]]

[[Medardo de Marchena]]

[[Refuxiá Judío i internernan anti-Nazi]]

[[NSB den Antia Hulandés]]

[[Legeshon di internashon kolonial (1940–1945)]]

-----------

Un '''kampamentu di internamentu''' ta un fasilidat di detenshon temporal, kaminda gruponan di hende ta wòrdu interná pa motibu di siguridat durante guera òf un konflikto internashonal. Diferente di un prizòn komun, internamentu ta un forma di detenshon preventivo i ta normalmente sin kargo kriminal ni kondena di tribunal. E persona interná por ta [[refugiado]], enemigo stranhero, òf inkluso siudadano di e mesun país ku ta deten'é bou di sospecho di peliger. Motibunan pa internamentu por inkluí: nashonalidat di un pais enemigo, sospecha di traishon òf simpatia pa e enemigo, motibu polítiko òf krítika riba gobernashon.

Ehèmpelnan di internamentu: Den [[Union Sovietiko]], oponentenan polítiko tabata wòrdu interná den asina yamá ''gulag''. Na India Hulandes (awendia Indonesia), e poblashon [[Oropa|oropeo]] tabata interná den kampamentunan [[hapon]]es durante [[Di Dos Guera Mundial|Guera Mundial II]].

Den derechi internashonal kampamentunan di internamentu ta reglá bou di Konvenshon di Ginebra di 1929 i 1949. E regla ta protehé e detenidonan kontra abuso, i ta eksigi trato humano. Internamentu ta generalmente limitá na e periodo di guera òf emergensia.

Kampamentu di prezu di guera tambe ta wòrdu konsiderá komo kampamentunan di internamentu. E derechonan di prezu di guera ta ankrá den tratadonan internashonal manera e Promé Protokòl Adishonal na e Konvenshonnan di Ginebra. Tin biaha ta komprondé bou di internamentu tambe e enkarselashon di sòldánan den guera ku ta haya nan mes den teritorio neutral. Durante e [[Prome Guera Mundial|Guera Mundial I]], por ehèmpel, sòldánan ingles i belga tabata interná na [[Hulanda]]. Durante e Guera Franko-Prusiano (1870-1871), sòldánan franses tabata interná na [[Suisa]].

E términonan kampamentu di internamentu i kampamentu di konsentrashon a wòrdu usá inisialmente pa fasilidatnan di detenshon similar. Sinembargo desde Guera Mundial II, e término kampamentu di konsentrashon a haya varios otro nifikashon, manera kampamentu di eksterminashon, kampamentu di labor òf kampamentu transitorio, dependiendo di su konteksto i funshon.

== Karibe Hulandes ==
Despues di e invashon [[Alemania|aleman]] na madre patria Hulanda dia 10 di mei 1940, e praktika di internamentu tambe a mira lus den e kolonianan hulandes riba e islanan [[Boneiru]], [[Kòrsou]], [[Aruba]] i inkluso na [[Sürnam]]). Mientras tabata sigui e struktura general di internamentu, tabatin algun diferensia. Detenshon tabata riba orden di e gobernador i tabata motivá pa un meskla di guera i siguridat, pero tambe polítika i supresion kolonial. Ademas di enemigo stranhero a interná refugiado, hudiu anti-nazista, simpatisadó di e partido hulandes NSB, krítiko i aktivistanan.

{{Appendix|2=
* C. van Heekeren: ''Batavia seint: Berlijn. Duitsers geïnterneerd in Nederlands-Indië''. Den Haag 1967.
* Kampen in Nederland. Verzetsmuseum: https://www.verzetsmuseum.org/nl/kennisbank/de-kampen
* Evelyn de Roodt, ''Oorlogsgasten'' Vluchtelingen en krijgsgevangenen in Nederland tijdens de Eerste Wereldoorlog'', Zaltbommel, Europese Bibliotheek 2000, {{ISBN|90-288-1426-4}}
* L. de Jong, ''Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog''
* Gert Oostindie, ''Postkoloniale Beeldenstormen''. (2018)
* Maritza Coomans-Eustatia, ''Encyclopedie van de Nederlandse Antillen''
}}
 
[[:Kategoria:Guera]]
-----------
van worddoc:
in de WOII op de Nederlandse Antillen 
https://www.nationaalarchief.cw/geschiedenis/de-interneringskampen-in-woii  |Nationaal Archief Curacao| april 2019
Van mei 1940 tot februari 1947 zijn diverse groepen uit Curaçao en Aruba geïnterneerd geweest. Personen die als een ”gevaar voor de rust en veiligheid in het Gebiedsdeel “ waren aangemerkt werden op grond van de wet PB 1940, no. 38, in hechtenis genomen om gedurende de oorlogsperiode of een deel daarvan, geïnterneerd te worden. De interneringen vonden plaats op last van de Procureur Generaal, zonder tussenkomst van een rechter. Vanaf het uitbreken van de oorlog in 1939 werden daartoe voorbereidingen getroffen ingeval Nederland onverhoopt bezet zou worden. Voor de plaats van het interneringskamp werd Bonaire uitgezocht. De lijst met te arresteren personen werd ruim van te voren opgesteld.

Het belangrijkste en grootste kamp, “Playa Pariba”, even ten Noorden van Kralendijk, werd in oktober 1940 opgeleverd.

Er hebben echter meerdere locaties als oorlogsinterneringskamp dienst gedaan. De locaties waren:
•	3 Schoolgebouwen op Bonaire van mei tot en met oktober 1940;
•	Het genoemde kamp Playa Pariba op Bonaire sinds oktober 1940 tot en met februari 1947;
•	Kamp Guatemala, op de gelijknamige plantage te Bonaire sinds maart 1941 tot mei 1945;
•	Het voormalige quarantainegebouw Plantersrust, op Mundo Nobo te Curaçao van november 1941 tot mei 1945;
•	Een Shell barak te Suffisant, Curaçao, van november 1941 tot 1943;
•	De politiecellen aan het Wilhelminaplein en Rio Canario op Curaçao, respectievelijk van mei tot oktober 1940 en van december 1941 tot januari 1942.
Er zijn 2 groepen geïnterneerd tijdens de oorlog. Allereerst de heterogene groep die aanvankelijk als “gevaar voor rust en veiligheid” werd aangemerkt. Ten tweede was er de groep Joodse vluchtelingen.
De eerste groep die in de dagen na 10 mei 1940 werd opgepakt was samengesteld uit:
•	Alle Duitsers en Oostenrijkers die op op 11 mei 1940 op Curaçao en Aruba woonden. Dit betroffen 202 individuen, onder hen bevonden zich ook Duitse Joden;
•	Alle Duitse schepelingen die zich op 11 mei 1940 in de havens van Willemstad of Oranjestad aan boord van een Duits schip bevonden. Dit betrof 220 individuen. Ze zijn later naar een Engels kamp op Jamaica vervoerd;
•	Een twintigtal als NSB’ers bestempelde Nederlanders. Zij werden allereerst in een speciale politiecel aan het Wilhelminaplein te Curaçao opgesloten voordat ze naar Playa Pariba gingen;
•	Een zestal Italianen. Zij werden voor korte tijd geïnterneerd nadat de Nederlandse Regering had verklaard zich in staat van oorlog met Italië te beschouwen. Van 22 december 1941 tot 14 januari 1942 werd deze groep in de politiecellen van Rio Canario geïnterneerd. Daarna werden ze, met beperkingen, vrijgelaten.
De tweede groep, de groep Joodse vluchtelingen die per boot naar Willemstad waren uitgeweken, zijn in twee verschillende schepen aangekomen.
•	Het Nederlandse schip m.s. “Crijnssen” bracht in juli 1940 17 Joodse vluchtelingen;
•	Het Spaanse schip s.s. “Cabo de Hornos” kon in november 1941 86 Joodse vluchtelingen aan wal zetten. Beide keren konden de vluchtelingen pas na de nodige tegenwerking vanuit Willemstad en na intensief diplomatiek verkeer voet aan wal zetten. De groep die met de m.s. “Crijnssen” aankwam werd vanaf 6 juli 1940 naar kamp Playa Pariba en in maart 1941 naar kamp Guatemala overgebracht. In het laatste kamp gold een minder strikt regime. In augustus 1941 werden ze in beperkte vrijheid gesteld, een jaar later waren ze vrij om te remigreren.
Voor de grote groep van de “Cabo de Hornos” werden op Curaçao aparte interneringskampen ingesteld. De locatie te Suffisant had voorheen als tijdelijke huisvesting gediend voor pas aangekomen Shell-gastarbeiders. Het werd nu ingericht als huisvesting van de mannelijke “Cabo de Hornos” vluchtelingen. Voor de vrouwen en kinderen werd het voormalige quarantainegebouw Plantersrust te Mundo Nobo uitgekozen. De groep van oorspronkelijk 86 “Cabo de Hornos” vluchtelingen is vrij snel verminderd. Een aantal landen had zich bereid verklaard deze Joodse vluchtelingen asiel te verlenen, waaronder de Verenigde Staten, Cuba en Colombia. In december 1941 was hun aantal gedaald tot 76; twee jaar later zaten er nog maar 11 in Plantersrust. Deze laatste groep bleef daar tot het eind van de oorlog. Voor het eind van 1945 zijn er nog eens 6 vertrokken.
Publicatie:
&quot;Wuiven vanaf de Waranda&quot; door Junnes St. Jago, Utrecht, 2007
https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010400899:mpeg21:a0077  |Amigoe, Interneringskamp|datum=11 juli 1941
In mei 1940 werd op Bonaire een interneringskamp ingericht om hierin onder te brengen:
1.	personen met een vijandelijke nationaliteit 
2.	landgenoten met ondefinieerbare gevoelens
Op Bonaire zorgde de kampen voor bedrijvigheid op het eiland; drukte en klandizie aan de handel.
https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010400904:mpeg21:a0064  Amigoe| Titel=Aflossing bewakingsdetachement van het Interneringskamp|datum=17 juli 1941
De aflossing van het personeel van het bewakingsdetachement te Bonaire geschiedt per vliegtuig, omdat het dan mogelijk is de militairen, die naar Bonaire gaan en zij, die naar Curacao terugkeren, op dezelfde dag binnen het tijdsbestek van enkele uren te vervoeren. Indien de aflossing per scheepsgelegenheid zou plaats vinden, zou het afgeloste personeel ten minste anderhalve 1 1/2 dag later op Curacao terugkeren dan thans het geval is, terwijl het personeel dat tèr aflossing naar Bonaire wordt gezonden, ten minste 1/2 dag eerder moet vertrekken. Aan de politiedienst te Curacao zou dan de sterkte van de aflossing gedurende ten minste 2 dagen onttrokken worden, hetgeen de sterkte van het Corps Militaire Politietroepen niet toelaat

Herdenkingsmonumenten 4 mei
•	Aruba: Adriaan Lacle Blvd.
•	Curacao: Monument op De Ruyterkade te Waaigat
•	Bonaire:Monument voor het Wilhelminaplein
•	Sint Maarten:Monument te C. Wathey Square
•	Saba: Monument te The Bottom
•	St. Eustatius: Fort Oranje, monument voor de gevallenen</text>
      <sha1>f4sm0q2xltkql4jvmz3ivr5uezmvsfi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bataya den Laman Karibe</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12922</id>
    <revision>
      <id>206821</id>
      <parentid>201022</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T11:38:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>206821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6850" sha1="jim22n6lbvbwu5pd8e3vr82rsf9z13p" xml:space="preserve">{{Infobox conflicto militar| variante = c
| conflicto = Bataya den Laman Karibe
| parti_di = [[Di Dos Guera Mundial|Guera Mundial II]]&lt;br&gt;Bataya den [[Oséano Atlántiko]]
| luga = Antia, [[Laman Karibe]] i Golfo di Mexico
| resultado = Viktoria pa e Aliadonan
| combatiente1 = ''Aliadonan:''&lt;br /&gt; [[File:Naval jack of the United States (1912–1959).svg|border|25px]] United States Navy&lt;br&gt;[[File:Naval ensign of the United Kingdom.svg|border|25px]] Royal Navy&lt;br&gt;[[File:Flag of Canada 1921.svg|25px]] Royal Canadian Navy
| combatiente2 = ''Aksis:''&lt;br /&gt;[[File:War ensign of Germany (1938-1945).svg|border|25px]] Kriegsmarine&lt;br&gt; [[File:Naval ensign of Italy.svg|border|25px]] Regia Marina
| comandante1 = [[File:Naval jack of the United States (1912–1959).svg|border|25px]] Ernest King&lt;br /&gt;[[File:Naval jack of the United States (1912–1959).svg|border|25px]] Jesse B. Oldendorf&lt;br /&gt;[[File:Naval ensign of the United Kingdom.svg|border|25px]] Sir Percy Noble&lt;br&gt;[[File:Naval ensign of the United Kingdom.svg|border|25px]] Sir Max K. Horton
| comandante2 = [[File:War ensign of Germany (1938-1945).svg|border|25px]] Erich Raeder&lt;br&gt;[[File:War ensign of Germany (1938-1945).svg|border|25px]] [[Karl Dönitz]]
}}
E '''Bataya den Laman Karibe''' a tuma lugá durante [[Di Dos Guera Mundial]], entre 1941 i 1945, i tabata parti di e Bataya den [[Oséano Atlántiko]]. Supmarinonan di guera [[Alemania|aleman]] i [[italia]]no a wòrdu desplegá pa korta e liñanan di suministro na [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] di petroli i otro materialnan. Fuera di a senk barkunan den [[Laman Karibe]] i den Golfo di Mexico, nan a ataká tambe blankonan na e kostanan di varios isla karibense. E bataya den Karibe a keda primordialmente un asuntu marítimo durante henter e guera. Finalmente, un vershon mehorá di e supmarino di guera di Aliadonan a kore ku e podernan di Aksis for di Karibe, loke a hiba na un viktoria pa e Aliadonan.

== Konteksto ==
E region di Karibe tabata debe su importansia stratégiko na e ubikashon di e vèltnan di petroli [[Venezuela|venezolano]] den sùitost i e Kanal di Panama den sùitwest. E region tabata sede di varios  [[refineria di zeta]]. Tabatin [[Refineria Isla|refineria Shell]] na [[Kòrsou]]; e tabata e [[refineria di zeta]] di mas grandi na mundu ku un produkshon di diesun mion bari pa luna. Tambe un otro refineria grandi tabata establesé na [[Aruba]], esta [[Lago Oil &amp; Transport Company]]. E refineria na Pointe-à-Pierre na [[Trinidad (isla)|Trinidad]] tabata esun di mas grandi den e [[Reino Uni|Imperio Britániko]]. Den e promé añanan di guera, [[Reino Uni]] tabata rekerí kuater tankero di petroli pa dia. Despues di e blokeo italiano di e pasada for di [[Medio Oriente]] pa [[Laman Mediteráneo|Mediteraneo]], mayoria di e zeta tabata wòrdu transportá for di Venezuela via Kòrsou.&lt;ref name=&quot;Kelshall&quot;&gt;Kelshall, Gaylord T.M. ''&quot;The U-Boat War in the Caribbean&quot;'' United States Naval Institute Press (1994) {{ISBN|1-55750-452-0}} pag.4–24&lt;/ref&gt;[[File:Bay of Honduras.jpg|thumb|left|200px|Kanal di Yucatan]]

Pa Merka, Karibe tabatin un nifikashon stratégiko adishonal. E kosta merikano riba Golfo di Mexico, inkluyendo e instalashonnan di petroli i komersio riba riu Mississippi, por wòrdu defendé for di dos punto. Merka tabata bon posishoná pa defendé e estrechonan di Florida, pero tabata ménos kapas pa blòkia akseso for di Karibe via e kanal di Yucatán. Bouksit tabata un materia prima pa aluminio, i un di e poko materia prima stratégiko ku no tabata disponibel na Merka. Fabrikashon di avion militar merikano tabata dependé di bouksit importá for di [[Guyana]] via rutanan di nabegashon ku tabata kore paralelo na [[Antia Menor]]. Merka a defendé e Kanal di Panama ku 189 bombardero i 202 avion di guera i a stashoná supmarino na Colón, [[Panama]] i na “Crown Bay”, un base di supmarino na [[Sint Thomas|St. Thomas]], [[U.S. Virgin Islands|Islanan Birgen Merikano]].&lt;ref name=&quot;Kelshall&quot; /&gt;&lt;ref&gt;The Navy Department Library: ''&quot;Building the Navy's Bases in World War II, History of the Bureau of Yards and Docks and the Civil Engineer Corps 1940–1946&quot;'', Volume II, Part III, The Advance Bases: Chapter XVIII: Bases in South America and the Caribbean Area, Including Bermuda&lt;/ref&gt; Desde 13 di sèptèmber 1939, e hidro-avion di Marina di Merka a inisia for di [[San Juan]], [[Puerto Rico]], ku buelonan di patruya di neutralidat kant'i Antia Menor. Ademas, fasilidatnan na e base naval di Guantanamo Bay i e base aéreo naval di Key West a wòrdu ekspandé.&lt;ref&gt;Scarborough, William E. ''&quot;The Neutrality Patrol: To Keep Us Out of World War II?&quot;'' Naval Aviation News, maart–april 1990, pag. 18-23&lt;/ref&gt;

Reino Uni a stashoná eskuadronnan aereo naval No. 793, 749, 750 i 752 na Aeropuerto Internashonal Piarco na Trinidad. Poko despues di e konkista di Hulanda dor di Alemania Nazi, trupanan britániko a okupá [[Aruba]], [[Kòrsou]] i [[Boneiru]].

Segun ku e relashonnan britániko ku Vichy Fransia a bai deteriorando despues di e di dos armistisio na Compiègne, a tene kuenta ku e isla franses di [[Martinique]] lo por bira un posibel base pa e barkunan di e podernan di Aksis. Bou di e akuerdo ''Destroyers for Bases'' di 2 di sèptèmber 1940 entre Reino Uni i Merka, e merikanonan por a konstruí aeropuertonan na [[Guyana|Guyana britániko]] i riba e islanan di Gran Exuma, Trinidad, [[Antigua (isla)|Antigua]] i Santa Lucia.[[File:A-20 Havoc.jpg|thumb|left|200px|Douglas A-20 Havoc]] 

E atake hapones riba Pearl Harbor dia [[7 di desèmber]] [[1941]] tambe a envolukrá e region di Karibe den e guera. E islanan karibense, inkluso e kolonianan hulandes Sürnam, Kòrsou i Aruba, tabata situá denter di e zona di seguridat marítimo establesé pa e merikanonan na òktober 1939. Inisialmente e alemannan a respetá esaki, pero despues di Pearl Harbor esaki a kambia. Na yanüari 1942, e bataya a kuminsá den laman di Karibe. &quot;Operashon Paukenschlag&quot; a wòrdu lansá for di basenan supmarino aleman den Golfo di Biskaya ([[Spaña]]), ku entre otro tabatin komo meta pa frustrá e suministro di materia prima na e Aliadonan. Riba [[11 di febrüari]] [[1942]], e sòldánan britániko riba e islanan hulandes ku un refineria a wòrdu remplasá pa trupanan merikano i avionnan di guera Douglas A-20 Havoc a wòrdu stashoná na [[aeropuerto Hato]] na Kòrsou i [[Aeropuerto Internacional Reina Beatrix|aeropuerto Dakota]] na [[Aruba]].&lt;ref name=&quot;Kelshall&quot; /&gt; 

== Mira tambe ==
* [[Aruba, Corsou, Boneiro y Surinam durante Di Dos Guera Mundial|Aruba, Kòrsou, Boneiru i Sürman durante Di Dos Guera Mundial]]
* [[Hr.Ms. Van Kinsbergen]]
* [[USS Erie]]

== Literatura ==
* [https://dcww2.nationaalarchief.cw/heritage/  WWII Heritage in the Dutch Caribbean], [[Archivo Nashonal Kòrsou]]

{{Appendix}}
[[Kategoria:Di Dos Guera Mundial]]
[[Kategoria:Karibe]]</text>
      <sha1>jim22n6lbvbwu5pd8e3vr82rsf9z13p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ruisandro Cijntje</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13113</id>
    <revision>
      <id>206811</id>
      <parentid>206308</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T09:40:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <comment>ampliashon</comment>
      <origin>206811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5101" sha1="rmv5jkonlfpyrglc1ibtsr196ckcj5y" xml:space="preserve">{{Variante|c}}
{{Wak articulo|dp=ja|Wak [[Cijntje]] (pagina di referensia) pa un otro nifikashon di tópiko.}}
{{Infobox politico| variante = c
| nomber  = Ruisandro Cijntje
| nomber completo = Ruisandro Minguel Cijntje
| fecha nacemento = 
| luga nacemento  = 
| fecha fayecimento= 
| luga fayecimento= 
| pais            = {{CUW}}
| funcion actual  = miembro di [[Parlamento di Kòrsou]]
| desde           = [[11 di mei]] [[2025]]
| antecesor       = 
| partido         = [[Partido Nashonal di Pueblo|PNP]]
| titulo          = 
| ofishi          = polítiko
| temporada1      = 2021-2024
| funcion1        = [[Lista di minister di Desaroyo Ekonómiko di Kòrsou|Minister di Desaroyo Ekonómiko]]
| temporada2      = 
| funcion2        = 
| website         =
}}
'''Ruisandro Minguel Cijntje''' (☆ na [[Kòrsou]]) ta un eks-polis i polítiko di [[Kòrsou]]. Desde 11 di mei 2025 e ta miembro di [[parlamento di Kòrsou]] pa [[Partido Nashonal di Pueblo]] (PNP). Anteriormente, e tabata [[Lista di minister di Desaroyo Ekonómiko di Kòrsou|Minister di Desaroyo Ekonómiko]] (MEO) den [[gabinete-Pisas II]] di 2021 te 2024.

== Bida i karera ==
Ruisandro Cijntje a nasé i lanta na Kòrsou. El a sigui entrenamentu na e akademia di polis na Apeldoorn, [[Hulanda]]. El a optené un bachelor di [[University of Curaçao]] i un master den maneho di negoshi di Universidat Intercontinental di Karibe.

Cijntje a kuminsá su karera den kuerpo polisial, unda el a traha pa mas ku 25 aña. E tabata aktivo tambe den movementu sindikal. Den su tempo liber e tabata un futbolista ferviente, despues a bira entrenadó den deporte hubenil y a liderá vários klup deportivo. 

Na aña 2017 el a drenta den polítika. Komo kandidato riba lista di partido PNP, el a risibí 130 voto personal den elekshon di 2017 i 202 voto den elekshon di 2021. Despues di elekshon di 2021, partidonan [[Movementu Futuro Kòrsou|MFK]] i PNP a forma un [[coalicion|koalishon]] pa goberna. Ora kandidato Ramon Chong (PNP) no tabata ministeriabel, e puesto di minister di Desaroyo Ekonómiko a keda vakante.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20210607224519/https://www.dolfijnfm.com/formatieverslag-morgen-naar-gouverneur/ Formatieverslag morgen naar gouverneur], [[Dolfijn FM]] (7 di yüni 2021).&lt;/ref&gt; Dia 22 di sèptèmber 2021, Ruisandro Cijntje a wòrdu huramentá komo minister di Desaroyo Ekonómiko (MEO), komo susesor di [[Steven Martina]].&lt;ref&gt;[https://curacao.nu/ruisandro-cijntje-pnp-kan-deze-week-ingezworen-worden-als-minister-op-curacao/ Cijntje ingezworen als minister van Economische Ontwikkeling], Curacao.nu (22 sèptèmber 2021).&lt;/ref&gt;

Dia 21 di ougùstùs 2024, Cijntje huntu ku dos otro minister di PNP a retirá for di gabinete-Pisas II, despues ku frakshon di MFK na parlamento a indiká ku a pèrdè konfiansa den [[Sheldry Osepa]] i [[Gwendell Mercelina]], dos parlamentarionan di PNP.&lt;ref&gt;[https://antilliaansdagblad.com/nieuws-menu/29920-larmonie-cecilia-in-de-staten Larmonie-Cecilia in de Staten], [[Antilliaans Dagblad]] (23 di ougùstùs 2024).&lt;/ref&gt; Despues di [[Elekshon Parlamento Kòrsou 2025|elekshon na mart 2025]] e ta forma, desde 11 di mei, parti di e frakshon di PNP den [[Parlamento di Kòrsou]].

Den 2024, e tabata suheto di skrutinio despues ku polítikonan di [[oposicion|oposishon]] a ekspresá preokupashon tokante supuesto komportashon inapropiá di su banda den lugánan públiko, inkluso tokante interakshon ku hende muhé.&lt;ref&gt;[https://www.curacaochronicle.com/post/local/opposition-demands-answers-from-prime-minister-on-allegations-against-minister-ruisandro-cijntje/ Opposition demands answers from prime minister on allegations against Minister Ruisandro Cijntje], CuracaoChronicle.com (12 di yüli 2024).&lt;/ref&gt;

Na 2026, Cijntje a presentá su kandidatura pa e funshon di lider di [[Partido Nashonal di Pueblo]] (PNP), komo susesor di [[Ruthmilda Larmonie-Cecilia]].&lt;ref&gt;[https://nu.cw/2026/09/25/twee-kandidaten-strijden-om-leiderschap-pnp/ Twee kandidaten strijden om leiderschap PNP], nu.cw (25 di sèptèmber 2026)&lt;/ref&gt; Dia 13 di òktober, el a retirá su kandidatura. Den su deklarashon tokante e retiro, Cijntje a referí na diferente situashon hostil ku a surgi den seno di e partido, sin duna mas detaye tokante e situashonnan ei.&lt;ref&gt;[https://nu.cw/2026/10/14/ruisandro-cijntje-trekt-zich-terug-als-kandidaat-partijleider-partido-nashonal/ Ruisandro Cijntje trekt zich terug als kandidaat partijleider Partido Nashonal], nu.cw (14 di òktober 2026)&lt;/ref&gt; Promé ku su retiro, e eks-lider di PNP [[Maria Liberia-Peters]] a ekspresá desaprobashon públiko di su kandidatura, sin haña sosten di e direktiva di partido.&lt;ref&gt;[https://nu.cw/2026/10/05/pnp-distantieert-zich-van-uitspraken-liberia-peters-over-statenlid-ruisandro-cijntje/ PNP distantieert zich van uitspraken Liberia-Peters over statenlid Ruisandro Cijntje], nu.cw (5 di òktober 2026)&lt;/ref&gt;

Ruisandro Cijntje ta kasá ku Michelline Cijntje i huntu nan tin tres yu.

{{Appendix}}

{{DEFAULTSORT:Cijntje, Ruisandro}}
[[Category:Hende]]
[[Category:Polítiko di Kòrsou]]
[[Category:Minister di Kòrsou]]</text>
      <sha1>rmv5jkonlfpyrglc1ibtsr196ckcj5y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Squalus cubensis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15092</id>
    <revision>
      <id>206774</id>
      <parentid>205966</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T12:50:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <origin>206774</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4892" sha1="a7lictqt8w4y8ng7mketjksvnm9vylj" xml:space="preserve">{{variante|c}}
{{taxobox|c
|exhibi titulo=cursivo
|status=LC
|fuente status=2019
|imagen=Side shot right side.jpg
|descripcion=''S. cubensis''
|reino=[[Animal|Animalia]]
|troncon=[[Chordata]]
|clase=[[Elasmobranchii]]
|orden=[[Squaliformes]]
|famia=[[Squalidae]]
|genero=''[[Squalus]]''
|autor=[[Luis Howell Rivero|Howell Rivero]]
|fecha=1936
}}
'''''Squalus cubensis''''' ta un [[espesie]] di tribon ku ta pertenesé na [[famia (biologia)|famia]] Squalidae den [[Òrde (biologia)|órden]] di Squaliformes.&lt;ref&gt;{{citeer web |auteur=Froese, R. and D. Pauly. Editors|datum=2026|titel=FishBase. Squalus cubensis Howell Rivero, 1936|via=World Register of Marine Species|url= https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&amp;id=158524|bezochtdatum=2026-09-05}}&lt;/ref&gt; ''S. cubensis'' a wòrdu deskribí originalmente dor di Luis Howell-Rivero na 1936.&lt;ref&gt;{{citeer tijdschrift|auteur=Howell Rivero, L.|datum=1936|titel=Some new, rare and little-known fishes from Cuba|tijdschrift=Proceedings of the Boston Society of Natural History|volume=41|nummer=4|pagina's=41-76, Pls. 9-13}}&lt;/ref&gt;

E [[holotipo]] machu adulto, i kuater paratipo a wòrdu kolektá den serkania di [[Havana]] (Cuba) na novèmber 1934. E mònsternan ta preservá den kolekshon di Museum of Comparitive Zoology (MCZ).&lt;ref name=&quot;mcz_s-1458&quot; details=&quot;Paratipo: [https://mczbase.mcz.harvard.edu/guid/MCZ:Ich:S-1459 MCZ: S-1459]; [https://mczbase.mcz.harvard.edu/guid/MCZ:Ich:S-1460 MCZ: S-1460]; [https://mczbase.mcz.harvard.edu/guid/MCZ:Ich:S-1461 MCZ: S-1461]; [https://mczbase.mcz.harvard.edu/guid/MCZ:Ich:S-1462 MCZ: S-1462]&quot;&gt;{{Citeer web|url=https://mczbase.mcz.harvard.edu/guid/MCZ:Ich:S-1458|titel=MCZbase MCZ:Ich:S-1458 specimen record|bezochtdatum=2026-09-29|werk=mczbase.mcz.harvard.edu|taal=en|via=Museum of Comparative Zoology, Harvard University}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{citeer boek|auteur=Henry B. Bigelow &amp; William C. Schroeder|hoofdstukurl=http://www.biodiversitylibrary.org/page/7245976|doi=10.5962/bhl.title.7464|titel=Fishes of the western North Atlantic|oclc=1651057|editie= Memoir (Sears Foundation for Marine Research), no. 1|plaats=New Haven |uitgever=Sears Foundation for Marine Research, Yale Univ|pagina=473|taal=en|jaar=1948}}&lt;/ref&gt;

== Nomber ==
''S. cubensis'' ta konosí bou diferente nomber komun; esta, ''Cuban dogfish'' (ingles) i tribon di wesu (papiamentu).&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.dutchcaribbeanspecies.org/linnaeus_ng/app/views/species/nsr_taxon.php?id=180859|titel=Cuban Dogfish Squalus cubensis|werk=[[Dutch Caribbean Species Register]]|bezochtdatum=2026-09-29}}&lt;/ref&gt; &quot;Wesu&quot; ta referí na e sumpiña skèrpi riba lomba.&lt;ref name=&quot;buurt_2014&quot; details=&quot;p.85 (Tribon di wesu)&quot;&gt;{{Cite book|titel=Caquetío Indians on Curaçao during colonial times and Caquetío words in the Papiamentu language|auteur=Gerard van Buurt|jaar=2014|ISBN=978-99904-2-348-8|url=https://www.scribd.com/document/1058967878/Gerard-van-Buurt-Caquetio-Indians-on-Curacao-and-Caquetio-words-in-the-Papiamentu-language-Some-names-of-Animals-and-Plants-in-Papiamentu-8-okt-2014-M}}&lt;/ref&gt;

== Deskripshon ==
''S. cubensis'' su kurpa ta alargá i smal. Machunan madurá tin larguranan promedio di 38–44 cm, i tinto madurá 47–50 cm. Larguranan máksimo por alkansá 75 te ku posiblemente 110 cm. Kabes anchu, snùit kòrtiku i stòmpi. Tin un kantidat total di 50 djente; 28 den rei ariba i 22 den rei abou. E kurpa ta greis di koló, sin mancha. Manchanan pretu òf skur ariba e tòpnan di alanan di lomba (dorsal).&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot;&gt;{{citeer boek|auteur=Ebert, D. A., Dando, M., &amp; Fowler, S.|jaar=2021|hoofdstuk=SQUALIFORMES: dogfish sharks|titel=Sharks of the World: A Complete Guide|pagina's=105–219|uitgever=Princeton University Press|doi=10.2307/j.ctv1574pqp.13}}&lt;/ref&gt;
{{Multiple image
|image1=Dorsal side view.jpg
|caption1=Bista dorsal di ''S. cubensis''
|image2=Close up of Dorsal fin on S. cubensis.png
|caption2=Spiña kant'i ala riba lomba
|align=center
}}

== Komportashon ==
''S. cubensis'' ta okurí den manchanan grandi i denso.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot;/&gt;

== Repordukshon ==
''S. cubensis'' ta werp un tira di 10 kriatura viviporo.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot;/&gt;

== Distribushon i habitat ==
''S. cubensis'' ta distribuí na parti wèst di [[Oséano Atlántiko|Osean Atlántiko]]; den awanan tropikal. Riba laman, nan ta habitá e márgen pafo di plachinan kontinental kant'i slopinan mas ariba, ariba òf serka di e bòm. E habitat ta varia entre un profundidat di 10–731 m. Esnan mas yòn ta okurí den awa ménos hundu ku adulto.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Státus ==
[[Lista Kòrá di IUCN]] ta klasifiká ''S. cubensis''  komo no menasá. E ta aparentemente komun. Den mayoria di su distribushon geográfiko i alkanse profundo e no ta wòrdu piská. Kaminda e ta kapturá komo kèch sekundario, e ta wòrdu rechasá i tirá bèk den laman.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot;/&gt;

{{Appendix}}

[[Kategoria:Tribon]]</text>
      <sha1>a7lictqt8w4y8ng7mketjksvnm9vylj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Megachasma pelagios</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15121</id>
    <revision>
      <id>206772</id>
      <parentid>206771</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T12:24:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <origin>206772</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2640" sha1="3y14wz1krl74xfypjae3o9v2i0k35fv" xml:space="preserve">{{taxobox|c
|exhibi titulo=cursivo
| status = LC
| fuente status = 2018
| imagen=Megamouth shark japan.jpg
| descripcion=Un muestra preservá di ''M. pelagios'' 
| reino = [[Animal|Animalia]]
| troncon = [[Chordata]]
| clase = [[Chondrichthyes]]
| subclase = [[Elasmobranchii]]
| orden = [[Lamniformes]]
| famia = [[Megachasmidae]]
| genero = ''[[Megachasma]]''
| c-nomber = ''Megachasma pelagios''
| autor = [[Leigthon R. Taylor|Taylor]], [[Leonard Compagno|Compagno]] &amp; [[Paul J. Struhsaker|Struhsaker]]
| fecha = 1983
}}
'''''Megachasma pelagios''''' ta un [[espesie]] di tribon for di [[Famia (biologia)|famia]] Megachasmidae.&lt;ref&gt;{{citeer web |url=https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&amp;id=281542|auteur=Froese, R. and D. Pauly. Editors.|datum=2026|werk=FishBase|titel=Megachasma pelagios Taylor, Compagno &amp; Struhsaker, 1983|via=World Register of Marine Species}}&lt;/ref&gt; ''M. pelagios'' a wòrdu deskribí originalmente dor di Leigthon R. Taylor, Leonard Compagno, i Paul J. Struhsaker na 1983.&lt;ref&gt;{{citeer tijdschrift |auteur=Taylor, L. R. Jr.; Compagno, L. J. V.; Struhsaker, P. J.|jaar=1983|titel=Megamouth--a new species, genus, and family of lamnoid shark (Megachasma pelagios, family Megachasmidae) from the Hawaiian Islands|tijdschrift=Proceedings of the California Academy of Sciences (Series 4)|volume=43|nummer=8|pagina's=87-110}}&lt;/ref&gt;

== Nòmber ==
E nòmber spesífiko ''pelagios'' (griego: πελάγιος), &quot;di laman&quot;, ta referí na su habitat oseániko, den zona epipelágiko.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://etyfish.org/megachasmidae/|titel=Family MEGACHASMIDAE Taylor, Compagno &amp; Struhsaker 1983 (Megamouth Shark)|bezochtdatum=2026-10-12|werk=The ETYFish Project|taal=en}}&lt;/ref&gt;

== Deskripshon ==
''M. pelagios'' por alkansá un largura máksimo di 820 cm. E largura promedio di un machu madurá ta rònt di 425–450 cm, i tinto madurá ta mas o ménos 600 cm. Un ''M. pelagios'' resien nasí su largura ta ménos ku 170 cm.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Distribushon ==
''M. pelagios'' ta distribuí mundialmente, for di awanan templa-kalor pa laman tropikal.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Státus ==
Evaluá na 2018, [[Lista Kòrá di IUCN]] a klasifiká ''M. pelagios'' komo no menasá.&lt;ref name=&quot;IUCN&quot;/&gt; Un tempu tabata pensa ku e espesie aki ta basta raro, e ta relativamente komun den algun área.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot;&gt;{{citeer boek|auteur=Ebert, D. A., Dando, M., &amp; Fowler, S.|jaar=2021|hoofdstuk= Lamniformes: mackerel sharks |titel=Sharks of the World: A Complete Guide|pagina's=301-323|uitgever=Princeton University Press|doi=10.2307/j.ctv1574pqp.13}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Kategoria:tribon]]</text>
      <sha1>3y14wz1krl74xfypjae3o9v2i0k35fv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206773</id>
      <parentid>206772</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T12:41:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <comment>/* Distribushon */</comment>
      <origin>206773</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2812" sha1="r6bluj5924mil1zv7fzuv7ewwybr2tq" xml:space="preserve">{{taxobox|c
|exhibi titulo=cursivo
| status = LC
| fuente status = 2018
| imagen=Megamouth shark japan.jpg
| descripcion=Un muestra preservá di ''M. pelagios'' 
| reino = [[Animal|Animalia]]
| troncon = [[Chordata]]
| clase = [[Chondrichthyes]]
| subclase = [[Elasmobranchii]]
| orden = [[Lamniformes]]
| famia = [[Megachasmidae]]
| genero = ''[[Megachasma]]''
| c-nomber = ''Megachasma pelagios''
| autor = [[Leigthon R. Taylor|Taylor]], [[Leonard Compagno|Compagno]] &amp; [[Paul J. Struhsaker|Struhsaker]]
| fecha = 1983
}}
'''''Megachasma pelagios''''' ta un [[espesie]] di tribon for di [[Famia (biologia)|famia]] Megachasmidae.&lt;ref&gt;{{citeer web |url=https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&amp;id=281542|auteur=Froese, R. and D. Pauly. Editors.|datum=2026|werk=FishBase|titel=Megachasma pelagios Taylor, Compagno &amp; Struhsaker, 1983|via=World Register of Marine Species}}&lt;/ref&gt; ''M. pelagios'' a wòrdu deskribí originalmente dor di Leigthon R. Taylor, Leonard Compagno, i Paul J. Struhsaker na 1983.&lt;ref&gt;{{citeer tijdschrift |auteur=Taylor, L. R. Jr.; Compagno, L. J. V.; Struhsaker, P. J.|jaar=1983|titel=Megamouth--a new species, genus, and family of lamnoid shark (Megachasma pelagios, family Megachasmidae) from the Hawaiian Islands|tijdschrift=Proceedings of the California Academy of Sciences (Series 4)|volume=43|nummer=8|pagina's=87-110}}&lt;/ref&gt;

== Nòmber ==
E nòmber spesífiko ''pelagios'' (griego: πελάγιος), &quot;di laman&quot;, ta referí na su habitat oseániko, den zona epipelágiko.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://etyfish.org/megachasmidae/|titel=Family MEGACHASMIDAE Taylor, Compagno &amp; Struhsaker 1983 (Megamouth Shark)|bezochtdatum=2026-10-12|werk=The ETYFish Project|taal=en}}&lt;/ref&gt;

== Deskripshon ==
''M. pelagios'' por alkansá un largura máksimo di 820 cm. E largura promedio di un machu madurá ta rònt di 425–450 cm, i tinto madurá ta mas o ménos 600 cm. Un ''M. pelagios'' resien nasí su largura ta ménos ku 170 cm.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Distribushon i habitat ==
''M. pelagios'' ta distribuí mundialmente, for di awanan templa-kalor pa laman tropikal. E espesie ta habitá área oseániko, kostero, i riba laman; ku un profundidat di 5–40 m riba plachi kontinental, i 0–1500 m riba laman ofer di awa profundo.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Státus ==
Evaluá na 2018, [[Lista Kòrá di IUCN]] a klasifiká ''M. pelagios'' komo no menasá.&lt;ref name=&quot;IUCN&quot;/&gt; Un tempu tabata pensa ku e espesie aki ta basta raro, e ta relativamente komun den algun área.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot;&gt;{{citeer boek|auteur=Ebert, D. A., Dando, M., &amp; Fowler, S.|jaar=2021|hoofdstuk= Lamniformes: mackerel sharks |titel=Sharks of the World: A Complete Guide|pagina's=301-323|uitgever=Princeton University Press|doi=10.2307/j.ctv1574pqp.13}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Kategoria:tribon]]</text>
      <sha1>r6bluj5924mil1zv7fzuv7ewwybr2tq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206775</id>
      <parentid>206773</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T13:01:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <origin>206775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3015" sha1="p1lgalqe62joq9k6lpjzuikfos0ew2z" xml:space="preserve">{{taxobox|c
|exhibi titulo=cursivo
| status = LC
| fuente status = 2018
| imagen=Megamouth shark japan.jpg
| descripcion=Un muestra preservá di ''M. pelagios'' 
| reino = [[Animal|Animalia]]
| troncon = [[Chordata]]
| clase = [[Chondrichthyes]]
| subclase = [[Elasmobranchii]]
| orden = [[Lamniformes]]
| famia = [[Megachasmidae]]
| genero = ''[[Megachasma]]''
| c-nomber = ''Megachasma pelagios''
| autor = [[Leigthon R. Taylor|Taylor]], [[Leonard Compagno|Compagno]] &amp; [[Paul J. Struhsaker|Struhsaker]]
| fecha = 1983
}}
'''''Megachasma pelagios''''' ta un [[espesie]] di tribon for di [[Famia (biologia)|famia]] Megachasmidae.&lt;ref&gt;{{citeer web |url=https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&amp;id=281542|auteur=Froese, R. and D. Pauly. Editors.|datum=2026|werk=FishBase|titel=Megachasma pelagios Taylor, Compagno &amp; Struhsaker, 1983|via=World Register of Marine Species}}&lt;/ref&gt; ''M. pelagios'' a wòrdu deskribí originalmente dor di Leigthon R. Taylor, Leonard Compagno, i Paul J. Struhsaker na 1983.&lt;ref&gt;{{citeer tijdschrift |auteur=Taylor, L. R. Jr.; Compagno, L. J. V.; Struhsaker, P. J.|jaar=1983|titel=Megamouth--a new species, genus, and family of lamnoid shark (Megachasma pelagios, family Megachasmidae) from the Hawaiian Islands|tijdschrift=Proceedings of the California Academy of Sciences (Series 4)|volume=43|nummer=8|pagina's=87-110}}&lt;/ref&gt;

== Nòmber ==
E nòmber spesífiko ''pelagios'' (griego: πελάγιος), &quot;di laman&quot;, ta referí na su habitat oseániko, den zona epipelágiko.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://etyfish.org/megachasmidae/|titel=Family MEGACHASMIDAE Taylor, Compagno &amp; Struhsaker 1983 (Megamouth Shark)|bezochtdatum=2026-10-12|werk=The ETYFish Project|taal=en}}&lt;/ref&gt;

== Deskripshon ==
''M. pelagios'' por alkansá un largura máksimo di 820 cm. E largura promedio di un machu madurá ta rònt di 425–450 cm, i tinto madurá ta mas o ménos 600 cm. Un ''M. pelagios'' resien nasí su largura ta ménos ku 170 cm.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Komportashon ==
''M. pelagios'' ta migra vertikalmente ku kril (Euphausiacea), anochi, e ta subi serka di superfisie di awa, i ta retirá pa awanan mas profundo durante dia.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Distribushon i habitat ==
''M. pelagios'' ta distribuí mundialmente, for di awanan templa-kalor pa laman tropikal. E espesie ta habitá área oseániko, kostero, i riba laman; ku un profundidat di 5–40 m riba plachi kontinental, i 0–1500 m riba laman ofer di awa profundo.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Státus ==
Evaluá na 2018, [[Lista Kòrá di IUCN]] a klasifiká ''M. pelagios'' komo no menasá.&lt;ref name=&quot;IUCN&quot;/&gt; Un tempu tabata pensa ku e espesie aki ta basta raro, e ta relativamente komun den algun área.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot;&gt;{{citeer boek|auteur=Ebert, D. A., Dando, M., &amp; Fowler, S.|jaar=2021|hoofdstuk= Lamniformes: mackerel sharks |titel=Sharks of the World: A Complete Guide|pagina's=301-323|uitgever=Princeton University Press|doi=10.2307/j.ctv1574pqp.13}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Kategoria:tribon]]</text>
      <sha1>p1lgalqe62joq9k6lpjzuikfos0ew2z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206776</id>
      <parentid>206775</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T13:04:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <comment>/* Komportashon */</comment>
      <origin>206776</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3086" sha1="kqy4ihhg9yqx8sevwm0al4p5srcfxj0" xml:space="preserve">{{taxobox|c
|exhibi titulo=cursivo
| status = LC
| fuente status = 2018
| imagen=Megamouth shark japan.jpg
| descripcion=Un muestra preservá di ''M. pelagios'' 
| reino = [[Animal|Animalia]]
| troncon = [[Chordata]]
| clase = [[Chondrichthyes]]
| subclase = [[Elasmobranchii]]
| orden = [[Lamniformes]]
| famia = [[Megachasmidae]]
| genero = ''[[Megachasma]]''
| c-nomber = ''Megachasma pelagios''
| autor = [[Leigthon R. Taylor|Taylor]], [[Leonard Compagno|Compagno]] &amp; [[Paul J. Struhsaker|Struhsaker]]
| fecha = 1983
}}
'''''Megachasma pelagios''''' ta un [[espesie]] di tribon for di [[Famia (biologia)|famia]] Megachasmidae.&lt;ref&gt;{{citeer web |url=https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&amp;id=281542|auteur=Froese, R. and D. Pauly. Editors.|datum=2026|werk=FishBase|titel=Megachasma pelagios Taylor, Compagno &amp; Struhsaker, 1983|via=World Register of Marine Species}}&lt;/ref&gt; ''M. pelagios'' a wòrdu deskribí originalmente dor di Leigthon R. Taylor, Leonard Compagno, i Paul J. Struhsaker na 1983.&lt;ref&gt;{{citeer tijdschrift |auteur=Taylor, L. R. Jr.; Compagno, L. J. V.; Struhsaker, P. J.|jaar=1983|titel=Megamouth--a new species, genus, and family of lamnoid shark (Megachasma pelagios, family Megachasmidae) from the Hawaiian Islands|tijdschrift=Proceedings of the California Academy of Sciences (Series 4)|volume=43|nummer=8|pagina's=87-110}}&lt;/ref&gt;

== Nòmber ==
E nòmber spesífiko ''pelagios'' (griego: πελάγιος), &quot;di laman&quot;, ta referí na su habitat oseániko, den zona epipelágiko.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://etyfish.org/megachasmidae/|titel=Family MEGACHASMIDAE Taylor, Compagno &amp; Struhsaker 1983 (Megamouth Shark)|bezochtdatum=2026-10-12|werk=The ETYFish Project|taal=en}}&lt;/ref&gt;

== Deskripshon ==
''M. pelagios'' por alkansá un largura máksimo di 820 cm. E largura promedio di un machu madurá ta rònt di 425–450 cm, i tinto madurá ta mas o ménos 600 cm. Un ''M. pelagios'' resien nasí su largura ta ménos ku 170 cm.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Komportashon ==
''M. pelagios'' ta migra vertikalmente ku kril (Euphausiacea), anochi, e ta subi serka di superfisie di awa, i ta retirá pa awanan mas profundo durante dia. E espesie lo por tin tehido luminoso paden di su boka pa atraé presa.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Distribushon i habitat ==
''M. pelagios'' ta distribuí mundialmente, for di awanan templa-kalor pa laman tropikal. E espesie ta habitá área oseániko, kostero, i riba laman; ku un profundidat di 5–40 m riba plachi kontinental, i 0–1500 m riba laman ofer di awa profundo.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Státus ==
Evaluá na 2018, [[Lista Kòrá di IUCN]] a klasifiká ''M. pelagios'' komo no menasá.&lt;ref name=&quot;IUCN&quot;/&gt; Un tempu tabata pensa ku e espesie aki ta basta raro, e ta relativamente komun den algun área.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot;&gt;{{citeer boek|auteur=Ebert, D. A., Dando, M., &amp; Fowler, S.|jaar=2021|hoofdstuk= Lamniformes: mackerel sharks |titel=Sharks of the World: A Complete Guide|pagina's=301-323|uitgever=Princeton University Press|doi=10.2307/j.ctv1574pqp.13}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Kategoria:tribon]]</text>
      <sha1>kqy4ihhg9yqx8sevwm0al4p5srcfxj0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206777</id>
      <parentid>206776</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T13:12:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <comment>/* Deskripshon */</comment>
      <origin>206777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3086" sha1="4y18htdcwth0bioj0sliiq7kjct0st0" xml:space="preserve">{{taxobox|c
|exhibi titulo=cursivo
| status = LC
| fuente status = 2018
| imagen=Megamouth shark japan.jpg
| descripcion=Un muestra preservá di ''M. pelagios'' 
| reino = [[Animal|Animalia]]
| troncon = [[Chordata]]
| clase = [[Chondrichthyes]]
| subclase = [[Elasmobranchii]]
| orden = [[Lamniformes]]
| famia = [[Megachasmidae]]
| genero = ''[[Megachasma]]''
| c-nomber = ''Megachasma pelagios''
| autor = [[Leigthon R. Taylor|Taylor]], [[Leonard Compagno|Compagno]] &amp; [[Paul J. Struhsaker|Struhsaker]]
| fecha = 1983
}}
'''''Megachasma pelagios''''' ta un [[espesie]] di tribon for di [[Famia (biologia)|famia]] Megachasmidae.&lt;ref&gt;{{citeer web |url=https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&amp;id=281542|auteur=Froese, R. and D. Pauly. Editors.|datum=2026|werk=FishBase|titel=Megachasma pelagios Taylor, Compagno &amp; Struhsaker, 1983|via=World Register of Marine Species}}&lt;/ref&gt; ''M. pelagios'' a wòrdu deskribí originalmente dor di Leigthon R. Taylor, Leonard Compagno, i Paul J. Struhsaker na 1983.&lt;ref&gt;{{citeer tijdschrift |auteur=Taylor, L. R. Jr.; Compagno, L. J. V.; Struhsaker, P. J.|jaar=1983|titel=Megamouth--a new species, genus, and family of lamnoid shark (Megachasma pelagios, family Megachasmidae) from the Hawaiian Islands|tijdschrift=Proceedings of the California Academy of Sciences (Series 4)|volume=43|nummer=8|pagina's=87-110}}&lt;/ref&gt;

== Nòmber ==
E nòmber spesífiko ''pelagios'' (griego: πελάγιος), &quot;di laman&quot;, ta referí na su habitat oseániko, den zona epipelágiko.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://etyfish.org/megachasmidae/|titel=Family MEGACHASMIDAE Taylor, Compagno &amp; Struhsaker 1983 (Megamouth Shark)|bezochtdatum=2026-10-12|werk=The ETYFish Project|taal=en}}&lt;/ref&gt;

== Deskripshon ==
Un ''M. pelagios'' resien nasí su largura ta ménos ku 170 cm. E largura promedio di un machu madurá ta rònt di 425–450 cm, i tinto madurá ta mas o ménos 600 cm. ''M. pelagios'' por alkansá un largura máksimo di 820 cm.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Komportashon ==
''M. pelagios'' ta migra vertikalmente ku kril (Euphausiacea), anochi, e ta subi serka di superfisie di awa, i ta retirá pa awanan mas profundo durante dia. E espesie lo por tin tehido luminoso paden di su boka pa atraé presa.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Distribushon i habitat ==
''M. pelagios'' ta distribuí mundialmente, for di awanan templa-kalor pa laman tropikal. E espesie ta habitá área oseániko, kostero, i riba laman; ku un profundidat di 5–40 m riba plachi kontinental, i 0–1500 m riba laman ofer di awa profundo.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Státus ==
Evaluá na 2018, [[Lista Kòrá di IUCN]] a klasifiká ''M. pelagios'' komo no menasá.&lt;ref name=&quot;IUCN&quot;/&gt; Un tempu tabata pensa ku e espesie aki ta basta raro, e ta relativamente komun den algun área.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot;&gt;{{citeer boek|auteur=Ebert, D. A., Dando, M., &amp; Fowler, S.|jaar=2021|hoofdstuk= Lamniformes: mackerel sharks |titel=Sharks of the World: A Complete Guide|pagina's=301-323|uitgever=Princeton University Press|doi=10.2307/j.ctv1574pqp.13}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Kategoria:tribon]]</text>
      <sha1>4y18htdcwth0bioj0sliiq7kjct0st0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206778</id>
      <parentid>206777</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T13:17:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <comment>/* Deskripshon */</comment>
      <origin>206778</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3203" sha1="p7ejdicump82papn9t08kb33ujy47m7" xml:space="preserve">{{taxobox|c
|exhibi titulo=cursivo
| status = LC
| fuente status = 2018
| imagen=Megamouth shark japan.jpg
| descripcion=Un muestra preservá di ''M. pelagios'' 
| reino = [[Animal|Animalia]]
| troncon = [[Chordata]]
| clase = [[Chondrichthyes]]
| subclase = [[Elasmobranchii]]
| orden = [[Lamniformes]]
| famia = [[Megachasmidae]]
| genero = ''[[Megachasma]]''
| c-nomber = ''Megachasma pelagios''
| autor = [[Leigthon R. Taylor|Taylor]], [[Leonard Compagno|Compagno]] &amp; [[Paul J. Struhsaker|Struhsaker]]
| fecha = 1983
}}
'''''Megachasma pelagios''''' ta un [[espesie]] di tribon for di [[Famia (biologia)|famia]] Megachasmidae.&lt;ref&gt;{{citeer web |url=https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&amp;id=281542|auteur=Froese, R. and D. Pauly. Editors.|datum=2026|werk=FishBase|titel=Megachasma pelagios Taylor, Compagno &amp; Struhsaker, 1983|via=World Register of Marine Species}}&lt;/ref&gt; ''M. pelagios'' a wòrdu deskribí originalmente dor di Leigthon R. Taylor, Leonard Compagno, i Paul J. Struhsaker na 1983.&lt;ref&gt;{{citeer tijdschrift |auteur=Taylor, L. R. Jr.; Compagno, L. J. V.; Struhsaker, P. J.|jaar=1983|titel=Megamouth--a new species, genus, and family of lamnoid shark (Megachasma pelagios, family Megachasmidae) from the Hawaiian Islands|tijdschrift=Proceedings of the California Academy of Sciences (Series 4)|volume=43|nummer=8|pagina's=87-110}}&lt;/ref&gt;

== Nòmber ==
E nòmber spesífiko ''pelagios'' (griego: πελάγιος), &quot;di laman&quot;, ta referí na su habitat oseániko, den zona epipelágiko.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://etyfish.org/megachasmidae/|titel=Family MEGACHASMIDAE Taylor, Compagno &amp; Struhsaker 1983 (Megamouth Shark)|bezochtdatum=2026-10-12|werk=The ETYFish Project|taal=en}}&lt;/ref&gt;

== Deskripshon ==
Un ''M. pelagios'' resien nasí su largura ta ménos ku 170 cm. E largura promedio di un machu madurá ta rònt di 425–450 cm, i tinto madurá ta mas o ménos 600 cm. ''M. pelagios'' por alkansá un largura máksimo di 820 cm.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

Evidentemente'', M. pelagios'' tin un kabes grandi i largu ku un snùit kòrtiku i rondó.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Komportashon ==
''M. pelagios'' ta migra vertikalmente ku kril (Euphausiacea), anochi, e ta subi serka di superfisie di awa, i ta retirá pa awanan mas profundo durante dia. E espesie lo por tin tehido luminoso paden di su boka pa atraé presa.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Distribushon i habitat ==
''M. pelagios'' ta distribuí mundialmente, for di awanan templa-kalor pa laman tropikal. E espesie ta habitá área oseániko, kostero, i riba laman; ku un profundidat di 5–40 m riba plachi kontinental, i 0–1500 m riba laman ofer di awa profundo.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Státus ==
Evaluá na 2018, [[Lista Kòrá di IUCN]] a klasifiká ''M. pelagios'' komo no menasá.&lt;ref name=&quot;IUCN&quot;/&gt; Un tempu tabata pensa ku e espesie aki ta basta raro, e ta relativamente komun den algun área.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot;&gt;{{citeer boek|auteur=Ebert, D. A., Dando, M., &amp; Fowler, S.|jaar=2021|hoofdstuk= Lamniformes: mackerel sharks |titel=Sharks of the World: A Complete Guide|pagina's=301-323|uitgever=Princeton University Press|doi=10.2307/j.ctv1574pqp.13}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Kategoria:tribon]]</text>
      <sha1>p7ejdicump82papn9t08kb33ujy47m7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206779</id>
      <parentid>206778</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T13:31:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <origin>206779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3204" sha1="hm3ukgjadhs23plu4jl3u1brv04dhuo" xml:space="preserve">{{taxobox|c
|exhibi titulo=cursivo
| status = LC
| fuente status = 2018
| imagen=Megamouth shark japan.jpg
| descripcion=Un muestra preservá di ''M. pelagios'' 
| reino = [[Animal|Animalia]]
| troncon = [[Chordata]]
| clase = [[Chondrichthyes]]
| subclase = [[Elasmobranchii]]
| orden = [[Lamniformes]]
| famia = [[Megachasmidae]]
| genero = ''[[Megachasma]]''
| c-nomber = ''Megachasma pelagios''
| autor = [[Leigthon R. Taylor|Taylor]], [[Leonard Compagno|Compagno]] &amp; [[Paul J. Struhsaker|Struhsaker]]
| fecha = 1983
}}
'''''Megachasma pelagios''''' ta un [[espesie]] di tribon for di [[Famia (biologia)|famia]] Megachasmidae.&lt;ref&gt;{{citeer web |url=https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&amp;id=281542|auteur=Froese, R. and D. Pauly. Editors.|datum=2026|werk=FishBase|titel=Megachasma pelagios Taylor, Compagno &amp; Struhsaker, 1983|via=World Register of Marine Species}}&lt;/ref&gt; ''M. pelagios'' a wòrdu deskribí originalmente dor di Leigthon R. Taylor, Leonard Compagno, i Paul J. Struhsaker na 1983.&lt;ref&gt;{{citeer tijdschrift |auteur=Taylor, L. R. Jr.; Compagno, L. J. V.; Struhsaker, P. J.|jaar=1983|titel=Megamouth--a new species, genus, and family of lamnoid shark (Megachasma pelagios, family Megachasmidae) from the Hawaiian Islands|tijdschrift=Proceedings of the California Academy of Sciences (Series 4)|volume=43|nummer=8|pagina's=87-110}}&lt;/ref&gt;

== Nòmber ==
E nòmber spesífiko ''pelagios'' (griego: πελάγιος), &quot;di laman&quot;, ta referí na su habitat oseániko, den zona epipelágiko.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://etyfish.org/megachasmidae/|titel=Family MEGACHASMIDAE Taylor, Compagno &amp; Struhsaker 1983 (Megamouth Shark)|bezochtdatum=2026-10-12|werk=The ETYFish Project|taal=en}}&lt;/ref&gt;

== Deskripshon ==
Un ''M. pelagios'' resien nasí su largura ta ménos ku 170 cm. E largura promedio di un machu madurá ta rònt di 425–450 cm, i tinto madurá ta mas o ménos 600 cm. ''M. pelagios'' por alkansá un largura máksimo di 820 cm.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

Evidentemente'', M. pelagios'' tin un kabes alargá, grandi ku un snùit kòrtiku i rondó.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Komportashon ==
''M. pelagios'' ta migra vertikalmente ku kril (Euphausiacea), anochi, e ta subi serka di superfisie di awa, i ta retirá pa awanan mas profundo durante dia. E espesie lo por tin tehido luminoso paden di su boka pa atraé presa.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Distribushon i habitat ==
''M. pelagios'' ta distribuí mundialmente, for di awanan templa-kalor pa laman tropikal. E espesie ta habitá área oseániko, kostero, i riba laman; ku un profundidat di 5–40 m riba plachi kontinental, i 0–1500 m riba laman ofer di awa profundo.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Státus ==
Evaluá na 2018, [[Lista Kòrá di IUCN]] a klasifiká ''M. pelagios'' komo no menasá.&lt;ref name=&quot;IUCN&quot;/&gt; Un tempu tabata pensa ku e espesie aki ta basta raro, e ta relativamente komun den algun área.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot;&gt;{{citeer boek|auteur=Ebert, D. A., Dando, M., &amp; Fowler, S.|jaar=2021|hoofdstuk= Lamniformes: mackerel sharks |titel=Sharks of the World: A Complete Guide|pagina's=301-323|uitgever=Princeton University Press|doi=10.2307/j.ctv1574pqp.13}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Kategoria:tribon]]</text>
      <sha1>hm3ukgjadhs23plu4jl3u1brv04dhuo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206807</id>
      <parentid>206779</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T09:34:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <comment>ref:+url</comment>
      <origin>206807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3255" sha1="rkak0au4tcynk6ew90m3px855lkfok1" xml:space="preserve">{{taxobox|c
|exhibi titulo=cursivo
| status = LC
| fuente status = 2018
| imagen=Megamouth shark japan.jpg
| descripcion=Un muestra preservá di ''M. pelagios'' 
| reino = [[Animal|Animalia]]
| troncon = [[Chordata]]
| clase = [[Chondrichthyes]]
| subclase = [[Elasmobranchii]]
| orden = [[Lamniformes]]
| famia = [[Megachasmidae]]
| genero = ''[[Megachasma]]''
| c-nomber = ''Megachasma pelagios''
| autor = [[Leigthon R. Taylor|Taylor]], [[Leonard Compagno|Compagno]] &amp; [[Paul J. Struhsaker|Struhsaker]]
| fecha = 1983
}}
'''''Megachasma pelagios''''' ta un [[espesie]] di tribon for di [[Famia (biologia)|famia]] Megachasmidae.&lt;ref&gt;{{citeer web |url=https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&amp;id=281542|auteur=Froese, R. and D. Pauly. Editors.|datum=2026|werk=FishBase|titel=Megachasma pelagios Taylor, Compagno &amp; Struhsaker, 1983|via=World Register of Marine Species}}&lt;/ref&gt; ''M. pelagios'' a wòrdu deskribí originalmente dor di Leigthon R. Taylor, Leonard Compagno, i Paul J. Struhsaker na 1983.&lt;ref&gt;{{citeer tijdschrift |auteur=Taylor, L. R. Jr.; Compagno, L. J. V.; Struhsaker, P. J.|jaar=1983|titel=Megamouth--a new species, genus, and family of lamnoid shark (Megachasma pelagios, family Megachasmidae) from the Hawaiian Islands|tijdschrift=Proceedings of the California Academy of Sciences (Series 4)|volume=43|nummer=8|pagina's=87-110|url=https://www.biodiversitylibrary.org/part/52910}}&lt;/ref&gt;

== Nòmber ==
E nòmber spesífiko ''pelagios'' (griego: πελάγιος), &quot;di laman&quot;, ta referí na su habitat oseániko, den zona epipelágiko.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://etyfish.org/megachasmidae/|titel=Family MEGACHASMIDAE Taylor, Compagno &amp; Struhsaker 1983 (Megamouth Shark)|bezochtdatum=2026-10-12|werk=The ETYFish Project|taal=en}}&lt;/ref&gt;

== Deskripshon ==
Un ''M. pelagios'' resien nasí su largura ta ménos ku 170 cm. E largura promedio di un machu madurá ta rònt di 425–450 cm, i tinto madurá ta mas o ménos 600 cm. ''M. pelagios'' por alkansá un largura máksimo di 820 cm.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

Evidentemente'', M. pelagios'' tin un kabes alargá, grandi ku un snùit kòrtiku i rondó.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Komportashon ==
''M. pelagios'' ta migra vertikalmente ku kril (Euphausiacea), anochi, e ta subi serka di superfisie di awa, i ta retirá pa awanan mas profundo durante dia. E espesie lo por tin tehido luminoso paden di su boka pa atraé presa.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Distribushon i habitat ==
''M. pelagios'' ta distribuí mundialmente, for di awanan templa-kalor pa laman tropikal. E espesie ta habitá área oseániko, kostero, i riba laman; ku un profundidat di 5–40 m riba plachi kontinental, i 0–1500 m riba laman ofer di awa profundo.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Státus ==
Evaluá na 2018, [[Lista Kòrá di IUCN]] a klasifiká ''M. pelagios'' komo no menasá.&lt;ref name=&quot;IUCN&quot;/&gt; Un tempu tabata pensa ku e espesie aki ta basta raro, e ta relativamente komun den algun área.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot;&gt;{{citeer boek|auteur=Ebert, D. A., Dando, M., &amp; Fowler, S.|jaar=2021|hoofdstuk= Lamniformes: mackerel sharks |titel=Sharks of the World: A Complete Guide|pagina's=301-323|uitgever=Princeton University Press|doi=10.2307/j.ctv1574pqp.13}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Kategoria:tribon]]</text>
      <sha1>rkak0au4tcynk6ew90m3px855lkfok1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206808</id>
      <parentid>206807</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T09:35:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <comment>ref:+parameter</comment>
      <origin>206808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3268" sha1="c2ezyhyu0b71qcaxzj23kbpfpgc0oa6" xml:space="preserve">{{taxobox|c
|exhibi titulo=cursivo
| status = LC
| fuente status = 2018
| imagen=Megamouth shark japan.jpg
| descripcion=Un muestra preservá di ''M. pelagios'' 
| reino = [[Animal|Animalia]]
| troncon = [[Chordata]]
| clase = [[Chondrichthyes]]
| subclase = [[Elasmobranchii]]
| orden = [[Lamniformes]]
| famia = [[Megachasmidae]]
| genero = ''[[Megachasma]]''
| c-nomber = ''Megachasma pelagios''
| autor = [[Leigthon R. Taylor|Taylor]], [[Leonard Compagno|Compagno]] &amp; [[Paul J. Struhsaker|Struhsaker]]
| fecha = 1983
}}
'''''Megachasma pelagios''''' ta un [[espesie]] di tribon for di [[Famia (biologia)|famia]] Megachasmidae.&lt;ref&gt;{{citeer web |url=https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&amp;id=281542|auteur=Froese, R. and D. Pauly. Editors.|datum=2026|werk=FishBase|titel=Megachasma pelagios Taylor, Compagno &amp; Struhsaker, 1983|via=World Register of Marine Species}}&lt;/ref&gt; ''M. pelagios'' a wòrdu deskribí originalmente dor di Leigthon R. Taylor, Leonard Compagno, i Paul J. Struhsaker na 1983.&lt;ref&gt;{{citeer tijdschrift |auteur=Taylor, L. R. Jr.; Compagno, L. J. V.; Struhsaker, P. J.|jaar=|titel=Megamouth--a new species, genus, and family of lamnoid shark (Megachasma pelagios, family Megachasmidae) from the Hawaiian Islands|tijdschrift=Proceedings of the California Academy of Sciences (Series 4)|volume=43|nummer=8|pagina's=87-110|url=https://www.biodiversitylibrary.org/part/52910|datum=1983-07-06}}&lt;/ref&gt;

== Nòmber ==
E nòmber spesífiko ''pelagios'' (griego: πελάγιος), &quot;di laman&quot;, ta referí na su habitat oseániko, den zona epipelágiko.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://etyfish.org/megachasmidae/|titel=Family MEGACHASMIDAE Taylor, Compagno &amp; Struhsaker 1983 (Megamouth Shark)|bezochtdatum=2026-10-12|werk=The ETYFish Project|taal=en}}&lt;/ref&gt;

== Deskripshon ==
Un ''M. pelagios'' resien nasí su largura ta ménos ku 170 cm. E largura promedio di un machu madurá ta rònt di 425–450 cm, i tinto madurá ta mas o ménos 600 cm. ''M. pelagios'' por alkansá un largura máksimo di 820 cm.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

Evidentemente'', M. pelagios'' tin un kabes alargá, grandi ku un snùit kòrtiku i rondó.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Komportashon ==
''M. pelagios'' ta migra vertikalmente ku kril (Euphausiacea), anochi, e ta subi serka di superfisie di awa, i ta retirá pa awanan mas profundo durante dia. E espesie lo por tin tehido luminoso paden di su boka pa atraé presa.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Distribushon i habitat ==
''M. pelagios'' ta distribuí mundialmente, for di awanan templa-kalor pa laman tropikal. E espesie ta habitá área oseániko, kostero, i riba laman; ku un profundidat di 5–40 m riba plachi kontinental, i 0–1500 m riba laman ofer di awa profundo.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Státus ==
Evaluá na 2018, [[Lista Kòrá di IUCN]] a klasifiká ''M. pelagios'' komo no menasá.&lt;ref name=&quot;IUCN&quot;/&gt; Un tempu tabata pensa ku e espesie aki ta basta raro, e ta relativamente komun den algun área.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot;&gt;{{citeer boek|auteur=Ebert, D. A., Dando, M., &amp; Fowler, S.|jaar=2021|hoofdstuk= Lamniformes: mackerel sharks |titel=Sharks of the World: A Complete Guide|pagina's=301-323|uitgever=Princeton University Press|doi=10.2307/j.ctv1574pqp.13}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Kategoria:tribon]]</text>
      <sha1>c2ezyhyu0b71qcaxzj23kbpfpgc0oa6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206809</id>
      <parentid>206808</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T09:39:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <comment>ampliacion</comment>
      <origin>206809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3347" sha1="8o6c5zufxitslfxmh9yez0b7ppqz8pk" xml:space="preserve">{{taxobox|c
|exhibi titulo=cursivo
| status = LC
| fuente status = 2018
| imagen=Megamouth shark japan.jpg
| descripcion=Un muestra preservá di ''M. pelagios'' 
| reino = [[Animal|Animalia]]
| troncon = [[Chordata]]
| clase = [[Chondrichthyes]]
| subclase = [[Elasmobranchii]]
| orden = [[Lamniformes]]
| famia = [[Megachasmidae]]
| genero = ''[[Megachasma]]''
| c-nomber = ''Megachasma pelagios''
| autor = [[Leigthon R. Taylor|Taylor]], [[Leonard Compagno|Compagno]] &amp; [[Paul J. Struhsaker|Struhsaker]]
| fecha = 1983
}}
'''''Megachasma pelagios''''' ta un [[espesie]] di tribon for di [[Famia (biologia)|famia]] Megachasmidae.&lt;ref&gt;{{citeer web |url=https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&amp;id=281542|auteur=Froese, R. and D. Pauly. Editors.|datum=2026|werk=FishBase|titel=Megachasma pelagios Taylor, Compagno &amp; Struhsaker, 1983|via=World Register of Marine Species}}&lt;/ref&gt; ''M. pelagios'' a aksidentalmente wòrdu kapturá den 1976 riba laman na Kāne'ohe (Hawaii), i a wòrdu deskribí originalmente dor di Leigthon R. Taylor, Leonard Compagno, i Paul J. Struhsaker na 1983.&lt;ref&gt;{{citeer tijdschrift |auteur=Taylor, L. R. Jr.; Compagno, L. J. V.; Struhsaker, P. J.|jaar=|titel=Megamouth--a new species, genus, and family of lamnoid shark (Megachasma pelagios, family Megachasmidae) from the Hawaiian Islands|tijdschrift=Proceedings of the California Academy of Sciences (Series 4)|volume=43|nummer=8|pagina's=87-110|url=https://www.biodiversitylibrary.org/part/52910|datum=1983-07-06}}&lt;/ref&gt;

== Nòmber ==
E nòmber spesífiko ''pelagios'' (griego: πελάγιος), &quot;di laman&quot;, ta referí na su habitat oseániko, den zona epipelágiko.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://etyfish.org/megachasmidae/|titel=Family MEGACHASMIDAE Taylor, Compagno &amp; Struhsaker 1983 (Megamouth Shark)|bezochtdatum=2026-10-12|werk=The ETYFish Project|taal=en}}&lt;/ref&gt;

== Deskripshon ==
Un ''M. pelagios'' resien nasí su largura ta ménos ku 170 cm. E largura promedio di un machu madurá ta rònt di 425–450 cm, i tinto madurá ta mas o ménos 600 cm. ''M. pelagios'' por alkansá un largura máksimo di 820 cm.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

Evidentemente'', M. pelagios'' tin un kabes alargá, grandi ku un snùit kòrtiku i rondó.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Komportashon ==
''M. pelagios'' ta migra vertikalmente ku kril (Euphausiacea), anochi, e ta subi serka di superfisie di awa, i ta retirá pa awanan mas profundo durante dia. E espesie lo por tin tehido luminoso paden di su boka pa atraé presa.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Distribushon i habitat ==
''M. pelagios'' ta distribuí mundialmente, for di awanan templa-kalor pa laman tropikal. E espesie ta habitá área oseániko, kostero, i riba laman; ku un profundidat di 5–40 m riba plachi kontinental, i 0–1500 m riba laman ofer di awa profundo.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Státus ==
Evaluá na 2018, [[Lista Kòrá di IUCN]] a klasifiká ''M. pelagios'' komo no menasá.&lt;ref name=&quot;IUCN&quot;/&gt; Un tempu tabata pensa ku e espesie aki ta basta raro, e ta relativamente komun den algun área.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot;&gt;{{citeer boek|auteur=Ebert, D. A., Dando, M., &amp; Fowler, S.|jaar=2021|hoofdstuk= Lamniformes: mackerel sharks |titel=Sharks of the World: A Complete Guide|pagina's=301-323|uitgever=Princeton University Press|doi=10.2307/j.ctv1574pqp.13}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Kategoria:tribon]]</text>
      <sha1>8o6c5zufxitslfxmh9yez0b7ppqz8pk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206810</id>
      <parentid>206809</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T09:39:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <comment>+wikil;ink</comment>
      <origin>206810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3367" sha1="ol1alpz92a04r0bcgw0bv3avgdt2rqa" xml:space="preserve">{{taxobox|c
|exhibi titulo=cursivo
| status = LC
| fuente status = 2018
| imagen=Megamouth shark japan.jpg
| descripcion=Un muestra preservá di ''M. pelagios'' 
| reino = [[Animal|Animalia]]
| troncon = [[Chordata]]
| clase = [[Chondrichthyes]]
| subclase = [[Elasmobranchii]]
| orden = [[Lamniformes]]
| famia = [[Megachasmidae]]
| genero = ''[[Megachasma]]''
| c-nomber = ''Megachasma pelagios''
| autor = [[Leigthon R. Taylor|Taylor]], [[Leonard Compagno|Compagno]] &amp; [[Paul J. Struhsaker|Struhsaker]]
| fecha = 1983
}}
'''''Megachasma pelagios''''' ta un [[espesie]] di tribon for di [[Famia (biologia)|famia]] Megachasmidae.&lt;ref&gt;{{citeer web |url=https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&amp;id=281542|auteur=Froese, R. and D. Pauly. Editors.|datum=2026|werk=FishBase|titel=Megachasma pelagios Taylor, Compagno &amp; Struhsaker, 1983|via=World Register of Marine Species}}&lt;/ref&gt; ''M. pelagios'' a aksidentalmente wòrdu kapturá den 1976 riba laman na Kāne'ohe ([[Hawaii (estado)|Hawaii]]), i a wòrdu deskribí originalmente dor di Leigthon R. Taylor, Leonard Compagno, i Paul J. Struhsaker na 1983.&lt;ref&gt;{{citeer tijdschrift |auteur=Taylor, L. R. Jr.; Compagno, L. J. V.; Struhsaker, P. J.|jaar=|titel=Megamouth--a new species, genus, and family of lamnoid shark (Megachasma pelagios, family Megachasmidae) from the Hawaiian Islands|tijdschrift=Proceedings of the California Academy of Sciences (Series 4)|volume=43|nummer=8|pagina's=87-110|url=https://www.biodiversitylibrary.org/part/52910|datum=1983-07-06}}&lt;/ref&gt;

== Nòmber ==
E nòmber spesífiko ''pelagios'' (griego: πελάγιος), &quot;di laman&quot;, ta referí na su habitat oseániko, den zona epipelágiko.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://etyfish.org/megachasmidae/|titel=Family MEGACHASMIDAE Taylor, Compagno &amp; Struhsaker 1983 (Megamouth Shark)|bezochtdatum=2026-10-12|werk=The ETYFish Project|taal=en}}&lt;/ref&gt;

== Deskripshon ==
Un ''M. pelagios'' resien nasí su largura ta ménos ku 170 cm. E largura promedio di un machu madurá ta rònt di 425–450 cm, i tinto madurá ta mas o ménos 600 cm. ''M. pelagios'' por alkansá un largura máksimo di 820 cm.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

Evidentemente'', M. pelagios'' tin un kabes alargá, grandi ku un snùit kòrtiku i rondó.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Komportashon ==
''M. pelagios'' ta migra vertikalmente ku kril (Euphausiacea), anochi, e ta subi serka di superfisie di awa, i ta retirá pa awanan mas profundo durante dia. E espesie lo por tin tehido luminoso paden di su boka pa atraé presa.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Distribushon i habitat ==
''M. pelagios'' ta distribuí mundialmente, for di awanan templa-kalor pa laman tropikal. E espesie ta habitá área oseániko, kostero, i riba laman; ku un profundidat di 5–40 m riba plachi kontinental, i 0–1500 m riba laman ofer di awa profundo.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Státus ==
Evaluá na 2018, [[Lista Kòrá di IUCN]] a klasifiká ''M. pelagios'' komo no menasá.&lt;ref name=&quot;IUCN&quot;/&gt; Un tempu tabata pensa ku e espesie aki ta basta raro, e ta relativamente komun den algun área.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot;&gt;{{citeer boek|auteur=Ebert, D. A., Dando, M., &amp; Fowler, S.|jaar=2021|hoofdstuk= Lamniformes: mackerel sharks |titel=Sharks of the World: A Complete Guide|pagina's=301-323|uitgever=Princeton University Press|doi=10.2307/j.ctv1574pqp.13}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Kategoria:tribon]]</text>
      <sha1>ol1alpz92a04r0bcgw0bv3avgdt2rqa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206812</id>
      <parentid>206810</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T09:40:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <origin>206812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3365" sha1="fgfziviq7btfw81mjqmqj6yaoiwdo3c" xml:space="preserve">{{taxobox|c
|exhibi titulo=cursivo
| status = LC
| fuente status = 2018
| imagen=Megamouth shark japan.jpg
| descripcion=Un muestra preservá di ''M. pelagios'' 
| reino = [[Animal|Animalia]]
| troncon = [[Chordata]]
| clase = [[Chondrichthyes]]
| subclase = [[Elasmobranchii]]
| orden = [[Lamniformes]]
| famia = [[Megachasmidae]]
| genero = ''[[Megachasma]]''
| c-nomber = ''Megachasma pelagios''
| autor = [[Leigthon R. Taylor|Taylor]], [[Leonard Compagno|Compagno]] &amp; [[Paul J. Struhsaker|Struhsaker]]
| fecha = 1983
}}
'''''Megachasma pelagios''''' ta un [[espesie]] di tribon for di [[Famia (biologia)|famia]] Megachasmidae.&lt;ref&gt;{{citeer web |url=https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&amp;id=281542|auteur=Froese, R. and D. Pauly. Editors.|datum=2026|werk=FishBase|titel=Megachasma pelagios Taylor, Compagno &amp; Struhsaker, 1983|via=World Register of Marine Species}}&lt;/ref&gt; ''M. pelagios'' a aksidentalmente wòrdu kapturá den 1976 riba laman na Kaneohe ([[Hawaii (estado)|Hawaii]]), i a wòrdu deskribí originalmente dor di Leigthon R. Taylor, Leonard Compagno, i Paul J. Struhsaker na 1983.&lt;ref&gt;{{citeer tijdschrift |auteur=Taylor, L. R. Jr.; Compagno, L. J. V.; Struhsaker, P. J.|jaar=|titel=Megamouth--a new species, genus, and family of lamnoid shark (Megachasma pelagios, family Megachasmidae) from the Hawaiian Islands|tijdschrift=Proceedings of the California Academy of Sciences (Series 4)|volume=43|nummer=8|pagina's=87-110|url=https://www.biodiversitylibrary.org/part/52910|datum=1983-07-06}}&lt;/ref&gt;

== Nòmber ==
E nòmber spesífiko ''pelagios'' (griego: πελάγιος), &quot;di laman&quot;, ta referí na su habitat oseániko, den zona epipelágiko.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://etyfish.org/megachasmidae/|titel=Family MEGACHASMIDAE Taylor, Compagno &amp; Struhsaker 1983 (Megamouth Shark)|bezochtdatum=2026-10-12|werk=The ETYFish Project|taal=en}}&lt;/ref&gt;

== Deskripshon ==
Un ''M. pelagios'' resien nasí su largura ta ménos ku 170 cm. E largura promedio di un machu madurá ta rònt di 425–450 cm, i tinto madurá ta mas o ménos 600 cm. ''M. pelagios'' por alkansá un largura máksimo di 820 cm.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

Evidentemente'', M. pelagios'' tin un kabes alargá, grandi ku un snùit kòrtiku i rondó.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Komportashon ==
''M. pelagios'' ta migra vertikalmente ku kril (Euphausiacea), anochi, e ta subi serka di superfisie di awa, i ta retirá pa awanan mas profundo durante dia. E espesie lo por tin tehido luminoso paden di su boka pa atraé presa.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Distribushon i habitat ==
''M. pelagios'' ta distribuí mundialmente, for di awanan templa-kalor pa laman tropikal. E espesie ta habitá área oseániko, kostero, i riba laman; ku un profundidat di 5–40 m riba plachi kontinental, i 0–1500 m riba laman ofer di awa profundo.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Státus ==
Evaluá na 2018, [[Lista Kòrá di IUCN]] a klasifiká ''M. pelagios'' komo no menasá.&lt;ref name=&quot;IUCN&quot;/&gt; Un tempu tabata pensa ku e espesie aki ta basta raro, e ta relativamente komun den algun área.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot;&gt;{{citeer boek|auteur=Ebert, D. A., Dando, M., &amp; Fowler, S.|jaar=2021|hoofdstuk= Lamniformes: mackerel sharks |titel=Sharks of the World: A Complete Guide|pagina's=301-323|uitgever=Princeton University Press|doi=10.2307/j.ctv1574pqp.13}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Kategoria:tribon]]</text>
      <sha1>fgfziviq7btfw81mjqmqj6yaoiwdo3c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206815</id>
      <parentid>206812</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T10:09:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <origin>206815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3362" sha1="4l23vhpq223ztn4a8k497jzz2479gbt" xml:space="preserve">{{taxobox|c
|exhibi titulo=cursivo
| status = LC
| fuente status = 2018
| imagen=Megamouth shark japan.jpg
| descripcion=Un muestra preservá di ''M. pelagios'' 
| reino = [[Animal|Animalia]]
| troncon = [[Chordata]]
| clase = [[Chondrichthyes]]
| subclase = [[Elasmobranchii]]
| orden = [[Lamniformes]]
| famia = [[Megachasmidae]]
| genero = ''[[Megachasma]]''
| c-nomber = ''Megachasma pelagios''
| autor = [[Leigthon R. Taylor|Taylor]], [[Leonard Compagno|Compagno]] &amp; [[Paul J. Struhsaker|Struhsaker]]
| fecha = 1983
}}
'''''Megachasma pelagios''''' ta un [[espesie]] di tribon for di [[Famia (biologia)|famia]] Megachasmidae.&lt;ref&gt;{{citeer web |url=https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&amp;id=281542|auteur=Froese, R. and D. Pauly. Editors.|datum=2026|werk=FishBase|titel=Megachasma pelagios Taylor, Compagno &amp; Struhsaker, 1983|via=World Register of Marine Species}}&lt;/ref&gt; ''M. pelagios'' a aksidentalmente wòrdu kapturá den 1976 riba laman na Oahu ([[Hawaii (estado)|Hawaii]]), i a wòrdu deskribí originalmente dor di Leigthon R. Taylor, Leonard Compagno, i Paul J. Struhsaker na 1983.&lt;ref&gt;{{citeer tijdschrift |auteur=Taylor, L. R. Jr.; Compagno, L. J. V.; Struhsaker, P. J.|jaar=|titel=Megamouth--a new species, genus, and family of lamnoid shark (Megachasma pelagios, family Megachasmidae) from the Hawaiian Islands|tijdschrift=Proceedings of the California Academy of Sciences (Series 4)|volume=43|nummer=8|pagina's=87-110|url=https://www.biodiversitylibrary.org/part/52910|datum=1983-07-06}}&lt;/ref&gt;

== Nòmber ==
E nòmber spesífiko ''pelagios'' (griego: πελάγιος), &quot;di laman&quot;, ta referí na su habitat oseániko, den zona epipelágiko.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://etyfish.org/megachasmidae/|titel=Family MEGACHASMIDAE Taylor, Compagno &amp; Struhsaker 1983 (Megamouth Shark)|bezochtdatum=2026-10-12|werk=The ETYFish Project|taal=en}}&lt;/ref&gt;

== Deskripshon ==
Un ''M. pelagios'' resien nasí su largura ta ménos ku 170 cm. E largura promedio di un machu madurá ta rònt di 425–450 cm, i tinto madurá ta mas o ménos 600 cm. ''M. pelagios'' por alkansá un largura máksimo di 820 cm.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

Evidentemente'', M. pelagios'' tin un kabes alargá, grandi ku un snùit kòrtiku i rondó.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Komportashon ==
''M. pelagios'' ta migra vertikalmente ku kril (Euphausiacea), anochi, e ta subi serka di superfisie di awa, i ta retirá pa awanan mas profundo durante dia. E espesie lo por tin tehido luminoso paden di su boka pa atraé presa.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Distribushon i habitat ==
''M. pelagios'' ta distribuí mundialmente, for di awanan templa-kalor pa laman tropikal. E espesie ta habitá área oseániko, kostero, i riba laman; ku un profundidat di 5–40 m riba plachi kontinental, i 0–1500 m riba laman ofer di awa profundo.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Státus ==
Evaluá na 2018, [[Lista Kòrá di IUCN]] a klasifiká ''M. pelagios'' komo no menasá.&lt;ref name=&quot;IUCN&quot;/&gt; Un tempu tabata pensa ku e espesie aki ta basta raro, e ta relativamente komun den algun área.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot;&gt;{{citeer boek|auteur=Ebert, D. A., Dando, M., &amp; Fowler, S.|jaar=2021|hoofdstuk= Lamniformes: mackerel sharks |titel=Sharks of the World: A Complete Guide|pagina's=301-323|uitgever=Princeton University Press|doi=10.2307/j.ctv1574pqp.13}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Kategoria:tribon]]</text>
      <sha1>4l23vhpq223ztn4a8k497jzz2479gbt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206816</id>
      <parentid>206815</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T10:11:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <origin>206816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3412" sha1="dmiu5qw70quy4mthzvn9et66g1fjkyq" xml:space="preserve">{{taxobox|c
|exhibi titulo=cursivo
| status = LC
| fuente status = 2018
| imagen=Megamouth shark japan.jpg
| descripcion=Un muestra preservá di ''M. pelagios'' 
| reino = [[Animal|Animalia]]
| troncon = [[Chordata]]
| clase = [[Chondrichthyes]]
| subclase = [[Elasmobranchii]]
| orden = [[Lamniformes]]
| famia = [[Megachasmidae]]
| genero = ''[[Megachasma]]''
| c-nomber = ''Megachasma pelagios''
| autor = [[Leigthon R. Taylor|Taylor]], [[Leonard Compagno|Compagno]] &amp; [[Paul J. Struhsaker|Struhsaker]]
| fecha = 1983
}}
'''''Megachasma pelagios''''' ta un [[espesie]] di tribon for di [[Famia (biologia)|famia]] Megachasmidae.&lt;ref&gt;{{citeer web |url=https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&amp;id=281542|auteur=Froese, R. and D. Pauly. Editors.|datum=2026|werk=FishBase|titel=Megachasma pelagios Taylor, Compagno &amp; Struhsaker, 1983|via=World Register of Marine Species}}&lt;/ref&gt; ''M. pelagios''  a wòrdu deskribí originalmente dor di Leigthon R. Taylor, Leonard Compagno, i Paul J. Struhsaker na 1983.&lt;ref&gt;{{citeer tijdschrift |auteur=Taylor, L. R. Jr.; Compagno, L. J. V.; Struhsaker, P. J.|jaar=|titel=Megamouth--a new species, genus, and family of lamnoid shark (Megachasma pelagios, family Megachasmidae) from the Hawaiian Islands|tijdschrift=Proceedings of the California Academy of Sciences (Series 4)|volume=43|nummer=8|pagina's=87-110|url=https://www.biodiversitylibrary.org/part/52910|datum=1983-07-06}}&lt;/ref&gt;

E [[holotipo]] machu adulto di ''M. pelagios'' a aksidentalmente wòrdu kapturá 42 km nortost di Oahu ([[Hawaii (estado)|Hawaii]]) den 1976.

== Nòmber ==
E nòmber spesífiko ''pelagios'' (griego: πελάγιος), &quot;di laman&quot;, ta referí na su habitat oseániko, den zona epipelágiko.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://etyfish.org/megachasmidae/|titel=Family MEGACHASMIDAE Taylor, Compagno &amp; Struhsaker 1983 (Megamouth Shark)|bezochtdatum=2026-10-12|werk=The ETYFish Project|taal=en}}&lt;/ref&gt;

== Deskripshon ==
Un ''M. pelagios'' resien nasí su largura ta ménos ku 170 cm. E largura promedio di un machu madurá ta rònt di 425–450 cm, i tinto madurá ta mas o ménos 600 cm. ''M. pelagios'' por alkansá un largura máksimo di 820 cm.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

Evidentemente'', M. pelagios'' tin un kabes alargá, grandi ku un snùit kòrtiku i rondó.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Komportashon ==
''M. pelagios'' ta migra vertikalmente ku kril (Euphausiacea), anochi, e ta subi serka di superfisie di awa, i ta retirá pa awanan mas profundo durante dia. E espesie lo por tin tehido luminoso paden di su boka pa atraé presa.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Distribushon i habitat ==
''M. pelagios'' ta distribuí mundialmente, for di awanan templa-kalor pa laman tropikal. E espesie ta habitá área oseániko, kostero, i riba laman; ku un profundidat di 5–40 m riba plachi kontinental, i 0–1500 m riba laman ofer di awa profundo.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Státus ==
Evaluá na 2018, [[Lista Kòrá di IUCN]] a klasifiká ''M. pelagios'' komo no menasá.&lt;ref name=&quot;IUCN&quot;/&gt; Un tempu tabata pensa ku e espesie aki ta basta raro, e ta relativamente komun den algun área.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot;&gt;{{citeer boek|auteur=Ebert, D. A., Dando, M., &amp; Fowler, S.|jaar=2021|hoofdstuk= Lamniformes: mackerel sharks |titel=Sharks of the World: A Complete Guide|pagina's=301-323|uitgever=Princeton University Press|doi=10.2307/j.ctv1574pqp.13}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Kategoria:tribon]]</text>
      <sha1>dmiu5qw70quy4mthzvn9et66g1fjkyq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206817</id>
      <parentid>206816</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T10:22:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <origin>206817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3425" sha1="hhn5jm1lkucih8f5re1jdikvdjqh3n3" xml:space="preserve">{{taxobox|c
|exhibi titulo=cursivo
| status = LC
| fuente status = 2018
| imagen=Megamouth shark japan.jpg
| descripcion=Un muestra preservá di ''M. pelagios'' 
| reino = [[Animal|Animalia]]
| troncon = [[Chordata]]
| clase = [[Chondrichthyes]]
| subclase = [[Elasmobranchii]]
| orden = [[Lamniformes]]
| famia = [[Megachasmidae]]
| genero = ''[[Megachasma]]''
| c-nomber = ''Megachasma pelagios''
| autor = [[Leigthon R. Taylor|Taylor]], [[Leonard Compagno|Compagno]] &amp; [[Paul J. Struhsaker|Struhsaker]]
| fecha = 1983
}}
'''''Megachasma pelagios''''' ta un [[espesie]] di tribon for di [[Famia (biologia)|famia]] Megachasmidae.&lt;ref&gt;{{citeer web |url=https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&amp;id=281542|auteur=Froese, R. and D. Pauly. Editors.|datum=2026|werk=FishBase|titel=Megachasma pelagios Taylor, Compagno &amp; Struhsaker, 1983|via=World Register of Marine Species}}&lt;/ref&gt; ''M. pelagios''  a wòrdu deskribí originalmente dor di Leigthon R. Taylor, Leonard Compagno, i Paul J. Struhsaker na 1983.&lt;ref&gt;{{citeer tijdschrift |auteur=Taylor, L. R. Jr.; Compagno, L. J. V.; Struhsaker, P. J.|jaar=|titel=Megamouth--a new species, genus, and family of lamnoid shark (Megachasma pelagios, family Megachasmidae) from the Hawaiian Islands|tijdschrift=Proceedings of the California Academy of Sciences (Series 4)|volume=43|nummer=8|pagina's=87-110|url=https://www.biodiversitylibrary.org/part/52910|datum=1983-07-06}}&lt;/ref&gt;

E [[holotipo]] machu adulto (largura: 446 cm, peso: 750 kg) a aksidentalmente wòrdu kapturá 42 km nortost di Oahu ([[Hawaii (estado)|Hawaii]]) den 1976.

== Nòmber ==
E nòmber spesífiko ''pelagios'' (griego: πελάγιος), &quot;di laman&quot;, ta referí na su habitat oseániko, den zona epipelágiko.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://etyfish.org/megachasmidae/|titel=Family MEGACHASMIDAE Taylor, Compagno &amp; Struhsaker 1983 (Megamouth Shark)|bezochtdatum=2026-10-12|werk=The ETYFish Project|taal=en}}&lt;/ref&gt;

== Deskripshon ==
Un ''M. pelagios'' resien nasí su largura ta ménos ku 170 cm. E largura promedio di un machu madurá ta rònt di 425–450 cm, i tinto madurá ta mas o ménos 600 cm. ''M. pelagios'' por alkansá un largura máksimo di 820 cm.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

Evidentemente'', M. pelagios'' tin un kabes alargá, grandi ku un snùit kòrtiku i rondó.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Komportashon ==
''M. pelagios'' ta migra vertikalmente ku kril (Euphausiacea), anochi, e ta subi serka di superfisie di awa, i ta retirá pa awanan mas profundo durante dia. E espesie lo por tin tehido luminoso paden di su boka pa atraé presa.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Distribushon i habitat ==
''M. pelagios'' ta distribuí mundialmente, for di awanan templa-kalor pa laman tropikal. E espesie ta habitá área oseániko, kostero, i riba laman; ku un profundidat di 5–40 m riba plachi kontinental, i 0–1500 m riba laman ofer di awa profundo.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Státus ==
Evaluá na 2018, [[Lista Kòrá di IUCN]] a klasifiká ''M. pelagios'' komo no menasá.&lt;ref name=&quot;IUCN&quot;/&gt; Un tempu tabata pensa ku e espesie aki ta basta raro, e ta relativamente komun den algun área.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot;&gt;{{citeer boek|auteur=Ebert, D. A., Dando, M., &amp; Fowler, S.|jaar=2021|hoofdstuk= Lamniformes: mackerel sharks |titel=Sharks of the World: A Complete Guide|pagina's=301-323|uitgever=Princeton University Press|doi=10.2307/j.ctv1574pqp.13}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Kategoria:tribon]]</text>
      <sha1>hhn5jm1lkucih8f5re1jdikvdjqh3n3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206818</id>
      <parentid>206817</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T10:23:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <origin>206818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3452" sha1="drl929vyzfe1lx2pb6teyro6aejuu8q" xml:space="preserve">{{taxobox|c
|exhibi titulo=cursivo
| status = LC
| fuente status = 2018
| imagen=Megamouth shark japan.jpg
| descripcion=Un muestra preservá di ''M. pelagios'' 
| reino = [[Animal|Animalia]]
| troncon = [[Chordata]]
| clase = [[Chondrichthyes]]
| subclase = [[Elasmobranchii]]
| orden = [[Lamniformes]]
| famia = [[Megachasmidae]]
| genero = ''[[Megachasma]]''
| c-nomber = ''Megachasma pelagios''
| autor = [[Leigthon R. Taylor|Taylor]], [[Leonard Compagno|Compagno]] &amp; [[Paul J. Struhsaker|Struhsaker]]
| fecha = 1983
}}
'''''Megachasma pelagios''''' ta un [[espesie]] di tribon for di [[Famia (biologia)|famia]] Megachasmidae.&lt;ref&gt;{{citeer web |url=https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&amp;id=281542|auteur=Froese, R. and D. Pauly. Editors.|datum=2026|werk=FishBase|titel=Megachasma pelagios Taylor, Compagno &amp; Struhsaker, 1983|via=World Register of Marine Species}}&lt;/ref&gt; ''M. pelagios''  a wòrdu deskribí originalmente dor di Leigthon R. Taylor, Leonard Compagno, i Paul J. Struhsaker na 1983.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{citeer tijdschrift |auteur=Taylor, L. R. Jr.; Compagno, L. J. V.; Struhsaker, P. J.|jaar=|titel=Megamouth--a new species, genus, and family of lamnoid shark (Megachasma pelagios, family Megachasmidae) from the Hawaiian Islands|tijdschrift=Proceedings of the California Academy of Sciences (Series 4)|volume=43|nummer=8|pagina's=87-110|url=https://www.biodiversitylibrary.org/part/52910|datum=1983-07-06}}&lt;/ref&gt;

E [[holotipo]] machu adulto (largura: 446 cm, peso: 750 kg) a aksidentalmente wòrdu kapturá 42 km nortost di Oahu ([[Hawaii (estado)|Hawaii]]) den 1976.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

== Nòmber ==
E nòmber spesífiko ''pelagios'' (griego: πελάγιος), &quot;di laman&quot;, ta referí na su habitat oseániko, den zona epipelágiko.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://etyfish.org/megachasmidae/|titel=Family MEGACHASMIDAE Taylor, Compagno &amp; Struhsaker 1983 (Megamouth Shark)|bezochtdatum=2026-10-12|werk=The ETYFish Project|taal=en}}&lt;/ref&gt;

== Deskripshon ==
Un ''M. pelagios'' resien nasí su largura ta ménos ku 170 cm. E largura promedio di un machu madurá ta rònt di 425–450 cm, i tinto madurá ta mas o ménos 600 cm. ''M. pelagios'' por alkansá un largura máksimo di 820 cm.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

Evidentemente'', M. pelagios'' tin un kabes alargá, grandi ku un snùit kòrtiku i rondó.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Komportashon ==
''M. pelagios'' ta migra vertikalmente ku kril (Euphausiacea), anochi, e ta subi serka di superfisie di awa, i ta retirá pa awanan mas profundo durante dia. E espesie lo por tin tehido luminoso paden di su boka pa atraé presa.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Distribushon i habitat ==
''M. pelagios'' ta distribuí mundialmente, for di awanan templa-kalor pa laman tropikal. E espesie ta habitá área oseániko, kostero, i riba laman; ku un profundidat di 5–40 m riba plachi kontinental, i 0–1500 m riba laman ofer di awa profundo.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Státus ==
Evaluá na 2018, [[Lista Kòrá di IUCN]] a klasifiká ''M. pelagios'' komo no menasá.&lt;ref name=&quot;IUCN&quot;/&gt; Un tempu tabata pensa ku e espesie aki ta basta raro, e ta relativamente komun den algun área.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot;&gt;{{citeer boek|auteur=Ebert, D. A., Dando, M., &amp; Fowler, S.|jaar=2021|hoofdstuk= Lamniformes: mackerel sharks |titel=Sharks of the World: A Complete Guide|pagina's=301-323|uitgever=Princeton University Press|doi=10.2307/j.ctv1574pqp.13}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Kategoria:tribon]]</text>
      <sha1>drl929vyzfe1lx2pb6teyro6aejuu8q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206819</id>
      <parentid>206818</parentid>
      <timestamp>2026-10-14T10:24:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <origin>206819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3452" sha1="8qk1ezwm80f69zbcbnbfhcwlbfpkciy" xml:space="preserve">{{taxobox|c
|exhibi titulo=cursivo
| status = LC
| fuente status = 2018
| imagen=Megamouth shark japan.jpg
| descripcion=Un muestra preservá di ''M. pelagios'' 
| reino = [[Animal|Animalia]]
| troncon = [[Chordata]]
| clase = [[Chondrichthyes]]
| subclase = [[Elasmobranchii]]
| orden = [[Lamniformes]]
| famia = [[Megachasmidae]]
| genero = ''[[Megachasma]]''
| c-nomber = ''Megachasma pelagios''
| autor = [[Leigthon R. Taylor|Taylor]], [[Leonard Compagno|Compagno]] &amp; [[Paul J. Struhsaker|Struhsaker]]
| fecha = 1983
}}
'''''Megachasma pelagios''''' ta un [[espesie]] di tribon for di [[Famia (biologia)|famia]] Megachasmidae.&lt;ref&gt;{{citeer web |url=https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&amp;id=281542|auteur=Froese, R. and D. Pauly. Editors.|datum=2026|werk=FishBase|titel=Megachasma pelagios Taylor, Compagno &amp; Struhsaker, 1983|via=World Register of Marine Species}}&lt;/ref&gt; ''M. pelagios''  a wòrdu deskribí originalmente dor di Leigthon R. Taylor, Leonard Compagno, i Paul J. Struhsaker na 1983.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{citeer tijdschrift |auteur=Taylor, L. R. Jr.; Compagno, L. J. V.; Struhsaker, P. J.|jaar=|titel=Megamouth--a new species, genus, and family of lamnoid shark (Megachasma pelagios, family Megachasmidae) from the Hawaiian Islands|tijdschrift=Proceedings of the California Academy of Sciences (Series 4)|volume=43|nummer=8|pagina's=87-110|url=https://www.biodiversitylibrary.org/part/52910|datum=1983-07-06}}&lt;/ref&gt;

E [[holotipo]] machu adulto (largura: 446 cm, peso: 750 kg) a wòrdu kapturá aksidentalmente 42 km nortost di Oahu ([[Hawaii (estado)|Hawaii]]) den 1976.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

== Nòmber ==
E nòmber spesífiko ''pelagios'' (griego: πελάγιος), &quot;di laman&quot;, ta referí na su habitat oseániko, den zona epipelágiko.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://etyfish.org/megachasmidae/|titel=Family MEGACHASMIDAE Taylor, Compagno &amp; Struhsaker 1983 (Megamouth Shark)|bezochtdatum=2026-10-12|werk=The ETYFish Project|taal=en}}&lt;/ref&gt;

== Deskripshon ==
Un ''M. pelagios'' resien nasí su largura ta ménos ku 170 cm. E largura promedio di un machu madurá ta rònt di 425–450 cm, i tinto madurá ta mas o ménos 600 cm. ''M. pelagios'' por alkansá un largura máksimo di 820 cm.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

Evidentemente'', M. pelagios'' tin un kabes alargá, grandi ku un snùit kòrtiku i rondó.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Komportashon ==
''M. pelagios'' ta migra vertikalmente ku kril (Euphausiacea), anochi, e ta subi serka di superfisie di awa, i ta retirá pa awanan mas profundo durante dia. E espesie lo por tin tehido luminoso paden di su boka pa atraé presa.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Distribushon i habitat ==
''M. pelagios'' ta distribuí mundialmente, for di awanan templa-kalor pa laman tropikal. E espesie ta habitá área oseániko, kostero, i riba laman; ku un profundidat di 5–40 m riba plachi kontinental, i 0–1500 m riba laman ofer di awa profundo.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot; /&gt;

== Státus ==
Evaluá na 2018, [[Lista Kòrá di IUCN]] a klasifiká ''M. pelagios'' komo no menasá.&lt;ref name=&quot;IUCN&quot;/&gt; Un tempu tabata pensa ku e espesie aki ta basta raro, e ta relativamente komun den algun área.&lt;ref name=&quot;Ebert_2021&quot;&gt;{{citeer boek|auteur=Ebert, D. A., Dando, M., &amp; Fowler, S.|jaar=2021|hoofdstuk= Lamniformes: mackerel sharks |titel=Sharks of the World: A Complete Guide|pagina's=301-323|uitgever=Princeton University Press|doi=10.2307/j.ctv1574pqp.13}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Kategoria:tribon]]</text>
      <sha1>8qk1ezwm80f69zbcbnbfhcwlbfpkciy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mega Hit FM</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15123</id>
    <revision>
      <id>206800</id>
      <timestamp>2026-10-13T19:29:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Variante|c}} {{Infobox empresa| variante = c | nomber = Mega Hit FM | imagen              =  | descripcion         =  | funda               = 1995 | fundado             = Ron Gijzen&lt;br/&gt;Ben Becker | propietario         =  | director ehecutivo  =  | pais        = {{NLD}} - Boneiru | sede        = Bulevar Gobernador Nicolaas Debrot | sector      = entretenimentu, músika | industria   = radio difusion | website     = https://www.megahitfm.com/ }} '''Mega Hit FM''' ta un...&quot;</comment>
      <origin>206800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3471" sha1="5gu4bckr3rgbv4duatuersjmqm6tvz4" xml:space="preserve">{{Variante|c}}
{{Infobox empresa| variante = c
| nomber = Mega Hit FM
| imagen              = 
| descripcion         = 
| funda               = 1995
| fundado             = Ron Gijzen&lt;br/&gt;Ben Becker
| propietario         = 
| director ehecutivo  = 
| pais        = {{NLD}} - Boneiru
| sede        = Bulevar Gobernador Nicolaas Debrot
| sector      = entretenimentu, músika
| industria   = radio difusion
| website     = https://www.megahitfm.com/
}}
'''Mega Hit FM''' ta un radio emisora ​​komersial na [[Boneiru]].&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://www.megahitfm.com/ |titel=Mega Hit FM - All The Hits! |achternaam=generator |voornaam=meta-tags |bezochtdatum=2026-10-13 |werk=Mega Hit FM}}&lt;/ref&gt; E ​​ta transmití riba 101.1 FM i via [[internet]]. Su programashon musikal ta inkluí kantikanan di éksito, klásikonan popular i kansionnan na [[spaño]]. E programanan ta wòrdu presentá na [[hulandes]].

E emisora a wòrdu fundá pa Ron Gijzen i Ben Becker na òktober 1995, bou di e nòmber Mega Super Radio.&lt;ref&gt;[https://www.bonaire.nu/nieuws/kunst-cultuur-en-muziek/80830/mega-hit-fm-viert-30-jaar-met-groot-feest-op-eden-beach MEGA Hit FM viert 30 jaar met groot feest op Eden Beach], bonaire.nu (16 di òktober 2025)&lt;/ref&gt; Durante e añanan, su nòmber i marka a kambia diferente biaha, te ku el a bira konosí komo Mega Hit FM. Gijzen i Becker ta presentá programa na e emisora tambe. Entre e personahenan konosí ku a presentá programa di radio na e emisora tabatin Jeroen van Inkel, Robin Schulz i Jesse Sprikkelman.

Un investigashon realisá na final di 2020 pa [[Servisio di Reino Hulanda Karibense|Rijksdienst Caribisch Nederland]] tokante e efektividat di kampañanan den medionan lokal a indiká ku Mega Hit FM tabata e emisora di radio mas skuchá na Boneiru.&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://www.rijksdienstcn.com/documenten/2020/mediaonderzoek/mediaonderzoek-caribisch-nederland-2020/mediaonderzoek-caribisch-nederland-2020 |titel=Mediaonderzoek Caribisch Nederland 2020 {{!}} Rijksdienst Caribisch Nederland |achternaam=Koninkrijksrelaties |voornaam=Ministerie van Binnenlandse Zaken en |datum=2021-03-03 |bezochtdatum=2026-10-13 |werk=www.rijksdienstcn.com |taal=nl}}&lt;/ref&gt; Segun e investigashon, mas o ménos 62% di e respondentenan a indiká ku nan tabata skucha e emisora regularmente.

Ademas di e studio di transmishon na Bulevar Gobernador Nicolaas Debrot, e emisora tin un di dos studio na Club Trocadero, na Kralendijk, desde 2023.&lt;ref&gt;[https://www.bonaire.nu/nieuws/economie/25232/radiozender-mega-hit-fm-opent-tweede-studio-bij-club-trocadero Radiozender Mega Hit FM opent tweede studio bij Club Trocadero], bonaire. nu (25 di febrüari 2023)&lt;/ref&gt;

==Kanal temátiko==
Mega Hit FM ​​ta operá un kanal temátiko yamá ''Mega Classics'', ku ta transmití “golden oldies” riba 99.5 FM na Boneiru i via internet. 

Ademas, e emisora ta operá un kanal, basá riba 101.1 FM, ku no ta transmití programa ni propaganda, sino músika transmití eksklusivamente den supermerkadonan rònt di e isla.&lt;ref&gt;{{citeer web|auteur=Ellen Breel|url=https://www.bonaire.nu/nieuws/bonaire/17675/mega-hit-fm-verzorgt-muziek-in-van-den-tweel-supermarket|titel= Mega Hit FM verzorgt muziek in Van den Tweel Supermarket|werk=bonaire.nu|datum=2018-09-26|bezochtdatum=2026-10-13}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =70776292|titulo=Mega Hit FM}}
{{References}}
}}

[[Kategoria:Radio]]
[[Kategoria:Boneiru]]</text>
      <sha1>5gu4bckr3rgbv4duatuersjmqm6tvz4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Winklaar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15124</id>
    <revision>
      <id>206804</id>
      <timestamp>2026-10-13T20:34:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Variante|c}} {{Databox}} '''Winklaar''' por referi na:  == Hende == **[[Djuric Winklaar]], futbolista di [[Kòrsou]] **[[Michelangelo Winklaar]], diseñadó di moda di [[Kòrsou]] **[[Michelle Winklaar]], polítiko di [[Aruba]] **[[Roelly Winklaar]], bodybuilder di [[Kòrsou]] **[[Frida Winklaar-Domacassé]], poeta di [[Aruba]]  {{Dp}}  {{Appendix}}&quot;</comment>
      <origin>206804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="353" sha1="a2xojxstb1a0zbu7eghke075pji4vvp" xml:space="preserve">{{Variante|c}}
{{Databox}}
'''Winklaar''' por referi na:

== Hende ==
**[[Djuric Winklaar]], futbolista di [[Kòrsou]]
**[[Michelangelo Winklaar]], diseñadó di moda di [[Kòrsou]]
**[[Michelle Winklaar]], polítiko di [[Aruba]]
**[[Roelly Winklaar]], bodybuilder di [[Kòrsou]]
**[[Frida Winklaar-Domacassé]], poeta di [[Aruba]]

{{Dp}}

{{Appendix}}</text>
      <sha1>a2xojxstb1a0zbu7eghke075pji4vvp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>206805</id>
      <parentid>206804</parentid>
      <timestamp>2026-10-13T20:43:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>206805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="454" sha1="exf628cuuk1ohd0f40rv0sqwvosojrx" xml:space="preserve">{{Variante|c}}
{{Databox}}
'''Winklaar''' por referi na:

== Hende ==
* [[Darwin Winklaar]], diseñadó di moda di [[Aruba]]
* [[Djuric Winklaar]], futbolista di [[Kòrsou]]
* [[Michelangelo Winklaar]], diseñadó di moda di [[Kòrsou]]
* [[Michelle Winklaar]], polítiko di [[Aruba]]
* [[Ray Winklaar]], futbolista di [[Kòrsou]]
* [[Roelly Winklaar]], bodybuilder di [[Kòrsou]]
* [[Frida Winklaar-Domacassé]], poeta di [[Aruba]]

{{Dp}}

{{Appendix}}</text>
      <sha1>exf628cuuk1ohd0f40rv0sqwvosojrx</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>