ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ pawiki https://pa.wikipedia.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਾਟਕ ਫਾਟਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk Topic 0 2753 840714 840586 2026-06-11T17:28:03Z ਮਨਪ੍ਰੀਤਖਾਲਸਾ 60604 ਹਵਾਲਾ [2] Zorawar Singh Palit ਬਾਰੇ ਹੈ, Sahibzada Zorawar Singh ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ। 840714 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious biography | period = 1675–1708 | religion = [[ਸਿੱਖ ਧਰਮ]] | name = ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ | image = Painting of Guru Gobind Singh, found within the Anandpuri Hazuri Bir codex of the Dasam Granth, ca.1690's–1700's.jpg | alt = ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ | caption = ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ (ਵਿਰਾਜਮਾਨ) ਦੀ ਸਮਕਾਲੀ ਪੇਂਟਿੰਗ [[ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ]] ਦੇ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਖਰੜੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ | birth_name = ਗੋਬਿੰਦ ਦਾਸ | birth_date = 22 ਦਸੰਬਰ 1666<ref name=eos/> | birth_place = [[ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ]], [[ਬਿਹਾਰ ਸੂਬਾ]], [[ਮੁਗ਼ਲ ਸਾਮਰਾਜ]] | death_date = {{death date and age|1708|10|07|1666|12|22|df=yes}} | death_place = [[ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਹਿਬ]], [[ਨੰਦੇੜ]], ਬਿਦਾਹ ਸੂਬਾ, [[ਮੁਗ਼ਲ ਸਾਮਰਾਜ]] | other_names = ''ਦਸਵੇਂ ਨਾਨਕ''<ref>{{Cite book |last1=Singh |first1=Pashaura |url=https://books.google.com/books?id=8I0NAwAAQBAJ&pg=PA311 |title=The Oxford Handbook of Sikh Studies |last2=Fenech |first2=Louis E. |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2014 |isbn=978-0-19-969930-8 |page=311}}</ref><br>''ਦਸਵਾਂ ਮਾਸਟਰ'' <br>''ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਪਿਤਾ'' | known_for = * [[ਖ਼ਾਲਸਾ]] ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ<ref name="MandairShackle2013p25" /> * [[ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ]]<ref name="aarweb.org">{{cite web |url=https://aarweb.org/AARMBR/AARMBR/Publications-and-News-/Book-Series/Books/Religion-in-Translation-Series/Debating-the-Dasam-Granth.aspx#:~:text=The%20controversy%20stems%20from%20two,liaisons%20between%20men%20and%20women. |title=Debating the Dasam Granth |website=aarweb.org |access-date=20 January 2024}}</ref> * ਸਿੱਖ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ਦੀ ਰਚਨਾ [[ਦੇਹ ਸਿਵਾ ਬਰ ਮੋਹਿ ਇਹੈ]]<ref name=":1" /><ref>{{Cite book |last=Dilgeer |first=Harjinder Singh |title=The Sikh Reference Book |url=https://archive.org/details/sikhreferenceboo0000dila |publisher=Sikh Educational Trust for Sikh University Centre, Denmark |year=1997 |isbn=9780969596424 |pages=[https://archive.org/details/sikhreferenceboo0000dila/page/n97 94] |quote=Some Sikhs, out of ignorance, began using " deh shiva bar mohe ihai shubh karman te kabhoon na taron ... " as the Sikh national anthem.}}</ref> * [[ਜ਼ਫਰਨਾਮਾ (ਚਿੱਠੀ)|ਜ਼ਫਰਨਾਮਾ]] ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ [[ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ]] ਨੂੰ "ਜਿੱਤ ਦਾ ਪੱਤਰ" * ਸਿੱਖ ਤਿਉਹਾਰ [[ਹੋਲਾ ਮਹੱਲਾ]] ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ * [[ਪੰਜ ਪਿਆਰੇ|ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ]] ਦੀ ਸਾਜਨਾ<ref name="Celebrating life">{{Cite book |last=Williams |first=Victoria |url=https://www.worldcat.org/oclc/956633929 |title=Celebrating life customs around the world : from baby showers to funerals |publisher=ABC-CLIO |year=2016 |isbn=978-1-4408-3658-9 |location=Santa Barbara, California |pages=70 |chapter=Dastaar Bandi and Amrit Sanchar, Sikhism |oclc=956633929 |quote=During the ceremony the amrit is accompanied by a solemn oath in the presence of Sri Guru Granth Sahib and Panj Pyare, or the five beloved ones. Panj Pyare is a quintet of initiated Sikh men or women that act as leaders within the Sikh community. The Panj Pyare oversee the Amrit Sanchar ceremony by preparing the initiates and administering the amrit to those ready to be initiated}}</ref><ref name=":1" /> * ਨਾਂਦੇੜ ਵਿਖੇ 52 ਹੁਕਮ ਦੇਣਾ - [[ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ 52 ਹੁਕਮ]]<ref>{{cite book|last=Singh|first=Balawindara|title=Fifty-Two Commandments Of Guru Gobind Singh|year=2004|publisher=Singh Bros.|page=9|location=Michigan, US}}</ref><ref>{{cite book|last=Singh|first=Satbir|title=Aad Sikh Te Aad Sakhian|year=1991|publisher=New Book Company|location=Jalandhar}}</ref> * [[ਪੰਜ ਕਕਾਰ]]<ref>{{cite news |url=http://www.worldsikh.org/what_is_the_kirpan |title=What is the kirpan? |newspaper=World Sikh Organization of Canada |access-date=18 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402114654/http://www.worldsikh.org/what_is_the_kirpan |archive-date=2 April 2015 |url-status=live}}</ref> * ਜੈਕਾਰਾ [[ਬੋਲੇ ਸੋ ਨਿਹਾਲ]]<ref>{{Cite web |title=Bole So Nihal {{!}} Asian Ethnic Religion {{!}} Religious Comparison |url=https://www.scribd.com/document/80513870/Bole-So-Nihal |access-date=7 December 2017 |language=en |via=Scribd}}</ref> | predecessor = [[ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ]] | successor = [[ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ]] | spouse = [[ਮਾਤਾ ਜੀਤੋ|ਮਾਤਾ ਜੀਤੋ ਜੀ]], [[ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰੀ|ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰੀ ਜੀ]] ਅਤੇ [[ਮਾਤਾ ਸਾਹਿਬ ਕੌਰ|ਮਾਤਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇਵਾਂ ਜੀ]] | children = [[ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ|ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ]]<br>[[ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘ ਜੀ|ਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘ]]<br>[[ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਸਿੰਘ ਜੀ|ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਸਿੰਘ]] [[ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਫ਼ਤਿਹ ਸਿੰਘ ਜੀ|ਫ਼ਤਿਹ ਸਿੰਘ]] | father = [[ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ|ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ]] | mother = [[ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ]] | signature = Autograph_(neeshan)_of_Guru_Gobind_Singh.png | founder = [[File:Sikh flag.jpg|20 px]] [[ਖ਼ਾਲਸਾ]] [[File:Sikh flag.jpg|20 px]] [[ਖ਼ਾਲਸਾ ਫੌਜ]] | pen_name = ਸ਼ਯਾਮ<br>ਰਾਮ<br>ਕਾਲ<br>ਗੋਬਿੰਦ ਦਾਸ<br>ਨਾਨਕ<br>ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ<br>ਸ਼ਾਹ ਗੋਬਿੰਦ<ref name="Gandhi 1978 607">{{Cite book |last=Gandhi |first=Surjit Singh |url=https://books.google.com/books?id=k-sJAQAAIAAJ&q=guru+gobind+singh+pen+name |title=History of the Sikh Gurus: A Comprehensive Study |date=1978 |publisher=Gur Das Kapur |pages=607 |language=en}}</ref><ref name="ReferenceA">In the last stanza of [[Chaupai Sahib]] Guru Gobind Singh refers to himself as Gobind Das</ref><ref name="Singh 2015 66, 68, 77">{{Cite book |last=Singh |first=Kamalroop |url=https://www.worldcat.org/oclc/932463542 |title=The Grańth of Guru Gobind Singh : essays, lectures, and translations |date=2015 |others=Gurinder Singh Mann |isbn=978-0-19-945897-4 |edition=1st |location=New Delhi |pages=66, 68, 77 |oclc=932463542}}</ref> }} '''ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ''' ([[ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲੀ|ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ]]: '''Guru Gobind Singh;''' ਉਚਾਰਨ: [guru gobind singh]; 22 ਦਸੰਬਰ 1666 –7 ਅਕਤੂਬਰ 1708;<ref name="eos">{{Cite web|url=https://archive.org/details/TheEncyclopediaOfSikhism-VolumeIiE-l/page/n101|title=GOBIND SINGH, GURU (1666–1708)|last=Ganda Singh|website=Encyclopaedia of Sikhism|publisher=Punjabi University Patiala|archive-url=https://web.archive.org/web/20170729230458/http://www.learnpunjabi.org/eos/index.aspx|archive-date=29 July 2017|access-date=7 March 2016}}</ref><ref name="colesambhip36">{{Cite book|title=The Sikhs: Their Religious Beliefs and Practice|last=Owen Cole|first=William|last2=Piara Singh Sambhi|publisher=Sussex Academic Press|year=1995|page=36}}</ref> ਜਨਮ ਦਾ ਨਾਮ: '''ਗੋਬਿੰਦ ਦਾਸ''' ਜਾਂ '''ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਏ'''<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=KVhwDwAAQBAJ&pg=PT68|title=Understanding Sikhism|last=Cole|first=W. Owen|date=26 August 2004|publisher=Dunedin Academic Press Ltd|isbn=978-1-906716-91-2|pages=68|language=en|quote=Guru Gobind Singh's name was Gobind Das or sometimes said to be Gobind Rai, but from the founding of the Khalsa he is known to be Guru Gobind Singh.}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/sikhism00mcle/page/46/mode/2up?view=theater|title=Sikhism|last=McLeod|first=W. H.|date=1997|publisher=Penguin Books|isbn=978-0-14-025260-6|pages=47|language=en|quote=Gobind Das was the original name of the Tenth Guru, at least so it seems. Muslim sources generally refer to him as Gobind Rai, but documents issued by his father, Guru Tegh Bahadur, give his name as Gobind Das.}}</ref><ref>Guru Gobind Singh in the final verse of his composition, [[Chaupai (Sikhism)|Chaupai Sahib]], refers to himself as Gobind Das.</ref>) ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਗੁਰੂ ਹੋਏ ਹਨ। ਓਹ ਇੱਕ [[ਰੂਹਾਨੀਅਤ|ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਗੁਰੂ]], ਯੋਧਾ, [[ਕਵੀ]] ਅਤੇ [[ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ]] ਸਨ। ਜਦੋਂ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ, [[ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ]] ਨੂੰ [[ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ]] ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਵਾਰਸ ਵਜੋਂ [[ਸਿੱਖ|ਸਿੱਖਾਂ]] ਦੇ ਅਗਲੇ (ਦਸਵੇਂ) ਆਗੂ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਪ ਜੀ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਆਖਰੀ ਮਨੁੱਖੀ [[ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ]] ਹੋਏ ਹਨ।<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/sikhism0000mayl_l1v5|title=Sikhism|last=Mayled|first=Jon|publisher=Heinemann|year=2002|isbn=978-0-435-33627-1|page=[https://archive.org/details/sikhism0000mayl_l1v5/page/12 12]|url-access=registration}}</ref> ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਜੀਵਿਤ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ - ਦੋ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ, ਦੋ ਨੂੰ [[ਮੁਗ਼ਲ ਸਲਤਨਤ|ਮੁਗਲ]] ਗਵਰਨਰ [[ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ (ਸਰਹੰਦ)|ਵਜ਼ੀਰ ਖਾਨ]] ਦੇ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।<ref name="Routledge">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=u48rUnVEHbEC&pg=PA93|title=The Routledge Handbook of Religion and Security|last=Seiple|first=Chris|last2=Hoover|first2=Dennis|last3=Otis|first3=Pauletta|publisher=Routledge|year=2013|isbn=978-0-415-66744-9|pages=93}}; {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=HHyVh29gy4QC|title=The Mughal Empire|last=Richards|first=John F.|publisher=Cambridge University Press|year=1995|isbn=978-0-521-56603-2|pages=255–258}}</ref><ref>{{Cite journal|date=1972|title=The Sikh Review|journal=Sikh Cultural Centre|volume=20|issue=218–229|page=28}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=9RzzxcEL4C0C|title=Sikh Militancy in the Seventeenth Century: Religious Violence in Mughal and Early Modern India|last=Hardip Singh Syan|publisher=I.B.Tauris|year=2013|isbn=978-1-78076-250-0|pages=218–222}}</ref> == ਜਨਮ == ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੌਵੇਂ [[ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ]], [[ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ]] ਅਤੇ [[ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ]] ਜੀ ਦੇ ਇਕਲੌਤੇ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।<ref>{{Cite web |title=Happy Guru Gobind Singh Jayanti: Wishes, Pics, Facebook Messages To Share |url=https://www.ndtv.com/india-news/happy-guru-gobind-singh-jayanti-2021-wishes-messages-pics-sms-status-for-whatsapp-facebook-2355113 |access-date=20 January 2021 |website=NDTV.com}}</ref> ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਖੱਤਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਸੋਢੀ ਗੋਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ। ਉਹਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 22 ਦਸੰਬਰ, 1666 ਨੂੰ [[ਪਟਨਾ]], [[ਬਿਹਾਰ]] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ [[ਬੰਗਾਲ]] ਅਤੇ [[ਅਸਾਮ]] ਦੇ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਸਨ।<ref name="eos2">{{Cite web |last=Ganda Singh |title=Gobind Singh, Guru (1666–1708) |url=https://archive.org/details/TheEncyclopediaOfSikhism-VolumeIiE-l/page/n101 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170729230458/http://www.learnpunjabi.org/eos/index.aspx |archive-date=29 July 2017 |access-date=7 March 2016 |website=Encyclopaedia of Sikhism |publisher=Punjabi University Patiala}}</ref> ਦੇਸੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਨਮ ਮਿਤੀ ਪੋਹ ਦੇ ਚੰਦਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸੱਤ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਹੈ (ਇਸ ਨੂੰ ਪੋਹ ਸੁਦੀ 7ਵੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) । ਉਹਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਨਾਮ ਗੋਬਿੰਦ ਦਾਸ ਸੀ ਅਤੇ [[ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ|ਤਖਤ ਸ੍ਰੀ ਪਟਨਾ ਹਰੀਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ]] ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਅਸਥਾਨ ਉਸ ਘਰ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਉੱਥੇ ਬਿਤਾਏ ਸਨ।<ref name="eos2" /> 1670 ਵਿੱਚ, ਉਹਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪੰਜਾਬ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਮਾਰਚ 1672 ਵਿੱਚ ਉਹ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਤਲਹਟੀ ਵਿੱਚ ਚੱਕ ਨਾਨਕੀ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਰੇਂਜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।<ref name="eos2" /><ref name="BBC">{{Cite web |date=26 October 2009 |title=BBC Religions – Sikhism |url=https://www.bbc.co.uk/religion/religions/sikhism/people/gobindsingh.shtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110123020041/http://www.bbc.co.uk/religion/religions/sikhism/people/gobindsingh.shtml |archive-date=23 January 2011 |access-date=30 July 2011 |publisher=BBC}}</ref><ref name="shelke1992">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=rmr71DjRNV8C|title=Divine covenant: rainbow of religions and cultures|last=Shelke|first=Christopher|publisher=Gregorian Press|year=2009|isbn=978-88-7839-143-7|page=199}}</ref>[[ਤਸਵੀਰ:GuruGobindBirthPlace.jpg|thumb|ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਪਟਨਾ, ਬਿਹਾਰ]] == ਵਿੱਦਿਆ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ == {{ਸਿੱਖੀ ਸਾਈਡਬਾਰ}} ਆਪ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਵਿਦਿਆ ਦਿਵਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਸਤਰ ਵਿਦਿਆ ਤੋਂ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੂੰ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਫੌਜੀ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿਦਿਆ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ [[ਪੰਜਾਬੀ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ|ਪੰਜਾਬੀ]], [[ਹਿੰਦੀ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ|ਹਿੰਦੀ]], [[ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ]] ਅਤੇ [[ਫ਼ਾਰਸੀ]] ਵਿੱਚ ਗੁਰਬਾਣੀ ਲਿਖੀ ਹੈ। 1672 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਆਨੰਦਪੁਰ ਵਿਖੇ ਆ ਗਏ। ਫਾਰਸੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ 'ਕਾਜ਼ੀ ਪੀਰ ਮੁਹੰਮਦ' ਤੋਂ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ 'ਪੰਡਿਤ ਹਰਜਸ' ਤੋਂ, ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ 'ਮਤੀ ਦਾਸ' ਅਤੇ [[ਸਾਹਿਬ ਚੰਦ|'ਸਾਹਿਬ ਚੰਦ']] ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। [[ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ]] ਸਾਹਿਬ ਜੀ, ਮਾਰਚ 1673 ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਹਫ਼ਤੇ ਤੋਂ 10 ਜੁਲਾਈ, 1675 ਤੱਕ [[ਚੱਕ ਨਾਨਕੀ]] ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਇਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤਾਂ ਚੱਕ ਨਾਨਕੀ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਇਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ [[ਲਾਹੌਰ]] ਤੋਂ ਭਾਈ ਹਰਜਸ ਸੁਭਿੱਖੀ ਵੀ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਆਏ। ਉਹਨਾ ਦੀ ਬੇਟੀ ਬੀਬੀ ਜੀਤਾਂ ਜੀ ਦੀ ਮੰਗਣੀ ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਇ ਨਾਲ 12 ਮਈ, 1673 ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਈ ਬਜਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਇ ਨੂੰ ਸ਼ਸਤਰ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਘੋੜ ਸਵਾਰੀ ਸਿਖਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। == ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਅਨਮੋਲ ਵਚਨ == * ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਨੂੰ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਚਲਾਓ। * ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਦਾ [[ਦਸਵੰਧ]] ਦਾਨ ਕਰੋ। * ਮਿਹਨਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਆਲਸ ਨਾ ਕਰੋ। * ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ, ਜਾਤ ਅਤੇ ਕੁਲ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਹੰਕਾਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ। * ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਾਮ, ਦਾਮ, ਪੁਨੀਸ਼ ਅਤੇ ਬੇਦ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਓ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੜਾਈ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਏਗਾ। * ਕਿਸੇ ਨੂੰ [[ਈਰਖਾ]] ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰੋ। * ਲੋੜਵੰਦ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮਦਦ ਕਰੋ। * ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਨਿਯਮਤ ਕਸਰਤ ਅਤੇ ਘੋੜ ਸਵਾਰੀ ਦੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਕਰੋ। * ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਸ਼ਾ ਅਤੇ [[ਤੰਬਾਕੂ]] ਸੇਵਨ ਨਾ ਕਰੋ। * ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰਨ ਗੁਰੂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰੋ। ਪੂਰਨ ਗੁਰੂ ਇੱਕ ਉਹ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਬਖਸ਼ੇਗਾ। == ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ == [[ਸਿੱਖੀ|ਸਿੱਖ ਧਰਮ]] ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ 1699 ਵਿੱਚ ''[[ਖ਼ਾਲਸਾ|ਖਾਲਸਾ]]'' ਨਾਮਕ ''[[ਸਿੱਖ]]'' ਯੋਧੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ<ref name="BBC2">{{Cite web |date=26 October 2009 |title=BBC Religions – Sikhism |url=http://www.bbc.co.uk/religion/religions/sikhism/people/gobindsingh.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20110123020041/http://www.bbc.co.uk/religion/religions/sikhism/people/gobindsingh.shtml |archive-date=23 January 2011 |access-date=30 July 2011 |publisher=BBC}}</ref> ''[[ਪੰਜ ਕਕਾਰ]]'' <ref name="MandairShackle2013p252">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=D8xdAgAAQBAJ|title=Sikh Religion, Culture and Ethnicity|last=Mandair|first=Arvind-Pal Singh|last2=Shackle|first2=Christopher|last3=Singh|first3=Gurharpal|publisher=Routledge|year=2013|isbn=978-1-136-84627-4|pages=25–28}}</ref><ref name=":0">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=-7HJ5idB8_QC&pg=PA45|title=When Sparrows Became Hawks: The Making of the Sikh Warrior Tradition, 1699–1799|last=Dhavan|first=P|publisher=Oxford University Press|year=2011|isbn=978-0-19-975655-1|pages=3–4}}</ref> ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਖਾਲਸਾ (ਅਮ੍ਰਿਤ ਛਕੇ) ਸਿੱਖ ਹਰ ਸਮੇਂ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ। ''[[ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ]]'' ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਲਿਖਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, (ਪਰ ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕੁਖ ਵਿਵਾਦ ਹਨ) ਜਿਸ ਦੀ ਬਾਣੀ ਸਿੱਖ ਅਰਦਾਸਾਂ ਅਤੇ ਖਾਲਸਾ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜਾਂ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਅੰਗ ਹੈ।<ref name="britdasam2">[https://www.britannica.com/topic/Dasam-Granth Dasam Granth], Encyclopaedia Britannica</ref><ref name="McLeod19902">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=7xIT7OMSJ44C|title=Textual Sources for the Study of Sikhism|last=McLeod|first=W. H.|publisher=University of Chicago Press|year=1990|isbn=978-0-226-56085-4|author-link=W. H. McLeod}}, pages 2, 67</ref> ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਓਹਨਾਂ ਨੇ "[[ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ|ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ"]] ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਗ੍ਰੰਥ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ [[ਗੁਰੂ]] ਵਜੋਂ ਅੰਤਮ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਰਹਿੰਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤੱਕ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਗੁਰੂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ।<ref name="MandairShackle2013p112">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=D8xdAgAAQBAJ|title=Sikh Religion, Culture and Ethnicity|last=Mandair|first=Arvind-Pal Singh|last2=Shackle|first2=Christopher|last3=Singh|first3=Gurharpal|publisher=Routledge|year=2013|isbn=978-1-136-84627-4|pages=11–12, 17–19}}</ref> 1699 ਵਿੱਚ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ [[ਵਿਸਾਖੀ]] (ਸਾਲਾਨਾ ਬਸੰਤ ਦੀ ਵਾਢੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ) 'ਤੇ [[ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ|ਅਨੰਦਪੁਰ]] [[ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ|ਸਾਹਿਬ]] ਵਿਖੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।<ref name="Cynthia_Mahmood_Faith_Baisakhi2">{{Cite book|last=Mahmood|first=Cynmthia Keppley|title=Fighting for faith and nation dialogues with Sikh militants|publisher=University of Pennsylvania Press|year=1996|isbn=978-0-8122-1592-2|location=Philadelphia|pages=43–45|oclc=44966032}}</ref> ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਸਿਰ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਅੱਗੇ ਆਇਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਇੱਕ ਤੰਬੂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੈ ਗਏ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਖੂਨੀ ਤਲਵਾਰ ਲੈ ਕੇ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੇ ਵਾਪਸ ਆਏ।<ref name="Cynthia_Mahmood_Faith_Baisakhi">{{Cite book|last=Mahmood|first=Cynmthia Keppley|title=Fighting for faith and nation dialogues with Sikh militants|publisher=University of Pennsylvania Press|year=1996|isbn=978-0-8122-1592-2|location=Philadelphia|pages=43–45|oclc=44966032}}</ref> ਉਹਨਾਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਿਰ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਤੰਬੂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਅਤੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਲੱਥਪੱਥ ਤਲਵਾਰ ਲੈ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੀ ਉਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਚਾਰ ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਈ। ਪੰਜਵੇਂ ਵਲੰਟੀਅਰ ਦੇ ਤੰਬੂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਪੰਜਾਂ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਏ, ਸਾਰੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ [[ਪੰਜ ਪਿਆਰੇ]] ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ [[ਖ਼ਾਲਸਾ|ਖਾਲਸਾ]] ਕਿਹਾ।<ref>{{Cite book|last=Macauliffe|first=Max Arthur|url=http://dx.doi.org/10.1017/cbo9781139506595|title=The Sikh Religion|date=2009|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-139-50659-5|location=Cambridge|doi=10.1017/cbo9781139506595}}</ref> ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇੱਕ ਲੋਹੇ ਦੇ ਕਟੋਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਪਤਾਸੇ ਮਿਲਾਏ, ਇਸਨੂੰ ਖੰਡੇ ਨਾਲ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ "[[ਅੰਮ੍ਰਿਤ]]" ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਛਕਾਇਆ, ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਪਾਠ ਵੀ ਕੀਤੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਖਾਲਸਾ - ਇੱਕ ਯੋਧਾ ਭਾਈਚਾਰਾ - ਦੀ ਖੰਡੇ ਦੀ ਪਾਹੁਲ (ਅਧਿਆਪਨ ਰਸਮ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਉਪਨਾਮ "[[ਸਿੰਘ]]" (ਸ਼ੇਰ) ਵੀ ਦਿੱਤਾ। ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਪੰਜਾਂ ਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਖਾਲਸਾ ਵਜੋਂ ਛਕਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਛੇਵਾਂ ਖਾਲਸਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਦਾਸ ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ [[ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ]] ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੀਖਿਆ ਸਮਾਰੋਹ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਚਰਨ ਪਾਹੁਲ ਰਸਮ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਲਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੀਖਿਆ ਗੁਰੂ ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਮਸੰਦ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਸੱਜੇ ਪੈਰ ਦਾ ਅੰਗੂਠਾ ਡੁਬੋਇਆ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦਾ ਸੀ। === ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਖਾਲਸੇ ਦੀ [[ਪੰਜ ਕਕਾਰ|ਪੰਜ ਕਕਾਰਾਂ]] ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ: === * '''[[ਕੇਸ|ਕੇਸ਼]]''': ਅਣਕੱਟੇ ਵਾਲ * '''[[ਕੰਘਾ]]''': ਇੱਕ ਲੱਕੜੀ ਦਾ ਕੰਘਾ * '''[[ਕੜਾ]]''': ਗੁੱਟ 'ਤੇ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਲੋਹੇ ਜਾਂ ਸਟੀਲ ਦਾ ਕੰਗਣ * '''[[ਕਿਰਪਾਨ]]''': ਇੱਕ ਤਲਵਾਰ * '''[[ਕਛਹਿਰਾ]]''': ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਯੋਧਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਯਮ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੰਬਾਕੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਹਲਾਲ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਣਾ, ਵਿਵਾਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਰੀਰਕ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਵਿਭਚਾਰ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ। ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਉਹ ਵਿਰੋਧੀ ਧੜਿਆਂ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣਗੇ। ਨਾਲ ਹੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖ਼ਾਲਸਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਭੇਦਭਾਵ ਦੀ ਥਾਂ ਬਰਾਬਰੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਮੁਗ਼ਲ ਸਾਮਰਾਜ ਵੱਲੋਂ ਹੋ ਰਹੇ ਜ਼ੁਲਮਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸੱਚ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਹੈ। == ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ== ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ - ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਸਮਾਂ, ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ [[ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ]] ਦੇ ਅਧੀਨ [[ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ]] ਸਿੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਸੀ।<ref name="ReichbergSyse2014p673">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=t3CFAwAAQBAJ|title=Religion, War, and Ethics: A Sourcebook of Textual Traditions|last=Brekke|first=Torkel|publisher=Cambridge University Press|year=2014|isbn=978-1-139-95204-0|editor-last=Gregory M. Reichberg and Henrik Syse|pages=673–674}}</ref> ਸ਼੍ਰੀ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਮੁਸਲਮਾਨ-ਸਿੱਖ ਸੰਘਰਸ਼ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।<ref name="ReichbergSyse2014p673" /> ਮੁਗ਼ਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਵਿਚ ਸਰਗਰਮ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ। ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/sikhsofpunjab0000grew|title=The Sikhs of the Punjab|last=J. S. Grewal|publisher=Cambridge University Press|year=1998|isbn=978-0-521-63764-0|page=[https://archive.org/details/sikhsofpunjab0000grew/page/62 62]|url-access=registration}}, Quote: "Aurangzeb took an active interest in the issue of succession, passed orders for the execution of Guru Tegh Bahadur, and at one time ordered total extirpation of Guru Gobind Singh and his family".</ref> ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਇੱਕ''ਧਰਮ ਯੁੱਧ'' (ਧਾਰਮਿਕਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਯੁੱਧ) ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਆਖਰੀ ਉਪਾਅ ਵਜੋਂ ਲੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਤਾਂ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਨਾ ਹੀ ਲਾਲਚ ਲਈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਟੀਚਿਆਂ ਲਈ।<ref name="Wright2003p1532">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=xW33ZuBnNC0C&pg=PA153|title=God and Morality|last=Christopher J. H. Wright|publisher=Oxford University Press|year=2003|isbn=978-0-19-914839-4|pages=153}}</ref> ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ, ਜ਼ੁਲਮ ਨੂੰ ਰੋਕਣ, ਜ਼ੁਲਮ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।<ref name="Wright2003p1532" /> ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਚੌਦਾਂ ਯੁੱਧਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਦੇ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।<ref name="Wright2003p1532" /> ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਬਹੁਤ ਲੰਬਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਹ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਇੰਨਾ ਭਰਪੂਰ ਸੀ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕਿਤੇ ਅਰਾਮ ਮਿਲਿਆ ਹੋਵੇੇ। ਨੇਕੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਅਤੇ ਬਦੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮਨੋਰਥ ਸੀ। ਇਸ ਮਨੋਰਥ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਲੋੜ ਪਈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੈਨਿਕ, ਇਖਲਾਕੀ ਅਤੇ ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ। ਇਸ ਕਰਵਾਈ ਕਰ ਕੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਟਾਕਰਾ ਹੋਇਆ ਜਿਹੜੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਕੰਮਾਂ-ਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਸ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਨਾਲ ਜੂਝਣਾ ਪਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੜਾਈਆਂ ਨੂੰ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। # ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ # ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਪਹਿਲੀ ਲੜਾਈ [[ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ]] ਤੋਂ ਛੇ ਮੀਲ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਭੰਗਾਣੀ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਸੰਮਤ 1688ਈ. ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਇਹ ਯੁੱਧ [[ਸ੍ਰੀਨਗਰ]] ਦੇ ਫਤਿਹਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਲੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੋਈ ਡੇਢ ਸਾਲ ਪਿੱਛੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਨਦੌਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਹਮਲਾਵਰ ਅਲਫ਼ ਖਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਰਾਜਾ ਭੀਮ ਚੰਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਇਸਤੋਂ ਉੱਪਰੰਤ ਕਈ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਣੀ ਰਹੀ। 1694 ਈ. ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗੜੇ ਦੇ ਫੌਜ਼ਦਾਰ ਦਿਲਾਵਰ ਖਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਨੰਦਪੁਰ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨਾ ਲਈ ਭੇਜਿਆ।<ref>{{Cite web|url=https://punjabi.krishijagran.com//news/many-many-congratulations-on-the-birth-anniversary-of-guru-gobind-singh/|title=ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜੇ ਦੀਆਂ ਲੱਖ ਲੱਖ ਵਧਾਈਆਂ|last=Staff|first=K. J.|website=punjabi.krishijagran.com|access-date=2021-01-21}}</ref> ਪਰ ਉਹ ਕੁਝ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਆਉਣ ਬਾਰੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਟਾਕਰੇ ਲਈ ਉਹ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ ਤਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਿਲ ਛੱਡ ਗਏ ਤੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚੋਂ ਭੱਜ ਗਏ। ਛੇਤੀ ਹੀ 1695 ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਦਿਲਾਵਰ ਖਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵਡੇਰੀ ਮਹਿੰਮ ਹੁਸੈਨ ਖਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਭੇਜੀ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਸਿੰਧੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁਗਲਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਨਾ ਲਿਆ। ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਮਦਰਦੀ ਨਿਰਸੰਦੇਹ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸੀ ਜੋ ਹੁਸੈਨ ਖਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੇ ਲੜੇ। 1696 ਵਿੱਚ ਸਹਿਜਾਦ ਮੁਅਜ਼ਿਮ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ ਮਿਰਜ਼ਾ ਬੇਗ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਤੇ 1699 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੜਾਈਆ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਦੌਰ ਚੱਲ ਪਿਆ। 1699 ਵਿਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਅੰਮਿ੍ਤ ਸੰਚਾਰ ਹੋਇਆ। ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਿਆ ਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਹਨਾ ਤੋਂ ਆਪ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਿਆ। ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਏ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ। ਪੰਜਾ ਪਿਆਰੇ ਨਾਲ ਸਿੰਘ ਸ਼ਬਦ ਲੱਗਾ। ਸਿੱਖਾਂ ਅਮ੍ਰਿਤ ਛਕ ਕੇ ਸਿੱਘ ਬਣ ਲੱਗੇ। ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ [[ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ|ਅੰਨਦਪੁਰ]] ਸੀ। ਲਗਾਤਾਰ 8 ਮਹੀਨੇ ਤੋ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਘੇਰਾ ਪਾਇਆ ਸੀ। ਬਿਕ੍ਰਮੀ ਸੰਮਤ 1762 ਦੀ 6-7 ਪੋਹ ਦੀ ਦਰਮਿਆਨੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਅਨੰਦ ਗੜ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਖਾਲੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਚੁੱਕੀਆਂ ਕਸਮਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ [[ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ]] ਪਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਹੀ ਸਿੱਖ ਫੌਜਾਂ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਰਸਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਜੰਗ ਹੋਈ, ਕਾਫੀ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਛੜ ਗਿਆ। ਅਗਲਾ ਟਾਕਰਾ 8 ਪੋਹ ਨੂੰ 1762 (ਸੰਨ 1705) ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਗੜ੍ਹੀ ਤੇ ਭਾਰੀ ਜੰਗ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ [[ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ|ਬਾਬਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ]] ਅਤੇ [[ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘ|ਬਾਬਾ ਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘ ਜੀ]], ਹੋਰਨਾਂ ਚਾਲੀ ਕੁ ਸਿੰਘਾਂ ਸਮੇਤ ਲੜਦਿਆਂ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 30 ਪੋਹ 1762 ਬਿਕ੍ਰਮੀ (ਸੰਨ1705ਈ.) ਵਿੱਚ [[ਖਿਦਰਾਣੇ ਦੀ ਢਾਬ|ਖਿਦਰਾਣਾ ਦੀ ਢਾਬ]] ਤੇ ਸੂਬਾ ਸਰਹਿੰਦ ਦੀ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ [[ਮੁਗ਼ਲ|ਮੁਗ਼ਲਾ]] ਫੌਜ ਨਾਲ ਜੰਗ ਲੜੀ। ਇੱਥੇ ਚਾਲੀ ਸਿੰਘਾਂ ਵਲੋਂ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਬੇਦਾਵਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਪਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ [[ਚਾਲੀ ਮੁਕਤੇ|ਚਾਲੀ ਮੁਕਤਿਆ]] ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਕਾਰਨ ਮੁਕਤਸਰ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। == ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲੜਾਈਆਂ == ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ [[ਮੁਗ਼ਲ ਸਲਤਨਤ|ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ]] ਅਤੇ [[ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਹਾੜੀਆਂ]] ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ 13 ਲੜਾਈਆਂ ਲੜੀਆਂ। * [[ਭੰਗਾਣੀ ਦੀ ਜੰਗ|ਭੰਗਾਣੀ ਦੀ ਲੜਾਈ]] (1688), ਜਿਸ ਵਿਚ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ''ਬਿਚਿਤਰ ਨਾਟਕ'' ਦੇ ਅਧਿਆਇ 8 ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਫਤਿਹ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਭਾੜੇ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰਾਂ ਹਯਾਤ ਖਾਨ ਅਤੇ ਨਜਾਬਤ ਖਾਨ<ref name="Grewal1998p732">{{Cite book|url=https://archive.org/details/sikhsofpunjab0000grew|title=The Sikhs of the Punjab|last=J. S. Grewal|publisher=Cambridge University Press|year=1998|isbn=978-0-521-63764-0|pages=[https://archive.org/details/sikhsofpunjab0000grew/page/73 73]–74|url-access=registration}}</ref> ਦੇ ਨਾਲ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਮਕਸਦ ਦੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਪਾਲ (ਉਸਦੇ ਮਾਮਾ) ਅਤੇ ਦਯਾ ਰਾਮ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਨਾਇਕਾਂ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=squPx387FuwC|title=Birth of the Khalsa, The: A Feminist Re-Memory of Sikh Identity|last=Nikky-Guninder Kaur Singh|publisher=State University of New York Press|year=2012|isbn=978-0-7914-8266-7|pages=26–28}}</ref> [[ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ|ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ]] ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਦਾ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ ਸੰਗੋ ਸ਼ਾਹ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="Grewal1998p732" /> * [[ਨਾਦੌਣ ਦੀ ਲੜਾਈ|ਨਦੌਣ ਦੀ ਲੜਾਈ]] (1691), ਮੀਆਂ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਲੀਫ਼ ਖ਼ਾਨ ਦੀਆਂ ਇਸਲਾਮੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਿਰੁੱਧ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ, ਭੀਮ ਚੰਦ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀਆਂ ਤਹਿਆਂ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੰਦੂ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਹਿਯੋਗੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਹਰਾਇਆ ਸੀ।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Dh6jydKXikoC|title=Dictionary of Battles and Sieges: F-O|last=Jaques|first=Tony|publisher=Greenwood|year=2007|isbn=978-0-313-33538-9|pages=704}}</ref> ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੇ ਜੰਮੂ ਸਥਿਤ ਇਸਲਾਮਿਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।<ref name="Grewal1998p733">{{Cite book|url=https://archive.org/details/sikhsofpunjab0000grew|title=The Sikhs of the Punjab|last=J. S. Grewal|publisher=Cambridge University Press|year=1998|isbn=978-0-521-63764-0|pages=[https://archive.org/details/sikhsofpunjab0000grew/page/73 73]–74|url-access=registration}}</ref> 1693 ਵਿੱਚ, ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੱਖਣ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਮਰਾਠਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਕਿ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਅਨੰਦਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇ।<ref name="Grewal1998p73">{{Cite book|url=https://archive.org/details/sikhsofpunjab0000grew|title=The Sikhs of the Punjab|last=J. S. Grewal|publisher=Cambridge University Press|year=1998|isbn=978-0-521-63764-0|pages=[https://archive.org/details/sikhsofpunjab0000grew/page/73 73]–74|url-access=registration}}</ref><ref name="Fenech2013p14">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=aUUfAQAAQBAJ|title=The Sikh Zafar-namah of Guru Gobind Singh: A Discursive Blade in the Heart of the Mughal Empire|last=Fenech|first=Louis E.|publisher=Oxford University Press|year=2013|isbn=978-0-19-993145-3|pages=14}}</ref> * [[ਗੁਲੇਰ ਦੀ ਲੜਾਈ]] (1696), ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਸਲਿਮ ਕਮਾਂਡਰ ਦਿਲਾਵਰ ਖਾਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰੁਸਤਮ ਖਾਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, [[ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ]] ਦੇ ਨੇੜੇ, ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਨੇ ਗੁਲੇਰ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।<ref name="Jaques2007p4202">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Dh6jydKXikoC|title=Dictionary of Battles and Sieges: F-O|last=Jaques|first=Tony|publisher=Greenwood|year=2007|isbn=978-0-313-33538-9|pages=420}}</ref> ਕਮਾਂਡਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਰਨੈਲ ਹੁਸੈਨ ਖਾਨ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਗੁਲੇਰ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਭੇਜਿਆ, [[ਪਠਾਨਕੋਟ]] ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਹੁਸੈਨ ਖਾਨ ਸਾਂਝੀ ਫੌਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹਾਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।<ref name="Jaques2007p4202" /> * [[ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲੜਾਈ|ਅਨੰਦਪੁਰ ਦੀ ਲੜਾਈ (1700)]], ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੀ ਮੁਗਲ ਫੌਜ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਿਆਦਾ ਖਾਨ ਅਤੇ ਦੀਨਾ ਬੇਗ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਹੇਠ 10,000 ਸਿਪਾਹੀ ਭੇਜੇ ਸਨ।<ref name="Jaques2007p482">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=3amnMPTPP5MC|title=Dictionary of Battles and Sieges: A-E|last=Jaques|first=Tony|publisher=Greenwood Publishing|year=2007|isbn=978-0-313-33537-2|pages=48–49}}</ref> ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾ ਖਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿੱਧੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ, ਬਾਅਦ ਵਾਲਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਕਾਰਨ ਮੁਗਲ ਫੌਜ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਈ।<ref name="Jaques2007p482" /> * [[ਨਿਰਮੋਹ ਦੀ ਲੜਾਈ|ਨਿਰਮੋਹਗੜ੍ਹ ਦੀ ਲੜਾਈ (1702)]], ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਨਿਰਮੋਹਗੜ੍ਹ ਦੇ ਕੰਢੇ [[ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਹਾੜੀਆਂ]] ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ। ਦੋ ਦਿਨ ਲੜਾਈ ਚੱਲਦੀ ਰਹੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦਾ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਵਜ਼ੀਰ ਖਾਨ ਦੀ ਫੌਜ ਮੈਦਾਨ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੀ ਗਈ। * [[ਬਸੌਲੀ ਦੀ ਲੜਾਈ|ਬਸੋਲੀ ਦੀ ਲੜਾਈ]] (1702), ਮੁਗਲ ਫੌਜ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ; [[ਬੋਲੀਵੀਆ|ਬਸੋਲੀ]] ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਰਾਜਾ ਧਰਮਪੂਲ ਨੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।<ref name="Jaques2007p1122">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Dh6jydKXikoC|title=Dictionary of Battles and Sieges: F-O|last=Jaques|first=Tony|publisher=Greenwood|year=2007|isbn=978-0-313-33538-9|pages=112}}</ref> ਮੁਗਲ ਫੌਜ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਅਜਮੇਰ ਚੰਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਕਹਿਲੂਰ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਰਣਨੀਤਕ ਸ਼ਾਂਤੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਤਾਂ ਲੜਾਈ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ।<ref name="Jaques2007p1122" /> * [[ਸਾਕਾ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ|ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਲੜਾਈ (1704)]] ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਹਰ ਖਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਮੁਗਲ ਫੌਜ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੀ;<ref name="fenechmcleod218">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=xajcAwAAQBAJ|title=Historical Dictionary of Sikhism|last=Fenech|first=Louis E.|last2=W. H. McLeod|publisher=Rowman & Littlefield|year=2014|isbn=978-1-4422-3601-1|pages=218}}</ref> ਮੁਸਲਿਮ ਕਮਾਂਡਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ,<ref name="fenechmcleod218" /> ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਿੱਖ ਪੱਖ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਬਾਕੀ ਦੋ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ- ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘ, ਹੋਰ ਸਿੱਖ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਸਮੇਤ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ।<ref>{{Cite book|title=Guru Gobind Singh: Prophet of peace|last=Raju|first=Karam Singh|year=1999|isbn=9380213646}}</ref><ref name="Rinehart2011p22">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=58AVDAAAQBAJ|title=Debating the Dasam Granth|last=Rinehart|first=Robin|publisher=Oxford University Press|year=2011|isbn=978-0-19-975506-6|pages=22–23}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=xajcAwAAQBAJ&pg=PA79|title=Historical Dictionary of Sikhism|last=Fenech|first=Louis E.|last2=W. H. McLeod|publisher=Rowman & Littlefield|year=2014|isbn=978-1-4422-3601-1|pages=79}}</ref> == ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਨੀਂਹ== 1684 ਤਕ ‘ਚੱਕ ਨਾਨਕੀ’ (ਹੁਣ [[ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ]] ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ) ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਨਗਰ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੁੱਝ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜੇ ਈਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਸਨ। ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ, ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਦਾ ਰਾਜਾ ਭੀਮ ਚੰਦ ਵੀ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨਾਲ ਵਿੱਟਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਮੰਗਣ ‘ਤੇ ਪਰਸਾਦੀ ਹਾਥੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦਿਤਾ। ਉਸ ਨੇ ‘ਚੱਕ ਨਾਨਕੀ’ ਵਲ ਵੀ ਕੈਰੀ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਵੇਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ। 1685 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, [[ਨਾਹਨ]] ਦੇ ਰਾਜੇ ਮੇਦਨੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਅਪਣੀ ਰਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਣ ਦੀ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ। 14 ਅਪਰੈਲ, 1685 ਦੇ ਦਿਨ [[ਨਾਹਨ]] ਦੇ ਰਾਜੇ ਮੇਦਨੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨਾਹਨ ਪੁੱਜੇ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦਰਿਆ ਜਮਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਨਗਰ ਵਸਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਨੀਂਹ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ 29 ਅਪਰੈਲ, 1685 ਦੇ ਦਿਨ, ਦੀਵਾਨ ਨੰਦ ਚੰਦ ਸੰਘਾ ਕੋਲੋਂ ਅਰਦਾਸ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਭਾਈ ਰਾਮ ਕੁੰਵਰ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮੋੜ੍ਹੀ ਗਡਵਾ ਕੇ ਰਖਵਾਈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ [[ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ]] ਵਿੱਚ ਠਹਿਰੇ। ਇੱਥੇ 11 ਮਈ, 1685 ਦੇ ਦਿਨ ਰਾਮ ਰਾਏ ਜਿਸ ਨੂੰ [[ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਇ ਸਾਹਿਬ ਜੀ]] ਨੇ ਗੁਰਗੱਦੀ ਤੋਂ ਮੌਕੂਫ਼ ਕਰ ਦਿਤਾ ਸੀ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ। ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਸਿੱਖਾ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਚੱਕ ਨਾਨਕੀ ਜਾਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਨਾਹਨ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਬੜੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਹਨ ਰਿਆਸਤ 'ਚੋਂ ਨਾ ਜਾਣ ਪਰ ਆਪ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿਤਾ ਤੇ ਤਿਆਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤੀ। ਆਪ, 27 ਅਕਤੂਬਰ, 1688 ਦੇ ਦਿਨ, ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਚੱਲੇ ਅਤੇ [[ਕਪਾਲ ਮੋਚਨ]], ਲਾਹੜਪੁਰ, [[ਟੋਕਾ]], ਦਾਬਰਾ, ਰਾਣੀ ਦਾ ਰਾਏਪੁਰ, ਢਕੌਲੀ, [[ਨਾਡਾ ਸਾਹਿਬ|ਨਾਢਾ ਸਾਹਿਬ]], [[ਮਨੀਮਾਜਰਾ ਰਿਆਸਤ|ਮਨੀਮਾਜਰਾ]], [[ਕੋਟਲਾ ਨਿਹੰਗ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ|ਕੋਟਲਾ ਨਿਹੰਗ]], [[ਘਨੌਲੀ|ਘਨੌਲਾ]], [[ਬੁੰਗਾ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ)|ਬੁੰਗਾ]], [[ਅਟਾਰੀ]], [[ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ]] ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿਚ, [[ਚੱਕ ਨਾਨਕੀ]] (ਹੁਣ [[ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ]]) ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ==ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦੁਰ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ== ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ [[ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਜ਼ਫ਼ਰ|ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ]] ਦੇ ਕਾਫ਼ਲੇ 13 ਮਈ, 1708 ਦੇ ਦਿਨ ਬੁਰਹਾਨਪੁਰ ਪੁੱਜੇ ਸਨ। [[ਵਜ਼ੀਰ_ਖ਼ਾਨ_(ਸਰਹੰਦ)|ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ]] ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਦਾ ਮੇਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਬੁਰਹਾਨਪੁਰ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਹੀ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ, ਮਈ, 1708 ਦੇ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਨਰਮਦਾ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹ ਆਏ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬੁਰਹਾਨਪੁਰ ਰੁਕਿਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਏਲਚੀਆਂ ਨੇ ਮਿਲੀ ਰਕਮ ਕਾਰਨ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਨੀਅਤ ਬਦਲੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਦਰਅਸਲ ਹੁਣ ਉਹ ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਭੇਜੀ ਰਕਮ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਐਕਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਵਿੱਚ ਆਖ਼ਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤ [[ਤਾਪਤੀ ਦਰਿਆ]] ਪਾਰ ਕਰਨ, 25 ਜੂਨ, 1708 ਮਗਰੋਂ ਬਾਲਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਅਗਸਤ, 1708 ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਇਸ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਅਪਣੇ ਕੌਲਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਰ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦਾ ਸਾਥ ਛੱਡ ਦਿਤਾ। ਬਾਦਸ਼ਾਹ 24 ਅਗਸਤ, 1708 ਨੂੰ ਦਰਿਆ ਬਾਣ ਗੰਗਾ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ, ਨੰਦੇੜ ਵਿੱਚ ਰੁਕ ਗਏ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਤੋਂ ਆਸ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪ ਇਨਸਾਫ਼ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਜਿਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੇਲ 3 ਸਤੰਬਰ, 1708 ਦੇ ਦਿਨ ਮਾਧੋ ਦਾਸ ਬੈਰਾਗੀ (ਮਗਰੋਂ [[ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ|ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦੁਰ]]) ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਹਾਲਤ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਮੁਗ਼ਲ ਹਾਕਮਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਜਾ ਕੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਸੋਧਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮੰਗੀ। ===ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ=== 1699 ਈ. ਨੂੰ ਵਿਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਭਾਰੀ ਇਕੱਠ ਹੋਇਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇਕੱਠ ਵਿੱਚ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਪੰਜ ਸਿਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਮੰਗ [[ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਜੀ]] ਜੋ ਕਿ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਖੱਤਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ। , [[ਭਾਈ ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਜੀ]] ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਜੱਟ ਸੀ। [[ਭਾਈ ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ ਜੀ]]ਜੋ ਕਿ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਜਗਨਨਾਥ ਦਾ ਹਿੰਮਤ ਰਾਏ ਸੀ। [[ਭਾਈ ਮੋਹਕਮ ਸਿੰਘ ਜੀ]] ਇਹ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਦੁਆਰਕਾ ਰੰਗਾਈ ਛਪਾਈ ਵਾਲਾ ਮੋਹਕਮ ਚੰਦ ਸੀ। ਅਤੇ [[ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਜੀ]] ਇਹ [[ਕਰਨਾਟਕਾ]] ਦੇ ਬੀਦਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਾਈ ਸਾਹਿਬ ਚੰਦ ਨੇ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਾਇਆ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਪਾਸੋ ਆਪ [[ਅੰਮ੍ਰਿਤ]] ਛਕਿਆ । ਇਸ ਉੱਪਰੰਤ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸ਼ਬਦ ਲੱਗਿਆ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਰ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਕੇਸ, ਕੰਘਾ, ਕੜਾ, ਕਿਰਪਾਨ ਅਤੇ ਕੱਛ ਦਾ ਧਾਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੋਈ ਅਤੇ 20 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵਿਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਾਸੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕ ਕੇ ਆਪਣਾ ਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। "ਆਪੇ ਗੁਰੂ ਗੁਰੂ ਹੈ, ਆਪੇ ਗੁਰ ਚੇਲਾ। "ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸਨ। ਖਾਲਸੇ ਦੇ ਨਿਯਮ ÷ ਪੰਜ ਕੱਕੇ:- ਕੰਘਾ, ਕੜਾ, ਕਛਿਹਰਾ, ਕਿਰਪਾਨ, ਕੇਸ ਧਾਰਨ ਕਰੇਗਾ<ref>{{Cite web|url=https://punjabi.krishijagran.com//news/many-many-congratulations-on-the-birth-anniversary-of-guru-gobind-singh/|title=ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜੇ ਦੀਆਂ ਲੱਖ ਲੱਖ ਵਧਾਈਆਂ|last=Staff|first=K. J.|website=punjabi.krishijagran.com|access-date=2021-01-21}}</ref>। ਜਾਤੀਵਾਦ ਤੋਂ ਉਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝੇਗਾ। ਅੰਮਿੑਤ ਵੇਲੇ ਜਾਗਣਾ, ਪਾਠ ਕਰਨਾ, ਬਲਿਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹੇਗਾ। ===ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਉਣਾ=== ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ‘ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ' ਵਿੱਚ [[ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ]] ਦੀ ਬਾਣੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 'ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ' ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਦਾਸ, ਸੇਖ ਚਾਰ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਦਾਤੀ, ਇਹ [[ਗੁਰਬਾਣੀ]] ਸਰਵ ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਮੰਨ ਕੇ ਸਰਬ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਨੁੰ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਦੱਵੀ ਥਾਪ ਕੇ 1708ਈ. ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ [[ਨੰਦੇੜ]] ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਂ ਗਏ। ਪੰਜ ਅਕਤੂਬਰ, 1708 ਦੇ ਦਿਨ, ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ, ਨੰਦੇੜ ਤੋਂ ਚਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਜਮਸ਼ੇਦ ਖ਼ਾਨ ਪਠਾਣ ਨੇ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸੁੱਤਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿਤਾ ਤੇ ਜਮਧਾਰ (ਕਟਾਰ) ਦੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਕਰ ਕੇ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ, ਪਰਤਵਾਂ ਵਾਰ ਕਰ ਕੇ ਜਮਸ਼ੇਦ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਥਾਏਂ ਮਾਰ ਦਿਤਾ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਆਪ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਦੀ ਤਾਬ ਨਾ ਝਲਦੇ ਹੋਏ, 7 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਤੜਕੇ ਵੇਲੇ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਇਸੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ [[ਗੋਦਾਵਰੀ ਦਰਿਆ]] ਦੇ ਕੰਢੇ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ==ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ== ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ 'ਅਖ਼ਬਾਰਾਤ-ਇ-ਦਰਬਾਰ-ਇ-ਮੁਅੱਲਾ' ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹੀ ਜ਼ਿਕਰ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਲੇਖਕ ਸੈਨਾਪਤੀ ਦੀ 'ਗੁਰਸੋਭਾ' (1709), [[ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਹ 1|ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ]] ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਮਕਾਲੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ [[ਮਿਰਜ਼ਾ ਮੁਹੰਮਦ ਰਫ਼ੀ|ਮਿਰਜ਼ਾ ਮੁਹੰਮਦ]] ਦੀ 'ਇਬਰਤਨਾਮਾ' (1716), [[ਮੁਹੰਮਦ ਕਾਸਿਮ ਨਨੌਤਵੀ|ਮੁਹੰਮਦ ਕਾਸਿਮ]] ਦੀ 'ਇਬਰਤਨਾਮਾ' (1723), ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਫ਼ੀ ਦੀ 'ਮੀਰਾਤ-ਇ-ਵਾਰਿਦਾਤ' (1734) ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਲੇਖਕ ਚਤੁਰਮਾਨ ਸਕਸੈਨਾ ਦੀ 'ਚਹਾਰ ਗੁਲਸ਼ਨ' ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ 'ਮੌਤ' ਛੁਰਿਆਂ ਦੇ ਵਾਰ ਨਾਲ ਹੋਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਭੇਜੇ ਜਿਰਾਹ ਵਲੋਂ ਜ਼ਖ਼ਮ ਸੀਣ ਅਤੇ ਮਗਰੋਂ ਕਮਾਨ ਖਿੱਚਣ ਨਾਲ 'ਮੌਤ' ਦਾ ਜ਼ਰਾ-ਮਾਸਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਦਰਅਸਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਈ ਮੀਲ ਦੂਰ ਨਿਕਲ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਵਲੋਂ ਹਕੀਮ/ਜਿਰਾਹ ਭੇਜਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਸਿਰਫ਼ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਨਾ-ਮੁਮਕਿਨ ਹੀ ਸੀ। ਉਂਜ ਉਹ ਹਮਲੇ ਦੀ ਸਾਜ਼ਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਵੀ ਸੀ। ਅਜਿਹਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਣ, ਜ਼ਖ਼ਮ ਸੀਣ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਮਾਨ ਖਿੱਚਣ ਦੀ “ਦੁਰਘਟਨਾ/ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋਣ” ਜਾਂ “ਕਮਾਨ ਖਿੱਚ ਕੇ ਆਪ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੀ ਮੌਤ” ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ ਜਾਂ/ਅਤੇ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਰਵਾਇਆ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਉੱਤੇ ਕਰਵਾਏ ਹਮਲੇ 'ਚੋਂ ਸੁਰਖ਼ਰੂ ਕਰ ਸਕਣ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ “ਮੌਤ” ਇੰਜ ਵਿਖਾਉਣਾ ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ ਤਵਾਰੀਖ਼ ਵਿਗਾੜਨਾ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਸਿੱਖ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ, ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪੇਗੰਡੇ ਦੀ ਸਾਜ਼ਸ਼ ਦੀ ਤਹਿ ਤਕ ਜਾਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਸ ਨੂੰ ਤਵਾਰੀਖ਼ ਬਣਾ ਕੇ ਅਹਿਮਕਤਾ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਅਗਲੇ ਬਚਕਾਨੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾੜ੍ਹ ਦਿਤਾ। ਕੁੱਝ ਸਿੱਖ ਲਿਖਾਰੀ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਇਆ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਸੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਮਾਨ ਖਿੱਚਣ ਨਾਲ ਮੌਤ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਰਧਾ ਜਾਪੀ ਹੋਵੇ। ਏਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਇੱਕ ਅੱਧ ਲੇਖਕ ਨੇ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਲਿਖ ਮਾਰਿਆ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਠਾਣ ਨੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੇ ਝਗੜੇ ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿਤਾ ਸੀ। ਦੋ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਇਹ ਬੇਥ੍ਹਵੀ ਵੀ ਮਾਰੀ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਹਮਲਾਵਰ ਪਠਾਣ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ (ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ) ਤੋਂ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਵਾਸਤੇ ਆਪ ਭੜਕਾਇਆ ਸੀ। ਪਰ ਇਹ ਲੇਖਕ ਵੀ ਜ਼ਖ਼ਮ ਸੀਣ ਤੇ ਮਗਰੋਂ ਕਮਾਨ ਖਿਚਣ ਨਾਲ ਮੌਤ ਦੀ ਥਾਂ ਕਾਰੀ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਨਾਲ ਦੋ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ==ਰਚਨਾਵਾਂ== ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਜੋ [[ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ]] ਅਤੇ ਸਰਬਲੋਹ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿਚ ਦਰਜ ਹਨ। ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:[[ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ]], [[ਜ਼ਫ਼ਰਨਾਮਾ (ਪੱਤਰ)|ਜ਼ਫ਼ਰਨਾਮਾ]], [[ਅਕਾਲ ਉਸਤਤਿ]], [[ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ]], [[ਬਚਿੱਤਰ ਨਾਟਕ]], ਚੌਬੀਸ ਅਵਤਾਰ, ਸਸ਼ਤਰ ਨਾਮ ਮਾਲਾ, ਗਿਆਨ ਪਬੋੋਧ, [[ਖਾਲਸਾ ਮਹਿਮਾ]] ਆਦਿ ਸਨ। [[ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ|ਸ੍ਰੀ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ]] ਮੁੱਢਲੀ ਰਚਨਾ ਹੈ।<ref>(ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਾਹਿਤ, ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਦੇਣ) ਸਤਿੰਦਰ ਸਿੰਘ</ref> ==ਅਨੰਦਪੁਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤਸਰ ਤੱਕ== * 6 ਪੋਹ ਦੀ ਰਾਤ ਅਨੰਦਪੁਰ ਛਡਿਆ * 7 ਪੋਹ ਦੀ ਰਾਤ ਚਮਕੌਰ * 8 ਪੋਹ ਨੂੰ [[ਸਾਕਾ_ਚਮਕੌਰ_ਸਾਹਿਬ|ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਜੰਗ]] * 8 ਪੋਹ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮਾਛੀਵਾੜੇ ਵੱਲ * 9 -11 ਪੋਹ [[ਮਾਛੀਵਾੜਾ|ਮਾਛੀਵਾੜੇ]] * 12 ਪੋਹ ਨੂੰ ਮਾਛੀਵਾੜੇ ਤੋਂ ਉਚ ਦੇ ਪੀਰ ਬਣ ਟੁਰੇ * 13 ਪੋਹ ਅਜਨੇਰ ਰਹੇ * 14 ਪੋਹ ਕਨੇਚ * 15 ਪੋਹ ਆਲਮਗੀਰ * 16 ਪੋਹ ਮੋਹੀ * 17 ਪੋਹ ਹੇਹਰ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਦਾਸ ਮਹੰਤ ਕੋਲ * 18 ਪੋਹ ਰਾਇਕੋਟ * 19 ਪੋਹ ਲੰਮੇਂ ਜੱਟਪੁਰੇ * 20 ਪੋਹ ਰਾਤ ਭਦੌੜ * 21 ਪੋਹ ਦੀਨੇ * 22 ਪੋਹ ਨੂੰ ਜ਼ਫ਼ਰਨਾਮਾ ਔਰੰਗੇ ਵੱਲ ਭੇਜਿਆ * 26 ਪੋਹ ਨੂੰ ਭਗਤਾ * 27 ਪੋਹ ਨੂੰ ਬਰਗਾੜੀ * ਬਹਿਬਲ ਆਦਿ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ * 28 ਪੋਹ ਕੋਟਕਪੂਰੇ, ਢਿਲਵਾਂ * 29 ਪੋਹ ਜੈਤੋ ਨਗਰ, ਰਾਮੇਆਣੇ * 30 ਪੋਹ ਰੂਪੇਆਣੇ ਤੋਂ ਖਿਦਰਾਣੇ (ਮੁਕਤਸਰ ਦੀ ਜੰਗ ) * 1 ਮਾਘ, ਸ਼ਹੀਦ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਸਸਕਾਰ। ==ਜਫ਼ਰਨਾਮਾ== 12 ਦਸੰਬਰ, 1705 ਦੇ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ, ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਪੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ (ਮੁਸਲਮਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਰੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨੂੰ ਨੀਲ-ਬਸਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ; ਨੀਲ ਦਾ ਲਫ਼ਜ਼ੀ ਮਾਅਨਾ ਨੀਲਾ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ 'ਰੰਗਦਾਰ' ਹੈ) ਪਹਿਨ ਕੇ [[ਅਨੇਰੀ ਵਜਾਨੀ|ਅਜਨੇਰ]] ਦੇ ਕਾਜ਼ੀ ਚਰਾਗ਼ ਸ਼ਾਹ ਤੇ ਚਾਰ ਹੋਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਮੁਰੀਦਾਂ (ਇਨਾਇਤ ਅਲੀ ਨੂਰਪੁਰ, ਕਾਜ਼ੀ ਪੀਰ ਮੁਹੰਮਦ ਸਲੋਹ, ਸੁਬੇਗ ਸ਼ਾਹ ਹਲਵਾਰਾ ਅਤੇ ਹਸਨ ਅਲੀ ਮੋਠੂ ਮਾਜਰਾ) ਨਾਲ [[ਮਾਛੀਵਾੜਾ]] ਤੋਂ ਦੀਨਾ [[ਕਾਂਗੜ]] ਵਲ ਚਲ ਪਏ। ਕਿੜੀ ਪਠਾਣਾਂ, [[ਘੁੰਗਰਾਲ|ਘੁੰਗਰਾਲੀ]], [[ਮਾਨੂੰਪੁਰ, ਲੁਧਿਆਣਾ|ਮਾਨੂੰਪੁਰ]] ਵਿਚੋਂ ਹੁੰਦੇ ਆਪ [[ਅਜਨੇਰ]] ਪੁੱਜੇ ਤੇ ਕਾਜ਼ੀ ਚਰਾਗ਼ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਮਹਿਮਾਨ ਬਣੇ। ਅਗਲਾ ਦਿਨ ਆਪ ਅਜਨੇਰ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹੇ ਤੇ 13 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਚਲ ਪਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ [[ਮਲਕਪੁਰ]], ਲੱਲ, [[ਕਟਾਣੀ ਕਲਾਂ|ਕਟਾਣੀ]], [[ਰਾਮਪੁਰ ਸੁਨੜਾ|ਰਾਮਪੁਰ]] ਹੁੰਦੇ [[ਦੋਰਾਹਾ]] ਪੁੱਜੇ ਅਤੇ ਰਾਤ ਉਥੇ ਸਰਾਂ ਵਿਚ ਬਿਤਾਈ। ਇਥੋਂ ਚਲ ਕੇ ਆਪ [[ਕਨੇਚ]] ਪਿੰਡ ਪੁੱਜੇ। ਇਥੋਂ ਚਲ ਕੇ ਹੋਰ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ 14 ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਦਿਨ [[ਆਲਮਗੀਰ]] ਪੁੱਜੇ। ਇਕ ਰਾਤ ਇਥੇ ਰਹਿਣ ਮਗਰੋਂ ਮੋਹੀ ਪਿੰਡ ਵਲ ਚਲੇ ਗਏ। 15 ਦਸੰਬਰ ਦੀ ਰਾਤ ਮੋਹੀ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਮਗਰੋਂ ਆਪ 16 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਹੇਹਰ ਪਿੰਡ ਜਾ ਪੁੱਜੇ। ਇਥੋਂ ਚਲ ਕੇ 17 ਦਸੰਬਰ ਦੀ ਰਾਤ ਲੰਮੇ ਜਟਪੁਰੇ ਬਿਤਾਈ ਜਿਥੇ ਰਾਏ ਕੱਲ੍ਹਾ ਆਪ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਅਪਣੇ ਸਾਥੀ ਨੂਰਾ ਮਾਹੀ ਨੂੰ [[ਸਰਹਿੰਦ]] ਭੇਜ ਕੇ, [[ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ]] ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਹੀਦੀ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਤਸਦੀਕ ਕਰਵਾਈ। ਦੋ ਰਾਤ ਇਥੇ ਰਹਿਣ ਮਗਰੋਂ ਇਥੋਂ ਚਲ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ [[ਤਖਤੂਪੁਰਾ]] ਪੁੱਜੇ। ਇਥੇ ਆਪ ਨੇ ਆਪ ਦੇ ਨਾਲ ਆਏ ਪੰਜ ਮੁਸਲਮਾਨ ਮੁਰੀਦਾਂ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਆਖੀ ਅਤੇ ਆਪ ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ ਚਲ ਪਏ। ਫਿਰ ਆਪ ਮਧੇਅ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ [[ਭਦੌੜ]] ਪੁੱਜੇ। 20 ਦਸੰਬਰ ਦੀ ਰਾਤ ਉਥੇ ਬਿਤਾਉਣ ਮਗਰੋਂ 21 ਦਸੰਬਰ, 1705 ਦੇ ਦਿਨ [[ਦੀਨਾ ਸਾਹਿਬ|ਦੀਨਾ]] ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਜਾ ਠਹਿਰੇ। [[ਦੀਨਾ ਸਾਹਿਬ|ਦੀਨਾ ਸਾਹਿਬ ਨਗਰ]] ਉਹ ਨਗਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਦਸੰਬਰ 21 ਸੰਨ 1705 ਈ. ਨੂੰ [[ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ]] ਦੀ ਉਸ ਚਿੱਠੀ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਅੰਨਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਵਸੂਲ ਹੋਈ ਸੀ। ਸਿੱਖੀ ਰਵਾਇਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਚਿੱਠੀ ਦਾ ਤਾਤਵਿਕ ਸਿਰਲੇਖ ‘ਜਫ਼ਰਨਾਮਾ` ਦੇ ਨਾਮ ਦੁਆਰਾ ਪੁਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਜਫ਼ਰਨਾਮਾ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 12 ਹਦਾਇਤ ਵਿੱਚ ਮੁਕੰਮਲ ਕੀਤਾ। ਹਦਾਇਤ ਨਾਮੇ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਚਿੱਠੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੀ ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੂੰ ਭੇਜੀ। ਇਸ ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਵਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਅਤੇ ਜਬਰ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਕਿ ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਹੀਲੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਣ ਤਾਂ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ ਢੁੱਕਵੀ ਜਾਇਜ਼ ਦੱਸੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ। <poem>ਗਰਿਸਨਤ 'ਚ ਕਾਰੇ ਕੁਨ ਦ ਚਿਹਲ ਨਰ। ਕਿ ਦਕ ਲਕ ਬਰਾਇਦ ਬੇਖਬਰ। </poem> ==ਹਵਾਲਾ ਪੁਸਤਕਾਂ== # ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਸਫ਼ਰ, ਕਰਨਵੀਰ ਸਿੰਘ (ਸੰਪਾ.) # ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ, ਡਾ. ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੋਹਲੀ # ਰਾਸ਼ਟਰੀਯ ਪਿਤਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਕਰਨਵੀਰ ਸਿੰਘ # ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਾਹਿਤ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਦੇਣ, ਸਤਿੰਦਰ ਸਿੰਘ # ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਰਵਾਨੀ, ਸੰਤਾ ਸਿੰਘ ਤਾਤਲੇ # ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਅਮਰ ਸਿੰਘ == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == * ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ 52 ਹੁਕਮ * [[ਬਾਬਾ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ|ਭਾਈ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ]] * [[ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ]] ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} == ਬਾਹਰੀ ਕੜੀ == *{{commons category-inline||ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ}} {{Jathedars of Damdami Taksal}} {{S-start}} {{succession box |before=[[ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ]] |title=[[ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ|ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ]] |years=11 ਨਵੰਬਰ 1675 – 7 ਅਕਤੂਬਰ 1708 |after=[[ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ]] }} {{s-end}} {{Sikhism|state=collapsed}} {{Guru Gobind Singh}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਯੋਧੇ]] k2hupye3a8bh1zyw18gsw9xh2fnv3jh 840724 840714 2026-06-12T09:38:03Z ਮਨਪ੍ਰੀਤਖਾਲਸਾ 60604 /* */ ਨਵੀਂ ਲਾਇਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ। 840724 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious biography | period = 1675–1708 | religion = [[ਸਿੱਖ ਧਰਮ]] | name = ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ | image = Painting of Guru Gobind Singh, found within the Anandpuri Hazuri Bir codex of the Dasam Granth, ca.1690's–1700's.jpg | alt = ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ | caption = ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ (ਵਿਰਾਜਮਾਨ) ਦੀ ਸਮਕਾਲੀ ਪੇਂਟਿੰਗ [[ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ]] ਦੇ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਖਰੜੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ | birth_name = ਗੋਬਿੰਦ ਦਾਸ | birth_date = 22 ਦਸੰਬਰ 1666<ref name=eos/> | birth_place = [[ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ]], [[ਬਿਹਾਰ ਸੂਬਾ]], [[ਮੁਗ਼ਲ ਸਾਮਰਾਜ]] | death_date = {{death date and age|1708|10|07|1666|12|22|df=yes}} | death_place = [[ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਹਿਬ]], [[ਨੰਦੇੜ]], ਬਿਦਾਹ ਸੂਬਾ, [[ਮੁਗ਼ਲ ਸਾਮਰਾਜ]] | other_names = ''ਦਸਵੇਂ ਨਾਨਕ''<ref>{{Cite book |last1=Singh |first1=Pashaura |url=https://books.google.com/books?id=8I0NAwAAQBAJ&pg=PA311 |title=The Oxford Handbook of Sikh Studies |last2=Fenech |first2=Louis E. |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2014 |isbn=978-0-19-969930-8 |page=311}}</ref><br>''ਦਸਵਾਂ ਮਾਸਟਰ'' <br>''ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਪਿਤਾ'' | known_for = * [[ਖ਼ਾਲਸਾ]] ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ<ref name="MandairShackle2013p25" /> * [[ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ]]<ref name="aarweb.org">{{cite web |url=https://aarweb.org/AARMBR/AARMBR/Publications-and-News-/Book-Series/Books/Religion-in-Translation-Series/Debating-the-Dasam-Granth.aspx#:~:text=The%20controversy%20stems%20from%20two,liaisons%20between%20men%20and%20women. |title=Debating the Dasam Granth |website=aarweb.org |access-date=20 January 2024}}</ref> * ਸਿੱਖ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ ਦੀ ਰਚਨਾ [[ਦੇਹ ਸਿਵਾ ਬਰ ਮੋਹਿ ਇਹੈ]]<ref name=":1" /><ref>{{Cite book |last=Dilgeer |first=Harjinder Singh |title=The Sikh Reference Book |url=https://archive.org/details/sikhreferenceboo0000dila |publisher=Sikh Educational Trust for Sikh University Centre, Denmark |year=1997 |isbn=9780969596424 |pages=[https://archive.org/details/sikhreferenceboo0000dila/page/n97 94] |quote=Some Sikhs, out of ignorance, began using " deh shiva bar mohe ihai shubh karman te kabhoon na taron ... " as the Sikh national anthem.}}</ref> * [[ਜ਼ਫਰਨਾਮਾ (ਚਿੱਠੀ)|ਜ਼ਫਰਨਾਮਾ]] ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ [[ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ]] ਨੂੰ "ਜਿੱਤ ਦਾ ਪੱਤਰ" * ਸਿੱਖ ਤਿਉਹਾਰ [[ਹੋਲਾ ਮਹੱਲਾ]] ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ * [[ਪੰਜ ਪਿਆਰੇ|ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ]] ਦੀ ਸਾਜਨਾ<ref name="Celebrating life">{{Cite book |last=Williams |first=Victoria |url=https://www.worldcat.org/oclc/956633929 |title=Celebrating life customs around the world : from baby showers to funerals |publisher=ABC-CLIO |year=2016 |isbn=978-1-4408-3658-9 |location=Santa Barbara, California |pages=70 |chapter=Dastaar Bandi and Amrit Sanchar, Sikhism |oclc=956633929 |quote=During the ceremony the amrit is accompanied by a solemn oath in the presence of Sri Guru Granth Sahib and Panj Pyare, or the five beloved ones. Panj Pyare is a quintet of initiated Sikh men or women that act as leaders within the Sikh community. The Panj Pyare oversee the Amrit Sanchar ceremony by preparing the initiates and administering the amrit to those ready to be initiated}}</ref><ref name=":1" /> * ਨਾਂਦੇੜ ਵਿਖੇ 52 ਹੁਕਮ ਦੇਣਾ - [[ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ 52 ਹੁਕਮ]]<ref>{{cite book|last=Singh|first=Balawindara|title=Fifty-Two Commandments Of Guru Gobind Singh|year=2004|publisher=Singh Bros.|page=9|location=Michigan, US}}</ref><ref>{{cite book|last=Singh|first=Satbir|title=Aad Sikh Te Aad Sakhian|year=1991|publisher=New Book Company|location=Jalandhar}}</ref> * [[ਪੰਜ ਕਕਾਰ]]<ref>{{cite news |url=http://www.worldsikh.org/what_is_the_kirpan |title=What is the kirpan? |newspaper=World Sikh Organization of Canada |access-date=18 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402114654/http://www.worldsikh.org/what_is_the_kirpan |archive-date=2 April 2015 |url-status=live}}</ref> * ਜੈਕਾਰਾ [[ਬੋਲੇ ਸੋ ਨਿਹਾਲ]]<ref>{{Cite web |title=Bole So Nihal {{!}} Asian Ethnic Religion {{!}} Religious Comparison |url=https://www.scribd.com/document/80513870/Bole-So-Nihal |access-date=7 December 2017 |language=en |via=Scribd}}</ref> | predecessor = [[ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ]] | successor = [[ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ]] | spouse = [[ਮਾਤਾ ਜੀਤੋ|ਮਾਤਾ ਜੀਤੋ ਜੀ]], [[ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰੀ|ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰੀ ਜੀ]] ਅਤੇ [[ਮਾਤਾ ਸਾਹਿਬ ਕੌਰ|ਮਾਤਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇਵਾਂ ਜੀ]] | children = [[ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ|ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ]]<br>[[ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘ ਜੀ|ਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘ]]<br>[[ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਸਿੰਘ ਜੀ|ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਸਿੰਘ]] <br> [[ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਫ਼ਤਿਹ ਸਿੰਘ ਜੀ|ਫ਼ਤਿਹ ਸਿੰਘ]] | father = [[ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ|ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ]] | mother = [[ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ]] | signature = Autograph_(neeshan)_of_Guru_Gobind_Singh.png | founder = [[File:Sikh flag.jpg|20 px]] [[ਖ਼ਾਲਸਾ]] [[File:Sikh flag.jpg|20 px]] [[ਖ਼ਾਲਸਾ ਫੌਜ]] | pen_name = ਸ਼ਯਾਮ<br>ਰਾਮ<br>ਕਾਲ<br>ਗੋਬਿੰਦ ਦਾਸ<br>ਨਾਨਕ<br>ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ<br>ਸ਼ਾਹ ਗੋਬਿੰਦ<ref name="Gandhi 1978 607">{{Cite book |last=Gandhi |first=Surjit Singh |url=https://books.google.com/books?id=k-sJAQAAIAAJ&q=guru+gobind+singh+pen+name |title=History of the Sikh Gurus: A Comprehensive Study |date=1978 |publisher=Gur Das Kapur |pages=607 |language=en}}</ref><ref name="ReferenceA">In the last stanza of [[Chaupai Sahib]] Guru Gobind Singh refers to himself as Gobind Das</ref><ref name="Singh 2015 66, 68, 77">{{Cite book |last=Singh |first=Kamalroop |url=https://www.worldcat.org/oclc/932463542 |title=The Grańth of Guru Gobind Singh : essays, lectures, and translations |date=2015 |others=Gurinder Singh Mann |isbn=978-0-19-945897-4 |edition=1st |location=New Delhi |pages=66, 68, 77 |oclc=932463542}}</ref> }} '''ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ''' ([[ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲੀ|ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ]]: '''Guru Gobind Singh;''' ਉਚਾਰਨ: [guru gobind singh]; 22 ਦਸੰਬਰ 1666 –7 ਅਕਤੂਬਰ 1708;<ref name="eos">{{Cite web|url=https://archive.org/details/TheEncyclopediaOfSikhism-VolumeIiE-l/page/n101|title=GOBIND SINGH, GURU (1666–1708)|last=Ganda Singh|website=Encyclopaedia of Sikhism|publisher=Punjabi University Patiala|archive-url=https://web.archive.org/web/20170729230458/http://www.learnpunjabi.org/eos/index.aspx|archive-date=29 July 2017|access-date=7 March 2016}}</ref><ref name="colesambhip36">{{Cite book|title=The Sikhs: Their Religious Beliefs and Practice|last=Owen Cole|first=William|last2=Piara Singh Sambhi|publisher=Sussex Academic Press|year=1995|page=36}}</ref> ਜਨਮ ਦਾ ਨਾਮ: '''ਗੋਬਿੰਦ ਦਾਸ''' ਜਾਂ '''ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਏ'''<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=KVhwDwAAQBAJ&pg=PT68|title=Understanding Sikhism|last=Cole|first=W. Owen|date=26 August 2004|publisher=Dunedin Academic Press Ltd|isbn=978-1-906716-91-2|pages=68|language=en|quote=Guru Gobind Singh's name was Gobind Das or sometimes said to be Gobind Rai, but from the founding of the Khalsa he is known to be Guru Gobind Singh.}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/sikhism00mcle/page/46/mode/2up?view=theater|title=Sikhism|last=McLeod|first=W. H.|date=1997|publisher=Penguin Books|isbn=978-0-14-025260-6|pages=47|language=en|quote=Gobind Das was the original name of the Tenth Guru, at least so it seems. Muslim sources generally refer to him as Gobind Rai, but documents issued by his father, Guru Tegh Bahadur, give his name as Gobind Das.}}</ref><ref>Guru Gobind Singh in the final verse of his composition, [[Chaupai (Sikhism)|Chaupai Sahib]], refers to himself as Gobind Das.</ref>) ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਗੁਰੂ ਹੋਏ ਹਨ। ਓਹ ਇੱਕ [[ਰੂਹਾਨੀਅਤ|ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਗੁਰੂ]], ਯੋਧਾ, [[ਕਵੀ]] ਅਤੇ [[ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ]] ਸਨ। ਜਦੋਂ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ, [[ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ]] ਨੂੰ [[ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ]] ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੌਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਵਾਰਸ ਵਜੋਂ [[ਸਿੱਖ|ਸਿੱਖਾਂ]] ਦੇ ਅਗਲੇ (ਦਸਵੇਂ) ਆਗੂ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਪ ਜੀ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਆਖਰੀ ਮਨੁੱਖੀ [[ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ]] ਹੋਏ ਹਨ।<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/sikhism0000mayl_l1v5|title=Sikhism|last=Mayled|first=Jon|publisher=Heinemann|year=2002|isbn=978-0-435-33627-1|page=[https://archive.org/details/sikhism0000mayl_l1v5/page/12 12]|url-access=registration}}</ref> ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਜੀਵਿਤ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ - ਦੋ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ, ਦੋ ਨੂੰ [[ਮੁਗ਼ਲ ਸਲਤਨਤ|ਮੁਗਲ]] ਗਵਰਨਰ [[ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ (ਸਰਹੰਦ)|ਵਜ਼ੀਰ ਖਾਨ]] ਦੇ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।<ref name="Routledge">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=u48rUnVEHbEC&pg=PA93|title=The Routledge Handbook of Religion and Security|last=Seiple|first=Chris|last2=Hoover|first2=Dennis|last3=Otis|first3=Pauletta|publisher=Routledge|year=2013|isbn=978-0-415-66744-9|pages=93}}; {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=HHyVh29gy4QC|title=The Mughal Empire|last=Richards|first=John F.|publisher=Cambridge University Press|year=1995|isbn=978-0-521-56603-2|pages=255–258}}</ref><ref>{{Cite journal|date=1972|title=The Sikh Review|journal=Sikh Cultural Centre|volume=20|issue=218–229|page=28}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=9RzzxcEL4C0C|title=Sikh Militancy in the Seventeenth Century: Religious Violence in Mughal and Early Modern India|last=Hardip Singh Syan|publisher=I.B.Tauris|year=2013|isbn=978-1-78076-250-0|pages=218–222}}</ref> == ਜਨਮ == ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੌਵੇਂ [[ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ]], [[ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ]] ਅਤੇ [[ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ]] ਜੀ ਦੇ ਇਕਲੌਤੇ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।<ref>{{Cite web |title=Happy Guru Gobind Singh Jayanti: Wishes, Pics, Facebook Messages To Share |url=https://www.ndtv.com/india-news/happy-guru-gobind-singh-jayanti-2021-wishes-messages-pics-sms-status-for-whatsapp-facebook-2355113 |access-date=20 January 2021 |website=NDTV.com}}</ref> ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਖੱਤਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਸੋਢੀ ਗੋਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ। ਉਹਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 22 ਦਸੰਬਰ, 1666 ਨੂੰ [[ਪਟਨਾ]], [[ਬਿਹਾਰ]] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ [[ਬੰਗਾਲ]] ਅਤੇ [[ਅਸਾਮ]] ਦੇ ਦੌਰੇ 'ਤੇ ਸਨ।<ref name="eos2">{{Cite web |last=Ganda Singh |title=Gobind Singh, Guru (1666–1708) |url=https://archive.org/details/TheEncyclopediaOfSikhism-VolumeIiE-l/page/n101 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170729230458/http://www.learnpunjabi.org/eos/index.aspx |archive-date=29 July 2017 |access-date=7 March 2016 |website=Encyclopaedia of Sikhism |publisher=Punjabi University Patiala}}</ref> ਦੇਸੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਨਮ ਮਿਤੀ ਪੋਹ ਦੇ ਚੰਦਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸੱਤ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਹੈ (ਇਸ ਨੂੰ ਪੋਹ ਸੁਦੀ 7ਵੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) । ਉਹਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਨਾਮ ਗੋਬਿੰਦ ਦਾਸ ਸੀ ਅਤੇ [[ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ|ਤਖਤ ਸ੍ਰੀ ਪਟਨਾ ਹਰੀਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ]] ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਅਸਥਾਨ ਉਸ ਘਰ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਉੱਥੇ ਬਿਤਾਏ ਸਨ।<ref name="eos2" /> 1670 ਵਿੱਚ, ਉਹਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪੰਜਾਬ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਮਾਰਚ 1672 ਵਿੱਚ ਉਹ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਤਲਹਟੀ ਵਿੱਚ ਚੱਕ ਨਾਨਕੀ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਰੇਂਜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।<ref name="eos2" /><ref name="BBC">{{Cite web |date=26 October 2009 |title=BBC Religions – Sikhism |url=https://www.bbc.co.uk/religion/religions/sikhism/people/gobindsingh.shtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110123020041/http://www.bbc.co.uk/religion/religions/sikhism/people/gobindsingh.shtml |archive-date=23 January 2011 |access-date=30 July 2011 |publisher=BBC}}</ref><ref name="shelke1992">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=rmr71DjRNV8C|title=Divine covenant: rainbow of religions and cultures|last=Shelke|first=Christopher|publisher=Gregorian Press|year=2009|isbn=978-88-7839-143-7|page=199}}</ref>[[ਤਸਵੀਰ:GuruGobindBirthPlace.jpg|thumb|ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਪਟਨਾ, ਬਿਹਾਰ]] == ਵਿੱਦਿਆ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ == {{ਸਿੱਖੀ ਸਾਈਡਬਾਰ}} ਆਪ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਵਿਦਿਆ ਦਿਵਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਸਤਰ ਵਿਦਿਆ ਤੋਂ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੂੰ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਫੌਜੀ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿਦਿਆ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ [[ਪੰਜਾਬੀ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ|ਪੰਜਾਬੀ]], [[ਹਿੰਦੀ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ|ਹਿੰਦੀ]], [[ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ]] ਅਤੇ [[ਫ਼ਾਰਸੀ]] ਵਿੱਚ ਗੁਰਬਾਣੀ ਲਿਖੀ ਹੈ। 1672 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਆਨੰਦਪੁਰ ਵਿਖੇ ਆ ਗਏ। ਫਾਰਸੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ 'ਕਾਜ਼ੀ ਪੀਰ ਮੁਹੰਮਦ' ਤੋਂ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ 'ਪੰਡਿਤ ਹਰਜਸ' ਤੋਂ, ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ 'ਮਤੀ ਦਾਸ' ਅਤੇ [[ਸਾਹਿਬ ਚੰਦ|'ਸਾਹਿਬ ਚੰਦ']] ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। [[ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ]] ਸਾਹਿਬ ਜੀ, ਮਾਰਚ 1673 ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਹਫ਼ਤੇ ਤੋਂ 10 ਜੁਲਾਈ, 1675 ਤੱਕ [[ਚੱਕ ਨਾਨਕੀ]] ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਇਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤਾਂ ਚੱਕ ਨਾਨਕੀ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਇਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ [[ਲਾਹੌਰ]] ਤੋਂ ਭਾਈ ਹਰਜਸ ਸੁਭਿੱਖੀ ਵੀ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਆਏ। ਉਹਨਾ ਦੀ ਬੇਟੀ ਬੀਬੀ ਜੀਤਾਂ ਜੀ ਦੀ ਮੰਗਣੀ ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਇ ਨਾਲ 12 ਮਈ, 1673 ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਭਾਈ ਬਜਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਇ ਨੂੰ ਸ਼ਸਤਰ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਘੋੜ ਸਵਾਰੀ ਸਿਖਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। == ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਅਨਮੋਲ ਵਚਨ == * ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਨੂੰ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਚਲਾਓ। * ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਦਾ [[ਦਸਵੰਧ]] ਦਾਨ ਕਰੋ। * ਮਿਹਨਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਆਲਸ ਨਾ ਕਰੋ। * ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ, ਜਾਤ ਅਤੇ ਕੁਲ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਹੰਕਾਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ। * ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਾਮ, ਦਾਮ, ਪੁਨੀਸ਼ ਅਤੇ ਬੇਦ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਓ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੜਾਈ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਏਗਾ। * ਕਿਸੇ ਨੂੰ [[ਈਰਖਾ]] ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਕਰੋ। * ਲੋੜਵੰਦ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮਦਦ ਕਰੋ। * ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਨਿਯਮਤ ਕਸਰਤ ਅਤੇ ਘੋੜ ਸਵਾਰੀ ਦੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਕਰੋ। * ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਸ਼ਾ ਅਤੇ [[ਤੰਬਾਕੂ]] ਸੇਵਨ ਨਾ ਕਰੋ। * ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰਨ ਗੁਰੂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰੋ। ਪੂਰਨ ਗੁਰੂ ਇੱਕ ਉਹ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਬਖਸ਼ੇਗਾ। == ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ == [[ਸਿੱਖੀ|ਸਿੱਖ ਧਰਮ]] ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ 1699 ਵਿੱਚ ''[[ਖ਼ਾਲਸਾ|ਖਾਲਸਾ]]'' ਨਾਮਕ ''[[ਸਿੱਖ]]'' ਯੋਧੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ<ref name="BBC2">{{Cite web |date=26 October 2009 |title=BBC Religions – Sikhism |url=http://www.bbc.co.uk/religion/religions/sikhism/people/gobindsingh.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20110123020041/http://www.bbc.co.uk/religion/religions/sikhism/people/gobindsingh.shtml |archive-date=23 January 2011 |access-date=30 July 2011 |publisher=BBC}}</ref> ''[[ਪੰਜ ਕਕਾਰ]]'' <ref name="MandairShackle2013p252">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=D8xdAgAAQBAJ|title=Sikh Religion, Culture and Ethnicity|last=Mandair|first=Arvind-Pal Singh|last2=Shackle|first2=Christopher|last3=Singh|first3=Gurharpal|publisher=Routledge|year=2013|isbn=978-1-136-84627-4|pages=25–28}}</ref><ref name=":0">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=-7HJ5idB8_QC&pg=PA45|title=When Sparrows Became Hawks: The Making of the Sikh Warrior Tradition, 1699–1799|last=Dhavan|first=P|publisher=Oxford University Press|year=2011|isbn=978-0-19-975655-1|pages=3–4}}</ref> ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਖਾਲਸਾ (ਅਮ੍ਰਿਤ ਛਕੇ) ਸਿੱਖ ਹਰ ਸਮੇਂ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ। ''[[ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ]]'' ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਲਿਖਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, (ਪਰ ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਕੁਖ ਵਿਵਾਦ ਹਨ) ਜਿਸ ਦੀ ਬਾਣੀ ਸਿੱਖ ਅਰਦਾਸਾਂ ਅਤੇ ਖਾਲਸਾ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜਾਂ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਅੰਗ ਹੈ।<ref name="britdasam2">[https://www.britannica.com/topic/Dasam-Granth Dasam Granth], Encyclopaedia Britannica</ref><ref name="McLeod19902">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=7xIT7OMSJ44C|title=Textual Sources for the Study of Sikhism|last=McLeod|first=W. H.|publisher=University of Chicago Press|year=1990|isbn=978-0-226-56085-4|author-link=W. H. McLeod}}, pages 2, 67</ref> ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਓਹਨਾਂ ਨੇ "[[ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ|ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ"]] ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਗ੍ਰੰਥ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ [[ਗੁਰੂ]] ਵਜੋਂ ਅੰਤਮ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਰਹਿੰਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤੱਕ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਗੁਰੂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ।<ref name="MandairShackle2013p112">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=D8xdAgAAQBAJ|title=Sikh Religion, Culture and Ethnicity|last=Mandair|first=Arvind-Pal Singh|last2=Shackle|first2=Christopher|last3=Singh|first3=Gurharpal|publisher=Routledge|year=2013|isbn=978-1-136-84627-4|pages=11–12, 17–19}}</ref> 1699 ਵਿੱਚ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ [[ਵਿਸਾਖੀ]] (ਸਾਲਾਨਾ ਬਸੰਤ ਦੀ ਵਾਢੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ) 'ਤੇ [[ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ|ਅਨੰਦਪੁਰ]] [[ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ|ਸਾਹਿਬ]] ਵਿਖੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।<ref name="Cynthia_Mahmood_Faith_Baisakhi2">{{Cite book|last=Mahmood|first=Cynmthia Keppley|title=Fighting for faith and nation dialogues with Sikh militants|publisher=University of Pennsylvania Press|year=1996|isbn=978-0-8122-1592-2|location=Philadelphia|pages=43–45|oclc=44966032}}</ref> ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਸਿਰ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਇੱਕ ਅੱਗੇ ਆਇਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਇੱਕ ਤੰਬੂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੈ ਗਏ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਖੂਨੀ ਤਲਵਾਰ ਲੈ ਕੇ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੇ ਵਾਪਸ ਆਏ।<ref name="Cynthia_Mahmood_Faith_Baisakhi">{{Cite book|last=Mahmood|first=Cynmthia Keppley|title=Fighting for faith and nation dialogues with Sikh militants|publisher=University of Pennsylvania Press|year=1996|isbn=978-0-8122-1592-2|location=Philadelphia|pages=43–45|oclc=44966032}}</ref> ਉਹਨਾਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਿਰ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਤੰਬੂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਅਤੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਲੱਥਪੱਥ ਤਲਵਾਰ ਲੈ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੀ ਉਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਚਾਰ ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਈ। ਪੰਜਵੇਂ ਵਲੰਟੀਅਰ ਦੇ ਤੰਬੂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਪੰਜਾਂ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਏ, ਸਾਰੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ [[ਪੰਜ ਪਿਆਰੇ]] ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ [[ਖ਼ਾਲਸਾ|ਖਾਲਸਾ]] ਕਿਹਾ।<ref>{{Cite book|last=Macauliffe|first=Max Arthur|url=http://dx.doi.org/10.1017/cbo9781139506595|title=The Sikh Religion|date=2009|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-139-50659-5|location=Cambridge|doi=10.1017/cbo9781139506595}}</ref> ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇੱਕ ਲੋਹੇ ਦੇ ਕਟੋਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਪਤਾਸੇ ਮਿਲਾਏ, ਇਸਨੂੰ ਖੰਡੇ ਨਾਲ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ "[[ਅੰਮ੍ਰਿਤ]]" ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ ਛਕਾਇਆ, ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਪਾਠ ਵੀ ਕੀਤੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਖਾਲਸਾ - ਇੱਕ ਯੋਧਾ ਭਾਈਚਾਰਾ - ਦੀ ਖੰਡੇ ਦੀ ਪਾਹੁਲ (ਅਧਿਆਪਨ ਰਸਮ) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਉਪਨਾਮ "[[ਸਿੰਘ]]" (ਸ਼ੇਰ) ਵੀ ਦਿੱਤਾ। ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਪੰਜਾਂ ਨੂੰ ਉਸਨੂੰ ਖਾਲਸਾ ਵਜੋਂ ਛਕਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਛੇਵਾਂ ਖਾਲਸਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਦਾਸ ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ [[ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ]] ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੀਖਿਆ ਸਮਾਰੋਹ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਚਰਨ ਪਾਹੁਲ ਰਸਮ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਲਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੀਖਿਆ ਗੁਰੂ ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਮਸੰਦ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਸੱਜੇ ਪੈਰ ਦਾ ਅੰਗੂਠਾ ਡੁਬੋਇਆ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦਾ ਸੀ। === ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਖਾਲਸੇ ਦੀ [[ਪੰਜ ਕਕਾਰ|ਪੰਜ ਕਕਾਰਾਂ]] ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ: === * '''[[ਕੇਸ|ਕੇਸ਼]]''': ਅਣਕੱਟੇ ਵਾਲ * '''[[ਕੰਘਾ]]''': ਇੱਕ ਲੱਕੜੀ ਦਾ ਕੰਘਾ * '''[[ਕੜਾ]]''': ਗੁੱਟ 'ਤੇ ਪਹਿਨਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਲੋਹੇ ਜਾਂ ਸਟੀਲ ਦਾ ਕੰਗਣ * '''[[ਕਿਰਪਾਨ]]''': ਇੱਕ ਤਲਵਾਰ * '''[[ਕਛਹਿਰਾ]]''': ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਯੋਧਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਯਮ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੰਬਾਕੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਹਲਾਲ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਣਾ, ਵਿਵਾਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਰੀਰਕ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਵਿਭਚਾਰ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ। ਖ਼ਾਲਸਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਉਹ ਵਿਰੋਧੀ ਧੜਿਆਂ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣਗੇ। ਨਾਲ ਹੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਮਰਦਾਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖ਼ਾਲਸਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਭੇਦਭਾਵ ਦੀ ਥਾਂ ਬਰਾਬਰੀ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਮੁਗ਼ਲ ਸਾਮਰਾਜ ਵੱਲੋਂ ਹੋ ਰਹੇ ਜ਼ੁਲਮਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਸੱਚ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਹੈ। == ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ== ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ - ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਸਮਾਂ, ਉਹ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ [[ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ]] ਦੇ ਅਧੀਨ [[ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ]] ਸਿੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਸੀ।<ref name="ReichbergSyse2014p673">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=t3CFAwAAQBAJ|title=Religion, War, and Ethics: A Sourcebook of Textual Traditions|last=Brekke|first=Torkel|publisher=Cambridge University Press|year=2014|isbn=978-1-139-95204-0|editor-last=Gregory M. Reichberg and Henrik Syse|pages=673–674}}</ref> ਸ਼੍ਰੀ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਮੁਸਲਮਾਨ-ਸਿੱਖ ਸੰਘਰਸ਼ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।<ref name="ReichbergSyse2014p673" /> ਮੁਗ਼ਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਵਿਚ ਸਰਗਰਮ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ। ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/sikhsofpunjab0000grew|title=The Sikhs of the Punjab|last=J. S. Grewal|publisher=Cambridge University Press|year=1998|isbn=978-0-521-63764-0|page=[https://archive.org/details/sikhsofpunjab0000grew/page/62 62]|url-access=registration}}, Quote: "Aurangzeb took an active interest in the issue of succession, passed orders for the execution of Guru Tegh Bahadur, and at one time ordered total extirpation of Guru Gobind Singh and his family".</ref> ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਇੱਕ''ਧਰਮ ਯੁੱਧ'' (ਧਾਰਮਿਕਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਯੁੱਧ) ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਆਖਰੀ ਉਪਾਅ ਵਜੋਂ ਲੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਤਾਂ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਨਾ ਹੀ ਲਾਲਚ ਲਈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਟੀਚਿਆਂ ਲਈ।<ref name="Wright2003p1532">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=xW33ZuBnNC0C&pg=PA153|title=God and Morality|last=Christopher J. H. Wright|publisher=Oxford University Press|year=2003|isbn=978-0-19-914839-4|pages=153}}</ref> ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ, ਜ਼ੁਲਮ ਨੂੰ ਰੋਕਣ, ਜ਼ੁਲਮ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।<ref name="Wright2003p1532" /> ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਚੌਦਾਂ ਯੁੱਧਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਕਦੇ ਵੀ ਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਦੇ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।<ref name="Wright2003p1532" /> ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਬਹੁਤ ਲੰਬਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਹ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਇੰਨਾ ਭਰਪੂਰ ਸੀ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕਿਤੇ ਅਰਾਮ ਮਿਲਿਆ ਹੋਵੇੇ। ਨੇਕੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਅਤੇ ਬਦੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮਨੋਰਥ ਸੀ। ਇਸ ਮਨੋਰਥ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਲੋੜ ਪਈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੈਨਿਕ, ਇਖਲਾਕੀ ਅਤੇ ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ। ਇਸ ਕਰਵਾਈ ਕਰ ਕੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਟਾਕਰਾ ਹੋਇਆ ਜਿਹੜੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਦੇ ਕੰਮਾਂ-ਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਸ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਨਾਲ ਜੂਝਣਾ ਪਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੜਾਈਆਂ ਨੂੰ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। # ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ # ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਸਿਰਜਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਪਹਿਲੀ ਲੜਾਈ [[ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ]] ਤੋਂ ਛੇ ਮੀਲ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਭੰਗਾਣੀ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਸੰਮਤ 1688ਈ. ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਇਹ ਯੁੱਧ [[ਸ੍ਰੀਨਗਰ]] ਦੇ ਫਤਿਹਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਲੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੋਈ ਡੇਢ ਸਾਲ ਪਿੱਛੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਨਦੌਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਹਮਲਾਵਰ ਅਲਫ਼ ਖਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਰਾਜਾ ਭੀਮ ਚੰਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ। ਇਸਤੋਂ ਉੱਪਰੰਤ ਕਈ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਣੀ ਰਹੀ। 1694 ਈ. ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗੜੇ ਦੇ ਫੌਜ਼ਦਾਰ ਦਿਲਾਵਰ ਖਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਨੰਦਪੁਰ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨਾ ਲਈ ਭੇਜਿਆ।<ref>{{Cite web|url=https://punjabi.krishijagran.com//news/many-many-congratulations-on-the-birth-anniversary-of-guru-gobind-singh/|title=ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜੇ ਦੀਆਂ ਲੱਖ ਲੱਖ ਵਧਾਈਆਂ|last=Staff|first=K. J.|website=punjabi.krishijagran.com|access-date=2021-01-21}}</ref> ਪਰ ਉਹ ਕੁਝ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਆਉਣ ਬਾਰੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਟਾਕਰੇ ਲਈ ਉਹ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੇ ਤਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਿਲ ਛੱਡ ਗਏ ਤੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚੋਂ ਭੱਜ ਗਏ। ਛੇਤੀ ਹੀ 1695 ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਦਿਲਾਵਰ ਖਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵਡੇਰੀ ਮਹਿੰਮ ਹੁਸੈਨ ਖਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਭੇਜੀ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਸਿੰਧੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁਗਲਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਨਾ ਲਿਆ। ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਮਦਰਦੀ ਨਿਰਸੰਦੇਹ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸੀ ਜੋ ਹੁਸੈਨ ਖਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੇ ਲੜੇ। 1696 ਵਿੱਚ ਸਹਿਜਾਦ ਮੁਅਜ਼ਿਮ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ ਮਿਰਜ਼ਾ ਬੇਗ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਤੇ 1699 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੜਾਈਆ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਦੌਰ ਚੱਲ ਪਿਆ। 1699 ਵਿਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਅੰਮਿ੍ਤ ਸੰਚਾਰ ਹੋਇਆ। ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਿਆ ਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਹਨਾ ਤੋਂ ਆਪ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਿਆ। ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਏ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ। ਪੰਜਾ ਪਿਆਰੇ ਨਾਲ ਸਿੰਘ ਸ਼ਬਦ ਲੱਗਾ। ਸਿੱਖਾਂ ਅਮ੍ਰਿਤ ਛਕ ਕੇ ਸਿੱਘ ਬਣ ਲੱਗੇ। ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ [[ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ|ਅੰਨਦਪੁਰ]] ਸੀ। ਲਗਾਤਾਰ 8 ਮਹੀਨੇ ਤੋ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਘੇਰਾ ਪਾਇਆ ਸੀ। ਬਿਕ੍ਰਮੀ ਸੰਮਤ 1762 ਦੀ 6-7 ਪੋਹ ਦੀ ਦਰਮਿਆਨੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਅਨੰਦ ਗੜ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਖਾਲੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁਗ਼ਲਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਚੁੱਕੀਆਂ ਕਸਮਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ [[ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ]] ਪਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਹੀ ਸਿੱਖ ਫੌਜਾਂ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਰਸਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਜੰਗ ਹੋਈ, ਕਾਫੀ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਛੜ ਗਿਆ। ਅਗਲਾ ਟਾਕਰਾ 8 ਪੋਹ ਨੂੰ 1762 (ਸੰਨ 1705) ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਗੜ੍ਹੀ ਤੇ ਭਾਰੀ ਜੰਗ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ [[ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ|ਬਾਬਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ]] ਅਤੇ [[ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘ|ਬਾਬਾ ਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘ ਜੀ]], ਹੋਰਨਾਂ ਚਾਲੀ ਕੁ ਸਿੰਘਾਂ ਸਮੇਤ ਲੜਦਿਆਂ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 30 ਪੋਹ 1762 ਬਿਕ੍ਰਮੀ (ਸੰਨ1705ਈ.) ਵਿੱਚ [[ਖਿਦਰਾਣੇ ਦੀ ਢਾਬ|ਖਿਦਰਾਣਾ ਦੀ ਢਾਬ]] ਤੇ ਸੂਬਾ ਸਰਹਿੰਦ ਦੀ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ [[ਮੁਗ਼ਲ|ਮੁਗ਼ਲਾ]] ਫੌਜ ਨਾਲ ਜੰਗ ਲੜੀ। ਇੱਥੇ ਚਾਲੀ ਸਿੰਘਾਂ ਵਲੋਂ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਬੇਦਾਵਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਪਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ [[ਚਾਲੀ ਮੁਕਤੇ|ਚਾਲੀ ਮੁਕਤਿਆ]] ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਕਾਰਨ ਮੁਕਤਸਰ ਕਿਹਾ ਜਾਣ ਲੱਗਾ। == ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲੜਾਈਆਂ == ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ [[ਮੁਗ਼ਲ ਸਲਤਨਤ|ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ]] ਅਤੇ [[ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਹਾੜੀਆਂ]] ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ 13 ਲੜਾਈਆਂ ਲੜੀਆਂ। * [[ਭੰਗਾਣੀ ਦੀ ਜੰਗ|ਭੰਗਾਣੀ ਦੀ ਲੜਾਈ]] (1688), ਜਿਸ ਵਿਚ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ''ਬਿਚਿਤਰ ਨਾਟਕ'' ਦੇ ਅਧਿਆਇ 8 ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਫਤਿਹ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਭਾੜੇ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰਾਂ ਹਯਾਤ ਖਾਨ ਅਤੇ ਨਜਾਬਤ ਖਾਨ<ref name="Grewal1998p732">{{Cite book|url=https://archive.org/details/sikhsofpunjab0000grew|title=The Sikhs of the Punjab|last=J. S. Grewal|publisher=Cambridge University Press|year=1998|isbn=978-0-521-63764-0|pages=[https://archive.org/details/sikhsofpunjab0000grew/page/73 73]–74|url-access=registration}}</ref> ਦੇ ਨਾਲ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਮਕਸਦ ਦੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਪਾਲ (ਉਸਦੇ ਮਾਮਾ) ਅਤੇ ਦਯਾ ਰਾਮ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਨਾਇਕਾਂ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=squPx387FuwC|title=Birth of the Khalsa, The: A Feminist Re-Memory of Sikh Identity|last=Nikky-Guninder Kaur Singh|publisher=State University of New York Press|year=2012|isbn=978-0-7914-8266-7|pages=26–28}}</ref> [[ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ|ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ]] ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਦਾ ਚਚੇਰਾ ਭਰਾ ਸੰਗੋ ਸ਼ਾਹ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="Grewal1998p732" /> * [[ਨਾਦੌਣ ਦੀ ਲੜਾਈ|ਨਦੌਣ ਦੀ ਲੜਾਈ]] (1691), ਮੀਆਂ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਲੀਫ਼ ਖ਼ਾਨ ਦੀਆਂ ਇਸਲਾਮੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਿਰੁੱਧ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ, ਭੀਮ ਚੰਦ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀਆਂ ਤਹਿਆਂ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੰਦੂ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਹਿਯੋਗੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਹਰਾਇਆ ਸੀ।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Dh6jydKXikoC|title=Dictionary of Battles and Sieges: F-O|last=Jaques|first=Tony|publisher=Greenwood|year=2007|isbn=978-0-313-33538-9|pages=704}}</ref> ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਗੈਰ-ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੇ ਜੰਮੂ ਸਥਿਤ ਇਸਲਾਮਿਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।<ref name="Grewal1998p733">{{Cite book|url=https://archive.org/details/sikhsofpunjab0000grew|title=The Sikhs of the Punjab|last=J. S. Grewal|publisher=Cambridge University Press|year=1998|isbn=978-0-521-63764-0|pages=[https://archive.org/details/sikhsofpunjab0000grew/page/73 73]–74|url-access=registration}}</ref> 1693 ਵਿੱਚ, ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੱਖਣ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਮਰਾਠਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਕਿ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਅਨੰਦਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾਵੇ।<ref name="Grewal1998p73">{{Cite book|url=https://archive.org/details/sikhsofpunjab0000grew|title=The Sikhs of the Punjab|last=J. S. Grewal|publisher=Cambridge University Press|year=1998|isbn=978-0-521-63764-0|pages=[https://archive.org/details/sikhsofpunjab0000grew/page/73 73]–74|url-access=registration}}</ref><ref name="Fenech2013p14">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=aUUfAQAAQBAJ|title=The Sikh Zafar-namah of Guru Gobind Singh: A Discursive Blade in the Heart of the Mughal Empire|last=Fenech|first=Louis E.|publisher=Oxford University Press|year=2013|isbn=978-0-19-993145-3|pages=14}}</ref> * [[ਗੁਲੇਰ ਦੀ ਲੜਾਈ]] (1696), ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁਸਲਿਮ ਕਮਾਂਡਰ ਦਿਲਾਵਰ ਖਾਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰੁਸਤਮ ਖਾਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, [[ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ]] ਦੇ ਨੇੜੇ, ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਨੇ ਗੁਲੇਰ ਦੇ ਹਿੰਦੂ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ।<ref name="Jaques2007p4202">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Dh6jydKXikoC|title=Dictionary of Battles and Sieges: F-O|last=Jaques|first=Tony|publisher=Greenwood|year=2007|isbn=978-0-313-33538-9|pages=420}}</ref> ਕਮਾਂਡਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਰਨੈਲ ਹੁਸੈਨ ਖਾਨ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਗੁਲੇਰ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਭੇਜਿਆ, [[ਪਠਾਨਕੋਟ]] ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਹੁਸੈਨ ਖਾਨ ਸਾਂਝੀ ਫੌਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹਾਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।<ref name="Jaques2007p4202" /> * [[ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲੜਾਈ|ਅਨੰਦਪੁਰ ਦੀ ਲੜਾਈ (1700)]], ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੀ ਮੁਗਲ ਫੌਜ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਿਆਦਾ ਖਾਨ ਅਤੇ ਦੀਨਾ ਬੇਗ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਹੇਠ 10,000 ਸਿਪਾਹੀ ਭੇਜੇ ਸਨ।<ref name="Jaques2007p482">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=3amnMPTPP5MC|title=Dictionary of Battles and Sieges: A-E|last=Jaques|first=Tony|publisher=Greenwood Publishing|year=2007|isbn=978-0-313-33537-2|pages=48–49}}</ref> ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾ ਖਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿੱਧੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ, ਬਾਅਦ ਵਾਲਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਕਾਰਨ ਮੁਗਲ ਫੌਜ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਈ।<ref name="Jaques2007p482" /> * [[ਨਿਰਮੋਹ ਦੀ ਲੜਾਈ|ਨਿਰਮੋਹਗੜ੍ਹ ਦੀ ਲੜਾਈ (1702)]], ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਨਿਰਮੋਹਗੜ੍ਹ ਦੇ ਕੰਢੇ [[ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਪਹਾੜੀਆਂ]] ਦੇ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ। ਦੋ ਦਿਨ ਲੜਾਈ ਚੱਲਦੀ ਰਹੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦਾ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਵਜ਼ੀਰ ਖਾਨ ਦੀ ਫੌਜ ਮੈਦਾਨ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੀ ਗਈ। * [[ਬਸੌਲੀ ਦੀ ਲੜਾਈ|ਬਸੋਲੀ ਦੀ ਲੜਾਈ]] (1702), ਮੁਗਲ ਫੌਜ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ; [[ਬੋਲੀਵੀਆ|ਬਸੋਲੀ]] ਦੇ ਰਾਜ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਰਾਜਾ ਧਰਮਪੂਲ ਨੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।<ref name="Jaques2007p1122">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Dh6jydKXikoC|title=Dictionary of Battles and Sieges: F-O|last=Jaques|first=Tony|publisher=Greenwood|year=2007|isbn=978-0-313-33538-9|pages=112}}</ref> ਮੁਗਲ ਫੌਜ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਅਜਮੇਰ ਚੰਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਕਹਿਲੂਰ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਰਾਜ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਰਣਨੀਤਕ ਸ਼ਾਂਤੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਤਾਂ ਲੜਾਈ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ।<ref name="Jaques2007p1122" /> * [[ਸਾਕਾ ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ|ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਲੜਾਈ (1704)]] ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਹਰ ਖਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਮੁਗਲ ਫੌਜ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੀ;<ref name="fenechmcleod218">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=xajcAwAAQBAJ|title=Historical Dictionary of Sikhism|last=Fenech|first=Louis E.|last2=W. H. McLeod|publisher=Rowman & Littlefield|year=2014|isbn=978-1-4422-3601-1|pages=218}}</ref> ਮੁਸਲਿਮ ਕਮਾਂਡਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ,<ref name="fenechmcleod218" /> ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਿੱਖ ਪੱਖ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਬਾਕੀ ਦੋ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ- ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘ, ਹੋਰ ਸਿੱਖ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਸਮੇਤ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ।<ref>{{Cite book|title=Guru Gobind Singh: Prophet of peace|last=Raju|first=Karam Singh|year=1999|isbn=9380213646}}</ref><ref name="Rinehart2011p22">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=58AVDAAAQBAJ|title=Debating the Dasam Granth|last=Rinehart|first=Robin|publisher=Oxford University Press|year=2011|isbn=978-0-19-975506-6|pages=22–23}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=xajcAwAAQBAJ&pg=PA79|title=Historical Dictionary of Sikhism|last=Fenech|first=Louis E.|last2=W. H. McLeod|publisher=Rowman & Littlefield|year=2014|isbn=978-1-4422-3601-1|pages=79}}</ref> == ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਨੀਂਹ== 1684 ਤਕ ‘ਚੱਕ ਨਾਨਕੀ’ (ਹੁਣ [[ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ]] ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ) ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਨਗਰ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੁੱਝ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜੇ ਈਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਸਨ। ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੋਰ, ਬਿਲਾਸਪੁਰ ਦਾ ਰਾਜਾ ਭੀਮ ਚੰਦ ਵੀ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨਾਲ ਵਿੱਟਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਮੰਗਣ ‘ਤੇ ਪਰਸਾਦੀ ਹਾਥੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦਿਤਾ। ਉਸ ਨੇ ‘ਚੱਕ ਨਾਨਕੀ’ ਵਲ ਵੀ ਕੈਰੀ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਵੇਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ। 1685 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, [[ਨਾਹਨ]] ਦੇ ਰਾਜੇ ਮੇਦਨੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਅਪਣੀ ਰਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਣ ਦੀ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ। 14 ਅਪਰੈਲ, 1685 ਦੇ ਦਿਨ [[ਨਾਹਨ]] ਦੇ ਰਾਜੇ ਮੇਦਨੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨਾਹਨ ਪੁੱਜੇ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦਰਿਆ ਜਮਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਨਗਰ ਵਸਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਨੀਂਹ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ 29 ਅਪਰੈਲ, 1685 ਦੇ ਦਿਨ, ਦੀਵਾਨ ਨੰਦ ਚੰਦ ਸੰਘਾ ਕੋਲੋਂ ਅਰਦਾਸ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਭਾਈ ਰਾਮ ਕੁੰਵਰ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮੋੜ੍ਹੀ ਗਡਵਾ ਕੇ ਰਖਵਾਈ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ [[ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ]] ਵਿੱਚ ਠਹਿਰੇ। ਇੱਥੇ 11 ਮਈ, 1685 ਦੇ ਦਿਨ ਰਾਮ ਰਾਏ ਜਿਸ ਨੂੰ [[ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਇ ਸਾਹਿਬ ਜੀ]] ਨੇ ਗੁਰਗੱਦੀ ਤੋਂ ਮੌਕੂਫ਼ ਕਰ ਦਿਤਾ ਸੀ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ। ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਸਿੱਖਾ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਚੱਕ ਨਾਨਕੀ ਜਾਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਨਾਹਨ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਬੜੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਹਨ ਰਿਆਸਤ 'ਚੋਂ ਨਾ ਜਾਣ ਪਰ ਆਪ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿਤਾ ਤੇ ਤਿਆਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤੀ। ਆਪ, 27 ਅਕਤੂਬਰ, 1688 ਦੇ ਦਿਨ, ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਚੱਲੇ ਅਤੇ [[ਕਪਾਲ ਮੋਚਨ]], ਲਾਹੜਪੁਰ, [[ਟੋਕਾ]], ਦਾਬਰਾ, ਰਾਣੀ ਦਾ ਰਾਏਪੁਰ, ਢਕੌਲੀ, [[ਨਾਡਾ ਸਾਹਿਬ|ਨਾਢਾ ਸਾਹਿਬ]], [[ਮਨੀਮਾਜਰਾ ਰਿਆਸਤ|ਮਨੀਮਾਜਰਾ]], [[ਕੋਟਲਾ ਨਿਹੰਗ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ|ਕੋਟਲਾ ਨਿਹੰਗ]], [[ਘਨੌਲੀ|ਘਨੌਲਾ]], [[ਬੁੰਗਾ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੰਗਰੂਰ)|ਬੁੰਗਾ]], [[ਅਟਾਰੀ]], [[ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ]] ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਨਵੰਬਰ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿਚ, [[ਚੱਕ ਨਾਨਕੀ]] (ਹੁਣ [[ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ]]) ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ==ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦੁਰ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ== ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ [[ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਜ਼ਫ਼ਰ|ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ]] ਦੇ ਕਾਫ਼ਲੇ 13 ਮਈ, 1708 ਦੇ ਦਿਨ ਬੁਰਹਾਨਪੁਰ ਪੁੱਜੇ ਸਨ। [[ਵਜ਼ੀਰ_ਖ਼ਾਨ_(ਸਰਹੰਦ)|ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ]] ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਦਾ ਮੇਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਬੁਰਹਾਨਪੁਰ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਚਿਰ ਮਗਰੋਂ ਹੀ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ, ਮਈ, 1708 ਦੇ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਨਰਮਦਾ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹ ਆਏ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬੁਰਹਾਨਪੁਰ ਰੁਕਿਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਏਲਚੀਆਂ ਨੇ ਮਿਲੀ ਰਕਮ ਕਾਰਨ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਨੀਅਤ ਬਦਲੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਦਰਅਸਲ ਹੁਣ ਉਹ ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਭੇਜੀ ਰਕਮ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਐਕਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਵਿੱਚ ਆਖ਼ਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤ [[ਤਾਪਤੀ ਦਰਿਆ]] ਪਾਰ ਕਰਨ, 25 ਜੂਨ, 1708 ਮਗਰੋਂ ਬਾਲਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਅਗਸਤ, 1708 ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਇਸ ਮੁਲਾਕਾਤ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਅਪਣੇ ਕੌਲਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਰ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦਾ ਸਾਥ ਛੱਡ ਦਿਤਾ। ਬਾਦਸ਼ਾਹ 24 ਅਗਸਤ, 1708 ਨੂੰ ਦਰਿਆ ਬਾਣ ਗੰਗਾ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ, ਨੰਦੇੜ ਵਿੱਚ ਰੁਕ ਗਏ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਤੋਂ ਆਸ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪ ਇਨਸਾਫ਼ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਜਿਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੇਲ 3 ਸਤੰਬਰ, 1708 ਦੇ ਦਿਨ ਮਾਧੋ ਦਾਸ ਬੈਰਾਗੀ (ਮਗਰੋਂ [[ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ|ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦੁਰ]]) ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਹਾਲਤ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਮੁਗ਼ਲ ਹਾਕਮਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਜਾ ਕੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਸੋਧਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮੰਗੀ। ===ਖਾਲਸੇ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ=== 1699 ਈ. ਨੂੰ ਵਿਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਭਾਰੀ ਇਕੱਠ ਹੋਇਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇਕੱਠ ਵਿੱਚ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਪੰਜ ਸਿਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਮੰਗ [[ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਜੀ]] ਜੋ ਕਿ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਖੱਤਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ। , [[ਭਾਈ ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਜੀ]] ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਜੱਟ ਸੀ। [[ਭਾਈ ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ ਜੀ]]ਜੋ ਕਿ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਜਗਨਨਾਥ ਦਾ ਹਿੰਮਤ ਰਾਏ ਸੀ। [[ਭਾਈ ਮੋਹਕਮ ਸਿੰਘ ਜੀ]] ਇਹ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਦੁਆਰਕਾ ਰੰਗਾਈ ਛਪਾਈ ਵਾਲਾ ਮੋਹਕਮ ਚੰਦ ਸੀ। ਅਤੇ [[ਭਾਈ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਜੀ]] ਇਹ [[ਕਰਨਾਟਕਾ]] ਦੇ ਬੀਦਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਾਈ ਸਾਹਿਬ ਚੰਦ ਨੇ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਾਇਆ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਪਾਸੋ ਆਪ [[ਅੰਮ੍ਰਿਤ]] ਛਕਿਆ । ਇਸ ਉੱਪਰੰਤ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸਿੰਘ ਸ਼ਬਦ ਲੱਗਿਆ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਰ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਕੇਸ, ਕੰਘਾ, ਕੜਾ, ਕਿਰਪਾਨ ਅਤੇ ਕੱਛ ਦਾ ਧਾਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੋਈ ਅਤੇ 20 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵਿਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਾਸੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕ ਕੇ ਆਪਣਾ ਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। "ਆਪੇ ਗੁਰੂ ਗੁਰੂ ਹੈ, ਆਪੇ ਗੁਰ ਚੇਲਾ। "ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸਨ। ਖਾਲਸੇ ਦੇ ਨਿਯਮ ÷ ਪੰਜ ਕੱਕੇ:- ਕੰਘਾ, ਕੜਾ, ਕਛਿਹਰਾ, ਕਿਰਪਾਨ, ਕੇਸ ਧਾਰਨ ਕਰੇਗਾ<ref>{{Cite web|url=https://punjabi.krishijagran.com//news/many-many-congratulations-on-the-birth-anniversary-of-guru-gobind-singh/|title=ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜੇ ਦੀਆਂ ਲੱਖ ਲੱਖ ਵਧਾਈਆਂ|last=Staff|first=K. J.|website=punjabi.krishijagran.com|access-date=2021-01-21}}</ref>। ਜਾਤੀਵਾਦ ਤੋਂ ਉਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝੇਗਾ। ਅੰਮਿੑਤ ਵੇਲੇ ਜਾਗਣਾ, ਪਾਠ ਕਰਨਾ, ਬਲਿਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹੇਗਾ। ===ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਉਣਾ=== ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ‘ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ' ਵਿੱਚ [[ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ]] ਦੀ ਬਾਣੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 'ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ' ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਦਾਸ, ਸੇਖ ਚਾਰ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਦਾਤੀ, ਇਹ [[ਗੁਰਬਾਣੀ]] ਸਰਵ ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਮੰਨ ਕੇ ਸਰਬ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਨੁੰ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਦੱਵੀ ਥਾਪ ਕੇ 1708ਈ. ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ [[ਨੰਦੇੜ]] ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਂ ਗਏ। ਪੰਜ ਅਕਤੂਬਰ, 1708 ਦੇ ਦਿਨ, ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ, ਨੰਦੇੜ ਤੋਂ ਚਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਜਮਸ਼ੇਦ ਖ਼ਾਨ ਪਠਾਣ ਨੇ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸੁੱਤਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿਤਾ ਤੇ ਜਮਧਾਰ (ਕਟਾਰ) ਦੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਕਰ ਕੇ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ, ਪਰਤਵਾਂ ਵਾਰ ਕਰ ਕੇ ਜਮਸ਼ੇਦ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਥਾਏਂ ਮਾਰ ਦਿਤਾ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਆਪ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਦੀ ਤਾਬ ਨਾ ਝਲਦੇ ਹੋਏ, 7 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਤੜਕੇ ਵੇਲੇ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਇਸੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ [[ਗੋਦਾਵਰੀ ਦਰਿਆ]] ਦੇ ਕੰਢੇ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ==ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ== ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ 'ਅਖ਼ਬਾਰਾਤ-ਇ-ਦਰਬਾਰ-ਇ-ਮੁਅੱਲਾ' ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹੀ ਜ਼ਿਕਰ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਲੇਖਕ ਸੈਨਾਪਤੀ ਦੀ 'ਗੁਰਸੋਭਾ' (1709), [[ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਹ 1|ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ]] ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਮਕਾਲੀ ਮੁਸਲਮਾਨ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ [[ਮਿਰਜ਼ਾ ਮੁਹੰਮਦ ਰਫ਼ੀ|ਮਿਰਜ਼ਾ ਮੁਹੰਮਦ]] ਦੀ 'ਇਬਰਤਨਾਮਾ' (1716), [[ਮੁਹੰਮਦ ਕਾਸਿਮ ਨਨੌਤਵੀ|ਮੁਹੰਮਦ ਕਾਸਿਮ]] ਦੀ 'ਇਬਰਤਨਾਮਾ' (1723), ਮੁਹੰਮਦ ਸ਼ਫ਼ੀ ਦੀ 'ਮੀਰਾਤ-ਇ-ਵਾਰਿਦਾਤ' (1734) ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਲੇਖਕ ਚਤੁਰਮਾਨ ਸਕਸੈਨਾ ਦੀ 'ਚਹਾਰ ਗੁਲਸ਼ਨ' ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ 'ਮੌਤ' ਛੁਰਿਆਂ ਦੇ ਵਾਰ ਨਾਲ ਹੋਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇ ਭੇਜੇ ਜਿਰਾਹ ਵਲੋਂ ਜ਼ਖ਼ਮ ਸੀਣ ਅਤੇ ਮਗਰੋਂ ਕਮਾਨ ਖਿੱਚਣ ਨਾਲ 'ਮੌਤ' ਦਾ ਜ਼ਰਾ-ਮਾਸਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਦਰਅਸਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਈ ਮੀਲ ਦੂਰ ਨਿਕਲ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਵਲੋਂ ਹਕੀਮ/ਜਿਰਾਹ ਭੇਜਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਸਿਰਫ਼ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਨਾ-ਮੁਮਕਿਨ ਹੀ ਸੀ। ਉਂਜ ਉਹ ਹਮਲੇ ਦੀ ਸਾਜ਼ਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਵੀ ਸੀ। ਅਜਿਹਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਣ, ਜ਼ਖ਼ਮ ਸੀਣ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕਮਾਨ ਖਿੱਚਣ ਦੀ “ਦੁਰਘਟਨਾ/ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋਣ” ਜਾਂ “ਕਮਾਨ ਖਿੱਚ ਕੇ ਆਪ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੀ ਮੌਤ” ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ ਜਾਂ/ਅਤੇ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਰਵਾਇਆ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਉੱਤੇ ਕਰਵਾਏ ਹਮਲੇ 'ਚੋਂ ਸੁਰਖ਼ਰੂ ਕਰ ਸਕਣ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ “ਮੌਤ” ਇੰਜ ਵਿਖਾਉਣਾ ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ ਤਵਾਰੀਖ਼ ਵਿਗਾੜਨਾ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਸਿੱਖ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ, ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪੇਗੰਡੇ ਦੀ ਸਾਜ਼ਸ਼ ਦੀ ਤਹਿ ਤਕ ਜਾਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਸ ਨੂੰ ਤਵਾਰੀਖ਼ ਬਣਾ ਕੇ ਅਹਿਮਕਤਾ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਅਗਲੇ ਬਚਕਾਨੇ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾੜ੍ਹ ਦਿਤਾ। ਕੁੱਝ ਸਿੱਖ ਲਿਖਾਰੀ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਮੁਸਲਮਾਨੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਇਆ ਵਿਖਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਸੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਮਾਨ ਖਿੱਚਣ ਨਾਲ ਮੌਤ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਰਧਾ ਜਾਪੀ ਹੋਵੇ। ਏਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਇੱਕ ਅੱਧ ਲੇਖਕ ਨੇ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਲਿਖ ਮਾਰਿਆ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਠਾਣ ਨੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੇ ਝਗੜੇ ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿਤਾ ਸੀ। ਦੋ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਇਹ ਬੇਥ੍ਹਵੀ ਵੀ ਮਾਰੀ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਹਮਲਾਵਰ ਪਠਾਣ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ (ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ) ਤੋਂ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਵਾਸਤੇ ਆਪ ਭੜਕਾਇਆ ਸੀ। ਪਰ ਇਹ ਲੇਖਕ ਵੀ ਜ਼ਖ਼ਮ ਸੀਣ ਤੇ ਮਗਰੋਂ ਕਮਾਨ ਖਿਚਣ ਨਾਲ ਮੌਤ ਦੀ ਥਾਂ ਕਾਰੀ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਨਾਲ ਦੋ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ==ਰਚਨਾਵਾਂ== ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਜੋ [[ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ]] ਅਤੇ ਸਰਬਲੋਹ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿਚ ਦਰਜ ਹਨ। ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:[[ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ]], [[ਜ਼ਫ਼ਰਨਾਮਾ (ਪੱਤਰ)|ਜ਼ਫ਼ਰਨਾਮਾ]], [[ਅਕਾਲ ਉਸਤਤਿ]], [[ਚੰਡੀ ਦੀ ਵਾਰ]], [[ਬਚਿੱਤਰ ਨਾਟਕ]], ਚੌਬੀਸ ਅਵਤਾਰ, ਸਸ਼ਤਰ ਨਾਮ ਮਾਲਾ, ਗਿਆਨ ਪਬੋੋਧ, [[ਖਾਲਸਾ ਮਹਿਮਾ]] ਆਦਿ ਸਨ। [[ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ|ਸ੍ਰੀ ਦਸਮ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ]] ਮੁੱਢਲੀ ਰਚਨਾ ਹੈ।<ref>(ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਾਹਿਤ, ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਦੇਣ) ਸਤਿੰਦਰ ਸਿੰਘ</ref> ==ਅਨੰਦਪੁਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤਸਰ ਤੱਕ== * 6 ਪੋਹ ਦੀ ਰਾਤ ਅਨੰਦਪੁਰ ਛਡਿਆ * 7 ਪੋਹ ਦੀ ਰਾਤ ਚਮਕੌਰ * 8 ਪੋਹ ਨੂੰ [[ਸਾਕਾ_ਚਮਕੌਰ_ਸਾਹਿਬ|ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਜੰਗ]] * 8 ਪੋਹ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮਾਛੀਵਾੜੇ ਵੱਲ * 9 -11 ਪੋਹ [[ਮਾਛੀਵਾੜਾ|ਮਾਛੀਵਾੜੇ]] * 12 ਪੋਹ ਨੂੰ ਮਾਛੀਵਾੜੇ ਤੋਂ ਉਚ ਦੇ ਪੀਰ ਬਣ ਟੁਰੇ * 13 ਪੋਹ ਅਜਨੇਰ ਰਹੇ * 14 ਪੋਹ ਕਨੇਚ * 15 ਪੋਹ ਆਲਮਗੀਰ * 16 ਪੋਹ ਮੋਹੀ * 17 ਪੋਹ ਹੇਹਰ ਕ੍ਰਿਪਾਲ ਦਾਸ ਮਹੰਤ ਕੋਲ * 18 ਪੋਹ ਰਾਇਕੋਟ * 19 ਪੋਹ ਲੰਮੇਂ ਜੱਟਪੁਰੇ * 20 ਪੋਹ ਰਾਤ ਭਦੌੜ * 21 ਪੋਹ ਦੀਨੇ * 22 ਪੋਹ ਨੂੰ ਜ਼ਫ਼ਰਨਾਮਾ ਔਰੰਗੇ ਵੱਲ ਭੇਜਿਆ * 26 ਪੋਹ ਨੂੰ ਭਗਤਾ * 27 ਪੋਹ ਨੂੰ ਬਰਗਾੜੀ * ਬਹਿਬਲ ਆਦਿ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ * 28 ਪੋਹ ਕੋਟਕਪੂਰੇ, ਢਿਲਵਾਂ * 29 ਪੋਹ ਜੈਤੋ ਨਗਰ, ਰਾਮੇਆਣੇ * 30 ਪੋਹ ਰੂਪੇਆਣੇ ਤੋਂ ਖਿਦਰਾਣੇ (ਮੁਕਤਸਰ ਦੀ ਜੰਗ ) * 1 ਮਾਘ, ਸ਼ਹੀਦ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਸਸਕਾਰ। ==ਜਫ਼ਰਨਾਮਾ== 12 ਦਸੰਬਰ, 1705 ਦੇ ਦਿਨ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ, ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਪੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ (ਮੁਸਲਮਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਰੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨੂੰ ਨੀਲ-ਬਸਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ; ਨੀਲ ਦਾ ਲਫ਼ਜ਼ੀ ਮਾਅਨਾ ਨੀਲਾ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ 'ਰੰਗਦਾਰ' ਹੈ) ਪਹਿਨ ਕੇ [[ਅਨੇਰੀ ਵਜਾਨੀ|ਅਜਨੇਰ]] ਦੇ ਕਾਜ਼ੀ ਚਰਾਗ਼ ਸ਼ਾਹ ਤੇ ਚਾਰ ਹੋਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਮੁਰੀਦਾਂ (ਇਨਾਇਤ ਅਲੀ ਨੂਰਪੁਰ, ਕਾਜ਼ੀ ਪੀਰ ਮੁਹੰਮਦ ਸਲੋਹ, ਸੁਬੇਗ ਸ਼ਾਹ ਹਲਵਾਰਾ ਅਤੇ ਹਸਨ ਅਲੀ ਮੋਠੂ ਮਾਜਰਾ) ਨਾਲ [[ਮਾਛੀਵਾੜਾ]] ਤੋਂ ਦੀਨਾ [[ਕਾਂਗੜ]] ਵਲ ਚਲ ਪਏ। ਕਿੜੀ ਪਠਾਣਾਂ, [[ਘੁੰਗਰਾਲ|ਘੁੰਗਰਾਲੀ]], [[ਮਾਨੂੰਪੁਰ, ਲੁਧਿਆਣਾ|ਮਾਨੂੰਪੁਰ]] ਵਿਚੋਂ ਹੁੰਦੇ ਆਪ [[ਅਜਨੇਰ]] ਪੁੱਜੇ ਤੇ ਕਾਜ਼ੀ ਚਰਾਗ਼ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਮਹਿਮਾਨ ਬਣੇ। ਅਗਲਾ ਦਿਨ ਆਪ ਅਜਨੇਰ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹੇ ਤੇ 13 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਚਲ ਪਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ [[ਮਲਕਪੁਰ]], ਲੱਲ, [[ਕਟਾਣੀ ਕਲਾਂ|ਕਟਾਣੀ]], [[ਰਾਮਪੁਰ ਸੁਨੜਾ|ਰਾਮਪੁਰ]] ਹੁੰਦੇ [[ਦੋਰਾਹਾ]] ਪੁੱਜੇ ਅਤੇ ਰਾਤ ਉਥੇ ਸਰਾਂ ਵਿਚ ਬਿਤਾਈ। ਇਥੋਂ ਚਲ ਕੇ ਆਪ [[ਕਨੇਚ]] ਪਿੰਡ ਪੁੱਜੇ। ਇਥੋਂ ਚਲ ਕੇ ਹੋਰ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ 14 ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਦਿਨ [[ਆਲਮਗੀਰ]] ਪੁੱਜੇ। ਇਕ ਰਾਤ ਇਥੇ ਰਹਿਣ ਮਗਰੋਂ ਮੋਹੀ ਪਿੰਡ ਵਲ ਚਲੇ ਗਏ। 15 ਦਸੰਬਰ ਦੀ ਰਾਤ ਮੋਹੀ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਮਗਰੋਂ ਆਪ 16 ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਹੇਹਰ ਪਿੰਡ ਜਾ ਪੁੱਜੇ। ਇਥੋਂ ਚਲ ਕੇ 17 ਦਸੰਬਰ ਦੀ ਰਾਤ ਲੰਮੇ ਜਟਪੁਰੇ ਬਿਤਾਈ ਜਿਥੇ ਰਾਏ ਕੱਲ੍ਹਾ ਆਪ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਅਪਣੇ ਸਾਥੀ ਨੂਰਾ ਮਾਹੀ ਨੂੰ [[ਸਰਹਿੰਦ]] ਭੇਜ ਕੇ, [[ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ]] ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਹੀਦੀ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਤਸਦੀਕ ਕਰਵਾਈ। ਦੋ ਰਾਤ ਇਥੇ ਰਹਿਣ ਮਗਰੋਂ ਇਥੋਂ ਚਲ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ [[ਤਖਤੂਪੁਰਾ]] ਪੁੱਜੇ। ਇਥੇ ਆਪ ਨੇ ਆਪ ਦੇ ਨਾਲ ਆਏ ਪੰਜ ਮੁਸਲਮਾਨ ਮੁਰੀਦਾਂ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਆਖੀ ਅਤੇ ਆਪ ਘੋੜੇ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ ਚਲ ਪਏ। ਫਿਰ ਆਪ ਮਧੇਅ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ [[ਭਦੌੜ]] ਪੁੱਜੇ। 20 ਦਸੰਬਰ ਦੀ ਰਾਤ ਉਥੇ ਬਿਤਾਉਣ ਮਗਰੋਂ 21 ਦਸੰਬਰ, 1705 ਦੇ ਦਿਨ [[ਦੀਨਾ ਸਾਹਿਬ|ਦੀਨਾ]] ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਜਾ ਠਹਿਰੇ। [[ਦੀਨਾ ਸਾਹਿਬ|ਦੀਨਾ ਸਾਹਿਬ ਨਗਰ]] ਉਹ ਨਗਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਦਸੰਬਰ 21 ਸੰਨ 1705 ਈ. ਨੂੰ [[ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ]] ਦੀ ਉਸ ਚਿੱਠੀ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਅੰਨਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਵਸੂਲ ਹੋਈ ਸੀ। ਸਿੱਖੀ ਰਵਾਇਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਚਿੱਠੀ ਦਾ ਤਾਤਵਿਕ ਸਿਰਲੇਖ ‘ਜਫ਼ਰਨਾਮਾ` ਦੇ ਨਾਮ ਦੁਆਰਾ ਪੁਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਜਫ਼ਰਨਾਮਾ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 12 ਹਦਾਇਤ ਵਿੱਚ ਮੁਕੰਮਲ ਕੀਤਾ। ਹਦਾਇਤ ਨਾਮੇ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਚਿੱਠੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੀ ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੂੰ ਭੇਜੀ। ਇਸ ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਵਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਅਤੇ ਜਬਰ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਕਿ ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਹੀਲੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਣ ਤਾਂ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ ਢੁੱਕਵੀ ਜਾਇਜ਼ ਦੱਸੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ। <poem>ਗਰਿਸਨਤ 'ਚ ਕਾਰੇ ਕੁਨ ਦ ਚਿਹਲ ਨਰ। ਕਿ ਦਕ ਲਕ ਬਰਾਇਦ ਬੇਖਬਰ। </poem> ==ਹਵਾਲਾ ਪੁਸਤਕਾਂ== # ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਸਫ਼ਰ, ਕਰਨਵੀਰ ਸਿੰਘ (ਸੰਪਾ.) # ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ, ਡਾ. ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਕੋਹਲੀ # ਰਾਸ਼ਟਰੀਯ ਪਿਤਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਕਰਨਵੀਰ ਸਿੰਘ # ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਾਹਿਤ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਦੇਣ, ਸਤਿੰਦਰ ਸਿੰਘ # ਦਸ਼ਮੇਸ਼ ਰਵਾਨੀ, ਸੰਤਾ ਸਿੰਘ ਤਾਤਲੇ # ਜਨਮ ਸਾਖੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਅਮਰ ਸਿੰਘ == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == * ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ 52 ਹੁਕਮ * [[ਬਾਬਾ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ|ਭਾਈ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ]] * [[ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ]] ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} == ਬਾਹਰੀ ਕੜੀ == *{{commons category-inline||ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ}} {{Jathedars of Damdami Taksal}} {{S-start}} {{succession box |before=[[ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ]] |title=[[ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ|ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ]] |years=11 ਨਵੰਬਰ 1675 – 7 ਅਕਤੂਬਰ 1708 |after=[[ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ]] }} {{s-end}} {{Sikhism|state=collapsed}} {{Guru Gobind Singh}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਯੋਧੇ]] 16bem2lh0omadlntjm056rq1rb57lr4 0 10722 840678 822622 2026-06-11T12:46:12Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 840678 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = ਸ੍ਰੀਨਗਰ | settlement_type = ਸ਼ਹਿਰ <ref name=britannica-2022-j&k>{{citation|last1=Akhtar|first1=Rais|last2=Kirk|first2=William|chapter=Jammu and Kashmir|title=Encyclopaedia Britannica|date=22 March 2021|publisher=Encyclopædia Britannica, Inc.|chapter-url=https://www.britannica.com/place/Jammu-and-Kashmir|access-date=2 April 2022|quote=The union territory is part of the larger region of Kashmir, which has been the subject of dispute between India, Pakistan, and China since the partition of the subcontinent in 1947. ... The territory that India administered on its side of the line, which contained both Jammu (the seat of the Dogra dynasty) and the Vale of Kashmir, took on the name Jammu and Kashmir. However, both India and Pakistan have continued to claim the entire Kashmir region}}</ref> | native_name = | native_name_lang = ks | image_skyline = {{photomontage | photo1a = Srinagar pano.jpg | photo2a = Shankaracharya Temple in Srinagar, India, under snow.jpg | photo2b = Red and Yellow Tulips.JPG | photo3a = A view of Pari Mahal Jammu and Kashmir India.jpg | photo3b = Hazratbal shrine.jpg | photo4a = Houseboats, Dal Lake, Kashmir.jpg | color = white | border = white | spacing = 1.5 | size = 250 | image_alt = | foot_montage = ਸਿਖਰ ਤੋਂ ਘੜੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ:<br /> ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਪਨੋਰਮਾ, [[ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਟਿਊਲਿਪ ਗਾਰਡਨ]] ਵਿੱਚ ਟਿਊਲਿਪਸ, [[ਹਜ਼ਰਤਬਲ ਅਸਥਾਨ]], [[ਡਲ ਝੀਲ]] ਤੇ ਹਾਊਸਬੋਟਸ, [[ਪਰੀ ਮਹਿਲ]] ਅਤੇ [[ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਮੰਦਰ]]}} | image_map1 = Kashmir region. LOC 2003626427 - showing Kashmir division administered by India in neon blue.jpg | map_alt = Map of the disputed Kashmir region showing areas of control by India, Pakistan, and China | map_caption1 = Srinagar lies in the [[Kashmir division]] (neon blue) of the Indian-administered [[Jammu and Kashmir (union territory)|Jammu and Kashmir]] (shaded [[tan (color)|tan]]) in the disputed [[Kashmir]] region.<ref name=tertiary-kashmir/> = | image_map = {{maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=300|frame-height=170|frame-align=center|zoom=4|type=point|title=Srinagar|marker=city|type2=shape|stroke-width2=2|stroke-color2=#808080}} | map_caption = Interactive map of Srinagar | coordinates = {{coord|34|5|24|N|74|47|24|E|display=inline,title}} | subdivision_type = ਦੇਸ਼ | subdivision_name = {{flag|ਭਾਰਤ}} | subdivision_type1 = ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਖੇਤਰ | subdivision_name1 = [[ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼|ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]] [[ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ (ਰਾਜ)|ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ (ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼)|ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ]] | subdivision_type2 = ਵੰਡ | subdivision_name2 = [[ਕਸ਼ਮੀਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨ|ਕਸ਼ਮੀਰ]] | subdivision_type3 = [[ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ (ਰਾਜ)|ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ|ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ]] | subdivision_name3 = [[ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ]] | leader_title1 = [[ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ ਦਾ ਮੇਅਰ|ਮੇਅਰ]] | leader_name1 = [[ਜੁਨੈਦ ਅਜ਼ੀਮ ਮੱਟੂ]]<ref>{{cite news |last1=PTI |title=Junaid Azim Mattu Returns As Srinagar Mayor, 6 Months After He Was Removed |url=https://www.ndtv.com/srinagar-news/junaid-azim-mattu-returns-as-srinagar-mayor-6-months-after-he-was-removed-2330078 |access-date=30 December 2020 |work=NDTV.com |date=25 November 2020}}</ref> | unit_pref = Metric | area_footnotes = <ref name='Srinagar City'>{{cite web|title=Srinagar City|url=https://kvksrinagar.org/about-srinagar|website=kvksrinagar.org|access-date=27 February 2021|archive-date=15 ਸਤੰਬਰ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210915232528/https://kvksrinagar.org/about-srinagar|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=Srinagar Updates|url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/j-k/solid-waste-management-in-srinagar-still-on-paper-437649|date=27 July 2017|work=Tribune|access-date=27 February 2021}}</ref> | area_total_km2 = 294 | area_metro_km2 = 766 | area_metro_footnotes = <ref>{{cite web|title=Srinagar Metropolitan Region|url=http://www.sdasrinagar.com/wp-content/uploads/2019/03/Master-Plan-2035-ReportFinal.pdf|website=sdasrinagar.com|access-date=27 February 2021|archive-date=3 ਨਵੰਬਰ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201103013956/http://www.sdasrinagar.com/wp-content/uploads/2019/03/Master-Plan-2035-ReportFinal.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=Srinagar Master Plan|url=https://www.crosstownnews.in/post/36837/sac-approves-srinagar-master-plan-2035-new-master-plan-includes-766-sq-km-area-for-projected-population-of-35-mn.html|date=21 February 2019|work=crosstownnews.in|access-date=27 February 2021}}</ref> | elevation_footnotes = | elevation_m = 1585 | population_footnotes = <ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=3415|title=Srinagar Municipal Corporation Demographics 2011|work=[[2011 Census of India]]|publisher=[[Government of India]]|access-date=24 May 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_3_PR_UA_Citiees_1Lakh_and_Above.pdf|title=2011 census of India|access-date=31 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20131017153124/http://censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_3_PR_UA_Citiees_1Lakh_and_Above.pdf|archive-date=17 October 2013|url-status=live}}</ref> | population_total = 1180570 | population_as_of = 2011 | population_rank = [[List of cities in India by population|31st]] | population_density_km2 = auto | population_metro = 1273312 | population_blank1_title = ਮੈਟਰੋ ਰੈਂਕ population_blank1 = [[ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ|37ਵੀਂ]] | population_demonym = ਸ਼੍ਰੀਨਗਰੀ , ਸ਼੍ਰੀਨਗਰੀ , ਸ਼੍ਰੀਨਗਰ , ਸ਼ਾਹਰੁਕ , ਸ਼੍ਰੀਨਗਰਾਈਟ | demographics_type1 = ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ | demographics1_title1 = ਅਧਿਕਾਰਤ | demographics1_info1 = [[ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਕਸ਼ਮੀਰੀ]], [[ਉਰਦੂ]], [[ਹਿੰਦੀ]], [[ਡੋਗਰੀ]], [[ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ]] | demographics1_footnotes = <ref>{{Cite news |last=Pathak |first=Analiza |date=2 September 2020 |title=Hindi, Kashmiri and Dogri to be official languages of Jammu and Kashmir, Cabinet approves Bill |language=en |url=https://www.indiatvnews.com/news/india/hindi-kashmiri-and-dogri-to-be-official-languages-of-jammu-and-kashmir-cabinet-approves-bill-646784 |access-date=8 September 2020}}</ref><ref name="OfficialLang">{{cite web|url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2020/222037.pdf |title=The Jammu and Kashmir Official Languages Act, 2020|publisher=The Gazette of India|access-date=27 September 2020}}</ref><ref>{{cite web | title=Parliament passes JK Official Languages Bill, 2020 | website=Rising Kashmir | date=23 September 2020 | url=http://risingkashmir.com/news/parliament-passes-jk-official-languages-bill-2020 | access-date=23 September 2020 | archive-date=24 ਸਤੰਬਰ 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200924141909/http://risingkashmir.com/news/parliament-passes-jk-official-languages-bill-2020 | url-status=dead }}</ref> | demographics1_title2 = | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 190001 | area_code_type = Telephone code | area_code = 0194 | registration_plate = JK 01 | blank1_name_sec1 = [[Human sex ratio|Sex ratio]] | blank1_info_sec1 = 888 [[female|♀]]/ 1000 [[male|♂]] | blank2_name_sec1 = Literacy | blank2_info_sec1 = 69.15% | blank3_name_sec1 = Distance from Delhi | blank3_info_sec1 = {{convert|876|km|mi}} NW | blank4_name_sec1 = Distance from Mumbai | blank4_info_sec1 = {{convert|2275|km|mi}} NE ([[National highways of India|land]]) | blank1_name_sec2 = [[Köppen climate classification|Climate]] | blank1_info_sec2 = [[Humid subtropical climate|Cfa]] | blank2_name_sec2 = [[Precipitation (meteorology)|Precipitation]] | blank2_info_sec2 = {{convert|710|mm|in}} | blank3_name_sec2 = Avg. summer temperature | blank3_info_sec2 = {{convert|23.3|°C|°F}} | blank4_name_sec2 = Avg. winter temperature | blank4_info_sec2 = {{convert|3.2|°C|°F}} | website = {{URL|https://srinagar.nic.in}} | official_name = | module = {{Infobox mapframe |wikidata=yes |coord={{WikidataCoord|display=i}}}} }} '''ਸ੍ਰੀਨਗਰ''' [[ਭਾਰਤ]] ਦੇ [[ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ (ਰਾਜ)|ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ]] ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ [[ਰਾਜਧਾਨੀ]] ਹੈ। ਕਸ਼ਮੀਰ ਘਾਟੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੈਰ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ। ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਇੱਕ ਤਰਫ ਜਿੱਥੇ ਡਲ ਝੀਲ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਉਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵੱਖਰਾ ਮੰਦਿਰਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਨੂੰ 'ਸਿਟੀ ਆਫ ਲੇਕਸ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 1700 ਮੀਟਰ ਉਚਾਈ ਉੱਤੇ ਬਸਿਆ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਲੋਂ ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਹਾਊਸਬੋਟ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਹਸਤਸ਼ਿਲਪ ਅਤੇ ਸੁੱਕੇ ਮੇਵਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਦਾ ਇਤਹਾਸ ਕਾਫ਼ੀ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਪ੍ਰਵਰਸੇਨ ਦੂਸਰਾ ਨੇ 2 , 000 ਸਾਲ ਪੂਰਵ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਪੰਜ ਹੋਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਕਾਰਗਿਲ ਦੇ ਜਵਾਬ , ਪੁਲਵਾਮਾ ਦੇ ਦੱਖਣ , ਬੁੱਧਗਮ ਦੇ ਜਵਾਬ - ਪੱਛਮ ਦੇ ਬਗਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ==ਆਵਾਜਾਈ== ===ਸੜਕੀ ਮਾਰਗ=== ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਆਉਣ ਵਾਸਤੇ ਜੰਮੂ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਮੁੱਖ ਮਾਰਗ ਹੈ। ਜੰਮੂ ਤੋਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਬੱਸਾਂ ,ਟੈਕਸੀਆਂ, ਦੀ ਸਰਵਿਸ ਹੈ। ===ਰੇਲ ਮਾਰਗ=== ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ "[[ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ]] ਹੈ। ਜਿਥੋਂ ਕਾਜ਼ੀਗੁੰਡ, ਬਾਰਾਮੂਲਾ,ਪੱਟਨ, ਵਾਸਤੇ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਘਾਟੀ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲ ਨੈਟਵਰਕ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਕਰਨਾ ਸੌਖਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ===ਹਵਾਈ ਮਾਰਗ=== ਹਵਾਈ ਮਾਰਗ ਨਾਲ਼ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਨੈਕਟ ਹੈ। ਏਥੋਂ ਦਿੱਲੀ,ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਲਈ ਸਿੱਧੀਆਂ ਉਡਾਣਾਂ ਹਨ। ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} {{ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਜਧਾਨੀਆਂ]] p3na5ibw5i50uf26e9tdtx3671fvldt 0 14572 840717 840631 2026-06-11T19:23:34Z Nitesh Gill 8973 840717 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer<!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ | honorific_prefix = | image = Amrita Pritam (1919 – 2005) , in 1948.jpg | caption = 1948 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਮ | birth_name = ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਕੌਰ | birth_date = {{birth date|1919|8|31|df=y}} | birth_place = [[ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ]], [[ਪੰਜਾਬ (ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ)|ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਾਂਤ]], [[ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਇੰਡੀਆ]] (ਹੁਣ [[ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ|ਪੰਜਾਬ]], [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]]) | death_date = {{death date and age|2005|10|31|1919|8|31|df=y}} | death_place = [[ਦਿੱਲੀ]], [[ਭਾਰਤ]] | occupation = ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਵੀ, ਨਿਬੰਧਕਾਰ | nationality = ਭਾਰਤੀ | period = 1936–2005 | genre = ਕਵਿਤਾ, ਵਾਰਤਕ, ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀ | subject = ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ, ਔਰਤਾਂ, ਸੁਪਨਾ | movement = [[ਰੋਮਾਂਸਵਾਦ|ਰੋਮਾਂਸ]]-[[ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦ]] | notableworks = ''[[ਪਿੰਜਰ (ਨਾਵਲ)|ਪਿੰਜਰ]]'' (ਨਾਵਲ)<br />''[[ਅੱਜ ਆਖਾਂ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ]]'' (ਕਵਿਤਾ)<br />''ਸੁਨੇਹੜੇ'' (ਕਵਿਤਾ) | spouse = ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ | partner = ਇਮਰੋਜ਼ | children = 2 | awards = [[ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ]] {{small|(1956)}}<br>[[ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ]] {{small|(1969)}}<br>[[ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨਪੀਠ]] {{small|(1982)}}<br>ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਸਨਮਾਨ {{small|(2000)}}<br>[[ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ]] {{small|(2004)}} | signature = | website = | influences = | influenced = | module = {{Infobox officeholder | embed = yes | office = [[ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ]], [[ਰਾਜ ਸਭਾ]] | constituency = ਨਾਮਜ਼ਦ | termstart = 12 ਮਈ 1986 | termend = 11 ਮਈ 1992 }} }} '''ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ''' (31 ਅਗਸਤ 1919 - 31 ਅਕਤੂਬਰ 2005)<ref>{{cite web | url=http://www.guardian.co.uk/news/2005/nov/04/guardianobituaries.india | title=Amrita Pritam: A poet passionate about the suffering of her Punjabi people | publisher=The Guardian | date=4 November 2005}}</ref> ਇੱਕ [[ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ|ਪੰਜਾਬੀ]] [[ਲੇਖਕ]], [[ਕਵਿੱਤਰੀ|ਕਵੀ]], [[ਨਾਵਲਕਾਰ]], [[ਕਹਾਣੀਕਾਰ]] ਅਤੇ [[ਵਾਰਤਕ|ਵਾਰਤਕਕਾਰ]] ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ [[ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ]] ਦੇ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਅਹਿਮ ਨਾਰੀ ਲੇਖਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.sahapedia.org/amrita-pritam-first-modern-punjabi-poet|title=Amrita Pritam, the First Modern Punjabi Poet|website=Sahapedia|language=en|access-date=2022-03-20}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/lifestyle/amrita-pritam-100th-birth-anniversary-5-memorable-books-by-the-poet-novelist-2291743.html|title=Amrita Pritam 100th Birth Anniversary: 5 Memorable Books by the Poet, Novelist|website=News18|access-date=2020-09-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://lifestyle.livemint.com//news/big-story/i-wanted-to-write-at-all-costs-and-i-did-amrita-pritam-111634487569638.html|title=Amrita Pritam: 'I wanted to write at all costs, and I did'|date=2020-08-30|website=Mintlounge|language=en|access-date=2022-03-20|archive-date=2022-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220320073204/https://lifestyle.livemint.com//news/big-story/i-wanted-to-write-at-all-costs-and-i-did-amrita-pritam-111634487569638.html|url-status=dead}}</ref> ਛੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਿਤਕ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੇ ਕਵਿਤਾ, ਨਾਵਲ, ਜੀਵਨੀ, ਨਿਬੰਧ ਵਰਗੀਆਂ ਵਿਧਾਵਾਂ ਦੀਆਂ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ।<ref>{{cite web | title=ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ : ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ | website=Punjabi Kavita | url=https://punjabi-kavita.com/AmritaPritam.php | language=pa | access-date=2025-11-14}}</ref> ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਦੇ 20 ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ, 13 ਕਹਾਣੀ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਵਾਰਤਕ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਤਿੰਨ ਸਫ਼ਰਨਾਮੇ, ਦੋ ਸਵੈ-ਜੀਵਨੀਆਂ<ref>{{cite web | title=ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ | website=ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ | date=2014-01-17 | url=https://punjabipedia.org/topic.aspx?txt=%E0%A8%85%E0%A9%B0%E0%A8%AE%E0%A9%8D%E0%A8%B0%E0%A8%BF%E0%A8%A4%E0%A8%BE%20%E0%A8%AA%E0%A9%8D%E0%A8%B0%E0%A9%80%E0%A8%A4%E0%A8%AE | language=pa | access-date=2025-11-14}}</ref> ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।<ref>[https://archive.today/20120724154701/www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2005%5C11%5C14%5Cstory_14-11-2005_pg7_43 Amrita Pritam: A great wordsmith in Punjab’s literary history] ''[[ਡੇਲੀ ਟਾਈਮਸ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ)]]'', 14 ਨਵੰਬਰ 2005.</ref> ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੇ 1966 ਤੋਂ ਨਾਗਮਣੀ ਮਾਸਿਕ ਪੱਤਰ ਦੀ ਸੰਪਾਦਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।<ref>{{cite web | title=ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ | website=ਪੰਜਾਬੀ ਪੀਡੀਆ | date=2014-01-17 | url=https://punjabipedia.org/topic.aspx?txt=%E0%A8%85%E0%A9%B0%E0%A8%AE%E0%A9%8D%E0%A8%B0%E0%A8%BF%E0%A8%A4%E0%A8%BE%20%E0%A8%AA%E0%A9%8D%E0%A8%B0%E0%A9%80%E0%A8%A4%E0%A8%AE | language=pa | access-date=2025-11-14}}</ref> ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਨੂੰ [[ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ]], [[ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨਪੀਠ]] ਅਤੇ [[ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਨ]] ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।<ref>{{cite web | title=10 facts about Amrita Pritam her fans would want to know | website=The Times of India | date=2019-08-31 | url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/books/features/10-facts-about-amrita-pritam-her-fans-would-want-to-know/photostory/70911761.cms | access-date=2025-11-14}}</ref> ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਵਿਤਾ [[ਅੱਜ ਆਖਾਂ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ]] ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ [[ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਦੀ ਵੰਡ]] ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਏ ਕਤਲੇਆਮ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣਾ ਰੋਸ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ [[ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ|ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ]] ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੀ ਦੁਹਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/art-and-culture/100-years-of-amrita-pritam-the-legend-of-amrita-pritam-lives-on-through-her-poems-and-stories/story-cDQRKVC8dVQ5x2PZl0bahM.html|title=The legend of Amrita Pritam lives on through her poems and stories|date=2019-08-31|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2020-09-05}}</ref> ਇੱਕ ਨਾਵਲਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ [[ਪਿੰਜਰ (ਨਾਵਲ)|ਪਿੰਜਰ]] (1950) ਉਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਨਾਵਲ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਵਾਰਡ ਜੇਤੂ ਫ਼ਿਲਮ [[ਪਿੰਜਰ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਪਿੰਜਰ]] (2003) ਵੀ ਬਣੀ।<ref>{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/2005/20051105/saturday/main1.htm|title=The Tribune - Magazine section - Saturday Extra|website=www.tribuneindia.com|access-date=2020-09-05}}</ref> 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵੰਡ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਆ ਗਈ। 1956 ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਾਵਿ ਪੁਸਤਕ '[[ਸੁਨੇਹੜੇ]]' ਲਈ [[ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ]] ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਔਰਤ ਬਣੀ।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/punjab/amrita-pritam-in-the-eyes-of-prominent-punjabi-writers/story-WUDSiRpKjlyGEAszMKpZbM.html|title=Amrita Pritam in the eyes of prominent Punjabi writers|date=2018-08-31|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2022-03-20}}</ref> 1982 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਾਵਿ ਪੁਸਤਕ 'ਕਾਗਜ਼ ਤੇ ਕੈਨਵਸ' ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਤਕ ਇਨਾਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ “ਗਿਆਨਪੀਠ ਇਨਾਮ”, ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਿਕਾ ਸੀ।<ref name=":0" /> 1969 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੂੰ [[ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ|ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ]] ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਤੇ 2004 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ, [[ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਨ]] ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/books/remembering-amrita-pritam-on-the-poet-s-99th-birth-anniversary/story-XZtVDIwAuzXw2ymlP74KIO.html|title=Remembering Amrita Pritam on the poet’s 99th birth anniversary|date=2018-08-31|website=Hindustan Times|language=en|access-date=2022-03-20}}</ref> ==ਬਚਪਨ== ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦਾ ਜਨਮ [[31 ਅਗਸਤ]] [[1919]] ਨੂੰ [[ਗਿਆਨੀ ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ]] ਹਿੱਤਕਾਰੀ ਤੇ ਮਾਤਾ ਰਾਜ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ [[ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ]] ([[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]]) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।<ref>{{Cite web |date=2018-08-31 |title=ਜਨਮ ਦਿਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼: ਪੰਜਾਬੀ-ਦੀ-ਰਹਿਬਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ |url=https://www.ptcnews.tv/birthday-special-amrita-pritam |access-date=2026-03-22 |website=PTC News |language=pa}}</ref> ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਛੰਦ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸਨ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਨੇ [[ਕਾਫ਼ੀਆ|ਕਾਫ਼ੀਏ]], [[ਰਦੀਫ਼]] ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ ਦਾ ਹੋਰ ਮੁੱਢਲਾ ਗਿਆਨ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਆਪ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਕੁੜਮਾਈ ਦੂਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਭੂਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਪਿਤਾ ਨੇ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਪੁਗਾਈ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਫਰਜ਼ ਨਿਭਾਇਆ। ਇਹ ਵਿਆਹ [[1936]] ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਕਵਾਤੜਾ ਨਾਲ ਹੋਇਆ।<ref>{{Cite web |url=http://panjabisanjh.com/%E0%A8%85%E0%A9%B0%E0%A8%AE%E0%A9%8D%E0%A8%B0%E0%A8%BF%E0%A8%A4%E0%A8%BE-%E0%A8%AA%E0%A9%8D%E0%A8%B0%E0%A9%80%E0%A8%A4%E0%A8%AE-%E0%A8%A6%E0%A8%BE-%E0%A8%9C%E0%A9%80%E0%A8%B5%E0%A8%A8%E0%A8%B0/ |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2021-06-16 |archive-date=2021-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210624195809/http://panjabisanjh.com/%E0%A8%85%E0%A9%B0%E0%A8%AE%E0%A9%8D%E0%A8%B0%E0%A8%BF%E0%A8%A4%E0%A8%BE-%E0%A8%AA%E0%A9%8D%E0%A8%B0%E0%A9%80%E0%A8%A4%E0%A8%AE-%E0%A8%A6%E0%A8%BE-%E0%A8%9C%E0%A9%80%E0%A8%B5%E0%A8%A8%E0%A8%B0/ |dead-url=yes }}</ref> ਇਸ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਉਪਨਾਮ 'ਪ੍ਰੀਤਮ' ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਲਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ 1960 ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/books/features/10-facts-about-amrita-pritam-her-fans-would-want-to-know/photostory/70911761.cms?picid=70911790</ref> == ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ == [[File:Amrita_Pritam.jpg|thumb|ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ 1971 ਵਿੱਚ ਲੰਡਨ ਦੇ ਹੀਥਰੋ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ 'ਤੇ।]] 1935 ਵਿੱਚ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਨੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਅਨਾਰਕਲੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਹੌਜ਼ਰੀ ਵਪਾਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ, ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ, ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਵੀ ਸਾਹਿਰ ਲੁਧਿਆਣਵੀ ਨਾਲ ਅਟੁੱਟ ਪਿਆਰ ਸੀ। ਇਸ ਪਿਆਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਤਮਕਥਾ, ਰਸੀਦੀ ਟਿਕਟ (ਮਾਲੀਆ ਸਟੈਂਪ) ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਔਰਤ, ਗਾਇਕਾ ਸੁਧਾ ਮਲਹੋਤਰਾ ਸਾਹਿਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਤਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਨੂੰ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਇੰਦਰਜੀਤ ਇਮਰੋਜ਼ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਦਿਲਾਸਾ ਮਿਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਆਖਰੀ ਚਾਲੀ ਸਾਲ ਇਮਰੋਜ਼ ਨਾਲ ਬਿਤਾਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਕਵਰ ਵੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਕਈ ਪੇਂਟਿੰਗਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠੇ ਜੀਵਨ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਇਮਰੋਜ਼: ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਵੀ ਹੈ।<ref>[http://passionforcinema.com/amrita-preetam-imroz-a-love-story-of-a-poet-and-a-painter/ Amrita Preetam Imroz : A love Story of a Poet and a Painter] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100108032205/http://passionforcinema.com/amrita-preetam-imroz-a-love-story-of-a-poet-and-a-painter/|date=8 January 2010}} Passionforcinema.com, 8 August 2008.</ref><ref>[https://www.tribuneindia.com/2006/20061105/spectrum/book4.htm Nirupama Dutt, "A Love Legend of Our Times"] ''[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]]'', 5 November 2006.</ref> ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਜੂਝਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 31 ਅਕਤੂਬਰ 2005 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 86 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।<ref>{{cite news|url=https://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/4393970.stm |title=Indian writer Amrita Pritam dies |work=[[BBC News]] |date=31 October 2005 |access-date=1 August 2012}}</ref> ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਇਮਰੋਜ਼, ਧੀ ਕੰਦਲਾ, ਪੁੱਤਰ ਨਵਰਾਜ ਕਵਾਤਰਾ, ਨੂੰਹ ਅਲਕਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੋਤੇ-ਪੋਤੀਆਂ, ਕਾਰਤਿਕ, ਨੂਰ, ਅਮਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪੀ ਸਨ। ਨਵਰਾਜ ਕਵਾਤਰਾ ਨੂੰ 2012 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਬੋਰੀਵਲੀ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=http://www.mumbaimirror.com/article/2/20120915201209150215309207efeb3dc/Author-Amrita-Pritam%E2%80%99s-son-found-murdered-in-his-Borivali-apartment.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20120919045349/http://www.mumbaimirror.com/article/2/20120915201209150215309207efeb3dc/Author-Amrita-Pritam%E2%80%99s-son-found-murdered-in-his-Borivali-apartment.html|url-status=dead|title=Author Amrita Pritam's son found murdered in his Borivali apartment|archive-date=19 September 2012}}</ref> ਤਿੰਨ ਆਦਮੀਆਂ 'ਤੇ ਕਤਲ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ<ref>[http://archive.indianexpress.com/news/police-cracks-amrita-pritam-sons-murder-arrests-female-assistant-boyfriend/1005465 Police cracks Amrita Pritam son's murder, arrests female assistant, boyfriend]</ref> ਪਰ ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/sessions-court-in-mumbai-acquits-3-in-2012-murder-case-of-amrita-pritam-s-son/story-vGaIxKfZJoUjGHX6DQ99WJ.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190831144752/https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/sessions-court-in-mumbai-acquits-3-in-2012-murder-case-of-amrita-pritam-s-son/story-vGaIxKfZJoUjGHX6DQ99WJ.html |date=31 August 2019 }} Sessions court in Mumbai acquits 3 in 2012 murder case of Amrita Pritam’s son</ref> ==ਸਿੱਖਿਆ == ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੇ [[1932]] ਵਿੱਚ ਅੱਠਵੀਂ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀਆਂ। [[1933]] ਵਿੱਚ ਗਿਆਨੀ ਪਾਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ [[ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਾਹੌਰ]] ਤੋਂ ਦਸਵੀਂ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਮਾਹਿਰ ਸੀ। [[15 ਮਈ]] [[1973]] ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲੋਂ ਡੀ.ਲਿਟ ਦੀ ਆਨਰੇਰੀ ਡਿਗਰੀ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਦਾ ਬਚਪਨ ਲਾਹੌਰ ਵਿਖੇ ਗੁਜ਼ਰਿਆ ਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਉਥੇ ਹੀ ਹੋਈ। ਇਸ ਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੀਆਂ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਛਪੀਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ, ਗਲਪ, ਲੇਖ, ਲੋਕ ਗੀਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਤੇ ਇੱਕ ਸਵੈ ਜੀਵਨੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਰਚਨਾਵਾਂ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਵੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/news/2005/nov/04/guardianobituaries.india|title=Amrita Pritam|last=Massey|first=Reginald|date=2005-11-04|work=The Guardian|access-date=2026-04-18|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> ==ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ== ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਪੁੱਤਰ ਨਵਰਾਜ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰੀ ਕੰਦਲਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।<ref>{{Cite web |title=How heritage was lost: Amrita Pritams Hauz Khas house |url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/life-style/how-heritage-was-lost-amrita-pritam-s-hauz-khas-house-825777/ |access-date=2026-04-19 |website=The Tribune |language=en}}</ref> ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹ [[ਲਾਹੌਰ]] ਤੋਂ [[ਦੇਹਰਾਦੂਨ]] ਅਤੇ ਫਿਰ [[ਦਿੱਲੀ]] ਆ ਗਈ।<ref>{{Cite web |last=Dutt |first=Nirupama |date=2017-08-14 |title=When Amrita Pritam called out to Waris Shah in a heartrending ode while fleeing the Partition riots |url=https://scroll.in/article/847004/when-amrita-pritam-called-out-to-waris-shah-in-a-heartrending-ode-while-fleeing-the-partition-riots |access-date=2026-04-19 |website=Scroll.in |language=en}}</ref> == ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ == ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ, 'ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲਹਿਰਾਂ' ਸੀ।<ref name=":1">{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/books/features/10-facts-about-amrita-pritam-her-fans-would-want-to-know/photostory/70911761.cms?picid=70911786|title=10 facts about Amrita Pritam her fans would want to know|date=2019-08-31|work=The Times of India|access-date=2026-04-18|issn=0971-8257}}</ref> ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲੇ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਵਿੱਤਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite web |last=Pal |first=Sherryl Sanjay |date=2023-08-31 |title=Amrita Pritam: The Unfettered Voice of Punjabi Literature |url=https://www.thetalentedindian.com/amrita-pritam-the-unfettered-voice-of-punjabi-literature/ |access-date=2026-04-18 |website=The Talented Indian |language=en-US}}</ref> ਉਸ ਨੇ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾਕੇ ਲਗਭਗ 100 ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ<ref name=":1" /> ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਤਮਕਥਾ [[ਰਸੀਦੀ ਟਿਕਟ]] ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅਨੇਕਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ [[ਅਨੁਵਾਦ]] ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵੀ ਲਿਖੇ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ 'ਠੰਢੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ' [[1935]] ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ [[ਵੀਅਤਨਾਮ]], [[ਰੂਸ]], [[ਯੂਗੋਸਲਾਵੀਆ]], [[ਹੰਗਰੀ]], [[ਰੋਮਾਨੀਆ]] ਅਤੇ [[ਬੁਲਗਾਰੀਆ]] ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ [[1956]] ਵਿੱਚ ਸੁਨੇਹੜੇ, ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ’ਤੇ [[ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ]] ਮਿਲਿਆ।<ref>{{Cite web |title=..:: SAHITYA : Akademi Awards ::.. |url=http://www.sahitya-akademi.gov.in/awards/akademi%20samman_suchi.jsp |access-date=2026-04-18 |website=sahitya-akademi.gov.in}}</ref> [[1958]] ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤ ਕਲਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲੋਂ [[1974]] ਵਿੱਚ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਕੰਨੜ ਸਾਹਿਤ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੂੰ [[1978]] ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। [[1981]] ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ 'ਕਾਗਜ਼ ਤੇ ਕੈਨਵਸ' ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਲਈ [[ਗਿਆਨਪੀਠ ਅਵਾਰਡ]] ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web |title=welcome to:Bhartiya Jnanpith |url=http://jnanpith.net/laureates/index.html |access-date=2026-04-18 |website=jnanpith.net |archive-date=2007-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071013122739/http://jnanpith.net/laureates/index.html |url-status=dead }}</ref> ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਕੂ ਫਸਾਦਾਂ, ਸਰਮਾਏਦਾਰੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕੀਤੀ। [[1960]] ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਈ, ਫਿਰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ 40 ਸਾਲ ਇਮਰੋਜ਼ ਨਾਲ ਬਿਤਾਏ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਿਅਕਤੀਤਵ ਦੀ ਮਾਲਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite news|url=https://www.punjabitribuneonline.com/news/archive/features/%E0%A8%85%E0%A9%B0%E0%A8%AE%E0%A9%8D%E0%A8%B0%E0%A8%BF%E0%A8%A4%E0%A8%BE-%E0%A8%AA%E0%A9%8D%E0%A8%B0%E0%A9%80%E0%A8%A4%E0%A8%AE-%E0%A8%A8%E0%A9%82%E0%A9%B0-%E0%A8%B8%E0%A8%AE%E0%A8%9D%E0%A8%A6-1430751|title=ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਸਮਝਦਿਆਂ - Tribune Punjabi|last=|first=|date=2018-09-01|work=Tribune Punjabi|access-date=2018-09-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20221109043546/https://www.punjabitribuneonline.com/news/archive/features/%E0%A8%85%E0%A9%B0%E0%A8%AE%E0%A9%8D%E0%A8%B0%E0%A8%BF%E0%A8%A4%E0%A8%BE-%E0%A8%AA%E0%A9%8D%E0%A8%B0%E0%A9%80%E0%A8%A4%E0%A8%AE-%E0%A8%A8%E0%A9%82%E0%A9%B0-%E0%A8%B8%E0%A8%AE%E0%A8%9D%E0%A8%A6-1430751|archive-date=2022-11-09|dead-url=|language=en-US|url-status=dead}}</ref> ==ਮੌਤ== [[31 ਅਕਤੂਬਰ]] [[2005]] ਨੂੰ 86 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋਇਆ।<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/4393970.stm|title=Indian writer Amrita Pritam dies|date=2005-10-31|access-date=2026-04-18|language=en-GB}}</ref> == ਵਿਰਾਸਤ == 2007 ਵਿੱਚ [[ਗੁਲਜ਼ਾਰ]] ਨੇ ਇੱਕ ਆਡੀਓ ਐਲਬਮ 'Amrita Pritam recited by Gulzar' ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ।<ref>[http://www.gulzaronline.com/default.htm 'Amrita recited by Gulzar'] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080705222306/http://www.gulzaronline.com/default.htm|date=5 July 2008}}, Gulzaronline.com.</ref><ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/Cities/City_Supplements/Bombay_Times/Gulzar_recites_for_Amrita_Pritam/articleshow/2008708.cms Gulzar recites for Amrita Pritam] ''[[The Times of India]]'', 7 May 2007.</ref> 2007 ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਫ਼ਿਲਮ ਬਣਨੀ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ।<ref>[http://www.realbollywood.com/news/2007/01/movie-on-amrita-pritam-to-be-shot-in-himachal.html Movie on Amrita Pritam to be shot in Himachal] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080709011536/http://www.realbollywood.com/news/2007/01/movie-on-amrita-pritam-to-be-shot-in-himachal.html|date=9 July 2008}} ''Realbollywood.com''.</ref> 31 ਅਗਸਤ 2019 ਨੂੰ [[ਗੂਗਲ]] ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ 100ਵੇਂ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ [[ਗੂਗਲ ਡੂਡਲ]] ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।<ref name="Amrita Pritam's Google Doodle">{{cite web |date=2019-08-31 |title=Amrita Pritam's 100th Birthday |url=https://doodles.google/doodle/amrita-pritams-100th-birthday/ |access-date=2019-08-31 |website=Google.com}}</ref><ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/google-celebrates-100th-birth-anniversary-of-punjabi-poet-author-amrita-pritam-with-a-doodle/articleshow/70918925.cms|title=Google celebrates 100th birth anniversary of Punjabi poet, author Amrita Pritam with a doodle|date=31 August 2019|newspaper=[[The Times of India]]|access-date=31 August 2019}}</ref> ==ਰਚਨਾਵਾਂ== ===ਨਾਵਲ=== {{div col|colwidth=22em}} #ਜੈ ਸ੍ਰੀ (1946) #ਡਾਕਟਰ ਦੇਵ (1949), (ਹਿੰਦੀ, ਗੁਜਰਾਤੀ, ਮਲਯਾਲਮ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ) #[[ਪਿੰਜਰ (ਨਾਵਲ)|ਪਿੰਜਰ]] (1950), (ਹਿੰਦੀ, ਉਰਦੂ, ਗੁਜਰਾਤੀ, ਮਲਯਾਲਮ, ਮਰਾਠੀ, ਕੋਂਕਣੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਅਤੇ ਸਰਬੋਕਰੋਸ਼ਿਆਈ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ) #ਆਲ੍ਹਣਾ (1952), (ਹਿੰਦੀ, ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ) #ਅੱਸ਼ੂ (1958), (ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ) #ਇੱਕ ਸਵਾਲ (1959), (ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ) #ਬੁਲਾਵਾ (1960), (ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ) #ਬੰਦ ਦਰਵਾਜ਼ਾ (1961), (ਹਿੰਦੀ, ਕੰਨੜ, ਸਿੰਧੀ, ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ) #ਰੰਗ ਦਾ ਪੱਤਾ (1963), (ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ) #ਇੱਕ ਸੀ ਅਨੀਤਾ (1964), (ਹਿੰਦੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ) #ਚੱਕ ਨੰਬਰ ਛੱਤੀ (1964), (ਹਿੰਦੀ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਸਿੰਧੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ) #ਧਰਤੀ ਸਾਗਰ ਤੇ ਸਿੱਪੀਆਂ (1965), (ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ) #ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ (1968), (ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ) #ਧੁੱਪ ਦੀ ਕਾਤਰ (1969) #ਏਕਤੇ ਏਰਿਅਲ (1969), (ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ) #ਜਲਾਵਤਨ (1970), (ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ) #ਯਾਤਰੀ (1971), (ਹਿੰਦੀ, ਕੰਨੜ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਬਾਂਗਲਾ ਅਤੇ ਸਰਬੋਕਰੋਟ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ) #ਜੇਬ ਕਤਰੇ (1971), (ਹਿੰਦੀ, ਉਰਦੂ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਮਲਯਾਲਮ ਅਤੇ ਕੰਨੜ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ) #ਪੱਕੀ ਹਵੇਲੀ (1972), (ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ) #ਅੱਗ ਦੀ ਲਕੀਰ (1974), (ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ) #ਕੱਚੀ ਸੜਕ (1975), (ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ) #ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ (1975), (ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ) #ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ (1977), (ਹਿੰਦੀ, ਬੁਲਗਾਰਿਅਨ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ) #ਦੂਸਰੀ ਮੰਜ਼ਿਲ (1977), (ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ) #ਤੇਹਰਵਾਂ ਸੂਰਜ (1978), (ਹਿੰਦੀ, ਉਰਦੂ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ) #ਉਨਿੰਜਾ ਦਿਨ (1979), (ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ) #ਕੋਰੇ ਕਾਗਜ਼ (1982), (ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ) #ਹਰਦੱਤ ਦਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ (1982), (ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ) ===ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ=== #ਛੱਤੀ ਵਰ੍ਹੇ ਬਾਅਦ (1943) #ਕੁੰਜੀਆਂ (1944) #ਆਖ਼ਰੀ ਖ਼ਤ (1956) #ਗੋਜਰ ਦੀਆਂ ਪਰੀਆਂ (1960) #ਚਾਨਣ ਦਾ ਹਉਕਾ (1962) #ਜੰਗਲੀ ਬੂਟੀ (1969) #ਹੀਰੇ ਦੀ ਕਣੀ #ਲਾਤੀਯਾਂ ਦੀ ਛੋਕਰੀ #ਪੰਜ ਵਰ੍ਹੇ ਲੰਮੀ ਸੜਕ #ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਮੌਤ #ਤੀਜੀ ਔਰਤ ===ਆਤਮਕਥਾ === #[[ਰਸੀਦੀ ਟਿਕਟ]] (1976) #ਕਾਲਾ ਗੁਲਾਬ (1968) #Shadow of word's (2004) ===ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ === #ਠੰਢੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ (1934) #ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲਹਿਰਾਂ (1936) #ਜਿਉਂਦਾ ਜੀਵਨ (1938) #ਤ੍ਰੇਲ ਧੋਤੇ ਫੁੱਲ (1941) #ਓ ਗੀਤਾਂ ਵਾਲਿਓ (1942) #ਅੰਮੜੀ ਦਾ ਵਿਹੜਾ #ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਪੱਲੇ ਵਿੱਚ (1943) #ਸੰਝ ਦੀ ਲਾਲੀ (1943) #ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਸੌਗਾਤ (1944) #ਲੋਕ ਪੀੜ (1944) #ਪੱਥਰ ਗੀਟੇ (1946) #ਲੰਮੀਆਂ ਵਾਟਾਂ, 1949 #ਮੈਂ ਤਵਾਰੀਖ਼ ਹਾਂ ਹਿੰਦ ਦੀ (1950) #ਸਰਘੀ ਵੇਲਾ, (1951) #ਮੇਰੀ ਚੋਣਵੀਂ ਕਵਿਤਾ (1952) #ਸੁਨੇਹੜੇ (1955 - ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਿਹ) #ਅਸ਼ੋਕਾ ਚੇਤੀ (1957) #ਕਸਤੂਰੀ (1959) #ਨਾਗਮਣੀ (1964) #ਛੇ ਰੁੱਤਾਂ (1969) #ਮੈਂ ਜਮਾਂ ਤੂੰ (1977) #ਲਾਮੀਆਂ ਵਤਨ #ਕਾਗਜ਼ ਤੇ ਕੈਨਵਸ (ਗਿਆਨਪੀਠ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਵਿਤਾ ਸੰਗ੍ਰਿਹ) ===ਗਦ ਰਚਨਾਵਾਂ=== #ਕਿਰਮਿਚੀ ਲਕੀਰਾਂ #ਕਾਲ਼ਾ ਗੁਲਾਬ #ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ (1969) #ਇਕੀ ਪੱਤੀਆਂ ਦਾ ਗੁਲਾਬ , ਸਫਰਨਾਮਾ (1973) #ਔਰਤ: ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ (1975) #ਇੱਕ ਉਦਾਸ ਕਿਤਾਬ (1976) #ਆਪਣੇ - ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਵਰੇ (1978) #ਕਿਹੜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਿਹੜਾ ਸਾਹਿਤ (1979) #ਕੱਚੇ ਅੱਖਰ (1979) #ਇੱਕ ਹੱਥ ਮਹਿੰਦੀ ਇੱਕ ਹੱਥ ਛੱਲਾ (1980) #ਮੁਹੱਬਤਨਾਮਾ (1980) #ਮੇਰੇ ਕਾਲ ਮੁਕਤ ਸਮਕਾਲੀ (1980) #ਸ਼ੌਕ ਸੁਰਾਹੀ (1981) #ਕੜੀ ਧੁੱਪ ਦਾ ਸਫ਼ਰ (1982) #ਅੱਜ ਦੇ ਕਾਫਰ (1982) === ਸਫਰਨਾਮਾ=== #ਬਾਰੀਆਂ ਝਰੋਖੇ (1961) ===ਹੋਰ=== #ਬਲ ਬਲ ਦੀਵੜਿਆ #ਅਦਨ ਬਾਗ਼ ਦੇ ਯੋਗੀ {{div col end}} ==ਮਾਨ-ਸਨਮਾਨ== #ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ 1956 ਵਿੱਚ “ਸੁਨੇਹੜੇ” ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕੈਡਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ #1958 ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ #1969 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ‘ਪਦਮ ਸ੍ਰੀ’ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ #ਸਾਹਿਤ ਕਲਾ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲੋਂ 1974 ਵਿੱਚ ਇਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ #ਕੰਨੜ ਸਾਹਿਤ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ 1978 ਵਿੱਚ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ #1982 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ "ਕਾਗਜ ਤੇ ਕੈਨਵਸ" ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਤੇ ਗਿਆਨ ਪੀਠ ਐਵਾਰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। #1988 ਵਿੱਚ ਬਲਗਾਰਿਆ ਵੈਰੋਵ ਇਨਾਮ (ਅੰਤਰਾਸ਼ਟਰੀ) #2005 ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ [[ਭਾਰਤ]] ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਨਮਾਨ ਪਦਮ ਵਿਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।<ref>[http://punjabitribuneonline.com/2012/07/ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ-ਪ੍ਰੀਤਮ-ਦੀਆਂ-ਚੋਣ/ ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ]</ref> ==ਗੈਲਰੀ== <gallery> File:Amrita Pritam-New Delhi-Dec 1969-Pic Ravinder Ravi.jpg|ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ 1969 ਵਿੱਚ File:Amrita Pritam.jpg|ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ File:Amrita Pritam-New Delhi-1979-Pic Dev Inder.jpg|ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ 1979 ਵਿੱਚ </gallery> ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} ==ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ== {{Commons category|Amrita Pritam}} * '''[http://www.gadyakosh.org/gk/index.php?title=%E0%A4%85%E0%A4%AE%E0%A5%83%E0%A4%A4%E0%A4%BE_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%A4%E0%A4%AE Amrita Pritam at Gadya Kosh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161220233825/http://www.gadyakosh.org/gk/index.php?title=%E0%A4%85%E0%A4%AE%E0%A5%83%E0%A4%A4%E0%A4%BE_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%80%E0%A4%A4%E0%A4%AE |date=2016-12-20 }} (her prose work in Devanagari script)''' * [http://www.sawnet.org/books/authors.php?Pritam+Amrita Amrita Pritam and her Works at ''South Asian Women's Network'' (Sawnet)] * [https://web.archive.org/web/20080618100709/http://www.razarumi.com/2008/06/09/amrita-pritam-1919-2005/ Amrita Pritam 1919-2005-a tribute by Raza Rumi] * [http://www.geocities.com/kavitayan/amritapritam.html Poems by Amrita Pritam at ''Kavitayan'']( {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091026173015/http://www.geocities.com/kavitayan/amritapritam.html |date=2009-10-26 }} 2009-10-25) ;ਵੀਡੀਓ ਕੜੀਆਂ * {{YouTube|gvgSY81gVMM|''Aj Waris Shah Nu'', Amrita Pritam's most important poem, recited by Gulzar}} * {{YouTube|um6QOvOPol4|Amrita Pritam's poem ''Main Tainu Pir Milangi'' recited by Gulzar}} {{ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ}} {{ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ}} {{ਗਿਆਨਪੀਠ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗਿਆਨਪੀਠ ਇਨਾਮ ਜੇਤੂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀਵਾਦੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1919]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2005]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤਾ 2022 ਵਿੱਚ ਸੋਧੇ ਗਏ ਲੇਖ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਲੇਖਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਕਵੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ ਦੇ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲੇਖਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ]] gzfq5d2qcs80mk7079wvsl3329rhu4w 0 37883 840722 633311 2026-06-12T03:20:40Z Mulkh Singh 9921 840722 wikitext text/x-wiki {{ਜਾਣਕਾਰੀਡੱਬਾ ਬਸਤੀ | ਨਾਂ = ਗਿਆਨਾ | ਬਸਤੀ_ਕਿਸਮ = [[ਪਿੰਡ]] | ਚਿੱਤਰ_ਦਿੱਸਹੱਦ = | ਚਿੱਤਰ_ਸਿਰਲੇ = | ਉਪਨਾਮ = | pushpin_ਨਕਸ਼ਾ = ਭਾਰਤ ਪੰਜਾਬ | pushpin_label_position = ਖੱਬੇ | pushpin_ਨਕਸ਼ਾ_ਸਿਰਲੇਖ = ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨਾ ਦੀ ਸਥਿਤੀ | latd = 29.890085 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 75.006967 | longm = | longs = | longEW = E | ਉਪਵਿਭਾਗ_ਕਿਸਮ = ਦੇਸ਼ | ਉਪਵਿਭਾਗ_ਨਾਂ = {{ਝੰਡਾ|ਭਾਰਤ}} | ਉਪਵਿਭਾਗ_ਕਿਸਮ1 = ਰਾਜ | ਉਪਵਿਭਾਗ_ਨਾਂ1 = [[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ|ਪੰਜਾਬ]] | ਉਪਵਿਭਾਗ_ਕਿਸਮ2 = [[ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ]] | ਉਪਵਿਭਾਗ_ਨਾਂ2 = [[ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਬਠਿੰਡਾ]] | ਉਪਵਿਭਾਗ_ਕਿਸਮ3 = ਤਹਿਸੀਲ | ਉਪਵਿਭਾਗ_ਨਾਂ3 = ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ | ਸਥਾਪਨਾ_ਸਿਰਲੇਖ = | ਸਥਾਪਨਾ_ਮਿਤੀ = | ਟਿਕਾਣਾ_ਕਿਸਮ = | ਟਿਕਾਣਾ = | ਮੁਖੀ_ਸਿਰਲੇਖ1 = | ਮੁਖੀ_ਨਾਂ1 = | ਮੁਖੀ_ਸਿਰਲੇਖ2 = | ਮੁਖੀ_ਨਾਂ2 = | ਮੁਖੀ_ਸਿਰਲੇਖ3 = | ਮੁਖੀ_ਨਾਂ3 = | unit_pref = ਦਸ਼ਮਿਕ | ਖੇਤਰਫਲ_ਦਰਜਾ = | ਖੇਤਰਫਲ_ਕੁੱਲ_ਕਿਮੀ2 = 18.75 | ਉੱਚਾਈ_ਮੀਟਰ = | ਅਬਾਦੀ_ਤੱਕ = 2001 | ਅਬਾਦੀ_ਕੁੱਲ = 3984 | ਅਬਾਦੀ_ਦਰਜਾ = | ਅਬਾਦੀ_ਘਣਤਾ_ਕਿਮੀ2 = auto | ਅਬਾਦੀ_ਮੁੱਖ-ਨਗਰ = | ਅਬਾਦੀ_ਮੁੱਖ-ਨਗਰ_ਪਗਨੋਟ = | ਅਬਾਦੀ_ਵਾਸੀ-ਸੂਚਕ = | ਅਬਾਦੀ_ਨੋਟ = | demographics_ਕਿਸਮ1 = ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ | demographics1_ਸਿਰਲੇਖ1 = ਸਰਕਾਰੀ | demographics1_ਜਾਣ1 = [[ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਪੰਜਾਬੀ]] | ਸਮਾਂ_ਜੋਨ1 = [[ਭਾਰਤੀ ਮਿਆਰੀ ਸਮਾਂ]] | utc_offset1 = +5:30 | ਡਾਕ_ਕੋਡ_ਕਿਸਮ = | ਡਾਕ_ਕੋਡ = | ਖੇਤਰ_ਕੋਡ_ਕਿਸਮ = | ਖੇਤਰ_ਕੋਡ = | iso_ਕੋਡ = | registration_plate = }} '''ਗਿਆਨਾ''' [[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ|ਪੰਜਾਬ]] ਦੇ [[ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਬਠਿੰਡੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ]] ਦੀ ਤਹਿਸੀਲ [[ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਤਹਿਸੀਲ|ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ]] ਦਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ।<ref>{{cite web|title=Blockwise List of Villages|url=http://pbplanning.gov.in/districts.htm|publisher=ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਪਲਾਨਿੰਗ ਬੋਰਡ|accessdate=4 ਅਗਸਤ 2013}}</ref> 2001 ਵਿੱਚ ਗਿਆਨਾ ਦੀ ਅਬਾਦੀ 3984 ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਖੇਤਰਫ਼ਲ 18.75 ਕਿ. ਮੀ. ਵਰਗ ਹੈ। [[ਤਸਵੀਰ:Dera_Sadhu_Sadda_Ram_Ji_Giyana_Bathinda.jpg|thumb|Dera Sadhu Sadda Ram Ji Giyana Bathinda]] ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} {{ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ}} {{ਅਧਾਰ}} {{Coord|29.890085|75.006967|display=title}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ]] cud2mekxlajeyjrt1uh101eoecnvo88 0 68082 840720 840489 2026-06-12T03:17:04Z Mulkh Singh 9921 840720 wikitext text/x-wiki '''ਸਾਧੂ ਸਦਾ ਰਾਮ''' ਦਾ ਜਨਮ 1861 ਈ: ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ [[ਗੰਧੀਲੀ]] [[ਸਿਰਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਸਰਸੇ]] ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਜਾਤ ਦਾ ਜੱਟ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਗੋਤਰ ਸਮਾਘ ਸੀ। <ref>ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਸਾਧੂ ਸਦਾ ਰਾਮ, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਪੰਨਾ ਨੰ: 1 ਸਨ 1988</ref><ref>ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਡਾ) ‘ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਕਿੱਸਾ ਕਾਵਿ`, ਸੇਧ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਪਟਿਆਲਾ।</ref> [[File:Dera Sadhu Sadda Ram Ji Giyana Bathinda.jpg|thumb|Dera Sadhu Sadda Ram Ji Giyana Bathinda]] == ਰਚਨਾਵਾਂ == ਸਾਧੂ ਸਦਾ ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਛਪੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲੱਭੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਛਪੀਆਂ ਅਤੇ ਅਣ ਛਪੀਆਂ ਬਾਰੇ ਜਿਹੜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ 17 ਹੈ। ==ਛਪੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ== 1) ਆਹਣ (ਅਪ੍ਰਾਪਤ) 2) ਸੋਹਣੀ ਮਹੀਂਵਾਲ (ਪ੍ਰਾਪਤ) 3) ਸੱਸੀ ਪੁੰਨੂੰ (ਪ੍ਰਾਪਤ) 4) ਸੂਮ ਨਾਮਾ (ਅਪ੍ਰਪਾਤ) 5) ਕੁਪੱਥ ਨਾਮਾ (ਅਪ੍ਰਪਾਪਤ) 6) ਚਰਖੇ ਨਾਮਾ (ਅਪ੍ਰਾਪਤ) 7) ਰਾਜ ਰਿਸ਼ੀ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਭਗਤ (ਪ੍ਰਾਪਤ) 8) ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਭਗਤ ਬਾਰਾਂਮਾਹ) (ਪ੍ਰਾਪਤ) 9) ਦਮਦਮੇ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਫਲ (ਪ੍ਰਾਪਤ) 10) ਜੀਵ ਹੇਤੂ (ਛੋਟਾ) (ਅਪ੍ਰਾਪਤ) 11) ਗਊ ਰਕਸ਼ਾ (ਅਪ੍ਰਾਪਤ) ==ਅਣਛਪੀਆਂ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰਾਪਤ ਰਚਨਾਵਾਂ== 1) ਜਿਉਣਾ ਮੋੜ 2) ਵੱਡਾ ਜੀਵ ਹੇਤੂ 3) ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਬਜਾਦੇ 4) ਸੋਹਣੀ ਵੱਡੀ 5) ਫੁਟਕਲ ਛੰਦ ਤੇ ਵਾਰਤਕ 6) ਬੌਧਕ ਗ੍ਰੰਥ ==ਹਵਾਲਾ== {{ਹਵਾਲੇ}} riwju91a7wgk2d7wbfvdohcy6mgbsst 840721 840720 2026-06-12T03:18:23Z Mulkh Singh 9921 840721 wikitext text/x-wiki '''ਸਾਧੂ ਸਦਾ ਰਾਮ''' ਦਾ ਜਨਮ 1861 ਈ: ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ [[ਗੰਧੀਲੀ]] [[ਸਿਰਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਸਰਸੇ]] ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਜਾਤ ਦਾ ਜੱਟ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਗੋਤਰ ਸਮਾਘ ਸੀ। <ref>ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਸਾਧੂ ਸਦਾ ਰਾਮ, ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਪਟਿਆਲਾ ਪੰਨਾ ਨੰ: 1 ਸਨ 1988</ref><ref>ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਡਾ) ‘ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਕਿੱਸਾ ਕਾਵਿ`, ਸੇਧ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ, ਪਟਿਆਲਾ।</ref> [[File:Dera Sadhu Sadda Ram Ji Giyana Bathinda.jpg|thumb|ਡੇਰਾ ਸਾਧੂ ਸਦਾ ਰਾਮ ਜੀ, ਪਿੰਡ ਗਿਆਨਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਬਠਿੰਡਾ]] == ਰਚਨਾਵਾਂ == ਸਾਧੂ ਸਦਾ ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਛਪੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲੱਭੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਛਪੀਆਂ ਅਤੇ ਅਣ ਛਪੀਆਂ ਬਾਰੇ ਜਿਹੜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਤਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਉਸਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ 17 ਹੈ। ==ਛਪੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ== 1) ਆਹਣ (ਅਪ੍ਰਾਪਤ) 2) ਸੋਹਣੀ ਮਹੀਂਵਾਲ (ਪ੍ਰਾਪਤ) 3) ਸੱਸੀ ਪੁੰਨੂੰ (ਪ੍ਰਾਪਤ) 4) ਸੂਮ ਨਾਮਾ (ਅਪ੍ਰਪਾਤ) 5) ਕੁਪੱਥ ਨਾਮਾ (ਅਪ੍ਰਪਾਪਤ) 6) ਚਰਖੇ ਨਾਮਾ (ਅਪ੍ਰਾਪਤ) 7) ਰਾਜ ਰਿਸ਼ੀ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਭਗਤ (ਪ੍ਰਾਪਤ) 8) ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਭਗਤ ਬਾਰਾਂਮਾਹ) (ਪ੍ਰਾਪਤ) 9) ਦਮਦਮੇ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਫਲ (ਪ੍ਰਾਪਤ) 10) ਜੀਵ ਹੇਤੂ (ਛੋਟਾ) (ਅਪ੍ਰਾਪਤ) 11) ਗਊ ਰਕਸ਼ਾ (ਅਪ੍ਰਾਪਤ) ==ਅਣਛਪੀਆਂ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰਾਪਤ ਰਚਨਾਵਾਂ== 1) ਜਿਉਣਾ ਮੋੜ 2) ਵੱਡਾ ਜੀਵ ਹੇਤੂ 3) ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਬਜਾਦੇ 4) ਸੋਹਣੀ ਵੱਡੀ 5) ਫੁਟਕਲ ਛੰਦ ਤੇ ਵਾਰਤਕ 6) ਬੌਧਕ ਗ੍ਰੰਥ ==ਹਵਾਲਾ== {{ਹਵਾਲੇ}} 6oazld2mqxf7ip8y6f6y19rdcrdirbq 0 76725 840719 763166 2026-06-12T00:44:41Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 840719 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਲੋਕ<br />''Français'' |flag = |flag_caption = |population = '''[[Circa|c.]] 109 million''' worldwide{{Citation needed|date=October 2015}} (French citizens: '''67 million'''; French ancestry: '''[[Circa|c.]] 42 million'''){{Citation needed|date=October 2015}} |region1 = {{flag|ਫ਼ਰਾਂਸ}} |pop1 = 67,087,000 |ref1 =<ref>{{cite web|url=http://www.insee.fr/fr/themes/tableau.asp?ref_id=NATnon02145|title=Insee - Population - Évolution de la population jusqu'en 2015|publisher=[[INSEE]] (''Institut National de la Statistique et des Études Économiques'' - French National Institute for Statistics and Economic Studies|accessdate=18 March 2015|language=fr}}</ref> |region2 = {{flag|ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ}} |pop2 = 8,228,623 |ref2 =<ref name="Census 2013, ACS Ancestry estimates">{{cite web |url=http://factfinder.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=ACS_10_1YR_B04003&prodType=table |title=2013 ACS Ancestry estimates |publisher=Factfinder2.census.gov |date=2013 |accessdate=2015-10-15 |archive-date=2020-02-12 |archive-url=https://archive.today/20200212222747/http://factfinder.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=ACS_10_1YR_B04003&prodType=table |dead-url=yes }}</ref> |region3 = {{flag|ਅਰਜਨਟੀਨਾ}} |pop3 = 6,800,000 |ref3 =<ref>{{cite web|url=http://www.canalacademie.com/ida1009-Les-merveilleux-francophiles-argentins-1.html |title=Les merveilleux francophiles argentins |publisher=Canalacademie.com |accessdate=2009-01-18}}</ref> |region4 = {{flag|ਕੈਨੇਡਾ}} |pop4 = 1,165,465 <small>([[Canada 2011 Census|2011 Census]])</small> |ref4 =<ref name="French Canadians">{{cite web |url=http://www12.statcan.gc.ca/nhs-enm/2011/dp-pd/dt-td/Rp-eng.cfm?TABID=2&LANG=E&APATH=3&DETAIL=0&DIM=0&FL=A&FREE=0&GC=0&GID=1118296&GK=0&GRP=0&PID=105396&PRID=0&PTYPE=105277&S=0&SHOWALL=0&SUB=0&Temporal=2013&THEME=95&VID=0&VNAMEE=&VNAMEF=&D1=0&D2=0&D3=0&D4=0&D5=0&D6=0 |author=[[Statistics Canada]] |title=2011 National Household Survey: Data tables |accessdate=8 March 2014}}</ref><br />''' |region5 = {{flag|ਚੀਲੇ}} |pop5 = 700,000 |ref5 =<ref>{{cite web |url=http://www.uai.cl/p3_humanidades/site/edic/20030530094405/asocfile/ASOCFILE220030428191759.pdf |title=La influencia francesa en la vida social de Chile de la segunda mitad del siglo XIX |quote=Los datos que poseía el Ministerio de Relaciones Exteriores de Francia en Chile al año 2008, tal como lo consignaba el Ministerio Plenipotenciario Francés en Chile, a un número cercano a los 700.000 descendientes de franceses en Chile.. |access-date=2016-03-24 |archive-date=2004-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040206100052/http://www.uai.cl/p3_humanidades/site/edic/20030530094405/asocfile/ASOCFILE220030428191759.pdf |dead-url=yes }}</ref> |region6 = {{flag|ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ}} |pop6 = 500,000 <small>(min.) or 1,000,000(french embassy in Brasília)</small> |ref6 =<ref name="studyrama1965">{{cite web |url=http://vivrealetranger.studyrama.com/article.php3?id_article=216 |title=Vivre à l'étranger |quote=Ils ont été 100 000 à émigrer dans ce pays entre 1850 et 1965 et auraient entre 500 000 et 1 million de descendants.}}</ref> |region7 = {{flag|ਊਰੁਗੂਏ}} |pop7 = 300,000 |ref7 =<ref>http://www.nationsencyclopedia.com/Americas/Uruguay-MIGRATION.html</ref> |region8 = {{flag|ਪੇਰੂ}} |pop8 = 255,000 |ref8 =<ref name="espejodelperu1">{{cite web|author=Erwin Dopf |url=http://www.espejodelperu.com.pe/Poblacion-del-Peru/Inmigracion-Francesa-al-Peru.htm |title=Inmigración francesa al Perú |publisher=Espejodelperu.com.pe |date= |accessdate=2012-06-06}}</ref> |region9 = {{flag|ਇਟਲੀ}} |pop9 = 250,000 |ref9 =<ref>{{cite web|author=|url=http://www.joshuaproject.net/peoples.php?rop3=103059 |title=French Ethnic People in all Countries |publisher=Joshua Project |date= |accessdate=2011-11-12}}</ref> |region10 = {{flag|ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ}} |pop10 = 158,862 |ref10 =<ref name="Diplomatie.gouv.fr">{{cite web|url=http://www.diplomatie.gouv.fr/fr/les-francais-a-l-etranger/la-presence-francaise-a-l-etranger/les-francais-etablis-hors-de/|title=Les Français établis hors de France|quote=Au 31 décembre 2012, 1 611 054 de nos compatriotes étaient inscrits au registre mondial des Français établis hors de France.|access-date=2016-03-24|archive-date=2014-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20140711153032/http://www.diplomatie.gouv.fr/fr/les-francais-a-l-etranger/la-presence-francaise-a-l-etranger/les-francais-etablis-hors-de/|dead-url=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/fr/index/themen/01/02/blank/data/01.html |title=Etat et structure de la population – Données détaillées, Population résidante selon le sexe et la nationalité par pays, (su-f-01.01.01.03), Office fédéral de la statistique OFS |publisher=Bfs.admin.ch |date=2010-01-29 |accessdate=2011-11-12}}</ref> |region11 = {{flag|ਸੰਯੁਕਤ ਬਾਦਸ਼ਾਹੀ}} |pop11 = 126,049 |ref11 =<ref name="Diplomatie.gouv.fr"/> |region12 = {{flag|ਮਾਦਗਾਸਕਰ}} |pop12 = 124,000 |ref12 =<ref>Kevin Shillington, Encyclopedia of African History, CRC Press, 2005, pp. 878-883</ref> |region13 = {{flag|ਜਰਮਨੀ}} |pop13 = 123,281<br /><small>(French citizens)</small> |ref13 =<ref>{{cite web|url=http://de.statista.com/statistik/daten/studie/1221/umfrage/anzahl-der-auslaender-in-deutschland-nach-herkunftsland/ |title=Anzahl der Ausländer in Deutschland nach Herkunftsland (Stand: 31. Dezember 2014) }}</ref><ref name="Stat 10">{{cite web |url=https://www-genesis.destatis.de/genesis/online/logon?language=en |title=Federal Statistical Office Germany |publisher=Genesis.destatis.de |date= |accessdate=2011-11-12 |archive-date=2020-05-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200509212608/https://www-genesis.destatis.de/genesis/online/logon?language=en |url-status=dead }}</ref> |region14 = {{flag|ਬੈਲਜੀਅਮ}} |pop14 = 123,076 |ref14 =<ref name="Stat 7">{{Cite web |url=http://eacea.ec.europa.eu/ressources/eurydice/eurybase/pdf/section/BF_EN_C1_7_3.pdf |title=SPF Intérieur - Office des Étrangers |access-date=2016-03-24 |archive-date=2009-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090207093333/http://eacea.ec.europa.eu/ressources/eurydice/eurybase/pdf/section/BF_EN_C1_7_3.pdf |dead-url=unfit }}</ref> |region15 = {{flag|ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ}} |pop15 = 118,000 |ref15 =<ref name="ABS Ancestry">{{cite web | url = http://www.censusdata.abs.gov.au/ABSNavigation/prenav/ViewData?breadcrumb=POLTD&method=Place%20of%20Usual%20Residence&subaction=-1&issue=2006&producttype=Census%20Tables&documentproductno=0&textversion=false&documenttype=Details&collection=Census&javascript=true&topic=Ancestry&action=404&productlabel=Ancestry%20(full%20classification%20list)%20by%20Sex&order=1&period=2006&tabname=Details&areacode=0&navmapdisplayed=true& | title = 20680-Ancestry (full classification list) by Sex - Australia | format = Microsoft Excel download | publisher = [[Australian Bureau of Statistics]] | work = 2006 Census | accessdate = 2008-05-19 | archive-date = 2019-01-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190106221802/http://www.abs.gov.au/websitedbs/censushome.nsf/home/cowsredirect | url-status = dead }}</ref><ref name="ABS Country of Birth">{{cite web | url = http://www.censusdata.abs.gov.au/ABSNavigation/prenav/ViewData?action=404&documentproductno=0&documenttype=Details&order=1&tabname=Details&areacode=0&issue=2006&producttype=Census%20Tables&javascript=true&textversion=false&navmapdisplayed=true&breadcrumb=POLTD&&collection=Census&period=2006&productlabel=Country%20of%20Birth%20of%20Person%20(full%20classification%20list)%20by%20Sex&producttype=Census%20Tables&method=Place%20of%20Usual%20Residence&topic=Birthplace& | title = 20680-Country of Birth of Person (full classification list) by Sex - Australia | format = Microsoft Excel download | publisher = [[Australian Bureau of Statistics]] | work = 2006 Census | accessdate = 2008-05-27 | archive-date = 2018-12-25 | archive-url = https://web.archive.org/web/20181225044257/http://www.abs.gov.au/websitedbs/censushome.nsf/home/cowsredirect | url-status = dead }}</ref>''' |region16 = {{flag|ਮੋਰੋਕੋ}} |pop16 = 100,000 |ref16 = {{collapsed infobox section begin|ਹੋਰ ਦੇਸ਼}} |region17 = {{flag|ਸਪੇਨ}} |pop17 = 92,000 |ref17 =<ref name="Diplomatie.gouv.fr"/><ref name="Stat 11">{{cite web|url=http://www.ine.es/jaxi/tabla.do?path=/t20/e245/p04/a2007/l0/&file=00000011.px&type=pcaxis&L=0 |title=Población por nacionalidad y país de nacimiento. 2007. INE |publisher=Ine.es |date= |accessdate=2011-11-12}}</ref> |region18 = {{flag|ਇਜ਼ਰਾਇਲ}} |pop18 = 85,000 |ref18 =<ref>{{cite web|author=|url=http://www.joshuaproject.net/peoples.php?rop3=103063 |title=Jew, French Speaking Ethnic People in all Countries |publisher=Joshua Project |date= |accessdate=2011-11-12}}</ref> |region19 = {{flag|ਮੈਕਸੀਕੋ}} |pop19 = 60,000 |ref19 =<ref>{{cite web |url=http://pagnol83300.free.fr/barcelo02/Les%20Barcelonnettes%20au%20Mexique.htm |title=Les Barcelonnettes au Mexique |quote=On estime à 60 000 les descendants des Barcelonnettes, dispersés sur tout le territoire mexicain. |access-date=2016-03-24 |archive-date=2015-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150328200721/http://pagnol83300.free.fr/barcelo02/Les%20Barcelonnettes%20au%20Mexique.htm |dead-url=yes }}</ref> |region20 = {{flag|ਅਲਜੀਰੀਆ}} |pop20 = 32,000 |ref20 =<ref name="Diplomatie.gouv.fr"/> |region21 = {{flag|ਚੀਨ}} |pop21 = 31,000 |ref21 =<ref name="Diplomatie.gouv.fr"/> |region22 = {{flag|ਲਕਸਮਬੂਰਗ}} |pop22 = 31,000 |ref22 =<ref name="Diplomatie.gouv.fr"/><ref name="Stat 9">{{cite web |url=http://www.statistiques.public.lu/stat/TableViewer/tableView.aspx?ReportId=1054 |title=État de la population (x1000) 1981, 1991, 2001–2007 |publisher=Statistiques.public.lu |date= |accessdate=2011-11-12 |archive-date=2008-06-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080608142359/http://www.statistiques.public.lu/stat/TableViewer/tableView.aspx?ReportId=1054 |url-status=dead }}</ref> |region23 = {{flag|ਨੀਦਰਲੈਂਡਜ਼}} |pop23 = 23,000 |ref23 =<ref name="Diplomatie.gouv.fr"/> |region24 = {{flag|ਸੇਨੇਗਾਲ}} |pop24 = 20,000 |ref24 =<ref name="Diplomatie.gouv.fr"/> |region25 = {{flag|ਮੌਰੀਸ਼ੀਅਸ}} |pop25 = 15,000 |ref25 =<ref name="Maurice">{{cite news|url=http://www.defimedia.info/defi-quotidien/dq-actualites/item/10490-pr%C3%A9sidentielle-fran%C3%A7aise-2012-%E2%80%93-%C3%A0-maurice-sarkozy-l%E2%80%99emporte-devant-hollande.html?tmpl=component&print=1|title=Présidentielle française 2012 – À Maurice, Sarkozy l'emporte devant Hollande|date=23 April 2012|agency=[[Le Défi Media Group]]|accessdate=11 July 2014|language=fr|archive-date=14 ਜੁਲਾਈ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714164210/http://www.defimedia.info/defi-quotidien/dq-actualites/item/10490-pr%C3%A9sidentielle-fran%C3%A7aise-2012-%E2%80%93-%C3%A0-maurice-sarkozy-l%E2%80%99emporte-devant-hollande.html?tmpl=component&print=1|dead-url=yes}}</ref> |region26 = {{flag|ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ}} |pop26 = 10,000 |ref26 =<ref>Bettina Wassener (February 27, 2012). [http://www.nytimes.com/2012/02/28/business/global/french-expatriates-flocking-to-hong-kong.html?pagewanted=all&_r=0 French Expatriates Flocking to Hong Kong]. ''New York Times'', Global Business. Retrieved on: 2013-01-03.</ref><ref>{{cite web |url=http://www.hkej.com/template/dailynews/jsp/detail.jsp?dnews_id=3586&cat_id=9&title_id=565063&rtd=48046 |title=法國牧師發現紫荊花開始港法結緣一百五十年 |publisher=Hkej.com |date= |accessdate=2014-02-26 |archive-date=2013-11-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131105102840/http://www.hkej.com/template/dailynews/jsp/detail.jsp?dnews_id=3586&cat_id=9&title_id=565063&rtd=48046 |dead-url=yes }}</ref><!-- Second source put the figure at over 15,000 --> |region27 = {{flag|ਮੋਨਾਕੋ}} |pop27 = 10,000 |ref27 =<ref>{{cite web|title=General Population Census 2008: Population Recensee et Population Estimee|url=http://www.gouv.mc/devwww/wwwnew.nsf/e89a6190e96cbd1fc1256f7f005dbe6e/64a1643c86f9f661c12575ae004cc473/$FILE/Recensement2008_Ch1.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110614212422/http://www.gouv.mc/devwww/wwwnew.nsf/e89a6190e96cbd1fc1256f7f005dbe6e/64a1643c86f9f661c12575ae004cc473/$FILE/Recensement2008_Ch1.pdf|archivedate=2011-06-14|publisher=Government of the Principality of Monaco|accessdate=7 October 2011|language=French|year=2008}}</ref> |region28 ={{flag|ਆਸਟਰੀਆ}} |pop28 = 8,246 |ref28 =<ref>{{cite web |url=http://www.statistik.at/web_de/statistiken/menschen_und_gesellschaft/bevoelkerung/bevoelkerungsstruktur/bevoelkerung_nach_staatsangehoerigkeit_geburtsland/index.html}}</ref> |region29 = {{flag|ਚੈੱਕ ਗਣਰਾਜ}} |pop29 = 5,503{{citation needed|date=July 2015}} |region30 = {{flagcountry|Dominican Republic}} |pop30 = 3,434 {{collapsed infobox section end}} |languages = {{hlist| [[ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਫਰਾਂਸੀਸੀ]] ਅਤੇ [[ਫਰਾਂਸ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ|ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ]] ([[Langues d'oïl]] | [[Occitan language|Occitan]] | [[Auvergnat language|Auvergnat]] | [[Corsican language|Corsican]] | [[Catalan language|Catalan]] | [[Franco-Provençal language|Franco-Provençal]] | [[Germanic languages|Germanic]] | [[Breton language|Breton]] | [[Basque language|Basque]]) }} |religions = {{hlist| Predominantly [[Roman Catholicism]]<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/fr.html |title=CIA Factbook - France |quote=Roman Catholic 83%-88% |access-date=2016-03-24 |archive-date=2018-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181224211127/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/fr.html |dead-url=yes }}</ref><br /> or<br />[[Non-religious]] ([[Atheism]] | [[Agnosticism]] | [[Deism]])<br />Minority: [[Islam]] | [[Protestantism]] | [[Buddhism]] | [[Judaism]].}} |related = {{hlist| [[Celtic peoples]] | [[Latin peoples|Romance peoples]] | [[Franks|Germanic peoples]] }} |footnotes = }} '''ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਲੋਕ''' ਜਾਂ '''ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਕੌਮ''' [[ਫ਼ਰਾਂਸ]] ਮੁਲਕ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਬੰਧ ਕਨੂੰਨੀ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਜਾਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਲੋਕ, ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਵਜੋਂ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਪਰ ਕੁਝ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨੋਰਮਨ, ਬਾਸਕ, ਬਰੇਤੋਂ ਵਰਗੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵੀ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਫ਼ਰਾਂਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਈ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ, ਅਮਰੀਕਾ, ਕੈਨੇਡਾ, ਅਰਜਨਟੀਨਾ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਊਰੁਗੂਏ ਆਦਿ।<ref>Alexandra Hughes, Alex Hughes, Keith A Reader, Keith Reader -[https://books.google.com/books?id=TrhClZg65EsC&pg=PA232&lpg=PA232&dq=brazil+french+cultural+identity+west+indies&source=bl&ots=finhDzqQFq&sig=hH2jago056xFCkJvx7BvVTO8Iv4&hl=en&sa=X&ei=ioxoUYrnCZHi4AOjpYCYCw&ved=0CDYQ6AEwAQ#v=onepage&q=brazil%20french%20cultural%20identity%20west%20indies&f=false Encyclopedia of Contemporary French Culture] - p 232. Retrieved 12 April 2013.</ref><ref>[http://www.everyculture.com/wc/Brazil-to-Congo-Republic-of/French-Canadians.html Countries and Their Cultures] French Canadians - ''everyculture.com'' Retrieved 12 April 2013.</ref> ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} mk9ww1c82qgemwnlan6acuf2noi2ctf 0 79513 840706 836713 2026-06-11T14:57:22Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 840706 wikitext text/x-wiki {{Infobox war faction |name=Houthis <br />الحوثيون |war=[[Houthi insurgency in Yemen]], the [[Yemeni Revolution]], and the [[Yemeni Civil War (2015–present)|Yemeni Civil War]] |image=[[File:Houthis Logo.png|275px]] |caption=Houthi logo reading ''"God is Great, Death to America, Death to Israel, Curse on the Jews, Victory to Islam"''. <small>(See [[#Flag and slogan|here]] for further explanation)</small> |active=1994–present <br><small>(armed since 2004)</small> |leaders= * [[Hussein Badreddin al-Houthi]]{{KIA}} * [[Abdul-Malik al-Houthi]] |clans=Houthis, allied Zaidi tribes in Sa'dah |headquarters=[[Sa'dah]], [[Yemen]] |area= * [[Yemen]] * Southwestern [[Saudi Arabia]] | ideology=[[Zaidiyyah|Zaydi Revivalism]]<ref>{{Cite web|title=What is the Houthi Movement?|publisher=Tony Blair Faith Foundation|url=http://tonyblairfaithfoundation.org/religion-geopolitics/commentaries/backgrounder/what-houthi-movement|date=25 September 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141006141708/http://tonyblairfaithfoundation.org/religion-geopolitics/commentaries/backgrounder/what-houthi-movement|archivedate=6 October 2014|deadurl=no}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141006141708/http://tonyblairfaithfoundation.org/religion-geopolitics/commentaries/backgrounder/what-houthi-movement |date=6 ਅਕਤੂਬਰ 2014 }}</ref><br>[[Anti-imperialism]]<ref>{{cite news|url=http://www.presstv.com/detail/2014/01/13/345317/houthis-fighting-western-imperialism/|title=Houthis are fighting "Western Imperialism"|newspaper=PressTV|access-date=2016-06-08|archive-date=2014-01-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20140113085702/http://presstv.com/detail/2014/01/13/345317/houthis-fighting-western-imperialism/|dead-url=yes}} {{Cite web |url=http://presstv.com/detail/2014/01/13/345317/houthis-fighting-western-imperialism/ |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2021-10-12 |archive-date=2014-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140113085702/http://presstv.com/detail/2014/01/13/345317/houthis-fighting-western-imperialism/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|url=http://rt.com/op-edge/245585-us-yemen-policies-middle-east/|title=Will Yemen kick off the ''War of the two Blocks?'|newspaper=Russia Today}}</ref><ref name="Yemen in crisis">{{cite news|url=http://www.esquireme.com/brief/news/is-yemen-on-the-brink-of-economic-meltdown-and-civil-war/|title= Yemen in crisis|newspaper=Esquire|first=Alex|last=Plotter|date=4 June 2015|accessdate=5 September 2015}}</ref><br>[[Anti-Zionism]]<ref name="Yemen in crisis"/><br>[[Antisemitism]] |strength = 259,000 (2011)<ref>[[CNN]] [http://edition.cnn.com/2011/11/27/world/meast/yemen-clashes/index.html Medics: Militants raid Yemen town, killing dozens], 27 November 2011.</ref><ref>[http://www.yemenpost.net/Detail123456789.aspx?ID=3&SubID=4393&MainCat=3 Houthis Kill 24 in North Yemen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019231456/http://www.yemenpost.net/Detail123456789.aspx?ID=3&SubID=4393&MainCat=3 |date=2017-10-19 }}, 27 November 2011.</ref> |allies='''State allies''' * {{flagicon|Yemen}} [[Yemen]] ([[Ali Abdullah Saleh|pro-Saleh]])<ref name=Iran_support/> * {{flag|Iran}}<ref name=Iran_support/> * {{flag|Syria}}<ref>{{cite news|url=http://aranews.net/2015/03/syrian-regime-coordinates-military-training-with-yemeni-houthis|title=Syrian regime coordinates military training with Yemeni Houthis|publisher=ARA News|date=9 March 2015|accessdate=9 March 2015|archive-date=13 ਮਾਰਚ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150313193901/http://aranews.net/2015/03/syrian-regime-coordinates-military-training-with-yemeni-houthis/|url-status=dead}}</ref> * {{flag|Iraq}} * {{flag|North Korea}}<ref name="North Korea">{{cite news|url=http://www.huffingtonpost.com/samuel-ramani/north-koreas-balancing-ac_b_7995688.html|date=17 August 2015|accessdate=17 August 2015|title=North Korea's Balancing Act in the Persian Gulf|agency=The Huffington Post|quote="North Korea's military support for Houthi rebels in Yemen is the latest manifestation of its support for anti-American forces."}}</ref> * {{flag|Russia}}<ref name="Russian support for the Houthis">{{cite web|url=http://www.ibtimes.com/putins-latest-moves-military-alliance-among-iran-hezbollah-russia-syria-could-spread-2113386|date=25 September 2015|accessdate=25 September 2015|title=Putin's Latest Moves: The Military Alliance Among Iran, Hezbollah And Russia In Syria Could Spread To Yemen|work=International Business Times|quote="Moscow is now supporting the Tehran-backed Houthi rebels who are fighting forces loyal to the U.S.-supported exiled president."}}</ref> '''Non-state allies''' * {{flagicon image|Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).png}} [[Hezbollah]]<ref>{{cite web|url=http://www.haaretz.com/news/middle-east/1.617924|title=Source: Hezbollah, Iran helping Hawthi rebels boost control of Yemen's capital|publisher=Haaretz|date=27 September 2014|accessdate=31 March 2015|archive-date=2 ਅਪ੍ਰੈਲ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402140036/http://www.haaretz.com/news/middle-east/1.617924|url-status=dead}}</ref> * {{flagicon image|Shiism arabic blue.PNG}} [[Ahrar al-Najran]]<ref name="Najran">{{cite news|url=http://atimes.com/2015/10/how-saudi-arabias-aggressive-foreign-policy-is-playing-against-itself/|agency=Asia Times|title=How Saudi Arabia’s aggressive foreign policy is playing against itself|first=Salman|last=Rafi|date=2 October 2015|accessdate=23 January 2016|archive-date=29 ਜਨਵਰੀ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160129202058/http://atimes.com/2015/10/how-saudi-arabias-aggressive-foreign-policy-is-playing-against-itself/|dead-url=yes}} {{Cite web |url=http://atimes.com/2015/10/how-saudi-arabias-aggressive-foreign-policy-is-playing-against-itself/ |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2016-06-08 |archive-date=2016-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160129202058/http://atimes.com/2015/10/how-saudi-arabias-aggressive-foreign-policy-is-playing-against-itself/ |url-status=dead }}</ref> |opponents='''State opponents''' * {{flagicon|Yemen}} [[Yemen|Republic of Yemen]] <small>([[Abd Rabbuh Mansur Hadi|Hadi government]])</small> * {{flag|Saudi Arabia|size=22px}} {{Collapsible list |bullets =yes |title = Other state opponents |{{flag|Bahrain}}<ref name="offensive">{{cite news|url=http://www.theglobeandmail.com/news/world/saudi-arabia-has-150000-troops-for-yemen-operation-report/article23628188/|agency=the globe and mail|title=Egypt, Jordan, Sudan and Pakistan ready for ground offensive in Yemen: report|date=26 March 2015|accessdate=26 March 2015|archive-date=26 ਮਾਰਚ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150326221558/http://www.theglobeandmail.com/news/world/saudi-arabia-has-150000-troops-for-yemen-operation-report/article23628188/|dead-url=yes}}</ref> |{{flag|Egypt}}<ref name="offensive"/><ref name="cnn">{{cite news|url=http://www.cnn.com/2015/03/25/middleeast/yemen-unrest/|agency=CNN|title=Saudi Arabia launches airstrikes in Yemen|date=26 March 2015|accessdate=25 March 2015}}</ref>|{{flag|Jordan}}<ref name="offensive"/> |{{flag|Kuwait}}<ref name="offensive"/> |{{flag|Morocco}}<ref name="offensive"/> |{{flag|Qatar}}<ref name="offensive"/> |{{flag|Senegal}}<ref name="offensive"/> |{{flag|Sudan}}<ref name="offensive"/> |{{flag|United Arab Emirates}}<ref name="offensive"/> |{{flag|Somalia}}<ref name="Ssfpstsciy">{{cite news|title=SOMALIA: Somalia finally pledges support to Saudi-led coalition in Yemen – Raxanreeb Online|url=http://www.wargeyska.so/somalia-somalia-finally-pledges-support-to-suadi-led-coalition-in-yemen-raxanreeb-online/|accessdate=7 April 2015|agency=RBC Radio|date=7 April 2015|archive-date=7 ਅਪ੍ਰੈਲ 2015|archive-url=https://archive.today/20150407194428/http://www.wargeyska.so/somalia-somalia-finally-pledges-support-to-suadi-led-coalition-in-yemen-raxanreeb-online/|dead-url=yes}} {{Cite web |url=http://www.wargeyska.so/somalia-somalia-finally-pledges-support-to-suadi-led-coalition-in-yemen-raxanreeb-online/ |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2016-06-08 |archive-date=2015-04-07 |archive-url=https://archive.today/20150407194428/http://www.wargeyska.so/somalia-somalia-finally-pledges-support-to-suadi-led-coalition-in-yemen-raxanreeb-online/ |url-status=dead }}</ref> |{{flag|United States}} }} '''Non-state opponents''' * [[File:ShababFlag.svg|22px|border]] [[al-Qaeda in the Arabian Peninsula|AQAP]]<ref>{{cite web|url=http://yemenpost.net/Detail123456789.aspx?ID=3&SubID=3077|title=Al-Qaeda Announces Holy War against Houthis- Yemen Post English Newspaper Online|work=yemenpost.net|access-date=2016-06-08|archive-date=2017-10-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20171021204912/http://yemenpost.net/Detail123456789.aspx?ID=3&SubID=3077|url-status=dead}}</ref> * {{flagicon image|Flag of the Yemeni Congregation for Reform (al-Islah).svg}} [[Al-Islah (Yemen)|Al-Islah]] * [[File:ShababFlag.svg|22px|border]] [[Islamic State of Iraq and the Levant – Yemen Province]]<ref>{{cite web|url=http://www.reuters.com/article/2014/11/13/us-mideast-crisis-baghdadi-idUSKCN0IX1Y120141113|title=Islamic State leader urges attacks in Saudi Arabia: speech|work=Reuters|accessdate=26 February 2015|archive-date=25 ਦਸੰਬਰ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225101238/https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-baghdadi/islamic-state-leader-urges-attacks-in-saudi-arabia-speech-idUSKCN0IX1Y120141113|dead-url=yes}}</ref> *[[Blackwater Mercenaries|Mercenaries from Blackwater]]<ref name=black_water>{{cite news|title=Around 400 Blackwater Mercenaries Fighting for Saudi-Led Coalition alliance|url=http://www.sputniknews.com/middleeast/20160119/1033358120/yemen-blackwater-contractors.html}}</ref><ref name=black_water2>{{cite news|title= Australian mercenary reportedly killed in Yemen clashes |url=http://www.theguardian.com/australia-news/2015/dec/09/australian-mercenary-reportedly-killed-yemen-clashes}}</ref> |battles='''[[Houthi insurgency in Yemen]]''' * [[Operation Scorched Earth]] * [[Operation Blow to the Head]] * [[Battle of Sa'dah]] * [[Siege of Dammaj]] * [[Battle of Sana'a (2014)|Battle of Sana'a]] * [[2014–15 Yemeni coup d'état|Yemeni coup d'état]] * [[Battle of Aleppo (2012–present)|Battle of Aleppo]] '''[[Yemeni Civil War (2015–present)|Yemeni Civil War]]''' * [[Battle of Ad Dali']] * [[Lahij insurgency]] * [[Battle of Aden]] * [[Abyan campaign (March–August 2015)]] * [[Shabwah campaign (March–August 2015)]] * [[Sana'a governorate campaign (2015-present)]] * [[Battle of Port Midi]] | url = http://www.ansarollah.com/ }} '''ਹੂਤੀ''' ਜਾਂ '''ਹਾਉਤੀ''' ਇੱਕ [[ਜ਼ੈਦੀ]] ਸ਼ੀਆ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਇੱਕ ਲਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਲਹਿਰ [[ਸਾਦਾਹ]], ਉੱਤਰੀ [[ਯਮਨ]] ਤੋਂ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਹਿਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ [[ਹੁਸੈਨ ਬਦਰੇਦੀਨ ਅਲ-ਹੂਤੀ]]<ref>{{cite news|url=http://blogs.wsj.com/briefly/2015/02/12/5-things-houthis-yemen/|title= 5 Things to Know About the Houthis of Yemen|date=12 February 2015}}</ref> ਦੁਆਰਾ 2004 ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ [[ਅਲੀ ਅਬਦੁੱਲਾ ਸਾਲੇਹ]] ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹੂਤੀ ਵਿਦਰੋਹ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇੱਕ ਖਬਰ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁਸੈਨ ਬਦਰੇਦੀਨ ਅਲ-ਹੂਤੀ ਦੀ ਯਮਨ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਨਾਲ ਟਾਕਰੇ ਦੌਰਾਨ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸ ਵਿਦ੍ਰੋਹ ਦੀ ਅਗਵਾਈ [[ਅਬਦੁਲ-ਮਲਿਕ ਅਲ ਹੂਤੀ]] ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਯਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਦਰੋਹੀ ਸਮੂਹ]] ge7f4mcpc7ewn1uopvptj5ojjw7btp9 10 81696 840688 334213 2026-06-11T13:59:35Z Koavf 83 Telescope-schematic.svg 840688 wikitext text/x-wiki {{ਵਿੱਦਿਅਕ ਤਸਵੀਰਾਂ/POTD|ਟੈਲੀਸਕੋਪ|Telescope-schematic.svg|Diagram of a Keplerian or astronomical telescope.|w1=40%|w2=60%|b1=<small> 1. ਓਬਜੈਕਟਿਵ ਲੈੱਨਜ਼ <br />2. ਆਈਪੀਸ <br />3. ਆਈ <br />4. ਵਸਤੂ (ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ)</small>|b2=<small> 5. ਓਬਜੈਕਟਿਵ ਲੈੱਨਜ਼ ਦੀ ਫੋਕਲ ਸਤਹਿ ਉੱਤੇ ਵਸਤੂ ਦੀ ਵਾਸਤਵਿਕ ਤਸਵੀਰ – ਵਸਤੂ ਦੀ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫਿੰਗ ਲਈ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਰੱਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ (ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਅੱਖ ਨੂੰ ਦਿਸਦੀ ਹੈ) <br />7. ਟਿਊਬ</small>| [[:commons:Category:Telescopes|Images of telescopes]] - [[:commons:Category:Lenses|Images of lenses]]<br />[[:commons:Category:Mechanics|Mechanics images]] - [[:commons:Category:Electromagnetism|Electromagnetism images]] - [[:commons:Category:Optics|Optics images]] - [[:commons:Category:Atomic physics|Atomic physics images]] <br />[[:commons:Category:Physics|Images relating to physics in general]]|420px|}} kwcygy3blu3owz0s3vr28jqlwkp7571 0 87312 840707 826587 2026-06-11T15:07:29Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 840707 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = ਹੈਫਾ |emblem = [[File:Haifa_coa.svg|60px]] |emblem_type = Coat of Arms |image_flag = Flag of Haifa.svg |image_skyline = Pic haifa.png |image_caption ='''ਉੱਪਰ ਖੱਬੇ ਤੋਂ:''' View of Haifa at Night from [[Mount Carmel]], [[Bahá'í World Centre]], aerial view of the hi-tech park of [[Matam, Haifa|Matam]], [[Mahmood Mosque, Haifa|Mahmood Mosque]], The [[Carmelit]], [[Israel National Museum of Science, Technology, and Space|National Museum of Science, Technology, and Space]], View of Haifa at day from Mount Carmel. |hebname = {{Hebrew|חֵיפָה}} |arname = {{lang|ar|حيفا}} |type = ਸ਼ਹਿਰ |typefrom= |altOffSp= |altUnoSp= |founded=1st century CE |country = {{ISR}} |district = ਹੈਫਾ | popyear = {{Israel populations|Year}} | population = {{Israel populations|Haifa}} | population_footnotes={{Israel populations|reference}} |population_urban = 600,000 |population_metro = 1,050,000 |area_dunam = 63666 |mayor = [[Yona Yahav]] |deputy mayors = [[Shai Abuhatsira]] [[Hedva Almog]] [[Israel Savyon]] [[Julia Shtraim]] [[Rami Levi]] [[Oded Doenitz]] |website = [http://www.haifa.muni.il/English/Pages/default.aspx www.haifa.muni.il] |pushpin_map = Israel | pushpin_label_position = left |latd=32 |latm=49 |lats=0 |latNS=N |longd=34 |longm=59 |longs=0 |longEW=E |palgrid = 145/246 |image_map1 = Printable_map_haifa_israel_g_view_level_12_eng_svg.svg |mapsize1 = 250px |map_caption1 = Printable and editable vector map of Haifa, Israel }} '''ਹੈਫਾ''' (Haifa; [[ਹਿਬਰੂ]]: חֵיפָה Heifa, ਹਿਬਰੂ ਉਚਾਰਣ: [χei̯ˈfa], [[ਅਰਬੀ]]: حيفا‎ Ḥayfā) ਉੱਤਰੀ [[ਇਜਰਾਇਲ]] ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਗਰ ਅਤੇ ਇਜਰਾਇਲ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨਗਰ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਲੱਗਪੱਗ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਇਲਾਵਾ ਲੱਗਪੱਗ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਲੋਕ ਇਸਦੇ ਨੇੜਲੇ ਨਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ [[ਬਹਾਈ ਸੰਸਾਰ ਕੇਂਦਰ]] ਵੀ ਹੈ ਜੋ [[ਯੂਨੇਸਕੋ]] ਦੁਆਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਹੈ। ਕਰਮਲ ਪਰਬਤ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਤੇ ਉਸਰੀ ਇਸ ਬਸਤੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ 3,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਨੀ ਬਸਤੀ ਅਬੂ ਹਵਾਮ, ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਬੰਦਰਗਾਹ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਾਂਸੀ ਯੁੱਗ (14 ਸਦੀ ਈਪੂ) ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।<ref name="autogenerated3">[[Encyclopaedia Judaica|Encyclopedia Judaica]], ''Haifa,'' Keter Publishing, Jerusalem, 1972, vol. 7, pp. 1134-1139</ref> ਤੀਜੀ ਸਦੀ ਵਿਚ, ਹਾਇਫਾ ਇੱਕ ਰੰਗ-ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਦੀਆਂ ਬੀਤਦੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਹਕੂਮਤਾਂ ਤਬਦੀਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਗਈਆਂ: ਫ਼ਨੀਸ਼ਨਾਂ ਨੇ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਫ਼ਾਰਸੀ ਹਕੂਮਤ, ਪੁਰਾਤਨ ਰੋਮ ਸਾਮਰਾਜ, [[ਬਿਜ਼ਨਤੀਨੀ ਸਾਮਰਾਜ|ਬਿਜ਼ੰਤੀਨੀ]], ਅਰਬ, [[ਕਰੂਸੇਡ|ਸਲੀਬੀ ਯੁੱਧ]], [[ਉਸਮਾਨੀ ਸਾਮਰਾਜ|ਉਸਮਾਨੀ]], [[ਫਲਸਤੀਨ ਦੇ ਲਈ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਮੈਨਡੇਟ|ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼]], ਅਤੇ [[ਇਸਰਾਈਲੀ]]। 1948 ਵਿੱਚ ਇਸਰਾਈਲ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਹਾਇਫਾ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ 2016 ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਇਸਰਾਈਲ ਦੇ ਮੈਡੀਟੇਰੀਅਨ ਤਟ ਤੇ ਹਾਇਫਾ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ 63,7 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (24.6 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਖੇਤਰਫਲ ਤੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੰਦਰਗਾਹ ਹੈ। ਇਹ ਤੇਲ ਅਵੀਵ ਦੇ 90 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (56 ਮੀਲ) ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਇਸਰਾਏਲ ਦਾ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਸਰਾਈਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ K-12 ਸਕੂਲ, ਹਿਬਰੂ ਰੀਲੀ ਸਕੂਲ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਦੋ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਦਾਰੇ, ਹਾਇਫਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਟੈਕਨੀਓਨ, ਹਾਇਫਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਇਸਰਾਈਲ ਦੇ ਅਰਥਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਉੱਚ-ਤਕਨੀਕੀ ਪਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮਤਮ ਵੀ ਇਥੇ ਹੈ; ਇਸਰਾਈਲ ਦੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਭੂਮੀਗਤ ਤੇਜ਼ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵੀ ਹਾਇਫਾ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਾਰਮੇਲਿਟ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref>{{cite web|url= http://www.gav-yam.co.il/GavYam/site/gavyam/eng/items/popup.asp?fid=285&NP=361|title= GavYam|accessdate= 18 February 2008|publisher= Gav-Yam.co.il|archive-date= 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 2008|archive-url= https://web.archive.org/web/20080415132457/http://www.gav-yam.co.il/GavYam/site/gavyam/eng/items/popup.asp?fid=285&NP=361|url-status= dead}}</ref><ref>{{cite web|url= https://www.touristisrael.com/carmelit-underground-train-haifa/4899/|title= Carmelit Underground Train, Haifa |accessdate= 19 September 2016 |publisher= touristisrael.com}}</ref> ਹਾਇਫਾ ਖਾੜੀ ਭਾਰੀ ਉਦਯੋਗ, ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਹੈਫਾ ਪਹਿਲਾਂ ਇਰਾਕ ਤੋਂ ਵਾਇਆ ਜਾਰਡਨ ਆਉਂਦੀ ਤੇਲ ਦੀ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਮੋਸੁਲ-ਹਾਇਫਾ ਤੇਲ ਪਾਈਪ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਟਰਮੀਨਸ ਦੇ ਤੌਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ।<ref name="haaretz-pipeline">{{cite web |last=Cohen |first=Amiram |url=http://www.haaretz.com/hasen/pages/ShArt.jhtml?itemNo=332835&contrassID=2&subContrassID=1&sbSubContrassID=0&listSrc=Y |title=U.S. Checking Possibility of Pumping Oil from Northern Iraq to Haifa, via Jordan |publisher=[[Haaretz]] |accessdate=6 December 2008 |archive-date=3 ਜੂਨ 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080603165119/http://www.haaretz.com/hasen/pages/ShArt.jhtml?itemNo=332835&contrassID=2&subContrassID=1&sbSubContrassID=0&listSrc=Y |url-status=dead }}</ref> ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬੰਦਰਗਾਹ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਸਰਾਈਲ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016]] lyfaic5ew5gxk1wwyu15ynfe6612tda 0 87448 840680 764398 2026-06-11T12:48:26Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 840680 wikitext text/x-wiki {{Infobox economy |country = [[ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ]] |image = ColomboHarbour-August2013-01.JPG |width = 280 |caption = [[ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਕੇਂਦਰ]] [[ਕੋਲੰਬੋ]] ਵਿਖੇ |currency = [[ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਰੁਪਿਆ]] (ਐਲਕੇਆਰ) |fixed exchange = |year = ਕਲੰਡਰ ਸਾਲ |organs = [[ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਸੰਗਠਨ]] ਅਤੇ [[ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਆਜ਼ਾਦ ਵਪਾਰ ਖੇਤਰ]] |gdp = US$ 80.591 ਬਿਲੀਅਨ (ਵਿਸ਼ਵ ਬੈੰਕ .) / US$ 233.637 ਬਿਲੀਅਨ ਪੀਪੀਪੀ<ref name="www.imf.org">http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2015/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=48&pr.y=18&sy=2014&ey=2019&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=524&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a=</ref> |growth = 4.79% (2015)<ref>{{cite web|title=GDP growth (annual %)|url=http://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.KD.ZG|website=data.worldbank.org}}</ref> |per capita = US$ 3,818.161 (2015) / US$ 11,068.996 ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਪੀਪੀਪੀ PPP<ref name="www.imf.org"/> |sectors = [[ਖੇਤੀਬਾੜੀ ]]: 12.8%; [[ਉਦਯੋਗ ]]: 29.2%; [[ਸੇਵਾਵਾਂ ]]: 58% (2009 est.) |components = |inflation = 6.9% (2012 est.)<ref name="cbsl.gov.lk">{{Cite web |url=http://www.cbsl.gov.lk/pics_n_docs/latest_news/roadmap_2012.pdf |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2016-11-29 |archive-date=2012-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118115836/http://www.cbsl.gov.lk/pics_n_docs/latest_news/roadmap_2012.pdf |dead-url=yes }}</ref> |poverty = 4.3% (2011 est.)<ref name="cbsl.gov.lk"/> |gini = 36.4 (2013) |edbr = 81ਵਾਂ<ref name=" World Bank and International Financial Corporation ">{{cite web|url= http://www.doingbusiness.org/data/exploreeconomies/sri-lanka/|title= Doing Business in Sri Lanka 2012|publisher= [[World Bank]]|accessdate= 21 November 2011|archive-date= 20 ਨਵੰਬਰ 2011|archive-url= https://web.archive.org/web/20111120141255/http://www.doingbusiness.org/data/exploreeconomies/sri-lanka|dead-url= yes}}</ref> |labour = 8,319,680(<ref>{{Cite web |url=http://www.statistics.gov.lk/page.asp?page=Labour+Force |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2016-11-29 |archive-date=2016-11-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161119174039/http://www.statistics.gov.lk/page.asp?page=Labour+Force |url-status=dead }}</ref>) |occupations = [[ਖੇਤੀਬਾੜੀ]]: 32.7%; [[ਉਦਯੋਗ]]: 26.3%; [[ਸੇਵਾਵਾਂ]]: 41% (ਦਸੰਬਰ 2008 est.) |unemployment = 4.3% (2011)<ref name="cbsl.gov.lk"/> |industries = [[ਰਬੜ]] ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ, [[ਚਾਹ ]], [[ਨਾਰੀਅਲ]], [[ਤਮਾਕੂ]] ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਵਸਤਾਂ, [[ਟੈਲੀਕਮਿਊਨਿਕੇਸ਼ਨ]], [[ਇੰਸ਼ੋਰੇੰਸ]], [[ਬੈੰਕਿੰਗ ]]; [[ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ]], [[ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜਰਾਣੀ]]; [[ਕਪੜੇ ]], [[ਟੈਕਸਟਈਲ]]; [[ਸੀਮਿੰਟ ]], [[ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ]], [[ਸੂਚਨਾ ਤਕਨੀਕ]] |exports = $30.00 ਬਿਲੀਅਨ (2016 est.) |export-goods = ਟੈਕਸਟਈਲ, ਦਵਾਈਆਂ, [[ਚਾਹ]], [[ਮਸਾਲੇ]], ਹੀਰੇ, [[ਨਾਰੀਅਲ]] ਉਤਪਾਦ, ਰਬੜ ਉਤਪਾਦ, [[ਮੱਛੀ]] |export-partners = {{flag|ਅਮਰੀਕਾ }} 26.1% <br> {{flag|ਬਰਤਾਨੀਆ }} 9% <br> {{flag|ਭਾਰਤ }} 7.2% <br> {{flag|ਜਰਮਨੀ }} 4.3% (2015)<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2050.html#ce|title=Export Partners of Sri Lanka|publisher=[[CIA World Factbook]]|year=2015|accessdate=26 July 2016|archive-date=2 ਅਕਤੂਬਰ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161002094202/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2050.html#ce|dead-url=yes}}</ref> |imports = $35.00 ਬਿਲੀਅਨ (2016 est.) |import-goods = ਟੈਕਸਟਈਲ, ਖਣਿਜ ਪਦਾਰਥ, ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ, ਖਾਧ ਖੁਰਾਕ, ਮਸ਼ਨੀਰੀ |import-partners = {{flag|ਭਾਰਤ }} 24.6% <br> {{flag|ਚੀਨ }} 20.6% <br> {{flag|ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ }} 7.1% <br> {{flag|ਸਿੰਗਾਪੁਰ }} 5.9% <br> {{flag|ਜਪਾਨ }} 5.7% (2015)<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2061.html#ce|title=Import Partners of Sri Lanka|publisher=[[CIA World Factbook]]|year=2015|accessdate=26 July 2016|archive-date=6 ਅਗਸਤ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160806033730/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2061.html#ce|dead-url=yes}}</ref> |FDI = US$1 ਬਿਲੀਅਨ (2011) |gross external debt = ~$35 ਬਿਲੀਅਨ (2016 est.) or 76% of GDP (2015 est.) |public debt = 16% of ਜੀਡੀਪੀ (2015 est.) |revenue = $8.495 ਬਿਲੀਅਨ (2011 est.) |expenses = $12.63 ਬਿਲੀਅਨ (2011 est.) |credit = [[ਸਟੈਂਡਰਡ ਐਂਡ ਪੂਅਰਸ ]]:<ref>{{cite web |title= Sovereigns rating list |publisher=Standard & Poor's |url=http://www.standardandpoors.com/ratings/sovereigns/ratings-list/en/eu/?subSectorCode=39 |accessdate=26 May 2011}}</ref><br>BB- (ਘਰੇਲੂ)<br>B+ (ਵਿਦੇਸ਼ੀ)<br>B+ (ਟੀਐਂਡ ਸੀ ਅਨੁਮਾਨ)<br>ਆਊਟਲੁੱਕ: ਸਥਿਰ<ref name=guardian>{{cite news |title=How Fitch, Moody's and S&P rate each country's credit rating |date=15 April 2011 |first1=Simon |last1=Rogers |first2=Ami |last2=Sedghi |work=The Guardian |url=http://www.guardian.co.uk/news/datablog/2010/apr/30/credit-ratings-country-fitch-moodys-standard |accessdate=28 May 2011}}</ref><br>[[ਮੂਡੀਜ਼]]:<ref name=guardian/><br>B1<br>ਆਊਟਲੁੱਕ: ਸਥਿਰ<br>[[ਫਿਚ ਸਮੂਹ ]]:<ref name=guardian/><br>B+<br>ਆਊਟਲੁੱਕ: ਸਕਾਰਾਤਮਕ |reserves = $7.2 ਬਿਲੀਅਨ (17 ਅਪ੍ਰੈਲ 2011 est.)<ref>{{cite news |title= Bloomberg financials |publisher=Bloomberg |url=http://www.bloomberg.com/news/2011-04-11/sri-lanka-foreign-reserves-at-7-2-billion-cabraal-says.html | first1=Anusha |last1=Ondaatjie |first2=Asantha |last2=Sirimanne |date=11 April 2011}}</ref> |cianame = ਸੀਈ (ce) |spelling = }} ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚੇ ਵਾਧੇ ਦਰ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸਮਰਥ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਸਦਾ [[ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ]] $80.591 ਬਿਲੀਅਨ (2015) ($233.637 ਬਿਲੀਅਨ (ਪੀਪੀਪੀ))ਡਾਲਰ ਅਤੇ [[ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮਦਨ]] 11,068.996 ਡਾਲਰ (ਪੀਪੀਪੀ) ਸੀ।<ref name="www.imf.org" /> ਸਾਲ 2003 ਤੋਂ 2012 ਤੱਕ ਇਥੋਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੀ ਵਾਧਾ ਦਰ 6.4 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਰਹੀ ਹੈ।ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੀ [[ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮਦਨ]] ਬਾਕੀ [[ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ]] ਦੇ ਦੇਸਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਥੋਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸੈਕਟਰ [[ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ]], [[ਚਾਹ]] [[ਨਿਰਯਾਤ]], [[ਟੈਕਸਟਈਲ ਉਦਯੋਗ ]],ਹਨ। ==ਆਰਥਿਕ ਇਤਿਹਾਸ== ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ 1948 ਬਰਤਾਨੀਆ ਤੋਂ ਅਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਮਨੁਖੀ ਸੰਕਟਾਂ ਵਿਚੋਂ ਗੁਜਰਿਆ ਹੈ।2004 ਇਥੇ ਸੁਨਾਮੀ ਆਈ ਸਾਲ 1971 ਵਿੱਚ ਜੰਗ 1987-89 ਅਤੇ 1983-2009 ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਵਾਰ ਤੋਂ ਇਹ ਦੇਸ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋਇਆ। 1948-1955 ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਏ ਉਦਯੋਗ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ। ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ ਨੇ ਕਾਫੀ ਆਰਥਿਕ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।ਇਥੇ ਜਮੀਨੀ ਸੁਧਾਰ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗੇ ਅਤੇ ਆਯਾਤ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ==ਮੈਕਰੋ ਆਰਥਿਕ ਰੁਝਾਨ == ਇਸ ਸਾਰਣੀ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਚਾਲੂ ਕੀਮਤਾਂ ਤੇ ਅਨੁਮਾਨ (2015)ਪੇਸ਼ ਹਨ<ref>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2006/01/data/dbcselm.cfm?G=2001|title=Edit/Review Countries|publisher=|accessdate=3 March 2015}}</ref> ਜੋ [[ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਦਰਾ ਕੋਸ਼]] ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ: {| class="wikitable" ! ਸਾਲ || [[ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ]] || [[ਅਮਰੀਕਾ]] ਦਾ ਡਾਲਰ |- | 1980 || 66,167 || 16.53 ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਰੁਪਿਆ |- | 1985 || 162,375 || 27.20 ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਰੁਪਿਆ |- | 1990 || 321,784 || 40.06 ਸ੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਰੁਪਿਆ |- | 1995 || 667,772 || 51.25 ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਰੁਪਿਆ |- | 2000 || 1,257,637 || 77.00 ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਰੁਪਿਆ |- | 2005 || 2,363,669 || 100.52 ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਰੁਪਿਆ |- | 2016 || 6,718,000 || 145.00 ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਰੁਪਿਆ |} ==ਆਰਥਿਕ ਸੈਕਟਰ == ===ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ === [[File:Unawatuna.jpg|thumb|right|225px|[[Unawatuna]] Beach]] [[ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ ਉਦਯੋਗ]] ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਮੁਖ ਆਰਥਿਕ ਸੈਕਟਰ ਹੈ।ਇਥੋਂ ਦੀਆਂ ਸਾਫ਼ ਸ਼ਫਾਫ਼ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਣੀ, [[ਬੀਚਾਂ ]], ਵਿਰਾਸਤੀ ਥਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖਿਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹਨ। <ref>[http://www.iht.com/articles/2005/07/06/bloomberg/sxlanka.php Sri Lanka tourism revives slowly], ''International Herald Tribune''</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/cricket/sri_v_eng_2003/travel_guide/default.stm|title=Sri Lanka tour guide|work=BBC Sport|accessdate=3 June 2008 | date=21 November 2003}}</ref><ref name="gem1">{{cite news|url =http://science.nationalgeographic.com/science/enlarge/gem-mining.html| title =Gem Mining|publisher = National Geographic Society|date = 16 January 2008}}</ref> ਸਾਲ 2004 ਆਈ [[ਸੁਨਾਮੀ]] ਨਾਲ ਇਥੋਂ ਦੇ ਸਿਰ ਸਪਾਟਾ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਕੁਝ ਧੱਕਾ ਲੱਗਾ ਸੀ ਕਿਓਂਕਿ ਇਥੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{cite news|url=http://edition.cnn.com/2005/TRAVEL/01/06/tsunami.travel/|title=Tsunami region seeks tourism boost|publisher=CNN|date=6 January 2005}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.reuters.com/article/latestCrisis/idUSCOL273589|title=Sri Lanka Jan tourist arrivals up 0.6 pct vs yr ago|publisher=Reuters|date=15 February 2008 | first=Shihar | last=Aneez}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.reuters.com/article/asiaCrisis/idUSCOL25436|title=Sri Lanka March tourist arrivals up 8.6 pct yr/yr|publisher=Reuters|date=16 April 2008 | first=Ranga | last=Sirilal}}</ref> ===ਚਾਹ ਉਦਯੋਗ === [[File:Sri Lanka-Tea plantation-02.jpg|right|225px|thumb|ਚਾਹ ਦੇ ਬਾਗ ਮੱਧ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ]] ਚਾਹ ਉਦਯੋਗ ਵੀ ਇਥੋਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਮੁਖ ਸਰੋਤ ਹੈ। 1995 ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਸ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ 23% ਚਾਹ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਹਿਮ ਦੇਸ ਸੀ। ਇਥੇ ਚਾਹ ਉਦਯੋਗ 1867 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਰਤਾਨਵੀ ਨਾਗਰਿਕ ਜੇਮਸ ਟੇਲਰ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।<ref>{{cite web|url=http://www.american.edu/ted/ceylon-tea.htm|title=TED Case Studies - Ceylon Tea|publisher=American University, Washington, D.C.}}</ref> ਇਹ ਉਦਯੋਗ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬੀ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਸਹਾਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। .<ref>{{Cite web |url=http://www.steenbergs.co.uk/content.php?pageid=23 |title=Steenbergs Organic Fairtrade Pepper and Spice |access-date=2016-11-30 |archive-date=2008-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080209162003/http://www.steenbergs.co.uk/content.php?pageid=23 |dead-url=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.fairtrade.org.uk/fc-sum98.htm |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2016-11-30 |archive-date=2005-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050428145632/http://www.fairtrade.org.uk/fc-sum98.htm |dead-url=yes }}</ref> ===ਕਪੜਾ ਅਤੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਉਦਯੋਗ === ਕਪੜਾ ਅਤੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਉਦਯੋਗ ਵੀ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਉਦਯੋਗ ਹਨ।ਇਹ ਉਤਪਾਦ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਦੇਸਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। .<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/1916847.stm|title=Sri Lanka seeks US free trade|publisher=BBC News|date=8 April 2002 | accessdate=3 January 2010}}</ref> ===ਖੇਤੀਬਾੜੀ === ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਧੀਨ ਮੁਖ ਫਸਲਾਂ ਹਨ:ਚਾਵਲ,ਨਾਰੀਅਲ, ਅਨਾਜ,ਜੋ ਜਿਆਦਾਤਰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਨਿਰਯਾਤ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। <ref>{{cite web|url=http://www.country-studies.com/sri-lanka/agriculture.html|title=Sri Lanka - Agriculture|publisher=CountryStudies.com|access-date=2016-11-30|archive-date=2025-05-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20250530023324/https://country-studies.com/sri-lanka/agriculture.html|url-status=dead}}</ref> ===ਸੂਚਨਾ ਤਕਨੀਕ ਉਦਯੋਗ === ਸੂਚਨਾ ਤਕਨੀਕ ਉਦਯੋਗ ਦੇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਉਭਰ ਰਿਹਾ ਖੇਤਰ ਹੈ।2013 ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੋਂ ਲਗਪਗ 720 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਦੇਸ ਨੂੰ ਆਮਦਨ ਹੋਈ। <ref name=PDF>{{cite web|title=Sri Lankan IT/BPM Industry - 2014 Review|url=http://www.slasscom.lk/sites/default/files/Sri%20Lankan%20IT-BPM%20Industry%20Review%202014.pdf|accessdate=28 December 2015|archive-date=7 ਜਨਵਰੀ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160107151508/http://www.slasscom.lk/sites/default/files/Sri%20Lankan%20IT-BPM%20Industry%20Review%202014.pdf|dead-url=yes}}</ref><ref name=ITBPO_Presentation>{{cite web|title=ICT/BPO Industry In Sri Lanka|url=http://www.srilankabusiness.com/pdf/ict-bpo-ebrochures-1.pdf|website=Sri Lanka Business|accessdate=30 December 2015}}</ref> ==ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ }} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਰਥਿਕਤਾ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2016]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਾਰਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਆਰਥਿਕਤਾ]] k6p3o9nq495ef38vt27cttgnb8xo0z4 0 89602 840716 588829 2026-06-11T19:17:22Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 840716 wikitext text/x-wiki {{Infobox organisation | name = ਆਈਵੀ ਲੀਗ | short_name = | established = 1954 | logo = | logo_size = | members = 8 | region = ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਅਮਰੀਕਾ | former_names = | headquarters = ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ | leader_title1 = ਮੁਖੀ | leader_name1 = Robin Harris<ref>{{cite web |url=http://ivyleaguesports.com/information/directory/bios/robin_harris |title=Executive Director Robin Harris |accessdate=2016-04-01 |archive-date=2016-04-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160405152035/http://www.ivyleaguesports.com/information/directory/bios/robin_harris |dead-url=yes }}</ref> | website = {{URL|ivyleaguesports.com}} | color = #115740 | font_color = #FFFFFF | map = Ivy League Map.svg | map_size = 225 }} '''ਆਈਵੀ ਲੀਗ '''ਇੱਕ ਅਥਲੈਟਿਕ ਸੰਮੇਲਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ [[ਅਮਰੀਕਾ]] ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਨਿੱਜੀ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।<ref>{{Cite web|url=http://etcweb.princeton.edu/CampusWWW/Companion/ivy_league.html|title=Princeton Campus Guide – Ivy League|access-date=2007-04-26|archive-date=2010-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20100322232720/http://etcweb.princeton.edu/CampusWWW/Companion/ivy_league.html|dead-url=yes}}</ref> ਆਈਵੀ ਲੀਗ ਦਾ ਨਾਂਅ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਦਿਅਕ ਉੱਤਮਤਾ ਦਾ ਵੀ ਸੂਚਕ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੱਠ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ [[ਬ੍ਰਾਊਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]], [[ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]], [[ਕੌਰਨੈਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]], [[ਡਾਰਟਮਾਊਥ ਕਾਲਜ]], [[ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]], [[ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ]], [[ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]], ਅਤੇ [[ਯੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। [[ਤਸਵੀਰ:IvyLeagueLocations.png|right|thumb|275x275px|ਆਈਵੀ ਲੀਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੇ ਟਿਕਾਣੇ]] {| cellspacing="4" class="wikitable sortable" style="text-align: center; margin-right: 0px; margin-bottom: 10px;" !ਸੰਸਥਾ ! class="unsortable" |ਟਿਕਾਣਾ ! class="unsortable" |ਅਥਲੈਟਿਕ ਉਪ-ਨਾਮ !ਵਿਦਿਆਰਥੀ !2015 ਬਜਟ !ਅਮਲਾ |- !ਬ੍ਰਾਊਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ |ਪ੍ਰੌਵੀਡੈਂਸ, [[ਰੋਡ ਟਾਪੂ]] |ਬੀਅਰਜ਼ |8,649 |$3.3 ਬਿਲੀਅਨ<ref>Michael McDonald, "Brown Posts 16.1 Percent Investment Gain in Year Ended June 30," Bloomberg.com/news, Oct. 1, 2014 (bloomberg.com/news/2014-10-01/brown-posts-16-1-investment-gain-in-year-ended-june-30.html)</ref> |736</span><ref>{{Cite web|url=https://www.brown.edu/about/facts/faculty-and-employees|title=Faculty & Employees|publisher=Brown University|access-date=8 October 2014}}</ref> |- !ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ |[[ਨਿਊ ਯਾਰਕ]] |ਲਾਇਨਜ਼ |22,920 |$9.6 ਬਿਲੀਅਨ<ref>Christian Zhang, "University announces 17.5 percent return on endowment in 2014," ''Columbia Daily Spectator'', Oct. 1, 2014 (columbiaspectator.com/news/2014/10/01/university-announces-175-percent-return-endowment-2014)</ref> |3,763<ref>http://www.columbia.edu/cu/opir/abstract/opir_faculty_history_1.htm</ref> |- !ਕੌਰਨੈਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ |ਇਥਾਕਾ |ਬਿਗ ਰੈੱਡ |13,846 |$6.2 ਬਿਲੀਅਨ<ref name="ReferenceA">Peter Jacobs, "How All the Ivy League Endowments Performed," ''Business Insider'', Oct. 22, 2014 (businessinsider.com/ivy-league-university-endowments-fiscal-year-2014-returns-2014-10)</ref> |2,908 |- !ਡਾਰਟਮਾਊਥ ਕਾਲਜ |ਹੈਨੋਵਰ, [[ਨਿਊ ਹੈਂਪਸ਼ਰ|ਨਿਊ ਹੈਂਪਸ਼ੀਅਰ]] |ਬਿਗ ਗ੍ਰੀਨ |6,141 |$4.7 ਬਿਲੀਅਨ<ref>"College endowment valued at $4.5 billion," ''The Dartmouth'', Sept. 16, 2014 (thedartmouth.com/2014/09/16/news/college-endowment-valued-at-4-5-billio)</ref> |571 |- !ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ |ਕੈਂਬ੍ਰਿਜ, [[ਮੈਸਾਚੂਸਟਸ]] |ਕ੍ਰਿਮਸਨ |21,225 |$37.6 ਬਿਲੀਅਨ<ref>Michael McDonald, "Harvard’s 15.4% Gain Trails as Mendillo Successor Sought," Bloomberg.com/news, Sept. 24, 2014 (bloomberg.com/news/2014-09-23/harvard-has-15-4-investment-gain-trailing-dartmouth-penn-1-.html)</ref> |4,671<ref>{{Cite web |url=http://www.provost.harvard.edu/institutional_research/Provost_-_09_18-19facuni.pdf |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2017-02-01 |archive-date=2012-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120425050912/http://www.provost.harvard.edu/institutional_research/Provost_-_09_18-19facuni.pdf |dead-url=yes }}</ref> |- !ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਪੈਨਸਿਲਵੇਨੀਆ |[[ਫ਼ਿਲਾਡੈਲਫ਼ੀਆ]] |ਕੁਏਕਰਜ਼ |20,643 |$10.1 ਬਿਲੀਅਨ<ref>Michael McDonald, "University of Pennsylvania Posts 17.5% Investment Return," Bloomberg.com/news, Sept. 18, 2014 (bloomberg.com/news/2014-09-18/university-of-pennsylvania-posts-17-5-investment-return-1-.html)</ref> |4,464<ref>{{Cite web|url=http://www.upenn.edu/about/facts.php|title=Penn: Penn Facts|publisher=The University of Pennsylvania|access-date=8 October 2014|archive-date=26 ਫ਼ਰਵਰੀ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100226023403/http://www.upenn.edu/about/facts.php|dead-url=yes}}</ref> |- !ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ |ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ, [[ਨਿਊ ਜਰਸੀ]] |ਟਾਈਗਰਜ਼ |7,592 |$22.7 ਬਿਲੀਅਨ |1,172 |- !ਯੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ |ਨਿਊ ਹੇਵਨ, [[ਕਨੈਟੀਕਟ]] |ਬੁਲਡੌਗਜ਼ |11,666 |$25.6 ਬਿਲੀਅਨ<ref>Adrian Rodrigues, "Yale endowment rises to all-time high," ''Yale Daily News'', Sept. 25, 2014 (yaledailynews.com/blog/2014/09/25/yale-endowment-rises-to-all-time-high)</ref> |4,140<ref>{{Cite web|url=http://www.yale.edu/about/facts.html|title=About – Facts|publisher=Yale University|access-date=8 October 2014|archive-date=22 ਦਸੰਬਰ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222054308/http://www.yale.edu//about/facts.html|url-status=dead}}</ref> |} {{notelist}} == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist|30em}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸੰਮੇਲਨ]] r6l5mvv5tztto6hggn7yzxyio6f0p1a 0 99113 840682 834538 2026-06-11T13:37:42Z Sonia Atwal 49604 /* */ 840682 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | birth_name = ਸ਼ੁੱਭਦੀਪ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ<ref name="SBS">{{cite web |url=https://www.sbs.com.au/yourlanguage/punjabi/en/article/2018/11/14/rise-punjabi-singer-sidhu-moosewala |title=The rise of Punjabi singer Sidhu Moosewala |website=[[Special Broadcasting Service]] |first=Preetinder |last=Grewal |date=15 November 2018 |access-date=31 December 2018 |archive-date=31 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181231195721/https://www.sbs.com.au/yourlanguage/punjabi/en/article/2018/11/14/rise-punjabi-singer-sidhu-moosewala |url-status=live }}</ref> | image = Sidhu Moose Wala during the shooting of his film Moosa Jatt (cropped).jpg | alt = | caption = 2020 ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੂ | alias = 5911<ref>{{cite web |last1=Ninog |first1=Alex |title=Fans Believe Drake Is Dropping a Posthumous Collab With Sidhu Moose Wala |url=https://www.complex.com/music/fans-believe-drake-sidhu-moose-wala-collab-is-coming |access-date=27 May 2023 |work=[[Complex Networks]] |archive-date=2 ਫ਼ਰਵਰੀ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230202141809/https://www.complex.com/music/fans-believe-drake-sidhu-moose-wala-collab-is-coming |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |last1=Ami |first1=Daljit |title=Sidhu Moose Wala: A Complex Character in Life, Death and Music |url=https://thewire.in/society/sidhu-moose-wala-a-complex-character-in-life-death-and-music |access-date=27 May 2023 |work=The Wire |date=3 June 2022}}</ref> | birth_date = {{birth date|1993|06|11|df=yes}}<ref>{{cite news |last1=Kapoor |first1=Diksha |title=Happy Birthday Sidhu Moose Wala: Here Are Some Lesser Known Facts About Birthday Boy |url=https://www.ptcpunjabi.co.in/happy-birthday-sidhu-moose-wala-here-are-some-lesser-known-facts-about-birthday-boy |access-date=23 February 2022 |work=PTC Punjabi |date=11 June 2019 |archive-date=29 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211029191220/https://www.ptcpunjabi.co.in/happy-birthday-sidhu-moose-wala-here-are-some-lesser-known-facts-about-birthday-boy |url-status=live}}</ref> | death_date = {{death date and age|df=y|2022|05|29|1993|06|11}} | birth_place = [[ਮੂਸਾ (ਪਿੰਡ)|ਮੂਸਾ]], [[ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ|ਮਾਨਸਾ]], [[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ]] | death_place = [[ਜਵਾਹਰਕੇ]], ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ | death_cause = ਗੋਲੀ ਦੇ ਹਮਲੇ ਕਰਕੇ | occupation = {{hlist|ਗਾਇਕ|ਰੈਪਰ|ਗੀਤਕਾਰ|ਅਦਾਕਾਰ|ਸਿਆਸਤਦਾਨ}} | party = [[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ]] (2021-22) | years_active = 2016–2022 | signature = Sidhu Moosewala signature.svg | module = {{Infobox musical artist | embed = yes | origin = {{ubl|[[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ]]|[[ਬਰੈਂਪਟਨ]], ਕੈਨੇਡਾ}} | genre = {{flatlist| * [[ਹਿਪ ਹੌਪ ਸੰਗੀਤ|ਹਿਪ ਹੌਪ]] * ਗੈਂਗਸਟਾ ਰੈਪ * ਆਰ ਐਂਡ ਬੀ }} | label = {{flatlist| * ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ * 5911 ਰਿਕਾਰਡਜ਼ * ਹੰਬਲ ਮਿਊਜ਼ਕ * [[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ (ਕੰਪਨੀ)|ਟੀ ਸੀਰੀਜ਼]] }} | past_member_of = ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੋਅਜ਼ | past_members = {{flatlist| * [[ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ]] * [[ਬਿਗ ਬਰਡ]] * ਬਿਗ ਬੋਇ ਦੀਪ }} }} }} '''ਸ਼ੁੱਭਦੀਪ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ''' (11 ਜੂਨ 1993{{Snd}}29 ਮਈ 2022), ਜਾਂ '''ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ''' ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ,<ref name=":5" /><ref name="Scroll_4Jun2022" /> ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ [[ਗਾਇਕ]], ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਰੈਪਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ [[ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ|ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸੰਗੀਤ]] ਅਤੇ [[ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ|ਸਿਨੇਮਾ]] ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite news |last=Wilson |first=Brock |date=4 June 2022 |title=Sidhu Moose Wala's musical legacy was being a voice for his culture |work=[[CBC News]] |url=https://www.cbc.ca/news/entertainment/sidhu-moose-wala-music-industry-1.6476578 |access-date=4 June 2022}}</ref><ref>{{Cite news |date=31 May 2022 |title=Sidhu Moose Wala: The murdered Indian rapper who 'made sense of chaos' |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-61629133 |access-date=4 June 2022}}</ref><ref>{{Cite news |last=Priyadharshini |first=Patwa |title=Celebrating Sidhu Moose Wala's legacy with his 7 songs through which the singer will live on forever |work=GQ |url=https://www.gqindia.com/entertainment/content/celebrating-sidhu-moose-walas-legacy-with-his-7-songs-through-which-the-singer-will-live-on-forever}}</ref><ref>{{Cite news |title=16 Top Sidhu Moose Wala Songs that Cement his Legacy |work=Desi Blitz |url=https://www.desiblitz.com/content/top-sidhu-moose-wala-songs-that-cement-his-legacy |quote=Listen to the best Sidhu Moose Wala songs that show how truly innovative he was and how his legacy will be in place forever.}}</ref><ref>{{Cite news |title=An exclusive evening with the parents of Sidhu Moosewala by BritAsia TV |work=BritAsiaTV |url=https://britasia.tv/justice-for-sidhu-an-exclusive-evening-with-the-parents-of-sidhu-moosewala-by-britasia-tv/ |quote=" It was clear music had crossed all boundaries and was iconic within the mainstream industry."}}</ref><ref>{{Cite news |last=Arora |first=Kusum |title=Sidhu Moose Wala's Death Evokes Memories of the Tragic End of Amar Singh Chamkila |work=The Wire |url=https://thewire.in/society/sidhu-moose-walas-death-evokes-memories-of-the-tragic-end-of-amar-singh-chamkila |quote=Both Moose Wala and Chamkila – which in Punjabi and Hindi means ‘glistening’ – had numerous similarities in terms of their music careers. Moose Wala and Chamkila both became iconic stars of Punjabi music, but both their journeys were short-lived.}}</ref> 2020 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦਾ ਨਾਮ [[ਦ ਗਾਰਡੀਅਨ|''ਦ ਗਾਰਡੀਅਨ'']] ਦੁਆਰਾ 50 ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite news |last1=Beaumont-Thomas |first1=Ben |last2=Snapes |first2=Laura |date=27 December 2019 |title=Bradford bassline and ketamine-charged punk – 50 new artists for 2020 |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/music/2019/dec/27/bradford-bassline-and-ketamine-charged-punk-50-new-artists-for-2020 |url-status=live |access-date=18 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200404015652/https://www.theguardian.com/music/2019/dec/27/bradford-bassline-and-ketamine-charged-punk-50-new-artists-for-2020 |archive-date=4 April 2020 |issn=0261-3077}}</ref> ਉਹ ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਵੀ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟ ਏਸ਼ੀਆ ਟੀਵੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਅਵਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ।<ref>{{Cite news |last=Lazarus |first=Neville |date=20 March 2023 |title=Sidhu Moose Wala's father accuses Punjab govt of 'suppressing' those seeking justice for murdered hip hop star |work=Sky News |url=https://news.sky.com/story/sidhu-moose-walas-father-accuses-punjab-govt-of-suppressing-those-seeking-justice-for-murdered-hip-hop-star-12838321}}</ref> ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਟਰੈਕ "ਸੋ ਹਾਈ" ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ [[ਪੀਬੀਐਕਸ 1|''ਪੀਬੀਐਕਸ 1'']] ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਜੋ ''ਬਿਲਬੋਰਡ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਐਲਬਮਾਂ'' ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ 66ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਸਿੰਗਲ ਗੀਤ "[[47 (2019 ਗੀਤ)|47]]" ਅਤੇ "ਮੇਰਾ ਨਾ" ਨੂੰ ਯੂਕੇ ਸਿੰਗਲ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। [[ਮੂਸਾ, ਪੰਜਾਬ|ਪੰਜਾਬ]] ਦੇ [[ਮੂਸਾ, ਪੰਜਾਬ|ਮੂਸਾ]] ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2016 ਵਿੱਚ ਨਿੰਜਾ ਦੇ ਗੀਤ "ਲਾਈਸੈਂਸ" ਲਈ ਇੱਕ ਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ 2017 ਵਿੱਚ ਗੁਰਲੇਜ਼ ਅਖਤਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੋਗਾਣਾ ਗੀਤ, "ਜੀ ਵੈਗਨ" ਲਈ ਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ। ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੁਆਏਜ਼ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ। ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਗੀਤ ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਹੇ। ਉਸਦਾ ਗੀਤ "ਬੰਬੀਹਾ ਬੋਲੇ" ਗਲੋਬਲ [[ਯੂਟਿਊਬ]] ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਪੰਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। 2021 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ''[[ਮੂਸਟੇਪ]]'' ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਗੀਤ ''ਬਿਲਬੋਰਡ'' ਗਲੋਬਲ 200, ''ਬਿਲਬੋਰਡ'' ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਲ ਯੂਐਸ, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹਾਟ 100, ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ, ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੋਏ। ਉਸ ਦੇ ''ਬਿਲਬੋਰਡ'' ਇੰਡੀਆ ਸੌਂਗਜ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਹਨ। ਇਹ [[ਸਪੋਟੀਫਾਈ]] 'ਤੇ 1 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਟ੍ਰੀਮਾਂ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਐਲਬਮ ਬਣ ਗਈ।<ref>{{cite news |title=Sidhu Moosewala's 'Moosetape' Makes History As The First Indian Album To Surpass 1 Billion Streams On Spotify |url=https://www.5dariyanews.com/news/426551-Sidhu-Moosewalas-Moosetape-Makes-History-As-The-First-Indian-Album-To-Surpass-1-Billion-Streams-O |access-date=14 December 2023 |work=5 Dariya News |date=30 November 2023}}</ref> 2021 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ [[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ]] (INC) ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ [[ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਮਾਨਸਾ]] ਲਈ [[2022 ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ]] ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ। 29 ਮਈ, 2022 ਨੂੰ ਅਣਪਛਾਤੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ; ਕੈਨੇਡਾ-ਅਧਾਰਤ ਗੈਂਗਸਟਰ ਗੋਲਡੀ ਬਰਾੜ ਅਤੇ ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਗੈਂਗ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਇਸ ਕਤਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਅੰਤਰ-ਗੈਂਗ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।<ref>{{cite news|url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/moosewala-killing-%E2%80%94-the-story-so-far-409806|title=Sidhu Moosewala killing—The story so far|date=6 July 2022|work=Tribuneindia News Service|access-date=6 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220706005227/https://www.tribuneindia.com/news/punjab/moosewala-killing-%E2%80%94-the-story-so-far-409806|archive-date=6 July 2022}}</ref> 23 ਜੂਨ 2022 ਨੂੰ, ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ ਗੀਤ "SYL", ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ। ਪਰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾ ਸੀ। ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਨਾਲ ਅੰਦਰੂਨੀ ਟਕਰਾਅ ਸੀ ਅਤੇ 'ਆਪ' ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਈ ਜੋ ਕਿ 29 ਮਈ, ਨੂੰ ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਭਦੀਪ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਬੋਲ ਅਤੇ ਥੀਮ ਜੋ ਬੰਦੂਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਕਸਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।<ref name="ReferenceA">{{cite news|url=https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/2-punjabs-sing-in-farmers-support-one-for-brotherhood-other-with-visuals-of-bhindranwale-7127099/|title=Two Punjabs sing in farmers' support — one for brotherhood, other with visuals of Bhindranwale|last1=Chhina|first1=Man Aman Singh|date=31 December 2020|work=The Indian Express|access-date=14 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220314180910/https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/2-punjabs-sing-in-farmers-support-one-for-brotherhood-other-with-visuals-of-bhindranwale-7127099/|archive-date=14 March 2022|url-status=live}}</ref> ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਬੰਦੂਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ਭੜਕਾਊ ਬੋਲਾਂ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।<ref name="indianexpress.com">{{Cite web |date=5 August 2020 |title=Sidhu Moosewala: The Punjab Police poster boy who turned into controversy's child |url=https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/sidhu-moosewala-the-punjab-police-poster-boy-who-turned-into-controversys-child-6537892/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135104/https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/sidhu-moosewala-the-punjab-police-poster-boy-who-turned-into-controversys-child-6537892/ |archive-date=30 May 2022 |access-date=30 May 2021}}</ref> == ਜਨਮ ਅਤੇ ਬਚਪਨ == ਸ਼ੁਭਦੀਪ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਜੂਨ 1993 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ [[ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ|ਮਾਨਸਾ]] ਦੇ ਪਿੰਡ [[ਮੂਸਾ (ਪਿੰਡ)|ਮੂਸਾ]] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰਖਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਬਲਕੌਰ ਸਿੰਘ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਚਰਨ ਕੌਰ ਹੈ ਜੋ ਮੂਸਾ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਰਪੰਚ ਹੈ। ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਤੋਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2016 ਵਿਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਸਿਧੂ ਟੂਪੈਕ ਸ਼ਕੂਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਛੇਵੀਂ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਿਪ ਹੋਪ ਸੰਗੀਤ ਸੁਣਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹਰਵਿੰਦਰ ਬਿੱਟੂ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਹੁਨਰ ਸਿੱਖੇ।। ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਤੇ ਬਿਆਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਮੂਸਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਸਟੇਜ ਨਾਮ ਲਈ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ (ਪੰਜਾਬੀ: ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ 'ਮੂਸਾ ਤੋਂ ਸਿੱਧੂ') ਚੁਣਿਆ।<ref>{{cite news |last=Grewal Sharma |first=Manraj |date=31 May 2022 |title=The ballad of Sidhu Moose Wala: Self-made, temperamental, the man from Moosa |work=The Indian Express |url=https://indianexpress.com/article/india/political-pulse/who-is-sidhu-moose-wala-punjab-7942657/ |url-access=subscription |access-date=31 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230710065646/https://indianexpress.com/article/political-pulse/who-is-sidhu-moose-wala-punjab-7942657/ |archive-date=10 July 2023}}</ref> ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਸਿੱਧੂ ਕੈਨੇਡਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਗਾਣਾ "ਜੀ ਵੈਗਨ" ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।<ref name=":2">{{Citation|last=Prime Asia TV Canada|title=Prime Time With Benipal - Sidhu Moose Wala ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ STAR|date=2017-09-15|url=https://www.youtube.com/watch?v=09yet5H4k4A&feature=youtu.be|access-date=2018-07-23}}</ref> ਉੱਥੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਹੰਬਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite news |last=Little |first=Simon |date=29 May 2022 |title=Punjabi Singer Sidhu Moose Wala Shot Dead In India, Police Probing Canadian Gang Link |url=https://etcanada.com/news/900626/punjabi-singer-sidhu-moose-wala-shot-dead-in-india-police-probing-canadian-gang-link/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530001444/https://etcanada.com/news/900626/punjabi-singer-sidhu-moose-wala-shot-dead-in-india-police-probing-canadian-gang-link/ |archive-date=30 May 2022 |work=ET Canada |access-date=6 June 2022}}</ref><ref>{{cite news |title=Sidhu Moose Wala's educational qualifications |url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/spotlight/web-stories/sidhu-moose-walas-educational-qualifications/photostory/91935610.cms?picid=91935692 |access-date=8 June 2022 |work=The Times of India |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Edwards |first1=Peter |last2=Fraske-Bornyk |first2=Ande |last3=Cohen |first3=Ben |title='It's gut-wrenching': Killing of Sidhu Moose Wala shocks community, sparks calls for public inquiry |url=https://www.thestar.com/news/gta/2022/05/30/killing-of-sidhu-moose-wala-sparks-calls-for-public-inquiry.html |access-date=8 June 2022 |work=The Toronto Star |date=30 May 2022}}</ref><ref group="Note">While [[Sheridan College]] says it does not possess any records of his enrollment, some news sources reported that he attended Sheridan College.{{Pb}} (See: {{Cite news |last=Rana |first=Uday |date=9 June 2022 |title=Punjabi-Canadian rap star Sidhu Moose Wala 'was our Tupac' |work=[[The Globe and Mail]] |url=https://www.theglobeandmail.com/canada/article-punjabi-canadian-rap-star-sidhu-moose-wala-was-our-tupac/ |quote=Sheridan says it has no record of his enrolment.}})</ref> == ਕਰੀਅਰ == ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਭਦੀਪ [[ਬਰੈਂਪਟਨ]], [[ਕੈਨੇਡਾ]] ਚਲਾ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤਕ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੇ 2018 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਾਈਵ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਫਲ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤੇ।<ref>{{Cite web|url=https://www.ptcpunjabi.co.in/sidhu-moose-wala-live-performance-in-brempton/?amp_markup=1|title=ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇਂ ਆਪਣੇ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋ ਦੇ ਨਾਲ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਗੱਡੇ ਝੰਡੇ, ਵੇਖੋ ਵੀਡੀਓ|website=www.ptcpunjabi.co.in|access-date=2018-08-08}}</ref> ਅਗਸਤ 2018 ਵਿਚ ਇਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ "''[[ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ]]"'' ਲਈ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ "ਡਾਲਰ" ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ। 2017 ਵਿੱਚ ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤ "ਸੋ ਹਾਈ" ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ, ਜੋ ਇਸ ਨੇ ਬਿਗ ਬਰਡ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।ਫਿਰ 2018 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ PBX1 ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਿਲਬੋਰਡ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਐਲਬਮਾਂ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ 66ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਐਲਬਮ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। 2019 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਸਿੰਗਲ ਟ੍ਰੈਕ "47" ਨੂੰ ਯੂਕੇ ਸਿੰਗਲ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2020 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦਾ ਨਾਮ ਦ ਗਾਰਡੀਅਨ ਦੁਆਰਾ 50 ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਉੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ 10 ਗੀਤ 'ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚਾਰਟ' ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਚਾਰਟ ਦੀ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਗੀਤ "ਬੰਬੀਹਾ ਬੋਲੇ" ਗਲੋਬਲ ਯੂਟਿਊਬ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਪੰਜ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। 2021 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੇ ਮੂਸਟੇਪ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਗੀਤ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹਾਟ 100, ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ, ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ ਚਾਰਟ ਸਮੇਤ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਈ ਚਾਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} === ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ === [[ਹੰਬਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ]] ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਫਲ ਗੀਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ "ਵਾਰਨਿੰਗ ਸ਼ਾਟਸ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਕਰਨ ਔਜਲਾ ਦੇ ਟਰੈਕ "ਲਫਾਫੇ" 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਟਰੈਕ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ ਪੀਬੀਐਕਸ1 ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਲੇਬਲ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਟਰੈਕ ਵੀ ਰਲੀਜ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਲੱਗੇ। 2020 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ Snitches Get Stitches ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਲੇਬਲ ਹੇਠ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। 31 ਅਗਸਤ 2020 ਨੂੰ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ, 5911 ਰਿਕਾਰਡ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} === 2019–2022: ਸਥਾਪਿਤ ਗਾਇਕ === ਫਰਵਰੀ 2019 ਵਿੱਚ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ ਹੇਠ "ਲੀਜੈਂਡ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਉਸ ਸਾਲ ਬ੍ਰਿਟ ਏਸ਼ੀਆ ਟੀਵੀ ਕੁਫਲਿੰਕ ਬੈਸਟ ਟ੍ਰੈਕ ਆਫ਼ ਦ ਈਅਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।<ref>{{Cite web|url=https://britasia.tv/the-winners-of-the-britasia-tv-kuflink-music-awards-2019 |title=THE WINNERS OF THE BRITASIA TV KUFLINK MUSIC AWARDS 2019|last=Dosanjh|first=Kiesha|date=1 December 2019|website=BritAsia TV|language=en-GB|access-date=10 August 2020}}</ref> ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ, ਉਸ ਨੇ "ਚੋਜ਼ਨ" ਅਤੇ "ਆਊਟਲਾਅ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ "ਈਸਟ ਸਾਈਡ ਫਲੋ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਨ ਹੇਅਰ ਨਾਲ "ਮਾਫੀਆ ਸਟਾਈਲ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜੂਨ ਵਿੱਚ, ਸਰੀ ਸੰਗੀਤ ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਉਸ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/punjabi-rapper-sidhu-moose-wala-5x-fest-performance-cancelled-1.5171099|title=Punjabi singer Sidhu Moose Wala's 5X Fest performance cancelled following police safety assessment|website=[[Canadian Broadcasting Corporation]]|date=11 June 2019|access-date=12 June 2019|archive-date=17 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190617021019/https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/punjabi-rapper-sidhu-moose-wala-5x-fest-performance-cancelled-1.5171099|url-status=live}}</ref> ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ "ਸੇਮ ਬੀਫ" 'ਤੇ ਬੋਹੇਮੀਆ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਹਿੱਟ ਰਹੀ।<ref>{{cite web|title=Same Beef Song Bohemia ft Sidhu Moose Wala|url=https://youtube.com/watch?v=qk2WMmiiVFE|access-date=19 August 2019|work=YRF| date=18 August 2019 }}</ref> ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ ਗੀਤ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ: "ਡੋਗਰ" ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਜੋੜੀ ਲਈ<ref>{{Citation|title=Dogar Song Sung by Sidhu Moose wala|url=https://youtube.com/watch?v=vZJVbbLzc3E|access-date=3 September 2019|work=White Hill Music}}</ref> ਅਤੇ "ਜੱਟੀ ਜੀਓਣ ਮੋੜ ਵਰਗੀ", ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੜਬ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਲਈ [[ਸੋਨਮ ਬਾਜਵਾ]] ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸੀ।<ref>{{citation|title=Sidhu Moose wala Jatti Jeone Morh Wargi|access-date=23 September 2019|url=https://youtube.com/watch?v=SSbh67Q8TXs|work=White Hill Music}}</ref> ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ "47" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰੈਪਰ ਮਿਸਟ ਅਤੇ ਸਟੀਫਲਨ ਡੌਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜੋ ਯੂਕੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 20 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ।<ref>{{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/occ/|title=Sidhu Moosewala Chart History|magazine=Billboard|access-date=23 February 2020|archive-date=30 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135148/https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/occ/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/artist/53645/sidhu-moose-wala/|title=Sidhu Moose Wala |website=www.officialcharts.com|access-date=9 March 2020|archive-date=17 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190717074146/https://www.officialcharts.com/artist/53645/sidhu-moose-wala/|url-status=live}}</ref> ਇਹ ਗੀਤ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 40 ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ।<ref>{{Cite web|url=https://nztop40.co.nz/|title=The Official New Zealand Music Chart|website=THE OFFICIAL NZ MUSIC CHART|language=en|access-date=29 February 2020|archive-date=23 February 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070223085716/https://nztop40.co.nz/|url-status=live}}</ref> 2019 ਵਿੱਚ, ਸਪੋਟੀਫਾਈ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨਿੰਦਰ ਬੁੱਟਰ ਅਤੇ ਕਰਨ ਔਜਲਾ ਦੇ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ।<ref>{{cite news |last1=IANS |title=Spotify reveals Delhi's music trends for 2019|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/spotify-reveals-delhis-music-trends-for-2019/1687489 |access-date=10 April 2020 |work=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]] |date=17 December 2019 |archive-date=13 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200113231751/https://www.outlookindia.com/newsscroll/spotify-reveals-delhis-music-trends-for-2019/1687489 |url-status=live }}</ref> ਜਨਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੂੰ ਨਸੀਬ ਦੇ ਨਾਲ [[ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ]] ਦੇ ਟਰੈਕ "ਓਲਡ ਸਕੂਲ" 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="Old Skool by Sidhu Moosewala on YouTube">{{cite web |title=Old Skool |url=https://www.youtube.com/watch?v=hBlO1i_WTiY |website=YouTube | date=10 January 2020 |publisher=Sidhu Moosewala |access-date=13 June 2022}}</ref> ਇਸ ਗੀਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ "ਟਿੱਬਿਆਂ ਦਾ ਪੁੱਤ" ਆਇਆ, ਜੋ ਆਈਟਿਊਨਜ਼ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਪਲ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 8ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=https://music.apple.com/in/playlist/top-100-india/pl.c0e98d2423e54c39b3df955c24df3cc5|title=Top 100: India|archive-url=https://archive.today/20200320112538/https://music.apple.com/in/playlist/top-100-india/pl.c0e98d2423e54c39b3df955c24df3cc5|archive-date=20 March 2020|website=[[Apple Music]]|language=en-gb|access-date=20 March 2020}}</ref> ਉਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ, ਸਨੀਚਸ ਗੇਟ ਸਟਿੱਚਸ, ਮਈ 2020 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਲੇਬਲ ਹੇਠ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |title=Snitches Get Stitches by Sidhu Moose Wala |url=https://music.apple.com/in/album/snitches-get-stitches/1512832321 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135106/https://music.apple.com/in/album/snitches-get-stitches/1512832321 |archive-date=30 May 2022 |access-date=20 May 2020 |website=[[Apple Music]] |language=en-gb}}</ref> ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ 'ਤੇ ਸਿੰਗਲ "ਡੀਅਰ ਮਾਮਾ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite news|title=Dear Mama: Sidhu Moose Wala releases a heart touching melody on the birthday of his mother|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/dear-mama-sidhu-moose-wala-releases-a-heart-touching-melody-on-the-birthday-of-his-mother/articleshow/75751789.cms|website=[[The Times of India]]|language=en|access-date=15 May 2020|archive-date=25 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200525184916/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/dear-mama-sidhu-moose-wala-releases-a-heart-touching-melody-on-the-birthday-of-his-mother/articleshow/75751789.cms|url-status=live}}</ref> ਜੂਨ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ [[ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਾਨ]] ਨਾਲ "ਬੰਬੀਹਾ ਬੋਲੇ" ਗੀਤ 'ਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite news|title=Bambiha Bole: Amrit Maan and Sidhu Moose Wala collaborate for a power-packed song|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/bambiha-bole-amrit-maan-and-sidhu-moose-wala-collaborate-for-a-power-packed-song/articleshow/76335057.cms|access-date=12 June 2020|website=[[The Times of India]]|language=en|archive-date=24 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220524090853/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/bambiha-bole-amrit-maan-and-sidhu-moose-wala-collaborate-for-a-power-packed-song/articleshow/76335057.cms|url-status=live}}</ref> ਜਿਸ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਚੌਵੀ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।<ref>{{Citation|title=BAMBIHA BOLE (Official Video) Amrit Maan {{!}} Sidhu Moose Wala {{!}} Tru Makers {{!}} Latest Punjabi Songs 2020| date=11 June 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=hpVNMjpjiJc|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613040441/https://m.youtube.com/watch?feature=youtu.be&v=hpVNMjpjiJc|archive-date=13 June 2020|language=en|access-date=13 June 2020}}</ref> ਇਹ ਗੀਤ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਐਪਲ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ 50 ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।<ref name=":6">{{Cite web|title=Top 100: India|url=https://music.apple.com/in/playlist/top-100-india/pl.c0e98d2423e54c39b3df955c24df3cc5|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613092437/https://music.apple.com/in/playlist/top-100-india/pl.c0e98d2423e54c39b3df955c24df3cc5|archive-date=13 June 2020|access-date=12 June 2020|website=[[Apple Music]]|language=en-gb}}</ref><ref name=":7">{{Cite web|title=Top 100: Canada|url=https://music.apple.com/in/playlist/top-100-canada/pl.79bac9045a2540e0b195e983df8ba569|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613093020/https://music.apple.com/in/playlist/top-100-canada/pl.79bac9045a2540e0b195e983df8ba569|archive-date=13 June 2020|access-date=12 June 2020|website=[[Apple Music]]|language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web|title=Top 100: New Zealand|url=https://music.apple.com/in/playlist/top-100-new-zealand/pl.d8742df90f43402ba5e708eefd6d949a|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613091706/https://music.apple.com/in/playlist/top-100-new-zealand/pl.d8742df90f43402ba5e708eefd6d949a|archive-date=13 June 2020|access-date=13 June 2020|website=[[Apple Music]]|language=en-gb}}</ref> ਇਹ ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਯੂਟਿਊਬ ਚਾਰਟ ਦੇ ਸਿਖਰਲੇ 5 ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web|title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company|url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20200619/asian/|access-date=9 July 2020|website=www.officialcharts.com|language=en|archive-date=9 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200709122449/https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20200619/asian/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=YouTube Music Charts|url=https://charts.youtube.com/charts/TopSongs/global/20200612-20200618?hl=en-gb|access-date=9 July 2020|website=charts.youtube.com|language=en-GB|archive-date=9 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200709033727/https://charts.youtube.com/charts/TopSongs/global/20200612-20200618?hl=en-gb|url-status=live}}</ref> 31 ਅਗਸਤ 2020 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ, 5911 ਰਿਕਾਰਡਸ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ।<ref>{{cite web |date=31 August 2020 |title=Sidhu Moosewala (ਮੂਸੇ ਆਲਾ)'s Instagram video: "LEGENDARY SHIT "5911 RECORDS " SHARE SUPPORT AND SUBSCRIBE |url=https://www.instagram.com/p/CEjcdzVpbey/?igshid=jy0chn0yy75 |url-access=subscription |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CEjcdzVpbey |archive-date=23 December 2021 |access-date=1 September 2020 |website=Instagram |language=en}}{{cbignore}}</ref> ਸਤੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੂਟਰ ਕਾਹਲੋਨ ਨਾਲ "ਗੇਮ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਬਿਲਬੋਰਡ ਦੁਆਰਾ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, "ਗੇਮ" ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ 5 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਗੀਤ ਹੈ।<ref>{{Cite magazine|title=Sidhu Moosewala|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/can/|access-date=13 June 2021|magazine=Billboard|archive-date=3 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220503101903/https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/can/|url-status=live}}</ref> ਮਈ 2021 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਤੀਜਾ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ, ਮੂਸੇਟੇਪ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਐਲਬਮ ਰਿਕਾਰਡਡ ਮਿਊਜ਼ਿਕ NZ ਦੁਆਰਾ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਟੌਪ 40 ਐਲਬਮਾਂ ਦੇ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਚਾਰਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web |title=The Official New Zealand Music Chart |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/albums/2021-07-16 |access-date=23 June 2022 |website=THE OFFICIAL NZ MUSIC CHART |language=en}}</ref> ਐਲਬਮ ਦੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਬਿਲਬੋਰਡ ਗਲੋਬਲ 200, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100, ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਚਾਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ। 12 ਸਤੰਬਰ 2021 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਮਿਸਟ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਇਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਸੀ।<ref>{{Cite web|date=12 September 2021|title=Sidhu Moosewala Becomes The First Indian Artist To Ever Perform At The Wireless Festival, UK|url=https://kiddaan.com/sidhu-moosewala-becomes-the-first-indian-artist-to-ever-perform-at-the-wireless-festival-uk/|access-date=13 September 2021|website=Kiddaan|language=en-US|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913040500/https://kiddaan.com/sidhu-moosewala-becomes-the-first-indian-artist-to-ever-perform-at-the-wireless-festival-uk/|url-status=live |last1=Team |first1=Kiddaan. com }}</ref> ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਏਆਰ ਪੈਸਲੇ, ਮਿਸਟਰ ਕੈਪੋਨ-ਈ ਅਤੇ [[ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ]] ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲਾ EP ਨੋ ਨੇਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ,<ref>{{Cite web |last=Gheciu |first=Alex Nino |title=Sidhu Moose Wala Drops Surprise EP 'No Name' f/ Sunny Malton, AR Paisley |url=https://www.complex.com/music/sidhu-moose-wala-no-name |access-date=18 May 2022 |website=[[Complex Networks]] |date=26 April 2022 |archive-date=21 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220521115654/https://www.complex.com/music/sidhu-moose-wala-no-name |url-status=live }}</ref> EP ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਐਲਬਮਾਂ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 50ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਗੀਤ "ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 92ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਆਇਆ। ਗੀਤਾਂ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵੀ ਚਾਰਟ ਕੀਤਾ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, "ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" 19ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ "0 ਤੋਂ 100" ਅਤੇ "ਲਵ ਸਿਕ" ਕ੍ਰਮਵਾਰ 34ਵੇਂ ਅਤੇ 39ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ, "ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" ਪੰਜਾਬੀ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ "0-100" 9ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ "ਐਵਰੀਬਡੀ ਹਰਟਸ" 10ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ।<ref>{{Cite magazine |date=2 January 2013 |title=Billboard Canadian Albums |url=https://www.billboard.com/charts/canadian-albums/ |access-date=18 May 2022 |magazine=Billboard |archive-date=31 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220331124809/https://www.billboard.com/charts/canadian-albums/ |url-status=live }}</ref> ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਦੋ ਗੀਤ, "ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ" ਅਤੇ "ਲੈਵਲਜ਼" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ। "ਲੈਵਲਜ਼" ਉਸ ਦਾ ਆਖਰੀ ਗੀਤ ਸੀ, ਜੋ ਮਈ 2022 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਗੀਤ ਬਿਲਬੋਰਡ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। "ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ" 26ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ "ਲੈਵਲਜ਼" 32ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੋਵੇਂ ਗੀਤ ਬਿਲਬੋਰਡ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਕਲ. ਯੂਐਸ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, "ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ" 103ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ "ਲੈਵਲਜ਼" 195ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ।<ref>{{cite news|url=https://kiddaan.com/sidhu-moosewalas-songs-295the-last-ridelevelsand-more-ranked-at-billboard/|title=Sidhu Moose Wala billboard charts|work=Kiddaan|date=7 June 2022|access-date=7 June 2022}}</ref> === ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਰਿਲੀਜ਼ === ਜੂਨ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਸਿੰਗਲ "SYL" (ਸਤਲੁਜ ਯਮੁਨਾ ਲਿੰਕ ਨਹਿਰ ਦਾ ਹਵਾਲਾ) ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 'ਤੇ 27ਵੇਂ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ 81ਵੇਂ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 3ਜੇ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਕਲ. ਯੂਐਸ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 200ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।<ref>{{Cite magazine |date=2 January 2013 |title=Billboard Canadian Hot 100 |url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/ |access-date=4 July 2022 |magazine=Billboard |language=en-US}}</ref> ਅਪ੍ਰੈਲ 2023 ਵਿੱਚ, ਸਿੱਧੂ ਦਾ ਗੀਤ "ਮੇਰਾ ਨਾਂ" ਰਿਲੀਜ਼ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਬਰਨਾ ਬੁਆਏ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਗੀਤ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਚਾਰਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ, ਇਹ 22 ਅਪ੍ਰੈਲ 2023 ਨੂੰ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 14ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਗੀਤ ਬਿਲਬੋਰਡ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਕਲ. ਯੂਐਸ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 102ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਇਹ NZ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਗੀਤ ਯੂਕੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 87ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਇੰਡੀ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 27ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web |last=Tagat |first=Anurag |date=13 December 2024 |title=Sidhu Moose Wala's Posthumous Song 'Mera Na' with Burna Boy and Steel Banglez Sees His Legend Grow |url=https://rollingstoneindia.com/sidhu-moose-wala-mera-na-song-burna-boy-steel-banglez-video/ |access-date=13 December 2024 |website=[[Rolling Stone India]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mukhopadhyay |first=Sounak |date=13 December 2024 |title=Watch 'Mera Na'; Sidhu Moosewala's latest song has been released posthumously |url=https://www.livemint.com/news/india/watch-mera-na-sidhu-moosewala-s-latest-song-has-been-released-posthumously-11680854353252.html |access-date=13 December 2024 |website=[[LiveMint]] |language=en}}</ref> "ਚੋਰਨੀ", ਡਿਵਾਈਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ, ਜੁਲਾਈ 2023 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਗਾਣੇ ਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਕੈਨੇਡਾ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 27ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ NZ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 7ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ।<ref>{{Cite magazine |date=2 January 2013 |title=Billboard Canadian Hot 100 |url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/ |access-date=14 December 2024|magazine=Billboard |language=en-US}}</ref> ਇੱਕ ਹੋਰ ਗਾਣਾ, "ਵਾਚ ਆਉਟ", ਜੋ ਕਿ ਸਿਕੰਦਰ ਕਾਹਲੋਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਨਵੰਬਰ 2023 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਟ੍ਰੈਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਕੈਨੇਡਾ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 33ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 11ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ, ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 3ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।<ref>{{Cite magazine |date=2 January 2013 |title=Billboard Canadian Hot 100 |url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/ |access-date=14 December 2024|magazine=Billboard |language=en-US}}</ref> ਸਿੱਧੂ ਦਾ ਗਾਣਾ "ਡ੍ਰਿਪੀ", ਜੋ ਕਿ ਏਆਰ ਪੈਸਲੇ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਫਰਵਰੀ 2024 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਗਾਣਾ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਆਇਆ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 9ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਗਾਣਾ ਬਿਲਬੋਰਡ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਕਲੂਡਿੰਗ ਯੂਐਸ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 152ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਇਹ NZ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 11ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ UK ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/2024-02-17/|title=''Billboard'' Canadian Hot 100: Week of February 17, 2024|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=14 December 2024}}</ref><ref>{{cite magazine|title=Sidhu Moose Wala Chart History: India Songs|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moose-wala/chart-history/i16/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=14 December 2024}}</ref> ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2024 ਵਿੱਚ ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ "410" ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਹੋਰ ਫ਼ਿਲਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਗਸਤ 2023 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਏ ਇੱਕ ਗੀਤ 'ਤੇ ਫਰੈਡੋ ਅਤੇ ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲੇਜ਼ ਨਾਲ ਵੀ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ। ਦੋਵੇਂ ਗੀਤ ਕੈਨੇਡਾ ਹੌਟ 100, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਤੇ UK ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਚਾਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ। == ਵਿਵਾਦ == ਆਪਣੀ ਚੜਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਿੱਧੂ ਕਈ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ ਰਿਹਾ। 2022 ਤੱਕ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਚਾਰ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਕੇਸ ਅਸ਼ਲੀਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ। ਮਈ 2020 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਦੇ ਦੋ ਵੀਡੀਓ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋਏ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਇੱਕ [[ਏ ਕੇ-47|ਏਕੇ-47]] ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਪਿਸਤੌਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਛੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 19 ਮਈ ਨੂੰ, ਉਸ 'ਤੇ ਆਰਮਜ਼ ਐਕਟ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਫਰਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। 2 ਜੂਨ ਨੂੰ, [[ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ]] ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪੰਜ ਦੋਸ਼ੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਅਗਾਊਂ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 6 ਜੂਨ 2020 ਨੂੰ ਗੱਡੀ ਦੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਕਾਲੇ ਕਰਵਾਉਣ ਕਾਰਨ ਨਾਭਾ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜੁਰਮਾਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਮਹੀਨੇ, ਉਸਨੇ ਅਭਿਨੇਤਾ [[ਸੰਜੇ ਦੱਤ]] ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ "ਸੰਜੂ" ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਸਲਾ ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਖੇਡ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਅਵਨੀਤ ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਗੀਤ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੰਦੂਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮੂਸੇਵਾਲਾ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਗੀਤ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਕੁਝ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲਾਂ ਅਤੇ ਵਕੀਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} == ਐਕਟਿੰਗ ਕਰੀਅਰ == ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖੁਦ ਦੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ ਜੱਟ ਲਾਈਫ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਅਧੀਨ ਫਿਲਮ "ਯੈੱਸ ਆਈ ਐਮ ਸਟੂਡੈਂਟ" ਨਾਮੀ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ [[ਤਰਨਵੀਰ ਸਿੰਘ ਜਗਪਾਲ]] ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਫਿਲਮ ਗਿੱਲ ਰੌਂਤੇ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ। 2019 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਜੋੜੀ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ। ਜੂਨ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 'ਗੁਨਾਹ' ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਫਿਲਮ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ। 22 ਅਗਸਤ ਨੂੰ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮ, ਮੂਸਾ ਜੱਟ ਦਾ ਟੀਜ਼ਰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਵੀਤਾਜ ਬਰਾੜ ਅਭਿਨੀਤ ਹੈ ਅਤੇ ਟਰੂ ਮੇਕਰਸ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=QPnVb0Ki8qA|title=ਮੂਸਾ ਜੱਟ}}</ref> 24 ਅਗਸਤ ਨੂੰ, ਉਸਨੇ ਅੰਬਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਫਿਲਮ ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਗਾਉਣ , ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ 18 ਮਾਰਚ 2022 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਲਈ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=GX_aMqNxFH0|title=ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਗਾਉਣ ਲੱਗਿਆ}}</ref> == ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਰੀਅਰ == ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਚਰਨ ਕੌਰ ਨੂੰ ਸਰਪੰਚੀ ਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਲਈ ਖੜੇ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਦਸੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਮੂਸਾ ਪਿੰਡ ਤੋਂ [[ਸਰਪੰਚ]] ਚੋਣ ਜਿੱਤੀ ਸੀ।<ref>{{cite news |title=Badals' kin loses from native village; Sidhu Moosewala's mother wins |url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/badals-kin-loses-from-native-village-sidhu-moosewala-s-mother-wins/706210.html |access-date=16 September 2019 |work=The Tribune |date=30 December 2018 |archive-date=30 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181230202010/https://www.tribuneindia.com/news/punjab/badals-kin-loses-from-native-village-sidhu-moosewala-s-mother-wins/706210.html |url-status=live }}</ref> [[File:Sidhu Moose Wala Congress.png|thumb|ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ [[ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੰਨੀ]] ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ [[ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ]] ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ [[ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ]] ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ।]] ਦਸੰਬਰ 2021 ਨੂੰ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ [[ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2022|2022 ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ]] ਲੜਨ ਲਈ [[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ|ਕਾਂਗਰਸ]] ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। [[ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਮਾਨਸਾ ਹਲਕੇ]] ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 20.52% ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ [[ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ]] ਦੇ [[ਵਿਜੇ ਸਿੰਗਲਾ]] ਤੋਂ 63,323 ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਿਆ। 2022 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਮੂਸੇਵਾਲਾ ਵਿਰੁੱਧ ਚੋਣ ਜ਼ਾਬਤੇ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਦੰਡਾਵਲੀ ਦੀ ਧਾਰਾ 188 ਤਹਿਤ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਨਸਾ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਘਰ-ਘਰ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। 11 ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਨੂੰ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ "ਸਕੇਪਗੋਟ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਗੀਤ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 2022 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਸਫਲਤਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ (ਆਪ) ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੋਟਰ 'ਆਪ' ਨੂੰ ਚੁਣਨ ਲਈ "ਗਦਾਰ" (ਅਨੁਵਾਦ-ਗੱਦਾਰ) ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦਾ ਗੀਤ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ 'ਪੰਜਾਬ ਵਿਰੋਧੀ' ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸੂਬਾ ਇਕਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਜਾ ਵੜਿੰਗ ਤੋਂ ਜਵਾਬ ਮੰਗਿਆ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। === ਚੋਣ ਨਤੀਜੇ === {{Transcluded section|source=ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ}} {{#section:ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|2/9/5=ShubdeepXGurveer}} == ਹੱਤਿਆ == {{Main articles|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ}} {{Infobox civilian attack | title = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ | image = | caption = | location = ਜਵਾਹਰਕੇ ਪਿੰਡ, [[ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ|ਮਾਨਸਾ]], [[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ|ਪੰਜਾਬ]], ਭਾਰਤ | target = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | murderer = <!-- Lawrence Bishnoi --> | type = ਗੱਡੀ ਚੋਂ ਗੋਲੀਆਂ ਨਾਲ [[ਕਤਲ]], [[ਹੱਤਿਆ]] | date = {{start date and age|df=yes|2022|5|29}} | time = 5:30 ਸ਼ਾਮ | timezone = [[ਭਾਰਤੀ ਮਿਆਰੀ ਸਮਾਂ|ਆਈਐਸਟੀ]] | weapon = <!-- Unknown --> | perpetrators = ਅਪ੍ਰਮਾਣਿਤ | accused = [[ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ]]<br/>[[ਗੋਲਡੀ ਬਰਾੜ]] | fatalities = 1 (ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ) | injuries = 2 }} ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਜਵਾਹਰਕੇ ਵਿੱਚ 29 ਮਈ 2022 ਨੂੰ ਅਣਪਛਾਤੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੀ "ਥਾਰ" ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਦੇ ਗਿਰੋਹ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਣ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਨੇ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ<ref>{{cite news |last1=Sengar |first1=Mukesh Singh |last2=Achom |first2=Debanish |date=1 June 2022 |title=Gangster Linked To Sidhu Moose Wala's Murder Not Cooperating: Sources |url=https://www.ndtv.com/india-news/gangster-lawrence-bishnoi-linked-to-sidhu-moose-walas-murder-not-cooperating-say-sources-3029131 |work=NDTV |access-date=15 June 2022}}</ref>, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਜੂਨ 2022 ਤੱਕ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੂੰ ਕਤਲ ਦਾ "ਮਾਸਟਰਮਾਈਂਡ" ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।<ref>{{cite news |title=Sidhu Moose Wala Case: Gangster Lawrence Bishnoi is mastermind, say officials |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/india/sidhu-moose-wala-case-gangster-lawrence-bishnoi-is-mastermind-says-top-delhi-police/articleshow/92087268.cms |access-date=15 June 2022 |work=Economic Times |date=9 June 2022}}</ref><ref>{{cite news |title=How did Lawrence Bishnoi mastermind Sidhu Moosewala's killing from jail? |url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/how-did-lawrence-bishnoi-mastermind-sidhu-moosewalas-killing-from-jail-403270 |access-date=15 June 2022 |agency=IANS |work=Tribune India |date=12 June 2022}}</ref> ਪੁਲੀਸ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਾਮ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਵਜੇ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲਿਆ। ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਆਪਣੀ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀ [[ਮਹਿੰਦਰਾ ਥਾਰ]] ਐਸ.ਯੂ.ਵੀ ਚਲਾ ਕੇ [[ਬਰਨਾਲਾ (ਪਿੰਡ)|ਬਰਨਾਲਾ]] ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸੀ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।<ref name="NDTV details" /> ਸ਼ਾਮ 5:30 ਵਜੇ ਜਦੋਂ ਐਸਯੂਵੀ ਜਵਾਹਰਕੇ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਦੋ ਹੋਰ ਕਾਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਘੇਰ ਲਿਆ।<ref name="NDTV 30 May Shot" /> ਘਟਨਾ ਦੌਰਾਨ ਤੀਹ ਰਾਊਂਡ ਫਾਇਰ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੋ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ।<ref>{{Cite news |last=Goswami |first=Sohini |date=29 May 2022 |title=Punjabi singer Sidhu Moose Wala shot dead day after govt withdrew his security |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/punjabi-singer-sidhu-moosewala-shot-dead-in-firing-incident-in-mansa-district-101653828722161.html |work=Hindustan Times |access-date=29 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135151/https://www.hindustantimes.com/india-news/punjabi-singer-sidhu-moosewala-shot-dead-in-firing-incident-in-mansa-district-101653828722161.html |url-status=live }}</ref> ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਸਤੌਲ ਨਾਲ ਹਮਲਾਵਰਾਂ 'ਤੇ ਜਵਾਬੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਮਲਾਵਰ ਮੌਕੇ ਤੋਂ ਫ਼ਰਾਰ ਹੋ ਗਏ।<ref name="NDTV details" /> ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੂੰ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।<ref name="indianexpress death" /> ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ 424 ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, [[ਸਾਕਾ ਨੀਲਾ ਤਾਰਾ]] ਦੀ ਬਰਸੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨਾਲ ਚਾਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦੋ ਕਮਾਂਡੋ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ।<ref name="indianexpress death">{{Cite news |date=29 May 2022 |title=Punjabi singer and Congress leader Sidhu Moose Wala shot dead in Mansa |url=https://indianexpress.com/article/cities/amritsar/punjabi-singer-congress-leader-sidhu-moose-wala-shot-dead-7942590/ |work=The Indian Express |access-date=29 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135109/https://indianexpress.com/article/cities/amritsar/punjabi-singer-congress-leader-sidhu-moose-wala-shot-dead-7942590/ |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |last=Mateen |first=Zoya |date=30 May 2022 |title=Sidhu Moose Wala: Murder of popular Indian singer sparks anger |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-61629130 |access-date=30 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530110041/https://www.bbc.com/news/world-asia-india-61629130 |url-status=live }}</ref> ਘਟਨਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਬੁਲੇਟ ਪਰੂਫ ਗੱਡੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦੋ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।<ref name="10 Facts">{{cite news |title=Sidhu Moosewala Shot Dead: The Singer Was Not in His Usual Bullet-Proof Car, Say Sources {{!}} 10 Facts |url=https://www.news18.com/news/india/punjabi-singer-sidhu-moosewala-shot-at-rushed-to-hospital-in-critical-condition-5270287.html |access-date=29 May 2022 |work=News18 |date=29 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135110/https://www.news18.com/news/india/punjabi-singer-sidhu-moosewala-shot-at-rushed-to-hospital-in-critical-condition-5270287.html |url-status=live }}</ref><ref name="TNS">{{cite news |title=Sidhu Moosewala had 2 security personnel, private bulletproof vehicle; he travelled without them: Punjab DGP Bhawra |url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/sidhu-moosewala-murder-punjab-dgp-vk-bhawra-says-sit-to-be-formed-to-probe-case-399284 |work=The Tribune |date=29 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220531002557/https://www.tribuneindia.com/news/punjab/sidhu-moosewala-murder-punjab-dgp-vk-bhawra-says-sit-to-be-formed-to-probe-case-399284 |archive-date=31 May 2022 |url-status=bot: unknown |access-date=31 May 2022 }}</ref> ਉਸਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੀ ਥਾਰ ਐਸ.ਯੂ.ਵੀ. ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਬੈਠ ਸਕਦੇ ਸਨ।<ref name="NDTV details">{{cite news |last1=Ghazali |first1=Mohammed |last2=Kumar |first2=Akhil |title=How Sidhu Moose Wala Was Killed - The Chilling Details |url=https://www.ndtv.com/india-news/how-sidhu-moose-wala-was-killed-the-chilling-details-3028055 |access-date=1 June 2022 |work=NDTV |date=1 June 2022}}</ref> == ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ == {{Main|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ}} == ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮਾਂ == * ''[[ਪੀਬੀਐਕਸ 1]]'' (2018)<ref>{{Cite web|url=http://www.radioandmusic.com/entertainment/editorial/news/181031-confidential-and-pbx1-reaches-top-spot-on|title='CON.FI.DEN.TIAL' and 'PBX1' reaches top spot on iTunes|website=www.radioandmusic.com|language=en|access-date=9 March 2020|archive-date=12 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612162842/http://www.radioandmusic.com/entertainment/editorial/news/181031-confidential-and-pbx1-reaches-top-spot-on|url-status=live}}</ref> * [[ਸਨਿੱਚਸ ਗੈੱਟ ਸਨਿੱਚਸ|''ਸਨਿੱਚਸ ਗੈੱਟ ਸਨਿੱਚਸ'']] (2020)<ref>{{Cite web|title=Sidhu Moosewala Releases Album 'Snitches Get Stitches'|url=http://britasia.tv/sidhu-moosewala-releases-album-snitches-get-stitches/|last=Grewal|first=Simran|date=13 May 2020|website=BritAsia TV|language=en-GB|access-date=18 May 2020|archive-date=16 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200516101313/https://britasia.tv/sidhu-moosewala-releases-album-snitches-get-stitches/|url-status=live}}</ref> * ''[[ਮੂਸਟੇਪ]]'' (2021)<ref>{{Cite news|title=Sidhu Moosewala's much-awaited Moosetape's poster, inside details, release date out; Punjabi singer says 'tried to deliver my best'|url=https://www.tribuneindia.com/news/pollywood/sidhu-moosewalas-much-awaited-moosetapes-poster-inside-details-release-date-out-punjabi-singer-says-tried-to-deliver-my-best-252815|date=14 May 2021|work=[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]]|access-date=29 May 2022|archive-date=16 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616125020/https://www.tribuneindia.com/news/pollywood/sidhu-moosewalas-much-awaited-moosetapes-poster-inside-details-release-date-out-punjabi-singer-says-tried-to-deliver-my-best-252815|url-status=live}}</ref> === ਈਪੀ === * ''[[ਨੋ ਨੇਮ (ਈਪੀ)|ਨੋ ਨੇਮ]]'' (2022)<ref>{{Cite web|url=https://kiddaan.com/sidhu-moosewala-released-his-first-ep-no-name-listen-all-songs-here/|title=Sidhu Moosewala Released His First EP No Name. Listen All Songs Here|date=25 April 2022|website=Kiddaan|access-date=29 May 2022|archive-date=30 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135604/https://kiddaan.com/sidhu-moosewala-released-his-first-ep-no-name-listen-all-songs-here/|url-status=live}}</ref> * ''ਮੂਸ ਪ੍ਰਿੰਟ (2025)''<ref>{{Cite web |last=TheSportsGrail |date=2025-06-10 |title=Sidhu Moose Wala New EP 2025 Moose Print Release Date, Time, Songs Names List And Poster |url=https://thesportsgrail.com/sidhu-moose-wala-new-ep-2025-moose-print-release-date-time-songs-names-list-and-poster/ |access-date=2025-06-15 |website=The SportsGrail |language=en}}</ref> == ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ == {{Main|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਵੀਡੀਓਗ੍ਰਾਫੀ}} === ਅਦਾਕਾਰ === {| class="wikitable sortable" |- ! ਸਾਲ ! ਫਿਲਮ ! ਭੂਮਿਕਾ ! ਨੋਟ |- |2019 |''ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਜੋੜੀ'' |ਜਿਓਣਾ |ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਦਿੱਖ<ref>{{cite news |title=The makers of the Punjabi Movie 'Teri Meri Jodi' has finally released the title track of the film. The song has been sung by Prabh Gill and Raashi Sood. {{!}} SpotboyE |url=https://www.spotboye.com/pollywood/pollywood-music/the-title-track-of-teri-meri-jodi-sung-by-prabh-gill-and-raashi-sood-is-out-now/5d64c45d09da697670cc8c52 |access-date=29 May 2022 |work=spotboye.com |language=en |archive-date=14 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210514224313/https://www.spotboye.com/pollywood/pollywood-music/the-title-track-of-teri-meri-jodi-sung-by-prabh-gill-and-raashi-sood-is-out-now/5d64c45d09da697670cc8c52 |url-status=live }}</ref> |- | rowspan="2" |2021 | ''[[ਮੂਸਾ ਜੱਟ]]'' || ਮੂਸਾ || ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ<ref name=":0" /><ref name="kiddaan.com">{{Cite web|url=https://kiddaan.com/release-date-of-sidhu-moosewalas-upcoming-movie-moosa-jatt-changed/|title=Release Date of Sidhu Moosewala's Upcoming Movie Moosa Jatt Changed|date=18 June 2021|work=Kiddaan|access-date=29 May 2022|archive-date=4 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210904053019/https://kiddaan.com/release-date-of-sidhu-moosewalas-upcoming-movie-moosa-jatt-changed/amp/|url-status=live}}</ref> |- | ''ਯੈੱਸ ਆਈ ਐੱਮ ਸਟੂਡੈਂਟ'' || ਜੱਸ ਗਿੱਲ ||<ref>{{cite news|last=Kaur|first=Gurnaaz|url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/sidhu-moosewala-and-mandy-takhar-say-their-film-yes-i-am-student-will-strike-a-chord-with-the-audience-328494|title=Sidhu Moosewala and Mandy Takhar say their film Yes I Am Student will strike a chord with the audience|date=23 October 2021|publisher=Tribune|access-date=29 May 2022|archive-date=1 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220201163116/https://www.tribuneindia.com/news/punjab/sidhu-moosewala-and-mandy-takhar-say-their-film-yes-i-am-student-will-strike-a-chord-with-the-audience-328494|url-status=live}}</ref> |- | {{TableTBA}} || style="background:#ffc;"|''ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਗਾਉਣ ਲੱਗਿਆ'' {{dagger}}|| ||ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ [[ਅੰਬਰਦੀਪ ਸਿੰਘ]]<ref>{{cite news |title=Sidhu Moosewala to star in Amberdeep Singh's next venture 'Jattan Da Munda Gaun Lagya! |url=https://www.ptcpunjabi.co.in/sidhu-moosewala-to-star-in-amberdeep-singhs-next-venture-jattan-da-munda-gaun-lagya |access-date=29 May 2022 |work=PTC Punjabi |date=25 August 2021 |language=en |archive-date=25 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210825131826/https://www.ptcpunjabi.co.in/sidhu-moosewala-to-star-in-amberdeep-singhs-next-venture-jattan-da-munda-gaun-lagya |url-status=live }}</ref> |- |colspan="4"| <small>{{dagger|alt=ਜਿਹੜੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਅਜੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ}} ਅਜੇ ਤੱਕ ਰਿਲੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ</small> |} == ਟੂਰ == * ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੁਆਏਜ਼ ਟੂਰ/ ਪੀਬੀਐਕਸ 1 ਟੂਰ (2018–19) * ਸੋਲੋ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ/ਇਟਲੀ/ਭਾਰਤ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋਅ (2019–20) * ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ ਬੈਕ ਟੂ ਬਿਜ਼ਨਸ ਵਰਲਡ ਟੂਰ (2022-23) {{Commons category|Sidhu Moose Wala|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ}} == ਨੋਟ == {{Reflist|group=Note}} == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} ==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ== {{Commons category||ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ}} * {{allmusic}} * {{discogs artist|Sidhu Moose Wala}} * {{IMDb name|10216570}} {{Sidhu Moose Wala}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2022]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ]] 6230lp1vealpgsdz5kschpv5n8o1pm5 840683 840682 2026-06-11T13:39:43Z Sonia Atwal 49604 840683 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | birth_name = ਸ਼ੁੱਭਦੀਪ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ<ref name="SBS">{{cite web |url=https://www.sbs.com.au/yourlanguage/punjabi/en/article/2018/11/14/rise-punjabi-singer-sidhu-moosewala |title=The rise of Punjabi singer Sidhu Moosewala |website=[[Special Broadcasting Service]] |first=Preetinder |last=Grewal |date=15 November 2018 |access-date=31 December 2018 |archive-date=31 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181231195721/https://www.sbs.com.au/yourlanguage/punjabi/en/article/2018/11/14/rise-punjabi-singer-sidhu-moosewala |url-status=live }}</ref> | image = Sidhu Moose Wala during the shooting of his film Moosa Jatt (cropped).jpg | alt = | caption = 2020 ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੂ | alias = 5911<ref>{{cite web |last1=Ninog |first1=Alex |title=Fans Believe Drake Is Dropping a Posthumous Collab With Sidhu Moose Wala |url=https://www.complex.com/music/fans-believe-drake-sidhu-moose-wala-collab-is-coming |access-date=27 May 2023 |work=[[Complex Networks]] |archive-date=2 ਫ਼ਰਵਰੀ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230202141809/https://www.complex.com/music/fans-believe-drake-sidhu-moose-wala-collab-is-coming |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |last1=Ami |first1=Daljit |title=Sidhu Moose Wala: A Complex Character in Life, Death and Music |url=https://thewire.in/society/sidhu-moose-wala-a-complex-character-in-life-death-and-music |access-date=27 May 2023 |work=The Wire |date=3 June 2022}}</ref> | birth_date = {{birth date|1993|06|11|df=yes}}<ref>{{cite news |last1=Kapoor |first1=Diksha |title=Happy Birthday Sidhu Moose Wala: Here Are Some Lesser Known Facts About Birthday Boy |url=https://www.ptcpunjabi.co.in/happy-birthday-sidhu-moose-wala-here-are-some-lesser-known-facts-about-birthday-boy |access-date=23 February 2022 |work=PTC Punjabi |date=11 June 2019 |archive-date=29 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211029191220/https://www.ptcpunjabi.co.in/happy-birthday-sidhu-moose-wala-here-are-some-lesser-known-facts-about-birthday-boy |url-status=live}}</ref> | death_date = {{death date and age|df=y|2022|05|29|1993|06|11}} | birth_place = [[ਮੂਸਾ (ਪਿੰਡ)|ਮੂਸਾ]], [[ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ|ਮਾਨਸਾ]], [[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ]] | death_place = [[ਜਵਾਹਰਕੇ]], ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ | death_cause = ਗੋਲੀ ਦੇ ਹਮਲੇ ਕਰਕੇ | occupation = {{hlist|ਗਾਇਕ|ਰੈਪਰ|ਗੀਤਕਾਰ|ਅਦਾਕਾਰ|ਸਿਆਸਤਦਾਨ}} | party = [[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ]] (2021-22) | years_active = 2016–2022 | signature = Sidhu Moosewala signature.svg | module = {{Infobox musical artist | embed = yes | origin = {{ubl|[[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ]]|[[ਬਰੈਂਪਟਨ]], ਕੈਨੇਡਾ}} | genre = {{flatlist| * [[ਹਿਪ ਹੌਪ ਸੰਗੀਤ|ਹਿਪ ਹੌਪ]] * ਗੈਂਗਸਟਾ ਰੈਪ * ਆਰ ਐਂਡ ਬੀ }} | label = {{flatlist| * ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ * 5911 ਰਿਕਾਰਡਜ਼ * ਹੰਬਲ ਮਿਊਜ਼ਕ * [[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ (ਕੰਪਨੀ)|ਟੀ ਸੀਰੀਜ਼]] }} | past_member_of = ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੋਅਜ਼ | past_members = {{flatlist| * [[ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ]] * [[ਬਿਗ ਬਰਡ]] * ਬਿਗ ਬੋਇ ਦੀਪ }} }} }} '''ਸ਼ੁੱਭਦੀਪ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ''' (11 ਜੂਨ 1993{{Snd}}29 ਮਈ 2022), ਜਾਂ '''ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ''' ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ,<ref name=":5" /><ref name="Scroll_4Jun2022" /> ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ [[ਗਾਇਕ]], ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਰੈਪਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ [[ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ|ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸੰਗੀਤ]] ਅਤੇ [[ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ|ਸਿਨੇਮਾ]] ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite news |last=Wilson |first=Brock |date=4 June 2022 |title=Sidhu Moose Wala's musical legacy was being a voice for his culture |work=[[CBC News]] |url=https://www.cbc.ca/news/entertainment/sidhu-moose-wala-music-industry-1.6476578 |access-date=4 June 2022}}</ref><ref>{{Cite news |date=31 May 2022 |title=Sidhu Moose Wala: The murdered Indian rapper who 'made sense of chaos' |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-61629133 |access-date=4 June 2022}}</ref><ref>{{Cite news |last=Priyadharshini |first=Patwa |title=Celebrating Sidhu Moose Wala's legacy with his 7 songs through which the singer will live on forever |work=GQ |url=https://www.gqindia.com/entertainment/content/celebrating-sidhu-moose-walas-legacy-with-his-7-songs-through-which-the-singer-will-live-on-forever}}</ref><ref>{{Cite news |title=16 Top Sidhu Moose Wala Songs that Cement his Legacy |work=Desi Blitz |url=https://www.desiblitz.com/content/top-sidhu-moose-wala-songs-that-cement-his-legacy |quote=Listen to the best Sidhu Moose Wala songs that show how truly innovative he was and how his legacy will be in place forever.}}</ref><ref>{{Cite news |title=An exclusive evening with the parents of Sidhu Moosewala by BritAsia TV |work=BritAsiaTV |url=https://britasia.tv/justice-for-sidhu-an-exclusive-evening-with-the-parents-of-sidhu-moosewala-by-britasia-tv/ |quote=" It was clear music had crossed all boundaries and was iconic within the mainstream industry."}}</ref><ref>{{Cite news |last=Arora |first=Kusum |title=Sidhu Moose Wala's Death Evokes Memories of the Tragic End of Amar Singh Chamkila |work=The Wire |url=https://thewire.in/society/sidhu-moose-walas-death-evokes-memories-of-the-tragic-end-of-amar-singh-chamkila |quote=Both Moose Wala and Chamkila – which in Punjabi and Hindi means ‘glistening’ – had numerous similarities in terms of their music careers. Moose Wala and Chamkila both became iconic stars of Punjabi music, but both their journeys were short-lived.}}</ref> 2020 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦਾ ਨਾਮ [[ਦ ਗਾਰਡੀਅਨ|''ਦ ਗਾਰਡੀਅਨ'']] ਦੁਆਰਾ 50 ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite news |last1=Beaumont-Thomas |first1=Ben |last2=Snapes |first2=Laura |date=27 December 2019 |title=Bradford bassline and ketamine-charged punk – 50 new artists for 2020 |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/music/2019/dec/27/bradford-bassline-and-ketamine-charged-punk-50-new-artists-for-2020 |url-status=live |access-date=18 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200404015652/https://www.theguardian.com/music/2019/dec/27/bradford-bassline-and-ketamine-charged-punk-50-new-artists-for-2020 |archive-date=4 April 2020 |issn=0261-3077}}</ref> ਉਹ ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਵੀ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟ ਏਸ਼ੀਆ ਟੀਵੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਅਵਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ।<ref>{{Cite news |last=Lazarus |first=Neville |date=20 March 2023 |title=Sidhu Moose Wala's father accuses Punjab govt of 'suppressing' those seeking justice for murdered hip hop star |work=Sky News |url=https://news.sky.com/story/sidhu-moose-walas-father-accuses-punjab-govt-of-suppressing-those-seeking-justice-for-murdered-hip-hop-star-12838321}}</ref> ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਟਰੈਕ "ਸੋ ਹਾਈ" ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ [[ਪੀਬੀਐਕਸ 1|''ਪੀਬੀਐਕਸ 1'']] ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਜੋ ''ਬਿਲਬੋਰਡ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਐਲਬਮਾਂ'' ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ 66ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਸਿੰਗਲ ਗੀਤ "[[47 (2019 ਗੀਤ)|47]]" ਅਤੇ "ਮੇਰਾ ਨਾ" ਨੂੰ ਯੂਕੇ ਸਿੰਗਲ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। [[ਮੂਸਾ, ਪੰਜਾਬ|ਪੰਜਾਬ]] ਦੇ [[ਮੂਸਾ, ਪੰਜਾਬ|ਮੂਸਾ]] ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2016 ਵਿੱਚ ਨਿੰਜਾ ਦੇ ਗੀਤ "ਲਾਈਸੈਂਸ" ਲਈ ਇੱਕ ਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ 2017 ਵਿੱਚ ਗੁਰਲੇਜ਼ ਅਖਤਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੋਗਾਣਾ ਗੀਤ, "ਜੀ ਵੈਗਨ" ਲਈ ਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ। ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੁਆਏਜ਼ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ। ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਗੀਤ ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਹੇ। ਉਸਦਾ ਗੀਤ "ਬੰਬੀਹਾ ਬੋਲੇ" ਗਲੋਬਲ [[ਯੂਟਿਊਬ]] ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਪੰਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। 2021 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ''[[ਮੂਸਟੇਪ]]'' ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਗੀਤ ''ਬਿਲਬੋਰਡ'' ਗਲੋਬਲ 200, ''ਬਿਲਬੋਰਡ'' ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਲ ਯੂਐਸ, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹਾਟ 100, ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ, ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੋਏ। ਉਸ ਦੇ ''ਬਿਲਬੋਰਡ'' ਇੰਡੀਆ ਸੌਂਗਜ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਹਨ। ਇਹ [[ਸਪੋਟੀਫਾਈ]] 'ਤੇ 1 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਟ੍ਰੀਮਾਂ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਐਲਬਮ ਬਣ ਗਈ।<ref>{{cite news |title=Sidhu Moosewala's 'Moosetape' Makes History As The First Indian Album To Surpass 1 Billion Streams On Spotify |url=https://www.5dariyanews.com/news/426551-Sidhu-Moosewalas-Moosetape-Makes-History-As-The-First-Indian-Album-To-Surpass-1-Billion-Streams-O |access-date=14 December 2023 |work=5 Dariya News |date=30 November 2023}}</ref> 2021 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ [[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ]] (INC) ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ [[ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਮਾਨਸਾ]] ਲਈ [[2022 ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ]] ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ। 29 ਮਈ, 2022 ਨੂੰ ਅਣਪਛਾਤੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ; ਕੈਨੇਡਾ-ਅਧਾਰਤ ਗੈਂਗਸਟਰ ਗੋਲਡੀ ਬਰਾੜ ਅਤੇ ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਗੈਂਗ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਇਸ ਕਤਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਅੰਤਰ-ਗੈਂਗ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।<ref>{{cite news|url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/moosewala-killing-%E2%80%94-the-story-so-far-409806|title=Sidhu Moosewala killing—The story so far|date=6 July 2022|work=Tribuneindia News Service|access-date=6 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220706005227/https://www.tribuneindia.com/news/punjab/moosewala-killing-%E2%80%94-the-story-so-far-409806|archive-date=6 July 2022}}</ref> 23 ਜੂਨ 2022 ਨੂੰ, ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ ਗੀਤ "SYL", ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ। ਪਰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾ ਸੀ। ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਨਾਲ ਅੰਦਰੂਨੀ ਟਕਰਾਅ ਸੀ ਅਤੇ 'ਆਪ' ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਈ ਜੋ ਕਿ 29 ਮਈ, ਨੂੰ ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਭਦੀਪ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਬੋਲ ਅਤੇ ਥੀਮ ਜੋ ਬੰਦੂਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਕਸਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।<ref name="ReferenceA">{{cite news|url=https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/2-punjabs-sing-in-farmers-support-one-for-brotherhood-other-with-visuals-of-bhindranwale-7127099/|title=Two Punjabs sing in farmers' support — one for brotherhood, other with visuals of Bhindranwale|last1=Chhina|first1=Man Aman Singh|date=31 December 2020|work=The Indian Express|access-date=14 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220314180910/https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/2-punjabs-sing-in-farmers-support-one-for-brotherhood-other-with-visuals-of-bhindranwale-7127099/|archive-date=14 March 2022|url-status=live}}</ref> ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਬੰਦੂਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ਭੜਕਾਊ ਬੋਲਾਂ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।<ref name="indianexpress.com">{{Cite web |date=5 August 2020 |title=Sidhu Moosewala: The Punjab Police poster boy who turned into controversy's child |url=https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/sidhu-moosewala-the-punjab-police-poster-boy-who-turned-into-controversys-child-6537892/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135104/https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/sidhu-moosewala-the-punjab-police-poster-boy-who-turned-into-controversys-child-6537892/ |archive-date=30 May 2022 |access-date=30 May 2021}}</ref> == ਜਨਮ ਅਤੇ ਬਚਪਨ == ਸ਼ੁਭਦੀਪ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਜੂਨ, 1993 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ [[ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ|ਮਾਨਸਾ]] ਦੇ ਪਿੰਡ [[ਮੂਸਾ (ਪਿੰਡ)|ਮੂਸਾ]] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਬਲਕੌਰ ਸਿੰਘ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਚਰਨ ਕੌਰ ਹੈ ਜੋ ਮੂਸਾ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਰਪੰਚ ਹੈ। ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਤੋਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2016 ਵਿਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਸਿਧੂ ਟੂਪੈਕ ਸ਼ਕੂਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਛੇਵੀਂ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਿਪ ਹੋਪ ਸੰਗੀਤ ਸੁਣਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹਰਵਿੰਦਰ ਬਿੱਟੂ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਹੁਨਰ ਸਿੱਖੇ।। ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਤੇ ਬਿਆਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਮੂਸਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਸਟੇਜ ਨਾਮ ਲਈ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ (ਪੰਜਾਬੀ: ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ 'ਮੂਸਾ ਤੋਂ ਸਿੱਧੂ') ਚੁਣਿਆ।<ref>{{cite news |last=Grewal Sharma |first=Manraj |date=31 May 2022 |title=The ballad of Sidhu Moose Wala: Self-made, temperamental, the man from Moosa |work=The Indian Express |url=https://indianexpress.com/article/india/political-pulse/who-is-sidhu-moose-wala-punjab-7942657/ |url-access=subscription |access-date=31 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230710065646/https://indianexpress.com/article/political-pulse/who-is-sidhu-moose-wala-punjab-7942657/ |archive-date=10 July 2023}}</ref> ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਸਿੱਧੂ ਕੈਨੇਡਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਗਾਣਾ "ਜੀ ਵੈਗਨ" ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।<ref name=":2">{{Citation|last=Prime Asia TV Canada|title=Prime Time With Benipal - Sidhu Moose Wala ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ STAR|date=2017-09-15|url=https://www.youtube.com/watch?v=09yet5H4k4A&feature=youtu.be|access-date=2018-07-23}}</ref> ਉੱਥੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਹੰਬਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite news |last=Little |first=Simon |date=29 May 2022 |title=Punjabi Singer Sidhu Moose Wala Shot Dead In India, Police Probing Canadian Gang Link |url=https://etcanada.com/news/900626/punjabi-singer-sidhu-moose-wala-shot-dead-in-india-police-probing-canadian-gang-link/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530001444/https://etcanada.com/news/900626/punjabi-singer-sidhu-moose-wala-shot-dead-in-india-police-probing-canadian-gang-link/ |archive-date=30 May 2022 |work=ET Canada |access-date=6 June 2022}}</ref><ref>{{cite news |title=Sidhu Moose Wala's educational qualifications |url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/spotlight/web-stories/sidhu-moose-walas-educational-qualifications/photostory/91935610.cms?picid=91935692 |access-date=8 June 2022 |work=The Times of India |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Edwards |first1=Peter |last2=Fraske-Bornyk |first2=Ande |last3=Cohen |first3=Ben |title='It's gut-wrenching': Killing of Sidhu Moose Wala shocks community, sparks calls for public inquiry |url=https://www.thestar.com/news/gta/2022/05/30/killing-of-sidhu-moose-wala-sparks-calls-for-public-inquiry.html |access-date=8 June 2022 |work=The Toronto Star |date=30 May 2022}}</ref><ref group="Note">While [[Sheridan College]] says it does not possess any records of his enrollment, some news sources reported that he attended Sheridan College.{{Pb}} (See: {{Cite news |last=Rana |first=Uday |date=9 June 2022 |title=Punjabi-Canadian rap star Sidhu Moose Wala 'was our Tupac' |work=[[The Globe and Mail]] |url=https://www.theglobeandmail.com/canada/article-punjabi-canadian-rap-star-sidhu-moose-wala-was-our-tupac/ |quote=Sheridan says it has no record of his enrolment.}})</ref> == ਕਰੀਅਰ == ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਭਦੀਪ [[ਬਰੈਂਪਟਨ]], [[ਕੈਨੇਡਾ]] ਚਲਾ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤਕ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੇ 2018 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਾਈਵ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਫਲ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤੇ।<ref>{{Cite web|url=https://www.ptcpunjabi.co.in/sidhu-moose-wala-live-performance-in-brempton/?amp_markup=1|title=ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇਂ ਆਪਣੇ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋ ਦੇ ਨਾਲ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਗੱਡੇ ਝੰਡੇ, ਵੇਖੋ ਵੀਡੀਓ|website=www.ptcpunjabi.co.in|access-date=2018-08-08}}</ref> ਅਗਸਤ 2018 ਵਿਚ ਇਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ "''[[ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ]]"'' ਲਈ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ "ਡਾਲਰ" ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ। 2017 ਵਿੱਚ ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤ "ਸੋ ਹਾਈ" ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ, ਜੋ ਇਸ ਨੇ ਬਿਗ ਬਰਡ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।ਫਿਰ 2018 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ PBX1 ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਿਲਬੋਰਡ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਐਲਬਮਾਂ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ 66ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਐਲਬਮ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। 2019 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਸਿੰਗਲ ਟ੍ਰੈਕ "47" ਨੂੰ ਯੂਕੇ ਸਿੰਗਲ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2020 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦਾ ਨਾਮ ਦ ਗਾਰਡੀਅਨ ਦੁਆਰਾ 50 ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਉੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ 10 ਗੀਤ 'ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚਾਰਟ' ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਚਾਰਟ ਦੀ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਗੀਤ "ਬੰਬੀਹਾ ਬੋਲੇ" ਗਲੋਬਲ ਯੂਟਿਊਬ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਪੰਜ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। 2021 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੇ ਮੂਸਟੇਪ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਗੀਤ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹਾਟ 100, ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ, ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ ਚਾਰਟ ਸਮੇਤ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਈ ਚਾਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} === ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ === [[ਹੰਬਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ]] ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਫਲ ਗੀਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ "ਵਾਰਨਿੰਗ ਸ਼ਾਟਸ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਕਰਨ ਔਜਲਾ ਦੇ ਟਰੈਕ "ਲਫਾਫੇ" 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਟਰੈਕ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ ਪੀਬੀਐਕਸ1 ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਲੇਬਲ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਟਰੈਕ ਵੀ ਰਲੀਜ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਲੱਗੇ। 2020 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ Snitches Get Stitches ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਲੇਬਲ ਹੇਠ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। 31 ਅਗਸਤ 2020 ਨੂੰ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ, 5911 ਰਿਕਾਰਡ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} === 2019–2022: ਸਥਾਪਿਤ ਗਾਇਕ === ਫਰਵਰੀ 2019 ਵਿੱਚ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ ਹੇਠ "ਲੀਜੈਂਡ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਉਸ ਸਾਲ ਬ੍ਰਿਟ ਏਸ਼ੀਆ ਟੀਵੀ ਕੁਫਲਿੰਕ ਬੈਸਟ ਟ੍ਰੈਕ ਆਫ਼ ਦ ਈਅਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।<ref>{{Cite web|url=https://britasia.tv/the-winners-of-the-britasia-tv-kuflink-music-awards-2019 |title=THE WINNERS OF THE BRITASIA TV KUFLINK MUSIC AWARDS 2019|last=Dosanjh|first=Kiesha|date=1 December 2019|website=BritAsia TV|language=en-GB|access-date=10 August 2020}}</ref> ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ, ਉਸ ਨੇ "ਚੋਜ਼ਨ" ਅਤੇ "ਆਊਟਲਾਅ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ "ਈਸਟ ਸਾਈਡ ਫਲੋ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਨ ਹੇਅਰ ਨਾਲ "ਮਾਫੀਆ ਸਟਾਈਲ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜੂਨ ਵਿੱਚ, ਸਰੀ ਸੰਗੀਤ ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਉਸ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/punjabi-rapper-sidhu-moose-wala-5x-fest-performance-cancelled-1.5171099|title=Punjabi singer Sidhu Moose Wala's 5X Fest performance cancelled following police safety assessment|website=[[Canadian Broadcasting Corporation]]|date=11 June 2019|access-date=12 June 2019|archive-date=17 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190617021019/https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/punjabi-rapper-sidhu-moose-wala-5x-fest-performance-cancelled-1.5171099|url-status=live}}</ref> ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ "ਸੇਮ ਬੀਫ" 'ਤੇ ਬੋਹੇਮੀਆ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਹਿੱਟ ਰਹੀ।<ref>{{cite web|title=Same Beef Song Bohemia ft Sidhu Moose Wala|url=https://youtube.com/watch?v=qk2WMmiiVFE|access-date=19 August 2019|work=YRF| date=18 August 2019 }}</ref> ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ ਗੀਤ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ: "ਡੋਗਰ" ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਜੋੜੀ ਲਈ<ref>{{Citation|title=Dogar Song Sung by Sidhu Moose wala|url=https://youtube.com/watch?v=vZJVbbLzc3E|access-date=3 September 2019|work=White Hill Music}}</ref> ਅਤੇ "ਜੱਟੀ ਜੀਓਣ ਮੋੜ ਵਰਗੀ", ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੜਬ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਲਈ [[ਸੋਨਮ ਬਾਜਵਾ]] ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸੀ।<ref>{{citation|title=Sidhu Moose wala Jatti Jeone Morh Wargi|access-date=23 September 2019|url=https://youtube.com/watch?v=SSbh67Q8TXs|work=White Hill Music}}</ref> ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ "47" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰੈਪਰ ਮਿਸਟ ਅਤੇ ਸਟੀਫਲਨ ਡੌਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜੋ ਯੂਕੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 20 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ।<ref>{{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/occ/|title=Sidhu Moosewala Chart History|magazine=Billboard|access-date=23 February 2020|archive-date=30 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135148/https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/occ/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/artist/53645/sidhu-moose-wala/|title=Sidhu Moose Wala |website=www.officialcharts.com|access-date=9 March 2020|archive-date=17 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190717074146/https://www.officialcharts.com/artist/53645/sidhu-moose-wala/|url-status=live}}</ref> ਇਹ ਗੀਤ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 40 ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ।<ref>{{Cite web|url=https://nztop40.co.nz/|title=The Official New Zealand Music Chart|website=THE OFFICIAL NZ MUSIC CHART|language=en|access-date=29 February 2020|archive-date=23 February 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070223085716/https://nztop40.co.nz/|url-status=live}}</ref> 2019 ਵਿੱਚ, ਸਪੋਟੀਫਾਈ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨਿੰਦਰ ਬੁੱਟਰ ਅਤੇ ਕਰਨ ਔਜਲਾ ਦੇ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ।<ref>{{cite news |last1=IANS |title=Spotify reveals Delhi's music trends for 2019|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/spotify-reveals-delhis-music-trends-for-2019/1687489 |access-date=10 April 2020 |work=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]] |date=17 December 2019 |archive-date=13 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200113231751/https://www.outlookindia.com/newsscroll/spotify-reveals-delhis-music-trends-for-2019/1687489 |url-status=live }}</ref> ਜਨਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੂੰ ਨਸੀਬ ਦੇ ਨਾਲ [[ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ]] ਦੇ ਟਰੈਕ "ਓਲਡ ਸਕੂਲ" 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="Old Skool by Sidhu Moosewala on YouTube">{{cite web |title=Old Skool |url=https://www.youtube.com/watch?v=hBlO1i_WTiY |website=YouTube | date=10 January 2020 |publisher=Sidhu Moosewala |access-date=13 June 2022}}</ref> ਇਸ ਗੀਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ "ਟਿੱਬਿਆਂ ਦਾ ਪੁੱਤ" ਆਇਆ, ਜੋ ਆਈਟਿਊਨਜ਼ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਪਲ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 8ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=https://music.apple.com/in/playlist/top-100-india/pl.c0e98d2423e54c39b3df955c24df3cc5|title=Top 100: India|archive-url=https://archive.today/20200320112538/https://music.apple.com/in/playlist/top-100-india/pl.c0e98d2423e54c39b3df955c24df3cc5|archive-date=20 March 2020|website=[[Apple Music]]|language=en-gb|access-date=20 March 2020}}</ref> ਉਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ, ਸਨੀਚਸ ਗੇਟ ਸਟਿੱਚਸ, ਮਈ 2020 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਲੇਬਲ ਹੇਠ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |title=Snitches Get Stitches by Sidhu Moose Wala |url=https://music.apple.com/in/album/snitches-get-stitches/1512832321 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135106/https://music.apple.com/in/album/snitches-get-stitches/1512832321 |archive-date=30 May 2022 |access-date=20 May 2020 |website=[[Apple Music]] |language=en-gb}}</ref> ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ 'ਤੇ ਸਿੰਗਲ "ਡੀਅਰ ਮਾਮਾ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite news|title=Dear Mama: Sidhu Moose Wala releases a heart touching melody on the birthday of his mother|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/dear-mama-sidhu-moose-wala-releases-a-heart-touching-melody-on-the-birthday-of-his-mother/articleshow/75751789.cms|website=[[The Times of India]]|language=en|access-date=15 May 2020|archive-date=25 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200525184916/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/dear-mama-sidhu-moose-wala-releases-a-heart-touching-melody-on-the-birthday-of-his-mother/articleshow/75751789.cms|url-status=live}}</ref> ਜੂਨ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ [[ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਾਨ]] ਨਾਲ "ਬੰਬੀਹਾ ਬੋਲੇ" ਗੀਤ 'ਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite news|title=Bambiha Bole: Amrit Maan and Sidhu Moose Wala collaborate for a power-packed song|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/bambiha-bole-amrit-maan-and-sidhu-moose-wala-collaborate-for-a-power-packed-song/articleshow/76335057.cms|access-date=12 June 2020|website=[[The Times of India]]|language=en|archive-date=24 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220524090853/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/bambiha-bole-amrit-maan-and-sidhu-moose-wala-collaborate-for-a-power-packed-song/articleshow/76335057.cms|url-status=live}}</ref> ਜਿਸ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਚੌਵੀ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।<ref>{{Citation|title=BAMBIHA BOLE (Official Video) Amrit Maan {{!}} Sidhu Moose Wala {{!}} Tru Makers {{!}} Latest Punjabi Songs 2020| date=11 June 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=hpVNMjpjiJc|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613040441/https://m.youtube.com/watch?feature=youtu.be&v=hpVNMjpjiJc|archive-date=13 June 2020|language=en|access-date=13 June 2020}}</ref> ਇਹ ਗੀਤ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਐਪਲ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ 50 ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।<ref name=":6">{{Cite web|title=Top 100: India|url=https://music.apple.com/in/playlist/top-100-india/pl.c0e98d2423e54c39b3df955c24df3cc5|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613092437/https://music.apple.com/in/playlist/top-100-india/pl.c0e98d2423e54c39b3df955c24df3cc5|archive-date=13 June 2020|access-date=12 June 2020|website=[[Apple Music]]|language=en-gb}}</ref><ref name=":7">{{Cite web|title=Top 100: Canada|url=https://music.apple.com/in/playlist/top-100-canada/pl.79bac9045a2540e0b195e983df8ba569|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613093020/https://music.apple.com/in/playlist/top-100-canada/pl.79bac9045a2540e0b195e983df8ba569|archive-date=13 June 2020|access-date=12 June 2020|website=[[Apple Music]]|language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web|title=Top 100: New Zealand|url=https://music.apple.com/in/playlist/top-100-new-zealand/pl.d8742df90f43402ba5e708eefd6d949a|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613091706/https://music.apple.com/in/playlist/top-100-new-zealand/pl.d8742df90f43402ba5e708eefd6d949a|archive-date=13 June 2020|access-date=13 June 2020|website=[[Apple Music]]|language=en-gb}}</ref> ਇਹ ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਯੂਟਿਊਬ ਚਾਰਟ ਦੇ ਸਿਖਰਲੇ 5 ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web|title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company|url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20200619/asian/|access-date=9 July 2020|website=www.officialcharts.com|language=en|archive-date=9 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200709122449/https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20200619/asian/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=YouTube Music Charts|url=https://charts.youtube.com/charts/TopSongs/global/20200612-20200618?hl=en-gb|access-date=9 July 2020|website=charts.youtube.com|language=en-GB|archive-date=9 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200709033727/https://charts.youtube.com/charts/TopSongs/global/20200612-20200618?hl=en-gb|url-status=live}}</ref> 31 ਅਗਸਤ 2020 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ, 5911 ਰਿਕਾਰਡਸ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ।<ref>{{cite web |date=31 August 2020 |title=Sidhu Moosewala (ਮੂਸੇ ਆਲਾ)'s Instagram video: "LEGENDARY SHIT "5911 RECORDS " SHARE SUPPORT AND SUBSCRIBE |url=https://www.instagram.com/p/CEjcdzVpbey/?igshid=jy0chn0yy75 |url-access=subscription |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CEjcdzVpbey |archive-date=23 December 2021 |access-date=1 September 2020 |website=Instagram |language=en}}{{cbignore}}</ref> ਸਤੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੂਟਰ ਕਾਹਲੋਨ ਨਾਲ "ਗੇਮ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਬਿਲਬੋਰਡ ਦੁਆਰਾ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, "ਗੇਮ" ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ 5 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਗੀਤ ਹੈ।<ref>{{Cite magazine|title=Sidhu Moosewala|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/can/|access-date=13 June 2021|magazine=Billboard|archive-date=3 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220503101903/https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/can/|url-status=live}}</ref> ਮਈ 2021 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਤੀਜਾ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ, ਮੂਸੇਟੇਪ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਐਲਬਮ ਰਿਕਾਰਡਡ ਮਿਊਜ਼ਿਕ NZ ਦੁਆਰਾ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਟੌਪ 40 ਐਲਬਮਾਂ ਦੇ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਚਾਰਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web |title=The Official New Zealand Music Chart |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/albums/2021-07-16 |access-date=23 June 2022 |website=THE OFFICIAL NZ MUSIC CHART |language=en}}</ref> ਐਲਬਮ ਦੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਬਿਲਬੋਰਡ ਗਲੋਬਲ 200, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100, ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਚਾਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ। 12 ਸਤੰਬਰ 2021 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਮਿਸਟ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਇਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਸੀ।<ref>{{Cite web|date=12 September 2021|title=Sidhu Moosewala Becomes The First Indian Artist To Ever Perform At The Wireless Festival, UK|url=https://kiddaan.com/sidhu-moosewala-becomes-the-first-indian-artist-to-ever-perform-at-the-wireless-festival-uk/|access-date=13 September 2021|website=Kiddaan|language=en-US|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913040500/https://kiddaan.com/sidhu-moosewala-becomes-the-first-indian-artist-to-ever-perform-at-the-wireless-festival-uk/|url-status=live |last1=Team |first1=Kiddaan. com }}</ref> ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਏਆਰ ਪੈਸਲੇ, ਮਿਸਟਰ ਕੈਪੋਨ-ਈ ਅਤੇ [[ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ]] ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲਾ EP ਨੋ ਨੇਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ,<ref>{{Cite web |last=Gheciu |first=Alex Nino |title=Sidhu Moose Wala Drops Surprise EP 'No Name' f/ Sunny Malton, AR Paisley |url=https://www.complex.com/music/sidhu-moose-wala-no-name |access-date=18 May 2022 |website=[[Complex Networks]] |date=26 April 2022 |archive-date=21 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220521115654/https://www.complex.com/music/sidhu-moose-wala-no-name |url-status=live }}</ref> EP ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਐਲਬਮਾਂ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 50ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਗੀਤ "ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 92ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਆਇਆ। ਗੀਤਾਂ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵੀ ਚਾਰਟ ਕੀਤਾ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, "ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" 19ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ "0 ਤੋਂ 100" ਅਤੇ "ਲਵ ਸਿਕ" ਕ੍ਰਮਵਾਰ 34ਵੇਂ ਅਤੇ 39ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ, "ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" ਪੰਜਾਬੀ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ "0-100" 9ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ "ਐਵਰੀਬਡੀ ਹਰਟਸ" 10ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ।<ref>{{Cite magazine |date=2 January 2013 |title=Billboard Canadian Albums |url=https://www.billboard.com/charts/canadian-albums/ |access-date=18 May 2022 |magazine=Billboard |archive-date=31 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220331124809/https://www.billboard.com/charts/canadian-albums/ |url-status=live }}</ref> ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਦੋ ਗੀਤ, "ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ" ਅਤੇ "ਲੈਵਲਜ਼" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ। "ਲੈਵਲਜ਼" ਉਸ ਦਾ ਆਖਰੀ ਗੀਤ ਸੀ, ਜੋ ਮਈ 2022 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਗੀਤ ਬਿਲਬੋਰਡ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। "ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ" 26ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ "ਲੈਵਲਜ਼" 32ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੋਵੇਂ ਗੀਤ ਬਿਲਬੋਰਡ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਕਲ. ਯੂਐਸ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, "ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ" 103ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ "ਲੈਵਲਜ਼" 195ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ।<ref>{{cite news|url=https://kiddaan.com/sidhu-moosewalas-songs-295the-last-ridelevelsand-more-ranked-at-billboard/|title=Sidhu Moose Wala billboard charts|work=Kiddaan|date=7 June 2022|access-date=7 June 2022}}</ref> === ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਰਿਲੀਜ਼ === ਜੂਨ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਸਿੰਗਲ "SYL" (ਸਤਲੁਜ ਯਮੁਨਾ ਲਿੰਕ ਨਹਿਰ ਦਾ ਹਵਾਲਾ) ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 'ਤੇ 27ਵੇਂ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ 81ਵੇਂ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 3ਜੇ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਕਲ. ਯੂਐਸ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 200ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।<ref>{{Cite magazine |date=2 January 2013 |title=Billboard Canadian Hot 100 |url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/ |access-date=4 July 2022 |magazine=Billboard |language=en-US}}</ref> ਅਪ੍ਰੈਲ 2023 ਵਿੱਚ, ਸਿੱਧੂ ਦਾ ਗੀਤ "ਮੇਰਾ ਨਾਂ" ਰਿਲੀਜ਼ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਬਰਨਾ ਬੁਆਏ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਗੀਤ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਚਾਰਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ, ਇਹ 22 ਅਪ੍ਰੈਲ 2023 ਨੂੰ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 14ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਗੀਤ ਬਿਲਬੋਰਡ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਕਲ. ਯੂਐਸ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 102ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਇਹ NZ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਗੀਤ ਯੂਕੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 87ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਇੰਡੀ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 27ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web |last=Tagat |first=Anurag |date=13 December 2024 |title=Sidhu Moose Wala's Posthumous Song 'Mera Na' with Burna Boy and Steel Banglez Sees His Legend Grow |url=https://rollingstoneindia.com/sidhu-moose-wala-mera-na-song-burna-boy-steel-banglez-video/ |access-date=13 December 2024 |website=[[Rolling Stone India]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mukhopadhyay |first=Sounak |date=13 December 2024 |title=Watch 'Mera Na'; Sidhu Moosewala's latest song has been released posthumously |url=https://www.livemint.com/news/india/watch-mera-na-sidhu-moosewala-s-latest-song-has-been-released-posthumously-11680854353252.html |access-date=13 December 2024 |website=[[LiveMint]] |language=en}}</ref> "ਚੋਰਨੀ", ਡਿਵਾਈਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ, ਜੁਲਾਈ 2023 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਗਾਣੇ ਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਕੈਨੇਡਾ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 27ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ NZ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 7ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ।<ref>{{Cite magazine |date=2 January 2013 |title=Billboard Canadian Hot 100 |url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/ |access-date=14 December 2024|magazine=Billboard |language=en-US}}</ref> ਇੱਕ ਹੋਰ ਗਾਣਾ, "ਵਾਚ ਆਉਟ", ਜੋ ਕਿ ਸਿਕੰਦਰ ਕਾਹਲੋਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਨਵੰਬਰ 2023 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਟ੍ਰੈਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਕੈਨੇਡਾ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 33ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 11ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ, ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 3ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।<ref>{{Cite magazine |date=2 January 2013 |title=Billboard Canadian Hot 100 |url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/ |access-date=14 December 2024|magazine=Billboard |language=en-US}}</ref> ਸਿੱਧੂ ਦਾ ਗਾਣਾ "ਡ੍ਰਿਪੀ", ਜੋ ਕਿ ਏਆਰ ਪੈਸਲੇ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਫਰਵਰੀ 2024 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਗਾਣਾ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਆਇਆ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 9ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਗਾਣਾ ਬਿਲਬੋਰਡ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਕਲੂਡਿੰਗ ਯੂਐਸ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 152ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਇਹ NZ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 11ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ UK ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/2024-02-17/|title=''Billboard'' Canadian Hot 100: Week of February 17, 2024|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=14 December 2024}}</ref><ref>{{cite magazine|title=Sidhu Moose Wala Chart History: India Songs|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moose-wala/chart-history/i16/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=14 December 2024}}</ref> ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2024 ਵਿੱਚ ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ "410" ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਹੋਰ ਫ਼ਿਲਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਗਸਤ 2023 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਏ ਇੱਕ ਗੀਤ 'ਤੇ ਫਰੈਡੋ ਅਤੇ ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲੇਜ਼ ਨਾਲ ਵੀ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ। ਦੋਵੇਂ ਗੀਤ ਕੈਨੇਡਾ ਹੌਟ 100, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਤੇ UK ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਚਾਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ। == ਵਿਵਾਦ == ਆਪਣੀ ਚੜਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਿੱਧੂ ਕਈ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ ਰਿਹਾ। 2022 ਤੱਕ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਚਾਰ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਕੇਸ ਅਸ਼ਲੀਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ। ਮਈ 2020 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਦੇ ਦੋ ਵੀਡੀਓ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋਏ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਇੱਕ [[ਏ ਕੇ-47|ਏਕੇ-47]] ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਪਿਸਤੌਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਛੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 19 ਮਈ ਨੂੰ, ਉਸ 'ਤੇ ਆਰਮਜ਼ ਐਕਟ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਫਰਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। 2 ਜੂਨ ਨੂੰ, [[ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ]] ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪੰਜ ਦੋਸ਼ੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਅਗਾਊਂ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 6 ਜੂਨ 2020 ਨੂੰ ਗੱਡੀ ਦੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਕਾਲੇ ਕਰਵਾਉਣ ਕਾਰਨ ਨਾਭਾ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜੁਰਮਾਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਮਹੀਨੇ, ਉਸਨੇ ਅਭਿਨੇਤਾ [[ਸੰਜੇ ਦੱਤ]] ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ "ਸੰਜੂ" ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਸਲਾ ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਖੇਡ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਅਵਨੀਤ ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਗੀਤ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੰਦੂਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮੂਸੇਵਾਲਾ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਗੀਤ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਕੁਝ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲਾਂ ਅਤੇ ਵਕੀਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} == ਐਕਟਿੰਗ ਕਰੀਅਰ == ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖੁਦ ਦੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ ਜੱਟ ਲਾਈਫ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਅਧੀਨ ਫਿਲਮ "ਯੈੱਸ ਆਈ ਐਮ ਸਟੂਡੈਂਟ" ਨਾਮੀ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ [[ਤਰਨਵੀਰ ਸਿੰਘ ਜਗਪਾਲ]] ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਫਿਲਮ ਗਿੱਲ ਰੌਂਤੇ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ। 2019 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਜੋੜੀ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ। ਜੂਨ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 'ਗੁਨਾਹ' ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਫਿਲਮ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ। 22 ਅਗਸਤ ਨੂੰ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮ, ਮੂਸਾ ਜੱਟ ਦਾ ਟੀਜ਼ਰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਵੀਤਾਜ ਬਰਾੜ ਅਭਿਨੀਤ ਹੈ ਅਤੇ ਟਰੂ ਮੇਕਰਸ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=QPnVb0Ki8qA|title=ਮੂਸਾ ਜੱਟ}}</ref> 24 ਅਗਸਤ ਨੂੰ, ਉਸਨੇ ਅੰਬਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਫਿਲਮ ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਗਾਉਣ , ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ 18 ਮਾਰਚ 2022 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਲਈ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=GX_aMqNxFH0|title=ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਗਾਉਣ ਲੱਗਿਆ}}</ref> == ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਰੀਅਰ == ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਚਰਨ ਕੌਰ ਨੂੰ ਸਰਪੰਚੀ ਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਲਈ ਖੜੇ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਦਸੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਮੂਸਾ ਪਿੰਡ ਤੋਂ [[ਸਰਪੰਚ]] ਚੋਣ ਜਿੱਤੀ ਸੀ।<ref>{{cite news |title=Badals' kin loses from native village; Sidhu Moosewala's mother wins |url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/badals-kin-loses-from-native-village-sidhu-moosewala-s-mother-wins/706210.html |access-date=16 September 2019 |work=The Tribune |date=30 December 2018 |archive-date=30 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181230202010/https://www.tribuneindia.com/news/punjab/badals-kin-loses-from-native-village-sidhu-moosewala-s-mother-wins/706210.html |url-status=live }}</ref> [[File:Sidhu Moose Wala Congress.png|thumb|ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ [[ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੰਨੀ]] ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ [[ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ]] ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ [[ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ]] ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ।]] ਦਸੰਬਰ 2021 ਨੂੰ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ [[ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2022|2022 ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ]] ਲੜਨ ਲਈ [[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ|ਕਾਂਗਰਸ]] ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। [[ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਮਾਨਸਾ ਹਲਕੇ]] ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 20.52% ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ [[ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ]] ਦੇ [[ਵਿਜੇ ਸਿੰਗਲਾ]] ਤੋਂ 63,323 ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਿਆ। 2022 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਮੂਸੇਵਾਲਾ ਵਿਰੁੱਧ ਚੋਣ ਜ਼ਾਬਤੇ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਦੰਡਾਵਲੀ ਦੀ ਧਾਰਾ 188 ਤਹਿਤ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਨਸਾ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਘਰ-ਘਰ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। 11 ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਨੂੰ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ "ਸਕੇਪਗੋਟ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਗੀਤ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 2022 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਸਫਲਤਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ (ਆਪ) ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੋਟਰ 'ਆਪ' ਨੂੰ ਚੁਣਨ ਲਈ "ਗਦਾਰ" (ਅਨੁਵਾਦ-ਗੱਦਾਰ) ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦਾ ਗੀਤ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ 'ਪੰਜਾਬ ਵਿਰੋਧੀ' ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸੂਬਾ ਇਕਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਜਾ ਵੜਿੰਗ ਤੋਂ ਜਵਾਬ ਮੰਗਿਆ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। === ਚੋਣ ਨਤੀਜੇ === {{Transcluded section|source=ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ}} {{#section:ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|2/9/5=ShubdeepXGurveer}} == ਹੱਤਿਆ == {{Main articles|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ}} {{Infobox civilian attack | title = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ | image = | caption = | location = ਜਵਾਹਰਕੇ ਪਿੰਡ, [[ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ|ਮਾਨਸਾ]], [[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ|ਪੰਜਾਬ]], ਭਾਰਤ | target = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | murderer = <!-- Lawrence Bishnoi --> | type = ਗੱਡੀ ਚੋਂ ਗੋਲੀਆਂ ਨਾਲ [[ਕਤਲ]], [[ਹੱਤਿਆ]] | date = {{start date and age|df=yes|2022|5|29}} | time = 5:30 ਸ਼ਾਮ | timezone = [[ਭਾਰਤੀ ਮਿਆਰੀ ਸਮਾਂ|ਆਈਐਸਟੀ]] | weapon = <!-- Unknown --> | perpetrators = ਅਪ੍ਰਮਾਣਿਤ | accused = [[ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ]]<br/>[[ਗੋਲਡੀ ਬਰਾੜ]] | fatalities = 1 (ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ) | injuries = 2 }} ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਜਵਾਹਰਕੇ ਵਿੱਚ 29 ਮਈ 2022 ਨੂੰ ਅਣਪਛਾਤੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੀ "ਥਾਰ" ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਦੇ ਗਿਰੋਹ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਣ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਨੇ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ<ref>{{cite news |last1=Sengar |first1=Mukesh Singh |last2=Achom |first2=Debanish |date=1 June 2022 |title=Gangster Linked To Sidhu Moose Wala's Murder Not Cooperating: Sources |url=https://www.ndtv.com/india-news/gangster-lawrence-bishnoi-linked-to-sidhu-moose-walas-murder-not-cooperating-say-sources-3029131 |work=NDTV |access-date=15 June 2022}}</ref>, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਜੂਨ 2022 ਤੱਕ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੂੰ ਕਤਲ ਦਾ "ਮਾਸਟਰਮਾਈਂਡ" ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।<ref>{{cite news |title=Sidhu Moose Wala Case: Gangster Lawrence Bishnoi is mastermind, say officials |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/india/sidhu-moose-wala-case-gangster-lawrence-bishnoi-is-mastermind-says-top-delhi-police/articleshow/92087268.cms |access-date=15 June 2022 |work=Economic Times |date=9 June 2022}}</ref><ref>{{cite news |title=How did Lawrence Bishnoi mastermind Sidhu Moosewala's killing from jail? |url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/how-did-lawrence-bishnoi-mastermind-sidhu-moosewalas-killing-from-jail-403270 |access-date=15 June 2022 |agency=IANS |work=Tribune India |date=12 June 2022}}</ref> ਪੁਲੀਸ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਾਮ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਵਜੇ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲਿਆ। ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਆਪਣੀ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀ [[ਮਹਿੰਦਰਾ ਥਾਰ]] ਐਸ.ਯੂ.ਵੀ ਚਲਾ ਕੇ [[ਬਰਨਾਲਾ (ਪਿੰਡ)|ਬਰਨਾਲਾ]] ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸੀ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।<ref name="NDTV details" /> ਸ਼ਾਮ 5:30 ਵਜੇ ਜਦੋਂ ਐਸਯੂਵੀ ਜਵਾਹਰਕੇ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਦੋ ਹੋਰ ਕਾਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਘੇਰ ਲਿਆ।<ref name="NDTV 30 May Shot" /> ਘਟਨਾ ਦੌਰਾਨ ਤੀਹ ਰਾਊਂਡ ਫਾਇਰ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੋ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ।<ref>{{Cite news |last=Goswami |first=Sohini |date=29 May 2022 |title=Punjabi singer Sidhu Moose Wala shot dead day after govt withdrew his security |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/punjabi-singer-sidhu-moosewala-shot-dead-in-firing-incident-in-mansa-district-101653828722161.html |work=Hindustan Times |access-date=29 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135151/https://www.hindustantimes.com/india-news/punjabi-singer-sidhu-moosewala-shot-dead-in-firing-incident-in-mansa-district-101653828722161.html |url-status=live }}</ref> ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਸਤੌਲ ਨਾਲ ਹਮਲਾਵਰਾਂ 'ਤੇ ਜਵਾਬੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਮਲਾਵਰ ਮੌਕੇ ਤੋਂ ਫ਼ਰਾਰ ਹੋ ਗਏ।<ref name="NDTV details" /> ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੂੰ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।<ref name="indianexpress death" /> ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ 424 ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, [[ਸਾਕਾ ਨੀਲਾ ਤਾਰਾ]] ਦੀ ਬਰਸੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨਾਲ ਚਾਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦੋ ਕਮਾਂਡੋ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ।<ref name="indianexpress death">{{Cite news |date=29 May 2022 |title=Punjabi singer and Congress leader Sidhu Moose Wala shot dead in Mansa |url=https://indianexpress.com/article/cities/amritsar/punjabi-singer-congress-leader-sidhu-moose-wala-shot-dead-7942590/ |work=The Indian Express |access-date=29 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135109/https://indianexpress.com/article/cities/amritsar/punjabi-singer-congress-leader-sidhu-moose-wala-shot-dead-7942590/ |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |last=Mateen |first=Zoya |date=30 May 2022 |title=Sidhu Moose Wala: Murder of popular Indian singer sparks anger |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-61629130 |access-date=30 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530110041/https://www.bbc.com/news/world-asia-india-61629130 |url-status=live }}</ref> ਘਟਨਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਬੁਲੇਟ ਪਰੂਫ ਗੱਡੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦੋ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।<ref name="10 Facts">{{cite news |title=Sidhu Moosewala Shot Dead: The Singer Was Not in His Usual Bullet-Proof Car, Say Sources {{!}} 10 Facts |url=https://www.news18.com/news/india/punjabi-singer-sidhu-moosewala-shot-at-rushed-to-hospital-in-critical-condition-5270287.html |access-date=29 May 2022 |work=News18 |date=29 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135110/https://www.news18.com/news/india/punjabi-singer-sidhu-moosewala-shot-at-rushed-to-hospital-in-critical-condition-5270287.html |url-status=live }}</ref><ref name="TNS">{{cite news |title=Sidhu Moosewala had 2 security personnel, private bulletproof vehicle; he travelled without them: Punjab DGP Bhawra |url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/sidhu-moosewala-murder-punjab-dgp-vk-bhawra-says-sit-to-be-formed-to-probe-case-399284 |work=The Tribune |date=29 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220531002557/https://www.tribuneindia.com/news/punjab/sidhu-moosewala-murder-punjab-dgp-vk-bhawra-says-sit-to-be-formed-to-probe-case-399284 |archive-date=31 May 2022 |url-status=bot: unknown |access-date=31 May 2022 }}</ref> ਉਸਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੀ ਥਾਰ ਐਸ.ਯੂ.ਵੀ. ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਬੈਠ ਸਕਦੇ ਸਨ।<ref name="NDTV details">{{cite news |last1=Ghazali |first1=Mohammed |last2=Kumar |first2=Akhil |title=How Sidhu Moose Wala Was Killed - The Chilling Details |url=https://www.ndtv.com/india-news/how-sidhu-moose-wala-was-killed-the-chilling-details-3028055 |access-date=1 June 2022 |work=NDTV |date=1 June 2022}}</ref> == ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ == {{Main|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ}} == ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮਾਂ == * ''[[ਪੀਬੀਐਕਸ 1]]'' (2018)<ref>{{Cite web|url=http://www.radioandmusic.com/entertainment/editorial/news/181031-confidential-and-pbx1-reaches-top-spot-on|title='CON.FI.DEN.TIAL' and 'PBX1' reaches top spot on iTunes|website=www.radioandmusic.com|language=en|access-date=9 March 2020|archive-date=12 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612162842/http://www.radioandmusic.com/entertainment/editorial/news/181031-confidential-and-pbx1-reaches-top-spot-on|url-status=live}}</ref> * [[ਸਨਿੱਚਸ ਗੈੱਟ ਸਨਿੱਚਸ|''ਸਨਿੱਚਸ ਗੈੱਟ ਸਨਿੱਚਸ'']] (2020)<ref>{{Cite web|title=Sidhu Moosewala Releases Album 'Snitches Get Stitches'|url=http://britasia.tv/sidhu-moosewala-releases-album-snitches-get-stitches/|last=Grewal|first=Simran|date=13 May 2020|website=BritAsia TV|language=en-GB|access-date=18 May 2020|archive-date=16 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200516101313/https://britasia.tv/sidhu-moosewala-releases-album-snitches-get-stitches/|url-status=live}}</ref> * ''[[ਮੂਸਟੇਪ]]'' (2021)<ref>{{Cite news|title=Sidhu Moosewala's much-awaited Moosetape's poster, inside details, release date out; Punjabi singer says 'tried to deliver my best'|url=https://www.tribuneindia.com/news/pollywood/sidhu-moosewalas-much-awaited-moosetapes-poster-inside-details-release-date-out-punjabi-singer-says-tried-to-deliver-my-best-252815|date=14 May 2021|work=[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]]|access-date=29 May 2022|archive-date=16 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616125020/https://www.tribuneindia.com/news/pollywood/sidhu-moosewalas-much-awaited-moosetapes-poster-inside-details-release-date-out-punjabi-singer-says-tried-to-deliver-my-best-252815|url-status=live}}</ref> === ਈਪੀ === * ''[[ਨੋ ਨੇਮ (ਈਪੀ)|ਨੋ ਨੇਮ]]'' (2022)<ref>{{Cite web|url=https://kiddaan.com/sidhu-moosewala-released-his-first-ep-no-name-listen-all-songs-here/|title=Sidhu Moosewala Released His First EP No Name. Listen All Songs Here|date=25 April 2022|website=Kiddaan|access-date=29 May 2022|archive-date=30 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135604/https://kiddaan.com/sidhu-moosewala-released-his-first-ep-no-name-listen-all-songs-here/|url-status=live}}</ref> * ''ਮੂਸ ਪ੍ਰਿੰਟ (2025)''<ref>{{Cite web |last=TheSportsGrail |date=2025-06-10 |title=Sidhu Moose Wala New EP 2025 Moose Print Release Date, Time, Songs Names List And Poster |url=https://thesportsgrail.com/sidhu-moose-wala-new-ep-2025-moose-print-release-date-time-songs-names-list-and-poster/ |access-date=2025-06-15 |website=The SportsGrail |language=en}}</ref> == ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ == {{Main|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਵੀਡੀਓਗ੍ਰਾਫੀ}} === ਅਦਾਕਾਰ === {| class="wikitable sortable" |- ! ਸਾਲ ! ਫਿਲਮ ! ਭੂਮਿਕਾ ! ਨੋਟ |- |2019 |''ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਜੋੜੀ'' |ਜਿਓਣਾ |ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਦਿੱਖ<ref>{{cite news |title=The makers of the Punjabi Movie 'Teri Meri Jodi' has finally released the title track of the film. The song has been sung by Prabh Gill and Raashi Sood. {{!}} SpotboyE |url=https://www.spotboye.com/pollywood/pollywood-music/the-title-track-of-teri-meri-jodi-sung-by-prabh-gill-and-raashi-sood-is-out-now/5d64c45d09da697670cc8c52 |access-date=29 May 2022 |work=spotboye.com |language=en |archive-date=14 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210514224313/https://www.spotboye.com/pollywood/pollywood-music/the-title-track-of-teri-meri-jodi-sung-by-prabh-gill-and-raashi-sood-is-out-now/5d64c45d09da697670cc8c52 |url-status=live }}</ref> |- | rowspan="2" |2021 | ''[[ਮੂਸਾ ਜੱਟ]]'' || ਮੂਸਾ || ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ<ref name=":0" /><ref name="kiddaan.com">{{Cite web|url=https://kiddaan.com/release-date-of-sidhu-moosewalas-upcoming-movie-moosa-jatt-changed/|title=Release Date of Sidhu Moosewala's Upcoming Movie Moosa Jatt Changed|date=18 June 2021|work=Kiddaan|access-date=29 May 2022|archive-date=4 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210904053019/https://kiddaan.com/release-date-of-sidhu-moosewalas-upcoming-movie-moosa-jatt-changed/amp/|url-status=live}}</ref> |- | ''ਯੈੱਸ ਆਈ ਐੱਮ ਸਟੂਡੈਂਟ'' || ਜੱਸ ਗਿੱਲ ||<ref>{{cite news|last=Kaur|first=Gurnaaz|url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/sidhu-moosewala-and-mandy-takhar-say-their-film-yes-i-am-student-will-strike-a-chord-with-the-audience-328494|title=Sidhu Moosewala and Mandy Takhar say their film Yes I Am Student will strike a chord with the audience|date=23 October 2021|publisher=Tribune|access-date=29 May 2022|archive-date=1 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220201163116/https://www.tribuneindia.com/news/punjab/sidhu-moosewala-and-mandy-takhar-say-their-film-yes-i-am-student-will-strike-a-chord-with-the-audience-328494|url-status=live}}</ref> |- | {{TableTBA}} || style="background:#ffc;"|''ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਗਾਉਣ ਲੱਗਿਆ'' {{dagger}}|| ||ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ [[ਅੰਬਰਦੀਪ ਸਿੰਘ]]<ref>{{cite news |title=Sidhu Moosewala to star in Amberdeep Singh's next venture 'Jattan Da Munda Gaun Lagya! |url=https://www.ptcpunjabi.co.in/sidhu-moosewala-to-star-in-amberdeep-singhs-next-venture-jattan-da-munda-gaun-lagya |access-date=29 May 2022 |work=PTC Punjabi |date=25 August 2021 |language=en |archive-date=25 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210825131826/https://www.ptcpunjabi.co.in/sidhu-moosewala-to-star-in-amberdeep-singhs-next-venture-jattan-da-munda-gaun-lagya |url-status=live }}</ref> |- |colspan="4"| <small>{{dagger|alt=ਜਿਹੜੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਅਜੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ}} ਅਜੇ ਤੱਕ ਰਿਲੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ</small> |} == ਟੂਰ == * ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੁਆਏਜ਼ ਟੂਰ/ ਪੀਬੀਐਕਸ 1 ਟੂਰ (2018–19) * ਸੋਲੋ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ/ਇਟਲੀ/ਭਾਰਤ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋਅ (2019–20) * ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ ਬੈਕ ਟੂ ਬਿਜ਼ਨਸ ਵਰਲਡ ਟੂਰ (2022-23) {{Commons category|Sidhu Moose Wala|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ}} == ਨੋਟ == {{Reflist|group=Note}} == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} ==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ== {{Commons category||ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ}} * {{allmusic}} * {{discogs artist|Sidhu Moose Wala}} * {{IMDb name|10216570}} {{Sidhu Moose Wala}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2022]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ]] glzqixu75gsywqlfatudhww43kj76hi 840684 840683 2026-06-11T13:49:19Z Sonia Atwal 49604 /* ਕਰੀਅਰ */ 840684 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | birth_name = ਸ਼ੁੱਭਦੀਪ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ<ref name="SBS">{{cite web |url=https://www.sbs.com.au/yourlanguage/punjabi/en/article/2018/11/14/rise-punjabi-singer-sidhu-moosewala |title=The rise of Punjabi singer Sidhu Moosewala |website=[[Special Broadcasting Service]] |first=Preetinder |last=Grewal |date=15 November 2018 |access-date=31 December 2018 |archive-date=31 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181231195721/https://www.sbs.com.au/yourlanguage/punjabi/en/article/2018/11/14/rise-punjabi-singer-sidhu-moosewala |url-status=live }}</ref> | image = Sidhu Moose Wala during the shooting of his film Moosa Jatt (cropped).jpg | alt = | caption = 2020 ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੂ | alias = 5911<ref>{{cite web |last1=Ninog |first1=Alex |title=Fans Believe Drake Is Dropping a Posthumous Collab With Sidhu Moose Wala |url=https://www.complex.com/music/fans-believe-drake-sidhu-moose-wala-collab-is-coming |access-date=27 May 2023 |work=[[Complex Networks]] |archive-date=2 ਫ਼ਰਵਰੀ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230202141809/https://www.complex.com/music/fans-believe-drake-sidhu-moose-wala-collab-is-coming |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |last1=Ami |first1=Daljit |title=Sidhu Moose Wala: A Complex Character in Life, Death and Music |url=https://thewire.in/society/sidhu-moose-wala-a-complex-character-in-life-death-and-music |access-date=27 May 2023 |work=The Wire |date=3 June 2022}}</ref> | birth_date = {{birth date|1993|06|11|df=yes}}<ref>{{cite news |last1=Kapoor |first1=Diksha |title=Happy Birthday Sidhu Moose Wala: Here Are Some Lesser Known Facts About Birthday Boy |url=https://www.ptcpunjabi.co.in/happy-birthday-sidhu-moose-wala-here-are-some-lesser-known-facts-about-birthday-boy |access-date=23 February 2022 |work=PTC Punjabi |date=11 June 2019 |archive-date=29 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211029191220/https://www.ptcpunjabi.co.in/happy-birthday-sidhu-moose-wala-here-are-some-lesser-known-facts-about-birthday-boy |url-status=live}}</ref> | death_date = {{death date and age|df=y|2022|05|29|1993|06|11}} | birth_place = [[ਮੂਸਾ (ਪਿੰਡ)|ਮੂਸਾ]], [[ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ|ਮਾਨਸਾ]], [[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ]] | death_place = [[ਜਵਾਹਰਕੇ]], ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ | death_cause = ਗੋਲੀ ਦੇ ਹਮਲੇ ਕਰਕੇ | occupation = {{hlist|ਗਾਇਕ|ਰੈਪਰ|ਗੀਤਕਾਰ|ਅਦਾਕਾਰ|ਸਿਆਸਤਦਾਨ}} | party = [[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ]] (2021-22) | years_active = 2016–2022 | signature = Sidhu Moosewala signature.svg | module = {{Infobox musical artist | embed = yes | origin = {{ubl|[[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ]]|[[ਬਰੈਂਪਟਨ]], ਕੈਨੇਡਾ}} | genre = {{flatlist| * [[ਹਿਪ ਹੌਪ ਸੰਗੀਤ|ਹਿਪ ਹੌਪ]] * ਗੈਂਗਸਟਾ ਰੈਪ * ਆਰ ਐਂਡ ਬੀ }} | label = {{flatlist| * ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ * 5911 ਰਿਕਾਰਡਜ਼ * ਹੰਬਲ ਮਿਊਜ਼ਕ * [[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ (ਕੰਪਨੀ)|ਟੀ ਸੀਰੀਜ਼]] }} | past_member_of = ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੋਅਜ਼ | past_members = {{flatlist| * [[ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ]] * [[ਬਿਗ ਬਰਡ]] * ਬਿਗ ਬੋਇ ਦੀਪ }} }} }} '''ਸ਼ੁੱਭਦੀਪ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ''' (11 ਜੂਨ 1993{{Snd}}29 ਮਈ 2022), ਜਾਂ '''ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ''' ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ,<ref name=":5" /><ref name="Scroll_4Jun2022" /> ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ [[ਗਾਇਕ]], ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਰੈਪਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ [[ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ|ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸੰਗੀਤ]] ਅਤੇ [[ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ|ਸਿਨੇਮਾ]] ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite news |last=Wilson |first=Brock |date=4 June 2022 |title=Sidhu Moose Wala's musical legacy was being a voice for his culture |work=[[CBC News]] |url=https://www.cbc.ca/news/entertainment/sidhu-moose-wala-music-industry-1.6476578 |access-date=4 June 2022}}</ref><ref>{{Cite news |date=31 May 2022 |title=Sidhu Moose Wala: The murdered Indian rapper who 'made sense of chaos' |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-61629133 |access-date=4 June 2022}}</ref><ref>{{Cite news |last=Priyadharshini |first=Patwa |title=Celebrating Sidhu Moose Wala's legacy with his 7 songs through which the singer will live on forever |work=GQ |url=https://www.gqindia.com/entertainment/content/celebrating-sidhu-moose-walas-legacy-with-his-7-songs-through-which-the-singer-will-live-on-forever}}</ref><ref>{{Cite news |title=16 Top Sidhu Moose Wala Songs that Cement his Legacy |work=Desi Blitz |url=https://www.desiblitz.com/content/top-sidhu-moose-wala-songs-that-cement-his-legacy |quote=Listen to the best Sidhu Moose Wala songs that show how truly innovative he was and how his legacy will be in place forever.}}</ref><ref>{{Cite news |title=An exclusive evening with the parents of Sidhu Moosewala by BritAsia TV |work=BritAsiaTV |url=https://britasia.tv/justice-for-sidhu-an-exclusive-evening-with-the-parents-of-sidhu-moosewala-by-britasia-tv/ |quote=" It was clear music had crossed all boundaries and was iconic within the mainstream industry."}}</ref><ref>{{Cite news |last=Arora |first=Kusum |title=Sidhu Moose Wala's Death Evokes Memories of the Tragic End of Amar Singh Chamkila |work=The Wire |url=https://thewire.in/society/sidhu-moose-walas-death-evokes-memories-of-the-tragic-end-of-amar-singh-chamkila |quote=Both Moose Wala and Chamkila – which in Punjabi and Hindi means ‘glistening’ – had numerous similarities in terms of their music careers. Moose Wala and Chamkila both became iconic stars of Punjabi music, but both their journeys were short-lived.}}</ref> 2020 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦਾ ਨਾਮ [[ਦ ਗਾਰਡੀਅਨ|''ਦ ਗਾਰਡੀਅਨ'']] ਦੁਆਰਾ 50 ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite news |last1=Beaumont-Thomas |first1=Ben |last2=Snapes |first2=Laura |date=27 December 2019 |title=Bradford bassline and ketamine-charged punk – 50 new artists for 2020 |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/music/2019/dec/27/bradford-bassline-and-ketamine-charged-punk-50-new-artists-for-2020 |url-status=live |access-date=18 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200404015652/https://www.theguardian.com/music/2019/dec/27/bradford-bassline-and-ketamine-charged-punk-50-new-artists-for-2020 |archive-date=4 April 2020 |issn=0261-3077}}</ref> ਉਹ ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਵੀ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟ ਏਸ਼ੀਆ ਟੀਵੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਅਵਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ।<ref>{{Cite news |last=Lazarus |first=Neville |date=20 March 2023 |title=Sidhu Moose Wala's father accuses Punjab govt of 'suppressing' those seeking justice for murdered hip hop star |work=Sky News |url=https://news.sky.com/story/sidhu-moose-walas-father-accuses-punjab-govt-of-suppressing-those-seeking-justice-for-murdered-hip-hop-star-12838321}}</ref> ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਟਰੈਕ "ਸੋ ਹਾਈ" ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ [[ਪੀਬੀਐਕਸ 1|''ਪੀਬੀਐਕਸ 1'']] ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਜੋ ''ਬਿਲਬੋਰਡ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਐਲਬਮਾਂ'' ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ 66ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਸਿੰਗਲ ਗੀਤ "[[47 (2019 ਗੀਤ)|47]]" ਅਤੇ "ਮੇਰਾ ਨਾ" ਨੂੰ ਯੂਕੇ ਸਿੰਗਲ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। [[ਮੂਸਾ, ਪੰਜਾਬ|ਪੰਜਾਬ]] ਦੇ [[ਮੂਸਾ, ਪੰਜਾਬ|ਮੂਸਾ]] ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2016 ਵਿੱਚ ਨਿੰਜਾ ਦੇ ਗੀਤ "ਲਾਈਸੈਂਸ" ਲਈ ਇੱਕ ਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ 2017 ਵਿੱਚ ਗੁਰਲੇਜ਼ ਅਖਤਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੋਗਾਣਾ ਗੀਤ, "ਜੀ ਵੈਗਨ" ਲਈ ਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ। ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੁਆਏਜ਼ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ। ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਗੀਤ ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਹੇ। ਉਸਦਾ ਗੀਤ "ਬੰਬੀਹਾ ਬੋਲੇ" ਗਲੋਬਲ [[ਯੂਟਿਊਬ]] ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਪੰਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। 2021 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ''[[ਮੂਸਟੇਪ]]'' ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਗੀਤ ''ਬਿਲਬੋਰਡ'' ਗਲੋਬਲ 200, ''ਬਿਲਬੋਰਡ'' ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਲ ਯੂਐਸ, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹਾਟ 100, ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ, ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੋਏ। ਉਸ ਦੇ ''ਬਿਲਬੋਰਡ'' ਇੰਡੀਆ ਸੌਂਗਜ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਹਨ। ਇਹ [[ਸਪੋਟੀਫਾਈ]] 'ਤੇ 1 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਟ੍ਰੀਮਾਂ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਐਲਬਮ ਬਣ ਗਈ।<ref>{{cite news |title=Sidhu Moosewala's 'Moosetape' Makes History As The First Indian Album To Surpass 1 Billion Streams On Spotify |url=https://www.5dariyanews.com/news/426551-Sidhu-Moosewalas-Moosetape-Makes-History-As-The-First-Indian-Album-To-Surpass-1-Billion-Streams-O |access-date=14 December 2023 |work=5 Dariya News |date=30 November 2023}}</ref> 2021 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ [[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ]] (INC) ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ [[ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਮਾਨਸਾ]] ਲਈ [[2022 ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ]] ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ। 29 ਮਈ, 2022 ਨੂੰ ਅਣਪਛਾਤੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ; ਕੈਨੇਡਾ-ਅਧਾਰਤ ਗੈਂਗਸਟਰ ਗੋਲਡੀ ਬਰਾੜ ਅਤੇ ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਗੈਂਗ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਇਸ ਕਤਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਅੰਤਰ-ਗੈਂਗ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।<ref>{{cite news|url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/moosewala-killing-%E2%80%94-the-story-so-far-409806|title=Sidhu Moosewala killing—The story so far|date=6 July 2022|work=Tribuneindia News Service|access-date=6 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220706005227/https://www.tribuneindia.com/news/punjab/moosewala-killing-%E2%80%94-the-story-so-far-409806|archive-date=6 July 2022}}</ref> 23 ਜੂਨ 2022 ਨੂੰ, ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ ਗੀਤ "SYL", ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ। ਪਰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾ ਸੀ। ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਨਾਲ ਅੰਦਰੂਨੀ ਟਕਰਾਅ ਸੀ ਅਤੇ 'ਆਪ' ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਈ ਜੋ ਕਿ 29 ਮਈ, ਨੂੰ ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਭਦੀਪ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਬੋਲ ਅਤੇ ਥੀਮ ਜੋ ਬੰਦੂਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਕਸਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।<ref name="ReferenceA">{{cite news|url=https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/2-punjabs-sing-in-farmers-support-one-for-brotherhood-other-with-visuals-of-bhindranwale-7127099/|title=Two Punjabs sing in farmers' support — one for brotherhood, other with visuals of Bhindranwale|last1=Chhina|first1=Man Aman Singh|date=31 December 2020|work=The Indian Express|access-date=14 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220314180910/https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/2-punjabs-sing-in-farmers-support-one-for-brotherhood-other-with-visuals-of-bhindranwale-7127099/|archive-date=14 March 2022|url-status=live}}</ref> ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਬੰਦੂਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ਭੜਕਾਊ ਬੋਲਾਂ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।<ref name="indianexpress.com">{{Cite web |date=5 August 2020 |title=Sidhu Moosewala: The Punjab Police poster boy who turned into controversy's child |url=https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/sidhu-moosewala-the-punjab-police-poster-boy-who-turned-into-controversys-child-6537892/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135104/https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/sidhu-moosewala-the-punjab-police-poster-boy-who-turned-into-controversys-child-6537892/ |archive-date=30 May 2022 |access-date=30 May 2021}}</ref> == ਜਨਮ ਅਤੇ ਬਚਪਨ == ਸ਼ੁਭਦੀਪ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਜੂਨ, 1993 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ [[ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ|ਮਾਨਸਾ]] ਦੇ ਪਿੰਡ [[ਮੂਸਾ (ਪਿੰਡ)|ਮੂਸਾ]] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਬਲਕੌਰ ਸਿੰਘ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਚਰਨ ਕੌਰ ਹੈ ਜੋ ਮੂਸਾ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਰਪੰਚ ਹੈ। ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਤੋਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2016 ਵਿਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਸਿਧੂ ਟੂਪੈਕ ਸ਼ਕੂਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਛੇਵੀਂ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਿਪ ਹੋਪ ਸੰਗੀਤ ਸੁਣਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹਰਵਿੰਦਰ ਬਿੱਟੂ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਹੁਨਰ ਸਿੱਖੇ।। ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਤੇ ਬਿਆਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਮੂਸਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਸਟੇਜ ਨਾਮ ਲਈ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ (ਪੰਜਾਬੀ: ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ 'ਮੂਸਾ ਤੋਂ ਸਿੱਧੂ') ਚੁਣਿਆ।<ref>{{cite news |last=Grewal Sharma |first=Manraj |date=31 May 2022 |title=The ballad of Sidhu Moose Wala: Self-made, temperamental, the man from Moosa |work=The Indian Express |url=https://indianexpress.com/article/india/political-pulse/who-is-sidhu-moose-wala-punjab-7942657/ |url-access=subscription |access-date=31 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230710065646/https://indianexpress.com/article/political-pulse/who-is-sidhu-moose-wala-punjab-7942657/ |archive-date=10 July 2023}}</ref> ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਸਿੱਧੂ ਕੈਨੇਡਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਗਾਣਾ "ਜੀ ਵੈਗਨ" ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।<ref name=":2">{{Citation|last=Prime Asia TV Canada|title=Prime Time With Benipal - Sidhu Moose Wala ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ STAR|date=2017-09-15|url=https://www.youtube.com/watch?v=09yet5H4k4A&feature=youtu.be|access-date=2018-07-23}}</ref> ਉੱਥੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਹੰਬਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite news |last=Little |first=Simon |date=29 May 2022 |title=Punjabi Singer Sidhu Moose Wala Shot Dead In India, Police Probing Canadian Gang Link |url=https://etcanada.com/news/900626/punjabi-singer-sidhu-moose-wala-shot-dead-in-india-police-probing-canadian-gang-link/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530001444/https://etcanada.com/news/900626/punjabi-singer-sidhu-moose-wala-shot-dead-in-india-police-probing-canadian-gang-link/ |archive-date=30 May 2022 |work=ET Canada |access-date=6 June 2022}}</ref><ref>{{cite news |title=Sidhu Moose Wala's educational qualifications |url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/spotlight/web-stories/sidhu-moose-walas-educational-qualifications/photostory/91935610.cms?picid=91935692 |access-date=8 June 2022 |work=The Times of India |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Edwards |first1=Peter |last2=Fraske-Bornyk |first2=Ande |last3=Cohen |first3=Ben |title='It's gut-wrenching': Killing of Sidhu Moose Wala shocks community, sparks calls for public inquiry |url=https://www.thestar.com/news/gta/2022/05/30/killing-of-sidhu-moose-wala-sparks-calls-for-public-inquiry.html |access-date=8 June 2022 |work=The Toronto Star |date=30 May 2022}}</ref><ref group="Note">While [[Sheridan College]] says it does not possess any records of his enrollment, some news sources reported that he attended Sheridan College.{{Pb}} (See: {{Cite news |last=Rana |first=Uday |date=9 June 2022 |title=Punjabi-Canadian rap star Sidhu Moose Wala 'was our Tupac' |work=[[The Globe and Mail]] |url=https://www.theglobeandmail.com/canada/article-punjabi-canadian-rap-star-sidhu-moose-wala-was-our-tupac/ |quote=Sheridan says it has no record of his enrolment.}})</ref> == ਕਰੀਅਰ == ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਭਦੀਪ [[ਬਰੈਂਪਟਨ]], [[ਕੈਨੇਡਾ]] ਚਲਾ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤਕ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੇ 2018 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਾਈਵ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਫਲ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤੇ।<ref>{{Cite web|url=https://www.ptcpunjabi.co.in/sidhu-moose-wala-live-performance-in-brempton/?amp_markup=1|title=ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇਂ ਆਪਣੇ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋ ਦੇ ਨਾਲ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਗੱਡੇ ਝੰਡੇ, ਵੇਖੋ ਵੀਡੀਓ|website=www.ptcpunjabi.co.in|access-date=2018-08-08}}</ref> ਅਗਸਤ, 2018 ਵਿਚ ਇਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ "''[[ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ]]"'' ਲਈ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ "ਡਾਲਰ" ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ। 2017 ਵਿੱਚ ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤ "ਸੋ ਹਾਈ" ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ, ਜੋ ਇਸ ਨੇ ਬਿਗ ਬਰਡ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫਿਰ 2018 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ PBX1 ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਿਲਬੋਰਡ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਐਲਬਮਾਂ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ 66ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਐਲਬਮ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। 2019 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਸਿੰਗਲ ਟ੍ਰੈਕ "47" ਨੂੰ ਯੂਕੇ ਸਿੰਗਲ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2020 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦਾ ਨਾਮ ਦ ਗਾਰਡੀਅਨ ਦੁਆਰਾ 50 ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਉੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ 10 ਗੀਤ 'ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚਾਰਟ' ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਚਾਰਟ ਦੀ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਗੀਤ "ਬੰਬੀਹਾ ਬੋਲੇ" ਗਲੋਬਲ ਯੂਟਿਊਬ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਪੰਜ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। 2021 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੇ ਮੂਸਟੇਪ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਗੀਤ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹਾਟ 100, ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ, ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ ਚਾਰਟ ਸਮੇਤ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਈ ਚਾਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} === ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ === [[ਹੰਬਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ]] ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਫਲ ਗੀਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ "ਵਾਰਨਿੰਗ ਸ਼ਾਟਸ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਕਰਨ ਔਜਲਾ ਦੇ ਟਰੈਕ "ਲਫਾਫੇ" 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਟਰੈਕ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ ਪੀਬੀਐਕਸ1 ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਲੇਬਲ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਟਰੈਕ ਵੀ ਰਲੀਜ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਲੱਗੇ। 2020 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ Snitches Get Stitches ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਲੇਬਲ ਹੇਠ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। 31 ਅਗਸਤ, 2020 ਨੂੰ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ, 5911 ਰਿਕਾਰਡ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} === 2019–2022: ਸਥਾਪਿਤ ਗਾਇਕ === ਫਰਵਰੀ, 2019 ਵਿੱਚ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ ਹੇਠ "ਲੀਜੈਂਡ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਉਸ ਸਾਲ ਬ੍ਰਿਟ ਏਸ਼ੀਆ ਟੀਵੀ ਕੁਫਲਿੰਕ ਬੈਸਟ ਟ੍ਰੈਕ ਆਫ਼ ਦ ਈਅਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।<ref>{{Cite web|url=https://britasia.tv/the-winners-of-the-britasia-tv-kuflink-music-awards-2019 |title=THE WINNERS OF THE BRITASIA TV KUFLINK MUSIC AWARDS 2019|last=Dosanjh|first=Kiesha|date=1 December 2019|website=BritAsia TV|language=en-GB|access-date=10 August 2020}}</ref> ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ, ਉਸ ਨੇ "ਚੋਜ਼ਨ" ਅਤੇ "ਆਊਟਲਾਅ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਅਪਰੈਲ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ "ਈਸਟ ਸਾਈਡ ਫਲੋ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਨ ਹੇਅਰ ਨਾਲ "ਮਾਫੀਆ ਸਟਾਈਲ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜੂਨ ਵਿੱਚ, ਸਰੀ ਸੰਗੀਤ ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਉਸ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/punjabi-rapper-sidhu-moose-wala-5x-fest-performance-cancelled-1.5171099|title=Punjabi singer Sidhu Moose Wala's 5X Fest performance cancelled following police safety assessment|website=[[Canadian Broadcasting Corporation]]|date=11 June 2019|access-date=12 June 2019|archive-date=17 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190617021019/https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/punjabi-rapper-sidhu-moose-wala-5x-fest-performance-cancelled-1.5171099|url-status=live}}</ref> ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ "ਸੇਮ ਬੀਫ" 'ਤੇ ਬੋਹੇਮੀਆ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਹਿੱਟ ਰਹੀ।<ref>{{cite web|title=Same Beef Song Bohemia ft Sidhu Moose Wala|url=https://youtube.com/watch?v=qk2WMmiiVFE|access-date=19 August 2019|work=YRF| date=18 August 2019 }}</ref> ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ ਗੀਤ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ: "ਡੋਗਰ" ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਜੋੜੀ ਲਈ<ref>{{Citation|title=Dogar Song Sung by Sidhu Moose wala|url=https://youtube.com/watch?v=vZJVbbLzc3E|access-date=3 September 2019|work=White Hill Music}}</ref> ਅਤੇ "ਜੱਟੀ ਜੀਓਣ ਮੋੜ ਵਰਗੀ", ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੜਬ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਲਈ [[ਸੋਨਮ ਬਾਜਵਾ]] ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸੀ।<ref>{{citation|title=Sidhu Moose wala Jatti Jeone Morh Wargi|access-date=23 September 2019|url=https://youtube.com/watch?v=SSbh67Q8TXs|work=White Hill Music}}</ref> ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ "47" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰੈਪਰ ਮਿਸਟ ਅਤੇ ਸਟੀਫਲਨ ਡੌਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜੋ ਯੂਕੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 20 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ।<ref>{{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/occ/|title=Sidhu Moosewala Chart History|magazine=Billboard|access-date=23 February 2020|archive-date=30 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135148/https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/occ/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/artist/53645/sidhu-moose-wala/|title=Sidhu Moose Wala |website=www.officialcharts.com|access-date=9 March 2020|archive-date=17 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190717074146/https://www.officialcharts.com/artist/53645/sidhu-moose-wala/|url-status=live}}</ref> ਇਹ ਗੀਤ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 40 ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ।<ref>{{Cite web|url=https://nztop40.co.nz/|title=The Official New Zealand Music Chart|website=THE OFFICIAL NZ MUSIC CHART|language=en|access-date=29 February 2020|archive-date=23 February 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070223085716/https://nztop40.co.nz/|url-status=live}}</ref> 2019 ਵਿੱਚ, ਸਪੋਟੀਫਾਈ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨਿੰਦਰ ਬੁੱਟਰ ਅਤੇ ਕਰਨ ਔਜਲਾ ਦੇ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ।<ref>{{cite news |last1=IANS |title=Spotify reveals Delhi's music trends for 2019|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/spotify-reveals-delhis-music-trends-for-2019/1687489 |access-date=10 April 2020 |work=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]] |date=17 December 2019 |archive-date=13 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200113231751/https://www.outlookindia.com/newsscroll/spotify-reveals-delhis-music-trends-for-2019/1687489 |url-status=live }}</ref> ਜਨਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੂੰ ਨਸੀਬ ਦੇ ਨਾਲ [[ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ]] ਦੇ ਟਰੈਕ "ਓਲਡ ਸਕੂਲ" 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="Old Skool by Sidhu Moosewala on YouTube">{{cite web |title=Old Skool |url=https://www.youtube.com/watch?v=hBlO1i_WTiY |website=YouTube | date=10 January 2020 |publisher=Sidhu Moosewala |access-date=13 June 2022}}</ref> ਇਸ ਗੀਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ "ਟਿੱਬਿਆਂ ਦਾ ਪੁੱਤ" ਆਇਆ, ਜੋ ਆਈਟਿਊਨਜ਼ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਪਲ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 8ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=https://music.apple.com/in/playlist/top-100-india/pl.c0e98d2423e54c39b3df955c24df3cc5|title=Top 100: India|archive-url=https://archive.today/20200320112538/https://music.apple.com/in/playlist/top-100-india/pl.c0e98d2423e54c39b3df955c24df3cc5|archive-date=20 March 2020|website=[[Apple Music]]|language=en-gb|access-date=20 March 2020}}</ref> ਉਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ, ਸਨੀਚਸ ਗੇਟ ਸਟਿੱਚਸ, ਮਈ 2020 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਲੇਬਲ ਹੇਠ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |title=Snitches Get Stitches by Sidhu Moose Wala |url=https://music.apple.com/in/album/snitches-get-stitches/1512832321 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135106/https://music.apple.com/in/album/snitches-get-stitches/1512832321 |archive-date=30 May 2022 |access-date=20 May 2020 |website=[[Apple Music]] |language=en-gb}}</ref> ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ 'ਤੇ ਸਿੰਗਲ "ਡੀਅਰ ਮਾਮਾ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite news|title=Dear Mama: Sidhu Moose Wala releases a heart touching melody on the birthday of his mother|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/dear-mama-sidhu-moose-wala-releases-a-heart-touching-melody-on-the-birthday-of-his-mother/articleshow/75751789.cms|website=[[The Times of India]]|language=en|access-date=15 May 2020|archive-date=25 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200525184916/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/dear-mama-sidhu-moose-wala-releases-a-heart-touching-melody-on-the-birthday-of-his-mother/articleshow/75751789.cms|url-status=live}}</ref> ਜੂਨ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ [[ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਾਨ]] ਨਾਲ "ਬੰਬੀਹਾ ਬੋਲੇ" ਗੀਤ 'ਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite news|title=Bambiha Bole: Amrit Maan and Sidhu Moose Wala collaborate for a power-packed song|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/bambiha-bole-amrit-maan-and-sidhu-moose-wala-collaborate-for-a-power-packed-song/articleshow/76335057.cms|access-date=12 June 2020|website=[[The Times of India]]|language=en|archive-date=24 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220524090853/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/bambiha-bole-amrit-maan-and-sidhu-moose-wala-collaborate-for-a-power-packed-song/articleshow/76335057.cms|url-status=live}}</ref> ਜਿਸ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਚੌਵੀ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।<ref>{{Citation|title=BAMBIHA BOLE (Official Video) Amrit Maan {{!}} Sidhu Moose Wala {{!}} Tru Makers {{!}} Latest Punjabi Songs 2020| date=11 June 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=hpVNMjpjiJc|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613040441/https://m.youtube.com/watch?feature=youtu.be&v=hpVNMjpjiJc|archive-date=13 June 2020|language=en|access-date=13 June 2020}}</ref> ਇਹ ਗੀਤ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਐਪਲ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ 50 ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।<ref name=":6">{{Cite web|title=Top 100: India|url=https://music.apple.com/in/playlist/top-100-india/pl.c0e98d2423e54c39b3df955c24df3cc5|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613092437/https://music.apple.com/in/playlist/top-100-india/pl.c0e98d2423e54c39b3df955c24df3cc5|archive-date=13 June 2020|access-date=12 June 2020|website=[[Apple Music]]|language=en-gb}}</ref><ref name=":7">{{Cite web|title=Top 100: Canada|url=https://music.apple.com/in/playlist/top-100-canada/pl.79bac9045a2540e0b195e983df8ba569|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613093020/https://music.apple.com/in/playlist/top-100-canada/pl.79bac9045a2540e0b195e983df8ba569|archive-date=13 June 2020|access-date=12 June 2020|website=[[Apple Music]]|language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web|title=Top 100: New Zealand|url=https://music.apple.com/in/playlist/top-100-new-zealand/pl.d8742df90f43402ba5e708eefd6d949a|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613091706/https://music.apple.com/in/playlist/top-100-new-zealand/pl.d8742df90f43402ba5e708eefd6d949a|archive-date=13 June 2020|access-date=13 June 2020|website=[[Apple Music]]|language=en-gb}}</ref> ਇਹ ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਯੂਟਿਊਬ ਚਾਰਟ ਦੇ ਸਿਖਰਲੇ 5 ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web|title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company|url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20200619/asian/|access-date=9 July 2020|website=www.officialcharts.com|language=en|archive-date=9 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200709122449/https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20200619/asian/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=YouTube Music Charts|url=https://charts.youtube.com/charts/TopSongs/global/20200612-20200618?hl=en-gb|access-date=9 July 2020|website=charts.youtube.com|language=en-GB|archive-date=9 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200709033727/https://charts.youtube.com/charts/TopSongs/global/20200612-20200618?hl=en-gb|url-status=live}}</ref> 31 ਅਗਸਤ, 2020 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ, 5911 ਰਿਕਾਰਡਸ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ।<ref>{{cite web |date=31 August 2020 |title=Sidhu Moosewala (ਮੂਸੇ ਆਲਾ)'s Instagram video: "LEGENDARY SHIT "5911 RECORDS " SHARE SUPPORT AND SUBSCRIBE |url=https://www.instagram.com/p/CEjcdzVpbey/?igshid=jy0chn0yy75 |url-access=subscription |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CEjcdzVpbey |archive-date=23 December 2021 |access-date=1 September 2020 |website=Instagram |language=en}}{{cbignore}}</ref> ਸਤੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੂਟਰ ਕਾਹਲੋਨ ਨਾਲ "ਗੇਮ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਬਿਲਬੋਰਡ ਦੁਆਰਾ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, "ਗੇਮ" ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ 5 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਗੀਤ ਹੈ।<ref>{{Cite magazine|title=Sidhu Moosewala|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/can/|access-date=13 June 2021|magazine=Billboard|archive-date=3 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220503101903/https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/can/|url-status=live}}</ref> ਮਈ 2021 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਤੀਜਾ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ, ਮੂਸੇਟੇਪ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਐਲਬਮ ਰਿਕਾਰਡਡ ਮਿਊਜ਼ਿਕ NZ ਦੁਆਰਾ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਟੌਪ 40 ਐਲਬਮਾਂ ਦੇ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਚਾਰਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web |title=The Official New Zealand Music Chart |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/albums/2021-07-16 |access-date=23 June 2022 |website=THE OFFICIAL NZ MUSIC CHART |language=en}}</ref> ਐਲਬਮ ਦੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਬਿਲਬੋਰਡ ਗਲੋਬਲ 200, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100, ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਚਾਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ। 12 ਸਤੰਬਰ, 2021 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਮਿਸਟ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਇਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਸੀ।<ref>{{Cite web|date=12 September 2021|title=Sidhu Moosewala Becomes The First Indian Artist To Ever Perform At The Wireless Festival, UK|url=https://kiddaan.com/sidhu-moosewala-becomes-the-first-indian-artist-to-ever-perform-at-the-wireless-festival-uk/|access-date=13 September 2021|website=Kiddaan|language=en-US|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913040500/https://kiddaan.com/sidhu-moosewala-becomes-the-first-indian-artist-to-ever-perform-at-the-wireless-festival-uk/|url-status=live |last1=Team |first1=Kiddaan. com }}</ref> ਅਪਰੈਲ 2022 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਏਆਰ ਪੈਸਲੇ, ਮਿਸਟਰ ਕੈਪੋਨ-ਈ ਅਤੇ [[ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ]] ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲਾ EP ਨੋ ਨੇਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ,<ref>{{Cite web |last=Gheciu |first=Alex Nino |title=Sidhu Moose Wala Drops Surprise EP 'No Name' f/ Sunny Malton, AR Paisley |url=https://www.complex.com/music/sidhu-moose-wala-no-name |access-date=18 May 2022 |website=[[Complex Networks]] |date=26 April 2022 |archive-date=21 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220521115654/https://www.complex.com/music/sidhu-moose-wala-no-name |url-status=live }}</ref> EP ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਐਲਬਮਾਂ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 50ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਗੀਤ "ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 92ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਆਇਆ। ਗੀਤਾਂ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵੀ ਚਾਰਟ ਕੀਤਾ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, "ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" 19ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ "0 ਤੋਂ 100" ਅਤੇ "ਲਵ ਸਿਕ" ਕ੍ਰਮਵਾਰ 34ਵੇਂ ਅਤੇ 39ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ, "ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" ਪੰਜਾਬੀ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ "0-100" 9ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ "ਐਵਰੀਬਡੀ ਹਰਟਸ" 10ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ।<ref>{{Cite magazine |date=2 January 2013 |title=Billboard Canadian Albums |url=https://www.billboard.com/charts/canadian-albums/ |access-date=18 May 2022 |magazine=Billboard |archive-date=31 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220331124809/https://www.billboard.com/charts/canadian-albums/ |url-status=live }}</ref> ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਦੋ ਗੀਤ, "ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ" ਅਤੇ "ਲੈਵਲਜ਼" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ। "ਲੈਵਲਜ਼" ਉਸ ਦਾ ਆਖਰੀ ਗੀਤ ਸੀ, ਜੋ ਮਈ, 2022 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਗੀਤ ਬਿਲਬੋਰਡ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। "ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ" 26ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ "ਲੈਵਲਜ਼" 32ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੋਵੇਂ ਗੀਤ ਬਿਲਬੋਰਡ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਕਲ. ਯੂਐਸ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, "ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ" 103ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ "ਲੈਵਲਜ਼" 195ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ।<ref>{{cite news|url=https://kiddaan.com/sidhu-moosewalas-songs-295the-last-ridelevelsand-more-ranked-at-billboard/|title=Sidhu Moose Wala billboard charts|work=Kiddaan|date=7 June 2022|access-date=7 June 2022}}</ref> === ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਰਿਲੀਜ਼ === ਜੂਨ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਸਿੰਗਲ "SYL" (ਸਤਲੁਜ ਯਮੁਨਾ ਲਿੰਕ ਨਹਿਰ ਦਾ ਹਵਾਲਾ) ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 'ਤੇ 27ਵੇਂ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ 81ਵੇਂ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 3ਜੇ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਕਲ. ਯੂਐਸ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 200ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।<ref>{{Cite magazine |date=2 January 2013 |title=Billboard Canadian Hot 100 |url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/ |access-date=4 July 2022 |magazine=Billboard |language=en-US}}</ref> ਅਪਰੈਲ 2023 ਵਿੱਚ, ਸਿੱਧੂ ਦਾ ਗੀਤ "ਮੇਰਾ ਨਾਂ" ਰਿਲੀਜ਼ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਬਰਨਾ ਬੁਆਏ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਗੀਤ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਚਾਰਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ, ਇਹ 22 ਅਪਰੈਲ, 2023 ਨੂੰ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 14ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਗੀਤ ਬਿਲਬੋਰਡ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਕਲ. ਯੂਐਸ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 102ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਇਹ NZ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਗੀਤ ਯੂਕੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 87ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਇੰਡੀ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 27ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web |last=Tagat |first=Anurag |date=13 December 2024 |title=Sidhu Moose Wala's Posthumous Song 'Mera Na' with Burna Boy and Steel Banglez Sees His Legend Grow |url=https://rollingstoneindia.com/sidhu-moose-wala-mera-na-song-burna-boy-steel-banglez-video/ |access-date=13 December 2024 |website=[[Rolling Stone India]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mukhopadhyay |first=Sounak |date=13 December 2024 |title=Watch 'Mera Na'; Sidhu Moosewala's latest song has been released posthumously |url=https://www.livemint.com/news/india/watch-mera-na-sidhu-moosewala-s-latest-song-has-been-released-posthumously-11680854353252.html |access-date=13 December 2024 |website=[[LiveMint]] |language=en}}</ref> "ਚੋਰਨੀ", ਡਿਵਾਈਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਜੁਲਾਈ, 2023 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਗਾਣੇ ਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਕੈਨੇਡਾ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 27ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ NZ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 7ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ।<ref>{{Cite magazine |date=2 January 2013 |title=Billboard Canadian Hot 100 |url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/ |access-date=14 December 2024|magazine=Billboard |language=en-US}}</ref> ਇੱਕ ਹੋਰ ਗਾਣਾ, "ਵਾਚ ਆਉਟ", ਜੋ ਕਿ ਸਿਕੰਦਰ ਕਾਹਲੋਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਨਵੰਬਰ 2023 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਟ੍ਰੈਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਕੈਨੇਡਾ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 33ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 11ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ, ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 3ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।<ref>{{Cite magazine |date=2 January 2013 |title=Billboard Canadian Hot 100 |url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/ |access-date=14 December 2024|magazine=Billboard |language=en-US}}</ref> ਸਿੱਧੂ ਦਾ ਗਾਣਾ "ਡ੍ਰਿਪੀ", ਜੋ ਕਿ ਏਆਰ ਪੈਸਲੇ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਫਰਵਰੀ, 2024 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਗਾਣਾ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਆਇਆ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 9ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਗਾਣਾ ਬਿਲਬੋਰਡ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਕਲੂਡਿੰਗ ਯੂਐਸ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 152ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਇਹ NZ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 11ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ UK ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/2024-02-17/|title=''Billboard'' Canadian Hot 100: Week of February 17, 2024|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=14 December 2024}}</ref><ref>{{cite magazine|title=Sidhu Moose Wala Chart History: India Songs|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moose-wala/chart-history/i16/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=14 December 2024}}</ref> ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਅਪਰੈਲ, 2024 ਵਿੱਚ ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ "410" ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਹੋਰ ਫ਼ਿਲਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਗਸਤ, 2023 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਏ ਇੱਕ ਗੀਤ 'ਤੇ ਫਰੈਡੋ ਅਤੇ ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲੇਜ਼ ਨਾਲ ਵੀ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ। ਦੋਵੇਂ ਗੀਤ ਕੈਨੇਡਾ ਹੌਟ 100, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਤੇ UK ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਚਾਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ। == ਵਿਵਾਦ == ਆਪਣੀ ਚੜਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਿੱਧੂ ਕਈ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ ਰਿਹਾ। 2022 ਤੱਕ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਚਾਰ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਕੇਸ ਅਸ਼ਲੀਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ। ਮਈ 2020 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਦੇ ਦੋ ਵੀਡੀਓ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋਏ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਇੱਕ [[ਏ ਕੇ-47|ਏਕੇ-47]] ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਪਿਸਤੌਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਛੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 19 ਮਈ ਨੂੰ, ਉਸ 'ਤੇ ਆਰਮਜ਼ ਐਕਟ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਫਰਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। 2 ਜੂਨ ਨੂੰ, [[ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ]] ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪੰਜ ਦੋਸ਼ੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਅਗਾਊਂ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 6 ਜੂਨ 2020 ਨੂੰ ਗੱਡੀ ਦੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਕਾਲੇ ਕਰਵਾਉਣ ਕਾਰਨ ਨਾਭਾ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜੁਰਮਾਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਮਹੀਨੇ, ਉਸਨੇ ਅਭਿਨੇਤਾ [[ਸੰਜੇ ਦੱਤ]] ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ "ਸੰਜੂ" ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਸਲਾ ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਖੇਡ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਅਵਨੀਤ ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਗੀਤ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੰਦੂਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮੂਸੇਵਾਲਾ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਗੀਤ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਕੁਝ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲਾਂ ਅਤੇ ਵਕੀਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} == ਐਕਟਿੰਗ ਕਰੀਅਰ == ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖੁਦ ਦੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ ਜੱਟ ਲਾਈਫ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਅਧੀਨ ਫਿਲਮ "ਯੈੱਸ ਆਈ ਐਮ ਸਟੂਡੈਂਟ" ਨਾਮੀ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ [[ਤਰਨਵੀਰ ਸਿੰਘ ਜਗਪਾਲ]] ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਫਿਲਮ ਗਿੱਲ ਰੌਂਤੇ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ। 2019 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਜੋੜੀ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ। ਜੂਨ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 'ਗੁਨਾਹ' ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਫਿਲਮ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ। 22 ਅਗਸਤ ਨੂੰ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮ, ਮੂਸਾ ਜੱਟ ਦਾ ਟੀਜ਼ਰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਵੀਤਾਜ ਬਰਾੜ ਅਭਿਨੀਤ ਹੈ ਅਤੇ ਟਰੂ ਮੇਕਰਸ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=QPnVb0Ki8qA|title=ਮੂਸਾ ਜੱਟ}}</ref> 24 ਅਗਸਤ ਨੂੰ, ਉਸਨੇ ਅੰਬਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਫਿਲਮ ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਗਾਉਣ , ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ 18 ਮਾਰਚ 2022 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਲਈ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=GX_aMqNxFH0|title=ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਗਾਉਣ ਲੱਗਿਆ}}</ref> == ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਰੀਅਰ == ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਚਰਨ ਕੌਰ ਨੂੰ ਸਰਪੰਚੀ ਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਲਈ ਖੜੇ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਦਸੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਮੂਸਾ ਪਿੰਡ ਤੋਂ [[ਸਰਪੰਚ]] ਚੋਣ ਜਿੱਤੀ ਸੀ।<ref>{{cite news |title=Badals' kin loses from native village; Sidhu Moosewala's mother wins |url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/badals-kin-loses-from-native-village-sidhu-moosewala-s-mother-wins/706210.html |access-date=16 September 2019 |work=The Tribune |date=30 December 2018 |archive-date=30 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181230202010/https://www.tribuneindia.com/news/punjab/badals-kin-loses-from-native-village-sidhu-moosewala-s-mother-wins/706210.html |url-status=live }}</ref> [[File:Sidhu Moose Wala Congress.png|thumb|ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ [[ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੰਨੀ]] ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ [[ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ]] ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ [[ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ]] ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ।]] ਦਸੰਬਰ 2021 ਨੂੰ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ [[ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2022|2022 ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ]] ਲੜਨ ਲਈ [[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ|ਕਾਂਗਰਸ]] ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। [[ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਮਾਨਸਾ ਹਲਕੇ]] ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 20.52% ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ [[ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ]] ਦੇ [[ਵਿਜੇ ਸਿੰਗਲਾ]] ਤੋਂ 63,323 ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਿਆ। 2022 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਮੂਸੇਵਾਲਾ ਵਿਰੁੱਧ ਚੋਣ ਜ਼ਾਬਤੇ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਦੰਡਾਵਲੀ ਦੀ ਧਾਰਾ 188 ਤਹਿਤ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਨਸਾ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਘਰ-ਘਰ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। 11 ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਨੂੰ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ "ਸਕੇਪਗੋਟ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਗੀਤ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 2022 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਸਫਲਤਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ (ਆਪ) ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੋਟਰ 'ਆਪ' ਨੂੰ ਚੁਣਨ ਲਈ "ਗਦਾਰ" (ਅਨੁਵਾਦ-ਗੱਦਾਰ) ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦਾ ਗੀਤ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ 'ਪੰਜਾਬ ਵਿਰੋਧੀ' ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸੂਬਾ ਇਕਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਜਾ ਵੜਿੰਗ ਤੋਂ ਜਵਾਬ ਮੰਗਿਆ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। === ਚੋਣ ਨਤੀਜੇ === {{Transcluded section|source=ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ}} {{#section:ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|2/9/5=ShubdeepXGurveer}} == ਹੱਤਿਆ == {{Main articles|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ}} {{Infobox civilian attack | title = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ | image = | caption = | location = ਜਵਾਹਰਕੇ ਪਿੰਡ, [[ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ|ਮਾਨਸਾ]], [[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ|ਪੰਜਾਬ]], ਭਾਰਤ | target = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | murderer = <!-- Lawrence Bishnoi --> | type = ਗੱਡੀ ਚੋਂ ਗੋਲੀਆਂ ਨਾਲ [[ਕਤਲ]], [[ਹੱਤਿਆ]] | date = {{start date and age|df=yes|2022|5|29}} | time = 5:30 ਸ਼ਾਮ | timezone = [[ਭਾਰਤੀ ਮਿਆਰੀ ਸਮਾਂ|ਆਈਐਸਟੀ]] | weapon = <!-- Unknown --> | perpetrators = ਅਪ੍ਰਮਾਣਿਤ | accused = [[ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ]]<br/>[[ਗੋਲਡੀ ਬਰਾੜ]] | fatalities = 1 (ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ) | injuries = 2 }} ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਜਵਾਹਰਕੇ ਵਿੱਚ 29 ਮਈ 2022 ਨੂੰ ਅਣਪਛਾਤੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੀ "ਥਾਰ" ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਦੇ ਗਿਰੋਹ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਣ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਨੇ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ<ref>{{cite news |last1=Sengar |first1=Mukesh Singh |last2=Achom |first2=Debanish |date=1 June 2022 |title=Gangster Linked To Sidhu Moose Wala's Murder Not Cooperating: Sources |url=https://www.ndtv.com/india-news/gangster-lawrence-bishnoi-linked-to-sidhu-moose-walas-murder-not-cooperating-say-sources-3029131 |work=NDTV |access-date=15 June 2022}}</ref>, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਜੂਨ 2022 ਤੱਕ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੂੰ ਕਤਲ ਦਾ "ਮਾਸਟਰਮਾਈਂਡ" ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।<ref>{{cite news |title=Sidhu Moose Wala Case: Gangster Lawrence Bishnoi is mastermind, say officials |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/india/sidhu-moose-wala-case-gangster-lawrence-bishnoi-is-mastermind-says-top-delhi-police/articleshow/92087268.cms |access-date=15 June 2022 |work=Economic Times |date=9 June 2022}}</ref><ref>{{cite news |title=How did Lawrence Bishnoi mastermind Sidhu Moosewala's killing from jail? |url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/how-did-lawrence-bishnoi-mastermind-sidhu-moosewalas-killing-from-jail-403270 |access-date=15 June 2022 |agency=IANS |work=Tribune India |date=12 June 2022}}</ref> ਪੁਲੀਸ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਾਮ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਵਜੇ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲਿਆ। ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਆਪਣੀ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀ [[ਮਹਿੰਦਰਾ ਥਾਰ]] ਐਸ.ਯੂ.ਵੀ ਚਲਾ ਕੇ [[ਬਰਨਾਲਾ (ਪਿੰਡ)|ਬਰਨਾਲਾ]] ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸੀ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।<ref name="NDTV details" /> ਸ਼ਾਮ 5:30 ਵਜੇ ਜਦੋਂ ਐਸਯੂਵੀ ਜਵਾਹਰਕੇ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਦੋ ਹੋਰ ਕਾਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਘੇਰ ਲਿਆ।<ref name="NDTV 30 May Shot" /> ਘਟਨਾ ਦੌਰਾਨ ਤੀਹ ਰਾਊਂਡ ਫਾਇਰ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੋ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ।<ref>{{Cite news |last=Goswami |first=Sohini |date=29 May 2022 |title=Punjabi singer Sidhu Moose Wala shot dead day after govt withdrew his security |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/punjabi-singer-sidhu-moosewala-shot-dead-in-firing-incident-in-mansa-district-101653828722161.html |work=Hindustan Times |access-date=29 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135151/https://www.hindustantimes.com/india-news/punjabi-singer-sidhu-moosewala-shot-dead-in-firing-incident-in-mansa-district-101653828722161.html |url-status=live }}</ref> ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਸਤੌਲ ਨਾਲ ਹਮਲਾਵਰਾਂ 'ਤੇ ਜਵਾਬੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਮਲਾਵਰ ਮੌਕੇ ਤੋਂ ਫ਼ਰਾਰ ਹੋ ਗਏ।<ref name="NDTV details" /> ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੂੰ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।<ref name="indianexpress death" /> ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ 424 ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, [[ਸਾਕਾ ਨੀਲਾ ਤਾਰਾ]] ਦੀ ਬਰਸੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨਾਲ ਚਾਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦੋ ਕਮਾਂਡੋ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ।<ref name="indianexpress death">{{Cite news |date=29 May 2022 |title=Punjabi singer and Congress leader Sidhu Moose Wala shot dead in Mansa |url=https://indianexpress.com/article/cities/amritsar/punjabi-singer-congress-leader-sidhu-moose-wala-shot-dead-7942590/ |work=The Indian Express |access-date=29 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135109/https://indianexpress.com/article/cities/amritsar/punjabi-singer-congress-leader-sidhu-moose-wala-shot-dead-7942590/ |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |last=Mateen |first=Zoya |date=30 May 2022 |title=Sidhu Moose Wala: Murder of popular Indian singer sparks anger |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-61629130 |access-date=30 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530110041/https://www.bbc.com/news/world-asia-india-61629130 |url-status=live }}</ref> ਘਟਨਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਬੁਲੇਟ ਪਰੂਫ ਗੱਡੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦੋ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।<ref name="10 Facts">{{cite news |title=Sidhu Moosewala Shot Dead: The Singer Was Not in His Usual Bullet-Proof Car, Say Sources {{!}} 10 Facts |url=https://www.news18.com/news/india/punjabi-singer-sidhu-moosewala-shot-at-rushed-to-hospital-in-critical-condition-5270287.html |access-date=29 May 2022 |work=News18 |date=29 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135110/https://www.news18.com/news/india/punjabi-singer-sidhu-moosewala-shot-at-rushed-to-hospital-in-critical-condition-5270287.html |url-status=live }}</ref><ref name="TNS">{{cite news |title=Sidhu Moosewala had 2 security personnel, private bulletproof vehicle; he travelled without them: Punjab DGP Bhawra |url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/sidhu-moosewala-murder-punjab-dgp-vk-bhawra-says-sit-to-be-formed-to-probe-case-399284 |work=The Tribune |date=29 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220531002557/https://www.tribuneindia.com/news/punjab/sidhu-moosewala-murder-punjab-dgp-vk-bhawra-says-sit-to-be-formed-to-probe-case-399284 |archive-date=31 May 2022 |url-status=bot: unknown |access-date=31 May 2022 }}</ref> ਉਸਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੀ ਥਾਰ ਐਸ.ਯੂ.ਵੀ. ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਬੈਠ ਸਕਦੇ ਸਨ।<ref name="NDTV details">{{cite news |last1=Ghazali |first1=Mohammed |last2=Kumar |first2=Akhil |title=How Sidhu Moose Wala Was Killed - The Chilling Details |url=https://www.ndtv.com/india-news/how-sidhu-moose-wala-was-killed-the-chilling-details-3028055 |access-date=1 June 2022 |work=NDTV |date=1 June 2022}}</ref> == ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ == {{Main|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ}} == ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮਾਂ == * ''[[ਪੀਬੀਐਕਸ 1]]'' (2018)<ref>{{Cite web|url=http://www.radioandmusic.com/entertainment/editorial/news/181031-confidential-and-pbx1-reaches-top-spot-on|title='CON.FI.DEN.TIAL' and 'PBX1' reaches top spot on iTunes|website=www.radioandmusic.com|language=en|access-date=9 March 2020|archive-date=12 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612162842/http://www.radioandmusic.com/entertainment/editorial/news/181031-confidential-and-pbx1-reaches-top-spot-on|url-status=live}}</ref> * [[ਸਨਿੱਚਸ ਗੈੱਟ ਸਨਿੱਚਸ|''ਸਨਿੱਚਸ ਗੈੱਟ ਸਨਿੱਚਸ'']] (2020)<ref>{{Cite web|title=Sidhu Moosewala Releases Album 'Snitches Get Stitches'|url=http://britasia.tv/sidhu-moosewala-releases-album-snitches-get-stitches/|last=Grewal|first=Simran|date=13 May 2020|website=BritAsia TV|language=en-GB|access-date=18 May 2020|archive-date=16 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200516101313/https://britasia.tv/sidhu-moosewala-releases-album-snitches-get-stitches/|url-status=live}}</ref> * ''[[ਮੂਸਟੇਪ]]'' (2021)<ref>{{Cite news|title=Sidhu Moosewala's much-awaited Moosetape's poster, inside details, release date out; Punjabi singer says 'tried to deliver my best'|url=https://www.tribuneindia.com/news/pollywood/sidhu-moosewalas-much-awaited-moosetapes-poster-inside-details-release-date-out-punjabi-singer-says-tried-to-deliver-my-best-252815|date=14 May 2021|work=[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]]|access-date=29 May 2022|archive-date=16 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616125020/https://www.tribuneindia.com/news/pollywood/sidhu-moosewalas-much-awaited-moosetapes-poster-inside-details-release-date-out-punjabi-singer-says-tried-to-deliver-my-best-252815|url-status=live}}</ref> === ਈਪੀ === * ''[[ਨੋ ਨੇਮ (ਈਪੀ)|ਨੋ ਨੇਮ]]'' (2022)<ref>{{Cite web|url=https://kiddaan.com/sidhu-moosewala-released-his-first-ep-no-name-listen-all-songs-here/|title=Sidhu Moosewala Released His First EP No Name. Listen All Songs Here|date=25 April 2022|website=Kiddaan|access-date=29 May 2022|archive-date=30 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135604/https://kiddaan.com/sidhu-moosewala-released-his-first-ep-no-name-listen-all-songs-here/|url-status=live}}</ref> * ''ਮੂਸ ਪ੍ਰਿੰਟ (2025)''<ref>{{Cite web |last=TheSportsGrail |date=2025-06-10 |title=Sidhu Moose Wala New EP 2025 Moose Print Release Date, Time, Songs Names List And Poster |url=https://thesportsgrail.com/sidhu-moose-wala-new-ep-2025-moose-print-release-date-time-songs-names-list-and-poster/ |access-date=2025-06-15 |website=The SportsGrail |language=en}}</ref> == ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ == {{Main|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਵੀਡੀਓਗ੍ਰਾਫੀ}} === ਅਦਾਕਾਰ === {| class="wikitable sortable" |- ! ਸਾਲ ! ਫਿਲਮ ! ਭੂਮਿਕਾ ! ਨੋਟ |- |2019 |''ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਜੋੜੀ'' |ਜਿਓਣਾ |ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਦਿੱਖ<ref>{{cite news |title=The makers of the Punjabi Movie 'Teri Meri Jodi' has finally released the title track of the film. The song has been sung by Prabh Gill and Raashi Sood. {{!}} SpotboyE |url=https://www.spotboye.com/pollywood/pollywood-music/the-title-track-of-teri-meri-jodi-sung-by-prabh-gill-and-raashi-sood-is-out-now/5d64c45d09da697670cc8c52 |access-date=29 May 2022 |work=spotboye.com |language=en |archive-date=14 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210514224313/https://www.spotboye.com/pollywood/pollywood-music/the-title-track-of-teri-meri-jodi-sung-by-prabh-gill-and-raashi-sood-is-out-now/5d64c45d09da697670cc8c52 |url-status=live }}</ref> |- | rowspan="2" |2021 | ''[[ਮੂਸਾ ਜੱਟ]]'' || ਮੂਸਾ || ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ<ref name=":0" /><ref name="kiddaan.com">{{Cite web|url=https://kiddaan.com/release-date-of-sidhu-moosewalas-upcoming-movie-moosa-jatt-changed/|title=Release Date of Sidhu Moosewala's Upcoming Movie Moosa Jatt Changed|date=18 June 2021|work=Kiddaan|access-date=29 May 2022|archive-date=4 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210904053019/https://kiddaan.com/release-date-of-sidhu-moosewalas-upcoming-movie-moosa-jatt-changed/amp/|url-status=live}}</ref> |- | ''ਯੈੱਸ ਆਈ ਐੱਮ ਸਟੂਡੈਂਟ'' || ਜੱਸ ਗਿੱਲ ||<ref>{{cite news|last=Kaur|first=Gurnaaz|url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/sidhu-moosewala-and-mandy-takhar-say-their-film-yes-i-am-student-will-strike-a-chord-with-the-audience-328494|title=Sidhu Moosewala and Mandy Takhar say their film Yes I Am Student will strike a chord with the audience|date=23 October 2021|publisher=Tribune|access-date=29 May 2022|archive-date=1 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220201163116/https://www.tribuneindia.com/news/punjab/sidhu-moosewala-and-mandy-takhar-say-their-film-yes-i-am-student-will-strike-a-chord-with-the-audience-328494|url-status=live}}</ref> |- | {{TableTBA}} || style="background:#ffc;"|''ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਗਾਉਣ ਲੱਗਿਆ'' {{dagger}}|| ||ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ [[ਅੰਬਰਦੀਪ ਸਿੰਘ]]<ref>{{cite news |title=Sidhu Moosewala to star in Amberdeep Singh's next venture 'Jattan Da Munda Gaun Lagya! |url=https://www.ptcpunjabi.co.in/sidhu-moosewala-to-star-in-amberdeep-singhs-next-venture-jattan-da-munda-gaun-lagya |access-date=29 May 2022 |work=PTC Punjabi |date=25 August 2021 |language=en |archive-date=25 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210825131826/https://www.ptcpunjabi.co.in/sidhu-moosewala-to-star-in-amberdeep-singhs-next-venture-jattan-da-munda-gaun-lagya |url-status=live }}</ref> |- |colspan="4"| <small>{{dagger|alt=ਜਿਹੜੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਅਜੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ}} ਅਜੇ ਤੱਕ ਰਿਲੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ</small> |} == ਟੂਰ == * ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੁਆਏਜ਼ ਟੂਰ/ ਪੀਬੀਐਕਸ 1 ਟੂਰ (2018–19) * ਸੋਲੋ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ/ਇਟਲੀ/ਭਾਰਤ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋਅ (2019–20) * ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ ਬੈਕ ਟੂ ਬਿਜ਼ਨਸ ਵਰਲਡ ਟੂਰ (2022-23) {{Commons category|Sidhu Moose Wala|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ}} == ਨੋਟ == {{Reflist|group=Note}} == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} ==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ== {{Commons category||ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ}} * {{allmusic}} * {{discogs artist|Sidhu Moose Wala}} * {{IMDb name|10216570}} {{Sidhu Moose Wala}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2022]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ]] rogz2p8pvztz7j4lr9gcl8j2ba75zpq 840685 840684 2026-06-11T13:56:33Z Sonia Atwal 49604 /* ਵਿਵਾਦ */ 840685 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | birth_name = ਸ਼ੁੱਭਦੀਪ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ<ref name="SBS">{{cite web |url=https://www.sbs.com.au/yourlanguage/punjabi/en/article/2018/11/14/rise-punjabi-singer-sidhu-moosewala |title=The rise of Punjabi singer Sidhu Moosewala |website=[[Special Broadcasting Service]] |first=Preetinder |last=Grewal |date=15 November 2018 |access-date=31 December 2018 |archive-date=31 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181231195721/https://www.sbs.com.au/yourlanguage/punjabi/en/article/2018/11/14/rise-punjabi-singer-sidhu-moosewala |url-status=live }}</ref> | image = Sidhu Moose Wala during the shooting of his film Moosa Jatt (cropped).jpg | alt = | caption = 2020 ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੂ | alias = 5911<ref>{{cite web |last1=Ninog |first1=Alex |title=Fans Believe Drake Is Dropping a Posthumous Collab With Sidhu Moose Wala |url=https://www.complex.com/music/fans-believe-drake-sidhu-moose-wala-collab-is-coming |access-date=27 May 2023 |work=[[Complex Networks]] |archive-date=2 ਫ਼ਰਵਰੀ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230202141809/https://www.complex.com/music/fans-believe-drake-sidhu-moose-wala-collab-is-coming |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |last1=Ami |first1=Daljit |title=Sidhu Moose Wala: A Complex Character in Life, Death and Music |url=https://thewire.in/society/sidhu-moose-wala-a-complex-character-in-life-death-and-music |access-date=27 May 2023 |work=The Wire |date=3 June 2022}}</ref> | birth_date = {{birth date|1993|06|11|df=yes}}<ref>{{cite news |last1=Kapoor |first1=Diksha |title=Happy Birthday Sidhu Moose Wala: Here Are Some Lesser Known Facts About Birthday Boy |url=https://www.ptcpunjabi.co.in/happy-birthday-sidhu-moose-wala-here-are-some-lesser-known-facts-about-birthday-boy |access-date=23 February 2022 |work=PTC Punjabi |date=11 June 2019 |archive-date=29 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211029191220/https://www.ptcpunjabi.co.in/happy-birthday-sidhu-moose-wala-here-are-some-lesser-known-facts-about-birthday-boy |url-status=live}}</ref> | death_date = {{death date and age|df=y|2022|05|29|1993|06|11}} | birth_place = [[ਮੂਸਾ (ਪਿੰਡ)|ਮੂਸਾ]], [[ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ|ਮਾਨਸਾ]], [[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ]] | death_place = [[ਜਵਾਹਰਕੇ]], ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ | death_cause = ਗੋਲੀ ਦੇ ਹਮਲੇ ਕਰਕੇ | occupation = {{hlist|ਗਾਇਕ|ਰੈਪਰ|ਗੀਤਕਾਰ|ਅਦਾਕਾਰ|ਸਿਆਸਤਦਾਨ}} | party = [[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ]] (2021-22) | years_active = 2016–2022 | signature = Sidhu Moosewala signature.svg | module = {{Infobox musical artist | embed = yes | origin = {{ubl|[[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ]]|[[ਬਰੈਂਪਟਨ]], ਕੈਨੇਡਾ}} | genre = {{flatlist| * [[ਹਿਪ ਹੌਪ ਸੰਗੀਤ|ਹਿਪ ਹੌਪ]] * ਗੈਂਗਸਟਾ ਰੈਪ * ਆਰ ਐਂਡ ਬੀ }} | label = {{flatlist| * ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ * 5911 ਰਿਕਾਰਡਜ਼ * ਹੰਬਲ ਮਿਊਜ਼ਕ * [[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ (ਕੰਪਨੀ)|ਟੀ ਸੀਰੀਜ਼]] }} | past_member_of = ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੋਅਜ਼ | past_members = {{flatlist| * [[ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ]] * [[ਬਿਗ ਬਰਡ]] * ਬਿਗ ਬੋਇ ਦੀਪ }} }} }} '''ਸ਼ੁੱਭਦੀਪ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ''' (11 ਜੂਨ 1993{{Snd}}29 ਮਈ 2022), ਜਾਂ '''ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ''' ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ,<ref name=":5" /><ref name="Scroll_4Jun2022" /> ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ [[ਗਾਇਕ]], ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਰੈਪਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ [[ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ|ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸੰਗੀਤ]] ਅਤੇ [[ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ|ਸਿਨੇਮਾ]] ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite news |last=Wilson |first=Brock |date=4 June 2022 |title=Sidhu Moose Wala's musical legacy was being a voice for his culture |work=[[CBC News]] |url=https://www.cbc.ca/news/entertainment/sidhu-moose-wala-music-industry-1.6476578 |access-date=4 June 2022}}</ref><ref>{{Cite news |date=31 May 2022 |title=Sidhu Moose Wala: The murdered Indian rapper who 'made sense of chaos' |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-61629133 |access-date=4 June 2022}}</ref><ref>{{Cite news |last=Priyadharshini |first=Patwa |title=Celebrating Sidhu Moose Wala's legacy with his 7 songs through which the singer will live on forever |work=GQ |url=https://www.gqindia.com/entertainment/content/celebrating-sidhu-moose-walas-legacy-with-his-7-songs-through-which-the-singer-will-live-on-forever}}</ref><ref>{{Cite news |title=16 Top Sidhu Moose Wala Songs that Cement his Legacy |work=Desi Blitz |url=https://www.desiblitz.com/content/top-sidhu-moose-wala-songs-that-cement-his-legacy |quote=Listen to the best Sidhu Moose Wala songs that show how truly innovative he was and how his legacy will be in place forever.}}</ref><ref>{{Cite news |title=An exclusive evening with the parents of Sidhu Moosewala by BritAsia TV |work=BritAsiaTV |url=https://britasia.tv/justice-for-sidhu-an-exclusive-evening-with-the-parents-of-sidhu-moosewala-by-britasia-tv/ |quote=" It was clear music had crossed all boundaries and was iconic within the mainstream industry."}}</ref><ref>{{Cite news |last=Arora |first=Kusum |title=Sidhu Moose Wala's Death Evokes Memories of the Tragic End of Amar Singh Chamkila |work=The Wire |url=https://thewire.in/society/sidhu-moose-walas-death-evokes-memories-of-the-tragic-end-of-amar-singh-chamkila |quote=Both Moose Wala and Chamkila – which in Punjabi and Hindi means ‘glistening’ – had numerous similarities in terms of their music careers. Moose Wala and Chamkila both became iconic stars of Punjabi music, but both their journeys were short-lived.}}</ref> 2020 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦਾ ਨਾਮ [[ਦ ਗਾਰਡੀਅਨ|''ਦ ਗਾਰਡੀਅਨ'']] ਦੁਆਰਾ 50 ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite news |last1=Beaumont-Thomas |first1=Ben |last2=Snapes |first2=Laura |date=27 December 2019 |title=Bradford bassline and ketamine-charged punk – 50 new artists for 2020 |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/music/2019/dec/27/bradford-bassline-and-ketamine-charged-punk-50-new-artists-for-2020 |url-status=live |access-date=18 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200404015652/https://www.theguardian.com/music/2019/dec/27/bradford-bassline-and-ketamine-charged-punk-50-new-artists-for-2020 |archive-date=4 April 2020 |issn=0261-3077}}</ref> ਉਹ ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਵੀ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟ ਏਸ਼ੀਆ ਟੀਵੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਅਵਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ।<ref>{{Cite news |last=Lazarus |first=Neville |date=20 March 2023 |title=Sidhu Moose Wala's father accuses Punjab govt of 'suppressing' those seeking justice for murdered hip hop star |work=Sky News |url=https://news.sky.com/story/sidhu-moose-walas-father-accuses-punjab-govt-of-suppressing-those-seeking-justice-for-murdered-hip-hop-star-12838321}}</ref> ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਟਰੈਕ "ਸੋ ਹਾਈ" ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ [[ਪੀਬੀਐਕਸ 1|''ਪੀਬੀਐਕਸ 1'']] ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਜੋ ''ਬਿਲਬੋਰਡ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਐਲਬਮਾਂ'' ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ 66ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਸਿੰਗਲ ਗੀਤ "[[47 (2019 ਗੀਤ)|47]]" ਅਤੇ "ਮੇਰਾ ਨਾ" ਨੂੰ ਯੂਕੇ ਸਿੰਗਲ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। [[ਮੂਸਾ, ਪੰਜਾਬ|ਪੰਜਾਬ]] ਦੇ [[ਮੂਸਾ, ਪੰਜਾਬ|ਮੂਸਾ]] ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2016 ਵਿੱਚ ਨਿੰਜਾ ਦੇ ਗੀਤ "ਲਾਈਸੈਂਸ" ਲਈ ਇੱਕ ਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ 2017 ਵਿੱਚ ਗੁਰਲੇਜ਼ ਅਖਤਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੋਗਾਣਾ ਗੀਤ, "ਜੀ ਵੈਗਨ" ਲਈ ਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ। ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੁਆਏਜ਼ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ। ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਗੀਤ ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਹੇ। ਉਸਦਾ ਗੀਤ "ਬੰਬੀਹਾ ਬੋਲੇ" ਗਲੋਬਲ [[ਯੂਟਿਊਬ]] ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਪੰਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। 2021 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ''[[ਮੂਸਟੇਪ]]'' ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਗੀਤ ''ਬਿਲਬੋਰਡ'' ਗਲੋਬਲ 200, ''ਬਿਲਬੋਰਡ'' ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਲ ਯੂਐਸ, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹਾਟ 100, ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ, ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੋਏ। ਉਸ ਦੇ ''ਬਿਲਬੋਰਡ'' ਇੰਡੀਆ ਸੌਂਗਜ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਹਨ। ਇਹ [[ਸਪੋਟੀਫਾਈ]] 'ਤੇ 1 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਟ੍ਰੀਮਾਂ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਐਲਬਮ ਬਣ ਗਈ।<ref>{{cite news |title=Sidhu Moosewala's 'Moosetape' Makes History As The First Indian Album To Surpass 1 Billion Streams On Spotify |url=https://www.5dariyanews.com/news/426551-Sidhu-Moosewalas-Moosetape-Makes-History-As-The-First-Indian-Album-To-Surpass-1-Billion-Streams-O |access-date=14 December 2023 |work=5 Dariya News |date=30 November 2023}}</ref> 2021 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ [[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ]] (INC) ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ [[ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਮਾਨਸਾ]] ਲਈ [[2022 ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ]] ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ। 29 ਮਈ, 2022 ਨੂੰ ਅਣਪਛਾਤੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ; ਕੈਨੇਡਾ-ਅਧਾਰਤ ਗੈਂਗਸਟਰ ਗੋਲਡੀ ਬਰਾੜ ਅਤੇ ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਗੈਂਗ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਇਸ ਕਤਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਅੰਤਰ-ਗੈਂਗ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।<ref>{{cite news|url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/moosewala-killing-%E2%80%94-the-story-so-far-409806|title=Sidhu Moosewala killing—The story so far|date=6 July 2022|work=Tribuneindia News Service|access-date=6 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220706005227/https://www.tribuneindia.com/news/punjab/moosewala-killing-%E2%80%94-the-story-so-far-409806|archive-date=6 July 2022}}</ref> 23 ਜੂਨ 2022 ਨੂੰ, ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ ਗੀਤ "SYL", ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ। ਪਰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾ ਸੀ। ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਨਾਲ ਅੰਦਰੂਨੀ ਟਕਰਾਅ ਸੀ ਅਤੇ 'ਆਪ' ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਈ ਜੋ ਕਿ 29 ਮਈ, ਨੂੰ ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਭਦੀਪ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਬੋਲ ਅਤੇ ਥੀਮ ਜੋ ਬੰਦੂਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਕਸਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।<ref name="ReferenceA">{{cite news|url=https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/2-punjabs-sing-in-farmers-support-one-for-brotherhood-other-with-visuals-of-bhindranwale-7127099/|title=Two Punjabs sing in farmers' support — one for brotherhood, other with visuals of Bhindranwale|last1=Chhina|first1=Man Aman Singh|date=31 December 2020|work=The Indian Express|access-date=14 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220314180910/https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/2-punjabs-sing-in-farmers-support-one-for-brotherhood-other-with-visuals-of-bhindranwale-7127099/|archive-date=14 March 2022|url-status=live}}</ref> ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਬੰਦੂਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ਭੜਕਾਊ ਬੋਲਾਂ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।<ref name="indianexpress.com">{{Cite web |date=5 August 2020 |title=Sidhu Moosewala: The Punjab Police poster boy who turned into controversy's child |url=https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/sidhu-moosewala-the-punjab-police-poster-boy-who-turned-into-controversys-child-6537892/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135104/https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/sidhu-moosewala-the-punjab-police-poster-boy-who-turned-into-controversys-child-6537892/ |archive-date=30 May 2022 |access-date=30 May 2021}}</ref> == ਜਨਮ ਅਤੇ ਬਚਪਨ == ਸ਼ੁਭਦੀਪ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਜੂਨ, 1993 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ [[ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ|ਮਾਨਸਾ]] ਦੇ ਪਿੰਡ [[ਮੂਸਾ (ਪਿੰਡ)|ਮੂਸਾ]] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਬਲਕੌਰ ਸਿੰਘ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਚਰਨ ਕੌਰ ਹੈ ਜੋ ਮੂਸਾ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਰਪੰਚ ਹੈ। ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਤੋਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2016 ਵਿਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਸਿਧੂ ਟੂਪੈਕ ਸ਼ਕੂਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਛੇਵੀਂ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਿਪ ਹੋਪ ਸੰਗੀਤ ਸੁਣਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹਰਵਿੰਦਰ ਬਿੱਟੂ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਹੁਨਰ ਸਿੱਖੇ।। ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਤੇ ਬਿਆਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਮੂਸਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਸਟੇਜ ਨਾਮ ਲਈ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ (ਪੰਜਾਬੀ: ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ 'ਮੂਸਾ ਤੋਂ ਸਿੱਧੂ') ਚੁਣਿਆ।<ref>{{cite news |last=Grewal Sharma |first=Manraj |date=31 May 2022 |title=The ballad of Sidhu Moose Wala: Self-made, temperamental, the man from Moosa |work=The Indian Express |url=https://indianexpress.com/article/india/political-pulse/who-is-sidhu-moose-wala-punjab-7942657/ |url-access=subscription |access-date=31 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230710065646/https://indianexpress.com/article/political-pulse/who-is-sidhu-moose-wala-punjab-7942657/ |archive-date=10 July 2023}}</ref> ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਸਿੱਧੂ ਕੈਨੇਡਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਗਾਣਾ "ਜੀ ਵੈਗਨ" ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।<ref name=":2">{{Citation|last=Prime Asia TV Canada|title=Prime Time With Benipal - Sidhu Moose Wala ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ STAR|date=2017-09-15|url=https://www.youtube.com/watch?v=09yet5H4k4A&feature=youtu.be|access-date=2018-07-23}}</ref> ਉੱਥੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਹੰਬਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite news |last=Little |first=Simon |date=29 May 2022 |title=Punjabi Singer Sidhu Moose Wala Shot Dead In India, Police Probing Canadian Gang Link |url=https://etcanada.com/news/900626/punjabi-singer-sidhu-moose-wala-shot-dead-in-india-police-probing-canadian-gang-link/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530001444/https://etcanada.com/news/900626/punjabi-singer-sidhu-moose-wala-shot-dead-in-india-police-probing-canadian-gang-link/ |archive-date=30 May 2022 |work=ET Canada |access-date=6 June 2022}}</ref><ref>{{cite news |title=Sidhu Moose Wala's educational qualifications |url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/spotlight/web-stories/sidhu-moose-walas-educational-qualifications/photostory/91935610.cms?picid=91935692 |access-date=8 June 2022 |work=The Times of India |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Edwards |first1=Peter |last2=Fraske-Bornyk |first2=Ande |last3=Cohen |first3=Ben |title='It's gut-wrenching': Killing of Sidhu Moose Wala shocks community, sparks calls for public inquiry |url=https://www.thestar.com/news/gta/2022/05/30/killing-of-sidhu-moose-wala-sparks-calls-for-public-inquiry.html |access-date=8 June 2022 |work=The Toronto Star |date=30 May 2022}}</ref><ref group="Note">While [[Sheridan College]] says it does not possess any records of his enrollment, some news sources reported that he attended Sheridan College.{{Pb}} (See: {{Cite news |last=Rana |first=Uday |date=9 June 2022 |title=Punjabi-Canadian rap star Sidhu Moose Wala 'was our Tupac' |work=[[The Globe and Mail]] |url=https://www.theglobeandmail.com/canada/article-punjabi-canadian-rap-star-sidhu-moose-wala-was-our-tupac/ |quote=Sheridan says it has no record of his enrolment.}})</ref> == ਕਰੀਅਰ == ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਭਦੀਪ [[ਬਰੈਂਪਟਨ]], [[ਕੈਨੇਡਾ]] ਚਲਾ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤਕ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੇ 2018 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਾਈਵ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਫਲ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤੇ।<ref>{{Cite web|url=https://www.ptcpunjabi.co.in/sidhu-moose-wala-live-performance-in-brempton/?amp_markup=1|title=ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇਂ ਆਪਣੇ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋ ਦੇ ਨਾਲ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਗੱਡੇ ਝੰਡੇ, ਵੇਖੋ ਵੀਡੀਓ|website=www.ptcpunjabi.co.in|access-date=2018-08-08}}</ref> ਅਗਸਤ, 2018 ਵਿਚ ਇਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ "''[[ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ]]"'' ਲਈ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ "ਡਾਲਰ" ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ। 2017 ਵਿੱਚ ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤ "ਸੋ ਹਾਈ" ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ, ਜੋ ਇਸ ਨੇ ਬਿਗ ਬਰਡ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫਿਰ 2018 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ PBX1 ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਿਲਬੋਰਡ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਐਲਬਮਾਂ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ 66ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਐਲਬਮ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। 2019 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਸਿੰਗਲ ਟ੍ਰੈਕ "47" ਨੂੰ ਯੂਕੇ ਸਿੰਗਲ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2020 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦਾ ਨਾਮ ਦ ਗਾਰਡੀਅਨ ਦੁਆਰਾ 50 ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਉੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ 10 ਗੀਤ 'ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚਾਰਟ' ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਚਾਰਟ ਦੀ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਗੀਤ "ਬੰਬੀਹਾ ਬੋਲੇ" ਗਲੋਬਲ ਯੂਟਿਊਬ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਪੰਜ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। 2021 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੇ ਮੂਸਟੇਪ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਗੀਤ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹਾਟ 100, ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ, ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ ਚਾਰਟ ਸਮੇਤ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਈ ਚਾਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} === ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ === [[ਹੰਬਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ]] ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਫਲ ਗੀਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ "ਵਾਰਨਿੰਗ ਸ਼ਾਟਸ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਕਰਨ ਔਜਲਾ ਦੇ ਟਰੈਕ "ਲਫਾਫੇ" 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਟਰੈਕ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ ਪੀਬੀਐਕਸ1 ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਲੇਬਲ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਟਰੈਕ ਵੀ ਰਲੀਜ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਲੱਗੇ। 2020 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ Snitches Get Stitches ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਲੇਬਲ ਹੇਠ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। 31 ਅਗਸਤ, 2020 ਨੂੰ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ, 5911 ਰਿਕਾਰਡ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} === 2019–2022: ਸਥਾਪਿਤ ਗਾਇਕ === ਫਰਵਰੀ, 2019 ਵਿੱਚ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ ਹੇਠ "ਲੀਜੈਂਡ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਉਸ ਸਾਲ ਬ੍ਰਿਟ ਏਸ਼ੀਆ ਟੀਵੀ ਕੁਫਲਿੰਕ ਬੈਸਟ ਟ੍ਰੈਕ ਆਫ਼ ਦ ਈਅਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।<ref>{{Cite web|url=https://britasia.tv/the-winners-of-the-britasia-tv-kuflink-music-awards-2019 |title=THE WINNERS OF THE BRITASIA TV KUFLINK MUSIC AWARDS 2019|last=Dosanjh|first=Kiesha|date=1 December 2019|website=BritAsia TV|language=en-GB|access-date=10 August 2020}}</ref> ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ, ਉਸ ਨੇ "ਚੋਜ਼ਨ" ਅਤੇ "ਆਊਟਲਾਅ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਅਪਰੈਲ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ "ਈਸਟ ਸਾਈਡ ਫਲੋ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਨ ਹੇਅਰ ਨਾਲ "ਮਾਫੀਆ ਸਟਾਈਲ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜੂਨ ਵਿੱਚ, ਸਰੀ ਸੰਗੀਤ ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਉਸ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/punjabi-rapper-sidhu-moose-wala-5x-fest-performance-cancelled-1.5171099|title=Punjabi singer Sidhu Moose Wala's 5X Fest performance cancelled following police safety assessment|website=[[Canadian Broadcasting Corporation]]|date=11 June 2019|access-date=12 June 2019|archive-date=17 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190617021019/https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/punjabi-rapper-sidhu-moose-wala-5x-fest-performance-cancelled-1.5171099|url-status=live}}</ref> ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ "ਸੇਮ ਬੀਫ" 'ਤੇ ਬੋਹੇਮੀਆ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਹਿੱਟ ਰਹੀ।<ref>{{cite web|title=Same Beef Song Bohemia ft Sidhu Moose Wala|url=https://youtube.com/watch?v=qk2WMmiiVFE|access-date=19 August 2019|work=YRF| date=18 August 2019 }}</ref> ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ ਗੀਤ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ: "ਡੋਗਰ" ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਜੋੜੀ ਲਈ<ref>{{Citation|title=Dogar Song Sung by Sidhu Moose wala|url=https://youtube.com/watch?v=vZJVbbLzc3E|access-date=3 September 2019|work=White Hill Music}}</ref> ਅਤੇ "ਜੱਟੀ ਜੀਓਣ ਮੋੜ ਵਰਗੀ", ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੜਬ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਲਈ [[ਸੋਨਮ ਬਾਜਵਾ]] ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸੀ।<ref>{{citation|title=Sidhu Moose wala Jatti Jeone Morh Wargi|access-date=23 September 2019|url=https://youtube.com/watch?v=SSbh67Q8TXs|work=White Hill Music}}</ref> ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ "47" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰੈਪਰ ਮਿਸਟ ਅਤੇ ਸਟੀਫਲਨ ਡੌਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜੋ ਯੂਕੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 20 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ।<ref>{{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/occ/|title=Sidhu Moosewala Chart History|magazine=Billboard|access-date=23 February 2020|archive-date=30 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135148/https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/occ/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/artist/53645/sidhu-moose-wala/|title=Sidhu Moose Wala |website=www.officialcharts.com|access-date=9 March 2020|archive-date=17 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190717074146/https://www.officialcharts.com/artist/53645/sidhu-moose-wala/|url-status=live}}</ref> ਇਹ ਗੀਤ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 40 ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ।<ref>{{Cite web|url=https://nztop40.co.nz/|title=The Official New Zealand Music Chart|website=THE OFFICIAL NZ MUSIC CHART|language=en|access-date=29 February 2020|archive-date=23 February 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070223085716/https://nztop40.co.nz/|url-status=live}}</ref> 2019 ਵਿੱਚ, ਸਪੋਟੀਫਾਈ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨਿੰਦਰ ਬੁੱਟਰ ਅਤੇ ਕਰਨ ਔਜਲਾ ਦੇ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ।<ref>{{cite news |last1=IANS |title=Spotify reveals Delhi's music trends for 2019|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/spotify-reveals-delhis-music-trends-for-2019/1687489 |access-date=10 April 2020 |work=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]] |date=17 December 2019 |archive-date=13 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200113231751/https://www.outlookindia.com/newsscroll/spotify-reveals-delhis-music-trends-for-2019/1687489 |url-status=live }}</ref> ਜਨਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੂੰ ਨਸੀਬ ਦੇ ਨਾਲ [[ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ]] ਦੇ ਟਰੈਕ "ਓਲਡ ਸਕੂਲ" 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="Old Skool by Sidhu Moosewala on YouTube">{{cite web |title=Old Skool |url=https://www.youtube.com/watch?v=hBlO1i_WTiY |website=YouTube | date=10 January 2020 |publisher=Sidhu Moosewala |access-date=13 June 2022}}</ref> ਇਸ ਗੀਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ "ਟਿੱਬਿਆਂ ਦਾ ਪੁੱਤ" ਆਇਆ, ਜੋ ਆਈਟਿਊਨਜ਼ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਪਲ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 8ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=https://music.apple.com/in/playlist/top-100-india/pl.c0e98d2423e54c39b3df955c24df3cc5|title=Top 100: India|archive-url=https://archive.today/20200320112538/https://music.apple.com/in/playlist/top-100-india/pl.c0e98d2423e54c39b3df955c24df3cc5|archive-date=20 March 2020|website=[[Apple Music]]|language=en-gb|access-date=20 March 2020}}</ref> ਉਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ, ਸਨੀਚਸ ਗੇਟ ਸਟਿੱਚਸ, ਮਈ 2020 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਲੇਬਲ ਹੇਠ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |title=Snitches Get Stitches by Sidhu Moose Wala |url=https://music.apple.com/in/album/snitches-get-stitches/1512832321 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135106/https://music.apple.com/in/album/snitches-get-stitches/1512832321 |archive-date=30 May 2022 |access-date=20 May 2020 |website=[[Apple Music]] |language=en-gb}}</ref> ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ 'ਤੇ ਸਿੰਗਲ "ਡੀਅਰ ਮਾਮਾ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite news|title=Dear Mama: Sidhu Moose Wala releases a heart touching melody on the birthday of his mother|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/dear-mama-sidhu-moose-wala-releases-a-heart-touching-melody-on-the-birthday-of-his-mother/articleshow/75751789.cms|website=[[The Times of India]]|language=en|access-date=15 May 2020|archive-date=25 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200525184916/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/dear-mama-sidhu-moose-wala-releases-a-heart-touching-melody-on-the-birthday-of-his-mother/articleshow/75751789.cms|url-status=live}}</ref> ਜੂਨ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ [[ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਾਨ]] ਨਾਲ "ਬੰਬੀਹਾ ਬੋਲੇ" ਗੀਤ 'ਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite news|title=Bambiha Bole: Amrit Maan and Sidhu Moose Wala collaborate for a power-packed song|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/bambiha-bole-amrit-maan-and-sidhu-moose-wala-collaborate-for-a-power-packed-song/articleshow/76335057.cms|access-date=12 June 2020|website=[[The Times of India]]|language=en|archive-date=24 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220524090853/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/bambiha-bole-amrit-maan-and-sidhu-moose-wala-collaborate-for-a-power-packed-song/articleshow/76335057.cms|url-status=live}}</ref> ਜਿਸ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਚੌਵੀ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।<ref>{{Citation|title=BAMBIHA BOLE (Official Video) Amrit Maan {{!}} Sidhu Moose Wala {{!}} Tru Makers {{!}} Latest Punjabi Songs 2020| date=11 June 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=hpVNMjpjiJc|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613040441/https://m.youtube.com/watch?feature=youtu.be&v=hpVNMjpjiJc|archive-date=13 June 2020|language=en|access-date=13 June 2020}}</ref> ਇਹ ਗੀਤ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਐਪਲ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ 50 ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।<ref name=":6">{{Cite web|title=Top 100: India|url=https://music.apple.com/in/playlist/top-100-india/pl.c0e98d2423e54c39b3df955c24df3cc5|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613092437/https://music.apple.com/in/playlist/top-100-india/pl.c0e98d2423e54c39b3df955c24df3cc5|archive-date=13 June 2020|access-date=12 June 2020|website=[[Apple Music]]|language=en-gb}}</ref><ref name=":7">{{Cite web|title=Top 100: Canada|url=https://music.apple.com/in/playlist/top-100-canada/pl.79bac9045a2540e0b195e983df8ba569|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613093020/https://music.apple.com/in/playlist/top-100-canada/pl.79bac9045a2540e0b195e983df8ba569|archive-date=13 June 2020|access-date=12 June 2020|website=[[Apple Music]]|language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web|title=Top 100: New Zealand|url=https://music.apple.com/in/playlist/top-100-new-zealand/pl.d8742df90f43402ba5e708eefd6d949a|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613091706/https://music.apple.com/in/playlist/top-100-new-zealand/pl.d8742df90f43402ba5e708eefd6d949a|archive-date=13 June 2020|access-date=13 June 2020|website=[[Apple Music]]|language=en-gb}}</ref> ਇਹ ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਯੂਟਿਊਬ ਚਾਰਟ ਦੇ ਸਿਖਰਲੇ 5 ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web|title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company|url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20200619/asian/|access-date=9 July 2020|website=www.officialcharts.com|language=en|archive-date=9 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200709122449/https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20200619/asian/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=YouTube Music Charts|url=https://charts.youtube.com/charts/TopSongs/global/20200612-20200618?hl=en-gb|access-date=9 July 2020|website=charts.youtube.com|language=en-GB|archive-date=9 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200709033727/https://charts.youtube.com/charts/TopSongs/global/20200612-20200618?hl=en-gb|url-status=live}}</ref> 31 ਅਗਸਤ, 2020 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ, 5911 ਰਿਕਾਰਡਸ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ।<ref>{{cite web |date=31 August 2020 |title=Sidhu Moosewala (ਮੂਸੇ ਆਲਾ)'s Instagram video: "LEGENDARY SHIT "5911 RECORDS " SHARE SUPPORT AND SUBSCRIBE |url=https://www.instagram.com/p/CEjcdzVpbey/?igshid=jy0chn0yy75 |url-access=subscription |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CEjcdzVpbey |archive-date=23 December 2021 |access-date=1 September 2020 |website=Instagram |language=en}}{{cbignore}}</ref> ਸਤੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੂਟਰ ਕਾਹਲੋਨ ਨਾਲ "ਗੇਮ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਬਿਲਬੋਰਡ ਦੁਆਰਾ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, "ਗੇਮ" ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ 5 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਗੀਤ ਹੈ।<ref>{{Cite magazine|title=Sidhu Moosewala|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/can/|access-date=13 June 2021|magazine=Billboard|archive-date=3 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220503101903/https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/can/|url-status=live}}</ref> ਮਈ 2021 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਤੀਜਾ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ, ਮੂਸੇਟੇਪ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਐਲਬਮ ਰਿਕਾਰਡਡ ਮਿਊਜ਼ਿਕ NZ ਦੁਆਰਾ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਟੌਪ 40 ਐਲਬਮਾਂ ਦੇ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਚਾਰਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web |title=The Official New Zealand Music Chart |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/albums/2021-07-16 |access-date=23 June 2022 |website=THE OFFICIAL NZ MUSIC CHART |language=en}}</ref> ਐਲਬਮ ਦੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਬਿਲਬੋਰਡ ਗਲੋਬਲ 200, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100, ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਚਾਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ। 12 ਸਤੰਬਰ, 2021 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਮਿਸਟ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਇਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਸੀ।<ref>{{Cite web|date=12 September 2021|title=Sidhu Moosewala Becomes The First Indian Artist To Ever Perform At The Wireless Festival, UK|url=https://kiddaan.com/sidhu-moosewala-becomes-the-first-indian-artist-to-ever-perform-at-the-wireless-festival-uk/|access-date=13 September 2021|website=Kiddaan|language=en-US|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913040500/https://kiddaan.com/sidhu-moosewala-becomes-the-first-indian-artist-to-ever-perform-at-the-wireless-festival-uk/|url-status=live |last1=Team |first1=Kiddaan. com }}</ref> ਅਪਰੈਲ 2022 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਏਆਰ ਪੈਸਲੇ, ਮਿਸਟਰ ਕੈਪੋਨ-ਈ ਅਤੇ [[ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ]] ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲਾ EP ਨੋ ਨੇਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ,<ref>{{Cite web |last=Gheciu |first=Alex Nino |title=Sidhu Moose Wala Drops Surprise EP 'No Name' f/ Sunny Malton, AR Paisley |url=https://www.complex.com/music/sidhu-moose-wala-no-name |access-date=18 May 2022 |website=[[Complex Networks]] |date=26 April 2022 |archive-date=21 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220521115654/https://www.complex.com/music/sidhu-moose-wala-no-name |url-status=live }}</ref> EP ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਐਲਬਮਾਂ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 50ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਗੀਤ "ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 92ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਆਇਆ। ਗੀਤਾਂ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵੀ ਚਾਰਟ ਕੀਤਾ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, "ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" 19ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ "0 ਤੋਂ 100" ਅਤੇ "ਲਵ ਸਿਕ" ਕ੍ਰਮਵਾਰ 34ਵੇਂ ਅਤੇ 39ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ, "ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" ਪੰਜਾਬੀ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ "0-100" 9ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ "ਐਵਰੀਬਡੀ ਹਰਟਸ" 10ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ।<ref>{{Cite magazine |date=2 January 2013 |title=Billboard Canadian Albums |url=https://www.billboard.com/charts/canadian-albums/ |access-date=18 May 2022 |magazine=Billboard |archive-date=31 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220331124809/https://www.billboard.com/charts/canadian-albums/ |url-status=live }}</ref> ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਦੋ ਗੀਤ, "ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ" ਅਤੇ "ਲੈਵਲਜ਼" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ। "ਲੈਵਲਜ਼" ਉਸ ਦਾ ਆਖਰੀ ਗੀਤ ਸੀ, ਜੋ ਮਈ, 2022 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਗੀਤ ਬਿਲਬੋਰਡ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। "ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ" 26ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ "ਲੈਵਲਜ਼" 32ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੋਵੇਂ ਗੀਤ ਬਿਲਬੋਰਡ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਕਲ. ਯੂਐਸ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, "ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ" 103ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ "ਲੈਵਲਜ਼" 195ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ।<ref>{{cite news|url=https://kiddaan.com/sidhu-moosewalas-songs-295the-last-ridelevelsand-more-ranked-at-billboard/|title=Sidhu Moose Wala billboard charts|work=Kiddaan|date=7 June 2022|access-date=7 June 2022}}</ref> === ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਰਿਲੀਜ਼ === ਜੂਨ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਸਿੰਗਲ "SYL" (ਸਤਲੁਜ ਯਮੁਨਾ ਲਿੰਕ ਨਹਿਰ ਦਾ ਹਵਾਲਾ) ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 'ਤੇ 27ਵੇਂ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ 81ਵੇਂ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 3ਜੇ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਕਲ. ਯੂਐਸ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 200ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।<ref>{{Cite magazine |date=2 January 2013 |title=Billboard Canadian Hot 100 |url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/ |access-date=4 July 2022 |magazine=Billboard |language=en-US}}</ref> ਅਪਰੈਲ 2023 ਵਿੱਚ, ਸਿੱਧੂ ਦਾ ਗੀਤ "ਮੇਰਾ ਨਾਂ" ਰਿਲੀਜ਼ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਬਰਨਾ ਬੁਆਏ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਗੀਤ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਚਾਰਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ, ਇਹ 22 ਅਪਰੈਲ, 2023 ਨੂੰ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 14ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਗੀਤ ਬਿਲਬੋਰਡ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਕਲ. ਯੂਐਸ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 102ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਇਹ NZ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਗੀਤ ਯੂਕੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 87ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਇੰਡੀ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 27ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web |last=Tagat |first=Anurag |date=13 December 2024 |title=Sidhu Moose Wala's Posthumous Song 'Mera Na' with Burna Boy and Steel Banglez Sees His Legend Grow |url=https://rollingstoneindia.com/sidhu-moose-wala-mera-na-song-burna-boy-steel-banglez-video/ |access-date=13 December 2024 |website=[[Rolling Stone India]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mukhopadhyay |first=Sounak |date=13 December 2024 |title=Watch 'Mera Na'; Sidhu Moosewala's latest song has been released posthumously |url=https://www.livemint.com/news/india/watch-mera-na-sidhu-moosewala-s-latest-song-has-been-released-posthumously-11680854353252.html |access-date=13 December 2024 |website=[[LiveMint]] |language=en}}</ref> "ਚੋਰਨੀ", ਡਿਵਾਈਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਜੁਲਾਈ, 2023 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਗਾਣੇ ਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਕੈਨੇਡਾ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 27ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ NZ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 7ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ।<ref>{{Cite magazine |date=2 January 2013 |title=Billboard Canadian Hot 100 |url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/ |access-date=14 December 2024|magazine=Billboard |language=en-US}}</ref> ਇੱਕ ਹੋਰ ਗਾਣਾ, "ਵਾਚ ਆਉਟ", ਜੋ ਕਿ ਸਿਕੰਦਰ ਕਾਹਲੋਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਨਵੰਬਰ 2023 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਟ੍ਰੈਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਕੈਨੇਡਾ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 33ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 11ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ, ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 3ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।<ref>{{Cite magazine |date=2 January 2013 |title=Billboard Canadian Hot 100 |url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/ |access-date=14 December 2024|magazine=Billboard |language=en-US}}</ref> ਸਿੱਧੂ ਦਾ ਗਾਣਾ "ਡ੍ਰਿਪੀ", ਜੋ ਕਿ ਏਆਰ ਪੈਸਲੇ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਫਰਵਰੀ, 2024 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਗਾਣਾ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਆਇਆ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 9ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਗਾਣਾ ਬਿਲਬੋਰਡ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਕਲੂਡਿੰਗ ਯੂਐਸ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 152ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਇਹ NZ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 11ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ UK ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/2024-02-17/|title=''Billboard'' Canadian Hot 100: Week of February 17, 2024|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=14 December 2024}}</ref><ref>{{cite magazine|title=Sidhu Moose Wala Chart History: India Songs|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moose-wala/chart-history/i16/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=14 December 2024}}</ref> ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਅਪਰੈਲ, 2024 ਵਿੱਚ ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ "410" ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਹੋਰ ਫ਼ਿਲਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਗਸਤ, 2023 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਏ ਇੱਕ ਗੀਤ 'ਤੇ ਫਰੈਡੋ ਅਤੇ ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲੇਜ਼ ਨਾਲ ਵੀ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ। ਦੋਵੇਂ ਗੀਤ ਕੈਨੇਡਾ ਹੌਟ 100, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਤੇ UK ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਚਾਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ। == ਵਿਵਾਦ == ਆਪਣੀ ਚੜਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਿੱਧੂ ਕਈ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ ਰਿਹਾ। 2022 ਤੱਕ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਚਾਰ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਕੇਸ ਅਸ਼ਲੀਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ। ਮਈ, 2020 ਵਿੱਚ ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਦੇ ਦੋ ਵੀਡੀਓ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋਏ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਇੱਕ [[ਏ ਕੇ-47|ਏਕੇ-47]] ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਪਿਸਤੌਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਛੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 19 ਮਈ ਨੂੰ, ਉਸ 'ਤੇ ਆਰਮਜ਼ ਐਕਟ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਫਰਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। 2 ਜੂਨ ਨੂੰ, [[ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ]] ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪੰਜ ਦੋਸ਼ੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਅਗਾਊਂ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 6 ਜੂਨ, 2020 ਨੂੰ ਗੱਡੀ ਦੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਕਾਲੇ ਕਰਵਾਉਣ ਕਾਰਨ ਨਾਭਾ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜੁਰਮਾਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਮਹੀਨੇ, ਉਸਨੇ ਅਭਿਨੇਤਾ [[ਸੰਜੇ ਦੱਤ]] ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ "ਸੰਜੂ" ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਸਲਾ ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਖੇਡ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਅਵਨੀਤ ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਗੀਤ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੰਦੂਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮੂਸੇਵਾਲਾ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਗੀਤ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਕੁਝ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲਾਂ ਅਤੇ ਵਕੀਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} == ਐਕਟਿੰਗ ਕਰੀਅਰ == ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖੁਦ ਦੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ ਜੱਟ ਲਾਈਫ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਅਧੀਨ ਫਿਲਮ "ਯੈੱਸ ਆਈ ਐਮ ਸਟੂਡੈਂਟ" ਨਾਮੀ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ [[ਤਰਨਵੀਰ ਸਿੰਘ ਜਗਪਾਲ]] ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਫਿਲਮ ਗਿੱਲ ਰੌਂਤੇ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ। 2019 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਜੋੜੀ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ। ਜੂਨ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 'ਗੁਨਾਹ' ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਫਿਲਮ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ। 22 ਅਗਸਤ ਨੂੰ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮ, ਮੂਸਾ ਜੱਟ ਦਾ ਟੀਜ਼ਰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਵੀਤਾਜ ਬਰਾੜ ਅਭਿਨੀਤ ਹੈ ਅਤੇ ਟਰੂ ਮੇਕਰਸ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=QPnVb0Ki8qA|title=ਮੂਸਾ ਜੱਟ}}</ref> 24 ਅਗਸਤ ਨੂੰ, ਉਸਨੇ ਅੰਬਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਫਿਲਮ ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਗਾਉਣ , ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ 18 ਮਾਰਚ 2022 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਲਈ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=GX_aMqNxFH0|title=ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਗਾਉਣ ਲੱਗਿਆ}}</ref> == ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਰੀਅਰ == ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਚਰਨ ਕੌਰ ਨੂੰ ਸਰਪੰਚੀ ਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਲਈ ਖੜੇ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਦਸੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਮੂਸਾ ਪਿੰਡ ਤੋਂ [[ਸਰਪੰਚ]] ਚੋਣ ਜਿੱਤੀ ਸੀ।<ref>{{cite news |title=Badals' kin loses from native village; Sidhu Moosewala's mother wins |url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/badals-kin-loses-from-native-village-sidhu-moosewala-s-mother-wins/706210.html |access-date=16 September 2019 |work=The Tribune |date=30 December 2018 |archive-date=30 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181230202010/https://www.tribuneindia.com/news/punjab/badals-kin-loses-from-native-village-sidhu-moosewala-s-mother-wins/706210.html |url-status=live }}</ref> [[File:Sidhu Moose Wala Congress.png|thumb|ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ [[ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੰਨੀ]] ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ [[ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ]] ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ [[ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ]] ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ।]] ਦਸੰਬਰ 2021 ਨੂੰ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ [[ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2022|2022 ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ]] ਲੜਨ ਲਈ [[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ|ਕਾਂਗਰਸ]] ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। [[ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਮਾਨਸਾ ਹਲਕੇ]] ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 20.52% ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ [[ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ]] ਦੇ [[ਵਿਜੇ ਸਿੰਗਲਾ]] ਤੋਂ 63,323 ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਿਆ। 2022 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਮੂਸੇਵਾਲਾ ਵਿਰੁੱਧ ਚੋਣ ਜ਼ਾਬਤੇ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਦੰਡਾਵਲੀ ਦੀ ਧਾਰਾ 188 ਤਹਿਤ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਨਸਾ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਘਰ-ਘਰ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। 11 ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਨੂੰ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ "ਸਕੇਪਗੋਟ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਗੀਤ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 2022 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਸਫਲਤਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ (ਆਪ) ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੋਟਰ 'ਆਪ' ਨੂੰ ਚੁਣਨ ਲਈ "ਗਦਾਰ" (ਅਨੁਵਾਦ-ਗੱਦਾਰ) ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦਾ ਗੀਤ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ 'ਪੰਜਾਬ ਵਿਰੋਧੀ' ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸੂਬਾ ਇਕਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਜਾ ਵੜਿੰਗ ਤੋਂ ਜਵਾਬ ਮੰਗਿਆ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। === ਚੋਣ ਨਤੀਜੇ === {{Transcluded section|source=ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ}} {{#section:ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|2/9/5=ShubdeepXGurveer}} == ਹੱਤਿਆ == {{Main articles|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ}} {{Infobox civilian attack | title = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ | image = | caption = | location = ਜਵਾਹਰਕੇ ਪਿੰਡ, [[ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ|ਮਾਨਸਾ]], [[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ|ਪੰਜਾਬ]], ਭਾਰਤ | target = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | murderer = <!-- Lawrence Bishnoi --> | type = ਗੱਡੀ ਚੋਂ ਗੋਲੀਆਂ ਨਾਲ [[ਕਤਲ]], [[ਹੱਤਿਆ]] | date = {{start date and age|df=yes|2022|5|29}} | time = 5:30 ਸ਼ਾਮ | timezone = [[ਭਾਰਤੀ ਮਿਆਰੀ ਸਮਾਂ|ਆਈਐਸਟੀ]] | weapon = <!-- Unknown --> | perpetrators = ਅਪ੍ਰਮਾਣਿਤ | accused = [[ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ]]<br/>[[ਗੋਲਡੀ ਬਰਾੜ]] | fatalities = 1 (ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ) | injuries = 2 }} ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਜਵਾਹਰਕੇ ਵਿੱਚ 29 ਮਈ 2022 ਨੂੰ ਅਣਪਛਾਤੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੀ "ਥਾਰ" ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਦੇ ਗਿਰੋਹ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਣ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਨੇ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ<ref>{{cite news |last1=Sengar |first1=Mukesh Singh |last2=Achom |first2=Debanish |date=1 June 2022 |title=Gangster Linked To Sidhu Moose Wala's Murder Not Cooperating: Sources |url=https://www.ndtv.com/india-news/gangster-lawrence-bishnoi-linked-to-sidhu-moose-walas-murder-not-cooperating-say-sources-3029131 |work=NDTV |access-date=15 June 2022}}</ref>, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਜੂਨ 2022 ਤੱਕ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੂੰ ਕਤਲ ਦਾ "ਮਾਸਟਰਮਾਈਂਡ" ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।<ref>{{cite news |title=Sidhu Moose Wala Case: Gangster Lawrence Bishnoi is mastermind, say officials |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/india/sidhu-moose-wala-case-gangster-lawrence-bishnoi-is-mastermind-says-top-delhi-police/articleshow/92087268.cms |access-date=15 June 2022 |work=Economic Times |date=9 June 2022}}</ref><ref>{{cite news |title=How did Lawrence Bishnoi mastermind Sidhu Moosewala's killing from jail? |url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/how-did-lawrence-bishnoi-mastermind-sidhu-moosewalas-killing-from-jail-403270 |access-date=15 June 2022 |agency=IANS |work=Tribune India |date=12 June 2022}}</ref> ਪੁਲੀਸ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਾਮ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਵਜੇ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲਿਆ। ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਆਪਣੀ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀ [[ਮਹਿੰਦਰਾ ਥਾਰ]] ਐਸ.ਯੂ.ਵੀ ਚਲਾ ਕੇ [[ਬਰਨਾਲਾ (ਪਿੰਡ)|ਬਰਨਾਲਾ]] ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸੀ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।<ref name="NDTV details" /> ਸ਼ਾਮ 5:30 ਵਜੇ ਜਦੋਂ ਐਸਯੂਵੀ ਜਵਾਹਰਕੇ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਦੋ ਹੋਰ ਕਾਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਘੇਰ ਲਿਆ।<ref name="NDTV 30 May Shot" /> ਘਟਨਾ ਦੌਰਾਨ ਤੀਹ ਰਾਊਂਡ ਫਾਇਰ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੋ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ।<ref>{{Cite news |last=Goswami |first=Sohini |date=29 May 2022 |title=Punjabi singer Sidhu Moose Wala shot dead day after govt withdrew his security |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/punjabi-singer-sidhu-moosewala-shot-dead-in-firing-incident-in-mansa-district-101653828722161.html |work=Hindustan Times |access-date=29 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135151/https://www.hindustantimes.com/india-news/punjabi-singer-sidhu-moosewala-shot-dead-in-firing-incident-in-mansa-district-101653828722161.html |url-status=live }}</ref> ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਸਤੌਲ ਨਾਲ ਹਮਲਾਵਰਾਂ 'ਤੇ ਜਵਾਬੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਮਲਾਵਰ ਮੌਕੇ ਤੋਂ ਫ਼ਰਾਰ ਹੋ ਗਏ।<ref name="NDTV details" /> ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੂੰ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।<ref name="indianexpress death" /> ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ 424 ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, [[ਸਾਕਾ ਨੀਲਾ ਤਾਰਾ]] ਦੀ ਬਰਸੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨਾਲ ਚਾਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦੋ ਕਮਾਂਡੋ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ।<ref name="indianexpress death">{{Cite news |date=29 May 2022 |title=Punjabi singer and Congress leader Sidhu Moose Wala shot dead in Mansa |url=https://indianexpress.com/article/cities/amritsar/punjabi-singer-congress-leader-sidhu-moose-wala-shot-dead-7942590/ |work=The Indian Express |access-date=29 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135109/https://indianexpress.com/article/cities/amritsar/punjabi-singer-congress-leader-sidhu-moose-wala-shot-dead-7942590/ |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |last=Mateen |first=Zoya |date=30 May 2022 |title=Sidhu Moose Wala: Murder of popular Indian singer sparks anger |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-61629130 |access-date=30 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530110041/https://www.bbc.com/news/world-asia-india-61629130 |url-status=live }}</ref> ਘਟਨਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਬੁਲੇਟ ਪਰੂਫ ਗੱਡੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦੋ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।<ref name="10 Facts">{{cite news |title=Sidhu Moosewala Shot Dead: The Singer Was Not in His Usual Bullet-Proof Car, Say Sources {{!}} 10 Facts |url=https://www.news18.com/news/india/punjabi-singer-sidhu-moosewala-shot-at-rushed-to-hospital-in-critical-condition-5270287.html |access-date=29 May 2022 |work=News18 |date=29 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135110/https://www.news18.com/news/india/punjabi-singer-sidhu-moosewala-shot-at-rushed-to-hospital-in-critical-condition-5270287.html |url-status=live }}</ref><ref name="TNS">{{cite news |title=Sidhu Moosewala had 2 security personnel, private bulletproof vehicle; he travelled without them: Punjab DGP Bhawra |url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/sidhu-moosewala-murder-punjab-dgp-vk-bhawra-says-sit-to-be-formed-to-probe-case-399284 |work=The Tribune |date=29 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220531002557/https://www.tribuneindia.com/news/punjab/sidhu-moosewala-murder-punjab-dgp-vk-bhawra-says-sit-to-be-formed-to-probe-case-399284 |archive-date=31 May 2022 |url-status=bot: unknown |access-date=31 May 2022 }}</ref> ਉਸਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੀ ਥਾਰ ਐਸ.ਯੂ.ਵੀ. ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਬੈਠ ਸਕਦੇ ਸਨ।<ref name="NDTV details">{{cite news |last1=Ghazali |first1=Mohammed |last2=Kumar |first2=Akhil |title=How Sidhu Moose Wala Was Killed - The Chilling Details |url=https://www.ndtv.com/india-news/how-sidhu-moose-wala-was-killed-the-chilling-details-3028055 |access-date=1 June 2022 |work=NDTV |date=1 June 2022}}</ref> == ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ == {{Main|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ}} == ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮਾਂ == * ''[[ਪੀਬੀਐਕਸ 1]]'' (2018)<ref>{{Cite web|url=http://www.radioandmusic.com/entertainment/editorial/news/181031-confidential-and-pbx1-reaches-top-spot-on|title='CON.FI.DEN.TIAL' and 'PBX1' reaches top spot on iTunes|website=www.radioandmusic.com|language=en|access-date=9 March 2020|archive-date=12 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612162842/http://www.radioandmusic.com/entertainment/editorial/news/181031-confidential-and-pbx1-reaches-top-spot-on|url-status=live}}</ref> * [[ਸਨਿੱਚਸ ਗੈੱਟ ਸਨਿੱਚਸ|''ਸਨਿੱਚਸ ਗੈੱਟ ਸਨਿੱਚਸ'']] (2020)<ref>{{Cite web|title=Sidhu Moosewala Releases Album 'Snitches Get Stitches'|url=http://britasia.tv/sidhu-moosewala-releases-album-snitches-get-stitches/|last=Grewal|first=Simran|date=13 May 2020|website=BritAsia TV|language=en-GB|access-date=18 May 2020|archive-date=16 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200516101313/https://britasia.tv/sidhu-moosewala-releases-album-snitches-get-stitches/|url-status=live}}</ref> * ''[[ਮੂਸਟੇਪ]]'' (2021)<ref>{{Cite news|title=Sidhu Moosewala's much-awaited Moosetape's poster, inside details, release date out; Punjabi singer says 'tried to deliver my best'|url=https://www.tribuneindia.com/news/pollywood/sidhu-moosewalas-much-awaited-moosetapes-poster-inside-details-release-date-out-punjabi-singer-says-tried-to-deliver-my-best-252815|date=14 May 2021|work=[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]]|access-date=29 May 2022|archive-date=16 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616125020/https://www.tribuneindia.com/news/pollywood/sidhu-moosewalas-much-awaited-moosetapes-poster-inside-details-release-date-out-punjabi-singer-says-tried-to-deliver-my-best-252815|url-status=live}}</ref> === ਈਪੀ === * ''[[ਨੋ ਨੇਮ (ਈਪੀ)|ਨੋ ਨੇਮ]]'' (2022)<ref>{{Cite web|url=https://kiddaan.com/sidhu-moosewala-released-his-first-ep-no-name-listen-all-songs-here/|title=Sidhu Moosewala Released His First EP No Name. Listen All Songs Here|date=25 April 2022|website=Kiddaan|access-date=29 May 2022|archive-date=30 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135604/https://kiddaan.com/sidhu-moosewala-released-his-first-ep-no-name-listen-all-songs-here/|url-status=live}}</ref> * ''ਮੂਸ ਪ੍ਰਿੰਟ (2025)''<ref>{{Cite web |last=TheSportsGrail |date=2025-06-10 |title=Sidhu Moose Wala New EP 2025 Moose Print Release Date, Time, Songs Names List And Poster |url=https://thesportsgrail.com/sidhu-moose-wala-new-ep-2025-moose-print-release-date-time-songs-names-list-and-poster/ |access-date=2025-06-15 |website=The SportsGrail |language=en}}</ref> == ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ == {{Main|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਵੀਡੀਓਗ੍ਰਾਫੀ}} === ਅਦਾਕਾਰ === {| class="wikitable sortable" |- ! ਸਾਲ ! ਫਿਲਮ ! ਭੂਮਿਕਾ ! ਨੋਟ |- |2019 |''ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਜੋੜੀ'' |ਜਿਓਣਾ |ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਦਿੱਖ<ref>{{cite news |title=The makers of the Punjabi Movie 'Teri Meri Jodi' has finally released the title track of the film. The song has been sung by Prabh Gill and Raashi Sood. {{!}} SpotboyE |url=https://www.spotboye.com/pollywood/pollywood-music/the-title-track-of-teri-meri-jodi-sung-by-prabh-gill-and-raashi-sood-is-out-now/5d64c45d09da697670cc8c52 |access-date=29 May 2022 |work=spotboye.com |language=en |archive-date=14 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210514224313/https://www.spotboye.com/pollywood/pollywood-music/the-title-track-of-teri-meri-jodi-sung-by-prabh-gill-and-raashi-sood-is-out-now/5d64c45d09da697670cc8c52 |url-status=live }}</ref> |- | rowspan="2" |2021 | ''[[ਮੂਸਾ ਜੱਟ]]'' || ਮੂਸਾ || ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ<ref name=":0" /><ref name="kiddaan.com">{{Cite web|url=https://kiddaan.com/release-date-of-sidhu-moosewalas-upcoming-movie-moosa-jatt-changed/|title=Release Date of Sidhu Moosewala's Upcoming Movie Moosa Jatt Changed|date=18 June 2021|work=Kiddaan|access-date=29 May 2022|archive-date=4 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210904053019/https://kiddaan.com/release-date-of-sidhu-moosewalas-upcoming-movie-moosa-jatt-changed/amp/|url-status=live}}</ref> |- | ''ਯੈੱਸ ਆਈ ਐੱਮ ਸਟੂਡੈਂਟ'' || ਜੱਸ ਗਿੱਲ ||<ref>{{cite news|last=Kaur|first=Gurnaaz|url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/sidhu-moosewala-and-mandy-takhar-say-their-film-yes-i-am-student-will-strike-a-chord-with-the-audience-328494|title=Sidhu Moosewala and Mandy Takhar say their film Yes I Am Student will strike a chord with the audience|date=23 October 2021|publisher=Tribune|access-date=29 May 2022|archive-date=1 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220201163116/https://www.tribuneindia.com/news/punjab/sidhu-moosewala-and-mandy-takhar-say-their-film-yes-i-am-student-will-strike-a-chord-with-the-audience-328494|url-status=live}}</ref> |- | {{TableTBA}} || style="background:#ffc;"|''ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਗਾਉਣ ਲੱਗਿਆ'' {{dagger}}|| ||ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ [[ਅੰਬਰਦੀਪ ਸਿੰਘ]]<ref>{{cite news |title=Sidhu Moosewala to star in Amberdeep Singh's next venture 'Jattan Da Munda Gaun Lagya! |url=https://www.ptcpunjabi.co.in/sidhu-moosewala-to-star-in-amberdeep-singhs-next-venture-jattan-da-munda-gaun-lagya |access-date=29 May 2022 |work=PTC Punjabi |date=25 August 2021 |language=en |archive-date=25 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210825131826/https://www.ptcpunjabi.co.in/sidhu-moosewala-to-star-in-amberdeep-singhs-next-venture-jattan-da-munda-gaun-lagya |url-status=live }}</ref> |- |colspan="4"| <small>{{dagger|alt=ਜਿਹੜੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਅਜੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ}} ਅਜੇ ਤੱਕ ਰਿਲੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ</small> |} == ਟੂਰ == * ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੁਆਏਜ਼ ਟੂਰ/ ਪੀਬੀਐਕਸ 1 ਟੂਰ (2018–19) * ਸੋਲੋ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ/ਇਟਲੀ/ਭਾਰਤ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋਅ (2019–20) * ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ ਬੈਕ ਟੂ ਬਿਜ਼ਨਸ ਵਰਲਡ ਟੂਰ (2022-23) {{Commons category|Sidhu Moose Wala|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ}} == ਨੋਟ == {{Reflist|group=Note}} == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} ==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ== {{Commons category||ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ}} * {{allmusic}} * {{discogs artist|Sidhu Moose Wala}} * {{IMDb name|10216570}} {{Sidhu Moose Wala}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2022]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ]] swogboa1bv8cexwx51op6oe3qyel72g 840686 840685 2026-06-11T13:57:46Z Sonia Atwal 49604 /* ਐਕਟਿੰਗ ਕਰੀਅਰ */ 840686 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | birth_name = ਸ਼ੁੱਭਦੀਪ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ<ref name="SBS">{{cite web |url=https://www.sbs.com.au/yourlanguage/punjabi/en/article/2018/11/14/rise-punjabi-singer-sidhu-moosewala |title=The rise of Punjabi singer Sidhu Moosewala |website=[[Special Broadcasting Service]] |first=Preetinder |last=Grewal |date=15 November 2018 |access-date=31 December 2018 |archive-date=31 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181231195721/https://www.sbs.com.au/yourlanguage/punjabi/en/article/2018/11/14/rise-punjabi-singer-sidhu-moosewala |url-status=live }}</ref> | image = Sidhu Moose Wala during the shooting of his film Moosa Jatt (cropped).jpg | alt = | caption = 2020 ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੂ | alias = 5911<ref>{{cite web |last1=Ninog |first1=Alex |title=Fans Believe Drake Is Dropping a Posthumous Collab With Sidhu Moose Wala |url=https://www.complex.com/music/fans-believe-drake-sidhu-moose-wala-collab-is-coming |access-date=27 May 2023 |work=[[Complex Networks]] |archive-date=2 ਫ਼ਰਵਰੀ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230202141809/https://www.complex.com/music/fans-believe-drake-sidhu-moose-wala-collab-is-coming |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |last1=Ami |first1=Daljit |title=Sidhu Moose Wala: A Complex Character in Life, Death and Music |url=https://thewire.in/society/sidhu-moose-wala-a-complex-character-in-life-death-and-music |access-date=27 May 2023 |work=The Wire |date=3 June 2022}}</ref> | birth_date = {{birth date|1993|06|11|df=yes}}<ref>{{cite news |last1=Kapoor |first1=Diksha |title=Happy Birthday Sidhu Moose Wala: Here Are Some Lesser Known Facts About Birthday Boy |url=https://www.ptcpunjabi.co.in/happy-birthday-sidhu-moose-wala-here-are-some-lesser-known-facts-about-birthday-boy |access-date=23 February 2022 |work=PTC Punjabi |date=11 June 2019 |archive-date=29 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211029191220/https://www.ptcpunjabi.co.in/happy-birthday-sidhu-moose-wala-here-are-some-lesser-known-facts-about-birthday-boy |url-status=live}}</ref> | death_date = {{death date and age|df=y|2022|05|29|1993|06|11}} | birth_place = [[ਮੂਸਾ (ਪਿੰਡ)|ਮੂਸਾ]], [[ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ|ਮਾਨਸਾ]], [[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ]] | death_place = [[ਜਵਾਹਰਕੇ]], ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ | death_cause = ਗੋਲੀ ਦੇ ਹਮਲੇ ਕਰਕੇ | occupation = {{hlist|ਗਾਇਕ|ਰੈਪਰ|ਗੀਤਕਾਰ|ਅਦਾਕਾਰ|ਸਿਆਸਤਦਾਨ}} | party = [[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ]] (2021-22) | years_active = 2016–2022 | signature = Sidhu Moosewala signature.svg | module = {{Infobox musical artist | embed = yes | origin = {{ubl|[[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ]]|[[ਬਰੈਂਪਟਨ]], ਕੈਨੇਡਾ}} | genre = {{flatlist| * [[ਹਿਪ ਹੌਪ ਸੰਗੀਤ|ਹਿਪ ਹੌਪ]] * ਗੈਂਗਸਟਾ ਰੈਪ * ਆਰ ਐਂਡ ਬੀ }} | label = {{flatlist| * ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ * 5911 ਰਿਕਾਰਡਜ਼ * ਹੰਬਲ ਮਿਊਜ਼ਕ * [[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ (ਕੰਪਨੀ)|ਟੀ ਸੀਰੀਜ਼]] }} | past_member_of = ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੋਅਜ਼ | past_members = {{flatlist| * [[ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ]] * [[ਬਿਗ ਬਰਡ]] * ਬਿਗ ਬੋਇ ਦੀਪ }} }} }} '''ਸ਼ੁੱਭਦੀਪ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ''' (11 ਜੂਨ 1993{{Snd}}29 ਮਈ 2022), ਜਾਂ '''ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ''' ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ,<ref name=":5" /><ref name="Scroll_4Jun2022" /> ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ [[ਗਾਇਕ]], ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਰੈਪਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ [[ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ|ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸੰਗੀਤ]] ਅਤੇ [[ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ|ਸਿਨੇਮਾ]] ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite news |last=Wilson |first=Brock |date=4 June 2022 |title=Sidhu Moose Wala's musical legacy was being a voice for his culture |work=[[CBC News]] |url=https://www.cbc.ca/news/entertainment/sidhu-moose-wala-music-industry-1.6476578 |access-date=4 June 2022}}</ref><ref>{{Cite news |date=31 May 2022 |title=Sidhu Moose Wala: The murdered Indian rapper who 'made sense of chaos' |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-61629133 |access-date=4 June 2022}}</ref><ref>{{Cite news |last=Priyadharshini |first=Patwa |title=Celebrating Sidhu Moose Wala's legacy with his 7 songs through which the singer will live on forever |work=GQ |url=https://www.gqindia.com/entertainment/content/celebrating-sidhu-moose-walas-legacy-with-his-7-songs-through-which-the-singer-will-live-on-forever}}</ref><ref>{{Cite news |title=16 Top Sidhu Moose Wala Songs that Cement his Legacy |work=Desi Blitz |url=https://www.desiblitz.com/content/top-sidhu-moose-wala-songs-that-cement-his-legacy |quote=Listen to the best Sidhu Moose Wala songs that show how truly innovative he was and how his legacy will be in place forever.}}</ref><ref>{{Cite news |title=An exclusive evening with the parents of Sidhu Moosewala by BritAsia TV |work=BritAsiaTV |url=https://britasia.tv/justice-for-sidhu-an-exclusive-evening-with-the-parents-of-sidhu-moosewala-by-britasia-tv/ |quote=" It was clear music had crossed all boundaries and was iconic within the mainstream industry."}}</ref><ref>{{Cite news |last=Arora |first=Kusum |title=Sidhu Moose Wala's Death Evokes Memories of the Tragic End of Amar Singh Chamkila |work=The Wire |url=https://thewire.in/society/sidhu-moose-walas-death-evokes-memories-of-the-tragic-end-of-amar-singh-chamkila |quote=Both Moose Wala and Chamkila – which in Punjabi and Hindi means ‘glistening’ – had numerous similarities in terms of their music careers. Moose Wala and Chamkila both became iconic stars of Punjabi music, but both their journeys were short-lived.}}</ref> 2020 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦਾ ਨਾਮ [[ਦ ਗਾਰਡੀਅਨ|''ਦ ਗਾਰਡੀਅਨ'']] ਦੁਆਰਾ 50 ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite news |last1=Beaumont-Thomas |first1=Ben |last2=Snapes |first2=Laura |date=27 December 2019 |title=Bradford bassline and ketamine-charged punk – 50 new artists for 2020 |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/music/2019/dec/27/bradford-bassline-and-ketamine-charged-punk-50-new-artists-for-2020 |url-status=live |access-date=18 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200404015652/https://www.theguardian.com/music/2019/dec/27/bradford-bassline-and-ketamine-charged-punk-50-new-artists-for-2020 |archive-date=4 April 2020 |issn=0261-3077}}</ref> ਉਹ ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਵੀ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟ ਏਸ਼ੀਆ ਟੀਵੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਅਵਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ।<ref>{{Cite news |last=Lazarus |first=Neville |date=20 March 2023 |title=Sidhu Moose Wala's father accuses Punjab govt of 'suppressing' those seeking justice for murdered hip hop star |work=Sky News |url=https://news.sky.com/story/sidhu-moose-walas-father-accuses-punjab-govt-of-suppressing-those-seeking-justice-for-murdered-hip-hop-star-12838321}}</ref> ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਟਰੈਕ "ਸੋ ਹਾਈ" ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ [[ਪੀਬੀਐਕਸ 1|''ਪੀਬੀਐਕਸ 1'']] ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਜੋ ''ਬਿਲਬੋਰਡ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਐਲਬਮਾਂ'' ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ 66ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਸਿੰਗਲ ਗੀਤ "[[47 (2019 ਗੀਤ)|47]]" ਅਤੇ "ਮੇਰਾ ਨਾ" ਨੂੰ ਯੂਕੇ ਸਿੰਗਲ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। [[ਮੂਸਾ, ਪੰਜਾਬ|ਪੰਜਾਬ]] ਦੇ [[ਮੂਸਾ, ਪੰਜਾਬ|ਮੂਸਾ]] ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2016 ਵਿੱਚ ਨਿੰਜਾ ਦੇ ਗੀਤ "ਲਾਈਸੈਂਸ" ਲਈ ਇੱਕ ਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ 2017 ਵਿੱਚ ਗੁਰਲੇਜ਼ ਅਖਤਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੋਗਾਣਾ ਗੀਤ, "ਜੀ ਵੈਗਨ" ਲਈ ਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ। ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੁਆਏਜ਼ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ। ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਗੀਤ ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਹੇ। ਉਸਦਾ ਗੀਤ "ਬੰਬੀਹਾ ਬੋਲੇ" ਗਲੋਬਲ [[ਯੂਟਿਊਬ]] ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਪੰਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। 2021 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ''[[ਮੂਸਟੇਪ]]'' ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਗੀਤ ''ਬਿਲਬੋਰਡ'' ਗਲੋਬਲ 200, ''ਬਿਲਬੋਰਡ'' ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਲ ਯੂਐਸ, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹਾਟ 100, ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ, ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੋਏ। ਉਸ ਦੇ ''ਬਿਲਬੋਰਡ'' ਇੰਡੀਆ ਸੌਂਗਜ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਹਨ। ਇਹ [[ਸਪੋਟੀਫਾਈ]] 'ਤੇ 1 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਟ੍ਰੀਮਾਂ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਐਲਬਮ ਬਣ ਗਈ।<ref>{{cite news |title=Sidhu Moosewala's 'Moosetape' Makes History As The First Indian Album To Surpass 1 Billion Streams On Spotify |url=https://www.5dariyanews.com/news/426551-Sidhu-Moosewalas-Moosetape-Makes-History-As-The-First-Indian-Album-To-Surpass-1-Billion-Streams-O |access-date=14 December 2023 |work=5 Dariya News |date=30 November 2023}}</ref> 2021 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ [[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ]] (INC) ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ [[ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਮਾਨਸਾ]] ਲਈ [[2022 ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ]] ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ। 29 ਮਈ, 2022 ਨੂੰ ਅਣਪਛਾਤੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ; ਕੈਨੇਡਾ-ਅਧਾਰਤ ਗੈਂਗਸਟਰ ਗੋਲਡੀ ਬਰਾੜ ਅਤੇ ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਗੈਂਗ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਇਸ ਕਤਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਅੰਤਰ-ਗੈਂਗ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।<ref>{{cite news|url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/moosewala-killing-%E2%80%94-the-story-so-far-409806|title=Sidhu Moosewala killing—The story so far|date=6 July 2022|work=Tribuneindia News Service|access-date=6 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220706005227/https://www.tribuneindia.com/news/punjab/moosewala-killing-%E2%80%94-the-story-so-far-409806|archive-date=6 July 2022}}</ref> 23 ਜੂਨ 2022 ਨੂੰ, ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ ਗੀਤ "SYL", ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ। ਪਰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾ ਸੀ। ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਨਾਲ ਅੰਦਰੂਨੀ ਟਕਰਾਅ ਸੀ ਅਤੇ 'ਆਪ' ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਈ ਜੋ ਕਿ 29 ਮਈ, ਨੂੰ ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਭਦੀਪ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਬੋਲ ਅਤੇ ਥੀਮ ਜੋ ਬੰਦੂਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਕਸਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।<ref name="ReferenceA">{{cite news|url=https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/2-punjabs-sing-in-farmers-support-one-for-brotherhood-other-with-visuals-of-bhindranwale-7127099/|title=Two Punjabs sing in farmers' support — one for brotherhood, other with visuals of Bhindranwale|last1=Chhina|first1=Man Aman Singh|date=31 December 2020|work=The Indian Express|access-date=14 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220314180910/https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/2-punjabs-sing-in-farmers-support-one-for-brotherhood-other-with-visuals-of-bhindranwale-7127099/|archive-date=14 March 2022|url-status=live}}</ref> ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਬੰਦੂਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ਭੜਕਾਊ ਬੋਲਾਂ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।<ref name="indianexpress.com">{{Cite web |date=5 August 2020 |title=Sidhu Moosewala: The Punjab Police poster boy who turned into controversy's child |url=https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/sidhu-moosewala-the-punjab-police-poster-boy-who-turned-into-controversys-child-6537892/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135104/https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/sidhu-moosewala-the-punjab-police-poster-boy-who-turned-into-controversys-child-6537892/ |archive-date=30 May 2022 |access-date=30 May 2021}}</ref> == ਜਨਮ ਅਤੇ ਬਚਪਨ == ਸ਼ੁਭਦੀਪ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਜੂਨ, 1993 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ [[ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ|ਮਾਨਸਾ]] ਦੇ ਪਿੰਡ [[ਮੂਸਾ (ਪਿੰਡ)|ਮੂਸਾ]] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਬਲਕੌਰ ਸਿੰਘ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਚਰਨ ਕੌਰ ਹੈ ਜੋ ਮੂਸਾ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਰਪੰਚ ਹੈ। ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਤੋਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2016 ਵਿਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਸਿਧੂ ਟੂਪੈਕ ਸ਼ਕੂਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਛੇਵੀਂ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਿਪ ਹੋਪ ਸੰਗੀਤ ਸੁਣਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹਰਵਿੰਦਰ ਬਿੱਟੂ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਹੁਨਰ ਸਿੱਖੇ।। ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਤੇ ਬਿਆਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਮੂਸਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਸਟੇਜ ਨਾਮ ਲਈ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ (ਪੰਜਾਬੀ: ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ 'ਮੂਸਾ ਤੋਂ ਸਿੱਧੂ') ਚੁਣਿਆ।<ref>{{cite news |last=Grewal Sharma |first=Manraj |date=31 May 2022 |title=The ballad of Sidhu Moose Wala: Self-made, temperamental, the man from Moosa |work=The Indian Express |url=https://indianexpress.com/article/india/political-pulse/who-is-sidhu-moose-wala-punjab-7942657/ |url-access=subscription |access-date=31 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230710065646/https://indianexpress.com/article/political-pulse/who-is-sidhu-moose-wala-punjab-7942657/ |archive-date=10 July 2023}}</ref> ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਸਿੱਧੂ ਕੈਨੇਡਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਗਾਣਾ "ਜੀ ਵੈਗਨ" ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।<ref name=":2">{{Citation|last=Prime Asia TV Canada|title=Prime Time With Benipal - Sidhu Moose Wala ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ STAR|date=2017-09-15|url=https://www.youtube.com/watch?v=09yet5H4k4A&feature=youtu.be|access-date=2018-07-23}}</ref> ਉੱਥੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਹੰਬਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite news |last=Little |first=Simon |date=29 May 2022 |title=Punjabi Singer Sidhu Moose Wala Shot Dead In India, Police Probing Canadian Gang Link |url=https://etcanada.com/news/900626/punjabi-singer-sidhu-moose-wala-shot-dead-in-india-police-probing-canadian-gang-link/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530001444/https://etcanada.com/news/900626/punjabi-singer-sidhu-moose-wala-shot-dead-in-india-police-probing-canadian-gang-link/ |archive-date=30 May 2022 |work=ET Canada |access-date=6 June 2022}}</ref><ref>{{cite news |title=Sidhu Moose Wala's educational qualifications |url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/spotlight/web-stories/sidhu-moose-walas-educational-qualifications/photostory/91935610.cms?picid=91935692 |access-date=8 June 2022 |work=The Times of India |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Edwards |first1=Peter |last2=Fraske-Bornyk |first2=Ande |last3=Cohen |first3=Ben |title='It's gut-wrenching': Killing of Sidhu Moose Wala shocks community, sparks calls for public inquiry |url=https://www.thestar.com/news/gta/2022/05/30/killing-of-sidhu-moose-wala-sparks-calls-for-public-inquiry.html |access-date=8 June 2022 |work=The Toronto Star |date=30 May 2022}}</ref><ref group="Note">While [[Sheridan College]] says it does not possess any records of his enrollment, some news sources reported that he attended Sheridan College.{{Pb}} (See: {{Cite news |last=Rana |first=Uday |date=9 June 2022 |title=Punjabi-Canadian rap star Sidhu Moose Wala 'was our Tupac' |work=[[The Globe and Mail]] |url=https://www.theglobeandmail.com/canada/article-punjabi-canadian-rap-star-sidhu-moose-wala-was-our-tupac/ |quote=Sheridan says it has no record of his enrolment.}})</ref> == ਕਰੀਅਰ == ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਭਦੀਪ [[ਬਰੈਂਪਟਨ]], [[ਕੈਨੇਡਾ]] ਚਲਾ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤਕ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੇ 2018 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਾਈਵ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਫਲ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤੇ।<ref>{{Cite web|url=https://www.ptcpunjabi.co.in/sidhu-moose-wala-live-performance-in-brempton/?amp_markup=1|title=ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇਂ ਆਪਣੇ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋ ਦੇ ਨਾਲ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਗੱਡੇ ਝੰਡੇ, ਵੇਖੋ ਵੀਡੀਓ|website=www.ptcpunjabi.co.in|access-date=2018-08-08}}</ref> ਅਗਸਤ, 2018 ਵਿਚ ਇਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ "''[[ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ]]"'' ਲਈ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ "ਡਾਲਰ" ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ। 2017 ਵਿੱਚ ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤ "ਸੋ ਹਾਈ" ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ, ਜੋ ਇਸ ਨੇ ਬਿਗ ਬਰਡ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫਿਰ 2018 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ PBX1 ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਿਲਬੋਰਡ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਐਲਬਮਾਂ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ 66ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਐਲਬਮ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। 2019 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਸਿੰਗਲ ਟ੍ਰੈਕ "47" ਨੂੰ ਯੂਕੇ ਸਿੰਗਲ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2020 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦਾ ਨਾਮ ਦ ਗਾਰਡੀਅਨ ਦੁਆਰਾ 50 ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਉੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ 10 ਗੀਤ 'ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚਾਰਟ' ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਚਾਰਟ ਦੀ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਗੀਤ "ਬੰਬੀਹਾ ਬੋਲੇ" ਗਲੋਬਲ ਯੂਟਿਊਬ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਪੰਜ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। 2021 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੇ ਮੂਸਟੇਪ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਗੀਤ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹਾਟ 100, ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ, ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ ਚਾਰਟ ਸਮੇਤ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਈ ਚਾਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} === ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ === [[ਹੰਬਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ]] ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਫਲ ਗੀਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ "ਵਾਰਨਿੰਗ ਸ਼ਾਟਸ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਕਰਨ ਔਜਲਾ ਦੇ ਟਰੈਕ "ਲਫਾਫੇ" 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਟਰੈਕ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ ਪੀਬੀਐਕਸ1 ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਲੇਬਲ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਟਰੈਕ ਵੀ ਰਲੀਜ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਲੱਗੇ। 2020 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ Snitches Get Stitches ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਲੇਬਲ ਹੇਠ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। 31 ਅਗਸਤ, 2020 ਨੂੰ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ, 5911 ਰਿਕਾਰਡ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} === 2019–2022: ਸਥਾਪਿਤ ਗਾਇਕ === ਫਰਵਰੀ, 2019 ਵਿੱਚ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ ਹੇਠ "ਲੀਜੈਂਡ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਉਸ ਸਾਲ ਬ੍ਰਿਟ ਏਸ਼ੀਆ ਟੀਵੀ ਕੁਫਲਿੰਕ ਬੈਸਟ ਟ੍ਰੈਕ ਆਫ਼ ਦ ਈਅਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।<ref>{{Cite web|url=https://britasia.tv/the-winners-of-the-britasia-tv-kuflink-music-awards-2019 |title=THE WINNERS OF THE BRITASIA TV KUFLINK MUSIC AWARDS 2019|last=Dosanjh|first=Kiesha|date=1 December 2019|website=BritAsia TV|language=en-GB|access-date=10 August 2020}}</ref> ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ, ਉਸ ਨੇ "ਚੋਜ਼ਨ" ਅਤੇ "ਆਊਟਲਾਅ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਅਪਰੈਲ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ "ਈਸਟ ਸਾਈਡ ਫਲੋ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਨ ਹੇਅਰ ਨਾਲ "ਮਾਫੀਆ ਸਟਾਈਲ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜੂਨ ਵਿੱਚ, ਸਰੀ ਸੰਗੀਤ ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਉਸ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/punjabi-rapper-sidhu-moose-wala-5x-fest-performance-cancelled-1.5171099|title=Punjabi singer Sidhu Moose Wala's 5X Fest performance cancelled following police safety assessment|website=[[Canadian Broadcasting Corporation]]|date=11 June 2019|access-date=12 June 2019|archive-date=17 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190617021019/https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/punjabi-rapper-sidhu-moose-wala-5x-fest-performance-cancelled-1.5171099|url-status=live}}</ref> ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ "ਸੇਮ ਬੀਫ" 'ਤੇ ਬੋਹੇਮੀਆ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਹਿੱਟ ਰਹੀ।<ref>{{cite web|title=Same Beef Song Bohemia ft Sidhu Moose Wala|url=https://youtube.com/watch?v=qk2WMmiiVFE|access-date=19 August 2019|work=YRF| date=18 August 2019 }}</ref> ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ ਗੀਤ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ: "ਡੋਗਰ" ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਜੋੜੀ ਲਈ<ref>{{Citation|title=Dogar Song Sung by Sidhu Moose wala|url=https://youtube.com/watch?v=vZJVbbLzc3E|access-date=3 September 2019|work=White Hill Music}}</ref> ਅਤੇ "ਜੱਟੀ ਜੀਓਣ ਮੋੜ ਵਰਗੀ", ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੜਬ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਲਈ [[ਸੋਨਮ ਬਾਜਵਾ]] ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸੀ।<ref>{{citation|title=Sidhu Moose wala Jatti Jeone Morh Wargi|access-date=23 September 2019|url=https://youtube.com/watch?v=SSbh67Q8TXs|work=White Hill Music}}</ref> ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ "47" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰੈਪਰ ਮਿਸਟ ਅਤੇ ਸਟੀਫਲਨ ਡੌਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜੋ ਯੂਕੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 20 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ।<ref>{{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/occ/|title=Sidhu Moosewala Chart History|magazine=Billboard|access-date=23 February 2020|archive-date=30 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135148/https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/occ/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/artist/53645/sidhu-moose-wala/|title=Sidhu Moose Wala |website=www.officialcharts.com|access-date=9 March 2020|archive-date=17 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190717074146/https://www.officialcharts.com/artist/53645/sidhu-moose-wala/|url-status=live}}</ref> ਇਹ ਗੀਤ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 40 ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ।<ref>{{Cite web|url=https://nztop40.co.nz/|title=The Official New Zealand Music Chart|website=THE OFFICIAL NZ MUSIC CHART|language=en|access-date=29 February 2020|archive-date=23 February 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070223085716/https://nztop40.co.nz/|url-status=live}}</ref> 2019 ਵਿੱਚ, ਸਪੋਟੀਫਾਈ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨਿੰਦਰ ਬੁੱਟਰ ਅਤੇ ਕਰਨ ਔਜਲਾ ਦੇ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ।<ref>{{cite news |last1=IANS |title=Spotify reveals Delhi's music trends for 2019|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/spotify-reveals-delhis-music-trends-for-2019/1687489 |access-date=10 April 2020 |work=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]] |date=17 December 2019 |archive-date=13 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200113231751/https://www.outlookindia.com/newsscroll/spotify-reveals-delhis-music-trends-for-2019/1687489 |url-status=live }}</ref> ਜਨਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੂੰ ਨਸੀਬ ਦੇ ਨਾਲ [[ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ]] ਦੇ ਟਰੈਕ "ਓਲਡ ਸਕੂਲ" 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="Old Skool by Sidhu Moosewala on YouTube">{{cite web |title=Old Skool |url=https://www.youtube.com/watch?v=hBlO1i_WTiY |website=YouTube | date=10 January 2020 |publisher=Sidhu Moosewala |access-date=13 June 2022}}</ref> ਇਸ ਗੀਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ "ਟਿੱਬਿਆਂ ਦਾ ਪੁੱਤ" ਆਇਆ, ਜੋ ਆਈਟਿਊਨਜ਼ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਪਲ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 8ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=https://music.apple.com/in/playlist/top-100-india/pl.c0e98d2423e54c39b3df955c24df3cc5|title=Top 100: India|archive-url=https://archive.today/20200320112538/https://music.apple.com/in/playlist/top-100-india/pl.c0e98d2423e54c39b3df955c24df3cc5|archive-date=20 March 2020|website=[[Apple Music]]|language=en-gb|access-date=20 March 2020}}</ref> ਉਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ, ਸਨੀਚਸ ਗੇਟ ਸਟਿੱਚਸ, ਮਈ 2020 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਲੇਬਲ ਹੇਠ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |title=Snitches Get Stitches by Sidhu Moose Wala |url=https://music.apple.com/in/album/snitches-get-stitches/1512832321 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135106/https://music.apple.com/in/album/snitches-get-stitches/1512832321 |archive-date=30 May 2022 |access-date=20 May 2020 |website=[[Apple Music]] |language=en-gb}}</ref> ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ 'ਤੇ ਸਿੰਗਲ "ਡੀਅਰ ਮਾਮਾ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite news|title=Dear Mama: Sidhu Moose Wala releases a heart touching melody on the birthday of his mother|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/dear-mama-sidhu-moose-wala-releases-a-heart-touching-melody-on-the-birthday-of-his-mother/articleshow/75751789.cms|website=[[The Times of India]]|language=en|access-date=15 May 2020|archive-date=25 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200525184916/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/dear-mama-sidhu-moose-wala-releases-a-heart-touching-melody-on-the-birthday-of-his-mother/articleshow/75751789.cms|url-status=live}}</ref> ਜੂਨ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ [[ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਾਨ]] ਨਾਲ "ਬੰਬੀਹਾ ਬੋਲੇ" ਗੀਤ 'ਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite news|title=Bambiha Bole: Amrit Maan and Sidhu Moose Wala collaborate for a power-packed song|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/bambiha-bole-amrit-maan-and-sidhu-moose-wala-collaborate-for-a-power-packed-song/articleshow/76335057.cms|access-date=12 June 2020|website=[[The Times of India]]|language=en|archive-date=24 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220524090853/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/bambiha-bole-amrit-maan-and-sidhu-moose-wala-collaborate-for-a-power-packed-song/articleshow/76335057.cms|url-status=live}}</ref> ਜਿਸ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਚੌਵੀ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।<ref>{{Citation|title=BAMBIHA BOLE (Official Video) Amrit Maan {{!}} Sidhu Moose Wala {{!}} Tru Makers {{!}} Latest Punjabi Songs 2020| date=11 June 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=hpVNMjpjiJc|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613040441/https://m.youtube.com/watch?feature=youtu.be&v=hpVNMjpjiJc|archive-date=13 June 2020|language=en|access-date=13 June 2020}}</ref> ਇਹ ਗੀਤ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਐਪਲ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ 50 ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।<ref name=":6">{{Cite web|title=Top 100: India|url=https://music.apple.com/in/playlist/top-100-india/pl.c0e98d2423e54c39b3df955c24df3cc5|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613092437/https://music.apple.com/in/playlist/top-100-india/pl.c0e98d2423e54c39b3df955c24df3cc5|archive-date=13 June 2020|access-date=12 June 2020|website=[[Apple Music]]|language=en-gb}}</ref><ref name=":7">{{Cite web|title=Top 100: Canada|url=https://music.apple.com/in/playlist/top-100-canada/pl.79bac9045a2540e0b195e983df8ba569|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613093020/https://music.apple.com/in/playlist/top-100-canada/pl.79bac9045a2540e0b195e983df8ba569|archive-date=13 June 2020|access-date=12 June 2020|website=[[Apple Music]]|language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web|title=Top 100: New Zealand|url=https://music.apple.com/in/playlist/top-100-new-zealand/pl.d8742df90f43402ba5e708eefd6d949a|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613091706/https://music.apple.com/in/playlist/top-100-new-zealand/pl.d8742df90f43402ba5e708eefd6d949a|archive-date=13 June 2020|access-date=13 June 2020|website=[[Apple Music]]|language=en-gb}}</ref> ਇਹ ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਯੂਟਿਊਬ ਚਾਰਟ ਦੇ ਸਿਖਰਲੇ 5 ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web|title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company|url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20200619/asian/|access-date=9 July 2020|website=www.officialcharts.com|language=en|archive-date=9 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200709122449/https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20200619/asian/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=YouTube Music Charts|url=https://charts.youtube.com/charts/TopSongs/global/20200612-20200618?hl=en-gb|access-date=9 July 2020|website=charts.youtube.com|language=en-GB|archive-date=9 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200709033727/https://charts.youtube.com/charts/TopSongs/global/20200612-20200618?hl=en-gb|url-status=live}}</ref> 31 ਅਗਸਤ, 2020 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ, 5911 ਰਿਕਾਰਡਸ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ।<ref>{{cite web |date=31 August 2020 |title=Sidhu Moosewala (ਮੂਸੇ ਆਲਾ)'s Instagram video: "LEGENDARY SHIT "5911 RECORDS " SHARE SUPPORT AND SUBSCRIBE |url=https://www.instagram.com/p/CEjcdzVpbey/?igshid=jy0chn0yy75 |url-access=subscription |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CEjcdzVpbey |archive-date=23 December 2021 |access-date=1 September 2020 |website=Instagram |language=en}}{{cbignore}}</ref> ਸਤੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੂਟਰ ਕਾਹਲੋਨ ਨਾਲ "ਗੇਮ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਬਿਲਬੋਰਡ ਦੁਆਰਾ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, "ਗੇਮ" ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ 5 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਗੀਤ ਹੈ।<ref>{{Cite magazine|title=Sidhu Moosewala|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/can/|access-date=13 June 2021|magazine=Billboard|archive-date=3 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220503101903/https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/can/|url-status=live}}</ref> ਮਈ 2021 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਤੀਜਾ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ, ਮੂਸੇਟੇਪ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਐਲਬਮ ਰਿਕਾਰਡਡ ਮਿਊਜ਼ਿਕ NZ ਦੁਆਰਾ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਟੌਪ 40 ਐਲਬਮਾਂ ਦੇ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਚਾਰਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web |title=The Official New Zealand Music Chart |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/albums/2021-07-16 |access-date=23 June 2022 |website=THE OFFICIAL NZ MUSIC CHART |language=en}}</ref> ਐਲਬਮ ਦੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਬਿਲਬੋਰਡ ਗਲੋਬਲ 200, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100, ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਚਾਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ। 12 ਸਤੰਬਰ, 2021 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਮਿਸਟ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਇਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਸੀ।<ref>{{Cite web|date=12 September 2021|title=Sidhu Moosewala Becomes The First Indian Artist To Ever Perform At The Wireless Festival, UK|url=https://kiddaan.com/sidhu-moosewala-becomes-the-first-indian-artist-to-ever-perform-at-the-wireless-festival-uk/|access-date=13 September 2021|website=Kiddaan|language=en-US|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913040500/https://kiddaan.com/sidhu-moosewala-becomes-the-first-indian-artist-to-ever-perform-at-the-wireless-festival-uk/|url-status=live |last1=Team |first1=Kiddaan. com }}</ref> ਅਪਰੈਲ 2022 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਏਆਰ ਪੈਸਲੇ, ਮਿਸਟਰ ਕੈਪੋਨ-ਈ ਅਤੇ [[ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ]] ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲਾ EP ਨੋ ਨੇਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ,<ref>{{Cite web |last=Gheciu |first=Alex Nino |title=Sidhu Moose Wala Drops Surprise EP 'No Name' f/ Sunny Malton, AR Paisley |url=https://www.complex.com/music/sidhu-moose-wala-no-name |access-date=18 May 2022 |website=[[Complex Networks]] |date=26 April 2022 |archive-date=21 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220521115654/https://www.complex.com/music/sidhu-moose-wala-no-name |url-status=live }}</ref> EP ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਐਲਬਮਾਂ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 50ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਗੀਤ "ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 92ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਆਇਆ। ਗੀਤਾਂ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵੀ ਚਾਰਟ ਕੀਤਾ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, "ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" 19ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ "0 ਤੋਂ 100" ਅਤੇ "ਲਵ ਸਿਕ" ਕ੍ਰਮਵਾਰ 34ਵੇਂ ਅਤੇ 39ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ, "ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" ਪੰਜਾਬੀ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ "0-100" 9ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ "ਐਵਰੀਬਡੀ ਹਰਟਸ" 10ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ।<ref>{{Cite magazine |date=2 January 2013 |title=Billboard Canadian Albums |url=https://www.billboard.com/charts/canadian-albums/ |access-date=18 May 2022 |magazine=Billboard |archive-date=31 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220331124809/https://www.billboard.com/charts/canadian-albums/ |url-status=live }}</ref> ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਦੋ ਗੀਤ, "ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ" ਅਤੇ "ਲੈਵਲਜ਼" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ। "ਲੈਵਲਜ਼" ਉਸ ਦਾ ਆਖਰੀ ਗੀਤ ਸੀ, ਜੋ ਮਈ, 2022 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਗੀਤ ਬਿਲਬੋਰਡ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। "ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ" 26ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ "ਲੈਵਲਜ਼" 32ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੋਵੇਂ ਗੀਤ ਬਿਲਬੋਰਡ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਕਲ. ਯੂਐਸ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, "ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ" 103ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ "ਲੈਵਲਜ਼" 195ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ।<ref>{{cite news|url=https://kiddaan.com/sidhu-moosewalas-songs-295the-last-ridelevelsand-more-ranked-at-billboard/|title=Sidhu Moose Wala billboard charts|work=Kiddaan|date=7 June 2022|access-date=7 June 2022}}</ref> === ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਰਿਲੀਜ਼ === ਜੂਨ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਸਿੰਗਲ "SYL" (ਸਤਲੁਜ ਯਮੁਨਾ ਲਿੰਕ ਨਹਿਰ ਦਾ ਹਵਾਲਾ) ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 'ਤੇ 27ਵੇਂ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ 81ਵੇਂ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 3ਜੇ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਕਲ. ਯੂਐਸ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 200ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।<ref>{{Cite magazine |date=2 January 2013 |title=Billboard Canadian Hot 100 |url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/ |access-date=4 July 2022 |magazine=Billboard |language=en-US}}</ref> ਅਪਰੈਲ 2023 ਵਿੱਚ, ਸਿੱਧੂ ਦਾ ਗੀਤ "ਮੇਰਾ ਨਾਂ" ਰਿਲੀਜ਼ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਬਰਨਾ ਬੁਆਏ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਗੀਤ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਚਾਰਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ, ਇਹ 22 ਅਪਰੈਲ, 2023 ਨੂੰ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 14ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਗੀਤ ਬਿਲਬੋਰਡ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਕਲ. ਯੂਐਸ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 102ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਇਹ NZ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਗੀਤ ਯੂਕੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 87ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਇੰਡੀ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 27ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web |last=Tagat |first=Anurag |date=13 December 2024 |title=Sidhu Moose Wala's Posthumous Song 'Mera Na' with Burna Boy and Steel Banglez Sees His Legend Grow |url=https://rollingstoneindia.com/sidhu-moose-wala-mera-na-song-burna-boy-steel-banglez-video/ |access-date=13 December 2024 |website=[[Rolling Stone India]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mukhopadhyay |first=Sounak |date=13 December 2024 |title=Watch 'Mera Na'; Sidhu Moosewala's latest song has been released posthumously |url=https://www.livemint.com/news/india/watch-mera-na-sidhu-moosewala-s-latest-song-has-been-released-posthumously-11680854353252.html |access-date=13 December 2024 |website=[[LiveMint]] |language=en}}</ref> "ਚੋਰਨੀ", ਡਿਵਾਈਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਜੁਲਾਈ, 2023 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਗਾਣੇ ਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਕੈਨੇਡਾ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 27ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ NZ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 7ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ।<ref>{{Cite magazine |date=2 January 2013 |title=Billboard Canadian Hot 100 |url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/ |access-date=14 December 2024|magazine=Billboard |language=en-US}}</ref> ਇੱਕ ਹੋਰ ਗਾਣਾ, "ਵਾਚ ਆਉਟ", ਜੋ ਕਿ ਸਿਕੰਦਰ ਕਾਹਲੋਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਨਵੰਬਰ 2023 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਟ੍ਰੈਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਕੈਨੇਡਾ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 33ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 11ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ, ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 3ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।<ref>{{Cite magazine |date=2 January 2013 |title=Billboard Canadian Hot 100 |url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/ |access-date=14 December 2024|magazine=Billboard |language=en-US}}</ref> ਸਿੱਧੂ ਦਾ ਗਾਣਾ "ਡ੍ਰਿਪੀ", ਜੋ ਕਿ ਏਆਰ ਪੈਸਲੇ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਫਰਵਰੀ, 2024 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਗਾਣਾ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਆਇਆ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 9ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਗਾਣਾ ਬਿਲਬੋਰਡ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਕਲੂਡਿੰਗ ਯੂਐਸ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 152ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਇਹ NZ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 11ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ UK ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/2024-02-17/|title=''Billboard'' Canadian Hot 100: Week of February 17, 2024|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=14 December 2024}}</ref><ref>{{cite magazine|title=Sidhu Moose Wala Chart History: India Songs|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moose-wala/chart-history/i16/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=14 December 2024}}</ref> ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਅਪਰੈਲ, 2024 ਵਿੱਚ ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ "410" ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਹੋਰ ਫ਼ਿਲਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਗਸਤ, 2023 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਏ ਇੱਕ ਗੀਤ 'ਤੇ ਫਰੈਡੋ ਅਤੇ ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲੇਜ਼ ਨਾਲ ਵੀ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ। ਦੋਵੇਂ ਗੀਤ ਕੈਨੇਡਾ ਹੌਟ 100, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਤੇ UK ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਚਾਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ। == ਵਿਵਾਦ == ਆਪਣੀ ਚੜਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਿੱਧੂ ਕਈ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ ਰਿਹਾ। 2022 ਤੱਕ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਚਾਰ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਕੇਸ ਅਸ਼ਲੀਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ। ਮਈ, 2020 ਵਿੱਚ ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਦੇ ਦੋ ਵੀਡੀਓ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋਏ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਇੱਕ [[ਏ ਕੇ-47|ਏਕੇ-47]] ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਪਿਸਤੌਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਛੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 19 ਮਈ ਨੂੰ, ਉਸ 'ਤੇ ਆਰਮਜ਼ ਐਕਟ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਫਰਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। 2 ਜੂਨ ਨੂੰ, [[ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ]] ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪੰਜ ਦੋਸ਼ੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਅਗਾਊਂ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 6 ਜੂਨ, 2020 ਨੂੰ ਗੱਡੀ ਦੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਕਾਲੇ ਕਰਵਾਉਣ ਕਾਰਨ ਨਾਭਾ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜੁਰਮਾਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਮਹੀਨੇ, ਉਸਨੇ ਅਭਿਨੇਤਾ [[ਸੰਜੇ ਦੱਤ]] ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ "ਸੰਜੂ" ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਸਲਾ ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਖੇਡ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਅਵਨੀਤ ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਗੀਤ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੰਦੂਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮੂਸੇਵਾਲਾ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਗੀਤ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਕੁਝ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲਾਂ ਅਤੇ ਵਕੀਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} == ਐਕਟਿੰਗ ਕਰੀਅਰ == ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖੁਦ ਦੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ ਜੱਟ ਲਾਈਫ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਅਧੀਨ ਫਿਲਮ "ਯੈੱਸ ਆਈ ਐਮ ਸਟੂਡੈਂਟ" ਨਾਮੀ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ [[ਤਰਨਵੀਰ ਸਿੰਘ ਜਗਪਾਲ]] ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਫਿਲਮ ਗਿੱਲ ਰੌਂਤੇ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ। 2019 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਜੋੜੀ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ। ਜੂਨ, 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 'ਗੁਨਾਹ' ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਫਿਲਮ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ। 22 ਅਗਸਤ ਨੂੰ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮ, ਮੂਸਾ ਜੱਟ ਦਾ ਟੀਜ਼ਰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਵੀਤਾਜ ਬਰਾੜ ਅਭਿਨੀਤ ਹੈ ਅਤੇ ਟਰੂ ਮੇਕਰਸ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=QPnVb0Ki8qA|title=ਮੂਸਾ ਜੱਟ}}</ref> 24 ਅਗਸਤ, ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਅੰਬਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਫਿਲਮ ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਗਾਉਣ, ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ 18 ਮਾਰਚ, 2022 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਲਈ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=GX_aMqNxFH0|title=ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਗਾਉਣ ਲੱਗਿਆ}}</ref> == ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਰੀਅਰ == ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਚਰਨ ਕੌਰ ਨੂੰ ਸਰਪੰਚੀ ਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਲਈ ਖੜੇ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਦਸੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਮੂਸਾ ਪਿੰਡ ਤੋਂ [[ਸਰਪੰਚ]] ਚੋਣ ਜਿੱਤੀ ਸੀ।<ref>{{cite news |title=Badals' kin loses from native village; Sidhu Moosewala's mother wins |url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/badals-kin-loses-from-native-village-sidhu-moosewala-s-mother-wins/706210.html |access-date=16 September 2019 |work=The Tribune |date=30 December 2018 |archive-date=30 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181230202010/https://www.tribuneindia.com/news/punjab/badals-kin-loses-from-native-village-sidhu-moosewala-s-mother-wins/706210.html |url-status=live }}</ref> [[File:Sidhu Moose Wala Congress.png|thumb|ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ [[ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੰਨੀ]] ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ [[ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ]] ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ [[ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ]] ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ।]] ਦਸੰਬਰ 2021 ਨੂੰ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ [[ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2022|2022 ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ]] ਲੜਨ ਲਈ [[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ|ਕਾਂਗਰਸ]] ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। [[ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਮਾਨਸਾ ਹਲਕੇ]] ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 20.52% ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ [[ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ]] ਦੇ [[ਵਿਜੇ ਸਿੰਗਲਾ]] ਤੋਂ 63,323 ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਿਆ। 2022 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਮੂਸੇਵਾਲਾ ਵਿਰੁੱਧ ਚੋਣ ਜ਼ਾਬਤੇ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਦੰਡਾਵਲੀ ਦੀ ਧਾਰਾ 188 ਤਹਿਤ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਨਸਾ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਘਰ-ਘਰ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। 11 ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਨੂੰ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ "ਸਕੇਪਗੋਟ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਗੀਤ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 2022 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਸਫਲਤਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ (ਆਪ) ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੋਟਰ 'ਆਪ' ਨੂੰ ਚੁਣਨ ਲਈ "ਗਦਾਰ" (ਅਨੁਵਾਦ-ਗੱਦਾਰ) ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦਾ ਗੀਤ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ 'ਪੰਜਾਬ ਵਿਰੋਧੀ' ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸੂਬਾ ਇਕਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਜਾ ਵੜਿੰਗ ਤੋਂ ਜਵਾਬ ਮੰਗਿਆ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। === ਚੋਣ ਨਤੀਜੇ === {{Transcluded section|source=ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ}} {{#section:ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|2/9/5=ShubdeepXGurveer}} == ਹੱਤਿਆ == {{Main articles|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ}} {{Infobox civilian attack | title = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ | image = | caption = | location = ਜਵਾਹਰਕੇ ਪਿੰਡ, [[ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ|ਮਾਨਸਾ]], [[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ|ਪੰਜਾਬ]], ਭਾਰਤ | target = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | murderer = <!-- Lawrence Bishnoi --> | type = ਗੱਡੀ ਚੋਂ ਗੋਲੀਆਂ ਨਾਲ [[ਕਤਲ]], [[ਹੱਤਿਆ]] | date = {{start date and age|df=yes|2022|5|29}} | time = 5:30 ਸ਼ਾਮ | timezone = [[ਭਾਰਤੀ ਮਿਆਰੀ ਸਮਾਂ|ਆਈਐਸਟੀ]] | weapon = <!-- Unknown --> | perpetrators = ਅਪ੍ਰਮਾਣਿਤ | accused = [[ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ]]<br/>[[ਗੋਲਡੀ ਬਰਾੜ]] | fatalities = 1 (ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ) | injuries = 2 }} ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਜਵਾਹਰਕੇ ਵਿੱਚ 29 ਮਈ 2022 ਨੂੰ ਅਣਪਛਾਤੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੀ "ਥਾਰ" ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਦੇ ਗਿਰੋਹ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਣ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਨੇ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ<ref>{{cite news |last1=Sengar |first1=Mukesh Singh |last2=Achom |first2=Debanish |date=1 June 2022 |title=Gangster Linked To Sidhu Moose Wala's Murder Not Cooperating: Sources |url=https://www.ndtv.com/india-news/gangster-lawrence-bishnoi-linked-to-sidhu-moose-walas-murder-not-cooperating-say-sources-3029131 |work=NDTV |access-date=15 June 2022}}</ref>, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਜੂਨ 2022 ਤੱਕ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੂੰ ਕਤਲ ਦਾ "ਮਾਸਟਰਮਾਈਂਡ" ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।<ref>{{cite news |title=Sidhu Moose Wala Case: Gangster Lawrence Bishnoi is mastermind, say officials |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/india/sidhu-moose-wala-case-gangster-lawrence-bishnoi-is-mastermind-says-top-delhi-police/articleshow/92087268.cms |access-date=15 June 2022 |work=Economic Times |date=9 June 2022}}</ref><ref>{{cite news |title=How did Lawrence Bishnoi mastermind Sidhu Moosewala's killing from jail? |url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/how-did-lawrence-bishnoi-mastermind-sidhu-moosewalas-killing-from-jail-403270 |access-date=15 June 2022 |agency=IANS |work=Tribune India |date=12 June 2022}}</ref> ਪੁਲੀਸ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਾਮ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਵਜੇ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲਿਆ। ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਆਪਣੀ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀ [[ਮਹਿੰਦਰਾ ਥਾਰ]] ਐਸ.ਯੂ.ਵੀ ਚਲਾ ਕੇ [[ਬਰਨਾਲਾ (ਪਿੰਡ)|ਬਰਨਾਲਾ]] ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸੀ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।<ref name="NDTV details" /> ਸ਼ਾਮ 5:30 ਵਜੇ ਜਦੋਂ ਐਸਯੂਵੀ ਜਵਾਹਰਕੇ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਦੋ ਹੋਰ ਕਾਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਘੇਰ ਲਿਆ।<ref name="NDTV 30 May Shot" /> ਘਟਨਾ ਦੌਰਾਨ ਤੀਹ ਰਾਊਂਡ ਫਾਇਰ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੋ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ।<ref>{{Cite news |last=Goswami |first=Sohini |date=29 May 2022 |title=Punjabi singer Sidhu Moose Wala shot dead day after govt withdrew his security |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/punjabi-singer-sidhu-moosewala-shot-dead-in-firing-incident-in-mansa-district-101653828722161.html |work=Hindustan Times |access-date=29 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135151/https://www.hindustantimes.com/india-news/punjabi-singer-sidhu-moosewala-shot-dead-in-firing-incident-in-mansa-district-101653828722161.html |url-status=live }}</ref> ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਸਤੌਲ ਨਾਲ ਹਮਲਾਵਰਾਂ 'ਤੇ ਜਵਾਬੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਮਲਾਵਰ ਮੌਕੇ ਤੋਂ ਫ਼ਰਾਰ ਹੋ ਗਏ।<ref name="NDTV details" /> ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੂੰ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।<ref name="indianexpress death" /> ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ 424 ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, [[ਸਾਕਾ ਨੀਲਾ ਤਾਰਾ]] ਦੀ ਬਰਸੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨਾਲ ਚਾਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦੋ ਕਮਾਂਡੋ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ।<ref name="indianexpress death">{{Cite news |date=29 May 2022 |title=Punjabi singer and Congress leader Sidhu Moose Wala shot dead in Mansa |url=https://indianexpress.com/article/cities/amritsar/punjabi-singer-congress-leader-sidhu-moose-wala-shot-dead-7942590/ |work=The Indian Express |access-date=29 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135109/https://indianexpress.com/article/cities/amritsar/punjabi-singer-congress-leader-sidhu-moose-wala-shot-dead-7942590/ |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |last=Mateen |first=Zoya |date=30 May 2022 |title=Sidhu Moose Wala: Murder of popular Indian singer sparks anger |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-61629130 |access-date=30 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530110041/https://www.bbc.com/news/world-asia-india-61629130 |url-status=live }}</ref> ਘਟਨਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਬੁਲੇਟ ਪਰੂਫ ਗੱਡੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦੋ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।<ref name="10 Facts">{{cite news |title=Sidhu Moosewala Shot Dead: The Singer Was Not in His Usual Bullet-Proof Car, Say Sources {{!}} 10 Facts |url=https://www.news18.com/news/india/punjabi-singer-sidhu-moosewala-shot-at-rushed-to-hospital-in-critical-condition-5270287.html |access-date=29 May 2022 |work=News18 |date=29 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135110/https://www.news18.com/news/india/punjabi-singer-sidhu-moosewala-shot-at-rushed-to-hospital-in-critical-condition-5270287.html |url-status=live }}</ref><ref name="TNS">{{cite news |title=Sidhu Moosewala had 2 security personnel, private bulletproof vehicle; he travelled without them: Punjab DGP Bhawra |url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/sidhu-moosewala-murder-punjab-dgp-vk-bhawra-says-sit-to-be-formed-to-probe-case-399284 |work=The Tribune |date=29 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220531002557/https://www.tribuneindia.com/news/punjab/sidhu-moosewala-murder-punjab-dgp-vk-bhawra-says-sit-to-be-formed-to-probe-case-399284 |archive-date=31 May 2022 |url-status=bot: unknown |access-date=31 May 2022 }}</ref> ਉਸਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੀ ਥਾਰ ਐਸ.ਯੂ.ਵੀ. ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਬੈਠ ਸਕਦੇ ਸਨ।<ref name="NDTV details">{{cite news |last1=Ghazali |first1=Mohammed |last2=Kumar |first2=Akhil |title=How Sidhu Moose Wala Was Killed - The Chilling Details |url=https://www.ndtv.com/india-news/how-sidhu-moose-wala-was-killed-the-chilling-details-3028055 |access-date=1 June 2022 |work=NDTV |date=1 June 2022}}</ref> == ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ == {{Main|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ}} == ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮਾਂ == * ''[[ਪੀਬੀਐਕਸ 1]]'' (2018)<ref>{{Cite web|url=http://www.radioandmusic.com/entertainment/editorial/news/181031-confidential-and-pbx1-reaches-top-spot-on|title='CON.FI.DEN.TIAL' and 'PBX1' reaches top spot on iTunes|website=www.radioandmusic.com|language=en|access-date=9 March 2020|archive-date=12 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612162842/http://www.radioandmusic.com/entertainment/editorial/news/181031-confidential-and-pbx1-reaches-top-spot-on|url-status=live}}</ref> * [[ਸਨਿੱਚਸ ਗੈੱਟ ਸਨਿੱਚਸ|''ਸਨਿੱਚਸ ਗੈੱਟ ਸਨਿੱਚਸ'']] (2020)<ref>{{Cite web|title=Sidhu Moosewala Releases Album 'Snitches Get Stitches'|url=http://britasia.tv/sidhu-moosewala-releases-album-snitches-get-stitches/|last=Grewal|first=Simran|date=13 May 2020|website=BritAsia TV|language=en-GB|access-date=18 May 2020|archive-date=16 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200516101313/https://britasia.tv/sidhu-moosewala-releases-album-snitches-get-stitches/|url-status=live}}</ref> * ''[[ਮੂਸਟੇਪ]]'' (2021)<ref>{{Cite news|title=Sidhu Moosewala's much-awaited Moosetape's poster, inside details, release date out; Punjabi singer says 'tried to deliver my best'|url=https://www.tribuneindia.com/news/pollywood/sidhu-moosewalas-much-awaited-moosetapes-poster-inside-details-release-date-out-punjabi-singer-says-tried-to-deliver-my-best-252815|date=14 May 2021|work=[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]]|access-date=29 May 2022|archive-date=16 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616125020/https://www.tribuneindia.com/news/pollywood/sidhu-moosewalas-much-awaited-moosetapes-poster-inside-details-release-date-out-punjabi-singer-says-tried-to-deliver-my-best-252815|url-status=live}}</ref> === ਈਪੀ === * ''[[ਨੋ ਨੇਮ (ਈਪੀ)|ਨੋ ਨੇਮ]]'' (2022)<ref>{{Cite web|url=https://kiddaan.com/sidhu-moosewala-released-his-first-ep-no-name-listen-all-songs-here/|title=Sidhu Moosewala Released His First EP No Name. Listen All Songs Here|date=25 April 2022|website=Kiddaan|access-date=29 May 2022|archive-date=30 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135604/https://kiddaan.com/sidhu-moosewala-released-his-first-ep-no-name-listen-all-songs-here/|url-status=live}}</ref> * ''ਮੂਸ ਪ੍ਰਿੰਟ (2025)''<ref>{{Cite web |last=TheSportsGrail |date=2025-06-10 |title=Sidhu Moose Wala New EP 2025 Moose Print Release Date, Time, Songs Names List And Poster |url=https://thesportsgrail.com/sidhu-moose-wala-new-ep-2025-moose-print-release-date-time-songs-names-list-and-poster/ |access-date=2025-06-15 |website=The SportsGrail |language=en}}</ref> == ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ == {{Main|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਵੀਡੀਓਗ੍ਰਾਫੀ}} === ਅਦਾਕਾਰ === {| class="wikitable sortable" |- ! ਸਾਲ ! ਫਿਲਮ ! ਭੂਮਿਕਾ ! ਨੋਟ |- |2019 |''ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਜੋੜੀ'' |ਜਿਓਣਾ |ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਦਿੱਖ<ref>{{cite news |title=The makers of the Punjabi Movie 'Teri Meri Jodi' has finally released the title track of the film. The song has been sung by Prabh Gill and Raashi Sood. {{!}} SpotboyE |url=https://www.spotboye.com/pollywood/pollywood-music/the-title-track-of-teri-meri-jodi-sung-by-prabh-gill-and-raashi-sood-is-out-now/5d64c45d09da697670cc8c52 |access-date=29 May 2022 |work=spotboye.com |language=en |archive-date=14 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210514224313/https://www.spotboye.com/pollywood/pollywood-music/the-title-track-of-teri-meri-jodi-sung-by-prabh-gill-and-raashi-sood-is-out-now/5d64c45d09da697670cc8c52 |url-status=live }}</ref> |- | rowspan="2" |2021 | ''[[ਮੂਸਾ ਜੱਟ]]'' || ਮੂਸਾ || ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ<ref name=":0" /><ref name="kiddaan.com">{{Cite web|url=https://kiddaan.com/release-date-of-sidhu-moosewalas-upcoming-movie-moosa-jatt-changed/|title=Release Date of Sidhu Moosewala's Upcoming Movie Moosa Jatt Changed|date=18 June 2021|work=Kiddaan|access-date=29 May 2022|archive-date=4 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210904053019/https://kiddaan.com/release-date-of-sidhu-moosewalas-upcoming-movie-moosa-jatt-changed/amp/|url-status=live}}</ref> |- | ''ਯੈੱਸ ਆਈ ਐੱਮ ਸਟੂਡੈਂਟ'' || ਜੱਸ ਗਿੱਲ ||<ref>{{cite news|last=Kaur|first=Gurnaaz|url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/sidhu-moosewala-and-mandy-takhar-say-their-film-yes-i-am-student-will-strike-a-chord-with-the-audience-328494|title=Sidhu Moosewala and Mandy Takhar say their film Yes I Am Student will strike a chord with the audience|date=23 October 2021|publisher=Tribune|access-date=29 May 2022|archive-date=1 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220201163116/https://www.tribuneindia.com/news/punjab/sidhu-moosewala-and-mandy-takhar-say-their-film-yes-i-am-student-will-strike-a-chord-with-the-audience-328494|url-status=live}}</ref> |- | {{TableTBA}} || style="background:#ffc;"|''ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਗਾਉਣ ਲੱਗਿਆ'' {{dagger}}|| ||ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ [[ਅੰਬਰਦੀਪ ਸਿੰਘ]]<ref>{{cite news |title=Sidhu Moosewala to star in Amberdeep Singh's next venture 'Jattan Da Munda Gaun Lagya! |url=https://www.ptcpunjabi.co.in/sidhu-moosewala-to-star-in-amberdeep-singhs-next-venture-jattan-da-munda-gaun-lagya |access-date=29 May 2022 |work=PTC Punjabi |date=25 August 2021 |language=en |archive-date=25 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210825131826/https://www.ptcpunjabi.co.in/sidhu-moosewala-to-star-in-amberdeep-singhs-next-venture-jattan-da-munda-gaun-lagya |url-status=live }}</ref> |- |colspan="4"| <small>{{dagger|alt=ਜਿਹੜੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਅਜੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ}} ਅਜੇ ਤੱਕ ਰਿਲੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ</small> |} == ਟੂਰ == * ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੁਆਏਜ਼ ਟੂਰ/ ਪੀਬੀਐਕਸ 1 ਟੂਰ (2018–19) * ਸੋਲੋ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ/ਇਟਲੀ/ਭਾਰਤ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋਅ (2019–20) * ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ ਬੈਕ ਟੂ ਬਿਜ਼ਨਸ ਵਰਲਡ ਟੂਰ (2022-23) {{Commons category|Sidhu Moose Wala|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ}} == ਨੋਟ == {{Reflist|group=Note}} == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} ==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ== {{Commons category||ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ}} * {{allmusic}} * {{discogs artist|Sidhu Moose Wala}} * {{IMDb name|10216570}} {{Sidhu Moose Wala}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2022]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ]] g000lnqw4nen7jqmcowbulc6rjob2lx 840687 840686 2026-06-11T13:59:08Z Sonia Atwal 49604 /* ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਰੀਅਰ */ 840687 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | birth_name = ਸ਼ੁੱਭਦੀਪ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ<ref name="SBS">{{cite web |url=https://www.sbs.com.au/yourlanguage/punjabi/en/article/2018/11/14/rise-punjabi-singer-sidhu-moosewala |title=The rise of Punjabi singer Sidhu Moosewala |website=[[Special Broadcasting Service]] |first=Preetinder |last=Grewal |date=15 November 2018 |access-date=31 December 2018 |archive-date=31 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181231195721/https://www.sbs.com.au/yourlanguage/punjabi/en/article/2018/11/14/rise-punjabi-singer-sidhu-moosewala |url-status=live }}</ref> | image = Sidhu Moose Wala during the shooting of his film Moosa Jatt (cropped).jpg | alt = | caption = 2020 ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੂ | alias = 5911<ref>{{cite web |last1=Ninog |first1=Alex |title=Fans Believe Drake Is Dropping a Posthumous Collab With Sidhu Moose Wala |url=https://www.complex.com/music/fans-believe-drake-sidhu-moose-wala-collab-is-coming |access-date=27 May 2023 |work=[[Complex Networks]] |archive-date=2 ਫ਼ਰਵਰੀ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230202141809/https://www.complex.com/music/fans-believe-drake-sidhu-moose-wala-collab-is-coming |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |last1=Ami |first1=Daljit |title=Sidhu Moose Wala: A Complex Character in Life, Death and Music |url=https://thewire.in/society/sidhu-moose-wala-a-complex-character-in-life-death-and-music |access-date=27 May 2023 |work=The Wire |date=3 June 2022}}</ref> | birth_date = {{birth date|1993|06|11|df=yes}}<ref>{{cite news |last1=Kapoor |first1=Diksha |title=Happy Birthday Sidhu Moose Wala: Here Are Some Lesser Known Facts About Birthday Boy |url=https://www.ptcpunjabi.co.in/happy-birthday-sidhu-moose-wala-here-are-some-lesser-known-facts-about-birthday-boy |access-date=23 February 2022 |work=PTC Punjabi |date=11 June 2019 |archive-date=29 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211029191220/https://www.ptcpunjabi.co.in/happy-birthday-sidhu-moose-wala-here-are-some-lesser-known-facts-about-birthday-boy |url-status=live}}</ref> | death_date = {{death date and age|df=y|2022|05|29|1993|06|11}} | birth_place = [[ਮੂਸਾ (ਪਿੰਡ)|ਮੂਸਾ]], [[ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ|ਮਾਨਸਾ]], [[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ]] | death_place = [[ਜਵਾਹਰਕੇ]], ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ | death_cause = ਗੋਲੀ ਦੇ ਹਮਲੇ ਕਰਕੇ | occupation = {{hlist|ਗਾਇਕ|ਰੈਪਰ|ਗੀਤਕਾਰ|ਅਦਾਕਾਰ|ਸਿਆਸਤਦਾਨ}} | party = [[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ]] (2021-22) | years_active = 2016–2022 | signature = Sidhu Moosewala signature.svg | module = {{Infobox musical artist | embed = yes | origin = {{ubl|[[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ]]|[[ਬਰੈਂਪਟਨ]], ਕੈਨੇਡਾ}} | genre = {{flatlist| * [[ਹਿਪ ਹੌਪ ਸੰਗੀਤ|ਹਿਪ ਹੌਪ]] * ਗੈਂਗਸਟਾ ਰੈਪ * ਆਰ ਐਂਡ ਬੀ }} | label = {{flatlist| * ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ * 5911 ਰਿਕਾਰਡਜ਼ * ਹੰਬਲ ਮਿਊਜ਼ਕ * [[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ (ਕੰਪਨੀ)|ਟੀ ਸੀਰੀਜ਼]] }} | past_member_of = ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੋਅਜ਼ | past_members = {{flatlist| * [[ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ]] * [[ਬਿਗ ਬਰਡ]] * ਬਿਗ ਬੋਇ ਦੀਪ }} }} }} '''ਸ਼ੁੱਭਦੀਪ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ''' (11 ਜੂਨ 1993{{Snd}}29 ਮਈ 2022), ਜਾਂ '''ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ''' ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ,<ref name=":5" /><ref name="Scroll_4Jun2022" /> ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ [[ਗਾਇਕ]], ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਰੈਪਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ [[ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ|ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸੰਗੀਤ]] ਅਤੇ [[ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ|ਸਿਨੇਮਾ]] ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite news |last=Wilson |first=Brock |date=4 June 2022 |title=Sidhu Moose Wala's musical legacy was being a voice for his culture |work=[[CBC News]] |url=https://www.cbc.ca/news/entertainment/sidhu-moose-wala-music-industry-1.6476578 |access-date=4 June 2022}}</ref><ref>{{Cite news |date=31 May 2022 |title=Sidhu Moose Wala: The murdered Indian rapper who 'made sense of chaos' |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-61629133 |access-date=4 June 2022}}</ref><ref>{{Cite news |last=Priyadharshini |first=Patwa |title=Celebrating Sidhu Moose Wala's legacy with his 7 songs through which the singer will live on forever |work=GQ |url=https://www.gqindia.com/entertainment/content/celebrating-sidhu-moose-walas-legacy-with-his-7-songs-through-which-the-singer-will-live-on-forever}}</ref><ref>{{Cite news |title=16 Top Sidhu Moose Wala Songs that Cement his Legacy |work=Desi Blitz |url=https://www.desiblitz.com/content/top-sidhu-moose-wala-songs-that-cement-his-legacy |quote=Listen to the best Sidhu Moose Wala songs that show how truly innovative he was and how his legacy will be in place forever.}}</ref><ref>{{Cite news |title=An exclusive evening with the parents of Sidhu Moosewala by BritAsia TV |work=BritAsiaTV |url=https://britasia.tv/justice-for-sidhu-an-exclusive-evening-with-the-parents-of-sidhu-moosewala-by-britasia-tv/ |quote=" It was clear music had crossed all boundaries and was iconic within the mainstream industry."}}</ref><ref>{{Cite news |last=Arora |first=Kusum |title=Sidhu Moose Wala's Death Evokes Memories of the Tragic End of Amar Singh Chamkila |work=The Wire |url=https://thewire.in/society/sidhu-moose-walas-death-evokes-memories-of-the-tragic-end-of-amar-singh-chamkila |quote=Both Moose Wala and Chamkila – which in Punjabi and Hindi means ‘glistening’ – had numerous similarities in terms of their music careers. Moose Wala and Chamkila both became iconic stars of Punjabi music, but both their journeys were short-lived.}}</ref> 2020 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦਾ ਨਾਮ [[ਦ ਗਾਰਡੀਅਨ|''ਦ ਗਾਰਡੀਅਨ'']] ਦੁਆਰਾ 50 ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite news |last1=Beaumont-Thomas |first1=Ben |last2=Snapes |first2=Laura |date=27 December 2019 |title=Bradford bassline and ketamine-charged punk – 50 new artists for 2020 |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/music/2019/dec/27/bradford-bassline-and-ketamine-charged-punk-50-new-artists-for-2020 |url-status=live |access-date=18 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200404015652/https://www.theguardian.com/music/2019/dec/27/bradford-bassline-and-ketamine-charged-punk-50-new-artists-for-2020 |archive-date=4 April 2020 |issn=0261-3077}}</ref> ਉਹ ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਵੀ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟ ਏਸ਼ੀਆ ਟੀਵੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਅਵਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ।<ref>{{Cite news |last=Lazarus |first=Neville |date=20 March 2023 |title=Sidhu Moose Wala's father accuses Punjab govt of 'suppressing' those seeking justice for murdered hip hop star |work=Sky News |url=https://news.sky.com/story/sidhu-moose-walas-father-accuses-punjab-govt-of-suppressing-those-seeking-justice-for-murdered-hip-hop-star-12838321}}</ref> ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਟਰੈਕ "ਸੋ ਹਾਈ" ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ [[ਪੀਬੀਐਕਸ 1|''ਪੀਬੀਐਕਸ 1'']] ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਜੋ ''ਬਿਲਬੋਰਡ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਐਲਬਮਾਂ'' ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ 66ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਸਿੰਗਲ ਗੀਤ "[[47 (2019 ਗੀਤ)|47]]" ਅਤੇ "ਮੇਰਾ ਨਾ" ਨੂੰ ਯੂਕੇ ਸਿੰਗਲ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। [[ਮੂਸਾ, ਪੰਜਾਬ|ਪੰਜਾਬ]] ਦੇ [[ਮੂਸਾ, ਪੰਜਾਬ|ਮੂਸਾ]] ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2016 ਵਿੱਚ ਨਿੰਜਾ ਦੇ ਗੀਤ "ਲਾਈਸੈਂਸ" ਲਈ ਇੱਕ ਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ 2017 ਵਿੱਚ ਗੁਰਲੇਜ਼ ਅਖਤਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੋਗਾਣਾ ਗੀਤ, "ਜੀ ਵੈਗਨ" ਲਈ ਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ। ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੁਆਏਜ਼ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ। ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਗੀਤ ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਹੇ। ਉਸਦਾ ਗੀਤ "ਬੰਬੀਹਾ ਬੋਲੇ" ਗਲੋਬਲ [[ਯੂਟਿਊਬ]] ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਪੰਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। 2021 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ''[[ਮੂਸਟੇਪ]]'' ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਗੀਤ ''ਬਿਲਬੋਰਡ'' ਗਲੋਬਲ 200, ''ਬਿਲਬੋਰਡ'' ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਲ ਯੂਐਸ, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹਾਟ 100, ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ, ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੋਏ। ਉਸ ਦੇ ''ਬਿਲਬੋਰਡ'' ਇੰਡੀਆ ਸੌਂਗਜ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਹਨ। ਇਹ [[ਸਪੋਟੀਫਾਈ]] 'ਤੇ 1 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਟ੍ਰੀਮਾਂ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਐਲਬਮ ਬਣ ਗਈ।<ref>{{cite news |title=Sidhu Moosewala's 'Moosetape' Makes History As The First Indian Album To Surpass 1 Billion Streams On Spotify |url=https://www.5dariyanews.com/news/426551-Sidhu-Moosewalas-Moosetape-Makes-History-As-The-First-Indian-Album-To-Surpass-1-Billion-Streams-O |access-date=14 December 2023 |work=5 Dariya News |date=30 November 2023}}</ref> 2021 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ [[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ]] (INC) ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ [[ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਮਾਨਸਾ]] ਲਈ [[2022 ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ]] ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ। 29 ਮਈ, 2022 ਨੂੰ ਅਣਪਛਾਤੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ; ਕੈਨੇਡਾ-ਅਧਾਰਤ ਗੈਂਗਸਟਰ ਗੋਲਡੀ ਬਰਾੜ ਅਤੇ ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਗੈਂਗ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਇਸ ਕਤਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਅੰਤਰ-ਗੈਂਗ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।<ref>{{cite news|url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/moosewala-killing-%E2%80%94-the-story-so-far-409806|title=Sidhu Moosewala killing—The story so far|date=6 July 2022|work=Tribuneindia News Service|access-date=6 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220706005227/https://www.tribuneindia.com/news/punjab/moosewala-killing-%E2%80%94-the-story-so-far-409806|archive-date=6 July 2022}}</ref> 23 ਜੂਨ 2022 ਨੂੰ, ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ ਗੀਤ "SYL", ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ। ਪਰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾ ਸੀ। ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਨਾਲ ਅੰਦਰੂਨੀ ਟਕਰਾਅ ਸੀ ਅਤੇ 'ਆਪ' ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਈ ਜੋ ਕਿ 29 ਮਈ, ਨੂੰ ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਭਦੀਪ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਬੋਲ ਅਤੇ ਥੀਮ ਜੋ ਬੰਦੂਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਕਸਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।<ref name="ReferenceA">{{cite news|url=https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/2-punjabs-sing-in-farmers-support-one-for-brotherhood-other-with-visuals-of-bhindranwale-7127099/|title=Two Punjabs sing in farmers' support — one for brotherhood, other with visuals of Bhindranwale|last1=Chhina|first1=Man Aman Singh|date=31 December 2020|work=The Indian Express|access-date=14 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220314180910/https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/2-punjabs-sing-in-farmers-support-one-for-brotherhood-other-with-visuals-of-bhindranwale-7127099/|archive-date=14 March 2022|url-status=live}}</ref> ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਬੰਦੂਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ਭੜਕਾਊ ਬੋਲਾਂ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।<ref name="indianexpress.com">{{Cite web |date=5 August 2020 |title=Sidhu Moosewala: The Punjab Police poster boy who turned into controversy's child |url=https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/sidhu-moosewala-the-punjab-police-poster-boy-who-turned-into-controversys-child-6537892/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135104/https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/sidhu-moosewala-the-punjab-police-poster-boy-who-turned-into-controversys-child-6537892/ |archive-date=30 May 2022 |access-date=30 May 2021}}</ref> == ਜਨਮ ਅਤੇ ਬਚਪਨ == ਸ਼ੁਭਦੀਪ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਜੂਨ, 1993 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ [[ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ|ਮਾਨਸਾ]] ਦੇ ਪਿੰਡ [[ਮੂਸਾ (ਪਿੰਡ)|ਮੂਸਾ]] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਬਲਕੌਰ ਸਿੰਘ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਚਰਨ ਕੌਰ ਹੈ ਜੋ ਮੂਸਾ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਰਪੰਚ ਹੈ। ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਤੋਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2016 ਵਿਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਸਿਧੂ ਟੂਪੈਕ ਸ਼ਕੂਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਛੇਵੀਂ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਿਪ ਹੋਪ ਸੰਗੀਤ ਸੁਣਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹਰਵਿੰਦਰ ਬਿੱਟੂ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਹੁਨਰ ਸਿੱਖੇ।। ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਤੇ ਬਿਆਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਮੂਸਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਸਟੇਜ ਨਾਮ ਲਈ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ (ਪੰਜਾਬੀ: ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ 'ਮੂਸਾ ਤੋਂ ਸਿੱਧੂ') ਚੁਣਿਆ।<ref>{{cite news |last=Grewal Sharma |first=Manraj |date=31 May 2022 |title=The ballad of Sidhu Moose Wala: Self-made, temperamental, the man from Moosa |work=The Indian Express |url=https://indianexpress.com/article/india/political-pulse/who-is-sidhu-moose-wala-punjab-7942657/ |url-access=subscription |access-date=31 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230710065646/https://indianexpress.com/article/political-pulse/who-is-sidhu-moose-wala-punjab-7942657/ |archive-date=10 July 2023}}</ref> ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਸਿੱਧੂ ਕੈਨੇਡਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਗਾਣਾ "ਜੀ ਵੈਗਨ" ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।<ref name=":2">{{Citation|last=Prime Asia TV Canada|title=Prime Time With Benipal - Sidhu Moose Wala ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ STAR|date=2017-09-15|url=https://www.youtube.com/watch?v=09yet5H4k4A&feature=youtu.be|access-date=2018-07-23}}</ref> ਉੱਥੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਹੰਬਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite news |last=Little |first=Simon |date=29 May 2022 |title=Punjabi Singer Sidhu Moose Wala Shot Dead In India, Police Probing Canadian Gang Link |url=https://etcanada.com/news/900626/punjabi-singer-sidhu-moose-wala-shot-dead-in-india-police-probing-canadian-gang-link/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530001444/https://etcanada.com/news/900626/punjabi-singer-sidhu-moose-wala-shot-dead-in-india-police-probing-canadian-gang-link/ |archive-date=30 May 2022 |work=ET Canada |access-date=6 June 2022}}</ref><ref>{{cite news |title=Sidhu Moose Wala's educational qualifications |url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/spotlight/web-stories/sidhu-moose-walas-educational-qualifications/photostory/91935610.cms?picid=91935692 |access-date=8 June 2022 |work=The Times of India |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Edwards |first1=Peter |last2=Fraske-Bornyk |first2=Ande |last3=Cohen |first3=Ben |title='It's gut-wrenching': Killing of Sidhu Moose Wala shocks community, sparks calls for public inquiry |url=https://www.thestar.com/news/gta/2022/05/30/killing-of-sidhu-moose-wala-sparks-calls-for-public-inquiry.html |access-date=8 June 2022 |work=The Toronto Star |date=30 May 2022}}</ref><ref group="Note">While [[Sheridan College]] says it does not possess any records of his enrollment, some news sources reported that he attended Sheridan College.{{Pb}} (See: {{Cite news |last=Rana |first=Uday |date=9 June 2022 |title=Punjabi-Canadian rap star Sidhu Moose Wala 'was our Tupac' |work=[[The Globe and Mail]] |url=https://www.theglobeandmail.com/canada/article-punjabi-canadian-rap-star-sidhu-moose-wala-was-our-tupac/ |quote=Sheridan says it has no record of his enrolment.}})</ref> == ਕਰੀਅਰ == ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਭਦੀਪ [[ਬਰੈਂਪਟਨ]], [[ਕੈਨੇਡਾ]] ਚਲਾ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤਕ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੇ 2018 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਾਈਵ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਫਲ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤੇ।<ref>{{Cite web|url=https://www.ptcpunjabi.co.in/sidhu-moose-wala-live-performance-in-brempton/?amp_markup=1|title=ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇਂ ਆਪਣੇ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋ ਦੇ ਨਾਲ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਗੱਡੇ ਝੰਡੇ, ਵੇਖੋ ਵੀਡੀਓ|website=www.ptcpunjabi.co.in|access-date=2018-08-08}}</ref> ਅਗਸਤ, 2018 ਵਿਚ ਇਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ "''[[ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ]]"'' ਲਈ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ "ਡਾਲਰ" ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ। 2017 ਵਿੱਚ ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤ "ਸੋ ਹਾਈ" ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ, ਜੋ ਇਸ ਨੇ ਬਿਗ ਬਰਡ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫਿਰ 2018 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ PBX1 ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਿਲਬੋਰਡ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਐਲਬਮਾਂ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ 66ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਐਲਬਮ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। 2019 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਸਿੰਗਲ ਟ੍ਰੈਕ "47" ਨੂੰ ਯੂਕੇ ਸਿੰਗਲ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2020 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦਾ ਨਾਮ ਦ ਗਾਰਡੀਅਨ ਦੁਆਰਾ 50 ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਉੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ 10 ਗੀਤ 'ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚਾਰਟ' ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਚਾਰਟ ਦੀ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਗੀਤ "ਬੰਬੀਹਾ ਬੋਲੇ" ਗਲੋਬਲ ਯੂਟਿਊਬ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਪੰਜ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। 2021 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੇ ਮੂਸਟੇਪ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਗੀਤ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹਾਟ 100, ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ, ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ ਚਾਰਟ ਸਮੇਤ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਈ ਚਾਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} === ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ === [[ਹੰਬਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ]] ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਫਲ ਗੀਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ "ਵਾਰਨਿੰਗ ਸ਼ਾਟਸ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਕਰਨ ਔਜਲਾ ਦੇ ਟਰੈਕ "ਲਫਾਫੇ" 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਟਰੈਕ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ ਪੀਬੀਐਕਸ1 ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਲੇਬਲ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਟਰੈਕ ਵੀ ਰਲੀਜ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਲੱਗੇ। 2020 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ Snitches Get Stitches ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਲੇਬਲ ਹੇਠ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। 31 ਅਗਸਤ, 2020 ਨੂੰ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ, 5911 ਰਿਕਾਰਡ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} === 2019–2022: ਸਥਾਪਿਤ ਗਾਇਕ === ਫਰਵਰੀ, 2019 ਵਿੱਚ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ ਹੇਠ "ਲੀਜੈਂਡ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਉਸ ਸਾਲ ਬ੍ਰਿਟ ਏਸ਼ੀਆ ਟੀਵੀ ਕੁਫਲਿੰਕ ਬੈਸਟ ਟ੍ਰੈਕ ਆਫ਼ ਦ ਈਅਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।<ref>{{Cite web|url=https://britasia.tv/the-winners-of-the-britasia-tv-kuflink-music-awards-2019 |title=THE WINNERS OF THE BRITASIA TV KUFLINK MUSIC AWARDS 2019|last=Dosanjh|first=Kiesha|date=1 December 2019|website=BritAsia TV|language=en-GB|access-date=10 August 2020}}</ref> ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ, ਉਸ ਨੇ "ਚੋਜ਼ਨ" ਅਤੇ "ਆਊਟਲਾਅ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਅਪਰੈਲ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ "ਈਸਟ ਸਾਈਡ ਫਲੋ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਨ ਹੇਅਰ ਨਾਲ "ਮਾਫੀਆ ਸਟਾਈਲ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜੂਨ ਵਿੱਚ, ਸਰੀ ਸੰਗੀਤ ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਉਸ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/punjabi-rapper-sidhu-moose-wala-5x-fest-performance-cancelled-1.5171099|title=Punjabi singer Sidhu Moose Wala's 5X Fest performance cancelled following police safety assessment|website=[[Canadian Broadcasting Corporation]]|date=11 June 2019|access-date=12 June 2019|archive-date=17 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190617021019/https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/punjabi-rapper-sidhu-moose-wala-5x-fest-performance-cancelled-1.5171099|url-status=live}}</ref> ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ "ਸੇਮ ਬੀਫ" 'ਤੇ ਬੋਹੇਮੀਆ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਹਿੱਟ ਰਹੀ।<ref>{{cite web|title=Same Beef Song Bohemia ft Sidhu Moose Wala|url=https://youtube.com/watch?v=qk2WMmiiVFE|access-date=19 August 2019|work=YRF| date=18 August 2019 }}</ref> ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ ਗੀਤ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ: "ਡੋਗਰ" ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਜੋੜੀ ਲਈ<ref>{{Citation|title=Dogar Song Sung by Sidhu Moose wala|url=https://youtube.com/watch?v=vZJVbbLzc3E|access-date=3 September 2019|work=White Hill Music}}</ref> ਅਤੇ "ਜੱਟੀ ਜੀਓਣ ਮੋੜ ਵਰਗੀ", ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੜਬ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਲਈ [[ਸੋਨਮ ਬਾਜਵਾ]] ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸੀ।<ref>{{citation|title=Sidhu Moose wala Jatti Jeone Morh Wargi|access-date=23 September 2019|url=https://youtube.com/watch?v=SSbh67Q8TXs|work=White Hill Music}}</ref> ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ "47" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰੈਪਰ ਮਿਸਟ ਅਤੇ ਸਟੀਫਲਨ ਡੌਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜੋ ਯੂਕੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 20 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ।<ref>{{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/occ/|title=Sidhu Moosewala Chart History|magazine=Billboard|access-date=23 February 2020|archive-date=30 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135148/https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/occ/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/artist/53645/sidhu-moose-wala/|title=Sidhu Moose Wala |website=www.officialcharts.com|access-date=9 March 2020|archive-date=17 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190717074146/https://www.officialcharts.com/artist/53645/sidhu-moose-wala/|url-status=live}}</ref> ਇਹ ਗੀਤ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 40 ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ।<ref>{{Cite web|url=https://nztop40.co.nz/|title=The Official New Zealand Music Chart|website=THE OFFICIAL NZ MUSIC CHART|language=en|access-date=29 February 2020|archive-date=23 February 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070223085716/https://nztop40.co.nz/|url-status=live}}</ref> 2019 ਵਿੱਚ, ਸਪੋਟੀਫਾਈ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨਿੰਦਰ ਬੁੱਟਰ ਅਤੇ ਕਰਨ ਔਜਲਾ ਦੇ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ।<ref>{{cite news |last1=IANS |title=Spotify reveals Delhi's music trends for 2019|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/spotify-reveals-delhis-music-trends-for-2019/1687489 |access-date=10 April 2020 |work=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]] |date=17 December 2019 |archive-date=13 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200113231751/https://www.outlookindia.com/newsscroll/spotify-reveals-delhis-music-trends-for-2019/1687489 |url-status=live }}</ref> ਜਨਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੂੰ ਨਸੀਬ ਦੇ ਨਾਲ [[ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ]] ਦੇ ਟਰੈਕ "ਓਲਡ ਸਕੂਲ" 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="Old Skool by Sidhu Moosewala on YouTube">{{cite web |title=Old Skool |url=https://www.youtube.com/watch?v=hBlO1i_WTiY |website=YouTube | date=10 January 2020 |publisher=Sidhu Moosewala |access-date=13 June 2022}}</ref> ਇਸ ਗੀਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ "ਟਿੱਬਿਆਂ ਦਾ ਪੁੱਤ" ਆਇਆ, ਜੋ ਆਈਟਿਊਨਜ਼ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਪਲ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 8ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=https://music.apple.com/in/playlist/top-100-india/pl.c0e98d2423e54c39b3df955c24df3cc5|title=Top 100: India|archive-url=https://archive.today/20200320112538/https://music.apple.com/in/playlist/top-100-india/pl.c0e98d2423e54c39b3df955c24df3cc5|archive-date=20 March 2020|website=[[Apple Music]]|language=en-gb|access-date=20 March 2020}}</ref> ਉਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ, ਸਨੀਚਸ ਗੇਟ ਸਟਿੱਚਸ, ਮਈ 2020 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਲੇਬਲ ਹੇਠ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |title=Snitches Get Stitches by Sidhu Moose Wala |url=https://music.apple.com/in/album/snitches-get-stitches/1512832321 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135106/https://music.apple.com/in/album/snitches-get-stitches/1512832321 |archive-date=30 May 2022 |access-date=20 May 2020 |website=[[Apple Music]] |language=en-gb}}</ref> ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ 'ਤੇ ਸਿੰਗਲ "ਡੀਅਰ ਮਾਮਾ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite news|title=Dear Mama: Sidhu Moose Wala releases a heart touching melody on the birthday of his mother|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/dear-mama-sidhu-moose-wala-releases-a-heart-touching-melody-on-the-birthday-of-his-mother/articleshow/75751789.cms|website=[[The Times of India]]|language=en|access-date=15 May 2020|archive-date=25 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200525184916/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/dear-mama-sidhu-moose-wala-releases-a-heart-touching-melody-on-the-birthday-of-his-mother/articleshow/75751789.cms|url-status=live}}</ref> ਜੂਨ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ [[ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਾਨ]] ਨਾਲ "ਬੰਬੀਹਾ ਬੋਲੇ" ਗੀਤ 'ਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite news|title=Bambiha Bole: Amrit Maan and Sidhu Moose Wala collaborate for a power-packed song|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/bambiha-bole-amrit-maan-and-sidhu-moose-wala-collaborate-for-a-power-packed-song/articleshow/76335057.cms|access-date=12 June 2020|website=[[The Times of India]]|language=en|archive-date=24 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220524090853/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/bambiha-bole-amrit-maan-and-sidhu-moose-wala-collaborate-for-a-power-packed-song/articleshow/76335057.cms|url-status=live}}</ref> ਜਿਸ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਚੌਵੀ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।<ref>{{Citation|title=BAMBIHA BOLE (Official Video) Amrit Maan {{!}} Sidhu Moose Wala {{!}} Tru Makers {{!}} Latest Punjabi Songs 2020| date=11 June 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=hpVNMjpjiJc|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613040441/https://m.youtube.com/watch?feature=youtu.be&v=hpVNMjpjiJc|archive-date=13 June 2020|language=en|access-date=13 June 2020}}</ref> ਇਹ ਗੀਤ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਐਪਲ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ 50 ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।<ref name=":6">{{Cite web|title=Top 100: India|url=https://music.apple.com/in/playlist/top-100-india/pl.c0e98d2423e54c39b3df955c24df3cc5|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613092437/https://music.apple.com/in/playlist/top-100-india/pl.c0e98d2423e54c39b3df955c24df3cc5|archive-date=13 June 2020|access-date=12 June 2020|website=[[Apple Music]]|language=en-gb}}</ref><ref name=":7">{{Cite web|title=Top 100: Canada|url=https://music.apple.com/in/playlist/top-100-canada/pl.79bac9045a2540e0b195e983df8ba569|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613093020/https://music.apple.com/in/playlist/top-100-canada/pl.79bac9045a2540e0b195e983df8ba569|archive-date=13 June 2020|access-date=12 June 2020|website=[[Apple Music]]|language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web|title=Top 100: New Zealand|url=https://music.apple.com/in/playlist/top-100-new-zealand/pl.d8742df90f43402ba5e708eefd6d949a|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613091706/https://music.apple.com/in/playlist/top-100-new-zealand/pl.d8742df90f43402ba5e708eefd6d949a|archive-date=13 June 2020|access-date=13 June 2020|website=[[Apple Music]]|language=en-gb}}</ref> ਇਹ ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਯੂਟਿਊਬ ਚਾਰਟ ਦੇ ਸਿਖਰਲੇ 5 ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web|title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company|url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20200619/asian/|access-date=9 July 2020|website=www.officialcharts.com|language=en|archive-date=9 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200709122449/https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20200619/asian/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=YouTube Music Charts|url=https://charts.youtube.com/charts/TopSongs/global/20200612-20200618?hl=en-gb|access-date=9 July 2020|website=charts.youtube.com|language=en-GB|archive-date=9 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200709033727/https://charts.youtube.com/charts/TopSongs/global/20200612-20200618?hl=en-gb|url-status=live}}</ref> 31 ਅਗਸਤ, 2020 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ, 5911 ਰਿਕਾਰਡਸ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ।<ref>{{cite web |date=31 August 2020 |title=Sidhu Moosewala (ਮੂਸੇ ਆਲਾ)'s Instagram video: "LEGENDARY SHIT "5911 RECORDS " SHARE SUPPORT AND SUBSCRIBE |url=https://www.instagram.com/p/CEjcdzVpbey/?igshid=jy0chn0yy75 |url-access=subscription |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CEjcdzVpbey |archive-date=23 December 2021 |access-date=1 September 2020 |website=Instagram |language=en}}{{cbignore}}</ref> ਸਤੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੂਟਰ ਕਾਹਲੋਨ ਨਾਲ "ਗੇਮ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਬਿਲਬੋਰਡ ਦੁਆਰਾ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, "ਗੇਮ" ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ 5 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਗੀਤ ਹੈ।<ref>{{Cite magazine|title=Sidhu Moosewala|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/can/|access-date=13 June 2021|magazine=Billboard|archive-date=3 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220503101903/https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/can/|url-status=live}}</ref> ਮਈ 2021 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਤੀਜਾ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ, ਮੂਸੇਟੇਪ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਐਲਬਮ ਰਿਕਾਰਡਡ ਮਿਊਜ਼ਿਕ NZ ਦੁਆਰਾ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਟੌਪ 40 ਐਲਬਮਾਂ ਦੇ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਚਾਰਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web |title=The Official New Zealand Music Chart |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/albums/2021-07-16 |access-date=23 June 2022 |website=THE OFFICIAL NZ MUSIC CHART |language=en}}</ref> ਐਲਬਮ ਦੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਬਿਲਬੋਰਡ ਗਲੋਬਲ 200, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100, ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਚਾਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ। 12 ਸਤੰਬਰ, 2021 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਮਿਸਟ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਇਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਸੀ।<ref>{{Cite web|date=12 September 2021|title=Sidhu Moosewala Becomes The First Indian Artist To Ever Perform At The Wireless Festival, UK|url=https://kiddaan.com/sidhu-moosewala-becomes-the-first-indian-artist-to-ever-perform-at-the-wireless-festival-uk/|access-date=13 September 2021|website=Kiddaan|language=en-US|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913040500/https://kiddaan.com/sidhu-moosewala-becomes-the-first-indian-artist-to-ever-perform-at-the-wireless-festival-uk/|url-status=live |last1=Team |first1=Kiddaan. com }}</ref> ਅਪਰੈਲ 2022 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਏਆਰ ਪੈਸਲੇ, ਮਿਸਟਰ ਕੈਪੋਨ-ਈ ਅਤੇ [[ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ]] ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲਾ EP ਨੋ ਨੇਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ,<ref>{{Cite web |last=Gheciu |first=Alex Nino |title=Sidhu Moose Wala Drops Surprise EP 'No Name' f/ Sunny Malton, AR Paisley |url=https://www.complex.com/music/sidhu-moose-wala-no-name |access-date=18 May 2022 |website=[[Complex Networks]] |date=26 April 2022 |archive-date=21 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220521115654/https://www.complex.com/music/sidhu-moose-wala-no-name |url-status=live }}</ref> EP ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਐਲਬਮਾਂ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 50ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਗੀਤ "ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 92ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਆਇਆ। ਗੀਤਾਂ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵੀ ਚਾਰਟ ਕੀਤਾ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, "ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" 19ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ "0 ਤੋਂ 100" ਅਤੇ "ਲਵ ਸਿਕ" ਕ੍ਰਮਵਾਰ 34ਵੇਂ ਅਤੇ 39ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ, "ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" ਪੰਜਾਬੀ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ "0-100" 9ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ "ਐਵਰੀਬਡੀ ਹਰਟਸ" 10ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ।<ref>{{Cite magazine |date=2 January 2013 |title=Billboard Canadian Albums |url=https://www.billboard.com/charts/canadian-albums/ |access-date=18 May 2022 |magazine=Billboard |archive-date=31 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220331124809/https://www.billboard.com/charts/canadian-albums/ |url-status=live }}</ref> ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਦੋ ਗੀਤ, "ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ" ਅਤੇ "ਲੈਵਲਜ਼" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ। "ਲੈਵਲਜ਼" ਉਸ ਦਾ ਆਖਰੀ ਗੀਤ ਸੀ, ਜੋ ਮਈ, 2022 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਗੀਤ ਬਿਲਬੋਰਡ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। "ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ" 26ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ "ਲੈਵਲਜ਼" 32ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੋਵੇਂ ਗੀਤ ਬਿਲਬੋਰਡ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਕਲ. ਯੂਐਸ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, "ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ" 103ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ "ਲੈਵਲਜ਼" 195ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ।<ref>{{cite news|url=https://kiddaan.com/sidhu-moosewalas-songs-295the-last-ridelevelsand-more-ranked-at-billboard/|title=Sidhu Moose Wala billboard charts|work=Kiddaan|date=7 June 2022|access-date=7 June 2022}}</ref> === ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਰਿਲੀਜ਼ === ਜੂਨ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਸਿੰਗਲ "SYL" (ਸਤਲੁਜ ਯਮੁਨਾ ਲਿੰਕ ਨਹਿਰ ਦਾ ਹਵਾਲਾ) ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 'ਤੇ 27ਵੇਂ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ 81ਵੇਂ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 3ਜੇ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਕਲ. ਯੂਐਸ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 200ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।<ref>{{Cite magazine |date=2 January 2013 |title=Billboard Canadian Hot 100 |url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/ |access-date=4 July 2022 |magazine=Billboard |language=en-US}}</ref> ਅਪਰੈਲ 2023 ਵਿੱਚ, ਸਿੱਧੂ ਦਾ ਗੀਤ "ਮੇਰਾ ਨਾਂ" ਰਿਲੀਜ਼ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਬਰਨਾ ਬੁਆਏ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਗੀਤ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਚਾਰਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ, ਇਹ 22 ਅਪਰੈਲ, 2023 ਨੂੰ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 14ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਗੀਤ ਬਿਲਬੋਰਡ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਕਲ. ਯੂਐਸ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 102ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਇਹ NZ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਗੀਤ ਯੂਕੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 87ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਇੰਡੀ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 27ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web |last=Tagat |first=Anurag |date=13 December 2024 |title=Sidhu Moose Wala's Posthumous Song 'Mera Na' with Burna Boy and Steel Banglez Sees His Legend Grow |url=https://rollingstoneindia.com/sidhu-moose-wala-mera-na-song-burna-boy-steel-banglez-video/ |access-date=13 December 2024 |website=[[Rolling Stone India]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mukhopadhyay |first=Sounak |date=13 December 2024 |title=Watch 'Mera Na'; Sidhu Moosewala's latest song has been released posthumously |url=https://www.livemint.com/news/india/watch-mera-na-sidhu-moosewala-s-latest-song-has-been-released-posthumously-11680854353252.html |access-date=13 December 2024 |website=[[LiveMint]] |language=en}}</ref> "ਚੋਰਨੀ", ਡਿਵਾਈਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਜੁਲਾਈ, 2023 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਗਾਣੇ ਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਕੈਨੇਡਾ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 27ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ NZ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 7ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ।<ref>{{Cite magazine |date=2 January 2013 |title=Billboard Canadian Hot 100 |url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/ |access-date=14 December 2024|magazine=Billboard |language=en-US}}</ref> ਇੱਕ ਹੋਰ ਗਾਣਾ, "ਵਾਚ ਆਉਟ", ਜੋ ਕਿ ਸਿਕੰਦਰ ਕਾਹਲੋਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਨਵੰਬਰ 2023 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਟ੍ਰੈਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਕੈਨੇਡਾ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 33ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 11ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ, ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 3ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।<ref>{{Cite magazine |date=2 January 2013 |title=Billboard Canadian Hot 100 |url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/ |access-date=14 December 2024|magazine=Billboard |language=en-US}}</ref> ਸਿੱਧੂ ਦਾ ਗਾਣਾ "ਡ੍ਰਿਪੀ", ਜੋ ਕਿ ਏਆਰ ਪੈਸਲੇ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਫਰਵਰੀ, 2024 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਗਾਣਾ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਆਇਆ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 9ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਗਾਣਾ ਬਿਲਬੋਰਡ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਕਲੂਡਿੰਗ ਯੂਐਸ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 152ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਇਹ NZ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 11ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ UK ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/2024-02-17/|title=''Billboard'' Canadian Hot 100: Week of February 17, 2024|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=14 December 2024}}</ref><ref>{{cite magazine|title=Sidhu Moose Wala Chart History: India Songs|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moose-wala/chart-history/i16/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=14 December 2024}}</ref> ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਅਪਰੈਲ, 2024 ਵਿੱਚ ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ "410" ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਹੋਰ ਫ਼ਿਲਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਗਸਤ, 2023 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਏ ਇੱਕ ਗੀਤ 'ਤੇ ਫਰੈਡੋ ਅਤੇ ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲੇਜ਼ ਨਾਲ ਵੀ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ। ਦੋਵੇਂ ਗੀਤ ਕੈਨੇਡਾ ਹੌਟ 100, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਤੇ UK ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਚਾਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ। == ਵਿਵਾਦ == ਆਪਣੀ ਚੜਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਿੱਧੂ ਕਈ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ ਰਿਹਾ। 2022 ਤੱਕ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਚਾਰ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਕੇਸ ਅਸ਼ਲੀਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ। ਮਈ, 2020 ਵਿੱਚ ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਦੇ ਦੋ ਵੀਡੀਓ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋਏ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਇੱਕ [[ਏ ਕੇ-47|ਏਕੇ-47]] ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਪਿਸਤੌਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਛੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 19 ਮਈ ਨੂੰ, ਉਸ 'ਤੇ ਆਰਮਜ਼ ਐਕਟ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਫਰਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। 2 ਜੂਨ ਨੂੰ, [[ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ]] ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪੰਜ ਦੋਸ਼ੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਅਗਾਊਂ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 6 ਜੂਨ, 2020 ਨੂੰ ਗੱਡੀ ਦੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਕਾਲੇ ਕਰਵਾਉਣ ਕਾਰਨ ਨਾਭਾ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜੁਰਮਾਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਮਹੀਨੇ, ਉਸਨੇ ਅਭਿਨੇਤਾ [[ਸੰਜੇ ਦੱਤ]] ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ "ਸੰਜੂ" ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਸਲਾ ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਖੇਡ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਅਵਨੀਤ ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਗੀਤ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੰਦੂਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮੂਸੇਵਾਲਾ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਗੀਤ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਕੁਝ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲਾਂ ਅਤੇ ਵਕੀਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} == ਐਕਟਿੰਗ ਕਰੀਅਰ == ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖੁਦ ਦੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ ਜੱਟ ਲਾਈਫ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਅਧੀਨ ਫਿਲਮ "ਯੈੱਸ ਆਈ ਐਮ ਸਟੂਡੈਂਟ" ਨਾਮੀ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ [[ਤਰਨਵੀਰ ਸਿੰਘ ਜਗਪਾਲ]] ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਫਿਲਮ ਗਿੱਲ ਰੌਂਤੇ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ। 2019 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਜੋੜੀ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ। ਜੂਨ, 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 'ਗੁਨਾਹ' ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਫਿਲਮ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ। 22 ਅਗਸਤ ਨੂੰ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮ, ਮੂਸਾ ਜੱਟ ਦਾ ਟੀਜ਼ਰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਵੀਤਾਜ ਬਰਾੜ ਅਭਿਨੀਤ ਹੈ ਅਤੇ ਟਰੂ ਮੇਕਰਸ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=QPnVb0Ki8qA|title=ਮੂਸਾ ਜੱਟ}}</ref> 24 ਅਗਸਤ, ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਅੰਬਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਫਿਲਮ ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਗਾਉਣ, ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ 18 ਮਾਰਚ, 2022 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਲਈ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=GX_aMqNxFH0|title=ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਗਾਉਣ ਲੱਗਿਆ}}</ref> == ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਰੀਅਰ == ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਚਰਨ ਕੌਰ ਨੂੰ ਸਰਪੰਚੀ ਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਲਈ ਖੜੇ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਦਸੰਬਰ, 2018 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਮੂਸਾ ਪਿੰਡ ਤੋਂ [[ਸਰਪੰਚ]] ਚੋਣ ਜਿੱਤੀ ਸੀ।<ref>{{cite news |title=Badals' kin loses from native village; Sidhu Moosewala's mother wins |url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/badals-kin-loses-from-native-village-sidhu-moosewala-s-mother-wins/706210.html |access-date=16 September 2019 |work=The Tribune |date=30 December 2018 |archive-date=30 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181230202010/https://www.tribuneindia.com/news/punjab/badals-kin-loses-from-native-village-sidhu-moosewala-s-mother-wins/706210.html |url-status=live }}</ref> [[File:Sidhu Moose Wala Congress.png|thumb|ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ [[ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੰਨੀ]] ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ [[ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ]] ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ [[ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ]] ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ।]] ਦਸੰਬਰ 2021 ਨੂੰ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ [[ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2022|2022 ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ]] ਲੜਨ ਲਈ [[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ|ਕਾਂਗਰਸ]] ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। [[ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਮਾਨਸਾ ਹਲਕੇ]] ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 20.52% ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ [[ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ]] ਦੇ [[ਵਿਜੇ ਸਿੰਗਲਾ]] ਤੋਂ 63,323 ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਿਆ। 2022 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਮੂਸੇਵਾਲਾ ਵਿਰੁੱਧ ਚੋਣ ਜ਼ਾਬਤੇ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਦੰਡਾਵਲੀ ਦੀ ਧਾਰਾ 188 ਤਹਿਤ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਨਸਾ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਘਰ-ਘਰ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। 11 ਅਪਰੈਲ, 2022 ਨੂੰ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ "ਸਕੇਪਗੋਟ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਗੀਤ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 2022 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਸਫਲਤਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ (ਆਪ) ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੋਟਰ 'ਆਪ' ਨੂੰ ਚੁਣਨ ਲਈ "ਗਦਾਰ" (ਅਨੁਵਾਦ-ਗੱਦਾਰ) ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦਾ ਗੀਤ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ 'ਪੰਜਾਬ ਵਿਰੋਧੀ' ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸੂਬਾ ਇਕਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਜਾ ਵੜਿੰਗ ਤੋਂ ਜਵਾਬ ਮੰਗਿਆ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। === ਚੋਣ ਨਤੀਜੇ === {{Transcluded section|source=ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ}} {{#section:ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|2/9/5=ShubdeepXGurveer}} == ਹੱਤਿਆ == {{Main articles|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ}} {{Infobox civilian attack | title = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ | image = | caption = | location = ਜਵਾਹਰਕੇ ਪਿੰਡ, [[ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ|ਮਾਨਸਾ]], [[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ|ਪੰਜਾਬ]], ਭਾਰਤ | target = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | murderer = <!-- Lawrence Bishnoi --> | type = ਗੱਡੀ ਚੋਂ ਗੋਲੀਆਂ ਨਾਲ [[ਕਤਲ]], [[ਹੱਤਿਆ]] | date = {{start date and age|df=yes|2022|5|29}} | time = 5:30 ਸ਼ਾਮ | timezone = [[ਭਾਰਤੀ ਮਿਆਰੀ ਸਮਾਂ|ਆਈਐਸਟੀ]] | weapon = <!-- Unknown --> | perpetrators = ਅਪ੍ਰਮਾਣਿਤ | accused = [[ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ]]<br/>[[ਗੋਲਡੀ ਬਰਾੜ]] | fatalities = 1 (ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ) | injuries = 2 }} ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਜਵਾਹਰਕੇ ਵਿੱਚ 29 ਮਈ 2022 ਨੂੰ ਅਣਪਛਾਤੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੀ "ਥਾਰ" ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਦੇ ਗਿਰੋਹ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਣ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਨੇ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ<ref>{{cite news |last1=Sengar |first1=Mukesh Singh |last2=Achom |first2=Debanish |date=1 June 2022 |title=Gangster Linked To Sidhu Moose Wala's Murder Not Cooperating: Sources |url=https://www.ndtv.com/india-news/gangster-lawrence-bishnoi-linked-to-sidhu-moose-walas-murder-not-cooperating-say-sources-3029131 |work=NDTV |access-date=15 June 2022}}</ref>, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਜੂਨ 2022 ਤੱਕ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੂੰ ਕਤਲ ਦਾ "ਮਾਸਟਰਮਾਈਂਡ" ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।<ref>{{cite news |title=Sidhu Moose Wala Case: Gangster Lawrence Bishnoi is mastermind, say officials |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/india/sidhu-moose-wala-case-gangster-lawrence-bishnoi-is-mastermind-says-top-delhi-police/articleshow/92087268.cms |access-date=15 June 2022 |work=Economic Times |date=9 June 2022}}</ref><ref>{{cite news |title=How did Lawrence Bishnoi mastermind Sidhu Moosewala's killing from jail? |url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/how-did-lawrence-bishnoi-mastermind-sidhu-moosewalas-killing-from-jail-403270 |access-date=15 June 2022 |agency=IANS |work=Tribune India |date=12 June 2022}}</ref> ਪੁਲੀਸ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਾਮ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਵਜੇ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲਿਆ। ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਆਪਣੀ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀ [[ਮਹਿੰਦਰਾ ਥਾਰ]] ਐਸ.ਯੂ.ਵੀ ਚਲਾ ਕੇ [[ਬਰਨਾਲਾ (ਪਿੰਡ)|ਬਰਨਾਲਾ]] ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸੀ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।<ref name="NDTV details" /> ਸ਼ਾਮ 5:30 ਵਜੇ ਜਦੋਂ ਐਸਯੂਵੀ ਜਵਾਹਰਕੇ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਦੋ ਹੋਰ ਕਾਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਘੇਰ ਲਿਆ।<ref name="NDTV 30 May Shot" /> ਘਟਨਾ ਦੌਰਾਨ ਤੀਹ ਰਾਊਂਡ ਫਾਇਰ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੋ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ।<ref>{{Cite news |last=Goswami |first=Sohini |date=29 May 2022 |title=Punjabi singer Sidhu Moose Wala shot dead day after govt withdrew his security |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/punjabi-singer-sidhu-moosewala-shot-dead-in-firing-incident-in-mansa-district-101653828722161.html |work=Hindustan Times |access-date=29 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135151/https://www.hindustantimes.com/india-news/punjabi-singer-sidhu-moosewala-shot-dead-in-firing-incident-in-mansa-district-101653828722161.html |url-status=live }}</ref> ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਸਤੌਲ ਨਾਲ ਹਮਲਾਵਰਾਂ 'ਤੇ ਜਵਾਬੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਮਲਾਵਰ ਮੌਕੇ ਤੋਂ ਫ਼ਰਾਰ ਹੋ ਗਏ।<ref name="NDTV details" /> ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੂੰ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।<ref name="indianexpress death" /> ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ 424 ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, [[ਸਾਕਾ ਨੀਲਾ ਤਾਰਾ]] ਦੀ ਬਰਸੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨਾਲ ਚਾਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦੋ ਕਮਾਂਡੋ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ।<ref name="indianexpress death">{{Cite news |date=29 May 2022 |title=Punjabi singer and Congress leader Sidhu Moose Wala shot dead in Mansa |url=https://indianexpress.com/article/cities/amritsar/punjabi-singer-congress-leader-sidhu-moose-wala-shot-dead-7942590/ |work=The Indian Express |access-date=29 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135109/https://indianexpress.com/article/cities/amritsar/punjabi-singer-congress-leader-sidhu-moose-wala-shot-dead-7942590/ |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |last=Mateen |first=Zoya |date=30 May 2022 |title=Sidhu Moose Wala: Murder of popular Indian singer sparks anger |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-61629130 |access-date=30 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530110041/https://www.bbc.com/news/world-asia-india-61629130 |url-status=live }}</ref> ਘਟਨਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਬੁਲੇਟ ਪਰੂਫ ਗੱਡੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦੋ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।<ref name="10 Facts">{{cite news |title=Sidhu Moosewala Shot Dead: The Singer Was Not in His Usual Bullet-Proof Car, Say Sources {{!}} 10 Facts |url=https://www.news18.com/news/india/punjabi-singer-sidhu-moosewala-shot-at-rushed-to-hospital-in-critical-condition-5270287.html |access-date=29 May 2022 |work=News18 |date=29 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135110/https://www.news18.com/news/india/punjabi-singer-sidhu-moosewala-shot-at-rushed-to-hospital-in-critical-condition-5270287.html |url-status=live }}</ref><ref name="TNS">{{cite news |title=Sidhu Moosewala had 2 security personnel, private bulletproof vehicle; he travelled without them: Punjab DGP Bhawra |url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/sidhu-moosewala-murder-punjab-dgp-vk-bhawra-says-sit-to-be-formed-to-probe-case-399284 |work=The Tribune |date=29 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220531002557/https://www.tribuneindia.com/news/punjab/sidhu-moosewala-murder-punjab-dgp-vk-bhawra-says-sit-to-be-formed-to-probe-case-399284 |archive-date=31 May 2022 |url-status=bot: unknown |access-date=31 May 2022 }}</ref> ਉਸਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੀ ਥਾਰ ਐਸ.ਯੂ.ਵੀ. ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਬੈਠ ਸਕਦੇ ਸਨ।<ref name="NDTV details">{{cite news |last1=Ghazali |first1=Mohammed |last2=Kumar |first2=Akhil |title=How Sidhu Moose Wala Was Killed - The Chilling Details |url=https://www.ndtv.com/india-news/how-sidhu-moose-wala-was-killed-the-chilling-details-3028055 |access-date=1 June 2022 |work=NDTV |date=1 June 2022}}</ref> == ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ == {{Main|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ}} == ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮਾਂ == * ''[[ਪੀਬੀਐਕਸ 1]]'' (2018)<ref>{{Cite web|url=http://www.radioandmusic.com/entertainment/editorial/news/181031-confidential-and-pbx1-reaches-top-spot-on|title='CON.FI.DEN.TIAL' and 'PBX1' reaches top spot on iTunes|website=www.radioandmusic.com|language=en|access-date=9 March 2020|archive-date=12 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612162842/http://www.radioandmusic.com/entertainment/editorial/news/181031-confidential-and-pbx1-reaches-top-spot-on|url-status=live}}</ref> * [[ਸਨਿੱਚਸ ਗੈੱਟ ਸਨਿੱਚਸ|''ਸਨਿੱਚਸ ਗੈੱਟ ਸਨਿੱਚਸ'']] (2020)<ref>{{Cite web|title=Sidhu Moosewala Releases Album 'Snitches Get Stitches'|url=http://britasia.tv/sidhu-moosewala-releases-album-snitches-get-stitches/|last=Grewal|first=Simran|date=13 May 2020|website=BritAsia TV|language=en-GB|access-date=18 May 2020|archive-date=16 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200516101313/https://britasia.tv/sidhu-moosewala-releases-album-snitches-get-stitches/|url-status=live}}</ref> * ''[[ਮੂਸਟੇਪ]]'' (2021)<ref>{{Cite news|title=Sidhu Moosewala's much-awaited Moosetape's poster, inside details, release date out; Punjabi singer says 'tried to deliver my best'|url=https://www.tribuneindia.com/news/pollywood/sidhu-moosewalas-much-awaited-moosetapes-poster-inside-details-release-date-out-punjabi-singer-says-tried-to-deliver-my-best-252815|date=14 May 2021|work=[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]]|access-date=29 May 2022|archive-date=16 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616125020/https://www.tribuneindia.com/news/pollywood/sidhu-moosewalas-much-awaited-moosetapes-poster-inside-details-release-date-out-punjabi-singer-says-tried-to-deliver-my-best-252815|url-status=live}}</ref> === ਈਪੀ === * ''[[ਨੋ ਨੇਮ (ਈਪੀ)|ਨੋ ਨੇਮ]]'' (2022)<ref>{{Cite web|url=https://kiddaan.com/sidhu-moosewala-released-his-first-ep-no-name-listen-all-songs-here/|title=Sidhu Moosewala Released His First EP No Name. Listen All Songs Here|date=25 April 2022|website=Kiddaan|access-date=29 May 2022|archive-date=30 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135604/https://kiddaan.com/sidhu-moosewala-released-his-first-ep-no-name-listen-all-songs-here/|url-status=live}}</ref> * ''ਮੂਸ ਪ੍ਰਿੰਟ (2025)''<ref>{{Cite web |last=TheSportsGrail |date=2025-06-10 |title=Sidhu Moose Wala New EP 2025 Moose Print Release Date, Time, Songs Names List And Poster |url=https://thesportsgrail.com/sidhu-moose-wala-new-ep-2025-moose-print-release-date-time-songs-names-list-and-poster/ |access-date=2025-06-15 |website=The SportsGrail |language=en}}</ref> == ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ == {{Main|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਵੀਡੀਓਗ੍ਰਾਫੀ}} === ਅਦਾਕਾਰ === {| class="wikitable sortable" |- ! ਸਾਲ ! ਫਿਲਮ ! ਭੂਮਿਕਾ ! ਨੋਟ |- |2019 |''ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਜੋੜੀ'' |ਜਿਓਣਾ |ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਦਿੱਖ<ref>{{cite news |title=The makers of the Punjabi Movie 'Teri Meri Jodi' has finally released the title track of the film. The song has been sung by Prabh Gill and Raashi Sood. {{!}} SpotboyE |url=https://www.spotboye.com/pollywood/pollywood-music/the-title-track-of-teri-meri-jodi-sung-by-prabh-gill-and-raashi-sood-is-out-now/5d64c45d09da697670cc8c52 |access-date=29 May 2022 |work=spotboye.com |language=en |archive-date=14 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210514224313/https://www.spotboye.com/pollywood/pollywood-music/the-title-track-of-teri-meri-jodi-sung-by-prabh-gill-and-raashi-sood-is-out-now/5d64c45d09da697670cc8c52 |url-status=live }}</ref> |- | rowspan="2" |2021 | ''[[ਮੂਸਾ ਜੱਟ]]'' || ਮੂਸਾ || ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ<ref name=":0" /><ref name="kiddaan.com">{{Cite web|url=https://kiddaan.com/release-date-of-sidhu-moosewalas-upcoming-movie-moosa-jatt-changed/|title=Release Date of Sidhu Moosewala's Upcoming Movie Moosa Jatt Changed|date=18 June 2021|work=Kiddaan|access-date=29 May 2022|archive-date=4 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210904053019/https://kiddaan.com/release-date-of-sidhu-moosewalas-upcoming-movie-moosa-jatt-changed/amp/|url-status=live}}</ref> |- | ''ਯੈੱਸ ਆਈ ਐੱਮ ਸਟੂਡੈਂਟ'' || ਜੱਸ ਗਿੱਲ ||<ref>{{cite news|last=Kaur|first=Gurnaaz|url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/sidhu-moosewala-and-mandy-takhar-say-their-film-yes-i-am-student-will-strike-a-chord-with-the-audience-328494|title=Sidhu Moosewala and Mandy Takhar say their film Yes I Am Student will strike a chord with the audience|date=23 October 2021|publisher=Tribune|access-date=29 May 2022|archive-date=1 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220201163116/https://www.tribuneindia.com/news/punjab/sidhu-moosewala-and-mandy-takhar-say-their-film-yes-i-am-student-will-strike-a-chord-with-the-audience-328494|url-status=live}}</ref> |- | {{TableTBA}} || style="background:#ffc;"|''ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਗਾਉਣ ਲੱਗਿਆ'' {{dagger}}|| ||ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ [[ਅੰਬਰਦੀਪ ਸਿੰਘ]]<ref>{{cite news |title=Sidhu Moosewala to star in Amberdeep Singh's next venture 'Jattan Da Munda Gaun Lagya! |url=https://www.ptcpunjabi.co.in/sidhu-moosewala-to-star-in-amberdeep-singhs-next-venture-jattan-da-munda-gaun-lagya |access-date=29 May 2022 |work=PTC Punjabi |date=25 August 2021 |language=en |archive-date=25 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210825131826/https://www.ptcpunjabi.co.in/sidhu-moosewala-to-star-in-amberdeep-singhs-next-venture-jattan-da-munda-gaun-lagya |url-status=live }}</ref> |- |colspan="4"| <small>{{dagger|alt=ਜਿਹੜੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਅਜੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ}} ਅਜੇ ਤੱਕ ਰਿਲੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ</small> |} == ਟੂਰ == * ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੁਆਏਜ਼ ਟੂਰ/ ਪੀਬੀਐਕਸ 1 ਟੂਰ (2018–19) * ਸੋਲੋ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ/ਇਟਲੀ/ਭਾਰਤ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋਅ (2019–20) * ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ ਬੈਕ ਟੂ ਬਿਜ਼ਨਸ ਵਰਲਡ ਟੂਰ (2022-23) {{Commons category|Sidhu Moose Wala|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ}} == ਨੋਟ == {{Reflist|group=Note}} == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} ==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ== {{Commons category||ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ}} * {{allmusic}} * {{discogs artist|Sidhu Moose Wala}} * {{IMDb name|10216570}} {{Sidhu Moose Wala}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2022]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ]] pfgverwp5e82ta7ia80dv0mljlsx9n5 840689 840687 2026-06-11T14:01:22Z Sonia Atwal 49604 /* ਹੱਤਿਆ */ 840689 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | birth_name = ਸ਼ੁੱਭਦੀਪ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ<ref name="SBS">{{cite web |url=https://www.sbs.com.au/yourlanguage/punjabi/en/article/2018/11/14/rise-punjabi-singer-sidhu-moosewala |title=The rise of Punjabi singer Sidhu Moosewala |website=[[Special Broadcasting Service]] |first=Preetinder |last=Grewal |date=15 November 2018 |access-date=31 December 2018 |archive-date=31 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181231195721/https://www.sbs.com.au/yourlanguage/punjabi/en/article/2018/11/14/rise-punjabi-singer-sidhu-moosewala |url-status=live }}</ref> | image = Sidhu Moose Wala during the shooting of his film Moosa Jatt (cropped).jpg | alt = | caption = 2020 ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੂ | alias = 5911<ref>{{cite web |last1=Ninog |first1=Alex |title=Fans Believe Drake Is Dropping a Posthumous Collab With Sidhu Moose Wala |url=https://www.complex.com/music/fans-believe-drake-sidhu-moose-wala-collab-is-coming |access-date=27 May 2023 |work=[[Complex Networks]] |archive-date=2 ਫ਼ਰਵਰੀ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230202141809/https://www.complex.com/music/fans-believe-drake-sidhu-moose-wala-collab-is-coming |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |last1=Ami |first1=Daljit |title=Sidhu Moose Wala: A Complex Character in Life, Death and Music |url=https://thewire.in/society/sidhu-moose-wala-a-complex-character-in-life-death-and-music |access-date=27 May 2023 |work=The Wire |date=3 June 2022}}</ref> | birth_date = {{birth date|1993|06|11|df=yes}}<ref>{{cite news |last1=Kapoor |first1=Diksha |title=Happy Birthday Sidhu Moose Wala: Here Are Some Lesser Known Facts About Birthday Boy |url=https://www.ptcpunjabi.co.in/happy-birthday-sidhu-moose-wala-here-are-some-lesser-known-facts-about-birthday-boy |access-date=23 February 2022 |work=PTC Punjabi |date=11 June 2019 |archive-date=29 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211029191220/https://www.ptcpunjabi.co.in/happy-birthday-sidhu-moose-wala-here-are-some-lesser-known-facts-about-birthday-boy |url-status=live}}</ref> | death_date = {{death date and age|df=y|2022|05|29|1993|06|11}} | birth_place = [[ਮੂਸਾ (ਪਿੰਡ)|ਮੂਸਾ]], [[ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ|ਮਾਨਸਾ]], [[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ]] | death_place = [[ਜਵਾਹਰਕੇ]], ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ | death_cause = ਗੋਲੀ ਦੇ ਹਮਲੇ ਕਰਕੇ | occupation = {{hlist|ਗਾਇਕ|ਰੈਪਰ|ਗੀਤਕਾਰ|ਅਦਾਕਾਰ|ਸਿਆਸਤਦਾਨ}} | party = [[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ]] (2021-22) | years_active = 2016–2022 | signature = Sidhu Moosewala signature.svg | module = {{Infobox musical artist | embed = yes | origin = {{ubl|[[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ]]|[[ਬਰੈਂਪਟਨ]], ਕੈਨੇਡਾ}} | genre = {{flatlist| * [[ਹਿਪ ਹੌਪ ਸੰਗੀਤ|ਹਿਪ ਹੌਪ]] * ਗੈਂਗਸਟਾ ਰੈਪ * ਆਰ ਐਂਡ ਬੀ }} | label = {{flatlist| * ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ * 5911 ਰਿਕਾਰਡਜ਼ * ਹੰਬਲ ਮਿਊਜ਼ਕ * [[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ (ਕੰਪਨੀ)|ਟੀ ਸੀਰੀਜ਼]] }} | past_member_of = ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੋਅਜ਼ | past_members = {{flatlist| * [[ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ]] * [[ਬਿਗ ਬਰਡ]] * ਬਿਗ ਬੋਇ ਦੀਪ }} }} }} '''ਸ਼ੁੱਭਦੀਪ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ''' (11 ਜੂਨ 1993{{Snd}}29 ਮਈ 2022), ਜਾਂ '''ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ''' ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ,<ref name=":5" /><ref name="Scroll_4Jun2022" /> ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ [[ਗਾਇਕ]], ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਰੈਪਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ [[ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ|ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸੰਗੀਤ]] ਅਤੇ [[ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ|ਸਿਨੇਮਾ]] ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।<ref>{{Cite news |last=Wilson |first=Brock |date=4 June 2022 |title=Sidhu Moose Wala's musical legacy was being a voice for his culture |work=[[CBC News]] |url=https://www.cbc.ca/news/entertainment/sidhu-moose-wala-music-industry-1.6476578 |access-date=4 June 2022}}</ref><ref>{{Cite news |date=31 May 2022 |title=Sidhu Moose Wala: The murdered Indian rapper who 'made sense of chaos' |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-61629133 |access-date=4 June 2022}}</ref><ref>{{Cite news |last=Priyadharshini |first=Patwa |title=Celebrating Sidhu Moose Wala's legacy with his 7 songs through which the singer will live on forever |work=GQ |url=https://www.gqindia.com/entertainment/content/celebrating-sidhu-moose-walas-legacy-with-his-7-songs-through-which-the-singer-will-live-on-forever}}</ref><ref>{{Cite news |title=16 Top Sidhu Moose Wala Songs that Cement his Legacy |work=Desi Blitz |url=https://www.desiblitz.com/content/top-sidhu-moose-wala-songs-that-cement-his-legacy |quote=Listen to the best Sidhu Moose Wala songs that show how truly innovative he was and how his legacy will be in place forever.}}</ref><ref>{{Cite news |title=An exclusive evening with the parents of Sidhu Moosewala by BritAsia TV |work=BritAsiaTV |url=https://britasia.tv/justice-for-sidhu-an-exclusive-evening-with-the-parents-of-sidhu-moosewala-by-britasia-tv/ |quote=" It was clear music had crossed all boundaries and was iconic within the mainstream industry."}}</ref><ref>{{Cite news |last=Arora |first=Kusum |title=Sidhu Moose Wala's Death Evokes Memories of the Tragic End of Amar Singh Chamkila |work=The Wire |url=https://thewire.in/society/sidhu-moose-walas-death-evokes-memories-of-the-tragic-end-of-amar-singh-chamkila |quote=Both Moose Wala and Chamkila – which in Punjabi and Hindi means ‘glistening’ – had numerous similarities in terms of their music careers. Moose Wala and Chamkila both became iconic stars of Punjabi music, but both their journeys were short-lived.}}</ref> 2020 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦਾ ਨਾਮ [[ਦ ਗਾਰਡੀਅਨ|''ਦ ਗਾਰਡੀਅਨ'']] ਦੁਆਰਾ 50 ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite news |last1=Beaumont-Thomas |first1=Ben |last2=Snapes |first2=Laura |date=27 December 2019 |title=Bradford bassline and ketamine-charged punk – 50 new artists for 2020 |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/music/2019/dec/27/bradford-bassline-and-ketamine-charged-punk-50-new-artists-for-2020 |url-status=live |access-date=18 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200404015652/https://www.theguardian.com/music/2019/dec/27/bradford-bassline-and-ketamine-charged-punk-50-new-artists-for-2020 |archive-date=4 April 2020 |issn=0261-3077}}</ref> ਉਹ ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਵੀ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟ ਏਸ਼ੀਆ ਟੀਵੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਅਵਾਰਡਜ਼ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ।<ref>{{Cite news |last=Lazarus |first=Neville |date=20 March 2023 |title=Sidhu Moose Wala's father accuses Punjab govt of 'suppressing' those seeking justice for murdered hip hop star |work=Sky News |url=https://news.sky.com/story/sidhu-moose-walas-father-accuses-punjab-govt-of-suppressing-those-seeking-justice-for-murdered-hip-hop-star-12838321}}</ref> ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਟਰੈਕ "ਸੋ ਹਾਈ" ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। 2018 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ [[ਪੀਬੀਐਕਸ 1|''ਪੀਬੀਐਕਸ 1'']] ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਜੋ ''ਬਿਲਬੋਰਡ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਐਲਬਮਾਂ'' ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ 66ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਸਿੰਗਲ ਗੀਤ "[[47 (2019 ਗੀਤ)|47]]" ਅਤੇ "ਮੇਰਾ ਨਾ" ਨੂੰ ਯੂਕੇ ਸਿੰਗਲ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। [[ਮੂਸਾ, ਪੰਜਾਬ|ਪੰਜਾਬ]] ਦੇ [[ਮੂਸਾ, ਪੰਜਾਬ|ਮੂਸਾ]] ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2016 ਵਿੱਚ ਨਿੰਜਾ ਦੇ ਗੀਤ "ਲਾਈਸੈਂਸ" ਲਈ ਇੱਕ ਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ 2017 ਵਿੱਚ ਗੁਰਲੇਜ਼ ਅਖਤਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੋਗਾਣਾ ਗੀਤ, "ਜੀ ਵੈਗਨ" ਲਈ ਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ। ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੁਆਏਜ਼ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੀਤਾਂ ਲਈ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ। ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਗੀਤ ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਹੇ। ਉਸਦਾ ਗੀਤ "ਬੰਬੀਹਾ ਬੋਲੇ" ਗਲੋਬਲ [[ਯੂਟਿਊਬ]] ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਪੰਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। 2021 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ''[[ਮੂਸਟੇਪ]]'' ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਦੇ ਗੀਤ ''ਬਿਲਬੋਰਡ'' ਗਲੋਬਲ 200, ''ਬਿਲਬੋਰਡ'' ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਲ ਯੂਐਸ, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹਾਟ 100, ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ, ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੋਏ। ਉਸ ਦੇ ''ਬਿਲਬੋਰਡ'' ਇੰਡੀਆ ਸੌਂਗਜ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਹਨ। ਇਹ [[ਸਪੋਟੀਫਾਈ]] 'ਤੇ 1 ਬਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਟ੍ਰੀਮਾਂ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਭਾਰਤੀ ਐਲਬਮ ਬਣ ਗਈ।<ref>{{cite news |title=Sidhu Moosewala's 'Moosetape' Makes History As The First Indian Album To Surpass 1 Billion Streams On Spotify |url=https://www.5dariyanews.com/news/426551-Sidhu-Moosewalas-Moosetape-Makes-History-As-The-First-Indian-Album-To-Surpass-1-Billion-Streams-O |access-date=14 December 2023 |work=5 Dariya News |date=30 November 2023}}</ref> 2021 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ [[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ]] (INC) ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ [[ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਮਾਨਸਾ]] ਲਈ [[2022 ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ]] ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ। 29 ਮਈ, 2022 ਨੂੰ ਅਣਪਛਾਤੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ; ਕੈਨੇਡਾ-ਅਧਾਰਤ ਗੈਂਗਸਟਰ ਗੋਲਡੀ ਬਰਾੜ ਅਤੇ ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਗੈਂਗ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਨੇ ਇਸ ਕਤਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਅੰਤਰ-ਗੈਂਗ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।<ref>{{cite news|url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/moosewala-killing-%E2%80%94-the-story-so-far-409806|title=Sidhu Moosewala killing—The story so far|date=6 July 2022|work=Tribuneindia News Service|access-date=6 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220706005227/https://www.tribuneindia.com/news/punjab/moosewala-killing-%E2%80%94-the-story-so-far-409806|archive-date=6 July 2022}}</ref> 23 ਜੂਨ 2022 ਨੂੰ, ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਉਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਿੰਗਲ ਗੀਤ "SYL", ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ। ਪਰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾ ਸੀ। ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਨਾਲ ਅੰਦਰੂਨੀ ਟਕਰਾਅ ਸੀ ਅਤੇ 'ਆਪ' ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਸਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਈ ਜੋ ਕਿ 29 ਮਈ, ਨੂੰ ਗੈਂਗਸਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਭਦੀਪ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਬੋਲ ਅਤੇ ਥੀਮ ਜੋ ਬੰਦੂਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਕਸਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।<ref name="ReferenceA">{{cite news|url=https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/2-punjabs-sing-in-farmers-support-one-for-brotherhood-other-with-visuals-of-bhindranwale-7127099/|title=Two Punjabs sing in farmers' support — one for brotherhood, other with visuals of Bhindranwale|last1=Chhina|first1=Man Aman Singh|date=31 December 2020|work=The Indian Express|access-date=14 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220314180910/https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/2-punjabs-sing-in-farmers-support-one-for-brotherhood-other-with-visuals-of-bhindranwale-7127099/|archive-date=14 March 2022|url-status=live}}</ref> ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਬੰਦੂਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ਭੜਕਾਊ ਬੋਲਾਂ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।<ref name="indianexpress.com">{{Cite web |date=5 August 2020 |title=Sidhu Moosewala: The Punjab Police poster boy who turned into controversy's child |url=https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/sidhu-moosewala-the-punjab-police-poster-boy-who-turned-into-controversys-child-6537892/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135104/https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/sidhu-moosewala-the-punjab-police-poster-boy-who-turned-into-controversys-child-6537892/ |archive-date=30 May 2022 |access-date=30 May 2021}}</ref> == ਜਨਮ ਅਤੇ ਬਚਪਨ == ਸ਼ੁਭਦੀਪ ਦਾ ਜਨਮ 11 ਜੂਨ, 1993 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ [[ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ|ਮਾਨਸਾ]] ਦੇ ਪਿੰਡ [[ਮੂਸਾ (ਪਿੰਡ)|ਮੂਸਾ]] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਬਲਕੌਰ ਸਿੰਘ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਂ ਚਰਨ ਕੌਰ ਹੈ ਜੋ ਮੂਸਾ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸਰਪੰਚ ਹੈ। ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਤੋਂ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਲਜ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2016 ਵਿਚ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਸਿਧੂ ਟੂਪੈਕ ਸ਼ਕੂਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੀ। ਇਸ ਨੇ ਛੇਵੀਂ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਿਪ ਹੋਪ ਸੰਗੀਤ ਸੁਣਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਹਰਵਿੰਦਰ ਬਿੱਟੂ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਹੁਨਰ ਸਿੱਖੇ।। ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਤੇ ਬਿਆਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਮੂਸਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਸਟੇਜ ਨਾਮ ਲਈ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ (ਪੰਜਾਬੀ: ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਬਦੀ ਅਰਥ 'ਮੂਸਾ ਤੋਂ ਸਿੱਧੂ') ਚੁਣਿਆ।<ref>{{cite news |last=Grewal Sharma |first=Manraj |date=31 May 2022 |title=The ballad of Sidhu Moose Wala: Self-made, temperamental, the man from Moosa |work=The Indian Express |url=https://indianexpress.com/article/india/political-pulse/who-is-sidhu-moose-wala-punjab-7942657/ |url-access=subscription |access-date=31 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230710065646/https://indianexpress.com/article/political-pulse/who-is-sidhu-moose-wala-punjab-7942657/ |archive-date=10 July 2023}}</ref> ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਸਿੱਧੂ ਕੈਨੇਡਾ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਗਾਣਾ "ਜੀ ਵੈਗਨ" ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।<ref name=":2">{{Citation|last=Prime Asia TV Canada|title=Prime Time With Benipal - Sidhu Moose Wala ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ STAR|date=2017-09-15|url=https://www.youtube.com/watch?v=09yet5H4k4A&feature=youtu.be|access-date=2018-07-23}}</ref> ਉੱਥੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਹੰਬਰ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite news |last=Little |first=Simon |date=29 May 2022 |title=Punjabi Singer Sidhu Moose Wala Shot Dead In India, Police Probing Canadian Gang Link |url=https://etcanada.com/news/900626/punjabi-singer-sidhu-moose-wala-shot-dead-in-india-police-probing-canadian-gang-link/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530001444/https://etcanada.com/news/900626/punjabi-singer-sidhu-moose-wala-shot-dead-in-india-police-probing-canadian-gang-link/ |archive-date=30 May 2022 |work=ET Canada |access-date=6 June 2022}}</ref><ref>{{cite news |title=Sidhu Moose Wala's educational qualifications |url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/spotlight/web-stories/sidhu-moose-walas-educational-qualifications/photostory/91935610.cms?picid=91935692 |access-date=8 June 2022 |work=The Times of India |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Edwards |first1=Peter |last2=Fraske-Bornyk |first2=Ande |last3=Cohen |first3=Ben |title='It's gut-wrenching': Killing of Sidhu Moose Wala shocks community, sparks calls for public inquiry |url=https://www.thestar.com/news/gta/2022/05/30/killing-of-sidhu-moose-wala-sparks-calls-for-public-inquiry.html |access-date=8 June 2022 |work=The Toronto Star |date=30 May 2022}}</ref><ref group="Note">While [[Sheridan College]] says it does not possess any records of his enrollment, some news sources reported that he attended Sheridan College.{{Pb}} (See: {{Cite news |last=Rana |first=Uday |date=9 June 2022 |title=Punjabi-Canadian rap star Sidhu Moose Wala 'was our Tupac' |work=[[The Globe and Mail]] |url=https://www.theglobeandmail.com/canada/article-punjabi-canadian-rap-star-sidhu-moose-wala-was-our-tupac/ |quote=Sheridan says it has no record of his enrolment.}})</ref> == ਕਰੀਅਰ == ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਭਦੀਪ [[ਬਰੈਂਪਟਨ]], [[ਕੈਨੇਡਾ]] ਚਲਾ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਸੰਗੀਤਕ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੇ 2018 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਾਈਵ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਫਲ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋਅ ਕੀਤੇ।<ref>{{Cite web|url=https://www.ptcpunjabi.co.in/sidhu-moose-wala-live-performance-in-brempton/?amp_markup=1|title=ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇਂ ਆਪਣੇ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋ ਦੇ ਨਾਲ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਗੱਡੇ ਝੰਡੇ, ਵੇਖੋ ਵੀਡੀਓ|website=www.ptcpunjabi.co.in|access-date=2018-08-08}}</ref> ਅਗਸਤ, 2018 ਵਿਚ ਇਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ "''[[ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ]]"'' ਲਈ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ "ਡਾਲਰ" ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ। 2017 ਵਿੱਚ ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤ "ਸੋ ਹਾਈ" ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ, ਜੋ ਇਸ ਨੇ ਬਿਗ ਬਰਡ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਫਿਰ 2018 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ PBX1 ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਿਲਬੋਰਡ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਐਲਬਮਾਂ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ 66ਵਾਂ ਸਥਾਨ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਐਲਬਮ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। 2019 ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਸਿੰਗਲ ਟ੍ਰੈਕ "47" ਨੂੰ ਯੂਕੇ ਸਿੰਗਲ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2020 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦਾ ਨਾਮ ਦ ਗਾਰਡੀਅਨ ਦੁਆਰਾ 50 ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਉੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ 10 ਗੀਤ 'ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚਾਰਟ' ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਚਾਰਟ ਦੀ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਗੀਤ "ਬੰਬੀਹਾ ਬੋਲੇ" ਗਲੋਬਲ ਯੂਟਿਊਬ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ ਪੰਜ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। 2021 ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੇ ਮੂਸਟੇਪ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਗੀਤ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹਾਟ 100, ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ, ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ ਚਾਰਟ ਸਮੇਤ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਈ ਚਾਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} === ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ === [[ਹੰਬਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ]] ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਫਲ ਗੀਤਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ "ਵਾਰਨਿੰਗ ਸ਼ਾਟਸ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਕਰਨ ਔਜਲਾ ਦੇ ਟਰੈਕ "ਲਫਾਫੇ" 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਟਰੈਕ ਸੀ। ਉਸੇ ਸਾਲ, ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਐਲਬਮ ਪੀਬੀਐਕਸ1 ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਲੇਬਲ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਟਰੈਕ ਵੀ ਰਲੀਜ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਲੱਗੇ। 2020 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ Snitches Get Stitches ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਲੇਬਲ ਹੇਠ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। 31 ਅਗਸਤ, 2020 ਨੂੰ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ, 5911 ਰਿਕਾਰਡ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} === 2019–2022: ਸਥਾਪਿਤ ਗਾਇਕ === ਫਰਵਰੀ, 2019 ਵਿੱਚ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ ਹੇਠ "ਲੀਜੈਂਡ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਉਸ ਸਾਲ ਬ੍ਰਿਟ ਏਸ਼ੀਆ ਟੀਵੀ ਕੁਫਲਿੰਕ ਬੈਸਟ ਟ੍ਰੈਕ ਆਫ਼ ਦ ਈਅਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ।<ref>{{Cite web|url=https://britasia.tv/the-winners-of-the-britasia-tv-kuflink-music-awards-2019 |title=THE WINNERS OF THE BRITASIA TV KUFLINK MUSIC AWARDS 2019|last=Dosanjh|first=Kiesha|date=1 December 2019|website=BritAsia TV|language=en-GB|access-date=10 August 2020}}</ref> ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ, ਉਸ ਨੇ "ਚੋਜ਼ਨ" ਅਤੇ "ਆਊਟਲਾਅ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਅਪਰੈਲ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ "ਈਸਟ ਸਾਈਡ ਫਲੋ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਨ ਹੇਅਰ ਨਾਲ "ਮਾਫੀਆ ਸਟਾਈਲ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜੂਨ ਵਿੱਚ, ਸਰੀ ਸੰਗੀਤ ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਉਸ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web|url=https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/punjabi-rapper-sidhu-moose-wala-5x-fest-performance-cancelled-1.5171099|title=Punjabi singer Sidhu Moose Wala's 5X Fest performance cancelled following police safety assessment|website=[[Canadian Broadcasting Corporation]]|date=11 June 2019|access-date=12 June 2019|archive-date=17 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190617021019/https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/punjabi-rapper-sidhu-moose-wala-5x-fest-performance-cancelled-1.5171099|url-status=live}}</ref> ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ "ਸੇਮ ਬੀਫ" 'ਤੇ ਬੋਹੇਮੀਆ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਹਿੱਟ ਰਹੀ।<ref>{{cite web|title=Same Beef Song Bohemia ft Sidhu Moose Wala|url=https://youtube.com/watch?v=qk2WMmiiVFE|access-date=19 August 2019|work=YRF| date=18 August 2019 }}</ref> ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਫ਼ਿਲਮੀ ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ ਗੀਤ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ: "ਡੋਗਰ" ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਜੋੜੀ ਲਈ<ref>{{Citation|title=Dogar Song Sung by Sidhu Moose wala|url=https://youtube.com/watch?v=vZJVbbLzc3E|access-date=3 September 2019|work=White Hill Music}}</ref> ਅਤੇ "ਜੱਟੀ ਜੀਓਣ ਮੋੜ ਵਰਗੀ", ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੜਬ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਲਈ [[ਸੋਨਮ ਬਾਜਵਾ]] ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸੀ।<ref>{{citation|title=Sidhu Moose wala Jatti Jeone Morh Wargi|access-date=23 September 2019|url=https://youtube.com/watch?v=SSbh67Q8TXs|work=White Hill Music}}</ref> ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ "47" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰੈਪਰ ਮਿਸਟ ਅਤੇ ਸਟੀਫਲਨ ਡੌਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜੋ ਯੂਕੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 20 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ।<ref>{{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/occ/|title=Sidhu Moosewala Chart History|magazine=Billboard|access-date=23 February 2020|archive-date=30 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135148/https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/occ/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/artist/53645/sidhu-moose-wala/|title=Sidhu Moose Wala |website=www.officialcharts.com|access-date=9 March 2020|archive-date=17 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190717074146/https://www.officialcharts.com/artist/53645/sidhu-moose-wala/|url-status=live}}</ref> ਇਹ ਗੀਤ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 40 ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ।<ref>{{Cite web|url=https://nztop40.co.nz/|title=The Official New Zealand Music Chart|website=THE OFFICIAL NZ MUSIC CHART|language=en|access-date=29 February 2020|archive-date=23 February 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070223085716/https://nztop40.co.nz/|url-status=live}}</ref> 2019 ਵਿੱਚ, ਸਪੋਟੀਫਾਈ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨਿੰਦਰ ਬੁੱਟਰ ਅਤੇ ਕਰਨ ਔਜਲਾ ਦੇ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ।<ref>{{cite news |last1=IANS |title=Spotify reveals Delhi's music trends for 2019|url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/spotify-reveals-delhis-music-trends-for-2019/1687489 |access-date=10 April 2020 |work=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]] |date=17 December 2019 |archive-date=13 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200113231751/https://www.outlookindia.com/newsscroll/spotify-reveals-delhis-music-trends-for-2019/1687489 |url-status=live }}</ref> ਜਨਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੂੰ ਨਸੀਬ ਦੇ ਨਾਲ [[ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ]] ਦੇ ਟਰੈਕ "ਓਲਡ ਸਕੂਲ" 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="Old Skool by Sidhu Moosewala on YouTube">{{cite web |title=Old Skool |url=https://www.youtube.com/watch?v=hBlO1i_WTiY |website=YouTube | date=10 January 2020 |publisher=Sidhu Moosewala |access-date=13 June 2022}}</ref> ਇਸ ਗੀਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ "ਟਿੱਬਿਆਂ ਦਾ ਪੁੱਤ" ਆਇਆ, ਜੋ ਆਈਟਿਊਨਜ਼ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਸੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਪਲ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 8ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=https://music.apple.com/in/playlist/top-100-india/pl.c0e98d2423e54c39b3df955c24df3cc5|title=Top 100: India|archive-url=https://archive.today/20200320112538/https://music.apple.com/in/playlist/top-100-india/pl.c0e98d2423e54c39b3df955c24df3cc5|archive-date=20 March 2020|website=[[Apple Music]]|language=en-gb|access-date=20 March 2020}}</ref> ਉਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ, ਸਨੀਚਸ ਗੇਟ ਸਟਿੱਚਸ, ਮਈ 2020 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਲੇਬਲ ਹੇਠ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |title=Snitches Get Stitches by Sidhu Moose Wala |url=https://music.apple.com/in/album/snitches-get-stitches/1512832321 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135106/https://music.apple.com/in/album/snitches-get-stitches/1512832321 |archive-date=30 May 2022 |access-date=20 May 2020 |website=[[Apple Music]] |language=en-gb}}</ref> ਉਸੇ ਮਹੀਨੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਜਨਮਦਿਨ 'ਤੇ ਸਿੰਗਲ "ਡੀਅਰ ਮਾਮਾ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite news|title=Dear Mama: Sidhu Moose Wala releases a heart touching melody on the birthday of his mother|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/dear-mama-sidhu-moose-wala-releases-a-heart-touching-melody-on-the-birthday-of-his-mother/articleshow/75751789.cms|website=[[The Times of India]]|language=en|access-date=15 May 2020|archive-date=25 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200525184916/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/dear-mama-sidhu-moose-wala-releases-a-heart-touching-melody-on-the-birthday-of-his-mother/articleshow/75751789.cms|url-status=live}}</ref> ਜੂਨ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ [[ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਾਨ]] ਨਾਲ "ਬੰਬੀਹਾ ਬੋਲੇ" ਗੀਤ 'ਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite news|title=Bambiha Bole: Amrit Maan and Sidhu Moose Wala collaborate for a power-packed song|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/bambiha-bole-amrit-maan-and-sidhu-moose-wala-collaborate-for-a-power-packed-song/articleshow/76335057.cms|access-date=12 June 2020|website=[[The Times of India]]|language=en|archive-date=24 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220524090853/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/bambiha-bole-amrit-maan-and-sidhu-moose-wala-collaborate-for-a-power-packed-song/articleshow/76335057.cms|url-status=live}}</ref> ਜਿਸ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਚੌਵੀ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।<ref>{{Citation|title=BAMBIHA BOLE (Official Video) Amrit Maan {{!}} Sidhu Moose Wala {{!}} Tru Makers {{!}} Latest Punjabi Songs 2020| date=11 June 2020 |url=https://www.youtube.com/watch?v=hpVNMjpjiJc|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613040441/https://m.youtube.com/watch?feature=youtu.be&v=hpVNMjpjiJc|archive-date=13 June 2020|language=en|access-date=13 June 2020}}</ref> ਇਹ ਗੀਤ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਐਪਲ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਚੋਟੀ ਦੇ 50 ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।<ref name=":6">{{Cite web|title=Top 100: India|url=https://music.apple.com/in/playlist/top-100-india/pl.c0e98d2423e54c39b3df955c24df3cc5|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613092437/https://music.apple.com/in/playlist/top-100-india/pl.c0e98d2423e54c39b3df955c24df3cc5|archive-date=13 June 2020|access-date=12 June 2020|website=[[Apple Music]]|language=en-gb}}</ref><ref name=":7">{{Cite web|title=Top 100: Canada|url=https://music.apple.com/in/playlist/top-100-canada/pl.79bac9045a2540e0b195e983df8ba569|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613093020/https://music.apple.com/in/playlist/top-100-canada/pl.79bac9045a2540e0b195e983df8ba569|archive-date=13 June 2020|access-date=12 June 2020|website=[[Apple Music]]|language=en-gb}}</ref><ref>{{Cite web|title=Top 100: New Zealand|url=https://music.apple.com/in/playlist/top-100-new-zealand/pl.d8742df90f43402ba5e708eefd6d949a|archive-url=https://web.archive.org/web/20200613091706/https://music.apple.com/in/playlist/top-100-new-zealand/pl.d8742df90f43402ba5e708eefd6d949a|archive-date=13 June 2020|access-date=13 June 2020|website=[[Apple Music]]|language=en-gb}}</ref> ਇਹ ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਯੂਟਿਊਬ ਚਾਰਟ ਦੇ ਸਿਖਰਲੇ 5 ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web|title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company|url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20200619/asian/|access-date=9 July 2020|website=www.officialcharts.com|language=en|archive-date=9 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200709122449/https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20200619/asian/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=YouTube Music Charts|url=https://charts.youtube.com/charts/TopSongs/global/20200612-20200618?hl=en-gb|access-date=9 July 2020|website=charts.youtube.com|language=en-GB|archive-date=9 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200709033727/https://charts.youtube.com/charts/TopSongs/global/20200612-20200618?hl=en-gb|url-status=live}}</ref> 31 ਅਗਸਤ, 2020 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ, 5911 ਰਿਕਾਰਡਸ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ।<ref>{{cite web |date=31 August 2020 |title=Sidhu Moosewala (ਮੂਸੇ ਆਲਾ)'s Instagram video: "LEGENDARY SHIT "5911 RECORDS " SHARE SUPPORT AND SUBSCRIBE |url=https://www.instagram.com/p/CEjcdzVpbey/?igshid=jy0chn0yy75 |url-access=subscription |archive-url=https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CEjcdzVpbey |archive-date=23 December 2021 |access-date=1 September 2020 |website=Instagram |language=en}}{{cbignore}}</ref> ਸਤੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੂਟਰ ਕਾਹਲੋਨ ਨਾਲ "ਗੇਮ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਬਿਲਬੋਰਡ ਦੁਆਰਾ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, "ਗੇਮ" ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ 5 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਗੀਤ ਹੈ।<ref>{{Cite magazine|title=Sidhu Moosewala|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/can/|access-date=13 June 2021|magazine=Billboard|archive-date=3 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220503101903/https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/can/|url-status=live}}</ref> ਮਈ 2021 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਤੀਜਾ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ, ਮੂਸੇਟੇਪ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਐਲਬਮ ਰਿਕਾਰਡਡ ਮਿਊਜ਼ਿਕ NZ ਦੁਆਰਾ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਟੌਪ 40 ਐਲਬਮਾਂ ਦੇ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਚਾਰਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web |title=The Official New Zealand Music Chart |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/albums/2021-07-16 |access-date=23 June 2022 |website=THE OFFICIAL NZ MUSIC CHART |language=en}}</ref> ਐਲਬਮ ਦੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਬਿਲਬੋਰਡ ਗਲੋਬਲ 200, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100, ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਚਾਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ। 12 ਸਤੰਬਰ, 2021 ਨੂੰ, ਉਸ ਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਮਿਸਟ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਇਸ ਫੈਸਟੀਵਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤੀ ਗਾਇਕ ਸੀ।<ref>{{Cite web|date=12 September 2021|title=Sidhu Moosewala Becomes The First Indian Artist To Ever Perform At The Wireless Festival, UK|url=https://kiddaan.com/sidhu-moosewala-becomes-the-first-indian-artist-to-ever-perform-at-the-wireless-festival-uk/|access-date=13 September 2021|website=Kiddaan|language=en-US|archive-date=13 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210913040500/https://kiddaan.com/sidhu-moosewala-becomes-the-first-indian-artist-to-ever-perform-at-the-wireless-festival-uk/|url-status=live |last1=Team |first1=Kiddaan. com }}</ref> ਅਪਰੈਲ 2022 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਏਆਰ ਪੈਸਲੇ, ਮਿਸਟਰ ਕੈਪੋਨ-ਈ ਅਤੇ [[ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ]] ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲਾ EP ਨੋ ਨੇਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ,<ref>{{Cite web |last=Gheciu |first=Alex Nino |title=Sidhu Moose Wala Drops Surprise EP 'No Name' f/ Sunny Malton, AR Paisley |url=https://www.complex.com/music/sidhu-moose-wala-no-name |access-date=18 May 2022 |website=[[Complex Networks]] |date=26 April 2022 |archive-date=21 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220521115654/https://www.complex.com/music/sidhu-moose-wala-no-name |url-status=live }}</ref> EP ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਐਲਬਮਾਂ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 50ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਗੀਤ "ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 92ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਆਇਆ। ਗੀਤਾਂ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵੀ ਚਾਰਟ ਕੀਤਾ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, "ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" 19ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ "0 ਤੋਂ 100" ਅਤੇ "ਲਵ ਸਿਕ" ਕ੍ਰਮਵਾਰ 34ਵੇਂ ਅਤੇ 39ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ, "ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" ਪੰਜਾਬੀ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ "0-100" 9ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ "ਐਵਰੀਬਡੀ ਹਰਟਸ" 10ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ।<ref>{{Cite magazine |date=2 January 2013 |title=Billboard Canadian Albums |url=https://www.billboard.com/charts/canadian-albums/ |access-date=18 May 2022 |magazine=Billboard |archive-date=31 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220331124809/https://www.billboard.com/charts/canadian-albums/ |url-status=live }}</ref> ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਦੋ ਗੀਤ, "ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ" ਅਤੇ "ਲੈਵਲਜ਼" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ। "ਲੈਵਲਜ਼" ਉਸ ਦਾ ਆਖਰੀ ਗੀਤ ਸੀ, ਜੋ ਮਈ, 2022 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਗੀਤ ਬਿਲਬੋਰਡ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। "ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ" 26ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ "ਲੈਵਲਜ਼" 32ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੋਵੇਂ ਗੀਤ ਬਿਲਬੋਰਡ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਕਲ. ਯੂਐਸ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, "ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ" 103ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ "ਲੈਵਲਜ਼" 195ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ।<ref>{{cite news|url=https://kiddaan.com/sidhu-moosewalas-songs-295the-last-ridelevelsand-more-ranked-at-billboard/|title=Sidhu Moose Wala billboard charts|work=Kiddaan|date=7 June 2022|access-date=7 June 2022}}</ref> === ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਰਿਲੀਜ਼ === ਜੂਨ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦਾ ਸਿੰਗਲ "SYL" (ਸਤਲੁਜ ਯਮੁਨਾ ਲਿੰਕ ਨਹਿਰ ਦਾ ਹਵਾਲਾ) ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 'ਤੇ 27ਵੇਂ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ 81ਵੇਂ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 3ਜੇ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਕਲ. ਯੂਐਸ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 200ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।<ref>{{Cite magazine |date=2 January 2013 |title=Billboard Canadian Hot 100 |url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/ |access-date=4 July 2022 |magazine=Billboard |language=en-US}}</ref> ਅਪਰੈਲ 2023 ਵਿੱਚ, ਸਿੱਧੂ ਦਾ ਗੀਤ "ਮੇਰਾ ਨਾਂ" ਰਿਲੀਜ਼ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕਿ ਬਰਨਾ ਬੁਆਏ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਗੀਤ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਚਾਰਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ, ਇਹ 22 ਅਪਰੈਲ, 2023 ਨੂੰ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 14ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਗੀਤ ਬਿਲਬੋਰਡ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਕਲ. ਯੂਐਸ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 102ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਇਹ NZ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਗੀਤ ਯੂਕੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 87ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਇੰਡੀ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 27ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web |last=Tagat |first=Anurag |date=13 December 2024 |title=Sidhu Moose Wala's Posthumous Song 'Mera Na' with Burna Boy and Steel Banglez Sees His Legend Grow |url=https://rollingstoneindia.com/sidhu-moose-wala-mera-na-song-burna-boy-steel-banglez-video/ |access-date=13 December 2024 |website=[[Rolling Stone India]] |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mukhopadhyay |first=Sounak |date=13 December 2024 |title=Watch 'Mera Na'; Sidhu Moosewala's latest song has been released posthumously |url=https://www.livemint.com/news/india/watch-mera-na-sidhu-moosewala-s-latest-song-has-been-released-posthumously-11680854353252.html |access-date=13 December 2024 |website=[[LiveMint]] |language=en}}</ref> "ਚੋਰਨੀ", ਡਿਵਾਈਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਜੁਲਾਈ, 2023 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਗਾਣੇ ਨੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਕੈਨੇਡਾ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 27ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ NZ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 7ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ।<ref>{{Cite magazine |date=2 January 2013 |title=Billboard Canadian Hot 100 |url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/ |access-date=14 December 2024|magazine=Billboard |language=en-US}}</ref> ਇੱਕ ਹੋਰ ਗਾਣਾ, "ਵਾਚ ਆਉਟ", ਜੋ ਕਿ ਸਿਕੰਦਰ ਕਾਹਲੋਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਨਵੰਬਰ 2023 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਟ੍ਰੈਕਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਕੈਨੇਡਾ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 33ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 11ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ, ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 3ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।<ref>{{Cite magazine |date=2 January 2013 |title=Billboard Canadian Hot 100 |url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/ |access-date=14 December 2024|magazine=Billboard |language=en-US}}</ref> ਸਿੱਧੂ ਦਾ ਗਾਣਾ "ਡ੍ਰਿਪੀ", ਜੋ ਕਿ ਏਆਰ ਪੈਸਲੇ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਫਰਵਰੀ, 2024 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਗਾਣਾ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟਾਂ 'ਤੇ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਆਇਆ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100 ਚਾਰਟ 'ਤੇ 9ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਗਾਣਾ ਬਿਲਬੋਰਡ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਕਲੂਡਿੰਗ ਯੂਐਸ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 152ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਇਹ NZ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ 11ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਅਤੇ UK ਏਸ਼ੀਅਨ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/2024-02-17/|title=''Billboard'' Canadian Hot 100: Week of February 17, 2024|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=14 December 2024}}</ref><ref>{{cite magazine|title=Sidhu Moose Wala Chart History: India Songs|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moose-wala/chart-history/i16/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=14 December 2024}}</ref> ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਅਪਰੈਲ, 2024 ਵਿੱਚ ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ "410" ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਹੋਰ ਫ਼ਿਲਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਗਸਤ, 2023 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਏ ਇੱਕ ਗੀਤ 'ਤੇ ਫਰੈਡੋ ਅਤੇ ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲੇਜ਼ ਨਾਲ ਵੀ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ। ਦੋਵੇਂ ਗੀਤ ਕੈਨੇਡਾ ਹੌਟ 100, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਤੇ UK ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਚਾਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ। == ਵਿਵਾਦ == ਆਪਣੀ ਚੜਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਿੱਧੂ ਕਈ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ ਰਿਹਾ। 2022 ਤੱਕ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਚਾਰ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਕੇਸ ਅਸ਼ਲੀਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਨ। ਮਈ, 2020 ਵਿੱਚ ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਦੇ ਦੋ ਵੀਡੀਓ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋਏ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਇੱਕ [[ਏ ਕੇ-47|ਏਕੇ-47]] ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਪਿਸਤੌਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਛੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 19 ਮਈ ਨੂੰ, ਉਸ 'ਤੇ ਆਰਮਜ਼ ਐਕਟ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਫਰਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। 2 ਜੂਨ ਨੂੰ, [[ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ]] ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪੰਜ ਦੋਸ਼ੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਅਗਾਊਂ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। 6 ਜੂਨ, 2020 ਨੂੰ ਗੱਡੀ ਦੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਕਾਲੇ ਕਰਵਾਉਣ ਕਾਰਨ ਨਾਭਾ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜੁਰਮਾਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਮਹੀਨੇ, ਉਸਨੇ ਅਭਿਨੇਤਾ [[ਸੰਜੇ ਦੱਤ]] ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ "ਸੰਜੂ" ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਸਲਾ ਐਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਵੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਖੇਡ ਨਿਸ਼ਾਨੇਬਾਜ਼ ਅਵਨੀਤ ਸਿੱਧੂ ਨੇ ਗੀਤ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਬੰਦੂਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮੂਸੇਵਾਲਾ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਗੀਤ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਕੁਝ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲਾਂ ਅਤੇ ਵਕੀਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} == ਐਕਟਿੰਗ ਕਰੀਅਰ == ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਖੁਦ ਦੀ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ ਜੱਟ ਲਾਈਫ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ ਅਧੀਨ ਫਿਲਮ "ਯੈੱਸ ਆਈ ਐਮ ਸਟੂਡੈਂਟ" ਨਾਮੀ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ [[ਤਰਨਵੀਰ ਸਿੰਘ ਜਗਪਾਲ]] ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਫਿਲਮ ਗਿੱਲ ਰੌਂਤੇ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਗਈ ਸੀ। 2019 ਵਿੱਚ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਜੋੜੀ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ। ਜੂਨ, 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ 'ਗੁਨਾਹ' ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਫਿਲਮ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ। 22 ਅਗਸਤ ਨੂੰ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਫਿਲਮ, ਮੂਸਾ ਜੱਟ ਦਾ ਟੀਜ਼ਰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਵੀਤਾਜ ਬਰਾੜ ਅਭਿਨੀਤ ਹੈ ਅਤੇ ਟਰੂ ਮੇਕਰਸ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=QPnVb0Ki8qA|title=ਮੂਸਾ ਜੱਟ}}</ref> 24 ਅਗਸਤ, ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਅੰਬਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਫਿਲਮ ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਗਾਉਣ, ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਜੋ ਕਿ 18 ਮਾਰਚ, 2022 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਲਈ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=GX_aMqNxFH0|title=ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਗਾਉਣ ਲੱਗਿਆ}}</ref> == ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਰੀਅਰ == ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਚਰਨ ਕੌਰ ਨੂੰ ਸਰਪੰਚੀ ਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਲਈ ਖੜੇ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਦਸੰਬਰ, 2018 ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਮੂਸਾ ਪਿੰਡ ਤੋਂ [[ਸਰਪੰਚ]] ਚੋਣ ਜਿੱਤੀ ਸੀ।<ref>{{cite news |title=Badals' kin loses from native village; Sidhu Moosewala's mother wins |url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/badals-kin-loses-from-native-village-sidhu-moosewala-s-mother-wins/706210.html |access-date=16 September 2019 |work=The Tribune |date=30 December 2018 |archive-date=30 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181230202010/https://www.tribuneindia.com/news/punjab/badals-kin-loses-from-native-village-sidhu-moosewala-s-mother-wins/706210.html |url-status=live }}</ref> [[File:Sidhu Moose Wala Congress.png|thumb|ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ [[ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੰਨੀ]] ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ [[ਨਵਜੋਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ]] ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ [[ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ]] ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ।]] ਦਸੰਬਰ 2021 ਨੂੰ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ [[ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2022|2022 ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ]] ਲੜਨ ਲਈ [[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ|ਕਾਂਗਰਸ]] ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। [[ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਮਾਨਸਾ ਹਲਕੇ]] ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 20.52% ਵੋਟਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ [[ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ]] ਦੇ [[ਵਿਜੇ ਸਿੰਗਲਾ]] ਤੋਂ 63,323 ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਿਆ। 2022 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਮੂਸੇਵਾਲਾ ਵਿਰੁੱਧ ਚੋਣ ਜ਼ਾਬਤੇ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਦੰਡਾਵਲੀ ਦੀ ਧਾਰਾ 188 ਤਹਿਤ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਨਸਾ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਘਰ-ਘਰ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। 11 ਅਪਰੈਲ, 2022 ਨੂੰ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ "ਸਕੇਪਗੋਟ" ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਗੀਤ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 2022 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਸਫਲਤਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ (ਆਪ) ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੋਟਰ 'ਆਪ' ਨੂੰ ਚੁਣਨ ਲਈ "ਗਦਾਰ" (ਅਨੁਵਾਦ-ਗੱਦਾਰ) ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦਾ ਗੀਤ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ 'ਪੰਜਾਬ ਵਿਰੋਧੀ' ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸੂਬਾ ਇਕਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਜਾ ਵੜਿੰਗ ਤੋਂ ਜਵਾਬ ਮੰਗਿਆ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। === ਚੋਣ ਨਤੀਜੇ === {{Transcluded section|source=ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ}} {{#section:ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|2/9/5=ShubdeepXGurveer}} == ਹੱਤਿਆ == {{Main articles|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ}} {{Infobox civilian attack | title = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੀ ਹੱਤਿਆ | image = | caption = | location = ਜਵਾਹਰਕੇ ਪਿੰਡ, [[ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ|ਮਾਨਸਾ]], [[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ|ਪੰਜਾਬ]], ਭਾਰਤ | target = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | murderer = <!-- Lawrence Bishnoi --> | type = ਗੱਡੀ ਚੋਂ ਗੋਲੀਆਂ ਨਾਲ [[ਕਤਲ]], [[ਹੱਤਿਆ]] | date = {{start date and age|df=yes|2022|5|29}} | time = 5:30 ਸ਼ਾਮ | timezone = [[ਭਾਰਤੀ ਮਿਆਰੀ ਸਮਾਂ|ਆਈਐਸਟੀ]] | weapon = <!-- Unknown --> | perpetrators = ਅਪ੍ਰਮਾਣਿਤ | accused = [[ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ]]<br/>[[ਗੋਲਡੀ ਬਰਾੜ]] | fatalities = 1 (ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ) | injuries = 2 }} ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਜਵਾਹਰਕੇ ਵਿੱਚ 29 ਮਈ, 2022 ਨੂੰ ਅਣਪਛਾਤੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੀ "ਥਾਰ" ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਾਰੈਂਸ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਦੇ ਗਿਰੋਹ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਣ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਫੇਸਬੁੱਕ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਕਤਲ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਿਸ਼ਨੋਈ ਨੇ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ<ref>{{cite news |last1=Sengar |first1=Mukesh Singh |last2=Achom |first2=Debanish |date=1 June 2022 |title=Gangster Linked To Sidhu Moose Wala's Murder Not Cooperating: Sources |url=https://www.ndtv.com/india-news/gangster-lawrence-bishnoi-linked-to-sidhu-moose-walas-murder-not-cooperating-say-sources-3029131 |work=NDTV |access-date=15 June 2022}}</ref>, ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਜੂਨ 2022 ਤੱਕ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਨੂੰ ਕਤਲ ਦਾ "ਮਾਸਟਰਮਾਈਂਡ" ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।<ref>{{cite news |title=Sidhu Moose Wala Case: Gangster Lawrence Bishnoi is mastermind, say officials |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/india/sidhu-moose-wala-case-gangster-lawrence-bishnoi-is-mastermind-says-top-delhi-police/articleshow/92087268.cms |access-date=15 June 2022 |work=Economic Times |date=9 June 2022}}</ref><ref>{{cite news |title=How did Lawrence Bishnoi mastermind Sidhu Moosewala's killing from jail? |url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/how-did-lawrence-bishnoi-mastermind-sidhu-moosewalas-killing-from-jail-403270 |access-date=15 June 2022 |agency=IANS |work=Tribune India |date=12 June 2022}}</ref> ਪੁਲੀਸ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਾਮ ਸਾਢੇ ਚਾਰ ਵਜੇ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲਿਆ। ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਆਪਣੀ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀ [[ਮਹਿੰਦਰਾ ਥਾਰ]] ਐਸ.ਯੂ.ਵੀ ਚਲਾ ਕੇ [[ਬਰਨਾਲਾ (ਪਿੰਡ)|ਬਰਨਾਲਾ]] ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਸੀ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।<ref name="NDTV details" /> ਸ਼ਾਮ 5:30 ਵਜੇ ਜਦੋਂ ਐਸਯੂਵੀ ਜਵਾਹਰਕੇ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਦੋ ਹੋਰ ਕਾਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਘੇਰ ਲਿਆ।<ref name="NDTV 30 May Shot" /> ਘਟਨਾ ਦੌਰਾਨ ਤੀਹ ਰਾਊਂਡ ਫਾਇਰ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੋ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਏ।<ref>{{Cite news |last=Goswami |first=Sohini |date=29 May 2022 |title=Punjabi singer Sidhu Moose Wala shot dead day after govt withdrew his security |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/punjabi-singer-sidhu-moosewala-shot-dead-in-firing-incident-in-mansa-district-101653828722161.html |work=Hindustan Times |access-date=29 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135151/https://www.hindustantimes.com/india-news/punjabi-singer-sidhu-moosewala-shot-dead-in-firing-incident-in-mansa-district-101653828722161.html |url-status=live }}</ref> ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਸਤੌਲ ਨਾਲ ਹਮਲਾਵਰਾਂ 'ਤੇ ਜਵਾਬੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਮਲਾਵਰ ਮੌਕੇ ਤੋਂ ਫ਼ਰਾਰ ਹੋ ਗਏ।<ref name="NDTV details" /> ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੂੰ ਮਾਨਸਾ ਦੇ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।<ref name="indianexpress death" /> ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ 424 ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੁਲਿਸ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, [[ਸਾਕਾ ਨੀਲਾ ਤਾਰਾ]] ਦੀ ਬਰਸੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨਾਲ ਚਾਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦੋ ਕਮਾਂਡੋ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ।<ref name="indianexpress death">{{Cite news |date=29 May 2022 |title=Punjabi singer and Congress leader Sidhu Moose Wala shot dead in Mansa |url=https://indianexpress.com/article/cities/amritsar/punjabi-singer-congress-leader-sidhu-moose-wala-shot-dead-7942590/ |work=The Indian Express |access-date=29 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135109/https://indianexpress.com/article/cities/amritsar/punjabi-singer-congress-leader-sidhu-moose-wala-shot-dead-7942590/ |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |last=Mateen |first=Zoya |date=30 May 2022 |title=Sidhu Moose Wala: Murder of popular Indian singer sparks anger |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-61629130 |access-date=30 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530110041/https://www.bbc.com/news/world-asia-india-61629130 |url-status=live }}</ref> ਘਟਨਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਬੁਲੇਟ ਪਰੂਫ ਗੱਡੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਦੋ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।<ref name="10 Facts">{{cite news |title=Sidhu Moosewala Shot Dead: The Singer Was Not in His Usual Bullet-Proof Car, Say Sources {{!}} 10 Facts |url=https://www.news18.com/news/india/punjabi-singer-sidhu-moosewala-shot-at-rushed-to-hospital-in-critical-condition-5270287.html |access-date=29 May 2022 |work=News18 |date=29 May 2022 |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135110/https://www.news18.com/news/india/punjabi-singer-sidhu-moosewala-shot-at-rushed-to-hospital-in-critical-condition-5270287.html |url-status=live }}</ref><ref name="TNS">{{cite news |title=Sidhu Moosewala had 2 security personnel, private bulletproof vehicle; he travelled without them: Punjab DGP Bhawra |url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/sidhu-moosewala-murder-punjab-dgp-vk-bhawra-says-sit-to-be-formed-to-probe-case-399284 |work=The Tribune |date=29 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220531002557/https://www.tribuneindia.com/news/punjab/sidhu-moosewala-murder-punjab-dgp-vk-bhawra-says-sit-to-be-formed-to-probe-case-399284 |archive-date=31 May 2022 |url-status=bot: unknown |access-date=31 May 2022 }}</ref> ਉਸਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੀ ਥਾਰ ਐਸ.ਯੂ.ਵੀ. ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਬੈਠ ਸਕਦੇ ਸਨ।<ref name="NDTV details">{{cite news |last1=Ghazali |first1=Mohammed |last2=Kumar |first2=Akhil |title=How Sidhu Moose Wala Was Killed - The Chilling Details |url=https://www.ndtv.com/india-news/how-sidhu-moose-wala-was-killed-the-chilling-details-3028055 |access-date=1 June 2022 |work=NDTV |date=1 June 2022}}</ref> == ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ == {{Main|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ}} == ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮਾਂ == * ''[[ਪੀਬੀਐਕਸ 1]]'' (2018)<ref>{{Cite web|url=http://www.radioandmusic.com/entertainment/editorial/news/181031-confidential-and-pbx1-reaches-top-spot-on|title='CON.FI.DEN.TIAL' and 'PBX1' reaches top spot on iTunes|website=www.radioandmusic.com|language=en|access-date=9 March 2020|archive-date=12 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612162842/http://www.radioandmusic.com/entertainment/editorial/news/181031-confidential-and-pbx1-reaches-top-spot-on|url-status=live}}</ref> * [[ਸਨਿੱਚਸ ਗੈੱਟ ਸਨਿੱਚਸ|''ਸਨਿੱਚਸ ਗੈੱਟ ਸਨਿੱਚਸ'']] (2020)<ref>{{Cite web|title=Sidhu Moosewala Releases Album 'Snitches Get Stitches'|url=http://britasia.tv/sidhu-moosewala-releases-album-snitches-get-stitches/|last=Grewal|first=Simran|date=13 May 2020|website=BritAsia TV|language=en-GB|access-date=18 May 2020|archive-date=16 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200516101313/https://britasia.tv/sidhu-moosewala-releases-album-snitches-get-stitches/|url-status=live}}</ref> * ''[[ਮੂਸਟੇਪ]]'' (2021)<ref>{{Cite news|title=Sidhu Moosewala's much-awaited Moosetape's poster, inside details, release date out; Punjabi singer says 'tried to deliver my best'|url=https://www.tribuneindia.com/news/pollywood/sidhu-moosewalas-much-awaited-moosetapes-poster-inside-details-release-date-out-punjabi-singer-says-tried-to-deliver-my-best-252815|date=14 May 2021|work=[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]]|access-date=29 May 2022|archive-date=16 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616125020/https://www.tribuneindia.com/news/pollywood/sidhu-moosewalas-much-awaited-moosetapes-poster-inside-details-release-date-out-punjabi-singer-says-tried-to-deliver-my-best-252815|url-status=live}}</ref> === ਈਪੀ === * ''[[ਨੋ ਨੇਮ (ਈਪੀ)|ਨੋ ਨੇਮ]]'' (2022)<ref>{{Cite web|url=https://kiddaan.com/sidhu-moosewala-released-his-first-ep-no-name-listen-all-songs-here/|title=Sidhu Moosewala Released His First EP No Name. Listen All Songs Here|date=25 April 2022|website=Kiddaan|access-date=29 May 2022|archive-date=30 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135604/https://kiddaan.com/sidhu-moosewala-released-his-first-ep-no-name-listen-all-songs-here/|url-status=live}}</ref> * ''ਮੂਸ ਪ੍ਰਿੰਟ (2025)''<ref>{{Cite web |last=TheSportsGrail |date=2025-06-10 |title=Sidhu Moose Wala New EP 2025 Moose Print Release Date, Time, Songs Names List And Poster |url=https://thesportsgrail.com/sidhu-moose-wala-new-ep-2025-moose-print-release-date-time-songs-names-list-and-poster/ |access-date=2025-06-15 |website=The SportsGrail |language=en}}</ref> == ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ == {{Main|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਵੀਡੀਓਗ੍ਰਾਫੀ}} === ਅਦਾਕਾਰ === {| class="wikitable sortable" |- ! ਸਾਲ ! ਫਿਲਮ ! ਭੂਮਿਕਾ ! ਨੋਟ |- |2019 |''ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਜੋੜੀ'' |ਜਿਓਣਾ |ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਦਿੱਖ<ref>{{cite news |title=The makers of the Punjabi Movie 'Teri Meri Jodi' has finally released the title track of the film. The song has been sung by Prabh Gill and Raashi Sood. {{!}} SpotboyE |url=https://www.spotboye.com/pollywood/pollywood-music/the-title-track-of-teri-meri-jodi-sung-by-prabh-gill-and-raashi-sood-is-out-now/5d64c45d09da697670cc8c52 |access-date=29 May 2022 |work=spotboye.com |language=en |archive-date=14 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210514224313/https://www.spotboye.com/pollywood/pollywood-music/the-title-track-of-teri-meri-jodi-sung-by-prabh-gill-and-raashi-sood-is-out-now/5d64c45d09da697670cc8c52 |url-status=live }}</ref> |- | rowspan="2" |2021 | ''[[ਮੂਸਾ ਜੱਟ]]'' || ਮੂਸਾ || ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ<ref name=":0" /><ref name="kiddaan.com">{{Cite web|url=https://kiddaan.com/release-date-of-sidhu-moosewalas-upcoming-movie-moosa-jatt-changed/|title=Release Date of Sidhu Moosewala's Upcoming Movie Moosa Jatt Changed|date=18 June 2021|work=Kiddaan|access-date=29 May 2022|archive-date=4 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210904053019/https://kiddaan.com/release-date-of-sidhu-moosewalas-upcoming-movie-moosa-jatt-changed/amp/|url-status=live}}</ref> |- | ''ਯੈੱਸ ਆਈ ਐੱਮ ਸਟੂਡੈਂਟ'' || ਜੱਸ ਗਿੱਲ ||<ref>{{cite news|last=Kaur|first=Gurnaaz|url=https://www.tribuneindia.com/news/punjab/sidhu-moosewala-and-mandy-takhar-say-their-film-yes-i-am-student-will-strike-a-chord-with-the-audience-328494|title=Sidhu Moosewala and Mandy Takhar say their film Yes I Am Student will strike a chord with the audience|date=23 October 2021|publisher=Tribune|access-date=29 May 2022|archive-date=1 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220201163116/https://www.tribuneindia.com/news/punjab/sidhu-moosewala-and-mandy-takhar-say-their-film-yes-i-am-student-will-strike-a-chord-with-the-audience-328494|url-status=live}}</ref> |- | {{TableTBA}} || style="background:#ffc;"|''ਜੱਟਾਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ ਗਾਉਣ ਲੱਗਿਆ'' {{dagger}}|| ||ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ [[ਅੰਬਰਦੀਪ ਸਿੰਘ]]<ref>{{cite news |title=Sidhu Moosewala to star in Amberdeep Singh's next venture 'Jattan Da Munda Gaun Lagya! |url=https://www.ptcpunjabi.co.in/sidhu-moosewala-to-star-in-amberdeep-singhs-next-venture-jattan-da-munda-gaun-lagya |access-date=29 May 2022 |work=PTC Punjabi |date=25 August 2021 |language=en |archive-date=25 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210825131826/https://www.ptcpunjabi.co.in/sidhu-moosewala-to-star-in-amberdeep-singhs-next-venture-jattan-da-munda-gaun-lagya |url-status=live }}</ref> |- |colspan="4"| <small>{{dagger|alt=ਜਿਹੜੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਅਜੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ}} ਅਜੇ ਤੱਕ ਰਿਲੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ</small> |} == ਟੂਰ == * ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੁਆਏਜ਼ ਟੂਰ/ ਪੀਬੀਐਕਸ 1 ਟੂਰ (2018–19) * ਸੋਲੋ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ/ਇਟਲੀ/ਭਾਰਤ ਲਾਈਵ ਸ਼ੋਅ (2019–20) * ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ ਬੈਕ ਟੂ ਬਿਜ਼ਨਸ ਵਰਲਡ ਟੂਰ (2022-23) {{Commons category|Sidhu Moose Wala|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ}} == ਨੋਟ == {{Reflist|group=Note}} == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} ==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ== {{Commons category||ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ}} * {{allmusic}} * {{discogs artist|Sidhu Moose Wala}} * {{IMDb name|10216570}} {{Sidhu Moose Wala}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1993]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2022]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਸਿੱਖ]] f5suaivp0u20dts582z8trvy55j5tga 0 111898 840715 768687 2026-06-11T18:42:23Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 840715 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਅਹਿਦ ਤਮੀਮੀ | image = 20180807 Ahed Tamimi West Bank Palestine 2.jpg | caption = 2018 ਵਿੱਚ ਤਮੀਮੀ | native_name = عهد التميمي | native_name_lang = ar | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|2001|01|31}}<ref name="Plachta"/> | birth_place = ਨਾਬੀ ਸਲੀਹ, ਵੈਸਟ ਬੈਂਕ, ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਇਲਾਕਾ | monuments = | residence = | nationality = | other_names = | ethnicity = <!-- Ethnicity should be supported with a citation from a reliable source --> | citizenship = | education = | alma_mater = | occupation = | years_active = | employer = | organization = | agent = | known_for = ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲਤਾ | notable_works = | style = | influences = | influenced = | home_town = | salary = | net_worth = <!-- Net worth should be supported with a citation from a reliable source --> | height = <!-- {{height|m=}} --> | weight = <!-- {{convert|weight in kg|kg|lb}} --> | television = | title = | term = | predecessor = | successor = | party = | movement = | opponents = | boards = | religion = <!-- Religion should be supported with a citation from a reliable source --> | denomination = <!-- Denomination should be supported with a citation from a reliable source --> | spouse = | partner = | children = | parents = ਬੈਸਮ (ਪਿਤਾ)<br> ਨਰੀਮਨ (ਮਾਤਾ) | relatives = | callsign = | awards = | signature = | website = <!-- {{URL|www.example.com}} --> | footnotes = | box_width = }} '''ਅਹਿਦ ਤਮੀਮੀ''' ([[ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਅਰਬੀ]]: عهد التميمي) ਜਨਮ 31 ਜਨਵਰੀ 2001, ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਵੈਸਟ ਬੈਂਕ ਦੇ ਨਾਬੀ ਸਲੀਹ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਇੱਕ ਫਲਸਤੀਨੀ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਉਹ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਸਿਪਾਹੀ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੀ ਹੋ ਚਿੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਡੀਓਜ਼ ਕਰਕੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਤਮੀਮੀ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਉਸ ਨੂੰ ਵੈਸਟ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਕਬਜ਼ੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਟਾਕਰੇ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ, ਅਤੇ ਫਲਸਤੀਨੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਇੱਕ ਹਿੰਮਤ ਵਾਲੇ ਵਕੀਲ ਸਮਝਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦਾ ਦਲੀਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਨੂੰ ਅਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੇ ਮੰਤਵ ਲਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਤਮੀਮੀ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਉਸ ਨੂੰ ਵੈਸਟ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਇਲੀ ਕਬਜ਼ੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਟਾਕਰੇ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ, ਅਤੇ ਫਲਸਤੀਨੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਇੱਕ ਹਿੰਮਤੀ ਵਕੀਲ ਸਮਝਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੀ ਦਲੀਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ [[ਇਜ਼ਰਾਇਲ]] ਨੂੰ ਅਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਮੰਤਵ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਸੰਬਰ 2017 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸਿਪਾਹੀ ਨੂੰ ਥੱਪੜ ਮਾਰਨ ਲਈ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਵਿਡੀਓ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਹੋ ਗ ਸੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿੱਤਾਂ ਅਤੇ ਬਹਿਸ ਨੂੰ ਛੁੰਹਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਵਿਡੀਓ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਗ। ਤਮੀਮੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਟੀਸ਼ਨ ਸੌਦੇ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 29 ਜੁਲਾਈ 2018 ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="Berger, Yotam">{{cite web|url=https://www.haaretz.com/israel-news/palestinian-teen-ahed-tamimi-released-from-israeli-prison-1.6315634|title=Palestinian Teen Ahed Tamimi, Jailed for Assaulting Israeli Soldier, Released|author=Berger, Yotam|work=Haaretz|date=29 July 2018|accessdate=29 July 2018|archive-date=25 ਦਸੰਬਰ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225224329/https://www.haaretz.com/israel-news/palestinian-teen-ahed-tamimi-released-from-israeli-prison-1.6315634|url-status=dead}}</ref> ==ਹਵਾਲੇ== [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 2001]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] 8fubkm3flcpxfeynq2515r0w599wh82 0 131007 840718 818736 2026-06-11T22:39:00Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 840718 wikitext text/x-wiki {{ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਏਸ਼ੀਆਈ ਮਹੀਨਾ 2020}} {{Infobox person|name=ਜ਼ਾਹਿਰ ਰਾਇਹਾਨ|education=ਬੀ.ਏ.|relatives=ਸ਼ਾਹੀਦੁੱਲਾ ਕੈਸਰ (ਭਰਾ)|spouse={{unbulleted list|{{marriage|[[ਸੁਮਿਤਾ ਦੇਵੀ]]|1961|1968|end=divorce}}|{{marriage|[[ਸ਼ੁਚੰਦਾ]]|1968}}}}|notable_works=ਸਟੋਪ ਜੇਨੋਸਾਇਡ|known_for=|occupation={{flatlist| * ਫ਼ਿਲਮਨਿਰਮਾਤਾ * ਨਾਵਲਕਾਰ * ਲੇਖਕ }}|alma_mater=[[ਢਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]]|disappeared_status=ਮੌਤ ਮੰਨ ਲਈ ਗਈ|image=Zahir Raihan (1935–1972).jpg|disappeared_place=[[ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼]]|birth_place=ਫੇਨੀ ਮਹਾਕੁਮਾ, ਬੰਗਾਲ ਸਰਕਾਰ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ|birth_date={{birth date |df=yes|1935|08|19}}|native_name_lang=bn|native_name=জহির রায়হান|caption=|awards=[[#Awards|full list]]}}'''ਜ਼ਾਹਿਰ ਰਾਇਹਾਨ''' (19 ਅਗਸਤ 1935 - 30 ਜਨਵਰੀ 1972 ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ) ਇੱਕ [[ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼]] ਦਾ [[ਨਾਵਲ|ਨਾਵਲਕਾਰ]], ਲੇਖਕ ਅਤੇ [[ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ]] ਸੀ। ਉਹ [[ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਮੁਕਤੀ ਸੰਗਰਾਮ|ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਜੰਗ]] ਦੌਰਾਨ ਬਣੀ ਆਪਣੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ''ਸਟਾਪ ਜੇਨੋਸਾਇਡ'' (1971) ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ<ref name="bpedia">{{Harvard citation no brackets|Khan|2012}}</ref> ਉਸ ਨੂੰ 1977 ਵਿਚ ਇਕਤੁਸ਼ੀ ਪਦਕ ਅਤੇ 1992 ਵਿਚ [[ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ]] ਦੁਆਰਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="ekushey">{{Cite news|url=http://www.moca.gov.bd/site/page/c706da0c-29ee-4f0f-95d9-fa6705e19001/|access-date=23 August 2017|publisher=Government of Bangladesh|language=bn|script-title=bn:একুশে পদকপ্রাপ্ত সুধীবৃন্দ|trans-title=Ekushey Padak winners list}}</ref> <ref name="indepen">{{Cite web|url=http://brri.portal.gov.bd/sites/default/files/files/brri.portal.gov.bd/page/87944ec4_496e_415d_af37_27a10fb35625/Independence%20Day%20Award.pdf|title=Independence Day Award|publisher=Government of Bangladesh|access-date=23 September 2016|archive-date=23 ਸਤੰਬਰ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160923180015/http://brri.portal.gov.bd/sites/default/files/files/brri.portal.gov.bd/page/87944ec4_496e_415d_af37_27a10fb35625/Independence%20Day%20Award.pdf|url-status=dead}}</ref> == ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ == ਰਾਇਹਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਮੁਹੰਮਦ ਜ਼ਹੀਰਉੱਲਾ 19 ਅਗਸਤ 1935 ਨੂੰ ਨੋਖਾਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਤਤਕਾਲੀ ਫੇਨੀ ਮਹਾਕੁਮਾ ਵਿੱਚ ਮਜੂਪੁਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। <ref>{{Cite news|url=http://archive.thedailystar.net/suppliments/2006/december/december14th/intellectuals.htm|title=Profiles of martyred intellectuals|work=The Daily Star|access-date=19 November 2014|archive-date=3 ਦਸੰਬਰ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203062204/http://archive.thedailystar.net/suppliments/2006/december/december14th/intellectuals.htm|url-status=dead}}</ref> 1947 ਵਿੱਚ [[ਬੰਗਾਲ]] ਦੀ [[ਵੰਡ]] ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਸਮੇਤ, [[ਕੋਲਕਾਤਾ|ਕਲਕੱਤੇ]] ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਾਪਸ ਆਇਆ। ਉਸਨੇ [[ਢਾਕਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਤੋਂ [[ਬੰਗਾਲੀ]] ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। == ਕਰੀਅਰ == ਰਾਇਹਾਨ ਨੇ [[ਬੰਗਾਲੀ ਸਾਹਿਤ]] ਵਿੱਚ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਸਾਹਿਤਕ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਇਹਾਨ ਨੇ ਇੱਕ [[ਪੱਤਰਕਾਰ]] ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ 1950 ਵਿੱਚ ''ਜੁਗਰ ਆਲੋ'' ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ, ''ਖੱਪਚੜਾ'', ''ਜੰਤਰਿਕ'' ਅਤੇ ''ਸਿਨੇਮਾ'' ਵਿਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ 1956 ਵਿਚ ''ਪ੍ਰੋਬਾਹੋ'' ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite news|url=http://www.daily-sun.com/post/22439/Zahir-Raihan:-Recalling-an-Intellectual-|title=Zahir Raihan: Recalling an Intellectual|work=The Daily Sun|access-date=14 June 2017|archive-date=24 ਅਗਸਤ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170824074313/http://www.daily-sun.com/post/22439/Zahir-Raihan:-Recalling-an-Intellectual-|url-status=dead}}</ref> ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ''ਸੁਰਯਗ੍ਰਹਿਣ'' 1955 ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ 1957 ਵਿਚ ਉਰਦੂ ਫ਼ਿਲਮ ''[[ਜਾਗੋ ਹੂਆ ਸਵੇਰਾ|ਜਾਗੋ ਹੂਆ ਸੇਵਰਾ]]'' ਵਿਚ ਸਹਾਇਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। <ref>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/news/zahir-raihan-the-unparalleled-legend-1787128|title=Zahir Raihan: The unparalleled legend|date=19 August 2019|work=The Daily Star|access-date=20 August 2019}}</ref> ਫ਼ਿਲਮ ਵਿਚ ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਿੱਧੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ''ਜੇ ਨਦੀ ਮਾਰੂਪਤੇ'' ਵਿੱਚ ਸਲਾਹੁਦੀਨ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਹਿਤੇਸ਼ਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ ''ਈ ਦੇਸ਼ ਤੋਮਰ ਅਮਰ'' 'ਤੇ ਵੀ ਲਗਾਇਆ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਮੁੱਖ ਗੀਤ ਲਿਖਿਆ ਸੀ। 1960 ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਫ਼ਿਲਮ''ਕੋਖੋਨੋ ਅਸ਼ੈਨੀ'' ਨਾਲ ਡਾਇਰੈਕਟਿਵ ਡੱਬਟ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ 1961 ਵਿਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਸੀ। 1964 ਵਿਚ ਉਸਨੇ [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰੰਗੀਨ ਫ਼ਿਲਮ ''ਸੰਗਮ'' ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਸਿਨੇਮਾਕੋਪ ਫ਼ਿਲ, ''ਬਹਾਨਾ'' ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਰਾਇਹਾਨ 1952 ਦੀ [[ਬੰਗਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅੰਦੋਲਨ|ਭਾਸ਼ਾ ਲਹਿਰ]] ਦਾ ਸਰਗਰਮ ਸਮਰਥਕ ਸੀ ਅਤੇ 21 ਫ਼ਰਵਰੀ 1952 ਨੂੰ ਅਮਤਾਲਾ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਭਾਸ਼ਾ ਅੰਦੋਲਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਉਸ ਉੱਤੇ ਇੰਨਾ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਫ਼ਿਲਮ ''ਜੀਬਨ ਥਕੇ ਨੇਯਾ'' ਦੇ ਅਧਾਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ 1969 ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਹੋਏ ਵਿਦਰੋਹ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। 1971 ਵਿਚ ਉਹ [[ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼]] ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਜੰਗ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵੀ ਬਣਾਈਆਂ। <ref>The Daily Prothom Alo,17 August 2006</ref> ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਰਾਇਹਾਨ ਕਲਕੱਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿਥੇ ਉਸ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ''ਜੀਬਨ ਥਕੇ ਨੇਯਾ'' ਦਿਖਾਈ ਗਈ। ਉਸ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ [[ਸੱਤਿਆਜੀਤ ਰਾਏ|ਸੱਤਿਆਜੀਤ ਰੇ]], [[ਰਿਤਵਿਕ ਘਟਕ|ਰਿਤਵਿਕ ਘਾਤਕ]], [[ਮਰਣਾਲ ਸੇਨ|ਮ੍ਰਿਣਾਲ ਸੇਨ]] ਅਤੇ [[ਤਪਨ ਸਿਨਹਾ]] ਨੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਤੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਕਲਕੱਤੇ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਪੈਸਾ ਆਜ਼ਾਦੀ ਘੁਲਾਟੀਆਂ ਦੇ ਟਰੱਸਟ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।<ref name="Amzad">"Akhono Obohelito Zahir Raihan" Hossain, Amzad. The Daily Prothom Alo, 17 August 2006</ref> == ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ == ਰਾਇਹਾਨ ਦਾ ਦੋ ਵਾਰ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਹਿਲਾ 1961 ਵਿੱਚ [[ਸੁਮਿਤਾ ਦੇਵੀ]] ਅਤੇ ਦੂਜਾ 1968 ਵਿੱਚ [[ਸ਼ੁਚੋਂਦਾ|ਸ਼ੁਚੰਦਾ]] ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦੋਵੇਂ ਫ਼ਿਲਮ [[ਅਦਾਕਾਰ|ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] ਸਨ। ਸੁਮਿਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਬਿਪੁਲ ਰਾਇਹਾਨ ਅਤੇ ਅਨੋਲ ਰਾਇਹਾਨ ਸਨ। ਸ਼ੁਚੌਂਦਾ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਉਸਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਓਪੂ ਰਾਇਹਾਨ ਅਤੇ ਟੋਪੂ ਰਾਇਹਾਨ ਸੀ। <ref>{{Cite news|url=http://www.prothom-alo.com/entertainment/article/474862/প্রধানমন্ত্রীর-সহায়তা-কামনা|date=12 March 2015|work=Prothom Alo|script-title=bn:বিপুল রায়হান গুরুতর অসুস্থ:প্রধানমন্ত্রীর সহায়তা কামনা|access-date=12 ਜਨਵਰੀ 2022|archive-date=25 ਦਸੰਬਰ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225210943/https://www.prothomalo.com/entertainment/article/474862/%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A7%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A6%AE%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A7%80%E0%A6%B0-%E0%A6%B8%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A6%A4%E0%A6%BE-%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%AE%E0%A6%A8%E0%A6%BE|dead-url=yes}}</ref> == ਅਲੋਪ ਹੋਣਾ == ਰਾਇਹਾਨ 30 ਜਨਵਰੀ 1972 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ, ਇਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖਕ ਸ਼ਾਹਿਦਉੱਲਾ ਕੈਸਰ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿਚ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਯੁੱਧ ਦੇ ਅਖੀਰਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ [[ਪਾਕ ਫ਼ੌਜ|ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੈਨਾ]] ਅਤੇ / ਜਾਂ ਸਥਾਨਕ ਸਹਿਯੋਗੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਫੜ੍ਹ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। <ref name="Capturing">{{Cite news|url=http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=269585|title=Zahir Raihan: Capturing national struggles on celluloid|last=Ferdous|first=Fahmim|date=19 February 2013|work=The Daily Star|access-date=9 November 2013|archive-date=10 ਨਵੰਬਰ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131110063654/http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=269585|url-status=dead}}</ref> ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਿਹਾਰੀ ਸਹਿਯੋਗੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾਈਆਂ ਸਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਜਧਾਨੀ ਢਾਕਾ ਦੇ ਇੱਕ ਉਪਨਗਰ ਮੀਰਪੁਰ ਗਏ ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਹਿਯੋਗੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ / ਬਿਹਾਰੀ ਦੇ ਕੁਝ ਗੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। == ਕਿਤਾਬਾਂ == === ਨਾਵਲ === {{Columns-list|* ''ਸ਼ੇਸ਼ ਬਿਕਲੇਰ ਮੇਏ'' (ਏ ਗਰਲ ਇਨ ਦ ਲੇਟ ਆਫਟਰ-ਨੂਨ) * ''ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ'' (ਥ੍ਰ੍ਸਟ) * ''ਹਜਰ ਬਛਾਰ ਧੇਰ'' (ਫਾਰ ਥਾਉਂਜੰਡ ਈਅਰਜ) * ''ਅਰੇਕ ਪਲਗੁਨ'' (ਅਨਾਦਰ ਸਪਰਿੰਗ) * ''ਬਰਫ਼ ਗਲਾ ਨਦੀ'' (ਰੀਵਰ ਆਫ ਮੇਲਟਡ ਆਇਸ) * ''ਅਰ ਕਟੋ ਦਿਨ'' (ਹਾਓ ਮੈਨੀ ਮੋਰ ਡੇਅਜ) * ''ਕਾਏਕਤੀ ਮ੍ਰਿਤਉ'' (ਏ ਫਿਊ ਡੇਥਜ) * ''ਏਕੁਸ਼ੇ ਫ਼ਰਵਰੀ'' (21 ਫ਼ਰਵਰੀ)|colwidth=20em}} === ਲਘੂ ਕਹਾਣੀਆਂ === {{Columns-list|* ਸੋਨਾਰ ਹਰਿਨ (ਦ ਗੋਲਡਨ ਡੀਅਰ) * ਸਮਾਯੇਰ ਪਰਾਯੋਜਨਾ (ਫ਼ਾਰ ਦ ਨੀਡ ਆਫ ਟਾਈਮ) * ਏਕਤੀ ਜਗਿਆਸਾ (ਵਨ ਕ਼ੁਏਸ਼ਨ) * ਹਰਾਨੋ ਬਲੇ (ਦ ਲੋਸਟ ਰਿੰਗ) * ਬਾਧ (ਦ ਪ੍ਰੋਟੇਸਟ) * ਸੂਰਯਾਗ੍ਰਹਿਣ (ਦ ਸੋਲਰ ਏਕਲਿਪਸ) * ਨਯਾ ਪਤਨ (ਦ ਨਿਊ ਫ਼ਾਊਂਡੇਸ਼ਨ) * ਭੰਗਾਚੋਰਾ (ਦ ਬ੍ਰੋਕਨ) * ਅਪਰਾਧ (ਦ ਕ੍ਰਾਇਮ) * ਸ੍ਵੀਕਿਰਤੀ (ਦ ਕੰਗ੍ਰਾਚੁਲੈਸ਼ਨ) * ਅਤੀ ਪ੍ਰੀਚਿਤੋ (ਵੇਰੀ ਫੈਮਿਲਰ) * ਇੱਛਾ ਅਨੀਇੱਛਾ (ਵਿਸ਼ ਓਰ ਨੋ ਵਿਸ਼) * ਜਨਮਾਂਤਰ (ਰੀਏਨਕਰਮੇਸ਼ਨ) * ਪੋਸਟਰ * ਇਛਾਗਰ ਅਗੁਨ ਜਵਾਲਛੀ (ਬਰਨਟ ਇਨ ਦ ਫਾਇਰ ਆਫ ਵਿਸ਼) * ਕਟੋਗੁਲੋ ਕੁਕੁਰੇਰ ਅਰਤਾਂਦ (ਬਾਰਕ ਆਫ ਸਮ ਡੋਗਸ) * ਕਾਏਕਤੀ ਸੇਨਲਾਪ (ਸਮ ਡਾਇਲਾਗਸ) * ਦੇਮਾਗ(ਪਰਾਈਡ) * ਮਸਕੇਅਰ * ਏਕੁਸ਼ੇਰ ਗਲਪੋ (ਸਟੋਰੀ ਆਫ 21)|colwidth=20em}} == ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ == [[ਤਸਵੀਰ:Zahir_Raihan_1961.jpg|right|thumb| ਰਾਇਹਾਨ ਫ਼ਿਲਮ ''ਕੋਖੋਨੋ ਅਸ਼ੈਨੀ'' (1961) ਦੇ ਸੈੱਟ 'ਤੇ]] ; ਫ਼ਿਲਮਾਂ * ''ਕੋਖੋਨੋ ਅਸ਼ੈਨੀ'', 1961 <ref>{{Harvard citation no brackets|Gazdar|1997}}</ref> * ''ਸੋਨਾਰ ਕਾਜੋਲ'', 1962 ( ਕਲੀਮ ਸ਼ਰਾਫੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ) <ref name="Capturing"/> <ref>{{Harvard citation no brackets|Gazdar|1997}}</ref> * ''ਕੰਚਰ ਦਿਆਲ'', 1963 <ref name="Gazdar1997p252">{{Harvard citation no brackets|Gazdar|1997}}</ref> * ''ਸੰਗਮ'', 1964, ਉਰਦੂ <ref name="Gazdar1997p253">{{Harvard citation no brackets|Gazdar|1997}}</ref> * ''ਬਹਾਨਾ'', 1965, ਉਰਦੂ <ref name="Gazdar1997p254">{{Harvard citation no brackets|Gazdar|1997}}</ref> * ''ਬੇਹੁਲਾ'', 1966 <ref name="Gazdar1997p257">{{Harvard citation no brackets|Gazdar|1997}}</ref> * ''ਅਨਵਾਰਾ'', 1967 <ref name="Gazdar1997p259">{{Harvard citation no brackets|Gazdar|1997}}</ref> * ''ਅਗੁਨ ਨੀਏ ਖੇਲਾ'', 1967 {{Refn|Author [[Mushtaq Gazdar]] attributes ''[[Agun Niye Khela]]'' to director Nurul Haq. Recollections in some present day news articles say it was jointly directed by Nurul Haque Bacchu and Amzad Hossain.<ref>{{cite news |title=It's a special day for Sabina Yasmin Sunday |url=http://www.theindependentbd.com/home/printnews/58980 |work=The Independent |location=Dhaka |date=4 September 2016 |access-date=7 ਨਵੰਬਰ 2020 |archive-date=14 ਜੁਲਾਈ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200714065641/http://www.theindependentbd.com/home/printnews/58980 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |title=Sabina pays tribute to Altaf Mahmud |url=http://www.newagebd.net/article/17621/articlelist/323/Cartoon |work=New Age |date=12 June 2017}}</ref> In contrast, some present day news articles say it was directed by Zahir Raihan or was his film.<ref>{{cite news |title=Lifetime Achievement Award Winners! |url=https://www.thedailystar.net/showbiz/cover-story/lifetime-achievement-award-winners-1482631 |newspaper=The Daily Star |date=28 October 2017}}</ref><ref>{{cite news |last=Hasan |first=Rakib |date=31 January 2020 |title=Zahir Raihan made significant contribution to Bengali literature: speakers |url=https://www.newagebd.net/article/98222/zahir-raihan-made-significant-contribution-to-bengali-literature-speakers |work=New Age}}</ref>}} * ''ਜੂਲੀਕਾ'', 1968 <ref name="Gazdar1997p262">{{Harvard citation no brackets|Gazdar|1997}}</ref> * ''ਸ਼ੇਸ਼ ਪਰਜਯਾਂਤਾ'', 1969 <ref name="Gazdar1997p266">{{Harvard citation no brackets|Gazdar|1997}}</ref> * ''ਜਿਬੋਨ ਥਕੇ ਨਯਾ'', 1970 <ref name="Gazdar1997p268">{{Harvard citation no brackets|Gazdar|1997}}</ref> * ''ਜਲਤੇ ਸੂਰਜ ਕੇ ਨੀਚੇ'', 1971, ਉਰਦੂ <ref>{{Harvard citation no brackets|Hoek|2014}}</ref> * ਲੇਟ ਦੇਅਰ ਬੀ ਰਾਇਟ, ਨਾ-ਮੁਕੰਮਲ <ref>{{Harvard citation no brackets|Raju|2002}}</ref> ; ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ * ਸਟੋਪ ਜੇਨੋਸਾਇਡ <ref name="Capturing"/> * ਏ ਸਟੇਟ ਇਜ਼ ਬੋਰਨ * ''ਲਿਬਰੇਸ਼ਨ ਫਾਈਟਰਜ਼'' (ਉਤਪਾਦਨ) * ''ਇਨੋਸੇਂਟ ਮਿਲੀਅਨ'' (ਉਤਪਾਦਨ) === ਨਿਰਮਾਤਾ === * ''ਕੰਚਰ ਦਿਆਲ'', 1963 <ref name="Gazdar1997p252">{{Harvard citation no brackets|Gazdar|1997}}</ref> * ''ਸੰਗਮ'', 1964, ਉਰਦੂ <ref name="Gazdar1997p253">{{Harvard citation no brackets|Gazdar|1997}}</ref> * ''ਬਹਾਨਾ'', 1965, ਉਰਦੂ <ref name="Gazdar1997p254">{{Harvard citation no brackets|Gazdar|1997}}</ref> * ''ਬੇਹੁਲਾ'', 1966 <ref name="Gazdar1997p257">{{Harvard citation no brackets|Gazdar|1997}}</ref> * ''ਰੋਈ ਭਾਈ'', 1967 <ref name="Gazdar1997p259">{{Harvard citation no brackets|Gazdar|1997}}</ref> * ''ਦੂਈ ਭਾਈ'', 1968 <ref name="Gazdar1997p262">{{Harvard citation no brackets|Gazdar|1997}}</ref> * ''ਸ਼ੂਰਾਨੀ ਦੁਰਾਨੀ'', 1968  * ''ਮੋਨਰ ਮੋਟੋ ਬੋਉ'', 1969 <ref>{{Harvard citation no brackets|Gazdar|1997}}</ref> * ''ਸ਼ੇਸ਼ ਪਰਜਯਾਂਤਾ'', 1969 <ref name="Gazdar1997p266">{{Harvard citation no brackets|Gazdar|1997}}</ref> * ''ਜੀਬਨ ਥਕੇ ਨਯਾ'', 1970, ਏ. ਰਹਿਮਾਨ ਨਾਲ <ref name="Gazdar1997p268">{{Harvard citation no brackets|Gazdar|1997}}</ref> == ਅਵਾਰਡ == * ਆਦਮਜੀ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਰਸਕਾਰ * ਬੰਗਲਾ ਅਕਾਦਮੀ ਸਾਹਿਤਕ ਅਵਾਰਡ (1972) * ਏਕੁਸ਼ੇ ਪਦਕ (1977) * ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ ਪੁਰਸਕਾਰ (1992) * ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਨੈਸ਼ਨਲ ਫ਼ਿਲਮ ਅਵਾਰਡ (2005) == ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ == * ਗਾਇਬ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ == ਨੋਟ == {{ਹਵਾਲੇ}} == ਹਵਾਲੇ == === ਫੁਟਨੋਟਸ === {{ਹਵਾਲੇ}} === ਕਿਤਾਬਚਾ === == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * {{IMDB name|id=2513556|name=Zahir Raihan}} * {{Cite web|url=http://www.gunijan.org.bd/GjProfDetails_action.php?GjProfId=250|website=[[Gunijan]]|language=bn|script-title=bn:জহির রায়হান – গুনীজন.কম}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਨਾਵਲਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1935]] fck4zdd7obazxr9w37psdzato9l7n6s 0 135104 840694 774267 2026-06-11T14:11:24Z Sonia Atwal 49604 /* */ 840694 wikitext text/x-wiki {{Infobox album | name = ਮੂਸਟੇਪ | type = ਸਟੂਡੀਓ | artist = [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] | cover = Moosetape.jpg | alt = | released = {{start date|df=yes|2021|5|15}} | recorded = | venue = | studio = | genre = {{hlist|ਪੌਪ|ਹਿਪ ਹੌਪ}} | length = 1:37:00 | label = [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] | producer = {{hlist|ਇੰਟੈਂਸ|ਦ ਕਿਡ|ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਸ|ਵਾਜ਼ਿਰ ਪਾਤਰ|ਸਨੈਪੀ}} | prev_title = ਸਨਿਚਸ ਗੈੱਟ ਸਟਿਚਸ | prev_year = 2020 | next_title = ਨੋ ਨੇਮ | next_year = 2022 | misc = }} '''''ਮੂਸਟੇਪ''' ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ'' [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] ਦੀ ਐਲਬਮ ਹੈ, ਜੋ 15 ਮਈ, 2021 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ। ਮੂਸੇ ਵਾਲੇ ਨੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਵਜੋਂ ਇਹ ਐਲਬਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਟਰੈਕਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਇੰਨਟੈਂਸ, ਦਿ ਕਿਡ, [[ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼|ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਸ]], ਵਾਜ਼ਿਰ ਪਾਤਰ ਅਤੇ ਸਨੈਪੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਐਲਬਮ ਵਿੱਚ 32 ਟ੍ਰੈਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਐਲਬਮ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ [[ਬੋਹੇਮੀਆ]], ਮਿਸਟ, [[ਡਿਵਾਇਨ (ਰੈਪਰ)|ਡਿਵਾਇਨ]], [[ਮੌਰਿਸਨ (ਰੈਪਰ)|ਮੌਰਿਸਨ]], [[ਟਿਓਨ ਵੇਨ]], [[ਰਾਜਾ ਕੁਮਾਰੀ]], ਬਲੈਕਬੋਇ ਟਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸਿਕੰਦਰ ਕਾਹਲੋਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਹੈ। == ਤਕਨੀਕੀ ਟੀਮ == * [[ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼|ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਸ]] - ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ * ਡੈਂਸ - ਇੰਜੀਨੀਅਰ * ਇੰਟੈਂਸ - ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ * ਦ ਕਿੱਡ - ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ * ਵਾਜ਼ਿਰ ਪਾਤਰ - ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ * ਸਨੈਪੀ - ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰ * ਡੈਂਸ - ਮਿਕਸਿੰਗ/ਮਾਸਟ੍ਰਿੰਗ * [[ਸੁੱਖ ਸੰਘੇੜਾ]] - ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ * ਤੇਜੀ ਸੰਧੂ - ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ * ਰੈਫ-ਸਪੈਰਾ - ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ * ਹਨੀ ਪੀਕੇ ਫ਼ਿਲਮਜ਼ - ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ * ਨਵਕਰਨ ਬਰਾੜ - ਪੋਸਟਰ & ਥੰਬਨੇਲ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ * ਗੋਲਡ ਮੀਡੀਆ - ਆਨਲਾਈਨ ਪ੍ਰਚਾਰ == ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ == ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਮੂਸੇਵਾਲਾ ਦੀ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਪੋਸਟ ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਹਨ<ref>{{Cite web|date=12 May 2021|title=15/5/2021 📀🌋 MOOSETAPE SEASON|url=https://www.instagram.com/p/COw8qxEJvQi/|url-status=live|access-date=2021-05-12|website=[[Instagram]]}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Singh|first=Jaspal|date=10 May 2021|title=Sidhu Moosewala’s “MOOSETAPE 2021”|url=https://www.trendpunjabi.com/sidhu-moose-wala-moose-tape-songs/|access-date=12 May 2021|website=Trend Punjabi|language=en-US}}</ref> {{Track listing | headline = | extra_column = ਨਿਰਮਾਤਾ | total_length = 1:37:00 | all_writing = | all_lyrics = | all_music = | title_width = | writing_width = | music_width = | lyrics_width = | extra_width = | title1 = ਮੂਸਟੇਪ ਇੰਟਰੋ | note1 = | writer1 = [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] | extra1 = ਵਾਜ਼ਿਰ ਪਾਤਰ | length1 = 1:32 | title2 = ਬਿੱਚ ਆਈ ਐਮ ਬੈਕ | note2 = | writer2 = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ | extra2 = ਦ ਕਿਡ | length2 = 3:50 | title3 = ਬਰਬਰੀ | note3 = | writer3 = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ | extra3 = ਦ ਕਿਡ | length3 = 3:23 | title4 = ਰੈਕਸ ਐਂਡ ਰਾਊਂਡਸ | note4 = ਸਿਕੰਦਰ ਕਾਹਲੋਂ (ਖਾਸ ਦਿੱਖ) | writer4 = {{hlist|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ|ਸਿਕੰਦਰ ਕਾਹਲੋਂ}} | extra4 = ਦ ਕਿਡ | length4 = 3:45 | title5 = ਅਸ | note5 = ਰਾਜਾ ਕੁਮਾਰੀ (ਖਾਸ ਦਿੱਖ) | writer5 = {{hlist|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ|ਰਾਜਾ ਕੁਮਾਰੀ}} | extra5 = ਦ ਕਿਡ | length5 = 3:50 | title6 = ਮੂਸਡਰਿੱਲਾ | note6 = ਡਿਵਾਇਨ (ਖਾਸ ਦਿੱਖ) | writer6 = {{hlist|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ|ਡਿਵਾਇਨ}} | extra6 = ਦ ਕਿਡ | length6 = 3:52 | title7 = ਬੂ ਕਾਲ | note7 = ਸਕਿੱਟ | writer7 = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ | extra7 = ਵਾਜ਼ਿਰ ਪਾਤਰ | length7 = 0:43 | title8 = ਬਰਾਊਨ ਸ਼ੌਰਟੀ | note8 = [[ਸੋਨਮ ਬਾਜਵਾ]] (ਖਾਸ ਦਿੱਖ) | writer8 = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ | extra8 = ਦ ਕਿਡ | length8 = 3:28 | title9 = ਅਰੋਮਾ | note9 = | writer9 = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ | lyrics9 = | music9 = | extra9 = ਦ ਕਿਡ | length9 = 4:16 | title10 = ਰੀਅਲ ਵਨ | note10 = ਸਕਿੱਟ | writer10 = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ | lyrics10 = | music10 = | extra10 = ਵਾਜ਼ਿਰ ਪਾਤਰ | length10 = 0:44 | title11 = ਗੋਟ | note11 = | writer11 = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ | lyrics11 = | music11 = | extra11 = ਵਾਜ਼ਿਰ ਪਾਤਰ | length11 = 3:34 | title12 = ਸਿੱਧੂ ਸਨ | note12 = | writer12 = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ | lyrics12 = | music12 = | extra12 = ਦ ਕਿਡ | length12 = 3:37 | title13 = ਚਾਚਾ ਹੂ | note13 = ਸਕਿੱਟ | writer13 = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ | lyrics13 = | music13 = | extra13 = ਵਾਜ਼ਿਰ ਪਾਤਰ | length13 = 0:46 | title14 = ਮੀ ਐਂਡ ਮਾਈ ਗਰਲਫਰੈਂਡ | note14 = | writer14 = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ | lyrics14 = | music14 = | extra14 = ਦ ਕਿਡ | length14 = 3:23 | title15 = ਦੀਜ਼ ਡੇਅਜ | note15 = [[ਬੋਹੇਮੀਆ]] (ਖਾਸ ਦਿੱਖ) | writer15 = {{hlist|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ|ਬੋਹੇਮੀਆ}} | lyrics15 = | music15 = | extra15 = ਦ ਕਿਡ | length15 = 3:29 | title16 = ਅਲਟੀਮੇਟਮ | note16 = ਸਕਿੱਟ | writer16 = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ | lyrics16 = | music16 = | extra16 = ਦ ਕਿਡ | length16 = 1:30 | title17 = ਸਾਈਨਡ ਟੂ ਗੌਡ | note17 = | writer17 = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ | lyrics17 = | music17 = | extra17 = {{hlist|ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼|ਦ ਕਿਡ|ਜੇਬੀ}} | length17 = 2:27 | title18 = ਰਗਰੈੱਟ | writer18 = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ | extra18 = ਦ ਕਿਡ | length18 = 5:11 | title19 = ਪਿੰਡ ਹੁੱਡ ਡੈਮ ਗੁੱਡ | note19 = ਆਰਐਮਜੀ ਇੰਟਰੋ | writer19 = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ | extra19 = ਦ ਕਿਡ | length19 = 1:15 | title20 = ਮਾਲਵਾ ਬਲੌਕ | writer20 = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ | extra20 = ਵਾਜ਼ਿਰ ਪਾਤਰ | length20 = 3:59 | title21 = ਬਲੈਕ ਐਂਡ ਵਾਈਟ | writer21 = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ | extra21 = ਦ ਕਿਡ | length21 = 4:05 | title22 = ਸੈਲੀਬਿਰਿਟੀ ਕਿੱਲਰ | note22 = ਟਿਓਨ ਵੇਨ (ਖਾਸ ਦਿੱਖ) | writer22 = {{hlist|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ|ਟਿਓਨ ਵੇਨ}} | extra22 = {{hlist|ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼|ਐਮ1|ਕਰਿਸ ਰਿੱਚ|ਏ ਸਿੰਘ|ਜੇਬੀ}} | length22 = 3:23 | title23 = ਇਨਵਿੰਸੀਵਲ | note23 = ਸਟੈੱਫਲੋਨ ਡਨ (ਖਾਸ ਦਿੱਖ) | writer23 = {{hlist|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ|ਸਟੈੱਫਲੋਨ ਡਨ}} | extra23 = {{hlist|ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼|ਦ ਕਿਡ}} | length23 = 4:04 | title24 = ਅਮਲੀ ਟਾਕ | note24 = ਸਕਿੱਟ | extra24 = ਵਾਜ਼ਿਰ ਪਾਤਰ | length24 = 0:44 | title25 = ਜੀ-ਸ਼ਿਟ | note25 = ਬਲੈਕਬੌਏ ਟਵਿਚ (ਖਾਸ ਦਿੱਖ) | writer25 = {{hlist|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ|ਬਲੈਕਬੌਏ ਟਵਿਚ}} | extra25 = ਦ ਕਿੱਡ | length25 = 3:53 | title26 = ਬਿਲਟ ਡਿਫਰੈਂਟ | writer26 = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ | extra26 = ਦ ਕਿੱਡ | length26 = 4:07 | title27 = ਟਰਾਇਲ ਡੇ | note27 = ਸਕਿੱਟ | writer27 = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ | extra27 = ਵਾਜ਼ਿਰ ਪਾਤਰ | length27 = 1:59 | title28 = ਕੈਲਾਬੂਸ | writer28 = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ | extra28 = ਸਨੈਪੀ | length28 = 4:05 | title29 = ਫੈਕਟਸ | note29 = ਸਕਿੱਟ | writer29 = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ | extra29 = ਵਾਜ਼ਿਰ ਪਾਤਰ | length29 = 1:11 | title30 = 295 | writer30 = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ | extra30 = ਦ ਕਿੱਡ | length30 = 4:30 | title31 = ਆਈਡੀਜੀਏਐਫ | note31 = ਮੌਰਿਸਨ (ਖਾਸ ਦਿੱਖ) | writer31 = {{hlist|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ|ਮੌਰਿਸਨ}} | extra31 = ਦ ਕਿੱਡ | length31 = 2:56 | title32 = ਪਾਵਰ | writer32 = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ | extra32 = ਦ ਕਿਡ | length32 = 3:48 }} == ਚਾਰਟਸ == === ਐਲਬਮ === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ ''ਮੂਸਟੇਪ'' ਲਈ ਚਾਰਟ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ! scope="col"| ਚਾਰਟ (2021–2022) ! scope="col"| ਸਿਖਰ ਸਥਿਤੀ |- ! scope="row"| [[Canadian Albums Chart|ਕਨੇਡੀਅਨ ਐਲਬਮਸ]] (''[[ਬਿੱਲਬੋਰਡ (ਰਸਾਲਾ)|ਬਿੱਲਬੋਰਡ]]'')<ref>{{cite magazine|title=Billboard Canadian Albums: Week of August 13, 2022|url=https://www.billboard.com/charts/canadian-albums/2022-08-13/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=9 August 2022}}</ref> | 65 |- ! scope="row"| ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਐਲਬਮਸ (RMNZ)<ref>{{cite web|url=https://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=5168|title=NZ Top 40 Albums Chart|publisher=[[Recorded Music NZ]]|date=19 July 2021|access-date=17 July 2021|archive-date=16 ਜੁਲਾਈ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716225243/https://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=5168|url-status=dead}}</ref> | 33 |} === ਸਿੰਗਲਸ=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |- ! scope="col"| ਸਿਰਲੇਖ ! scope="col"| ਚਾਰਟ (2021) ! scope="col"| ਸਿਖਰ ਸਥਿਤੀ |- ! scope="row"| "ਬਿੱਚ ਆਈਐਮ ਬੈਕ" | rowspan="5"| ਟੌਪ ਟਰਿੱਲਰ ਗਲੋਬਲ ([[ਬਿੱਲਬੋਰਡ (ਰਸਾਲਾ)|ਬਿੱਲਬੋਰਡ]])<ref>{{Cite magazine|title=Sidhu Moosewala|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/tgl/|access-date=2021-05-25|magazine=Billboard}}</ref> | 1 |- ! scope="row"| "ਮੂਸਡਰਿੱਲਾ" | 1 |- ! scope="row"| "ਅਸ" | 3 |- ! scope="row"| "ਬਰਾਊਨ ਸ਼ੌਰਟੀ" | 7 |- ! scope="row"| "ਦੀਜ਼ ਡੇਜ" |13 |- ! scope="row"| "ਬਿੱਚ ਆਈਐਮ ਬੈਕ" | rowspan="4" | [[ਕਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100]] (''ਬਿੱਲਬੋਰਡ'')<ref>{{Cite magazine|title=Sidhu Moosewala|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/can/|access-date=2021-05-25|magazine=Billboard}}</ref><ref>{{Cite magazine|title=Sidhu Moosewala|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/can/|access-date=2021-07-27|magazine=Billboard}}</ref> | 81 |- ! scope="row"| "ਬਰਾਊਨ ਸ਼ੌਰਟੀ" | 80 |- ! scope="row"| "[[295 (ਗੀਤ)|295]]" | 62 |- ! scope="row"| "ਗੋਟ" |100 |- ! scope="row"| "ਬਿੱਚ ਆਈਐਮ ਬੈਕ" | rowspan="12" | [[ਅਧਿਕਾਰਤ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ|ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ]] <ref>{{Cite web|title=The Official New Zealand Music Chart|url=https://nztop40.co.nz/chart/hotsingles?chart=5069|access-date=2021-05-24|website=THE OFFICIAL NZ MUSIC CHART|language=en|archive-date=2021-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210521234615/https://nztop40.co.nz/chart/hotsingles?chart=5069|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=The Official New Zealand Music Chart|url=https://nztop40.co.nz/chart/hotsingles?chart=5072|access-date=2021-05-31|website=THE OFFICIAL NZ MUSIC CHART|language=en|archive-date=2021-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210602215041/https://nztop40.co.nz/chart/hotsingles?chart=5072|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|title=The Official New Zealand Music Chart|url=https://nztop40.co.nz/chart/hotsingles?chart=5076|access-date=2021-06-06|website=THE OFFICIAL NZ MUSIC CHART|language=en|archive-date=2021-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210605220542/https://nztop40.co.nz/chart/hotsingles?chart=5076|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite magazine|title=Sidhu Moosewala|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/can/|access-date=2021-08-03|magazine=Billboard}}</ref> | 14 |- ! scope="row"| "ਬਰਬਰੀ" | 15 |- ! scope="row"| "ਰੈਕਸ ਐਂਡ ਰਾਊਂਡਸ" | 16 |- ! scope="row"| "ਅਸ" | 23 |- ! scope="row"| "ਮੂਸਡਰਿੱਲਾ" | 25 |- ! scope="row" | "ਇਨਵਿੰਸੀਬਲ" |35 |- ! scope="row" | "ਜੀ-ਸ਼ਿੱਟ" |20 |- ! scope="row"| "ਬਰਾਊਨ ਸ਼ੌਰਟੀ" | 15 |- ! scope="row" | "ਦੀਜ਼ ਡੇਜ" |33 |- ! scope="row" | "ਬਿਲਟ ਡਿਫਰੈਂਟ" |33 |- ! scope="row" | "ਕੈਲਾਬੂਸ" |24 |- ! scope="row" | "[[295 (ਗੀਤ)|295]]" |27 |- !<big>295</big> |[[ਬਿੱਲਬੋਰਡ ਗਲੋਬਲ 200|ਬਿੱਲਬੋਰਡ ਗਲੋਬਲ 200(ਯੂਐਸ)]]<ref>{{Cite magazine |last=Cabral |first=R. J. |date=2020-09-15 |title=Billboard Global 200 |url=https://www.billboard.com/charts/billboard-global-200/ |access-date=2022-06-15 |magazine=Billboard |language=en-US}}</ref> |154 |} == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਐਲਬਮ]] hs98drja33upgo9s3c9cwr2188cngfg 0 142242 840695 610571 2026-06-11T14:13:25Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 840695 wikitext text/x-wiki {{Infobox recurring event | name = ਹਾਇਫ਼ਾ ਪ੍ਰਾਈਡ | native_name = {{Script/Hebrew|מצעד הגאווה בחיפה}} | native_name_lang = he | logo = | image = Gay Pride in Haifa 2014 - Haifa City hall (16).JPG | caption = ਹਾਇਫ਼ਾ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਪ੍ਰਾਈਡ ਮਾਰਚ 2014 ਦੌਰਾਨ | begins = <!-- {{start date|YYYY|mm|dd}} --> | ends = <!-- {{start date|YYYY|mm|dd}} --> | frequency = ਸਲਾਨਾ | venue = | location = ਹਾਇਫ਼ਾ | coordinates = <!-- {{coord|LAT|LON|type:event|display=inline,title}} --> | country = [[ਇਜ਼ਰਾਇਲ]] | first = {{start date|2007}}<ref>{{cite web|title=Haifa Prepares for Its First Gay Pride Parade Thursday|url=http://www.haaretz.com/news/haifa-prepares-for-its-first-gay-pride-parade-thursday-1.223121|publisher=[[Haaretz]]|author=Yair Ettinger & Jonathan Lis|date=June 14, 2007|access-date=ਮਈ 30, 2022|archive-date=ਸਤੰਬਰ 8, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170908160707/http://www.haaretz.com/news/haifa-prepares-for-its-first-gay-pride-parade-thursday-1.223121|url-status=dead}}</ref> | participants = 3,000 ਲੋਕ | activity = | organised = <!-- "organized=" also works --> | member = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> }} [[ਤਸਵੀਰ:Haifa_Pride_Parade_2007_-_22.JPG|thumb| ਹਾਇਫ਼ਾ ਪ੍ਰਾਈਡ 2007]] '''ਹਾਇਫ਼ਾ ਪ੍ਰਾਈਡ''' ( {{Lang-he|גאוות חיפה}} , {{lang-ar|مثلي الجنس فخر حيفا}} ) ਇੱਕ ਸਲਾਨਾ ਸਮਾਗਮ ਹੈ ਜੋ [[ਹੈਫਾ|ਹਾਇਫ਼ਾ]], [[ਇਜ਼ਰਾਇਲ|ਇਜ਼ਰਾਈਲ]] ਵਿੱਚ [[ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ|ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.ਕਿਉ.]] ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਜਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਸਮਾਗਮ ਪ੍ਰਾਈਡ ਮਾਰਚ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 2016 ਵਿੱਚ 3,000 ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ ਸੀ,<ref>{{Cite web|url=http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4820098,00.html|title=Haifa's LGBT community holds largest pride parade yet|last=Ahiyeh Raved|date=June 25, 2016|publisher=[[Ynetnews]]}}</ref> ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਮੇਅਰ ਯੋਨਾ ਯਾਹਾਵ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।<ref>{{Cite web|url=http://www.timesofisrael.com/haifa-mayor-assaulted-at-citys-pride-parade/|title=Haifa mayor assaulted at city's Pride Parade|date=June 24, 2016|publisher=[[The Times of Israel]]}}</ref> 3 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਪਰੇਡ ਰੂਟ ਮਾਊਂਟ ਕਾਰਮੇਲ 'ਤੇ ਹਾਇਫ਼ਾ ਦੇ ਮਰਕਾਜ਼ ਹਾਕਾਰਮੇਲ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਗਨ ਹੇਮ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। == ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ ==  * [https://en.wikipedia.org/wiki/LGBT_rights_in_Israel ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਅਧਿਕਾਰ] * [https://en.wikipedia.org/wiki/LGBT_history_in_Israel ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਇਤਿਹਾਸ] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Jerusalem_gay_pride_parade ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਗੇਅ ਪ੍ਰਾਈਡ ਪਰੇਡ] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Tel_Aviv_Pride ਤੇਲ ਅਵੀਵ ਪ੍ਰਾਈਡ] == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} eg5cpypihkf2dkvrs44rgx6vx54wyqs 0 143417 840691 762863 2026-06-11T14:05:36Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 840691 wikitext text/x-wiki '''ਹਵਰੁਤਾ''' ( [[ਹਿਬਰੂ ਭਾਸ਼ਾ|ਹਿਬਰੂ]] : חַבְרוּתָא, ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਲਈ [[ਤਲਮੂਦ|ਤਾਲਮੂਡਿਕ]] ਅਰਾਮੈਕ ਤੋਂ) [[ਇਜ਼ਰਾਇਲ|ਇਜ਼ਰਾਈਲ]] ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਝੁਕਾਅ ਵਾਲੇ ਯਹੂਦੀ [[ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ|ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ.]] ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ, ਜੋ [[ਇਜ਼ਰਾਇਲ|ਇਜ਼ਰਾਈਲ]] ਵਿੱਚ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ [[ਗੇਅ]], [[ਲੈਸਬੀਅਨ]] ਅਤੇ [[ਟਰਾਂਸਜੈਂਡਰ]] ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਵਰੁਤਾ ਨੇ ਯਰੂਸ਼ਲਮ ਓਪਨ ਹਾਊਸ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2010 ਵਿੱਚ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ। == ਟੀਚੇ == ਹਵਰੁਤਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਲੰਟੀਅਰਾਂ ਅਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਭਾਈਚਾਰਾ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਸਮਲਿੰਗੀਆਂ ਲਈ ਸਮਾਜਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਸੰਪਰਦਾਇਕ ਸਬੰਧ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਨਗੇ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਚੱਕਰ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਧਾਰਮਿਕ ਸਬੰਧ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹਵਰੁਤਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਲਿੰਗੀਆਂ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਵਰੁਤਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਮਲਿੰਗੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਜਿਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੁਆਰਾ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਯਹੂਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅਨੁਭਵ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। == ਭਾਈਚਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ == ਹਵਰੁਤਾ ਧਾਰਮਿਕ ਝੁਕਾਅ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਲਿੰਗੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮੌਜੂਦ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਵਰੁਤਾ [[ਜੇਰੂਸਲਮ|ਯਰੂਸ਼ਲਮ]], [[ਤਲ ਅਵੀਵ]] ਅਤੇ [[ਹੈਫਾ]] ਵਿੱਚ ਮਾਸਿਕ ਸਮਾਜਿਕ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਾਲਾਨਾ ਵਾਧੇ ਅਤੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਰਿਟਰੀਟ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਥਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਲਿੰਗੀ ਇੱਕ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਕ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। == ਵਕਾਲਤ == ਫਰਵਰੀ 2009 ਵਿੱਚ, ਹਵਰੁਤਾ ਨੇ ਇੱਕ ਇਵੈਂਟ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਰਥੋਡਾਕਸ [[ਯਹੂਦੀ ਧਰਮ]] ਅਤੇ [[ਸਮਲਿੰਗਕਤਾ|ਸਮਲਿੰਗਤਾ]] ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਰੱਬੀ ਦੀ ਇੱਕ ਪੈਨਲ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।<ref>Ettinger, Yair. [http://www.haaretz.com/hasen/spages/1067280.html "Of Pride and Prayer"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100213040621/http://www.haaretz.com/hasen/spages/1067280.html |date=2010-02-13 }}, ''[[Haaretz]]'', 26 January 2009.</ref> ਦਸੰਬਰ 2011 ਵਿੱਚ, ਸਿੱਖਿਅਕਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਥਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਿਤਕਰੇ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ 'ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਯਤਨਾਂ ਲਈ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਹਵਰੁਤਾ ਅਤੇ [[ਬਤ ਕੋਲ (ਸੰਸਥਾ)|ਬਤ-ਕੋਲ]] ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>[http://havruta.org.il/wp-content/uploads/2011/12/PriceofhumanrightsoftheFrenchRepublic2011.doc-3.pdf Havruta is awarded a human rights mention by the French government]</ref> == ਸੰਯੁਕਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ == * ਐਡਵੋਕੇਸੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ - ਹਵਰੁਤਾ ਨੇ ਸ਼ੋਵਾਲ ਨਾਮਕ ਸਪੀਕਰ ਬਿਊਰੂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਧਾਰਮਿਕ ਝੁਕਾਅ ਵਾਲੀ ਲੈਸਬੀਅਨ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, [[ਬਤ ਕੋਲ (ਸੰਸਥਾ)|ਬਤ-ਕੋਲ]] ਦੇ ਨਾਲ ਫੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। * ਐਲ.ਜੀ.ਬੀ.ਟੀ. ਨੌਜਵਾਨ - ਹਵਰੁਤਾ ਦੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਗੇਅ ਯੂਥ (IGY) ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਗੇਅ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਪੁਰਸ਼ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਸਮੂਹ [[ਬਤ ਕੋਲ (ਸੰਸਥਾ)|ਬਤ-ਕੋਲ]] ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਤ ਹੈ। == ਹਵਾਲੇ == <references /> == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * [http://www.havruta.org.il Havruta ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਵਿਚ ਐਲਜੀਬੀਟੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ]] 9bp57ra5xaarx6uz9zuse2n5ozgpghz 0 147457 840703 734056 2026-06-11T14:23:44Z Sonia Atwal 49604 /* ਕੈਰੀਅਰ */ 840703 wikitext text/x-wiki {{ਜਾਣਕਾਰੀਡੱਬਾ ਸੰਗੀਤ ਕਲਾਕਾਰ|Name=ਗੁਰਿੰਦਰ ਗਿੱਲ|Birth_name=ਗੁਰਿੰਦਰਬੀਰ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ|Alias=GG <ref>{{Cite web |title=GG (@gurindergill96) • Instagram photos and videos |url=https://www.instagram.com/gurindergill96/ |access-date=2022-09-20 |website=www.instagram.com |language=en}}</ref>|birth_place=[[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ|ਪੰਜਾਬ]], ਭਾਰਤ|Origin=|Genre={{flatlist| * [[Hip hop music|Hip hop]] * [[Contemporary R&B|R&B]] }}|Instrument=ਵੋਕਲ|Years_active=2019–2022|Label=ਰਨ-ਅੱਪ ਰਿਕਾਰਡ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰੋ|Associated_acts={{flatlist|* [[ਏ.ਪੀ. ਢਿੱਲੋਂ]] * [[ਮੰਨੀ ਸੰਧੂ]] * [[ਏਆਰ ਪੈਸਲੇ]]}}|Current_members=[[ਏਪੀ ਢਿੱਲੋਂ]] [[ਸ਼ਿੰਦਾ ਕਾਹਲੋਂ]] Gminxr|website=<!-- {{URL|example.com}} or {{Official URL}} -->}} '''ਗੁਰਿੰਦਰਬੀਰ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ''' ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ 'ਤੇ '''ਗੁਰਿੰਦਰ ਗਿੱਲ''' ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਇੱਕ ਇੰਡੋ-ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਗਾਇਕ ਅਤੇ [[ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸੰਗੀਤ|ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ]] ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰੈਪਰ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਚਾਰ ਸਿੰਗਲ ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਚਾਰਟਸ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਹਨ; "ਮਝੈਲ" ਅਤੇ "ਬ੍ਰਾਊਨ ਮੁੰਡੇ" ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਹਨ। ਗਿੱਲ ਨੇ ਦਸੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਈਪੀ ''ਨਾਟ ਬਾਏ ਚਾਂਸ'' ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। ਗੁਰਿੰਦਰ, ਆਪਣੇ ਲੇਬਲ-ਸਾਥੀਆਂ [[ਏਪੀ ਢਿੱਲੋਂ|ਏ.ਪੀ. ਢਿੱਲੋਂ]], ਸ਼ਿੰਦਾ ਕਾਹਲੋਂ ਅਤੇ ਜੀਮਿਨਐਕਸਆਰ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਲੇਬਲ 'ਰਨ-ਅੱਪ ਰਿਕਾਰਡਸ' ਦੇ ਤਹਿਤ ਤਿਕੜੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। == ਕੈਰੀਅਰ == ਗਿੱਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2019 ਵਿੱਚ ਸਿੰਗਲਜ਼ <nowiki>''ਫਰਾਰ'' ਅਤੇ ''ਫੀਲਸ''</nowiki> ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦਾ ਸਿੰਗਲ "ਡ੍ਰੌਪਟਾਪ", [[ਏਪੀ ਢਿੱਲੋਂ]] ਦੇ ਨਾਲ, [[ਅਧਿਕਾਰਤ ਚਾਰਟ ਕੰਪਨੀ|ਅਧਿਕਾਰਤ ਚਾਰਟਸ ਕੰਪਨੀ]] ਦੁਆਰਾ ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ 28ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20200717/asian/|title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company|website=www.officialcharts.com|language=en|access-date=26 November 2020}</ref> ਨਾਲ ਹੀ, ਇਹ ਗੀਤ ਯੂਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ 10 ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20200719/punjabi/|title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company|website=www.officialcharts.com|language=en|access-date=26 November 2020}</ref> ਜੂਨ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਏਪੀ ਢਿੱਲੋਂ ਅਤੇ ਮੰਨੀ ਸੰਧੂ ਨਾਲ ਸਿੰਗਲ "ਮਝੈਲ" ਲਈ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੋਵਾਂ ਚਾਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ, ਅਤੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਦਾ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਬਣ ਗਿਆ।<ref name=":14">{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/|title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company|website=www.officialcharts.com|language=en|access-date=26 November 2020}</ref> ਜੁਲਾਈ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਹ ਇੰਟੈਂਸ ਦੁਆਰਾ "ਐਕਸਕਿਊਜ਼" ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਵਿੱਚ 3ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸੀ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਸੀ।<ref name=":14" /> ਸਤੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਢਿੱਲੋਂ, ਜੀਮਿੰਕਸਰ, ਅਤੇ ਸ਼ਿੰਦਾ ਕਾਹਲੋਂ ਨਾਲ "ਬ੍ਰਾਊਨ ਮੁੰਡੇ" ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। ਨਵ, [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]], ਮਨੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ, ਅਤੇ [[ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼]] ਇਸ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ।<ref>{{Cite web|url=https://britasia.tv/breaking-boundaries-sidhu-moose-wala-steel-banglez-cameo-in-brown-munde/|title=Breaking Boundaries: Sidhu Moose Wala and Steel Banglez Cameo in 'Brown Munde'|last=Kumari|first=Priyanca|date=18 September 2020|website=BritAsia TV|language=en-GB|access-date=26 November 2020}}</ref> ਗੀਤ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ [[ਐਪਲ ਸੰਗੀਤ]] ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।<ref>{{Cite web|url=https://music.apple.com/in/playlist/top-100-canada/pl.79bac9045a2540e0b195e983df8ba569|title=Top 100: Canada|last=|first=|date=|website=[[Apple Music]]|language=en-gb|archive-url=https://web.archive.org/web/20200919131834/https://music.apple.com/in/playlist/top-100-canada/pl.79bac9045a2540e0b195e983df8ba569|archive-date=19 September 2020|access-date=19 September 2020}}</ref> ਇਹ ਗੀਤ ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਆਇਆ, ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਉਸਦਾ ਦੂਜਾ ਨੰਬਰ ਬਣ ਗਿਆ।<ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20201113/asian/|title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company|website=www.officialcharts.com|language=en|access-date=26 November 2020}</ref> == ਹਵਾਲੇ == <references group="" responsive="1"></references> [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1995]] d487ehsscsw9pechnhtfbh1rjlhzlfq 0 147881 840698 826231 2026-06-11T14:16:21Z Sonia Atwal 49604 /* ਐਕਸਟੈਂਡਡ ਪਲੇਅਸ */ 840698 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist discography | Artist = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | Image = Sidhu_Moose_Wala_Interview_2019.jpg | Studio = 2 | EP = 2 | Singles = 110 | Soundtrack = 1 | 2Option name = ਮਿਕਸਟੇਪ | 2Option = 1 | 4Option name = ਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ | 4Option = 22 | 5Option name = ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ | 5Option = 14 }} [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] ਇੱਕ [[ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸੰਗੀਤ|ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ]] ਅਤੇ [[ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨਮਾ|ਫਿਲਮਾਂ]] ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ, ਰੈਪਰ, ਗੀਤਕਾਰ, ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਦੋ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮਾਂ, ਇੱਕ ਮਿਕਸਟੇਪ, 1 ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ ਐਲਬਮ, ਦੋ ਈਪੀ ਅਤੇ 110 ਸਿੰਗਲਜ਼ ਵਜੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। == ਐਲਬਮਾਂ == === ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮਾਂ === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+ਐਲਬਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ, ਰਿਲੀਜ਼ ਮਿਤੀ, ਲੇਬਲ ਅਤੇ ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਚਾਰਟ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ! rowspan="2" scope="col" style="width:13em;" | ਸਿਰਲੇਖ ! rowspan="2" scope="col" style="width:19.5em;" | ਐਲਬਮ ਵੇਰਵੇ ! colspan="2" scope="col" | ਪੀਕ ਚਾਰਟ ਸਥਿਤੀਆਂ |- ! style="width:2.5em; font-size:85%" | ਕੈਨੇਡਾ<br /><ref name="Canadian Albums">{{Cite magazine|title=Sidhu Moosewala Chart History: Canadian Albums|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/cna/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=3 May 2022}} </ref> ! style="width:2.5em; font-size:85%" | ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ<ref>{{Cite web|url=https://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=5168|title=NZ Top 40 Albums Chart|date=19 July 2021|publisher=[[Recorded Music NZ]]|access-date=17 July 2021|archive-date=16 ਜੁਲਾਈ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716225243/https://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=5168|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[ਪੀਬੀਐਕਸ 1]]'' | * ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ: 18 ਅਕਤੂਬਰ 2018 * ਲੇਬਲ: [[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼]] * ਫਾਰਮੈਟ: ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਊਨਲੋਡ • ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ | 66 | - |- ! scope="row" | ''[[ਮੂਸਟੇਪ]]'' | * ਰਿਲੀਜ਼: 15 ਮਈ 2021 * ਲੇਬਲ: ਸਵੈ-ਰਿਲੀਜ਼ * ਫਾਰਮੈਟ: ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਊਨਲੋਡ • ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ | 65 | 33 |} === ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ ਐਲਬਮ === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" ! rowspan="1" scope="col" style="width:14em;" | ਸਿਰਲੇਖ ! scope="col" style="width:19em;" rowspan="1" | ਵੇਰਵੇ |- ! scope="row" |ਯੈੱਸ ਆਈ ਐੱਮ ਸਟੂਡੈਂਟ | * ਰਿਲੀਜ਼:11 ਅਕਤੂਬਰ 2021 * ਲੇਬਲ:ਟਿਪਸ ਮਿਊਜ਼ਕ * ਫਾਰਮੈਟ: ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਊਨਲੋਡ, ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ |} ===ਮਿਕਸਟੇਪ=== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+List of mixtapes ! scope="col" style="width:13em;" | Title ! scope="col" style="width:19.5em;" | Album details |- ! scope="row"| ''[[ਸਨਿੱਚਸ ਗੈੱਟ ਸਨਿੱਚਸ]]'' | * ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ: 9 ਮਈ 2020 * ਲੇਬਲ: ਸਵੈ-ਰਿਲੀਜ਼ * ਫਾਰਮੈਟ: ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਊਨਲੋਡ • ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ |} == ਐਕਸਟੈਂਡਡ ਪਲੇਅਸ == {| class="wikitable plainrowheaders" |+ਈਪੀ ਦੀ ਸੂਚੀ, ਰੀਲੀਜ਼ ਮਿਤੀ, ਲੇਬਲ ਅਤੇ ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਚਾਰਟ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ! rowspan="2" | ਸਿਰਲੇਖ ! rowspan="2" | ਈਪੀ ਵੇਰਵੇ !| ਪੀਕ ਚਾਰਟ ਸਥਿਤੀਆਂ |- ! style="width:2.5em; font-size:85%"| ਕੈਨੇਡਾ<br /><ref name="Canadian Albums"/> |- ! scope="row" | ''[[ਨੋ ਨੇਮ (ਈਪੀ)|ਨੋ ਨੇਮ]]'' | * ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ: 25 ਅਪਰੈਲ, 2022 * ਲੇਬਲ: ਸਵੈ-ਰਿਲੀਜ਼ * ਫਾਰਮੈਟ: ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਊਨਲੋਡ, ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ | style="text-align:center;"| 50 |- ! scope="row"| ''ਮੂਸ ਪ੍ਰਿੰਟ'' | * ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ: 11 ਜੂਨ, 2025 * ਲੇਬਲ: ਸਵੈ-ਰਿਲੀਜ਼ * ਫਾਰਮੈਟ: ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਊਨਲੋਡ, ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ | style="text-align:center;"| |} == ਸਿੰਗਲਜ਼ == === ਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+ਲੀਡ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਦੀ ਸੂਚੀ, ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਚਾਰਟ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਏ ਸਾਲ ਅਤੇ ਐਲਬਮ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ! scope="col" rowspan="2" style="width:20em;" |ਸਿਰਲੇਖ ! scope="col" rowspan="2" style="width:2em;"|ਸਾਲ ! scope="col" rowspan="2"|ਸੰਗੀਤ ! colspan="8" |ਸਿਖਰ ਚਾਰਟ ਸਥਿਤੀ ! rowspan="2" |ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ! rowspan="2" |ਲੇਬਲ ! scope="col" rowspan="2"|ਐਲਬਮ |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |CAN<br /><ref name=":1">{{cite magazine|title=Sidhu Moose Wala Chart History: Canadian Hot 100|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moose-wala/chart-history/can/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=5 February 2025}} * "Drippy": {{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/2024-02-17/|title=''Billboard'' Canadian Hot 100: Week of February 17, 2024|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=13 February 2024}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | IND<br /><ref>{{cite magazine|title=Sidhu Moose Wala Chart History: India Songs|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moose-wala/chart-history/i16/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=12 May 2023}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |NZ Hot<br /><ref name="nztop40.co.nz">Peaks on the NZ Hot Singles Chart: * "The Last Ride": {{cite web |date=23 May 2022 |title=NZ Hot Singles Chart |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2022-05-20 |access-date=21 May 2022 |publisher=[[Recorded Music NZ]] }} * "[[Levels (Sidhu Moose Wala song)|Levels]]": {{cite web |date=6 June 2022 |title=NZ Hot Singles Chart |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2022-06-03 |access-date=4 June 2022 |publisher=[[Recorded Music NZ]] }} * {{Cite web |title=These Days |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2021-06-18 }} * {{Cite web |title=SYL |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2022-07-01 }} * {{Cite web |title=Vaar |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2022-11-11 }} * {{Cite web |title=Mera Na |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2023-04-14 }} * {{Cite web |title=Watch Out |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2023-11-17 }} * {{Cite web |title=Drippy |url=https://nztop40.co.nz/chart/hotsingles?chart=5737 |access-date=2025-12-01 |archive-date=2024-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240418140926/https://nztop40.co.nz/chart/hotsingles?chart=5737 |url-status=dead }} * {{Cite web |title=410 |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2024-04-19 }} * {{Cite web |title=Attach |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2024-09-06 }} * {{Cite web |title=Lock |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2025-01-31 }} * {{Cite web |title=0008 |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2025-06-13 }}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |UK<br /><ref name=":0">*Peaks: * Sidhu: {{cite web |title=Sidhu Moose Wala {{!}} full Official Chart History |url=https://www.officialcharts.com/artist/53645/sidhu-moose-wala/ |access-date=14 June 2022 |publisher=[[Official Charts Company]]}} * Sidhu/Burna Boy/Banglez - "Mera Na": {{cite web |title=Moosewala/Burna Boy/Banglez {{!}} full Official Chart History |url=https://www.officialcharts.com/artist/64526/moosewala-burna-boy-banglez/ |access-date=16 May 2023 |publisher=[[Official Charts Company]]}} * Sidhu/ Sikander Kahlon:https://www.officialcharts.com/artist/sikander-kahlonmoose-wala/ * Sidhu/Sharan Kaur:https://www.officialcharts.com/artist/54148/sidhu-moose-wala-sharan-kaur/</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | UK Asian ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | UK Punjabi ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | WW<br /><ref>{{cite magazine|title=Sidhu Moose Wala Chart History: Global 200|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moose-wala/chart-history/glo/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=12 May 2023}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |WW Excl US<br /><ref>{{cite magazine|title=Sidhu Moose Wala Chart History: Global Excl. US|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moose-wala/chart-history/glx/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=12 May 2023}}</ref> |- ! scope="row" |"ਜੀ-ਵੈਗਨ" <br /><span style="font-size:85%;">(ਗੁਰਲੇਜ ਅਖਤਰ ਨਾਲ)</span> | rowspan="5" |2017 |ਦੀਪ ਜੰਡੂ | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="2" |13 ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਰਿਕਾਰਡਸ | rowspan="11" {{Non-album singles}} |- ! scope="row" |"ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ" {{ਛੋਟਾ|(ਬੰਕਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਸ ਨਾਲ)}} |ਰਾਜਾ ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਸੋ ਹਾਈ"{{Efn|[[ਮਰ ਗਏ ਓਏ ਲੋਕੋ]] ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਸੰਸਕਰਣ <ref>{{cite news | url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/mar-gaye-oye-loko-song-so-high-marks-binnu-dhillons-entry/articleshow/65606566.cms | title='Mar Gaye Oye Loko' song: 'So High' marks Binnu Dhillon's entry | newspaper=The Times of India }}</ref> Won ''Best Lyricist Award'' at Brit Asia Music Awards <ref>{{Cite news |date=7 October 2018 |title=THE WINNERS FROM THE BRITASIA TV MUSIC AWARDS 2018 - BritAsia TV |language=en-GB |work=BritAsia TV |url=http://britasia.tv/britasia-tv-music-awards-2018/ |access-date=10 October 2018}}</ref>|group=upper-alpha}} | rowspan="2" |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="6" |ਹੰਬਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |- ! scope="row" |"ਇਸਾ ਜੱਟ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" | "ਕੂਮ ਕਲਾਂ ਕਬੱਡੀ ਕੱਪ" |ਮੈਡ ਮਿਕਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਜਸਟ ਲਿਸਨ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} | rowspan="14" |2018 |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || 12<ref>{{Cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20180112/asian/ |access-date=2 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਇਟਸ ਆਲ ਅਬਾਊਟ ਯੂ"{{Efn|group=upper-alpha| ਵੈਲੇਨਟਾਈਨ ਡੇ, 2018 'ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਖੀ ਗਈ ਯੂਟਿਊਬ ਵੀਡੀਓ <ref>{{cite tweet |author=YouTube |author-link=YouTube |user=YouTube |number=963849369224122369 |date=14 February 2018 |title=Worldwide, this is our #1 most-viewed #ValentinesDay video uploaded in the past 24 hours. 🎶💞🎶 https://t.co/7pcrvJSPAP |language=en |access-date=5 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220611004512/https://twitter.com/youtube/status/963849369224122369 |archive-date=11 June 2022 |url-status=live}}</ref>}} |ਇੰਟੈਂਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਟੋਚਨ" |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || 20<ref name=":2">{{cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-download-chart/20180525/asian/ |access-date=4 June 2020 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਫੇਮਸ" | rowspan="2" |ਇੰਟੈਂਸ|| — | — || — || — || 17<ref name=":3">{{cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-download-chart/20180914/asian/ |access-date=16 April 2020 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — || — | |ਲਾਵੀਸ਼ ਸਕੁਐਡ |- ! scope="row" |"ਡਾਰਕ ਲਵ" | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਹੰਬਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |- ! scope="row" |"ਵਾਰਨਿੰਗ ਸ਼ਾਟਸ"<br /><br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} |ਮਿਕਸ ਸਿੰਘ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਲਾਸ ਪ੍ਰੋ |- ! scope="row" |"ਡਾਲਰ" |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || 9<ref name=":3" /> || — || — || — | |ਵਾਈਟ ਹਿੱਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |''[[ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ]] ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ'' |- ! scope="row" |"ਜਾਨ" | | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="2" |ਜੱਟ ਲਾਈਫ ਸਟੂਡੀਓਸ |''ਯੈੱਸ ਆਈ ਐੱਮ ਸਟੂਡੈਂਟ'' ਸਾਉਂਡਟਰੈਕ ਵਿੱਚ ਮੁੜ-ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਸੰਸਕਰਣ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ |- ! scope="row" |"ਹੇਟ" |ਦੇਵ ਨੈਕਸਟ ਲੈਵਲ | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="1" {{Non-album singles}} |- ! scope="row" |"ਜੱਟ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ" |ਸਨੈਪੀ | — || — || — || — || 11 || — || — || — | | rowspan="4" |[[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ (ਕੰਪਨੀ)|ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼]] || rowspan="4" |''[[ਪੀਬੀਐਕਸ 1]]'' |- ! scope="row" |"ਬੈਡਫੈਲਾ" |ਹਰਜ਼ ਨਾਗਰਾ|| — | — || — || — || 24<ref name=":4">{{cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-download-chart/20181026/asian/ |access-date=16 April 2020 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਅਮ ਬੈਟਰ ਨਾਓ" |ਸਨੈਪੀ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਦਾਊਦ" |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || 26 || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਭੰਗ ਦੇ ਭਾਣੇ"{{Efn|Also titled as 'Badmashi' on some audio platforms|group=upper-alpha}}<br />{{ਛੋਟਾ|(ਇੰਟੈਂਸ ਅਤੇ ਸ਼ਰਨ ਕੌਰ ਪਨੇਸਰ ਨਾਲ)}} |ਇੰਟੈਂਸ | — || — || — || — || 33 || — || — || — | |ਇੰਟੈਂਸ ਗਲੋਬਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |ਇੰਟੈਂਸ ਦੁਆਰਾ ''ਐਕਸਹੇਲ'' |- ! scope="row" |"ਆਊਟਲਾਅ" | rowspan="17" |2019 |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਜੱਟ ਲਾਈਫ ਸਟੂਡੀਓਸ | rowspan="9" {{N/a|Non-album singles}} |- ! scope="row" |"ਚੋਜਨ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} | rowspan="2" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਸਾਗਾ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |- ! scope="row" |"ਲੈਜੈਂਡ"{{Efn|ਬ੍ਰਿਟ ਏਸ਼ੀਆ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਅਵਾਰਡਸ 'ਤੇ 'ਟਰੈਕ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ' (2019–2020) ਜਿੱਤਿਆ|group=upper-alpha}} | — || — || — || — || 29<ref>{{Cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20190315/asian/ |access-date=5 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — || — | |ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ |- ! scope="row" |"ਕਟ ਆਫ" |ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਪਲਾਨੈਟ ਰਿਕਾਡਜ਼ |- ! scope="row" |"ਈਸਟ ਸਾਈਡ ਫਲੋ" | rowspan="2" |ਬਿਗ ਬਰਡ|| — | — || — || — || — | || — || — | |ਜਿਊਕ ਡਾਕ |- ! scope="row" |"ਸਿੱਧੂਜ ਐਂਨਥਮ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="4" |ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ / ਸਕਾਈ ਡਿਜ਼ੀਟਲ |- ! scope="row" |"ਮਾਫੀਆ ਸਟਾਈਲ" |[[ਅਮਨ ਹੇਅਰ]] | — || — || — || — || 32<ref>{{Cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20190503/asian/ |access-date=5 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਪੌਇਜ਼ਨ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਆਰ ਨੇਤ ਨਾਲ)}} |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਸੋਹਣੇ ਲੱਗਦੇ"<br />{{ਛੋਟਾ|([[ਦ ਪ੍ਰੌਫਸੀ]] ਨਾਲ)}} |ਦ ਪ੍ਰੌਫਸੀ | — || — || — || — || 3<ref>{{Cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20190719/asian/ |access-date=15 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || 8 || — || — | |- ! scope="row" |"ਹਥਿਆਰ" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਗੀਤ ਐੱਮਪੀ3 |''ਸਿਕੰਦਰ 2 ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ'' |- ! scope="row" |"ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੁਆਏਜ਼ ਰਿਕਾਰਡਸ |''ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੁਆਏਜ਼ ਫਾਰਐਵਰ'' |- ! scope="row" |"ਡੋਗਰ" |ਸਨੈਪੀ | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="2" |ਵਾਈਟ ਹਿੱਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |''‘'ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਜੋੜੀ' ਦਾ ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ'' |- ! scope="row" |"ਜੱਟੀ ਜਿਓਣੇ ਮੋੜ ਵਰਗੀ" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || 6<ref name=":5">{{cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-download-chart/20191101/asian/ |access-date=16 April 2020 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || 3 || — || — | |''ਅੜਬ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ'' |- ! scope="row" |"ਬੀ-ਟਾਊਨ"<br /><br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਸੋਨੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ | rowspan="10" {{Non-album singles}} |- ! scope="row" |"47"<br /><br />{{ਛੋਟਾ|([[ਮਿਸਟ (ਰੈਪਰ)|ਮਿਸਟ]], [[ਸਟੈਫਲੋਨ ਡੌਨ]] ਨਾਲ)}} |[[ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼]] | — || — || 23 || 17 || 1<ref name=":5" /> || 1<ref name="officialcharts.com">{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20191103/punjabi/ |access-date=1 February 2023 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref>|| — || — | |ਕੈਟਾਲਿਸਟ |- ! scope="row" |"ਫਾਰਗੈੱਟ ਅਬਾਊਟ ਇਟ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} |ਬਿਗ ਬਰਡ || — || — || — || — || — || — || — || — | |ਜੱਟ ਲਾਈਫ ਸਟੂਡੀਓਸ |- ! scope="row" |"ਧੱਕਾ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਅਫਸਾਨਾ ਖਾਨ ਨਾਲ)}} |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ / ਸਕਾਈ ਡਿਜ਼ੀਟਲ |- ! scope="row" |"ਫਲੈਕਸ/ ਏਲ ਚੈਪੋ"{{Efn|Not announced officially by Sidhu Moose Wala team|group=upper-alpha}} | rowspan="16" |2020 |ਇੰਟੈਂਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਇੰਟੈਂਸ, ਫੋਕ ਮਾਫੀਆ |- ! scope="row" |"ਗੁਆਚਿਆ ਗੁਰਬਕਸ਼"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਆਰ ਨੇਤ ਨਾਲ)}} | rowspan="2" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="11" |ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ, ਸਕਾਈ ਡਿਜ਼ੀਟਲ |- ! scope="row" |"ਟਿੱਬਿਆ ਦਾ ਪੁੱਤ" | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"911" {{ਛੋਟਾ|(ਰਾਜਾ ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਸ ਨਾਲ)}} | rowspan="3" |ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਅਪਰੋਚ" | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"8 ਸਿਲੰਡਰ" | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |ਬੌਸ |ਸਨੈਪੀ | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="2" |''ਸਨਿੱਚਸ ਗੈੱਟ ਸਨਿੱਚਸ'' |- ! scope="row" |"ਰੋਟੀ" | rowspan="2" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਡੀਅਰ ਮੱਮਾ"<ref>{{Cite news |date=29 May 2020 |title=Punjabi singer Sidhu Moosewala has earned along with a few controversies |work=[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]] |url=https://www.tribuneindia.com/news/lifestyle/punjabi-singer-sidhu-moosewala-has-earned-along-with-a-few-controversies-91538 |access-date=11 June 2020 |archive-date=30 ਮਈ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135115/https://www.tribuneindia.com/news/lifestyle/punjabi-singer-sidhu-moosewala-has-earned-along-with-a-few-controversies-91538 |url-status=dead }}</ref> | — || 12 || — || — || — || — || — || — | | rowspan="9" {{Non-album singles}} |- ! scope="row" |"ਬੰਬੀਹਾ ਬੋਲੇ" {{ਛੋਟਾ|([[ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਾਨ]] ਨਾਲ)}} |ਇੱਕੀ (ਇਕਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ) | — || — || 10 || — || 1<ref>{{cite web |title=Asian Music Chart Top 40 |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20200619/asian/ |access-date=9 July 2020 |publisher=Official Charts Company |language=en}}</ref> || 1<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20200621/punjabi/ |access-date=6 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref>|| — || — | |- ! scope="row" |"ਸੰਜੂ" | rowspan="2" |ਦ ਕਿਡ | — || — || 32 || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਡਾਕਟਰ" | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਨੋ ਵਰੀਜ਼"<br /><br />{{ਛੋਟਾ|(ਰਾਜਾ ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਸ ਨਾਲ)}} |ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਪਲੈਨਟ ਰਿਕਾਡਜ਼ |- ! scope="row" |"ਮਾਈ ਬਲਾਕ" |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਸਾਗਾ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |- ! scope="row" |"ਬੈਡ" |ਦੇਵ ਓਸ਼ੀਅਨ | — || — || 40 || — || 3 || — || — || — | |ਸਪੀਡ ਰਿਕਾਡਜ਼ |- ! scope="row" |"ਪੰਜਾਬ - ਮਾਈ ਮਦਰਲੈਂਡ" |ਦ ਕਿਡ | — || — || 35 || — || — || — || — || — | |ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ |- ! scope="row" |"ਸਿਨ" | rowspan="28" | 2021 | rowspan="10" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || 25 || — || — || — | |ਸੋਨੀ |- ! scope="row" |"ਬਿੱਚ ਅਮ ਬੈਕ" | 81 || — || 14 || — || — || 6<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20210606/punjabi/ |access-date=31 January 2023 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — | | rowspan="20" |ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | rowspan="20" |''[[ਮੂਸਟੇਪ]]'' |- ! scope="row" |"ਬਰਬਰੀ" | — || — || 29 || — || 3 || 2<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20210530/punjabi/ |access-date=31 January 2023 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — | |- ! scope="row" |"ਅਨਫਕਵਿਦਏਬਲ" - ਬੋਨਸ ਟ੍ਰੈਕ {{ਛੋਟਾ|(ਅਫਸਾਨਾ ਖਾਨ ਨਾਲ)}} | — || — || — || — || 6 || 4 || — || — | |- ! scope="row" |"ਰੈਕਸ ਐਂਡ ਰਾਊਂਡਸ"<br /><br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਿਕੰਦਰ ਕਾਹਲੋਂ ਨਾਲ)}} | — || — || 16 || — || 5 || 3 || — || — | |- ! scope="row" |"ਅਸ"<br /><br />{{ਛੋਟਾ|([[ਰਾਜਾ ਕੁਮਾਰੀ]] ਨਾਲ)}} | — || — || 23 || — || 4 || 3 || — || — | |- ! scope="row" |"ਮੂਸਡ੍ਰਿਲਾ" {{ਛੋਟਾ|([[ਡਿਵਾਈਨ (ਰੈਪਰ)|ਡਿਵਾਈਨ]])}} | — || — || 25 || — || 6 || 4 || — || — | |- ! scope="row" |"ਬ੍ਰਾਊਨ ਸ਼ਾਰਟੀ" | 80 || — || 15 || — || 3 || 2<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20210620/punjabi/ |access-date=31 January 2023 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — | |- ! scope="row" | "ਮੀ ਐਂਡ ਮਾਈ ਗਰਲਫ੍ਰੈਂਡ" | — || — || — || — || — || 5 || — || — | |- ! scope="row" |"ਦੀਜ਼ ਡੇਅਜ਼" {{ਛੋਟਾ|([[ਬੋਹੀਮੀਆ (ਰੈਪਰ)|ਬੋਹੀਮੀਆ]] ਨਾਲ)}} | — || — || 33 || — || 8 || 2<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20210627/punjabi/ |access-date=31 January 2023 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — | |- ! scope="row" |"ਸਾਈਨਡ ਟੂ ਗੌਡ" |[[ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼]], ਦ ਕਿਡ, ਜੇ ਬੀ | — || — || — || — || 8 || 3<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20210704/punjabi/ |access-date=31 January 2023 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — | |- ! scope="row" |"ਮਾਲਵਾ ਬਲਾਕ" |ਵਾਜ਼ਿਰ ਪਾਤਰ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਇਨਵਿੰਸੀਬਲ" {{ਛੋਟਾ|([[ਸਟੈਫਲੋਨ ਡੌਨ]] ਨਾਲ)}} |ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼, ਦ ਕਿਡ | — || — || 35 || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਜੀ-ਸ਼ਿਟ" {{ਛੋਟਾ|(ਬਲੈਕਬੌਇ ਟਵਿੱਚ ਨਾਲ)}} | rowspan="2" |ਦ ਕਿਡ | — || — || 20 || — || 28 || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਬਿਲਟ ਡਿਫਰੈਂਟ" | — || — || 33 || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਕੈਲਾਬੂਸ" |ਸਨੈਪੀ | — || — || 24 || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"295" | rowspan="3" |ਦ ਕਿਡ | 62 || 1 || 37 || — || 8 || — || 154 || 73 | |- ! scope="row" |"ਆਈਡੀਜੀਏਐਫ" {{ਛੋਟਾ|([[ਮੌਰਿਸਨ (ਰੈਪਰ)|ਮੌਰਿਸਨ]] ਨਾਲ)}} | — || — || — || — || 16 || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਪਾਵਰ" | — || — || — || — || 14 || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਗੋਟ" |ਵਾਜ਼ਿਰ ਪਾਤਰ | 100 || 19 || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਸੈਲੀਬ੍ਰਿਟੀ ਕਿਲਰ" {{ਛੋਟਾ|([[ਟਿਓਨ ਵੇਨ]] ਨਾਲ)}} |ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼, ਦ ਕਿਡ, ਜੇਬੀ, ਏ ਸਿੰਘ, ਐਮ1, ਕ੍ਰਿਸ ਰਿਚ | — || — || — || — || 12 || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਜੇਲਾਂ" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || 31 || — || — || — | |ਟਾਈਮਸ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |''ਮੂਸਾ ਜੱਟ'' ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ |- ! scope="row" |"ਸਾਬ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਗੁਰਤਾਜ ਨਾਲ)}} | rowspan="2" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="5" |ਟਿਪਸ ਮਿਊਜ਼ਿਕ | rowspan="4" |''ਯੈੱਸ ਆਈ ਐੱਮ ਸਟੂਡੈਂਟ'' ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ |- ! scope="row" |"ਅੱਥਰਾ ਸਟਾਈਲ"<br /><br />{{ਛੋਟਾ|(ਜੈਨੀ ਜੌਹਲ ਨਾਲ)}} | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਜਾਨ" |ਇੰਟੈਂਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਯਾਰੀਆਂ" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਬਾਪੂ" |ਇੰਟੈਂਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |''ਸਨਿੱਚਸ ਗੈਟ ਸਨਿੱਚਸ'' & ''ਯੈਸ ਆਈ ਐਮ ਸਟੂਡੈਂ'' |- ! scope="row" |"ਸੈਟਿਸਫਾਇ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸ਼ੂਟਰ ਕਾਹਲੋਂ ਨਾਲ)}} |ਟ੍ਰਿਪੀ | — || — || — || — || 21<ref>{{cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20211126/asian/ |access-date=8 June 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || 10<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20211128/punjabi/ |access-date=8 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — | |5911 ਰਿਕਾਡਜ਼ | rowspan="4" {{Non-album singles}} |- ! scope="row" |"ਯੰਗੈਸਟ ਇਨ ਚਾਰਜ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} | rowspan="12" |2022 |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="15" |ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ |- ! scope="row" |"ਫਕ ਐਮ ਆਲ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} |ਸ਼ਾਈਸਟੀ ਬੀਟਜ਼ ਅਤੇ ਯੰਗਿਸ਼ | — || — || — || — || 31 || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਸਕੇਪਗੋਟ" |ਮਰਸੀ | — || — || — || — || 10<ref>{{Cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20220422/asian/ |access-date=5 January 2023 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || 8 || — || — | |- ! scope="row" |"ਨੈਵਰ ਫੋਲਡ" {{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} |SOE | 92 || 22 || 19 || — || 3 || 3 || — || — | | rowspan="5" |''[[ਨੋ ਨੇਮ (ਈਪੀ)|ਨੋ ਨੇਮ]]'' |- ! scope="row" |"0 to 100" | rowspan="2" |ਮਰਸੀ | — || — || 34 || — || 12 || 7 || — || — | |- ! scope="row" |"ਲਵ ਸਿੱਕ"{{ਛੋਟਾ|([[ਏਆਰ ਪੈਸਲੇ]] ਨਾਲ)}} | — || — || 39 || — || 25 || 4 || — || — | |- ! scope="row" |"ਏਵਰੀਬਾਡੀ ਹਰਟਜ" |ਜੇਬੀ | — || — || — || — || 13 || 4 || — || — | |- ! scope="row" |ਬਲੱਡਲਸਟ {{ਛੋਟਾ|(ਕਪੋਨ-ਈ ਨਾਲ)}} |ਸਨੈਪੀ | — || — || — || — || — || 12 || — || — | |- ! scope="row" |"ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ" |ਵਾਜ਼ਿਰ ਪਾਤਰ|| 25 | 1 || 18 || — || 1 || 1<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20220605/punjabi/ |access-date=6 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref>|| — || 103 | | rowspan="4" {{Non-album singles}} |- ! scope="row" |"ਲੈਵਲਸ" {{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} |ਦ ਕਿਡ | 32 || 4 || 15 || — || 1<ref>{{Cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20220729/asian/ |access-date=6 January 2023 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || 2 || — || 195 |ਐੱਮਸੀ: ਪਲੇਟੀਨਮ<ref>{{Cite certification|region=Canada|title=|artist=Sidhu Moose Wala|type=}}</ref> |- ! scope="row" |"ਐਸਵਾਈਐਲ"{{Efn|Posthumous single. The song was blocked from YouTube India by the government on 26 June.|group=upper-alpha}} |ਮਰਸੀ | 27 || 3 || 13 || — || 1 || 1<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20220703/punjabi/ |access-date=6 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref>|| — || 200 | |- ! scope="row" |"ਵਾਰ" |ਸਨੈਪੀ | 64 || 5 || 19 || — || 3 || 2<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20221120/punjabi/ |access-date=6 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — | |- !scope="row"| "[[ਮੇਰਾ ਨਾਂ (ਗੀਤ)|ਮੇਰਾ ਨਾਂ]]"<br /><span style="font-size:85%;">([[ਬਰਨਾ ਬੁਆਏ]] ਅਤੇ ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼ ਨਾਲ)</span> | rowspan="2" | 2023 |ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼ | 14 || 1 || 3 || 87 || 1 || 1 || — || 102 | |''ਦ ਪਲੇਅਲਿਸਟ'' |- ! scope="row"| "ਵਾਚ ਆਊਟ" <br/><span style="font-size:85%;">(ਸਿਕੰਦਰ ਕਾਹਲੋਂ ਨਾਲ਼)</span> | rowspan="2" |ਮਰਸੀ | 33 || — || 11 || — || 3 || 2 || — || — | | rowspan="4" |ਗ਼ੈਰ-ਐਲਬਮ ਸਿੰਗਲਜ਼ |- ! scope="row"| "ਡਰਿੱਪੀ" <br /><span style="font-size:85%;">(ਏਆਰ ਪੈਜ਼ਲੀ ਅਤੇ ਮਰਸੀ ਨਾਲ਼)</span> | rowspan="3" |2024 | 9 || 4 || 11 || — || 1 || 1 || — || 152 | |- ! scope="row"| "410" <br/><span style="font-size:85%;">(ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ਼)</span> |ਔਫਗਰਿੱਡ | 43 || — || 20 || — || — || — || — || — | |ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ |- !scope="row"| "ਅਟੈਚ" <br/><span style="font-size:85%;">(ਫ੍ਰੈਡੋ ਅਤੇ ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼ ਨਾਲ਼)</span> |ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼ | 40 || — || 7 || — || 2 || — || — || — | |ਮਾਸ ਅਪੀਲ/ਗਿਫ਼ਟਡ ਮਿਊਜ਼ਕ |- !scope="row"| "ਲੌਕ" <br/><span style="font-size:85%;">(ਕਿਡ ਨਾਲ਼)</span> |rowspan="5"|2025 | rowspan="2" |ਦ ਕਿਡ | 54 || 12 || 12 || — || — || — || — || — | |rowspan="4"|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | ਗ਼ੈਰ-ਐਲਬਮ ਸਿੰਗਲਜ਼ |- ! scope="row" | "0008" | — || — || 27|| — || 4 || — || — || — | ! rowspan="3" |''[[ਮੂਸ ਪ੍ਰਿੰਟ (ਈਪੀ)|ਮੂਸ ਪ੍ਰਿੰਟ]]'' |- ! scope="row" | "ਨੀਲ" | ਮਰਸੀ | — || — || 29 || — || 6 || — || — || — | |- ! scope="row"| "ਟੇਕ ਨੋਟਸ" |ਜੇਬੀ | — || — || 31 || — || — || — || — || — | |- ! scope="row"| "ਬਰੋਟਾ" |ਦ ਕਿਡ | | | | | | | | | |ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | |- | colspan="14" style="font-size:90%" |"—" denotes a recording that did not chart or was not released in that territory. |} === ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿੱਖ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+ ! scope="col" rowspan="2" style="width:20em;"|ਸਿਰਲੇਖ ! scope="col" rowspan="2" style="width:2em;"| ਸਾਲ ! scope="col" rowspan="2"| ਸੰਗੀਤ ! colspan="4" | ਪੀਕ ਚਾਰਟ ਸਥਿਤੀਆਂ ! rowspan="2" | ਲੇਬਲ ! rowspan="2" | ਐਲਬਮ |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;"| CAN<br /><ref name=":1" /> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | NZ<br /> ਹੌਟ<br /><ref>"Chorni": {{cite web|url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2023-07-14|title=NZ Hot Singles Chart|publisher=[[Recorded Music NZ]]|date=17 July 2023|access-date=15 July 2023}} * "Dilemma": {{cite web|url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2024-06-28|title=NZ Hot Singles Chart|publisher=[[Recorded Music NZ]]|date=1 July 2024|access-date=28 June 2024}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਆਈ<ref name=":0" /> ! ਯੂਕੇ ਪੰਜਾਬੀ |- ! scope="row" | "TPM" {{ਛੋਟਾ|(Sunny Malton feat. ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | 2017 | ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — | ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੌਇਜ਼ ਰਿਕਾਰਡ | rowspan="10" | |- ! scope="row" | "ਹੋਮੀਸਾਈਡ" {{ਛੋਟਾ|(ਬਿਗ ਬੋਈ ਦੀਪ ਨਾਲ ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਅਤੇ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | rowspan="2" | 2018 | rowspan="2" | ਬਾਈਗ ਬਰਡ | — || — || — || — | ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ |- ! scope="row" | "ਰੂਸੀ ਟੈਂਕ" {{ਛੋਟਾ|(ਖੁਸ਼ ਰੋਮਾਣਾ ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | — || — || — || — | ਨਿਮਰ ਸੰਗੀਤ |- ! scope="row" | "ਸੇਮ ਬੀਫ਼" {{ਛੋਟਾ|([[ਬੋਹੀਮੀਆ (ਰੈਪਰ)|ਬੋਹੀਮੀਆ]] ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | rowspan="2" | 2019 | ਬਾਈਗ ਬਰਡ | — || — || 24<ref name=":5" /> || 11<ref name="officialcharts.com"/> | ਸਾਗਾ ਸੰਗੀਤ |- ! scope="row" | "ਕੈਡੀਲੈਕ" {{ਛੋਟਾ|(ਰਾਜਾ ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਸ ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਜ਼ | — || — || — || — | ਸਿੰਗਲ ਟਰੈਕ ਸਟੂਡੀਓ |- ! scope="row" | "ਓਲਡ ਸਕੂਲ" {{ਛੋਟਾ|(ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਨਸੀਬ)}} | rowspan="5" | 2020 | ਕਿਡ | — || — || 19<ref>{{cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-download-chart/20200214/asian/ |access-date=16 April 2020 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || 8<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20200209/punjabi/ |access-date=15 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> | ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ, ਸਕਾਈ ਡਿਜੀਟਲ |- ! scope="row" | "ਤਾਰੇ" {{ਛੋਟਾ|(ਹਰਲਾਲ ਬਾਠ ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | ਗੁਰ ਸਿੱਧੂ | — || — || — || — | ਸੋਨੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਇੰਡੀਆ |- ! scope="row" | "ਪਾਪੀ" {{ਛੋਟਾ|(ਰੰਗਰੇਜ ਸਿੱਧੂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | ਕਿਡ | — || — || — || — | ਠਗ ਜੀਵਨ |- ! scope="row" | "ਗੇਮ" {{ਛੋਟਾ|(ਸ਼ੂਟਰ ਕਾਹਲੋਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | ਵਿਪੁਲ ਕਪੂਰ | 92 || 24 || 24 || — | rowspan="2" | [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ|5911 ਰਿਕਾਰਡ]] |- ! scope="row" | "22 22" {{ਛੋਟਾ|(ਗੁਲਾਬ ਸਿੱਧੂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | ਇਕਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਇਕੀ) | — || 23 || — || — |- ! scope="row" | ਚੋਰਨੀ {{ਛੋਟਾ|([[ਡਿਵਾਈਨ (ਰੈਪਰ)|ਡਿਵਾਈਨ]] ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} |2023 | ਡਰੱਗ ਬੀਟਸ ਅਤੇ ਮੈਕਸ ਮੈਨੀ | 27 || 7 || — || — | ਡਿਵਾਈਨ ਅਤੇ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | ਗੁਨੇਹਗਰ |- !scope="row"| "ਡਾਇਲਮਾ" <br /><span style="font-size:85%;">([[ਸਟੈਫਲੋਨ ਡੌਨ]] ਫੀਚਰਿੰਗ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)</span> |2024 |ਗਿਲਟੀ ਬੀਟਜ਼, ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼ | — || 34 || — || — |ਸਟੈਫਲੋਨ ਡੌਨ |ਆਈਲੈਂਡ 54 |} == ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ ਯੋਗਦਾਨ == === ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ ਐਲਬਮਾਂ === {| class="wikitable plainrowheaders" !ਫਿਲਮ ! ਸਾਲ ! ਗੀਤ ! ਸੰਗੀਤ ! ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ |- ! rowspan="5" scope="row" | ''ਯੈੱਸ ਆਈ ਐੱਮ ਸਟੂਡੈਂਟ'' | rowspan="5" | 2021 | "ਜਾਨ" | rowspan="2" | ਇੰਟੈਂਸ | rowspan="5" | ਟਿਪਸ ਪੰਜਾਬੀ |- | "ਬਾਪੂ" |- | "ਅਥਰਾ ਸਟਾਈਲ" {{ਛੋਟਾ|(ਜੈਨੀ ਜੌਹਲ ਨਾਲ)}} | rowspan="3" | ਕਿਡ |- | "ਯਾਰੀਆਂ" |- | "ਸਾਬ" {{ਛੋਟਾ|(ਗੁਰਤਾਜ ਨਾਲ)}} |- !scope="row"|''[[ਮੂਸਾ ਜੱਟ]]'' |2021 |"ਜੇਲਾਂ" |ਦ ਕਿਡ |ਟਾਈਮਜ਼ ਮਿਊਜ਼ਕ |} === ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ ਸਿੰਗਲਜ਼ === {| class="wikitable" !ਗੀਤ ! ਸਾਲ ! ਸੰਗੀਤ ! ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ ! ਫਿਲਮ |- | "ਡਾਲਰ" | 2018 | ਬਾਈਗ ਬਰਡ | rowspan="3" | ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਿੱਲ ਸੰਗੀਤ | ''[[ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ]]'' |- | "ਡੋਗਰ" | rowspan="3" | 2019 | ਸਨੈਪੀ | ''ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਜੋੜੀ'' |- | "ਜੱਟੀ ਜਿਓਣੇ ਮੋੜ ਵਰਗੀ" | rowspan="3" | ਕਿਡ | ''[[ਅੜਬ ਮੁਟਿਆਰਾਂ]]'' |- | "ਹਥਿਆਰ" | ਗੀਤ ਐਮਪੀ3 | ''ਸਿਕੰਦਰ 2'' |- | "ਜੇਲਾਂ" | 2021 | ਟਾਈਮਜ਼ ਸੰਗੀਤ | ''[[ਮੂਸਾ ਜੱਟ]]'' |} == ਗੀਤ ਲਿਖਣ ਦੀ ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ == {| class="wikitable plainrowheaders" |+ਗੀਤਕਾਰ (ਗੀਤਕਾਰ) ਵਜੋਂ ! scope="col" | ਸਿਰਲੇਖ ! scope="col" | ਸਾਲ ! scope="col" | ਕਲਾਕਾਰ ! scope="col" | ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਮਾਤਾ ! scope="col" | ਲੇਬਲ ! scope="col" | ਐਲਬਮ |- ! scope="row" | "ਲਾਈਸੈਂਸ" <ref>{{Cite web|url=http://www.ghaintpunjab.com/GhaintPunjab/Article/11279/this-is-how-shubhdeep-singh-became-sidhu-moosewala|title=This Is How Shubhdeep Singh Became 'Sidhu Moosewala'|website=Ghaint Punjab|access-date=20 December 2019|archive-date=29 ਅਗਸਤ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190829134551/https://ghaintpunjab.com/ghaintpunjab/Article/11279/this-is-how-shubhdeep-singh-became-sidhu-moosewala|url-status=dead}}</ref> | 2016 | ਨਿੰਜਾ | ਗੋਲਡਬੁਆਏ | ਸਪੀਡ ਰਿਕਾਰਡਸ | |- ! scope="row" | "ਆ ਗਿਆ ਨੀ ਓਹੀ ਬਿੱਲੋ ਟਾਈਮ" <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/music/punjabi/punjabi-song-aa-giya-ni-ohi-billo-time-sung-by-deep-jandu-sukh-sanghera/videoshow/65241566.cms|title=Punjabi Song Aa Giya Ni Ohi Billo Time Sung By Deep Jandu & Sukh Sanghera|date=2 August 2018|work=The Times of India|access-date=2 July 2018}}</ref> | rowspan="5" | 2017 | ਦੀਪ ਜੰਡੂ | ਦੀਪ ਜੰਡੂ | ਸਪੀਡ ਰਿਕਾਰਡਸ | |- ! scope="row" | "ਹਮਰ" | ਐਲੀ ਮਾਂਗਟ ਦਾ ਕਾਰਨਾਮਾ। ਕਰਨ ਔਜਲਾ, ਦੀਪ ਜੰਡੂ | ਹਰਜ ਨਾਗਰਾ | ਗੇਮ ਕਿਲਰਜ਼ ਰਿਕਾਰਡਸ | rowspan="3" | ਹਾਂ ਬੇਬੀ |- ! scope="row" | "ਕੈਡਿਲੈਕ" | rowspan="2" | ਐਲੀ ਮਾਂਗਟ | ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਜ਼ | ਰੇਹਾਨ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ |- ! scope="row" | "ਮੌਤ" | ਦੀਪ ਜੰਡੂ | ਗੇਮ ਕਿਲਰਜ਼ ਰਿਕਾਰਡਸ |- ! scope="row" | "ਗੌਡਫਾਦਰ" | ਸਿੱਪੀ ਗਿੱਲ | ਦੀਪ ਜੰਡੂ | ਸਾਗਾ ਹਿੱਟ | |- ! scope="row" | ਡਬਲ ਬੈਰਲ | rowspan="9" | 2018 | ਹੋਮੀ ਪਾਬਲਾ | ਦੀਪ ਜੰਡੂ | ਨਿਮਰ ਸੰਗੀਤ | |- ! scope="row" | "ਚੁਣੌਤੀ" | ਨਿੰਜਾ | ਬਾਈਗ ਬਰਡ | ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਿੱਲ ਸੰਗੀਤ | |- ! scope="row" | "ਯਾਰੀ ਬਦਕਾਰੀ" | ਨਿੰਜਾ | ਗੋਲਡਬੁਆਏ | ਬੈਕਯਾਰਡ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ | |- ! scope="row" | "ਧੋਕਾ" | ਜੱਸ ਮਾਣਕ | Sharry Nexus | ਗੀਤ Mp3 | 'ਗੈਂਗਲੈਂਡ ਇਨ ਮਦਰਲੈਂਡ' ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ |- ! scope="row" | ਖਾਰਕੁ ਜੀਵਨ | ਆਰਦੀ, ਚੰਨੀ ਨਤਨ | ਤੀਬਰ | ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ | ਬਤੌਰ ਸੰਵਾਦ ਲੇਖਕ <ref name=":6">{{Cite tweet|user=ChaniNattan|title=Ak utte banay hoye a dori full ni Daray delhio punjab tak vairi kul ni Kamada vicho sun hundi kaad kaad tu Yaad khanday nu kaarau jeday geya pul ni ” - Written By SIDHU MOOSEWALA [SONG KHARKU LIFE ]. NEVER FORGET 1984🤍🕊|date=2 June 2022|access-date=5 July 2022|language=hi}}</ref> (ਅਣਕ੍ਰੈਡਿਟਿਡ) |- ! scope="row" | "ਦਿਲ ਦੀਅਾਂ ਗਲਾਂ" | ਪ੍ਰੀਤ ਬਾਲੜੇ ਵਾਲਾ | ਬਾਈਗ ਬਰਡ | ਤਾਜ਼ਾ ਮੀਡੀਆ ਰਿਕਾਰਡਸ | |- ! scope="row" | "ਹਿੰਸਕ ਗਲੀ" | ਰਾਜਾ ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਜ਼ | ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਜ਼ | ਲੋਸ ਪ੍ਰੋ | |- ! scope="row" | "ਵਸੀਤ" | ਦਿਲਪ੍ਰੀਤ ਢਿੱਲੋਂ | ਬ੍ਰਾਂਡ ਬੀ | ਜੰਗਲੀ ਸੰਗੀਤ | 'ਇਸ਼ਕਾ' ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ |- ! scope="row" | "ਦੁਸ਼ਮਣ" | ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਲੀ | ਦੀਪ ਜੰਡੂ | GeetMp3 | |- ! scope="row" | "ਲਿਟ ਲਿਫ" | rowspan="4" | 2019 | ਬੱਬਲ ਰਾਏ | ਬਾਈਗ ਬਰਡ | ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ | |- ! scope="row" | "ਘਟਨਾ" | ਰੋਬਿਨ ਸਿੱਧੂ | ਜੱਸੀ ਐਕਸ | ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਪੰਜਾਬੀ | |- ! scope="row" | "ਕਿਉ ਨੀ ਦੇਖਦਾ" | ਤੇਜੀ ਗਰੇਵਾਲ | ਮਿਕਸ ਸਿੰਘ | ਬਾਹਰੀ ਰਿਕਾਰਡ | |- ! scope="row" | "ਰੂਸੀ ਬੈਰਲ" | ਜੈਸਮੀਨ ਧੀਮਾਨ | ਆਰ ਜੇ | ਏਆਰ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ | |- ! scope="row" | "ਅੱਜ ਕਲ ਵੇ" | rowspan="2" | 2020 | ਬਾਰਬੀ ਮਾਨ | ਪ੍ਰੀਤ ਹੁੰਦਲ | ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | ''Snitches Get Stitches'' ਤੋਂ ਉਸਦੇ ਟਰੈਕ ਦਾ ਔਰਤ ਸੰਸਕਰਣ |- ! scope="row" | "ਕੇਹਰ" | ਕੈਰੋਂ ਸਾਬ | ਕਾਲਾ ਸਿੰਪਰ | ਕਿੰਗ ਰਿਕਾਰਡਸ | |} == ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ == * ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ ਹੇਠ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਏ ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਗੀਤ {| class="wikitable" !ਸਾਲ ! ਗੀਤ ! ਕਲਾਕਾਰ ! ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਮਾਤਾ ! ਨੋਟਸ |- | rowspan="4" | 2019 | "ਬੋਲ ਪਉ" | ਰਾਜਾ ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਜ਼ | ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਜ਼ | |- | "ਹੱਤਿਆ" | ਵੱਡੇ ਬੋਇ ਦੀਪ | ਬਾਈਗ ਬਰਡ | |- | "ਬੂਟ ਕੱਟ" | [[ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ]] | ਸੈਨ ਬੀ | |- | "47 ਦੋਸਤ" | ਜ਼ੈਨ ਢਿੱਲੋਂ | [[ਦ ਕਿਡ|ਕਿਡ]] | |- | rowspan="13" | 2020 | "ਪੁਰਾਣਾ ਸਕੂਲ" | ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ, ਨਸੀਬ ਅਤੇ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | ਕਿਡ | |- | "ਅਗੇ ਵਧੋ" | ਰੋਮਨ ਸਿੱਧੂ ਅਤੇ ਅਫਸਾਨਾ ਖਾਨ | ਬੀਟ ਇੰਸਪੈਕਟਰ | |- | "ਸਟੈਕਸ" | ਨਸੀਬ ਅਤੇ ਜੱਗਾ | ਵਿਟਾਮਿਨ | |- | "ਮਸਲਾ" | ਦੇਵ ਸਿੱਧੂ | ਹੋਮੀ ਦੀਪ | |- | "ਪੂਰੀ ਲਾਟ" | ਸ਼ੂਟਰ ਕਾਹਲੋਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | ਵਿਪੁਲ ਕਪੂਰ | ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ |- | "ਬਲੈਕ ਪਾਵਰ" | ਸੁੱਖ ਢੀਂਡਸਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾ | ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਜ਼ | |- | "ਜੱਟ ਹੁੰਦੇ ਆ" | ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ | ਸੈਨ ਬੀ | |- | "ਬਹੁਤ" | ਵੀਰ ਸੰਧੂ | ਜੀਂਦ | |- | "ਟੈਟੂਜ਼" | ਪੈਰੀ ਸਰਪੰਚ ਅਤੇ ਗੁਰਲੇਜ਼ ਅਖਤਰ | ਸੰਗੀਤ ਸਾਮਰਾਜ | |- | "ਅੱਜ ਕਲ ਵੇ" {{ਛੋਟਾ|(Female version)}} | ਬਾਰਬੀ ਮਾਨ | ਪ੍ਰੀਤ ਹੁੰਦਲ | |- | "ਜ਼ਿੰਦਗੀ" | ਰੰਗਰੇਜ਼ ਸਿੱਧੂ Ft. ਨਸੀਬ | ਕਿਡ | |- | "ਲਿਵ ਇਨ" | ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ Ft. ਬਾਰਬੀ ਮਾਨ | ਕਿਡ | |- | "ਮਾਝਾ ਬਲਾਕ" | ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ | ਸੈਨ ਬੀ | |- | rowspan="2" | 2021 | "ਸਿਰਫ ਇਕ ਸੁਪਨਾ" | ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ | ਓਪੀ ਸੰਗੀਤ | |- | "ਪ੍ਰਾਹੁਣੇ" | ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਾਨ | ਸੈਨ ਬੀ | |- | rowspan="4" | 2022 | "ਕੀਵੇ ਕਡੋਗੇ" | ਗੁਲਾਬ ਸਿੱਧੂ | rowspan="2" | ਉਪਲਭਦ ਨਹੀ | |- | "ਸਿਆਸਤ ਚ ਆ ਗਿਆ" | ਬਲਕਾਰ ਅਣਖੀਲਾ, ਮਨਜਿੰਦਰ ਗੁਲਸ਼ਨ | |- | "ਸੱਜਣਾ ਦਾ ਖਤ" | ਖੁਦਾ ਬਖਸ਼ | ਇਕਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ | |- | "ਸੌਦਾ" | ਮੱਲੇ ਆਲਾ ਗੁਰਿ | ਨਿਕ ਧੰਮੂ | |} == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਵੀਡੀਓਗ੍ਰਾਫੀ]] == ਨੋਟ == {{notelist-ua}} == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} {{Sidhu Moose Wala}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] 3hqgjmp3rfokdzxvfy5ujiuio81cvqf 840699 840698 2026-06-11T14:17:18Z Sonia Atwal 49604 /* ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮਾਂ */ 840699 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist discography | Artist = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | Image = Sidhu_Moose_Wala_Interview_2019.jpg | Studio = 2 | EP = 2 | Singles = 110 | Soundtrack = 1 | 2Option name = ਮਿਕਸਟੇਪ | 2Option = 1 | 4Option name = ਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ | 4Option = 22 | 5Option name = ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ | 5Option = 14 }} [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] ਇੱਕ [[ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸੰਗੀਤ|ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ]] ਅਤੇ [[ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨਮਾ|ਫਿਲਮਾਂ]] ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ, ਰੈਪਰ, ਗੀਤਕਾਰ, ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਦੋ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮਾਂ, ਇੱਕ ਮਿਕਸਟੇਪ, 1 ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ ਐਲਬਮ, ਦੋ ਈਪੀ ਅਤੇ 110 ਸਿੰਗਲਜ਼ ਵਜੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। == ਐਲਬਮਾਂ == === ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮਾਂ === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+ਐਲਬਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ, ਰਿਲੀਜ਼ ਮਿਤੀ, ਲੇਬਲ ਅਤੇ ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਚਾਰਟ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ! rowspan="2" scope="col" style="width:13em;" | ਸਿਰਲੇਖ ! rowspan="2" scope="col" style="width:19.5em;" | ਐਲਬਮ ਵੇਰਵੇ ! colspan="2" scope="col" | ਪੀਕ ਚਾਰਟ ਸਥਿਤੀਆਂ |- ! style="width:2.5em; font-size:85%" | ਕੈਨੇਡਾ<br /><ref name="Canadian Albums">{{Cite magazine|title=Sidhu Moosewala Chart History: Canadian Albums|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/cna/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=3 May 2022}} </ref> ! style="width:2.5em; font-size:85%" | ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ<ref>{{Cite web|url=https://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=5168|title=NZ Top 40 Albums Chart|date=19 July 2021|publisher=[[Recorded Music NZ]]|access-date=17 July 2021|archive-date=16 ਜੁਲਾਈ, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716225243/https://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=5168|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[ਪੀਬੀਐਕਸ 1]]'' | * ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ: 18 ਅਕਤੂਬਰ, 2018 * ਲੇਬਲ: [[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼]] * ਫਾਰਮੈਟ: ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਊਨਲੋਡ • ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ | 66 | - |- ! scope="row" | ''[[ਮੂਸਟੇਪ]]'' | * ਰਿਲੀਜ਼: 15 ਮਈ, 2021 * ਲੇਬਲ: ਸਵੈ-ਰਿਲੀਜ਼ * ਫਾਰਮੈਟ: ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਊਨਲੋਡ • ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ | 65 | 33 |} === ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ ਐਲਬਮ === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" ! rowspan="1" scope="col" style="width:14em;" | ਸਿਰਲੇਖ ! scope="col" style="width:19em;" rowspan="1" | ਵੇਰਵੇ |- ! scope="row" |ਯੈੱਸ ਆਈ ਐੱਮ ਸਟੂਡੈਂਟ | * ਰਿਲੀਜ਼:11 ਅਕਤੂਬਰ 2021 * ਲੇਬਲ:ਟਿਪਸ ਮਿਊਜ਼ਕ * ਫਾਰਮੈਟ: ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਊਨਲੋਡ, ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ |} ===ਮਿਕਸਟੇਪ=== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+List of mixtapes ! scope="col" style="width:13em;" | Title ! scope="col" style="width:19.5em;" | Album details |- ! scope="row"| ''[[ਸਨਿੱਚਸ ਗੈੱਟ ਸਨਿੱਚਸ]]'' | * ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ: 9 ਮਈ 2020 * ਲੇਬਲ: ਸਵੈ-ਰਿਲੀਜ਼ * ਫਾਰਮੈਟ: ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਊਨਲੋਡ • ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ |} == ਐਕਸਟੈਂਡਡ ਪਲੇਅਸ == {| class="wikitable plainrowheaders" |+ਈਪੀ ਦੀ ਸੂਚੀ, ਰੀਲੀਜ਼ ਮਿਤੀ, ਲੇਬਲ ਅਤੇ ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਚਾਰਟ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ! rowspan="2" | ਸਿਰਲੇਖ ! rowspan="2" | ਈਪੀ ਵੇਰਵੇ !| ਪੀਕ ਚਾਰਟ ਸਥਿਤੀਆਂ |- ! style="width:2.5em; font-size:85%"| ਕੈਨੇਡਾ<br /><ref name="Canadian Albums"/> |- ! scope="row" | ''[[ਨੋ ਨੇਮ (ਈਪੀ)|ਨੋ ਨੇਮ]]'' | * ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ: 25 ਅਪਰੈਲ, 2022 * ਲੇਬਲ: ਸਵੈ-ਰਿਲੀਜ਼ * ਫਾਰਮੈਟ: ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਊਨਲੋਡ, ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ | style="text-align:center;"| 50 |- ! scope="row"| ''ਮੂਸ ਪ੍ਰਿੰਟ'' | * ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ: 11 ਜੂਨ, 2025 * ਲੇਬਲ: ਸਵੈ-ਰਿਲੀਜ਼ * ਫਾਰਮੈਟ: ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਊਨਲੋਡ, ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ | style="text-align:center;"| |} == ਸਿੰਗਲਜ਼ == === ਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+ਲੀਡ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਦੀ ਸੂਚੀ, ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਚਾਰਟ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਏ ਸਾਲ ਅਤੇ ਐਲਬਮ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ! scope="col" rowspan="2" style="width:20em;" |ਸਿਰਲੇਖ ! scope="col" rowspan="2" style="width:2em;"|ਸਾਲ ! scope="col" rowspan="2"|ਸੰਗੀਤ ! colspan="8" |ਸਿਖਰ ਚਾਰਟ ਸਥਿਤੀ ! rowspan="2" |ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ! rowspan="2" |ਲੇਬਲ ! scope="col" rowspan="2"|ਐਲਬਮ |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |CAN<br /><ref name=":1">{{cite magazine|title=Sidhu Moose Wala Chart History: Canadian Hot 100|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moose-wala/chart-history/can/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=5 February 2025}} * "Drippy": {{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/2024-02-17/|title=''Billboard'' Canadian Hot 100: Week of February 17, 2024|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=13 February 2024}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | IND<br /><ref>{{cite magazine|title=Sidhu Moose Wala Chart History: India Songs|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moose-wala/chart-history/i16/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=12 May 2023}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |NZ Hot<br /><ref name="nztop40.co.nz">Peaks on the NZ Hot Singles Chart: * "The Last Ride": {{cite web |date=23 May 2022 |title=NZ Hot Singles Chart |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2022-05-20 |access-date=21 May 2022 |publisher=[[Recorded Music NZ]] }} * "[[Levels (Sidhu Moose Wala song)|Levels]]": {{cite web |date=6 June 2022 |title=NZ Hot Singles Chart |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2022-06-03 |access-date=4 June 2022 |publisher=[[Recorded Music NZ]] }} * {{Cite web |title=These Days |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2021-06-18 }} * {{Cite web |title=SYL |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2022-07-01 }} * {{Cite web |title=Vaar |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2022-11-11 }} * {{Cite web |title=Mera Na |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2023-04-14 }} * {{Cite web |title=Watch Out |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2023-11-17 }} * {{Cite web |title=Drippy |url=https://nztop40.co.nz/chart/hotsingles?chart=5737 |access-date=2025-12-01 |archive-date=2024-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240418140926/https://nztop40.co.nz/chart/hotsingles?chart=5737 |url-status=dead }} * {{Cite web |title=410 |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2024-04-19 }} * {{Cite web |title=Attach |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2024-09-06 }} * {{Cite web |title=Lock |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2025-01-31 }} * {{Cite web |title=0008 |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2025-06-13 }}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |UK<br /><ref name=":0">*Peaks: * Sidhu: {{cite web |title=Sidhu Moose Wala {{!}} full Official Chart History |url=https://www.officialcharts.com/artist/53645/sidhu-moose-wala/ |access-date=14 June 2022 |publisher=[[Official Charts Company]]}} * Sidhu/Burna Boy/Banglez - "Mera Na": {{cite web |title=Moosewala/Burna Boy/Banglez {{!}} full Official Chart History |url=https://www.officialcharts.com/artist/64526/moosewala-burna-boy-banglez/ |access-date=16 May 2023 |publisher=[[Official Charts Company]]}} * Sidhu/ Sikander Kahlon:https://www.officialcharts.com/artist/sikander-kahlonmoose-wala/ * Sidhu/Sharan Kaur:https://www.officialcharts.com/artist/54148/sidhu-moose-wala-sharan-kaur/</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | UK Asian ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | UK Punjabi ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | WW<br /><ref>{{cite magazine|title=Sidhu Moose Wala Chart History: Global 200|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moose-wala/chart-history/glo/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=12 May 2023}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |WW Excl US<br /><ref>{{cite magazine|title=Sidhu Moose Wala Chart History: Global Excl. US|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moose-wala/chart-history/glx/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=12 May 2023}}</ref> |- ! scope="row" |"ਜੀ-ਵੈਗਨ" <br /><span style="font-size:85%;">(ਗੁਰਲੇਜ ਅਖਤਰ ਨਾਲ)</span> | rowspan="5" |2017 |ਦੀਪ ਜੰਡੂ | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="2" |13 ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਰਿਕਾਰਡਸ | rowspan="11" {{Non-album singles}} |- ! scope="row" |"ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ" {{ਛੋਟਾ|(ਬੰਕਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਸ ਨਾਲ)}} |ਰਾਜਾ ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਸੋ ਹਾਈ"{{Efn|[[ਮਰ ਗਏ ਓਏ ਲੋਕੋ]] ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਸੰਸਕਰਣ <ref>{{cite news | url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/mar-gaye-oye-loko-song-so-high-marks-binnu-dhillons-entry/articleshow/65606566.cms | title='Mar Gaye Oye Loko' song: 'So High' marks Binnu Dhillon's entry | newspaper=The Times of India }}</ref> Won ''Best Lyricist Award'' at Brit Asia Music Awards <ref>{{Cite news |date=7 October 2018 |title=THE WINNERS FROM THE BRITASIA TV MUSIC AWARDS 2018 - BritAsia TV |language=en-GB |work=BritAsia TV |url=http://britasia.tv/britasia-tv-music-awards-2018/ |access-date=10 October 2018}}</ref>|group=upper-alpha}} | rowspan="2" |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="6" |ਹੰਬਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |- ! scope="row" |"ਇਸਾ ਜੱਟ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" | "ਕੂਮ ਕਲਾਂ ਕਬੱਡੀ ਕੱਪ" |ਮੈਡ ਮਿਕਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਜਸਟ ਲਿਸਨ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} | rowspan="14" |2018 |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || 12<ref>{{Cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20180112/asian/ |access-date=2 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਇਟਸ ਆਲ ਅਬਾਊਟ ਯੂ"{{Efn|group=upper-alpha| ਵੈਲੇਨਟਾਈਨ ਡੇ, 2018 'ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਖੀ ਗਈ ਯੂਟਿਊਬ ਵੀਡੀਓ <ref>{{cite tweet |author=YouTube |author-link=YouTube |user=YouTube |number=963849369224122369 |date=14 February 2018 |title=Worldwide, this is our #1 most-viewed #ValentinesDay video uploaded in the past 24 hours. 🎶💞🎶 https://t.co/7pcrvJSPAP |language=en |access-date=5 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220611004512/https://twitter.com/youtube/status/963849369224122369 |archive-date=11 June 2022 |url-status=live}}</ref>}} |ਇੰਟੈਂਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਟੋਚਨ" |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || 20<ref name=":2">{{cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-download-chart/20180525/asian/ |access-date=4 June 2020 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਫੇਮਸ" | rowspan="2" |ਇੰਟੈਂਸ|| — | — || — || — || 17<ref name=":3">{{cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-download-chart/20180914/asian/ |access-date=16 April 2020 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — || — | |ਲਾਵੀਸ਼ ਸਕੁਐਡ |- ! scope="row" |"ਡਾਰਕ ਲਵ" | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਹੰਬਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |- ! scope="row" |"ਵਾਰਨਿੰਗ ਸ਼ਾਟਸ"<br /><br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} |ਮਿਕਸ ਸਿੰਘ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਲਾਸ ਪ੍ਰੋ |- ! scope="row" |"ਡਾਲਰ" |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || 9<ref name=":3" /> || — || — || — | |ਵਾਈਟ ਹਿੱਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |''[[ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ]] ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ'' |- ! scope="row" |"ਜਾਨ" | | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="2" |ਜੱਟ ਲਾਈਫ ਸਟੂਡੀਓਸ |''ਯੈੱਸ ਆਈ ਐੱਮ ਸਟੂਡੈਂਟ'' ਸਾਉਂਡਟਰੈਕ ਵਿੱਚ ਮੁੜ-ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਸੰਸਕਰਣ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ |- ! scope="row" |"ਹੇਟ" |ਦੇਵ ਨੈਕਸਟ ਲੈਵਲ | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="1" {{Non-album singles}} |- ! scope="row" |"ਜੱਟ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ" |ਸਨੈਪੀ | — || — || — || — || 11 || — || — || — | | rowspan="4" |[[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ (ਕੰਪਨੀ)|ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼]] || rowspan="4" |''[[ਪੀਬੀਐਕਸ 1]]'' |- ! scope="row" |"ਬੈਡਫੈਲਾ" |ਹਰਜ਼ ਨਾਗਰਾ|| — | — || — || — || 24<ref name=":4">{{cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-download-chart/20181026/asian/ |access-date=16 April 2020 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਅਮ ਬੈਟਰ ਨਾਓ" |ਸਨੈਪੀ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਦਾਊਦ" |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || 26 || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਭੰਗ ਦੇ ਭਾਣੇ"{{Efn|Also titled as 'Badmashi' on some audio platforms|group=upper-alpha}}<br />{{ਛੋਟਾ|(ਇੰਟੈਂਸ ਅਤੇ ਸ਼ਰਨ ਕੌਰ ਪਨੇਸਰ ਨਾਲ)}} |ਇੰਟੈਂਸ | — || — || — || — || 33 || — || — || — | |ਇੰਟੈਂਸ ਗਲੋਬਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |ਇੰਟੈਂਸ ਦੁਆਰਾ ''ਐਕਸਹੇਲ'' |- ! scope="row" |"ਆਊਟਲਾਅ" | rowspan="17" |2019 |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਜੱਟ ਲਾਈਫ ਸਟੂਡੀਓਸ | rowspan="9" {{N/a|Non-album singles}} |- ! scope="row" |"ਚੋਜਨ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} | rowspan="2" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਸਾਗਾ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |- ! scope="row" |"ਲੈਜੈਂਡ"{{Efn|ਬ੍ਰਿਟ ਏਸ਼ੀਆ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਅਵਾਰਡਸ 'ਤੇ 'ਟਰੈਕ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ' (2019–2020) ਜਿੱਤਿਆ|group=upper-alpha}} | — || — || — || — || 29<ref>{{Cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20190315/asian/ |access-date=5 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — || — | |ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ |- ! scope="row" |"ਕਟ ਆਫ" |ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਪਲਾਨੈਟ ਰਿਕਾਡਜ਼ |- ! scope="row" |"ਈਸਟ ਸਾਈਡ ਫਲੋ" | rowspan="2" |ਬਿਗ ਬਰਡ|| — | — || — || — || — | || — || — | |ਜਿਊਕ ਡਾਕ |- ! scope="row" |"ਸਿੱਧੂਜ ਐਂਨਥਮ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="4" |ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ / ਸਕਾਈ ਡਿਜ਼ੀਟਲ |- ! scope="row" |"ਮਾਫੀਆ ਸਟਾਈਲ" |[[ਅਮਨ ਹੇਅਰ]] | — || — || — || — || 32<ref>{{Cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20190503/asian/ |access-date=5 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਪੌਇਜ਼ਨ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਆਰ ਨੇਤ ਨਾਲ)}} |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਸੋਹਣੇ ਲੱਗਦੇ"<br />{{ਛੋਟਾ|([[ਦ ਪ੍ਰੌਫਸੀ]] ਨਾਲ)}} |ਦ ਪ੍ਰੌਫਸੀ | — || — || — || — || 3<ref>{{Cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20190719/asian/ |access-date=15 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || 8 || — || — | |- ! scope="row" |"ਹਥਿਆਰ" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਗੀਤ ਐੱਮਪੀ3 |''ਸਿਕੰਦਰ 2 ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ'' |- ! scope="row" |"ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੁਆਏਜ਼ ਰਿਕਾਰਡਸ |''ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੁਆਏਜ਼ ਫਾਰਐਵਰ'' |- ! scope="row" |"ਡੋਗਰ" |ਸਨੈਪੀ | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="2" |ਵਾਈਟ ਹਿੱਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |''‘'ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਜੋੜੀ' ਦਾ ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ'' |- ! scope="row" |"ਜੱਟੀ ਜਿਓਣੇ ਮੋੜ ਵਰਗੀ" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || 6<ref name=":5">{{cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-download-chart/20191101/asian/ |access-date=16 April 2020 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || 3 || — || — | |''ਅੜਬ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ'' |- ! scope="row" |"ਬੀ-ਟਾਊਨ"<br /><br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਸੋਨੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ | rowspan="10" {{Non-album singles}} |- ! scope="row" |"47"<br /><br />{{ਛੋਟਾ|([[ਮਿਸਟ (ਰੈਪਰ)|ਮਿਸਟ]], [[ਸਟੈਫਲੋਨ ਡੌਨ]] ਨਾਲ)}} |[[ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼]] | — || — || 23 || 17 || 1<ref name=":5" /> || 1<ref name="officialcharts.com">{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20191103/punjabi/ |access-date=1 February 2023 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref>|| — || — | |ਕੈਟਾਲਿਸਟ |- ! scope="row" |"ਫਾਰਗੈੱਟ ਅਬਾਊਟ ਇਟ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} |ਬਿਗ ਬਰਡ || — || — || — || — || — || — || — || — | |ਜੱਟ ਲਾਈਫ ਸਟੂਡੀਓਸ |- ! scope="row" |"ਧੱਕਾ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਅਫਸਾਨਾ ਖਾਨ ਨਾਲ)}} |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ / ਸਕਾਈ ਡਿਜ਼ੀਟਲ |- ! scope="row" |"ਫਲੈਕਸ/ ਏਲ ਚੈਪੋ"{{Efn|Not announced officially by Sidhu Moose Wala team|group=upper-alpha}} | rowspan="16" |2020 |ਇੰਟੈਂਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਇੰਟੈਂਸ, ਫੋਕ ਮਾਫੀਆ |- ! scope="row" |"ਗੁਆਚਿਆ ਗੁਰਬਕਸ਼"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਆਰ ਨੇਤ ਨਾਲ)}} | rowspan="2" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="11" |ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ, ਸਕਾਈ ਡਿਜ਼ੀਟਲ |- ! scope="row" |"ਟਿੱਬਿਆ ਦਾ ਪੁੱਤ" | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"911" {{ਛੋਟਾ|(ਰਾਜਾ ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਸ ਨਾਲ)}} | rowspan="3" |ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਅਪਰੋਚ" | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"8 ਸਿਲੰਡਰ" | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |ਬੌਸ |ਸਨੈਪੀ | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="2" |''ਸਨਿੱਚਸ ਗੈੱਟ ਸਨਿੱਚਸ'' |- ! scope="row" |"ਰੋਟੀ" | rowspan="2" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਡੀਅਰ ਮੱਮਾ"<ref>{{Cite news |date=29 May 2020 |title=Punjabi singer Sidhu Moosewala has earned along with a few controversies |work=[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]] |url=https://www.tribuneindia.com/news/lifestyle/punjabi-singer-sidhu-moosewala-has-earned-along-with-a-few-controversies-91538 |access-date=11 June 2020 |archive-date=30 ਮਈ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135115/https://www.tribuneindia.com/news/lifestyle/punjabi-singer-sidhu-moosewala-has-earned-along-with-a-few-controversies-91538 |url-status=dead }}</ref> | — || 12 || — || — || — || — || — || — | | rowspan="9" {{Non-album singles}} |- ! scope="row" |"ਬੰਬੀਹਾ ਬੋਲੇ" {{ਛੋਟਾ|([[ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਾਨ]] ਨਾਲ)}} |ਇੱਕੀ (ਇਕਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ) | — || — || 10 || — || 1<ref>{{cite web |title=Asian Music Chart Top 40 |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20200619/asian/ |access-date=9 July 2020 |publisher=Official Charts Company |language=en}}</ref> || 1<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20200621/punjabi/ |access-date=6 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref>|| — || — | |- ! scope="row" |"ਸੰਜੂ" | rowspan="2" |ਦ ਕਿਡ | — || — || 32 || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਡਾਕਟਰ" | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਨੋ ਵਰੀਜ਼"<br /><br />{{ਛੋਟਾ|(ਰਾਜਾ ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਸ ਨਾਲ)}} |ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਪਲੈਨਟ ਰਿਕਾਡਜ਼ |- ! scope="row" |"ਮਾਈ ਬਲਾਕ" |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਸਾਗਾ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |- ! scope="row" |"ਬੈਡ" |ਦੇਵ ਓਸ਼ੀਅਨ | — || — || 40 || — || 3 || — || — || — | |ਸਪੀਡ ਰਿਕਾਡਜ਼ |- ! scope="row" |"ਪੰਜਾਬ - ਮਾਈ ਮਦਰਲੈਂਡ" |ਦ ਕਿਡ | — || — || 35 || — || — || — || — || — | |ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ |- ! scope="row" |"ਸਿਨ" | rowspan="28" | 2021 | rowspan="10" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || 25 || — || — || — | |ਸੋਨੀ |- ! scope="row" |"ਬਿੱਚ ਅਮ ਬੈਕ" | 81 || — || 14 || — || — || 6<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20210606/punjabi/ |access-date=31 January 2023 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — | | rowspan="20" |ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | rowspan="20" |''[[ਮੂਸਟੇਪ]]'' |- ! scope="row" |"ਬਰਬਰੀ" | — || — || 29 || — || 3 || 2<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20210530/punjabi/ |access-date=31 January 2023 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — | |- ! scope="row" |"ਅਨਫਕਵਿਦਏਬਲ" - ਬੋਨਸ ਟ੍ਰੈਕ {{ਛੋਟਾ|(ਅਫਸਾਨਾ ਖਾਨ ਨਾਲ)}} | — || — || — || — || 6 || 4 || — || — | |- ! scope="row" |"ਰੈਕਸ ਐਂਡ ਰਾਊਂਡਸ"<br /><br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਿਕੰਦਰ ਕਾਹਲੋਂ ਨਾਲ)}} | — || — || 16 || — || 5 || 3 || — || — | |- ! scope="row" |"ਅਸ"<br /><br />{{ਛੋਟਾ|([[ਰਾਜਾ ਕੁਮਾਰੀ]] ਨਾਲ)}} | — || — || 23 || — || 4 || 3 || — || — | |- ! scope="row" |"ਮੂਸਡ੍ਰਿਲਾ" {{ਛੋਟਾ|([[ਡਿਵਾਈਨ (ਰੈਪਰ)|ਡਿਵਾਈਨ]])}} | — || — || 25 || — || 6 || 4 || — || — | |- ! scope="row" |"ਬ੍ਰਾਊਨ ਸ਼ਾਰਟੀ" | 80 || — || 15 || — || 3 || 2<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20210620/punjabi/ |access-date=31 January 2023 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — | |- ! scope="row" | "ਮੀ ਐਂਡ ਮਾਈ ਗਰਲਫ੍ਰੈਂਡ" | — || — || — || — || — || 5 || — || — | |- ! scope="row" |"ਦੀਜ਼ ਡੇਅਜ਼" {{ਛੋਟਾ|([[ਬੋਹੀਮੀਆ (ਰੈਪਰ)|ਬੋਹੀਮੀਆ]] ਨਾਲ)}} | — || — || 33 || — || 8 || 2<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20210627/punjabi/ |access-date=31 January 2023 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — | |- ! scope="row" |"ਸਾਈਨਡ ਟੂ ਗੌਡ" |[[ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼]], ਦ ਕਿਡ, ਜੇ ਬੀ | — || — || — || — || 8 || 3<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20210704/punjabi/ |access-date=31 January 2023 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — | |- ! scope="row" |"ਮਾਲਵਾ ਬਲਾਕ" |ਵਾਜ਼ਿਰ ਪਾਤਰ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਇਨਵਿੰਸੀਬਲ" {{ਛੋਟਾ|([[ਸਟੈਫਲੋਨ ਡੌਨ]] ਨਾਲ)}} |ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼, ਦ ਕਿਡ | — || — || 35 || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਜੀ-ਸ਼ਿਟ" {{ਛੋਟਾ|(ਬਲੈਕਬੌਇ ਟਵਿੱਚ ਨਾਲ)}} | rowspan="2" |ਦ ਕਿਡ | — || — || 20 || — || 28 || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਬਿਲਟ ਡਿਫਰੈਂਟ" | — || — || 33 || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਕੈਲਾਬੂਸ" |ਸਨੈਪੀ | — || — || 24 || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"295" | rowspan="3" |ਦ ਕਿਡ | 62 || 1 || 37 || — || 8 || — || 154 || 73 | |- ! scope="row" |"ਆਈਡੀਜੀਏਐਫ" {{ਛੋਟਾ|([[ਮੌਰਿਸਨ (ਰੈਪਰ)|ਮੌਰਿਸਨ]] ਨਾਲ)}} | — || — || — || — || 16 || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਪਾਵਰ" | — || — || — || — || 14 || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਗੋਟ" |ਵਾਜ਼ਿਰ ਪਾਤਰ | 100 || 19 || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਸੈਲੀਬ੍ਰਿਟੀ ਕਿਲਰ" {{ਛੋਟਾ|([[ਟਿਓਨ ਵੇਨ]] ਨਾਲ)}} |ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼, ਦ ਕਿਡ, ਜੇਬੀ, ਏ ਸਿੰਘ, ਐਮ1, ਕ੍ਰਿਸ ਰਿਚ | — || — || — || — || 12 || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਜੇਲਾਂ" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || 31 || — || — || — | |ਟਾਈਮਸ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |''ਮੂਸਾ ਜੱਟ'' ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ |- ! scope="row" |"ਸਾਬ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਗੁਰਤਾਜ ਨਾਲ)}} | rowspan="2" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="5" |ਟਿਪਸ ਮਿਊਜ਼ਿਕ | rowspan="4" |''ਯੈੱਸ ਆਈ ਐੱਮ ਸਟੂਡੈਂਟ'' ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ |- ! scope="row" |"ਅੱਥਰਾ ਸਟਾਈਲ"<br /><br />{{ਛੋਟਾ|(ਜੈਨੀ ਜੌਹਲ ਨਾਲ)}} | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਜਾਨ" |ਇੰਟੈਂਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਯਾਰੀਆਂ" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਬਾਪੂ" |ਇੰਟੈਂਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |''ਸਨਿੱਚਸ ਗੈਟ ਸਨਿੱਚਸ'' & ''ਯੈਸ ਆਈ ਐਮ ਸਟੂਡੈਂ'' |- ! scope="row" |"ਸੈਟਿਸਫਾਇ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸ਼ੂਟਰ ਕਾਹਲੋਂ ਨਾਲ)}} |ਟ੍ਰਿਪੀ | — || — || — || — || 21<ref>{{cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20211126/asian/ |access-date=8 June 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || 10<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20211128/punjabi/ |access-date=8 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — | |5911 ਰਿਕਾਡਜ਼ | rowspan="4" {{Non-album singles}} |- ! scope="row" |"ਯੰਗੈਸਟ ਇਨ ਚਾਰਜ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} | rowspan="12" |2022 |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="15" |ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ |- ! scope="row" |"ਫਕ ਐਮ ਆਲ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} |ਸ਼ਾਈਸਟੀ ਬੀਟਜ਼ ਅਤੇ ਯੰਗਿਸ਼ | — || — || — || — || 31 || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਸਕੇਪਗੋਟ" |ਮਰਸੀ | — || — || — || — || 10<ref>{{Cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20220422/asian/ |access-date=5 January 2023 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || 8 || — || — | |- ! scope="row" |"ਨੈਵਰ ਫੋਲਡ" {{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} |SOE | 92 || 22 || 19 || — || 3 || 3 || — || — | | rowspan="5" |''[[ਨੋ ਨੇਮ (ਈਪੀ)|ਨੋ ਨੇਮ]]'' |- ! scope="row" |"0 to 100" | rowspan="2" |ਮਰਸੀ | — || — || 34 || — || 12 || 7 || — || — | |- ! scope="row" |"ਲਵ ਸਿੱਕ"{{ਛੋਟਾ|([[ਏਆਰ ਪੈਸਲੇ]] ਨਾਲ)}} | — || — || 39 || — || 25 || 4 || — || — | |- ! scope="row" |"ਏਵਰੀਬਾਡੀ ਹਰਟਜ" |ਜੇਬੀ | — || — || — || — || 13 || 4 || — || — | |- ! scope="row" |ਬਲੱਡਲਸਟ {{ਛੋਟਾ|(ਕਪੋਨ-ਈ ਨਾਲ)}} |ਸਨੈਪੀ | — || — || — || — || — || 12 || — || — | |- ! scope="row" |"ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ" |ਵਾਜ਼ਿਰ ਪਾਤਰ|| 25 | 1 || 18 || — || 1 || 1<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20220605/punjabi/ |access-date=6 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref>|| — || 103 | | rowspan="4" {{Non-album singles}} |- ! scope="row" |"ਲੈਵਲਸ" {{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} |ਦ ਕਿਡ | 32 || 4 || 15 || — || 1<ref>{{Cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20220729/asian/ |access-date=6 January 2023 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || 2 || — || 195 |ਐੱਮਸੀ: ਪਲੇਟੀਨਮ<ref>{{Cite certification|region=Canada|title=|artist=Sidhu Moose Wala|type=}}</ref> |- ! scope="row" |"ਐਸਵਾਈਐਲ"{{Efn|Posthumous single. The song was blocked from YouTube India by the government on 26 June.|group=upper-alpha}} |ਮਰਸੀ | 27 || 3 || 13 || — || 1 || 1<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20220703/punjabi/ |access-date=6 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref>|| — || 200 | |- ! scope="row" |"ਵਾਰ" |ਸਨੈਪੀ | 64 || 5 || 19 || — || 3 || 2<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20221120/punjabi/ |access-date=6 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — | |- !scope="row"| "[[ਮੇਰਾ ਨਾਂ (ਗੀਤ)|ਮੇਰਾ ਨਾਂ]]"<br /><span style="font-size:85%;">([[ਬਰਨਾ ਬੁਆਏ]] ਅਤੇ ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼ ਨਾਲ)</span> | rowspan="2" | 2023 |ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼ | 14 || 1 || 3 || 87 || 1 || 1 || — || 102 | |''ਦ ਪਲੇਅਲਿਸਟ'' |- ! scope="row"| "ਵਾਚ ਆਊਟ" <br/><span style="font-size:85%;">(ਸਿਕੰਦਰ ਕਾਹਲੋਂ ਨਾਲ਼)</span> | rowspan="2" |ਮਰਸੀ | 33 || — || 11 || — || 3 || 2 || — || — | | rowspan="4" |ਗ਼ੈਰ-ਐਲਬਮ ਸਿੰਗਲਜ਼ |- ! scope="row"| "ਡਰਿੱਪੀ" <br /><span style="font-size:85%;">(ਏਆਰ ਪੈਜ਼ਲੀ ਅਤੇ ਮਰਸੀ ਨਾਲ਼)</span> | rowspan="3" |2024 | 9 || 4 || 11 || — || 1 || 1 || — || 152 | |- ! scope="row"| "410" <br/><span style="font-size:85%;">(ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ਼)</span> |ਔਫਗਰਿੱਡ | 43 || — || 20 || — || — || — || — || — | |ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ |- !scope="row"| "ਅਟੈਚ" <br/><span style="font-size:85%;">(ਫ੍ਰੈਡੋ ਅਤੇ ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼ ਨਾਲ਼)</span> |ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼ | 40 || — || 7 || — || 2 || — || — || — | |ਮਾਸ ਅਪੀਲ/ਗਿਫ਼ਟਡ ਮਿਊਜ਼ਕ |- !scope="row"| "ਲੌਕ" <br/><span style="font-size:85%;">(ਕਿਡ ਨਾਲ਼)</span> |rowspan="5"|2025 | rowspan="2" |ਦ ਕਿਡ | 54 || 12 || 12 || — || — || — || — || — | |rowspan="4"|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | ਗ਼ੈਰ-ਐਲਬਮ ਸਿੰਗਲਜ਼ |- ! scope="row" | "0008" | — || — || 27|| — || 4 || — || — || — | ! rowspan="3" |''[[ਮੂਸ ਪ੍ਰਿੰਟ (ਈਪੀ)|ਮੂਸ ਪ੍ਰਿੰਟ]]'' |- ! scope="row" | "ਨੀਲ" | ਮਰਸੀ | — || — || 29 || — || 6 || — || — || — | |- ! scope="row"| "ਟੇਕ ਨੋਟਸ" |ਜੇਬੀ | — || — || 31 || — || — || — || — || — | |- ! scope="row"| "ਬਰੋਟਾ" |ਦ ਕਿਡ | | | | | | | | | |ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | |- | colspan="14" style="font-size:90%" |"—" denotes a recording that did not chart or was not released in that territory. |} === ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿੱਖ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+ ! scope="col" rowspan="2" style="width:20em;"|ਸਿਰਲੇਖ ! scope="col" rowspan="2" style="width:2em;"| ਸਾਲ ! scope="col" rowspan="2"| ਸੰਗੀਤ ! colspan="4" | ਪੀਕ ਚਾਰਟ ਸਥਿਤੀਆਂ ! rowspan="2" | ਲੇਬਲ ! rowspan="2" | ਐਲਬਮ |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;"| CAN<br /><ref name=":1" /> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | NZ<br /> ਹੌਟ<br /><ref>"Chorni": {{cite web|url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2023-07-14|title=NZ Hot Singles Chart|publisher=[[Recorded Music NZ]]|date=17 July 2023|access-date=15 July 2023}} * "Dilemma": {{cite web|url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2024-06-28|title=NZ Hot Singles Chart|publisher=[[Recorded Music NZ]]|date=1 July 2024|access-date=28 June 2024}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਆਈ<ref name=":0" /> ! ਯੂਕੇ ਪੰਜਾਬੀ |- ! scope="row" | "TPM" {{ਛੋਟਾ|(Sunny Malton feat. ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | 2017 | ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — | ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੌਇਜ਼ ਰਿਕਾਰਡ | rowspan="10" | |- ! scope="row" | "ਹੋਮੀਸਾਈਡ" {{ਛੋਟਾ|(ਬਿਗ ਬੋਈ ਦੀਪ ਨਾਲ ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਅਤੇ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | rowspan="2" | 2018 | rowspan="2" | ਬਾਈਗ ਬਰਡ | — || — || — || — | ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ |- ! scope="row" | "ਰੂਸੀ ਟੈਂਕ" {{ਛੋਟਾ|(ਖੁਸ਼ ਰੋਮਾਣਾ ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | — || — || — || — | ਨਿਮਰ ਸੰਗੀਤ |- ! scope="row" | "ਸੇਮ ਬੀਫ਼" {{ਛੋਟਾ|([[ਬੋਹੀਮੀਆ (ਰੈਪਰ)|ਬੋਹੀਮੀਆ]] ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | rowspan="2" | 2019 | ਬਾਈਗ ਬਰਡ | — || — || 24<ref name=":5" /> || 11<ref name="officialcharts.com"/> | ਸਾਗਾ ਸੰਗੀਤ |- ! scope="row" | "ਕੈਡੀਲੈਕ" {{ਛੋਟਾ|(ਰਾਜਾ ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਸ ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਜ਼ | — || — || — || — | ਸਿੰਗਲ ਟਰੈਕ ਸਟੂਡੀਓ |- ! scope="row" | "ਓਲਡ ਸਕੂਲ" {{ਛੋਟਾ|(ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਨਸੀਬ)}} | rowspan="5" | 2020 | ਕਿਡ | — || — || 19<ref>{{cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-download-chart/20200214/asian/ |access-date=16 April 2020 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || 8<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20200209/punjabi/ |access-date=15 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> | ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ, ਸਕਾਈ ਡਿਜੀਟਲ |- ! scope="row" | "ਤਾਰੇ" {{ਛੋਟਾ|(ਹਰਲਾਲ ਬਾਠ ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | ਗੁਰ ਸਿੱਧੂ | — || — || — || — | ਸੋਨੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਇੰਡੀਆ |- ! scope="row" | "ਪਾਪੀ" {{ਛੋਟਾ|(ਰੰਗਰੇਜ ਸਿੱਧੂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | ਕਿਡ | — || — || — || — | ਠਗ ਜੀਵਨ |- ! scope="row" | "ਗੇਮ" {{ਛੋਟਾ|(ਸ਼ੂਟਰ ਕਾਹਲੋਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | ਵਿਪੁਲ ਕਪੂਰ | 92 || 24 || 24 || — | rowspan="2" | [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ|5911 ਰਿਕਾਰਡ]] |- ! scope="row" | "22 22" {{ਛੋਟਾ|(ਗੁਲਾਬ ਸਿੱਧੂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | ਇਕਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਇਕੀ) | — || 23 || — || — |- ! scope="row" | ਚੋਰਨੀ {{ਛੋਟਾ|([[ਡਿਵਾਈਨ (ਰੈਪਰ)|ਡਿਵਾਈਨ]] ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} |2023 | ਡਰੱਗ ਬੀਟਸ ਅਤੇ ਮੈਕਸ ਮੈਨੀ | 27 || 7 || — || — | ਡਿਵਾਈਨ ਅਤੇ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | ਗੁਨੇਹਗਰ |- !scope="row"| "ਡਾਇਲਮਾ" <br /><span style="font-size:85%;">([[ਸਟੈਫਲੋਨ ਡੌਨ]] ਫੀਚਰਿੰਗ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)</span> |2024 |ਗਿਲਟੀ ਬੀਟਜ਼, ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼ | — || 34 || — || — |ਸਟੈਫਲੋਨ ਡੌਨ |ਆਈਲੈਂਡ 54 |} == ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ ਯੋਗਦਾਨ == === ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ ਐਲਬਮਾਂ === {| class="wikitable plainrowheaders" !ਫਿਲਮ ! ਸਾਲ ! ਗੀਤ ! ਸੰਗੀਤ ! ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ |- ! rowspan="5" scope="row" | ''ਯੈੱਸ ਆਈ ਐੱਮ ਸਟੂਡੈਂਟ'' | rowspan="5" | 2021 | "ਜਾਨ" | rowspan="2" | ਇੰਟੈਂਸ | rowspan="5" | ਟਿਪਸ ਪੰਜਾਬੀ |- | "ਬਾਪੂ" |- | "ਅਥਰਾ ਸਟਾਈਲ" {{ਛੋਟਾ|(ਜੈਨੀ ਜੌਹਲ ਨਾਲ)}} | rowspan="3" | ਕਿਡ |- | "ਯਾਰੀਆਂ" |- | "ਸਾਬ" {{ਛੋਟਾ|(ਗੁਰਤਾਜ ਨਾਲ)}} |- !scope="row"|''[[ਮੂਸਾ ਜੱਟ]]'' |2021 |"ਜੇਲਾਂ" |ਦ ਕਿਡ |ਟਾਈਮਜ਼ ਮਿਊਜ਼ਕ |} === ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ ਸਿੰਗਲਜ਼ === {| class="wikitable" !ਗੀਤ ! ਸਾਲ ! ਸੰਗੀਤ ! ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ ! ਫਿਲਮ |- | "ਡਾਲਰ" | 2018 | ਬਾਈਗ ਬਰਡ | rowspan="3" | ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਿੱਲ ਸੰਗੀਤ | ''[[ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ]]'' |- | "ਡੋਗਰ" | rowspan="3" | 2019 | ਸਨੈਪੀ | ''ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਜੋੜੀ'' |- | "ਜੱਟੀ ਜਿਓਣੇ ਮੋੜ ਵਰਗੀ" | rowspan="3" | ਕਿਡ | ''[[ਅੜਬ ਮੁਟਿਆਰਾਂ]]'' |- | "ਹਥਿਆਰ" | ਗੀਤ ਐਮਪੀ3 | ''ਸਿਕੰਦਰ 2'' |- | "ਜੇਲਾਂ" | 2021 | ਟਾਈਮਜ਼ ਸੰਗੀਤ | ''[[ਮੂਸਾ ਜੱਟ]]'' |} == ਗੀਤ ਲਿਖਣ ਦੀ ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ == {| class="wikitable plainrowheaders" |+ਗੀਤਕਾਰ (ਗੀਤਕਾਰ) ਵਜੋਂ ! scope="col" | ਸਿਰਲੇਖ ! scope="col" | ਸਾਲ ! scope="col" | ਕਲਾਕਾਰ ! scope="col" | ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਮਾਤਾ ! scope="col" | ਲੇਬਲ ! scope="col" | ਐਲਬਮ |- ! scope="row" | "ਲਾਈਸੈਂਸ" <ref>{{Cite web|url=http://www.ghaintpunjab.com/GhaintPunjab/Article/11279/this-is-how-shubhdeep-singh-became-sidhu-moosewala|title=This Is How Shubhdeep Singh Became 'Sidhu Moosewala'|website=Ghaint Punjab|access-date=20 December 2019|archive-date=29 ਅਗਸਤ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190829134551/https://ghaintpunjab.com/ghaintpunjab/Article/11279/this-is-how-shubhdeep-singh-became-sidhu-moosewala|url-status=dead}}</ref> | 2016 | ਨਿੰਜਾ | ਗੋਲਡਬੁਆਏ | ਸਪੀਡ ਰਿਕਾਰਡਸ | |- ! scope="row" | "ਆ ਗਿਆ ਨੀ ਓਹੀ ਬਿੱਲੋ ਟਾਈਮ" <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/music/punjabi/punjabi-song-aa-giya-ni-ohi-billo-time-sung-by-deep-jandu-sukh-sanghera/videoshow/65241566.cms|title=Punjabi Song Aa Giya Ni Ohi Billo Time Sung By Deep Jandu & Sukh Sanghera|date=2 August 2018|work=The Times of India|access-date=2 July 2018}}</ref> | rowspan="5" | 2017 | ਦੀਪ ਜੰਡੂ | ਦੀਪ ਜੰਡੂ | ਸਪੀਡ ਰਿਕਾਰਡਸ | |- ! scope="row" | "ਹਮਰ" | ਐਲੀ ਮਾਂਗਟ ਦਾ ਕਾਰਨਾਮਾ। ਕਰਨ ਔਜਲਾ, ਦੀਪ ਜੰਡੂ | ਹਰਜ ਨਾਗਰਾ | ਗੇਮ ਕਿਲਰਜ਼ ਰਿਕਾਰਡਸ | rowspan="3" | ਹਾਂ ਬੇਬੀ |- ! scope="row" | "ਕੈਡਿਲੈਕ" | rowspan="2" | ਐਲੀ ਮਾਂਗਟ | ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਜ਼ | ਰੇਹਾਨ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ |- ! scope="row" | "ਮੌਤ" | ਦੀਪ ਜੰਡੂ | ਗੇਮ ਕਿਲਰਜ਼ ਰਿਕਾਰਡਸ |- ! scope="row" | "ਗੌਡਫਾਦਰ" | ਸਿੱਪੀ ਗਿੱਲ | ਦੀਪ ਜੰਡੂ | ਸਾਗਾ ਹਿੱਟ | |- ! scope="row" | ਡਬਲ ਬੈਰਲ | rowspan="9" | 2018 | ਹੋਮੀ ਪਾਬਲਾ | ਦੀਪ ਜੰਡੂ | ਨਿਮਰ ਸੰਗੀਤ | |- ! scope="row" | "ਚੁਣੌਤੀ" | ਨਿੰਜਾ | ਬਾਈਗ ਬਰਡ | ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਿੱਲ ਸੰਗੀਤ | |- ! scope="row" | "ਯਾਰੀ ਬਦਕਾਰੀ" | ਨਿੰਜਾ | ਗੋਲਡਬੁਆਏ | ਬੈਕਯਾਰਡ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ | |- ! scope="row" | "ਧੋਕਾ" | ਜੱਸ ਮਾਣਕ | Sharry Nexus | ਗੀਤ Mp3 | 'ਗੈਂਗਲੈਂਡ ਇਨ ਮਦਰਲੈਂਡ' ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ |- ! scope="row" | ਖਾਰਕੁ ਜੀਵਨ | ਆਰਦੀ, ਚੰਨੀ ਨਤਨ | ਤੀਬਰ | ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ | ਬਤੌਰ ਸੰਵਾਦ ਲੇਖਕ <ref name=":6">{{Cite tweet|user=ChaniNattan|title=Ak utte banay hoye a dori full ni Daray delhio punjab tak vairi kul ni Kamada vicho sun hundi kaad kaad tu Yaad khanday nu kaarau jeday geya pul ni ” - Written By SIDHU MOOSEWALA [SONG KHARKU LIFE ]. NEVER FORGET 1984🤍🕊|date=2 June 2022|access-date=5 July 2022|language=hi}}</ref> (ਅਣਕ੍ਰੈਡਿਟਿਡ) |- ! scope="row" | "ਦਿਲ ਦੀਅਾਂ ਗਲਾਂ" | ਪ੍ਰੀਤ ਬਾਲੜੇ ਵਾਲਾ | ਬਾਈਗ ਬਰਡ | ਤਾਜ਼ਾ ਮੀਡੀਆ ਰਿਕਾਰਡਸ | |- ! scope="row" | "ਹਿੰਸਕ ਗਲੀ" | ਰਾਜਾ ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਜ਼ | ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਜ਼ | ਲੋਸ ਪ੍ਰੋ | |- ! scope="row" | "ਵਸੀਤ" | ਦਿਲਪ੍ਰੀਤ ਢਿੱਲੋਂ | ਬ੍ਰਾਂਡ ਬੀ | ਜੰਗਲੀ ਸੰਗੀਤ | 'ਇਸ਼ਕਾ' ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ |- ! scope="row" | "ਦੁਸ਼ਮਣ" | ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਲੀ | ਦੀਪ ਜੰਡੂ | GeetMp3 | |- ! scope="row" | "ਲਿਟ ਲਿਫ" | rowspan="4" | 2019 | ਬੱਬਲ ਰਾਏ | ਬਾਈਗ ਬਰਡ | ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ | |- ! scope="row" | "ਘਟਨਾ" | ਰੋਬਿਨ ਸਿੱਧੂ | ਜੱਸੀ ਐਕਸ | ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਪੰਜਾਬੀ | |- ! scope="row" | "ਕਿਉ ਨੀ ਦੇਖਦਾ" | ਤੇਜੀ ਗਰੇਵਾਲ | ਮਿਕਸ ਸਿੰਘ | ਬਾਹਰੀ ਰਿਕਾਰਡ | |- ! scope="row" | "ਰੂਸੀ ਬੈਰਲ" | ਜੈਸਮੀਨ ਧੀਮਾਨ | ਆਰ ਜੇ | ਏਆਰ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ | |- ! scope="row" | "ਅੱਜ ਕਲ ਵੇ" | rowspan="2" | 2020 | ਬਾਰਬੀ ਮਾਨ | ਪ੍ਰੀਤ ਹੁੰਦਲ | ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | ''Snitches Get Stitches'' ਤੋਂ ਉਸਦੇ ਟਰੈਕ ਦਾ ਔਰਤ ਸੰਸਕਰਣ |- ! scope="row" | "ਕੇਹਰ" | ਕੈਰੋਂ ਸਾਬ | ਕਾਲਾ ਸਿੰਪਰ | ਕਿੰਗ ਰਿਕਾਰਡਸ | |} == ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ == * ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ ਹੇਠ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਏ ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਗੀਤ {| class="wikitable" !ਸਾਲ ! ਗੀਤ ! ਕਲਾਕਾਰ ! ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਮਾਤਾ ! ਨੋਟਸ |- | rowspan="4" | 2019 | "ਬੋਲ ਪਉ" | ਰਾਜਾ ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਜ਼ | ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਜ਼ | |- | "ਹੱਤਿਆ" | ਵੱਡੇ ਬੋਇ ਦੀਪ | ਬਾਈਗ ਬਰਡ | |- | "ਬੂਟ ਕੱਟ" | [[ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ]] | ਸੈਨ ਬੀ | |- | "47 ਦੋਸਤ" | ਜ਼ੈਨ ਢਿੱਲੋਂ | [[ਦ ਕਿਡ|ਕਿਡ]] | |- | rowspan="13" | 2020 | "ਪੁਰਾਣਾ ਸਕੂਲ" | ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ, ਨਸੀਬ ਅਤੇ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | ਕਿਡ | |- | "ਅਗੇ ਵਧੋ" | ਰੋਮਨ ਸਿੱਧੂ ਅਤੇ ਅਫਸਾਨਾ ਖਾਨ | ਬੀਟ ਇੰਸਪੈਕਟਰ | |- | "ਸਟੈਕਸ" | ਨਸੀਬ ਅਤੇ ਜੱਗਾ | ਵਿਟਾਮਿਨ | |- | "ਮਸਲਾ" | ਦੇਵ ਸਿੱਧੂ | ਹੋਮੀ ਦੀਪ | |- | "ਪੂਰੀ ਲਾਟ" | ਸ਼ੂਟਰ ਕਾਹਲੋਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | ਵਿਪੁਲ ਕਪੂਰ | ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ |- | "ਬਲੈਕ ਪਾਵਰ" | ਸੁੱਖ ਢੀਂਡਸਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾ | ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਜ਼ | |- | "ਜੱਟ ਹੁੰਦੇ ਆ" | ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ | ਸੈਨ ਬੀ | |- | "ਬਹੁਤ" | ਵੀਰ ਸੰਧੂ | ਜੀਂਦ | |- | "ਟੈਟੂਜ਼" | ਪੈਰੀ ਸਰਪੰਚ ਅਤੇ ਗੁਰਲੇਜ਼ ਅਖਤਰ | ਸੰਗੀਤ ਸਾਮਰਾਜ | |- | "ਅੱਜ ਕਲ ਵੇ" {{ਛੋਟਾ|(Female version)}} | ਬਾਰਬੀ ਮਾਨ | ਪ੍ਰੀਤ ਹੁੰਦਲ | |- | "ਜ਼ਿੰਦਗੀ" | ਰੰਗਰੇਜ਼ ਸਿੱਧੂ Ft. ਨਸੀਬ | ਕਿਡ | |- | "ਲਿਵ ਇਨ" | ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ Ft. ਬਾਰਬੀ ਮਾਨ | ਕਿਡ | |- | "ਮਾਝਾ ਬਲਾਕ" | ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ | ਸੈਨ ਬੀ | |- | rowspan="2" | 2021 | "ਸਿਰਫ ਇਕ ਸੁਪਨਾ" | ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ | ਓਪੀ ਸੰਗੀਤ | |- | "ਪ੍ਰਾਹੁਣੇ" | ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਾਨ | ਸੈਨ ਬੀ | |- | rowspan="4" | 2022 | "ਕੀਵੇ ਕਡੋਗੇ" | ਗੁਲਾਬ ਸਿੱਧੂ | rowspan="2" | ਉਪਲਭਦ ਨਹੀ | |- | "ਸਿਆਸਤ ਚ ਆ ਗਿਆ" | ਬਲਕਾਰ ਅਣਖੀਲਾ, ਮਨਜਿੰਦਰ ਗੁਲਸ਼ਨ | |- | "ਸੱਜਣਾ ਦਾ ਖਤ" | ਖੁਦਾ ਬਖਸ਼ | ਇਕਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ | |- | "ਸੌਦਾ" | ਮੱਲੇ ਆਲਾ ਗੁਰਿ | ਨਿਕ ਧੰਮੂ | |} == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਵੀਡੀਓਗ੍ਰਾਫੀ]] == ਨੋਟ == {{notelist-ua}} == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} {{Sidhu Moose Wala}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] rx5eds09ytqy70q6pxag1au3mey8byg 840700 840699 2026-06-11T14:17:51Z Sonia Atwal 49604 /* ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ ਐਲਬਮ */ 840700 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist discography | Artist = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | Image = Sidhu_Moose_Wala_Interview_2019.jpg | Studio = 2 | EP = 2 | Singles = 110 | Soundtrack = 1 | 2Option name = ਮਿਕਸਟੇਪ | 2Option = 1 | 4Option name = ਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ | 4Option = 22 | 5Option name = ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ | 5Option = 14 }} [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] ਇੱਕ [[ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸੰਗੀਤ|ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ]] ਅਤੇ [[ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨਮਾ|ਫਿਲਮਾਂ]] ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ, ਰੈਪਰ, ਗੀਤਕਾਰ, ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਦੋ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮਾਂ, ਇੱਕ ਮਿਕਸਟੇਪ, 1 ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ ਐਲਬਮ, ਦੋ ਈਪੀ ਅਤੇ 110 ਸਿੰਗਲਜ਼ ਵਜੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। == ਐਲਬਮਾਂ == === ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮਾਂ === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+ਐਲਬਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ, ਰਿਲੀਜ਼ ਮਿਤੀ, ਲੇਬਲ ਅਤੇ ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਚਾਰਟ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ! rowspan="2" scope="col" style="width:13em;" | ਸਿਰਲੇਖ ! rowspan="2" scope="col" style="width:19.5em;" | ਐਲਬਮ ਵੇਰਵੇ ! colspan="2" scope="col" | ਪੀਕ ਚਾਰਟ ਸਥਿਤੀਆਂ |- ! style="width:2.5em; font-size:85%" | ਕੈਨੇਡਾ<br /><ref name="Canadian Albums">{{Cite magazine|title=Sidhu Moosewala Chart History: Canadian Albums|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/cna/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=3 May 2022}} </ref> ! style="width:2.5em; font-size:85%" | ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ<ref>{{Cite web|url=https://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=5168|title=NZ Top 40 Albums Chart|date=19 July 2021|publisher=[[Recorded Music NZ]]|access-date=17 July 2021|archive-date=16 ਜੁਲਾਈ, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716225243/https://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=5168|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[ਪੀਬੀਐਕਸ 1]]'' | * ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ: 18 ਅਕਤੂਬਰ, 2018 * ਲੇਬਲ: [[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼]] * ਫਾਰਮੈਟ: ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਊਨਲੋਡ • ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ | 66 | - |- ! scope="row" | ''[[ਮੂਸਟੇਪ]]'' | * ਰਿਲੀਜ਼: 15 ਮਈ, 2021 * ਲੇਬਲ: ਸਵੈ-ਰਿਲੀਜ਼ * ਫਾਰਮੈਟ: ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਊਨਲੋਡ • ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ | 65 | 33 |} === ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ ਐਲਬਮ === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" ! rowspan="1" scope="col" style="width:14em;" | ਸਿਰਲੇਖ ! scope="col" style="width:19em;" rowspan="1" | ਵੇਰਵੇ |- ! scope="row" |ਯੈੱਸ ਆਈ ਐੱਮ ਸਟੂਡੈਂਟ | * ਰਿਲੀਜ਼:11 ਅਕਤੂਬਰ, 2021 * ਲੇਬਲ:ਟਿਪਸ ਮਿਊਜ਼ਕ * ਫਾਰਮੈਟ: ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਊਨਲੋਡ, ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ |} ===ਮਿਕਸਟੇਪ=== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+List of mixtapes ! scope="col" style="width:13em;" | Title ! scope="col" style="width:19.5em;" | Album details |- ! scope="row"| ''[[ਸਨਿੱਚਸ ਗੈੱਟ ਸਨਿੱਚਸ]]'' | * ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ: 9 ਮਈ 2020 * ਲੇਬਲ: ਸਵੈ-ਰਿਲੀਜ਼ * ਫਾਰਮੈਟ: ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਊਨਲੋਡ • ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ |} == ਐਕਸਟੈਂਡਡ ਪਲੇਅਸ == {| class="wikitable plainrowheaders" |+ਈਪੀ ਦੀ ਸੂਚੀ, ਰੀਲੀਜ਼ ਮਿਤੀ, ਲੇਬਲ ਅਤੇ ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਚਾਰਟ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ! rowspan="2" | ਸਿਰਲੇਖ ! rowspan="2" | ਈਪੀ ਵੇਰਵੇ !| ਪੀਕ ਚਾਰਟ ਸਥਿਤੀਆਂ |- ! style="width:2.5em; font-size:85%"| ਕੈਨੇਡਾ<br /><ref name="Canadian Albums"/> |- ! scope="row" | ''[[ਨੋ ਨੇਮ (ਈਪੀ)|ਨੋ ਨੇਮ]]'' | * ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ: 25 ਅਪਰੈਲ, 2022 * ਲੇਬਲ: ਸਵੈ-ਰਿਲੀਜ਼ * ਫਾਰਮੈਟ: ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਊਨਲੋਡ, ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ | style="text-align:center;"| 50 |- ! scope="row"| ''ਮੂਸ ਪ੍ਰਿੰਟ'' | * ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ: 11 ਜੂਨ, 2025 * ਲੇਬਲ: ਸਵੈ-ਰਿਲੀਜ਼ * ਫਾਰਮੈਟ: ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਊਨਲੋਡ, ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ | style="text-align:center;"| |} == ਸਿੰਗਲਜ਼ == === ਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+ਲੀਡ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਦੀ ਸੂਚੀ, ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਚਾਰਟ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਏ ਸਾਲ ਅਤੇ ਐਲਬਮ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ! scope="col" rowspan="2" style="width:20em;" |ਸਿਰਲੇਖ ! scope="col" rowspan="2" style="width:2em;"|ਸਾਲ ! scope="col" rowspan="2"|ਸੰਗੀਤ ! colspan="8" |ਸਿਖਰ ਚਾਰਟ ਸਥਿਤੀ ! rowspan="2" |ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ! rowspan="2" |ਲੇਬਲ ! scope="col" rowspan="2"|ਐਲਬਮ |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |CAN<br /><ref name=":1">{{cite magazine|title=Sidhu Moose Wala Chart History: Canadian Hot 100|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moose-wala/chart-history/can/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=5 February 2025}} * "Drippy": {{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/2024-02-17/|title=''Billboard'' Canadian Hot 100: Week of February 17, 2024|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=13 February 2024}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | IND<br /><ref>{{cite magazine|title=Sidhu Moose Wala Chart History: India Songs|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moose-wala/chart-history/i16/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=12 May 2023}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |NZ Hot<br /><ref name="nztop40.co.nz">Peaks on the NZ Hot Singles Chart: * "The Last Ride": {{cite web |date=23 May 2022 |title=NZ Hot Singles Chart |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2022-05-20 |access-date=21 May 2022 |publisher=[[Recorded Music NZ]] }} * "[[Levels (Sidhu Moose Wala song)|Levels]]": {{cite web |date=6 June 2022 |title=NZ Hot Singles Chart |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2022-06-03 |access-date=4 June 2022 |publisher=[[Recorded Music NZ]] }} * {{Cite web |title=These Days |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2021-06-18 }} * {{Cite web |title=SYL |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2022-07-01 }} * {{Cite web |title=Vaar |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2022-11-11 }} * {{Cite web |title=Mera Na |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2023-04-14 }} * {{Cite web |title=Watch Out |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2023-11-17 }} * {{Cite web |title=Drippy |url=https://nztop40.co.nz/chart/hotsingles?chart=5737 |access-date=2025-12-01 |archive-date=2024-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240418140926/https://nztop40.co.nz/chart/hotsingles?chart=5737 |url-status=dead }} * {{Cite web |title=410 |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2024-04-19 }} * {{Cite web |title=Attach |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2024-09-06 }} * {{Cite web |title=Lock |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2025-01-31 }} * {{Cite web |title=0008 |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2025-06-13 }}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |UK<br /><ref name=":0">*Peaks: * Sidhu: {{cite web |title=Sidhu Moose Wala {{!}} full Official Chart History |url=https://www.officialcharts.com/artist/53645/sidhu-moose-wala/ |access-date=14 June 2022 |publisher=[[Official Charts Company]]}} * Sidhu/Burna Boy/Banglez - "Mera Na": {{cite web |title=Moosewala/Burna Boy/Banglez {{!}} full Official Chart History |url=https://www.officialcharts.com/artist/64526/moosewala-burna-boy-banglez/ |access-date=16 May 2023 |publisher=[[Official Charts Company]]}} * Sidhu/ Sikander Kahlon:https://www.officialcharts.com/artist/sikander-kahlonmoose-wala/ * Sidhu/Sharan Kaur:https://www.officialcharts.com/artist/54148/sidhu-moose-wala-sharan-kaur/</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | UK Asian ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | UK Punjabi ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | WW<br /><ref>{{cite magazine|title=Sidhu Moose Wala Chart History: Global 200|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moose-wala/chart-history/glo/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=12 May 2023}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |WW Excl US<br /><ref>{{cite magazine|title=Sidhu Moose Wala Chart History: Global Excl. US|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moose-wala/chart-history/glx/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=12 May 2023}}</ref> |- ! scope="row" |"ਜੀ-ਵੈਗਨ" <br /><span style="font-size:85%;">(ਗੁਰਲੇਜ ਅਖਤਰ ਨਾਲ)</span> | rowspan="5" |2017 |ਦੀਪ ਜੰਡੂ | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="2" |13 ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਰਿਕਾਰਡਸ | rowspan="11" {{Non-album singles}} |- ! scope="row" |"ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ" {{ਛੋਟਾ|(ਬੰਕਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਸ ਨਾਲ)}} |ਰਾਜਾ ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਸੋ ਹਾਈ"{{Efn|[[ਮਰ ਗਏ ਓਏ ਲੋਕੋ]] ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਸੰਸਕਰਣ <ref>{{cite news | url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/mar-gaye-oye-loko-song-so-high-marks-binnu-dhillons-entry/articleshow/65606566.cms | title='Mar Gaye Oye Loko' song: 'So High' marks Binnu Dhillon's entry | newspaper=The Times of India }}</ref> Won ''Best Lyricist Award'' at Brit Asia Music Awards <ref>{{Cite news |date=7 October 2018 |title=THE WINNERS FROM THE BRITASIA TV MUSIC AWARDS 2018 - BritAsia TV |language=en-GB |work=BritAsia TV |url=http://britasia.tv/britasia-tv-music-awards-2018/ |access-date=10 October 2018}}</ref>|group=upper-alpha}} | rowspan="2" |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="6" |ਹੰਬਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |- ! scope="row" |"ਇਸਾ ਜੱਟ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" | "ਕੂਮ ਕਲਾਂ ਕਬੱਡੀ ਕੱਪ" |ਮੈਡ ਮਿਕਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਜਸਟ ਲਿਸਨ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} | rowspan="14" |2018 |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || 12<ref>{{Cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20180112/asian/ |access-date=2 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਇਟਸ ਆਲ ਅਬਾਊਟ ਯੂ"{{Efn|group=upper-alpha| ਵੈਲੇਨਟਾਈਨ ਡੇ, 2018 'ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਖੀ ਗਈ ਯੂਟਿਊਬ ਵੀਡੀਓ <ref>{{cite tweet |author=YouTube |author-link=YouTube |user=YouTube |number=963849369224122369 |date=14 February 2018 |title=Worldwide, this is our #1 most-viewed #ValentinesDay video uploaded in the past 24 hours. 🎶💞🎶 https://t.co/7pcrvJSPAP |language=en |access-date=5 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220611004512/https://twitter.com/youtube/status/963849369224122369 |archive-date=11 June 2022 |url-status=live}}</ref>}} |ਇੰਟੈਂਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਟੋਚਨ" |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || 20<ref name=":2">{{cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-download-chart/20180525/asian/ |access-date=4 June 2020 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਫੇਮਸ" | rowspan="2" |ਇੰਟੈਂਸ|| — | — || — || — || 17<ref name=":3">{{cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-download-chart/20180914/asian/ |access-date=16 April 2020 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — || — | |ਲਾਵੀਸ਼ ਸਕੁਐਡ |- ! scope="row" |"ਡਾਰਕ ਲਵ" | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਹੰਬਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |- ! scope="row" |"ਵਾਰਨਿੰਗ ਸ਼ਾਟਸ"<br /><br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} |ਮਿਕਸ ਸਿੰਘ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਲਾਸ ਪ੍ਰੋ |- ! scope="row" |"ਡਾਲਰ" |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || 9<ref name=":3" /> || — || — || — | |ਵਾਈਟ ਹਿੱਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |''[[ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ]] ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ'' |- ! scope="row" |"ਜਾਨ" | | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="2" |ਜੱਟ ਲਾਈਫ ਸਟੂਡੀਓਸ |''ਯੈੱਸ ਆਈ ਐੱਮ ਸਟੂਡੈਂਟ'' ਸਾਉਂਡਟਰੈਕ ਵਿੱਚ ਮੁੜ-ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਸੰਸਕਰਣ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ |- ! scope="row" |"ਹੇਟ" |ਦੇਵ ਨੈਕਸਟ ਲੈਵਲ | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="1" {{Non-album singles}} |- ! scope="row" |"ਜੱਟ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ" |ਸਨੈਪੀ | — || — || — || — || 11 || — || — || — | | rowspan="4" |[[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ (ਕੰਪਨੀ)|ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼]] || rowspan="4" |''[[ਪੀਬੀਐਕਸ 1]]'' |- ! scope="row" |"ਬੈਡਫੈਲਾ" |ਹਰਜ਼ ਨਾਗਰਾ|| — | — || — || — || 24<ref name=":4">{{cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-download-chart/20181026/asian/ |access-date=16 April 2020 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਅਮ ਬੈਟਰ ਨਾਓ" |ਸਨੈਪੀ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਦਾਊਦ" |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || 26 || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਭੰਗ ਦੇ ਭਾਣੇ"{{Efn|Also titled as 'Badmashi' on some audio platforms|group=upper-alpha}}<br />{{ਛੋਟਾ|(ਇੰਟੈਂਸ ਅਤੇ ਸ਼ਰਨ ਕੌਰ ਪਨੇਸਰ ਨਾਲ)}} |ਇੰਟੈਂਸ | — || — || — || — || 33 || — || — || — | |ਇੰਟੈਂਸ ਗਲੋਬਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |ਇੰਟੈਂਸ ਦੁਆਰਾ ''ਐਕਸਹੇਲ'' |- ! scope="row" |"ਆਊਟਲਾਅ" | rowspan="17" |2019 |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਜੱਟ ਲਾਈਫ ਸਟੂਡੀਓਸ | rowspan="9" {{N/a|Non-album singles}} |- ! scope="row" |"ਚੋਜਨ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} | rowspan="2" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਸਾਗਾ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |- ! scope="row" |"ਲੈਜੈਂਡ"{{Efn|ਬ੍ਰਿਟ ਏਸ਼ੀਆ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਅਵਾਰਡਸ 'ਤੇ 'ਟਰੈਕ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ' (2019–2020) ਜਿੱਤਿਆ|group=upper-alpha}} | — || — || — || — || 29<ref>{{Cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20190315/asian/ |access-date=5 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — || — | |ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ |- ! scope="row" |"ਕਟ ਆਫ" |ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਪਲਾਨੈਟ ਰਿਕਾਡਜ਼ |- ! scope="row" |"ਈਸਟ ਸਾਈਡ ਫਲੋ" | rowspan="2" |ਬਿਗ ਬਰਡ|| — | — || — || — || — | || — || — | |ਜਿਊਕ ਡਾਕ |- ! scope="row" |"ਸਿੱਧੂਜ ਐਂਨਥਮ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="4" |ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ / ਸਕਾਈ ਡਿਜ਼ੀਟਲ |- ! scope="row" |"ਮਾਫੀਆ ਸਟਾਈਲ" |[[ਅਮਨ ਹੇਅਰ]] | — || — || — || — || 32<ref>{{Cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20190503/asian/ |access-date=5 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਪੌਇਜ਼ਨ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਆਰ ਨੇਤ ਨਾਲ)}} |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਸੋਹਣੇ ਲੱਗਦੇ"<br />{{ਛੋਟਾ|([[ਦ ਪ੍ਰੌਫਸੀ]] ਨਾਲ)}} |ਦ ਪ੍ਰੌਫਸੀ | — || — || — || — || 3<ref>{{Cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20190719/asian/ |access-date=15 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || 8 || — || — | |- ! scope="row" |"ਹਥਿਆਰ" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਗੀਤ ਐੱਮਪੀ3 |''ਸਿਕੰਦਰ 2 ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ'' |- ! scope="row" |"ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੁਆਏਜ਼ ਰਿਕਾਰਡਸ |''ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੁਆਏਜ਼ ਫਾਰਐਵਰ'' |- ! scope="row" |"ਡੋਗਰ" |ਸਨੈਪੀ | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="2" |ਵਾਈਟ ਹਿੱਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |''‘'ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਜੋੜੀ' ਦਾ ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ'' |- ! scope="row" |"ਜੱਟੀ ਜਿਓਣੇ ਮੋੜ ਵਰਗੀ" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || 6<ref name=":5">{{cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-download-chart/20191101/asian/ |access-date=16 April 2020 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || 3 || — || — | |''ਅੜਬ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ'' |- ! scope="row" |"ਬੀ-ਟਾਊਨ"<br /><br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਸੋਨੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ | rowspan="10" {{Non-album singles}} |- ! scope="row" |"47"<br /><br />{{ਛੋਟਾ|([[ਮਿਸਟ (ਰੈਪਰ)|ਮਿਸਟ]], [[ਸਟੈਫਲੋਨ ਡੌਨ]] ਨਾਲ)}} |[[ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼]] | — || — || 23 || 17 || 1<ref name=":5" /> || 1<ref name="officialcharts.com">{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20191103/punjabi/ |access-date=1 February 2023 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref>|| — || — | |ਕੈਟਾਲਿਸਟ |- ! scope="row" |"ਫਾਰਗੈੱਟ ਅਬਾਊਟ ਇਟ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} |ਬਿਗ ਬਰਡ || — || — || — || — || — || — || — || — | |ਜੱਟ ਲਾਈਫ ਸਟੂਡੀਓਸ |- ! scope="row" |"ਧੱਕਾ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਅਫਸਾਨਾ ਖਾਨ ਨਾਲ)}} |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ / ਸਕਾਈ ਡਿਜ਼ੀਟਲ |- ! scope="row" |"ਫਲੈਕਸ/ ਏਲ ਚੈਪੋ"{{Efn|Not announced officially by Sidhu Moose Wala team|group=upper-alpha}} | rowspan="16" |2020 |ਇੰਟੈਂਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਇੰਟੈਂਸ, ਫੋਕ ਮਾਫੀਆ |- ! scope="row" |"ਗੁਆਚਿਆ ਗੁਰਬਕਸ਼"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਆਰ ਨੇਤ ਨਾਲ)}} | rowspan="2" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="11" |ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ, ਸਕਾਈ ਡਿਜ਼ੀਟਲ |- ! scope="row" |"ਟਿੱਬਿਆ ਦਾ ਪੁੱਤ" | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"911" {{ਛੋਟਾ|(ਰਾਜਾ ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਸ ਨਾਲ)}} | rowspan="3" |ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਅਪਰੋਚ" | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"8 ਸਿਲੰਡਰ" | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |ਬੌਸ |ਸਨੈਪੀ | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="2" |''ਸਨਿੱਚਸ ਗੈੱਟ ਸਨਿੱਚਸ'' |- ! scope="row" |"ਰੋਟੀ" | rowspan="2" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਡੀਅਰ ਮੱਮਾ"<ref>{{Cite news |date=29 May 2020 |title=Punjabi singer Sidhu Moosewala has earned along with a few controversies |work=[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]] |url=https://www.tribuneindia.com/news/lifestyle/punjabi-singer-sidhu-moosewala-has-earned-along-with-a-few-controversies-91538 |access-date=11 June 2020 |archive-date=30 ਮਈ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135115/https://www.tribuneindia.com/news/lifestyle/punjabi-singer-sidhu-moosewala-has-earned-along-with-a-few-controversies-91538 |url-status=dead }}</ref> | — || 12 || — || — || — || — || — || — | | rowspan="9" {{Non-album singles}} |- ! scope="row" |"ਬੰਬੀਹਾ ਬੋਲੇ" {{ਛੋਟਾ|([[ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਾਨ]] ਨਾਲ)}} |ਇੱਕੀ (ਇਕਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ) | — || — || 10 || — || 1<ref>{{cite web |title=Asian Music Chart Top 40 |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20200619/asian/ |access-date=9 July 2020 |publisher=Official Charts Company |language=en}}</ref> || 1<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20200621/punjabi/ |access-date=6 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref>|| — || — | |- ! scope="row" |"ਸੰਜੂ" | rowspan="2" |ਦ ਕਿਡ | — || — || 32 || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਡਾਕਟਰ" | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਨੋ ਵਰੀਜ਼"<br /><br />{{ਛੋਟਾ|(ਰਾਜਾ ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਸ ਨਾਲ)}} |ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਪਲੈਨਟ ਰਿਕਾਡਜ਼ |- ! scope="row" |"ਮਾਈ ਬਲਾਕ" |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਸਾਗਾ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |- ! scope="row" |"ਬੈਡ" |ਦੇਵ ਓਸ਼ੀਅਨ | — || — || 40 || — || 3 || — || — || — | |ਸਪੀਡ ਰਿਕਾਡਜ਼ |- ! scope="row" |"ਪੰਜਾਬ - ਮਾਈ ਮਦਰਲੈਂਡ" |ਦ ਕਿਡ | — || — || 35 || — || — || — || — || — | |ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ |- ! scope="row" |"ਸਿਨ" | rowspan="28" | 2021 | rowspan="10" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || 25 || — || — || — | |ਸੋਨੀ |- ! scope="row" |"ਬਿੱਚ ਅਮ ਬੈਕ" | 81 || — || 14 || — || — || 6<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20210606/punjabi/ |access-date=31 January 2023 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — | | rowspan="20" |ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | rowspan="20" |''[[ਮੂਸਟੇਪ]]'' |- ! scope="row" |"ਬਰਬਰੀ" | — || — || 29 || — || 3 || 2<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20210530/punjabi/ |access-date=31 January 2023 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — | |- ! scope="row" |"ਅਨਫਕਵਿਦਏਬਲ" - ਬੋਨਸ ਟ੍ਰੈਕ {{ਛੋਟਾ|(ਅਫਸਾਨਾ ਖਾਨ ਨਾਲ)}} | — || — || — || — || 6 || 4 || — || — | |- ! scope="row" |"ਰੈਕਸ ਐਂਡ ਰਾਊਂਡਸ"<br /><br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਿਕੰਦਰ ਕਾਹਲੋਂ ਨਾਲ)}} | — || — || 16 || — || 5 || 3 || — || — | |- ! scope="row" |"ਅਸ"<br /><br />{{ਛੋਟਾ|([[ਰਾਜਾ ਕੁਮਾਰੀ]] ਨਾਲ)}} | — || — || 23 || — || 4 || 3 || — || — | |- ! scope="row" |"ਮੂਸਡ੍ਰਿਲਾ" {{ਛੋਟਾ|([[ਡਿਵਾਈਨ (ਰੈਪਰ)|ਡਿਵਾਈਨ]])}} | — || — || 25 || — || 6 || 4 || — || — | |- ! scope="row" |"ਬ੍ਰਾਊਨ ਸ਼ਾਰਟੀ" | 80 || — || 15 || — || 3 || 2<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20210620/punjabi/ |access-date=31 January 2023 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — | |- ! scope="row" | "ਮੀ ਐਂਡ ਮਾਈ ਗਰਲਫ੍ਰੈਂਡ" | — || — || — || — || — || 5 || — || — | |- ! scope="row" |"ਦੀਜ਼ ਡੇਅਜ਼" {{ਛੋਟਾ|([[ਬੋਹੀਮੀਆ (ਰੈਪਰ)|ਬੋਹੀਮੀਆ]] ਨਾਲ)}} | — || — || 33 || — || 8 || 2<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20210627/punjabi/ |access-date=31 January 2023 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — | |- ! scope="row" |"ਸਾਈਨਡ ਟੂ ਗੌਡ" |[[ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼]], ਦ ਕਿਡ, ਜੇ ਬੀ | — || — || — || — || 8 || 3<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20210704/punjabi/ |access-date=31 January 2023 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — | |- ! scope="row" |"ਮਾਲਵਾ ਬਲਾਕ" |ਵਾਜ਼ਿਰ ਪਾਤਰ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਇਨਵਿੰਸੀਬਲ" {{ਛੋਟਾ|([[ਸਟੈਫਲੋਨ ਡੌਨ]] ਨਾਲ)}} |ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼, ਦ ਕਿਡ | — || — || 35 || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਜੀ-ਸ਼ਿਟ" {{ਛੋਟਾ|(ਬਲੈਕਬੌਇ ਟਵਿੱਚ ਨਾਲ)}} | rowspan="2" |ਦ ਕਿਡ | — || — || 20 || — || 28 || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਬਿਲਟ ਡਿਫਰੈਂਟ" | — || — || 33 || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਕੈਲਾਬੂਸ" |ਸਨੈਪੀ | — || — || 24 || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"295" | rowspan="3" |ਦ ਕਿਡ | 62 || 1 || 37 || — || 8 || — || 154 || 73 | |- ! scope="row" |"ਆਈਡੀਜੀਏਐਫ" {{ਛੋਟਾ|([[ਮੌਰਿਸਨ (ਰੈਪਰ)|ਮੌਰਿਸਨ]] ਨਾਲ)}} | — || — || — || — || 16 || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਪਾਵਰ" | — || — || — || — || 14 || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਗੋਟ" |ਵਾਜ਼ਿਰ ਪਾਤਰ | 100 || 19 || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਸੈਲੀਬ੍ਰਿਟੀ ਕਿਲਰ" {{ਛੋਟਾ|([[ਟਿਓਨ ਵੇਨ]] ਨਾਲ)}} |ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼, ਦ ਕਿਡ, ਜੇਬੀ, ਏ ਸਿੰਘ, ਐਮ1, ਕ੍ਰਿਸ ਰਿਚ | — || — || — || — || 12 || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਜੇਲਾਂ" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || 31 || — || — || — | |ਟਾਈਮਸ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |''ਮੂਸਾ ਜੱਟ'' ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ |- ! scope="row" |"ਸਾਬ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਗੁਰਤਾਜ ਨਾਲ)}} | rowspan="2" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="5" |ਟਿਪਸ ਮਿਊਜ਼ਿਕ | rowspan="4" |''ਯੈੱਸ ਆਈ ਐੱਮ ਸਟੂਡੈਂਟ'' ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ |- ! scope="row" |"ਅੱਥਰਾ ਸਟਾਈਲ"<br /><br />{{ਛੋਟਾ|(ਜੈਨੀ ਜੌਹਲ ਨਾਲ)}} | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਜਾਨ" |ਇੰਟੈਂਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਯਾਰੀਆਂ" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਬਾਪੂ" |ਇੰਟੈਂਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |''ਸਨਿੱਚਸ ਗੈਟ ਸਨਿੱਚਸ'' & ''ਯੈਸ ਆਈ ਐਮ ਸਟੂਡੈਂ'' |- ! scope="row" |"ਸੈਟਿਸਫਾਇ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸ਼ੂਟਰ ਕਾਹਲੋਂ ਨਾਲ)}} |ਟ੍ਰਿਪੀ | — || — || — || — || 21<ref>{{cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20211126/asian/ |access-date=8 June 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || 10<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20211128/punjabi/ |access-date=8 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — | |5911 ਰਿਕਾਡਜ਼ | rowspan="4" {{Non-album singles}} |- ! scope="row" |"ਯੰਗੈਸਟ ਇਨ ਚਾਰਜ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} | rowspan="12" |2022 |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="15" |ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ |- ! scope="row" |"ਫਕ ਐਮ ਆਲ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} |ਸ਼ਾਈਸਟੀ ਬੀਟਜ਼ ਅਤੇ ਯੰਗਿਸ਼ | — || — || — || — || 31 || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਸਕੇਪਗੋਟ" |ਮਰਸੀ | — || — || — || — || 10<ref>{{Cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20220422/asian/ |access-date=5 January 2023 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || 8 || — || — | |- ! scope="row" |"ਨੈਵਰ ਫੋਲਡ" {{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} |SOE | 92 || 22 || 19 || — || 3 || 3 || — || — | | rowspan="5" |''[[ਨੋ ਨੇਮ (ਈਪੀ)|ਨੋ ਨੇਮ]]'' |- ! scope="row" |"0 to 100" | rowspan="2" |ਮਰਸੀ | — || — || 34 || — || 12 || 7 || — || — | |- ! scope="row" |"ਲਵ ਸਿੱਕ"{{ਛੋਟਾ|([[ਏਆਰ ਪੈਸਲੇ]] ਨਾਲ)}} | — || — || 39 || — || 25 || 4 || — || — | |- ! scope="row" |"ਏਵਰੀਬਾਡੀ ਹਰਟਜ" |ਜੇਬੀ | — || — || — || — || 13 || 4 || — || — | |- ! scope="row" |ਬਲੱਡਲਸਟ {{ਛੋਟਾ|(ਕਪੋਨ-ਈ ਨਾਲ)}} |ਸਨੈਪੀ | — || — || — || — || — || 12 || — || — | |- ! scope="row" |"ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ" |ਵਾਜ਼ਿਰ ਪਾਤਰ|| 25 | 1 || 18 || — || 1 || 1<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20220605/punjabi/ |access-date=6 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref>|| — || 103 | | rowspan="4" {{Non-album singles}} |- ! scope="row" |"ਲੈਵਲਸ" {{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} |ਦ ਕਿਡ | 32 || 4 || 15 || — || 1<ref>{{Cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20220729/asian/ |access-date=6 January 2023 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || 2 || — || 195 |ਐੱਮਸੀ: ਪਲੇਟੀਨਮ<ref>{{Cite certification|region=Canada|title=|artist=Sidhu Moose Wala|type=}}</ref> |- ! scope="row" |"ਐਸਵਾਈਐਲ"{{Efn|Posthumous single. The song was blocked from YouTube India by the government on 26 June.|group=upper-alpha}} |ਮਰਸੀ | 27 || 3 || 13 || — || 1 || 1<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20220703/punjabi/ |access-date=6 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref>|| — || 200 | |- ! scope="row" |"ਵਾਰ" |ਸਨੈਪੀ | 64 || 5 || 19 || — || 3 || 2<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20221120/punjabi/ |access-date=6 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — | |- !scope="row"| "[[ਮੇਰਾ ਨਾਂ (ਗੀਤ)|ਮੇਰਾ ਨਾਂ]]"<br /><span style="font-size:85%;">([[ਬਰਨਾ ਬੁਆਏ]] ਅਤੇ ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼ ਨਾਲ)</span> | rowspan="2" | 2023 |ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼ | 14 || 1 || 3 || 87 || 1 || 1 || — || 102 | |''ਦ ਪਲੇਅਲਿਸਟ'' |- ! scope="row"| "ਵਾਚ ਆਊਟ" <br/><span style="font-size:85%;">(ਸਿਕੰਦਰ ਕਾਹਲੋਂ ਨਾਲ਼)</span> | rowspan="2" |ਮਰਸੀ | 33 || — || 11 || — || 3 || 2 || — || — | | rowspan="4" |ਗ਼ੈਰ-ਐਲਬਮ ਸਿੰਗਲਜ਼ |- ! scope="row"| "ਡਰਿੱਪੀ" <br /><span style="font-size:85%;">(ਏਆਰ ਪੈਜ਼ਲੀ ਅਤੇ ਮਰਸੀ ਨਾਲ਼)</span> | rowspan="3" |2024 | 9 || 4 || 11 || — || 1 || 1 || — || 152 | |- ! scope="row"| "410" <br/><span style="font-size:85%;">(ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ਼)</span> |ਔਫਗਰਿੱਡ | 43 || — || 20 || — || — || — || — || — | |ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ |- !scope="row"| "ਅਟੈਚ" <br/><span style="font-size:85%;">(ਫ੍ਰੈਡੋ ਅਤੇ ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼ ਨਾਲ਼)</span> |ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼ | 40 || — || 7 || — || 2 || — || — || — | |ਮਾਸ ਅਪੀਲ/ਗਿਫ਼ਟਡ ਮਿਊਜ਼ਕ |- !scope="row"| "ਲੌਕ" <br/><span style="font-size:85%;">(ਕਿਡ ਨਾਲ਼)</span> |rowspan="5"|2025 | rowspan="2" |ਦ ਕਿਡ | 54 || 12 || 12 || — || — || — || — || — | |rowspan="4"|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | ਗ਼ੈਰ-ਐਲਬਮ ਸਿੰਗਲਜ਼ |- ! scope="row" | "0008" | — || — || 27|| — || 4 || — || — || — | ! rowspan="3" |''[[ਮੂਸ ਪ੍ਰਿੰਟ (ਈਪੀ)|ਮੂਸ ਪ੍ਰਿੰਟ]]'' |- ! scope="row" | "ਨੀਲ" | ਮਰਸੀ | — || — || 29 || — || 6 || — || — || — | |- ! scope="row"| "ਟੇਕ ਨੋਟਸ" |ਜੇਬੀ | — || — || 31 || — || — || — || — || — | |- ! scope="row"| "ਬਰੋਟਾ" |ਦ ਕਿਡ | | | | | | | | | |ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | |- | colspan="14" style="font-size:90%" |"—" denotes a recording that did not chart or was not released in that territory. |} === ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿੱਖ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+ ! scope="col" rowspan="2" style="width:20em;"|ਸਿਰਲੇਖ ! scope="col" rowspan="2" style="width:2em;"| ਸਾਲ ! scope="col" rowspan="2"| ਸੰਗੀਤ ! colspan="4" | ਪੀਕ ਚਾਰਟ ਸਥਿਤੀਆਂ ! rowspan="2" | ਲੇਬਲ ! rowspan="2" | ਐਲਬਮ |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;"| CAN<br /><ref name=":1" /> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | NZ<br /> ਹੌਟ<br /><ref>"Chorni": {{cite web|url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2023-07-14|title=NZ Hot Singles Chart|publisher=[[Recorded Music NZ]]|date=17 July 2023|access-date=15 July 2023}} * "Dilemma": {{cite web|url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2024-06-28|title=NZ Hot Singles Chart|publisher=[[Recorded Music NZ]]|date=1 July 2024|access-date=28 June 2024}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਆਈ<ref name=":0" /> ! ਯੂਕੇ ਪੰਜਾਬੀ |- ! scope="row" | "TPM" {{ਛੋਟਾ|(Sunny Malton feat. ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | 2017 | ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — | ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੌਇਜ਼ ਰਿਕਾਰਡ | rowspan="10" | |- ! scope="row" | "ਹੋਮੀਸਾਈਡ" {{ਛੋਟਾ|(ਬਿਗ ਬੋਈ ਦੀਪ ਨਾਲ ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਅਤੇ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | rowspan="2" | 2018 | rowspan="2" | ਬਾਈਗ ਬਰਡ | — || — || — || — | ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ |- ! scope="row" | "ਰੂਸੀ ਟੈਂਕ" {{ਛੋਟਾ|(ਖੁਸ਼ ਰੋਮਾਣਾ ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | — || — || — || — | ਨਿਮਰ ਸੰਗੀਤ |- ! scope="row" | "ਸੇਮ ਬੀਫ਼" {{ਛੋਟਾ|([[ਬੋਹੀਮੀਆ (ਰੈਪਰ)|ਬੋਹੀਮੀਆ]] ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | rowspan="2" | 2019 | ਬਾਈਗ ਬਰਡ | — || — || 24<ref name=":5" /> || 11<ref name="officialcharts.com"/> | ਸਾਗਾ ਸੰਗੀਤ |- ! scope="row" | "ਕੈਡੀਲੈਕ" {{ਛੋਟਾ|(ਰਾਜਾ ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਸ ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਜ਼ | — || — || — || — | ਸਿੰਗਲ ਟਰੈਕ ਸਟੂਡੀਓ |- ! scope="row" | "ਓਲਡ ਸਕੂਲ" {{ਛੋਟਾ|(ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਨਸੀਬ)}} | rowspan="5" | 2020 | ਕਿਡ | — || — || 19<ref>{{cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-download-chart/20200214/asian/ |access-date=16 April 2020 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || 8<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20200209/punjabi/ |access-date=15 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> | ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ, ਸਕਾਈ ਡਿਜੀਟਲ |- ! scope="row" | "ਤਾਰੇ" {{ਛੋਟਾ|(ਹਰਲਾਲ ਬਾਠ ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | ਗੁਰ ਸਿੱਧੂ | — || — || — || — | ਸੋਨੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਇੰਡੀਆ |- ! scope="row" | "ਪਾਪੀ" {{ਛੋਟਾ|(ਰੰਗਰੇਜ ਸਿੱਧੂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | ਕਿਡ | — || — || — || — | ਠਗ ਜੀਵਨ |- ! scope="row" | "ਗੇਮ" {{ਛੋਟਾ|(ਸ਼ੂਟਰ ਕਾਹਲੋਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | ਵਿਪੁਲ ਕਪੂਰ | 92 || 24 || 24 || — | rowspan="2" | [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ|5911 ਰਿਕਾਰਡ]] |- ! scope="row" | "22 22" {{ਛੋਟਾ|(ਗੁਲਾਬ ਸਿੱਧੂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | ਇਕਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਇਕੀ) | — || 23 || — || — |- ! scope="row" | ਚੋਰਨੀ {{ਛੋਟਾ|([[ਡਿਵਾਈਨ (ਰੈਪਰ)|ਡਿਵਾਈਨ]] ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} |2023 | ਡਰੱਗ ਬੀਟਸ ਅਤੇ ਮੈਕਸ ਮੈਨੀ | 27 || 7 || — || — | ਡਿਵਾਈਨ ਅਤੇ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | ਗੁਨੇਹਗਰ |- !scope="row"| "ਡਾਇਲਮਾ" <br /><span style="font-size:85%;">([[ਸਟੈਫਲੋਨ ਡੌਨ]] ਫੀਚਰਿੰਗ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)</span> |2024 |ਗਿਲਟੀ ਬੀਟਜ਼, ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼ | — || 34 || — || — |ਸਟੈਫਲੋਨ ਡੌਨ |ਆਈਲੈਂਡ 54 |} == ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ ਯੋਗਦਾਨ == === ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ ਐਲਬਮਾਂ === {| class="wikitable plainrowheaders" !ਫਿਲਮ ! ਸਾਲ ! ਗੀਤ ! ਸੰਗੀਤ ! ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ |- ! rowspan="5" scope="row" | ''ਯੈੱਸ ਆਈ ਐੱਮ ਸਟੂਡੈਂਟ'' | rowspan="5" | 2021 | "ਜਾਨ" | rowspan="2" | ਇੰਟੈਂਸ | rowspan="5" | ਟਿਪਸ ਪੰਜਾਬੀ |- | "ਬਾਪੂ" |- | "ਅਥਰਾ ਸਟਾਈਲ" {{ਛੋਟਾ|(ਜੈਨੀ ਜੌਹਲ ਨਾਲ)}} | rowspan="3" | ਕਿਡ |- | "ਯਾਰੀਆਂ" |- | "ਸਾਬ" {{ਛੋਟਾ|(ਗੁਰਤਾਜ ਨਾਲ)}} |- !scope="row"|''[[ਮੂਸਾ ਜੱਟ]]'' |2021 |"ਜੇਲਾਂ" |ਦ ਕਿਡ |ਟਾਈਮਜ਼ ਮਿਊਜ਼ਕ |} === ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ ਸਿੰਗਲਜ਼ === {| class="wikitable" !ਗੀਤ ! ਸਾਲ ! ਸੰਗੀਤ ! ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ ! ਫਿਲਮ |- | "ਡਾਲਰ" | 2018 | ਬਾਈਗ ਬਰਡ | rowspan="3" | ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਿੱਲ ਸੰਗੀਤ | ''[[ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ]]'' |- | "ਡੋਗਰ" | rowspan="3" | 2019 | ਸਨੈਪੀ | ''ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਜੋੜੀ'' |- | "ਜੱਟੀ ਜਿਓਣੇ ਮੋੜ ਵਰਗੀ" | rowspan="3" | ਕਿਡ | ''[[ਅੜਬ ਮੁਟਿਆਰਾਂ]]'' |- | "ਹਥਿਆਰ" | ਗੀਤ ਐਮਪੀ3 | ''ਸਿਕੰਦਰ 2'' |- | "ਜੇਲਾਂ" | 2021 | ਟਾਈਮਜ਼ ਸੰਗੀਤ | ''[[ਮੂਸਾ ਜੱਟ]]'' |} == ਗੀਤ ਲਿਖਣ ਦੀ ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ == {| class="wikitable plainrowheaders" |+ਗੀਤਕਾਰ (ਗੀਤਕਾਰ) ਵਜੋਂ ! scope="col" | ਸਿਰਲੇਖ ! scope="col" | ਸਾਲ ! scope="col" | ਕਲਾਕਾਰ ! scope="col" | ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਮਾਤਾ ! scope="col" | ਲੇਬਲ ! scope="col" | ਐਲਬਮ |- ! scope="row" | "ਲਾਈਸੈਂਸ" <ref>{{Cite web|url=http://www.ghaintpunjab.com/GhaintPunjab/Article/11279/this-is-how-shubhdeep-singh-became-sidhu-moosewala|title=This Is How Shubhdeep Singh Became 'Sidhu Moosewala'|website=Ghaint Punjab|access-date=20 December 2019|archive-date=29 ਅਗਸਤ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190829134551/https://ghaintpunjab.com/ghaintpunjab/Article/11279/this-is-how-shubhdeep-singh-became-sidhu-moosewala|url-status=dead}}</ref> | 2016 | ਨਿੰਜਾ | ਗੋਲਡਬੁਆਏ | ਸਪੀਡ ਰਿਕਾਰਡਸ | |- ! scope="row" | "ਆ ਗਿਆ ਨੀ ਓਹੀ ਬਿੱਲੋ ਟਾਈਮ" <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/music/punjabi/punjabi-song-aa-giya-ni-ohi-billo-time-sung-by-deep-jandu-sukh-sanghera/videoshow/65241566.cms|title=Punjabi Song Aa Giya Ni Ohi Billo Time Sung By Deep Jandu & Sukh Sanghera|date=2 August 2018|work=The Times of India|access-date=2 July 2018}}</ref> | rowspan="5" | 2017 | ਦੀਪ ਜੰਡੂ | ਦੀਪ ਜੰਡੂ | ਸਪੀਡ ਰਿਕਾਰਡਸ | |- ! scope="row" | "ਹਮਰ" | ਐਲੀ ਮਾਂਗਟ ਦਾ ਕਾਰਨਾਮਾ। ਕਰਨ ਔਜਲਾ, ਦੀਪ ਜੰਡੂ | ਹਰਜ ਨਾਗਰਾ | ਗੇਮ ਕਿਲਰਜ਼ ਰਿਕਾਰਡਸ | rowspan="3" | ਹਾਂ ਬੇਬੀ |- ! scope="row" | "ਕੈਡਿਲੈਕ" | rowspan="2" | ਐਲੀ ਮਾਂਗਟ | ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਜ਼ | ਰੇਹਾਨ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ |- ! scope="row" | "ਮੌਤ" | ਦੀਪ ਜੰਡੂ | ਗੇਮ ਕਿਲਰਜ਼ ਰਿਕਾਰਡਸ |- ! scope="row" | "ਗੌਡਫਾਦਰ" | ਸਿੱਪੀ ਗਿੱਲ | ਦੀਪ ਜੰਡੂ | ਸਾਗਾ ਹਿੱਟ | |- ! scope="row" | ਡਬਲ ਬੈਰਲ | rowspan="9" | 2018 | ਹੋਮੀ ਪਾਬਲਾ | ਦੀਪ ਜੰਡੂ | ਨਿਮਰ ਸੰਗੀਤ | |- ! scope="row" | "ਚੁਣੌਤੀ" | ਨਿੰਜਾ | ਬਾਈਗ ਬਰਡ | ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਿੱਲ ਸੰਗੀਤ | |- ! scope="row" | "ਯਾਰੀ ਬਦਕਾਰੀ" | ਨਿੰਜਾ | ਗੋਲਡਬੁਆਏ | ਬੈਕਯਾਰਡ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ | |- ! scope="row" | "ਧੋਕਾ" | ਜੱਸ ਮਾਣਕ | Sharry Nexus | ਗੀਤ Mp3 | 'ਗੈਂਗਲੈਂਡ ਇਨ ਮਦਰਲੈਂਡ' ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ |- ! scope="row" | ਖਾਰਕੁ ਜੀਵਨ | ਆਰਦੀ, ਚੰਨੀ ਨਤਨ | ਤੀਬਰ | ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ | ਬਤੌਰ ਸੰਵਾਦ ਲੇਖਕ <ref name=":6">{{Cite tweet|user=ChaniNattan|title=Ak utte banay hoye a dori full ni Daray delhio punjab tak vairi kul ni Kamada vicho sun hundi kaad kaad tu Yaad khanday nu kaarau jeday geya pul ni ” - Written By SIDHU MOOSEWALA [SONG KHARKU LIFE ]. NEVER FORGET 1984🤍🕊|date=2 June 2022|access-date=5 July 2022|language=hi}}</ref> (ਅਣਕ੍ਰੈਡਿਟਿਡ) |- ! scope="row" | "ਦਿਲ ਦੀਅਾਂ ਗਲਾਂ" | ਪ੍ਰੀਤ ਬਾਲੜੇ ਵਾਲਾ | ਬਾਈਗ ਬਰਡ | ਤਾਜ਼ਾ ਮੀਡੀਆ ਰਿਕਾਰਡਸ | |- ! scope="row" | "ਹਿੰਸਕ ਗਲੀ" | ਰਾਜਾ ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਜ਼ | ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਜ਼ | ਲੋਸ ਪ੍ਰੋ | |- ! scope="row" | "ਵਸੀਤ" | ਦਿਲਪ੍ਰੀਤ ਢਿੱਲੋਂ | ਬ੍ਰਾਂਡ ਬੀ | ਜੰਗਲੀ ਸੰਗੀਤ | 'ਇਸ਼ਕਾ' ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ |- ! scope="row" | "ਦੁਸ਼ਮਣ" | ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਲੀ | ਦੀਪ ਜੰਡੂ | GeetMp3 | |- ! scope="row" | "ਲਿਟ ਲਿਫ" | rowspan="4" | 2019 | ਬੱਬਲ ਰਾਏ | ਬਾਈਗ ਬਰਡ | ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ | |- ! scope="row" | "ਘਟਨਾ" | ਰੋਬਿਨ ਸਿੱਧੂ | ਜੱਸੀ ਐਕਸ | ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਪੰਜਾਬੀ | |- ! scope="row" | "ਕਿਉ ਨੀ ਦੇਖਦਾ" | ਤੇਜੀ ਗਰੇਵਾਲ | ਮਿਕਸ ਸਿੰਘ | ਬਾਹਰੀ ਰਿਕਾਰਡ | |- ! scope="row" | "ਰੂਸੀ ਬੈਰਲ" | ਜੈਸਮੀਨ ਧੀਮਾਨ | ਆਰ ਜੇ | ਏਆਰ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ | |- ! scope="row" | "ਅੱਜ ਕਲ ਵੇ" | rowspan="2" | 2020 | ਬਾਰਬੀ ਮਾਨ | ਪ੍ਰੀਤ ਹੁੰਦਲ | ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | ''Snitches Get Stitches'' ਤੋਂ ਉਸਦੇ ਟਰੈਕ ਦਾ ਔਰਤ ਸੰਸਕਰਣ |- ! scope="row" | "ਕੇਹਰ" | ਕੈਰੋਂ ਸਾਬ | ਕਾਲਾ ਸਿੰਪਰ | ਕਿੰਗ ਰਿਕਾਰਡਸ | |} == ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ == * ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ ਹੇਠ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਏ ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਗੀਤ {| class="wikitable" !ਸਾਲ ! ਗੀਤ ! ਕਲਾਕਾਰ ! ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਮਾਤਾ ! ਨੋਟਸ |- | rowspan="4" | 2019 | "ਬੋਲ ਪਉ" | ਰਾਜਾ ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਜ਼ | ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਜ਼ | |- | "ਹੱਤਿਆ" | ਵੱਡੇ ਬੋਇ ਦੀਪ | ਬਾਈਗ ਬਰਡ | |- | "ਬੂਟ ਕੱਟ" | [[ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ]] | ਸੈਨ ਬੀ | |- | "47 ਦੋਸਤ" | ਜ਼ੈਨ ਢਿੱਲੋਂ | [[ਦ ਕਿਡ|ਕਿਡ]] | |- | rowspan="13" | 2020 | "ਪੁਰਾਣਾ ਸਕੂਲ" | ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ, ਨਸੀਬ ਅਤੇ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | ਕਿਡ | |- | "ਅਗੇ ਵਧੋ" | ਰੋਮਨ ਸਿੱਧੂ ਅਤੇ ਅਫਸਾਨਾ ਖਾਨ | ਬੀਟ ਇੰਸਪੈਕਟਰ | |- | "ਸਟੈਕਸ" | ਨਸੀਬ ਅਤੇ ਜੱਗਾ | ਵਿਟਾਮਿਨ | |- | "ਮਸਲਾ" | ਦੇਵ ਸਿੱਧੂ | ਹੋਮੀ ਦੀਪ | |- | "ਪੂਰੀ ਲਾਟ" | ਸ਼ੂਟਰ ਕਾਹਲੋਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | ਵਿਪੁਲ ਕਪੂਰ | ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ |- | "ਬਲੈਕ ਪਾਵਰ" | ਸੁੱਖ ਢੀਂਡਸਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾ | ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਜ਼ | |- | "ਜੱਟ ਹੁੰਦੇ ਆ" | ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ | ਸੈਨ ਬੀ | |- | "ਬਹੁਤ" | ਵੀਰ ਸੰਧੂ | ਜੀਂਦ | |- | "ਟੈਟੂਜ਼" | ਪੈਰੀ ਸਰਪੰਚ ਅਤੇ ਗੁਰਲੇਜ਼ ਅਖਤਰ | ਸੰਗੀਤ ਸਾਮਰਾਜ | |- | "ਅੱਜ ਕਲ ਵੇ" {{ਛੋਟਾ|(Female version)}} | ਬਾਰਬੀ ਮਾਨ | ਪ੍ਰੀਤ ਹੁੰਦਲ | |- | "ਜ਼ਿੰਦਗੀ" | ਰੰਗਰੇਜ਼ ਸਿੱਧੂ Ft. ਨਸੀਬ | ਕਿਡ | |- | "ਲਿਵ ਇਨ" | ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ Ft. ਬਾਰਬੀ ਮਾਨ | ਕਿਡ | |- | "ਮਾਝਾ ਬਲਾਕ" | ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ | ਸੈਨ ਬੀ | |- | rowspan="2" | 2021 | "ਸਿਰਫ ਇਕ ਸੁਪਨਾ" | ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ | ਓਪੀ ਸੰਗੀਤ | |- | "ਪ੍ਰਾਹੁਣੇ" | ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਾਨ | ਸੈਨ ਬੀ | |- | rowspan="4" | 2022 | "ਕੀਵੇ ਕਡੋਗੇ" | ਗੁਲਾਬ ਸਿੱਧੂ | rowspan="2" | ਉਪਲਭਦ ਨਹੀ | |- | "ਸਿਆਸਤ ਚ ਆ ਗਿਆ" | ਬਲਕਾਰ ਅਣਖੀਲਾ, ਮਨਜਿੰਦਰ ਗੁਲਸ਼ਨ | |- | "ਸੱਜਣਾ ਦਾ ਖਤ" | ਖੁਦਾ ਬਖਸ਼ | ਇਕਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ | |- | "ਸੌਦਾ" | ਮੱਲੇ ਆਲਾ ਗੁਰਿ | ਨਿਕ ਧੰਮੂ | |} == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਵੀਡੀਓਗ੍ਰਾਫੀ]] == ਨੋਟ == {{notelist-ua}} == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} {{Sidhu Moose Wala}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] 6l5qow33l80kglgqikdwkf7e9gnhm19 840701 840700 2026-06-11T14:18:09Z Sonia Atwal 49604 /* ਮਿਕਸਟੇਪ */ 840701 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist discography | Artist = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | Image = Sidhu_Moose_Wala_Interview_2019.jpg | Studio = 2 | EP = 2 | Singles = 110 | Soundtrack = 1 | 2Option name = ਮਿਕਸਟੇਪ | 2Option = 1 | 4Option name = ਗੀਤਕਾਰ ਵਜੋਂ | 4Option = 22 | 5Option name = ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ | 5Option = 14 }} [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] ਇੱਕ [[ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸੰਗੀਤ|ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ]] ਅਤੇ [[ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨਮਾ|ਫਿਲਮਾਂ]] ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ, ਰੈਪਰ, ਗੀਤਕਾਰ, ਗੀਤਕਾਰ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਦੋ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮਾਂ, ਇੱਕ ਮਿਕਸਟੇਪ, 1 ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ ਐਲਬਮ, ਦੋ ਈਪੀ ਅਤੇ 110 ਸਿੰਗਲਜ਼ ਵਜੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। == ਐਲਬਮਾਂ == === ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮਾਂ === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+ਐਲਬਮਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ, ਰਿਲੀਜ਼ ਮਿਤੀ, ਲੇਬਲ ਅਤੇ ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਚਾਰਟ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ! rowspan="2" scope="col" style="width:13em;" | ਸਿਰਲੇਖ ! rowspan="2" scope="col" style="width:19.5em;" | ਐਲਬਮ ਵੇਰਵੇ ! colspan="2" scope="col" | ਪੀਕ ਚਾਰਟ ਸਥਿਤੀਆਂ |- ! style="width:2.5em; font-size:85%" | ਕੈਨੇਡਾ<br /><ref name="Canadian Albums">{{Cite magazine|title=Sidhu Moosewala Chart History: Canadian Albums|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/cna/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=3 May 2022}} </ref> ! style="width:2.5em; font-size:85%" | ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ<ref>{{Cite web|url=https://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=5168|title=NZ Top 40 Albums Chart|date=19 July 2021|publisher=[[Recorded Music NZ]]|access-date=17 July 2021|archive-date=16 ਜੁਲਾਈ, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716225243/https://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=5168|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | ''[[ਪੀਬੀਐਕਸ 1]]'' | * ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ: 18 ਅਕਤੂਬਰ, 2018 * ਲੇਬਲ: [[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼]] * ਫਾਰਮੈਟ: ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਊਨਲੋਡ • ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ | 66 | - |- ! scope="row" | ''[[ਮੂਸਟੇਪ]]'' | * ਰਿਲੀਜ਼: 15 ਮਈ, 2021 * ਲੇਬਲ: ਸਵੈ-ਰਿਲੀਜ਼ * ਫਾਰਮੈਟ: ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਊਨਲੋਡ • ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ | 65 | 33 |} === ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ ਐਲਬਮ === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" ! rowspan="1" scope="col" style="width:14em;" | ਸਿਰਲੇਖ ! scope="col" style="width:19em;" rowspan="1" | ਵੇਰਵੇ |- ! scope="row" |ਯੈੱਸ ਆਈ ਐੱਮ ਸਟੂਡੈਂਟ | * ਰਿਲੀਜ਼:11 ਅਕਤੂਬਰ, 2021 * ਲੇਬਲ:ਟਿਪਸ ਮਿਊਜ਼ਕ * ਫਾਰਮੈਟ: ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਊਨਲੋਡ, ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ |} ===ਮਿਕਸਟੇਪ=== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+List of mixtapes ! scope="col" style="width:13em;" | Title ! scope="col" style="width:19.5em;" | Album details |- ! scope="row"| ''[[ਸਨਿੱਚਸ ਗੈੱਟ ਸਨਿੱਚਸ]]'' | * ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ: 9 ਮਈ, 2020 * ਲੇਬਲ: ਸਵੈ-ਰਿਲੀਜ਼ * ਫਾਰਮੈਟ: ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਊਨਲੋਡ • ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ |} == ਐਕਸਟੈਂਡਡ ਪਲੇਅਸ == {| class="wikitable plainrowheaders" |+ਈਪੀ ਦੀ ਸੂਚੀ, ਰੀਲੀਜ਼ ਮਿਤੀ, ਲੇਬਲ ਅਤੇ ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਚਾਰਟ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ! rowspan="2" | ਸਿਰਲੇਖ ! rowspan="2" | ਈਪੀ ਵੇਰਵੇ !| ਪੀਕ ਚਾਰਟ ਸਥਿਤੀਆਂ |- ! style="width:2.5em; font-size:85%"| ਕੈਨੇਡਾ<br /><ref name="Canadian Albums"/> |- ! scope="row" | ''[[ਨੋ ਨੇਮ (ਈਪੀ)|ਨੋ ਨੇਮ]]'' | * ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ: 25 ਅਪਰੈਲ, 2022 * ਲੇਬਲ: ਸਵੈ-ਰਿਲੀਜ਼ * ਫਾਰਮੈਟ: ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਊਨਲੋਡ, ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ | style="text-align:center;"| 50 |- ! scope="row"| ''ਮੂਸ ਪ੍ਰਿੰਟ'' | * ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ: 11 ਜੂਨ, 2025 * ਲੇਬਲ: ਸਵੈ-ਰਿਲੀਜ਼ * ਫਾਰਮੈਟ: ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਊਨਲੋਡ, ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ | style="text-align:center;"| |} == ਸਿੰਗਲਜ਼ == === ਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+ਲੀਡ ਕਲਾਕਾਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੰਗਲਜ਼ ਦੀ ਸੂਚੀ, ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਚਾਰਟ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਏ ਸਾਲ ਅਤੇ ਐਲਬਮ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ! scope="col" rowspan="2" style="width:20em;" |ਸਿਰਲੇਖ ! scope="col" rowspan="2" style="width:2em;"|ਸਾਲ ! scope="col" rowspan="2"|ਸੰਗੀਤ ! colspan="8" |ਸਿਖਰ ਚਾਰਟ ਸਥਿਤੀ ! rowspan="2" |ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ! rowspan="2" |ਲੇਬਲ ! scope="col" rowspan="2"|ਐਲਬਮ |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |CAN<br /><ref name=":1">{{cite magazine|title=Sidhu Moose Wala Chart History: Canadian Hot 100|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moose-wala/chart-history/can/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=5 February 2025}} * "Drippy": {{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/2024-02-17/|title=''Billboard'' Canadian Hot 100: Week of February 17, 2024|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=13 February 2024}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | IND<br /><ref>{{cite magazine|title=Sidhu Moose Wala Chart History: India Songs|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moose-wala/chart-history/i16/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=12 May 2023}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |NZ Hot<br /><ref name="nztop40.co.nz">Peaks on the NZ Hot Singles Chart: * "The Last Ride": {{cite web |date=23 May 2022 |title=NZ Hot Singles Chart |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2022-05-20 |access-date=21 May 2022 |publisher=[[Recorded Music NZ]] }} * "[[Levels (Sidhu Moose Wala song)|Levels]]": {{cite web |date=6 June 2022 |title=NZ Hot Singles Chart |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2022-06-03 |access-date=4 June 2022 |publisher=[[Recorded Music NZ]] }} * {{Cite web |title=These Days |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2021-06-18 }} * {{Cite web |title=SYL |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2022-07-01 }} * {{Cite web |title=Vaar |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2022-11-11 }} * {{Cite web |title=Mera Na |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2023-04-14 }} * {{Cite web |title=Watch Out |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2023-11-17 }} * {{Cite web |title=Drippy |url=https://nztop40.co.nz/chart/hotsingles?chart=5737 |access-date=2025-12-01 |archive-date=2024-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240418140926/https://nztop40.co.nz/chart/hotsingles?chart=5737 |url-status=dead }} * {{Cite web |title=410 |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2024-04-19 }} * {{Cite web |title=Attach |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2024-09-06 }} * {{Cite web |title=Lock |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2025-01-31 }} * {{Cite web |title=0008 |url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2025-06-13 }}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |UK<br /><ref name=":0">*Peaks: * Sidhu: {{cite web |title=Sidhu Moose Wala {{!}} full Official Chart History |url=https://www.officialcharts.com/artist/53645/sidhu-moose-wala/ |access-date=14 June 2022 |publisher=[[Official Charts Company]]}} * Sidhu/Burna Boy/Banglez - "Mera Na": {{cite web |title=Moosewala/Burna Boy/Banglez {{!}} full Official Chart History |url=https://www.officialcharts.com/artist/64526/moosewala-burna-boy-banglez/ |access-date=16 May 2023 |publisher=[[Official Charts Company]]}} * Sidhu/ Sikander Kahlon:https://www.officialcharts.com/artist/sikander-kahlonmoose-wala/ * Sidhu/Sharan Kaur:https://www.officialcharts.com/artist/54148/sidhu-moose-wala-sharan-kaur/</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | UK Asian ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | UK Punjabi ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | WW<br /><ref>{{cite magazine|title=Sidhu Moose Wala Chart History: Global 200|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moose-wala/chart-history/glo/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=12 May 2023}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" |WW Excl US<br /><ref>{{cite magazine|title=Sidhu Moose Wala Chart History: Global Excl. US|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moose-wala/chart-history/glx/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=12 May 2023}}</ref> |- ! scope="row" |"ਜੀ-ਵੈਗਨ" <br /><span style="font-size:85%;">(ਗੁਰਲੇਜ ਅਖਤਰ ਨਾਲ)</span> | rowspan="5" |2017 |ਦੀਪ ਜੰਡੂ | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="2" |13 ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਰਿਕਾਰਡਸ | rowspan="11" {{Non-album singles}} |- ! scope="row" |"ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ" {{ਛੋਟਾ|(ਬੰਕਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਸ ਨਾਲ)}} |ਰਾਜਾ ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਸੋ ਹਾਈ"{{Efn|[[ਮਰ ਗਏ ਓਏ ਲੋਕੋ]] ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਸੰਸਕਰਣ <ref>{{cite news | url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/mar-gaye-oye-loko-song-so-high-marks-binnu-dhillons-entry/articleshow/65606566.cms | title='Mar Gaye Oye Loko' song: 'So High' marks Binnu Dhillon's entry | newspaper=The Times of India }}</ref> Won ''Best Lyricist Award'' at Brit Asia Music Awards <ref>{{Cite news |date=7 October 2018 |title=THE WINNERS FROM THE BRITASIA TV MUSIC AWARDS 2018 - BritAsia TV |language=en-GB |work=BritAsia TV |url=http://britasia.tv/britasia-tv-music-awards-2018/ |access-date=10 October 2018}}</ref>|group=upper-alpha}} | rowspan="2" |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="6" |ਹੰਬਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |- ! scope="row" |"ਇਸਾ ਜੱਟ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" | "ਕੂਮ ਕਲਾਂ ਕਬੱਡੀ ਕੱਪ" |ਮੈਡ ਮਿਕਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਜਸਟ ਲਿਸਨ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} | rowspan="14" |2018 |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || 12<ref>{{Cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20180112/asian/ |access-date=2 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਇਟਸ ਆਲ ਅਬਾਊਟ ਯੂ"{{Efn|group=upper-alpha| ਵੈਲੇਨਟਾਈਨ ਡੇ, 2018 'ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਖੀ ਗਈ ਯੂਟਿਊਬ ਵੀਡੀਓ <ref>{{cite tweet |author=YouTube |author-link=YouTube |user=YouTube |number=963849369224122369 |date=14 February 2018 |title=Worldwide, this is our #1 most-viewed #ValentinesDay video uploaded in the past 24 hours. 🎶💞🎶 https://t.co/7pcrvJSPAP |language=en |access-date=5 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220611004512/https://twitter.com/youtube/status/963849369224122369 |archive-date=11 June 2022 |url-status=live}}</ref>}} |ਇੰਟੈਂਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਟੋਚਨ" |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || 20<ref name=":2">{{cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-download-chart/20180525/asian/ |access-date=4 June 2020 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਫੇਮਸ" | rowspan="2" |ਇੰਟੈਂਸ|| — | — || — || — || 17<ref name=":3">{{cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-download-chart/20180914/asian/ |access-date=16 April 2020 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — || — | |ਲਾਵੀਸ਼ ਸਕੁਐਡ |- ! scope="row" |"ਡਾਰਕ ਲਵ" | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਹੰਬਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |- ! scope="row" |"ਵਾਰਨਿੰਗ ਸ਼ਾਟਸ"<br /><br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} |ਮਿਕਸ ਸਿੰਘ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਲਾਸ ਪ੍ਰੋ |- ! scope="row" |"ਡਾਲਰ" |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || 9<ref name=":3" /> || — || — || — | |ਵਾਈਟ ਹਿੱਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |''[[ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ]] ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ'' |- ! scope="row" |"ਜਾਨ" | | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="2" |ਜੱਟ ਲਾਈਫ ਸਟੂਡੀਓਸ |''ਯੈੱਸ ਆਈ ਐੱਮ ਸਟੂਡੈਂਟ'' ਸਾਉਂਡਟਰੈਕ ਵਿੱਚ ਮੁੜ-ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਸੰਸਕਰਣ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ |- ! scope="row" |"ਹੇਟ" |ਦੇਵ ਨੈਕਸਟ ਲੈਵਲ | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="1" {{Non-album singles}} |- ! scope="row" |"ਜੱਟ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ" |ਸਨੈਪੀ | — || — || — || — || 11 || — || — || — | | rowspan="4" |[[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ (ਕੰਪਨੀ)|ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼]] || rowspan="4" |''[[ਪੀਬੀਐਕਸ 1]]'' |- ! scope="row" |"ਬੈਡਫੈਲਾ" |ਹਰਜ਼ ਨਾਗਰਾ|| — | — || — || — || 24<ref name=":4">{{cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-download-chart/20181026/asian/ |access-date=16 April 2020 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਅਮ ਬੈਟਰ ਨਾਓ" |ਸਨੈਪੀ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਦਾਊਦ" |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || 26 || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਭੰਗ ਦੇ ਭਾਣੇ"{{Efn|Also titled as 'Badmashi' on some audio platforms|group=upper-alpha}}<br />{{ਛੋਟਾ|(ਇੰਟੈਂਸ ਅਤੇ ਸ਼ਰਨ ਕੌਰ ਪਨੇਸਰ ਨਾਲ)}} |ਇੰਟੈਂਸ | — || — || — || — || 33 || — || — || — | |ਇੰਟੈਂਸ ਗਲੋਬਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |ਇੰਟੈਂਸ ਦੁਆਰਾ ''ਐਕਸਹੇਲ'' |- ! scope="row" |"ਆਊਟਲਾਅ" | rowspan="17" |2019 |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਜੱਟ ਲਾਈਫ ਸਟੂਡੀਓਸ | rowspan="9" {{N/a|Non-album singles}} |- ! scope="row" |"ਚੋਜਨ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} | rowspan="2" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਸਾਗਾ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |- ! scope="row" |"ਲੈਜੈਂਡ"{{Efn|ਬ੍ਰਿਟ ਏਸ਼ੀਆ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਅਵਾਰਡਸ 'ਤੇ 'ਟਰੈਕ ਆਫ ਦਿ ਈਅਰ' (2019–2020) ਜਿੱਤਿਆ|group=upper-alpha}} | — || — || — || — || 29<ref>{{Cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20190315/asian/ |access-date=5 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — || — | |ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ |- ! scope="row" |"ਕਟ ਆਫ" |ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਪਲਾਨੈਟ ਰਿਕਾਡਜ਼ |- ! scope="row" |"ਈਸਟ ਸਾਈਡ ਫਲੋ" | rowspan="2" |ਬਿਗ ਬਰਡ|| — | — || — || — || — | || — || — | |ਜਿਊਕ ਡਾਕ |- ! scope="row" |"ਸਿੱਧੂਜ ਐਂਨਥਮ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="4" |ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ / ਸਕਾਈ ਡਿਜ਼ੀਟਲ |- ! scope="row" |"ਮਾਫੀਆ ਸਟਾਈਲ" |[[ਅਮਨ ਹੇਅਰ]] | — || — || — || — || 32<ref>{{Cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20190503/asian/ |access-date=5 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਪੌਇਜ਼ਨ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਆਰ ਨੇਤ ਨਾਲ)}} |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਸੋਹਣੇ ਲੱਗਦੇ"<br />{{ਛੋਟਾ|([[ਦ ਪ੍ਰੌਫਸੀ]] ਨਾਲ)}} |ਦ ਪ੍ਰੌਫਸੀ | — || — || — || — || 3<ref>{{Cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20190719/asian/ |access-date=15 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || 8 || — || — | |- ! scope="row" |"ਹਥਿਆਰ" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਗੀਤ ਐੱਮਪੀ3 |''ਸਿਕੰਦਰ 2 ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ'' |- ! scope="row" |"ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੁਆਏਜ਼ ਰਿਕਾਰਡਸ |''ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੁਆਏਜ਼ ਫਾਰਐਵਰ'' |- ! scope="row" |"ਡੋਗਰ" |ਸਨੈਪੀ | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="2" |ਵਾਈਟ ਹਿੱਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |''‘'ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਜੋੜੀ' ਦਾ ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ'' |- ! scope="row" |"ਜੱਟੀ ਜਿਓਣੇ ਮੋੜ ਵਰਗੀ" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || 6<ref name=":5">{{cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-download-chart/20191101/asian/ |access-date=16 April 2020 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || 3 || — || — | |''ਅੜਬ ਮੁਟਿਆਰਾਂ ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ'' |- ! scope="row" |"ਬੀ-ਟਾਊਨ"<br /><br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਸੋਨੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ | rowspan="10" {{Non-album singles}} |- ! scope="row" |"47"<br /><br />{{ਛੋਟਾ|([[ਮਿਸਟ (ਰੈਪਰ)|ਮਿਸਟ]], [[ਸਟੈਫਲੋਨ ਡੌਨ]] ਨਾਲ)}} |[[ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼]] | — || — || 23 || 17 || 1<ref name=":5" /> || 1<ref name="officialcharts.com">{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20191103/punjabi/ |access-date=1 February 2023 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref>|| — || — | |ਕੈਟਾਲਿਸਟ |- ! scope="row" |"ਫਾਰਗੈੱਟ ਅਬਾਊਟ ਇਟ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} |ਬਿਗ ਬਰਡ || — || — || — || — || — || — || — || — | |ਜੱਟ ਲਾਈਫ ਸਟੂਡੀਓਸ |- ! scope="row" |"ਧੱਕਾ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਅਫਸਾਨਾ ਖਾਨ ਨਾਲ)}} |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ / ਸਕਾਈ ਡਿਜ਼ੀਟਲ |- ! scope="row" |"ਫਲੈਕਸ/ ਏਲ ਚੈਪੋ"{{Efn|Not announced officially by Sidhu Moose Wala team|group=upper-alpha}} | rowspan="16" |2020 |ਇੰਟੈਂਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਇੰਟੈਂਸ, ਫੋਕ ਮਾਫੀਆ |- ! scope="row" |"ਗੁਆਚਿਆ ਗੁਰਬਕਸ਼"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਆਰ ਨੇਤ ਨਾਲ)}} | rowspan="2" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="11" |ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ, ਸਕਾਈ ਡਿਜ਼ੀਟਲ |- ! scope="row" |"ਟਿੱਬਿਆ ਦਾ ਪੁੱਤ" | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"911" {{ਛੋਟਾ|(ਰਾਜਾ ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਸ ਨਾਲ)}} | rowspan="3" |ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਅਪਰੋਚ" | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"8 ਸਿਲੰਡਰ" | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |ਬੌਸ |ਸਨੈਪੀ | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="2" |''ਸਨਿੱਚਸ ਗੈੱਟ ਸਨਿੱਚਸ'' |- ! scope="row" |"ਰੋਟੀ" | rowspan="2" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਡੀਅਰ ਮੱਮਾ"<ref>{{Cite news |date=29 May 2020 |title=Punjabi singer Sidhu Moosewala has earned along with a few controversies |work=[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]] |url=https://www.tribuneindia.com/news/lifestyle/punjabi-singer-sidhu-moosewala-has-earned-along-with-a-few-controversies-91538 |access-date=11 June 2020 |archive-date=30 ਮਈ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530135115/https://www.tribuneindia.com/news/lifestyle/punjabi-singer-sidhu-moosewala-has-earned-along-with-a-few-controversies-91538 |url-status=dead }}</ref> | — || 12 || — || — || — || — || — || — | | rowspan="9" {{Non-album singles}} |- ! scope="row" |"ਬੰਬੀਹਾ ਬੋਲੇ" {{ਛੋਟਾ|([[ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਾਨ]] ਨਾਲ)}} |ਇੱਕੀ (ਇਕਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ) | — || — || 10 || — || 1<ref>{{cite web |title=Asian Music Chart Top 40 |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20200619/asian/ |access-date=9 July 2020 |publisher=Official Charts Company |language=en}}</ref> || 1<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20200621/punjabi/ |access-date=6 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref>|| — || — | |- ! scope="row" |"ਸੰਜੂ" | rowspan="2" |ਦ ਕਿਡ | — || — || 32 || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਡਾਕਟਰ" | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਨੋ ਵਰੀਜ਼"<br /><br />{{ਛੋਟਾ|(ਰਾਜਾ ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਸ ਨਾਲ)}} |ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਪਲੈਨਟ ਰਿਕਾਡਜ਼ |- ! scope="row" |"ਮਾਈ ਬਲਾਕ" |ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |ਸਾਗਾ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |- ! scope="row" |"ਬੈਡ" |ਦੇਵ ਓਸ਼ੀਅਨ | — || — || 40 || — || 3 || — || — || — | |ਸਪੀਡ ਰਿਕਾਡਜ਼ |- ! scope="row" |"ਪੰਜਾਬ - ਮਾਈ ਮਦਰਲੈਂਡ" |ਦ ਕਿਡ | — || — || 35 || — || — || — || — || — | |ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ |- ! scope="row" |"ਸਿਨ" | rowspan="28" | 2021 | rowspan="10" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || 25 || — || — || — | |ਸੋਨੀ |- ! scope="row" |"ਬਿੱਚ ਅਮ ਬੈਕ" | 81 || — || 14 || — || — || 6<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20210606/punjabi/ |access-date=31 January 2023 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — | | rowspan="20" |ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | rowspan="20" |''[[ਮੂਸਟੇਪ]]'' |- ! scope="row" |"ਬਰਬਰੀ" | — || — || 29 || — || 3 || 2<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20210530/punjabi/ |access-date=31 January 2023 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — | |- ! scope="row" |"ਅਨਫਕਵਿਦਏਬਲ" - ਬੋਨਸ ਟ੍ਰੈਕ {{ਛੋਟਾ|(ਅਫਸਾਨਾ ਖਾਨ ਨਾਲ)}} | — || — || — || — || 6 || 4 || — || — | |- ! scope="row" |"ਰੈਕਸ ਐਂਡ ਰਾਊਂਡਸ"<br /><br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਿਕੰਦਰ ਕਾਹਲੋਂ ਨਾਲ)}} | — || — || 16 || — || 5 || 3 || — || — | |- ! scope="row" |"ਅਸ"<br /><br />{{ਛੋਟਾ|([[ਰਾਜਾ ਕੁਮਾਰੀ]] ਨਾਲ)}} | — || — || 23 || — || 4 || 3 || — || — | |- ! scope="row" |"ਮੂਸਡ੍ਰਿਲਾ" {{ਛੋਟਾ|([[ਡਿਵਾਈਨ (ਰੈਪਰ)|ਡਿਵਾਈਨ]])}} | — || — || 25 || — || 6 || 4 || — || — | |- ! scope="row" |"ਬ੍ਰਾਊਨ ਸ਼ਾਰਟੀ" | 80 || — || 15 || — || 3 || 2<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20210620/punjabi/ |access-date=31 January 2023 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — | |- ! scope="row" | "ਮੀ ਐਂਡ ਮਾਈ ਗਰਲਫ੍ਰੈਂਡ" | — || — || — || — || — || 5 || — || — | |- ! scope="row" |"ਦੀਜ਼ ਡੇਅਜ਼" {{ਛੋਟਾ|([[ਬੋਹੀਮੀਆ (ਰੈਪਰ)|ਬੋਹੀਮੀਆ]] ਨਾਲ)}} | — || — || 33 || — || 8 || 2<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20210627/punjabi/ |access-date=31 January 2023 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — | |- ! scope="row" |"ਸਾਈਨਡ ਟੂ ਗੌਡ" |[[ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼]], ਦ ਕਿਡ, ਜੇ ਬੀ | — || — || — || — || 8 || 3<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20210704/punjabi/ |access-date=31 January 2023 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — | |- ! scope="row" |"ਮਾਲਵਾ ਬਲਾਕ" |ਵਾਜ਼ਿਰ ਪਾਤਰ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਇਨਵਿੰਸੀਬਲ" {{ਛੋਟਾ|([[ਸਟੈਫਲੋਨ ਡੌਨ]] ਨਾਲ)}} |ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼, ਦ ਕਿਡ | — || — || 35 || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਜੀ-ਸ਼ਿਟ" {{ਛੋਟਾ|(ਬਲੈਕਬੌਇ ਟਵਿੱਚ ਨਾਲ)}} | rowspan="2" |ਦ ਕਿਡ | — || — || 20 || — || 28 || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਬਿਲਟ ਡਿਫਰੈਂਟ" | — || — || 33 || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਕੈਲਾਬੂਸ" |ਸਨੈਪੀ | — || — || 24 || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"295" | rowspan="3" |ਦ ਕਿਡ | 62 || 1 || 37 || — || 8 || — || 154 || 73 | |- ! scope="row" |"ਆਈਡੀਜੀਏਐਫ" {{ਛੋਟਾ|([[ਮੌਰਿਸਨ (ਰੈਪਰ)|ਮੌਰਿਸਨ]] ਨਾਲ)}} | — || — || — || — || 16 || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਪਾਵਰ" | — || — || — || — || 14 || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਗੋਟ" |ਵਾਜ਼ਿਰ ਪਾਤਰ | 100 || 19 || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਸੈਲੀਬ੍ਰਿਟੀ ਕਿਲਰ" {{ਛੋਟਾ|([[ਟਿਓਨ ਵੇਨ]] ਨਾਲ)}} |ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼, ਦ ਕਿਡ, ਜੇਬੀ, ਏ ਸਿੰਘ, ਐਮ1, ਕ੍ਰਿਸ ਰਿਚ | — || — || — || — || 12 || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਜੇਲਾਂ" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || 31 || — || — || — | |ਟਾਈਮਸ ਮਿਊਜ਼ਿਕ |''ਮੂਸਾ ਜੱਟ'' ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ |- ! scope="row" |"ਸਾਬ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਗੁਰਤਾਜ ਨਾਲ)}} | rowspan="2" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="5" |ਟਿਪਸ ਮਿਊਜ਼ਿਕ | rowspan="4" |''ਯੈੱਸ ਆਈ ਐੱਮ ਸਟੂਡੈਂਟ'' ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ |- ! scope="row" |"ਅੱਥਰਾ ਸਟਾਈਲ"<br /><br />{{ਛੋਟਾ|(ਜੈਨੀ ਜੌਹਲ ਨਾਲ)}} | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਜਾਨ" |ਇੰਟੈਂਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਯਾਰੀਆਂ" |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਬਾਪੂ" |ਇੰਟੈਂਸ | — || — || — || — || — || — || — || — | |''ਸਨਿੱਚਸ ਗੈਟ ਸਨਿੱਚਸ'' & ''ਯੈਸ ਆਈ ਐਮ ਸਟੂਡੈਂ'' |- ! scope="row" |"ਸੈਟਿਸਫਾਇ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸ਼ੂਟਰ ਕਾਹਲੋਂ ਨਾਲ)}} |ਟ੍ਰਿਪੀ | — || — || — || — || 21<ref>{{cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20211126/asian/ |access-date=8 June 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || 10<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20211128/punjabi/ |access-date=8 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — | |5911 ਰਿਕਾਡਜ਼ | rowspan="4" {{Non-album singles}} |- ! scope="row" |"ਯੰਗੈਸਟ ਇਨ ਚਾਰਜ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} | rowspan="12" |2022 |ਦ ਕਿਡ | — || — || — || — || — || — || — || — | | rowspan="15" |ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ |- ! scope="row" |"ਫਕ ਐਮ ਆਲ"<br />{{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} |ਸ਼ਾਈਸਟੀ ਬੀਟਜ਼ ਅਤੇ ਯੰਗਿਸ਼ | — || — || — || — || 31 || — || — || — | |- ! scope="row" |"ਸਕੇਪਗੋਟ" |ਮਰਸੀ | — || — || — || — || 10<ref>{{Cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20220422/asian/ |access-date=5 January 2023 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || 8 || — || — | |- ! scope="row" |"ਨੈਵਰ ਫੋਲਡ" {{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} |SOE | 92 || 22 || 19 || — || 3 || 3 || — || — | | rowspan="5" |''[[ਨੋ ਨੇਮ (ਈਪੀ)|ਨੋ ਨੇਮ]]'' |- ! scope="row" |"0 to 100" | rowspan="2" |ਮਰਸੀ | — || — || 34 || — || 12 || 7 || — || — | |- ! scope="row" |"ਲਵ ਸਿੱਕ"{{ਛੋਟਾ|([[ਏਆਰ ਪੈਸਲੇ]] ਨਾਲ)}} | — || — || 39 || — || 25 || 4 || — || — | |- ! scope="row" |"ਏਵਰੀਬਾਡੀ ਹਰਟਜ" |ਜੇਬੀ | — || — || — || — || 13 || 4 || — || — | |- ! scope="row" |ਬਲੱਡਲਸਟ {{ਛੋਟਾ|(ਕਪੋਨ-ਈ ਨਾਲ)}} |ਸਨੈਪੀ | — || — || — || — || — || 12 || — || — | |- ! scope="row" |"ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ" |ਵਾਜ਼ਿਰ ਪਾਤਰ|| 25 | 1 || 18 || — || 1 || 1<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20220605/punjabi/ |access-date=6 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref>|| — || 103 | | rowspan="4" {{Non-album singles}} |- ! scope="row" |"ਲੈਵਲਸ" {{ਛੋਟਾ|(ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ)}} |ਦ ਕਿਡ | 32 || 4 || 15 || — || 1<ref>{{Cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20220729/asian/ |access-date=6 January 2023 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || 2 || — || 195 |ਐੱਮਸੀ: ਪਲੇਟੀਨਮ<ref>{{Cite certification|region=Canada|title=|artist=Sidhu Moose Wala|type=}}</ref> |- ! scope="row" |"ਐਸਵਾਈਐਲ"{{Efn|Posthumous single. The song was blocked from YouTube India by the government on 26 June.|group=upper-alpha}} |ਮਰਸੀ | 27 || 3 || 13 || — || 1 || 1<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20220703/punjabi/ |access-date=6 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref>|| — || 200 | |- ! scope="row" |"ਵਾਰ" |ਸਨੈਪੀ | 64 || 5 || 19 || — || 3 || 2<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20221120/punjabi/ |access-date=6 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || — || — | |- !scope="row"| "[[ਮੇਰਾ ਨਾਂ (ਗੀਤ)|ਮੇਰਾ ਨਾਂ]]"<br /><span style="font-size:85%;">([[ਬਰਨਾ ਬੁਆਏ]] ਅਤੇ ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼ ਨਾਲ)</span> | rowspan="2" | 2023 |ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼ | 14 || 1 || 3 || 87 || 1 || 1 || — || 102 | |''ਦ ਪਲੇਅਲਿਸਟ'' |- ! scope="row"| "ਵਾਚ ਆਊਟ" <br/><span style="font-size:85%;">(ਸਿਕੰਦਰ ਕਾਹਲੋਂ ਨਾਲ਼)</span> | rowspan="2" |ਮਰਸੀ | 33 || — || 11 || — || 3 || 2 || — || — | | rowspan="4" |ਗ਼ੈਰ-ਐਲਬਮ ਸਿੰਗਲਜ਼ |- ! scope="row"| "ਡਰਿੱਪੀ" <br /><span style="font-size:85%;">(ਏਆਰ ਪੈਜ਼ਲੀ ਅਤੇ ਮਰਸੀ ਨਾਲ਼)</span> | rowspan="3" |2024 | 9 || 4 || 11 || — || 1 || 1 || — || 152 | |- ! scope="row"| "410" <br/><span style="font-size:85%;">(ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ ਨਾਲ਼)</span> |ਔਫਗਰਿੱਡ | 43 || — || 20 || — || — || — || — || — | |ਸੰਨੀ ਮਾਲਟਨ |- !scope="row"| "ਅਟੈਚ" <br/><span style="font-size:85%;">(ਫ੍ਰੈਡੋ ਅਤੇ ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼ ਨਾਲ਼)</span> |ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼ | 40 || — || 7 || — || 2 || — || — || — | |ਮਾਸ ਅਪੀਲ/ਗਿਫ਼ਟਡ ਮਿਊਜ਼ਕ |- !scope="row"| "ਲੌਕ" <br/><span style="font-size:85%;">(ਕਿਡ ਨਾਲ਼)</span> |rowspan="5"|2025 | rowspan="2" |ਦ ਕਿਡ | 54 || 12 || 12 || — || — || — || — || — | |rowspan="4"|ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | ਗ਼ੈਰ-ਐਲਬਮ ਸਿੰਗਲਜ਼ |- ! scope="row" | "0008" | — || — || 27|| — || 4 || — || — || — | ! rowspan="3" |''[[ਮੂਸ ਪ੍ਰਿੰਟ (ਈਪੀ)|ਮੂਸ ਪ੍ਰਿੰਟ]]'' |- ! scope="row" | "ਨੀਲ" | ਮਰਸੀ | — || — || 29 || — || 6 || — || — || — | |- ! scope="row"| "ਟੇਕ ਨੋਟਸ" |ਜੇਬੀ | — || — || 31 || — || — || — || — || — | |- ! scope="row"| "ਬਰੋਟਾ" |ਦ ਕਿਡ | | | | | | | | | |ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | |- | colspan="14" style="font-size:90%" |"—" denotes a recording that did not chart or was not released in that territory. |} === ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿੱਖ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+ ! scope="col" rowspan="2" style="width:20em;"|ਸਿਰਲੇਖ ! scope="col" rowspan="2" style="width:2em;"| ਸਾਲ ! scope="col" rowspan="2"| ਸੰਗੀਤ ! colspan="4" | ਪੀਕ ਚਾਰਟ ਸਥਿਤੀਆਂ ! rowspan="2" | ਲੇਬਲ ! rowspan="2" | ਐਲਬਮ |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;"| CAN<br /><ref name=":1" /> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | NZ<br /> ਹੌਟ<br /><ref>"Chorni": {{cite web|url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2023-07-14|title=NZ Hot Singles Chart|publisher=[[Recorded Music NZ]]|date=17 July 2023|access-date=15 July 2023}} * "Dilemma": {{cite web|url=https://aotearoamusiccharts.co.nz/archive/hot-singles/2024-06-28|title=NZ Hot Singles Chart|publisher=[[Recorded Music NZ]]|date=1 July 2024|access-date=28 June 2024}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਆਈ<ref name=":0" /> ! ਯੂਕੇ ਪੰਜਾਬੀ |- ! scope="row" | "TPM" {{ਛੋਟਾ|(Sunny Malton feat. ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | 2017 | ਬਿਗ ਬਰਡ | — || — || — || — | ਬ੍ਰਾਊਨ ਬੌਇਜ਼ ਰਿਕਾਰਡ | rowspan="10" | |- ! scope="row" | "ਹੋਮੀਸਾਈਡ" {{ਛੋਟਾ|(ਬਿਗ ਬੋਈ ਦੀਪ ਨਾਲ ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ ਅਤੇ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | rowspan="2" | 2018 | rowspan="2" | ਬਾਈਗ ਬਰਡ | — || — || — || — | ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ |- ! scope="row" | "ਰੂਸੀ ਟੈਂਕ" {{ਛੋਟਾ|(ਖੁਸ਼ ਰੋਮਾਣਾ ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | — || — || — || — | ਨਿਮਰ ਸੰਗੀਤ |- ! scope="row" | "ਸੇਮ ਬੀਫ਼" {{ਛੋਟਾ|([[ਬੋਹੀਮੀਆ (ਰੈਪਰ)|ਬੋਹੀਮੀਆ]] ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | rowspan="2" | 2019 | ਬਾਈਗ ਬਰਡ | — || — || 24<ref name=":5" /> || 11<ref name="officialcharts.com"/> | ਸਾਗਾ ਸੰਗੀਤ |- ! scope="row" | "ਕੈਡੀਲੈਕ" {{ਛੋਟਾ|(ਰਾਜਾ ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਸ ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਜ਼ | — || — || — || — | ਸਿੰਗਲ ਟਰੈਕ ਸਟੂਡੀਓ |- ! scope="row" | "ਓਲਡ ਸਕੂਲ" {{ਛੋਟਾ|(ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਨਸੀਬ)}} | rowspan="5" | 2020 | ਕਿਡ | — || — || 19<ref>{{cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-download-chart/20200214/asian/ |access-date=16 April 2020 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> || 8<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20200209/punjabi/ |access-date=15 December 2022 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> | ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ, ਸਕਾਈ ਡਿਜੀਟਲ |- ! scope="row" | "ਤਾਰੇ" {{ਛੋਟਾ|(ਹਰਲਾਲ ਬਾਠ ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | ਗੁਰ ਸਿੱਧੂ | — || — || — || — | ਸੋਨੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਇੰਡੀਆ |- ! scope="row" | "ਪਾਪੀ" {{ਛੋਟਾ|(ਰੰਗਰੇਜ ਸਿੱਧੂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | ਕਿਡ | — || — || — || — | ਠਗ ਜੀਵਨ |- ! scope="row" | "ਗੇਮ" {{ਛੋਟਾ|(ਸ਼ੂਟਰ ਕਾਹਲੋਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | ਵਿਪੁਲ ਕਪੂਰ | 92 || 24 || 24 || — | rowspan="2" | [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇਵਾਲਾ|5911 ਰਿਕਾਰਡ]] |- ! scope="row" | "22 22" {{ਛੋਟਾ|(ਗੁਲਾਬ ਸਿੱਧੂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} | ਇਕਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ (ਇਕੀ) | — || 23 || — || — |- ! scope="row" | ਚੋਰਨੀ {{ਛੋਟਾ|([[ਡਿਵਾਈਨ (ਰੈਪਰ)|ਡਿਵਾਈਨ]] ਨਾਲ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)}} |2023 | ਡਰੱਗ ਬੀਟਸ ਅਤੇ ਮੈਕਸ ਮੈਨੀ | 27 || 7 || — || — | ਡਿਵਾਈਨ ਅਤੇ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | ਗੁਨੇਹਗਰ |- !scope="row"| "ਡਾਇਲਮਾ" <br /><span style="font-size:85%;">([[ਸਟੈਫਲੋਨ ਡੌਨ]] ਫੀਚਰਿੰਗ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ)</span> |2024 |ਗਿਲਟੀ ਬੀਟਜ਼, ਸਟੀਲ ਬੈਂਗਲਜ਼ | — || 34 || — || — |ਸਟੈਫਲੋਨ ਡੌਨ |ਆਈਲੈਂਡ 54 |} == ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ ਯੋਗਦਾਨ == === ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ ਐਲਬਮਾਂ === {| class="wikitable plainrowheaders" !ਫਿਲਮ ! ਸਾਲ ! ਗੀਤ ! ਸੰਗੀਤ ! ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ |- ! rowspan="5" scope="row" | ''ਯੈੱਸ ਆਈ ਐੱਮ ਸਟੂਡੈਂਟ'' | rowspan="5" | 2021 | "ਜਾਨ" | rowspan="2" | ਇੰਟੈਂਸ | rowspan="5" | ਟਿਪਸ ਪੰਜਾਬੀ |- | "ਬਾਪੂ" |- | "ਅਥਰਾ ਸਟਾਈਲ" {{ਛੋਟਾ|(ਜੈਨੀ ਜੌਹਲ ਨਾਲ)}} | rowspan="3" | ਕਿਡ |- | "ਯਾਰੀਆਂ" |- | "ਸਾਬ" {{ਛੋਟਾ|(ਗੁਰਤਾਜ ਨਾਲ)}} |- !scope="row"|''[[ਮੂਸਾ ਜੱਟ]]'' |2021 |"ਜੇਲਾਂ" |ਦ ਕਿਡ |ਟਾਈਮਜ਼ ਮਿਊਜ਼ਕ |} === ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ ਸਿੰਗਲਜ਼ === {| class="wikitable" !ਗੀਤ ! ਸਾਲ ! ਸੰਗੀਤ ! ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ ! ਫਿਲਮ |- | "ਡਾਲਰ" | 2018 | ਬਾਈਗ ਬਰਡ | rowspan="3" | ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਿੱਲ ਸੰਗੀਤ | ''[[ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਮੁੰਡਾ]]'' |- | "ਡੋਗਰ" | rowspan="3" | 2019 | ਸਨੈਪੀ | ''ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਜੋੜੀ'' |- | "ਜੱਟੀ ਜਿਓਣੇ ਮੋੜ ਵਰਗੀ" | rowspan="3" | ਕਿਡ | ''[[ਅੜਬ ਮੁਟਿਆਰਾਂ]]'' |- | "ਹਥਿਆਰ" | ਗੀਤ ਐਮਪੀ3 | ''ਸਿਕੰਦਰ 2'' |- | "ਜੇਲਾਂ" | 2021 | ਟਾਈਮਜ਼ ਸੰਗੀਤ | ''[[ਮੂਸਾ ਜੱਟ]]'' |} == ਗੀਤ ਲਿਖਣ ਦੀ ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ == {| class="wikitable plainrowheaders" |+ਗੀਤਕਾਰ (ਗੀਤਕਾਰ) ਵਜੋਂ ! scope="col" | ਸਿਰਲੇਖ ! scope="col" | ਸਾਲ ! scope="col" | ਕਲਾਕਾਰ ! scope="col" | ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਮਾਤਾ ! scope="col" | ਲੇਬਲ ! scope="col" | ਐਲਬਮ |- ! scope="row" | "ਲਾਈਸੈਂਸ" <ref>{{Cite web|url=http://www.ghaintpunjab.com/GhaintPunjab/Article/11279/this-is-how-shubhdeep-singh-became-sidhu-moosewala|title=This Is How Shubhdeep Singh Became 'Sidhu Moosewala'|website=Ghaint Punjab|access-date=20 December 2019|archive-date=29 ਅਗਸਤ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190829134551/https://ghaintpunjab.com/ghaintpunjab/Article/11279/this-is-how-shubhdeep-singh-became-sidhu-moosewala|url-status=dead}}</ref> | 2016 | ਨਿੰਜਾ | ਗੋਲਡਬੁਆਏ | ਸਪੀਡ ਰਿਕਾਰਡਸ | |- ! scope="row" | "ਆ ਗਿਆ ਨੀ ਓਹੀ ਬਿੱਲੋ ਟਾਈਮ" <ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/music/punjabi/punjabi-song-aa-giya-ni-ohi-billo-time-sung-by-deep-jandu-sukh-sanghera/videoshow/65241566.cms|title=Punjabi Song Aa Giya Ni Ohi Billo Time Sung By Deep Jandu & Sukh Sanghera|date=2 August 2018|work=The Times of India|access-date=2 July 2018}}</ref> | rowspan="5" | 2017 | ਦੀਪ ਜੰਡੂ | ਦੀਪ ਜੰਡੂ | ਸਪੀਡ ਰਿਕਾਰਡਸ | |- ! scope="row" | "ਹਮਰ" | ਐਲੀ ਮਾਂਗਟ ਦਾ ਕਾਰਨਾਮਾ। ਕਰਨ ਔਜਲਾ, ਦੀਪ ਜੰਡੂ | ਹਰਜ ਨਾਗਰਾ | ਗੇਮ ਕਿਲਰਜ਼ ਰਿਕਾਰਡਸ | rowspan="3" | ਹਾਂ ਬੇਬੀ |- ! scope="row" | "ਕੈਡਿਲੈਕ" | rowspan="2" | ਐਲੀ ਮਾਂਗਟ | ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਜ਼ | ਰੇਹਾਨ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ |- ! scope="row" | "ਮੌਤ" | ਦੀਪ ਜੰਡੂ | ਗੇਮ ਕਿਲਰਜ਼ ਰਿਕਾਰਡਸ |- ! scope="row" | "ਗੌਡਫਾਦਰ" | ਸਿੱਪੀ ਗਿੱਲ | ਦੀਪ ਜੰਡੂ | ਸਾਗਾ ਹਿੱਟ | |- ! scope="row" | ਡਬਲ ਬੈਰਲ | rowspan="9" | 2018 | ਹੋਮੀ ਪਾਬਲਾ | ਦੀਪ ਜੰਡੂ | ਨਿਮਰ ਸੰਗੀਤ | |- ! scope="row" | "ਚੁਣੌਤੀ" | ਨਿੰਜਾ | ਬਾਈਗ ਬਰਡ | ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਿੱਲ ਸੰਗੀਤ | |- ! scope="row" | "ਯਾਰੀ ਬਦਕਾਰੀ" | ਨਿੰਜਾ | ਗੋਲਡਬੁਆਏ | ਬੈਕਯਾਰਡ ਸਟੂਡੀਓਜ਼ | |- ! scope="row" | "ਧੋਕਾ" | ਜੱਸ ਮਾਣਕ | Sharry Nexus | ਗੀਤ Mp3 | 'ਗੈਂਗਲੈਂਡ ਇਨ ਮਦਰਲੈਂਡ' ਸਾਉਂਡਟ੍ਰੈਕ |- ! scope="row" | ਖਾਰਕੁ ਜੀਵਨ | ਆਰਦੀ, ਚੰਨੀ ਨਤਨ | ਤੀਬਰ | ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ | ਬਤੌਰ ਸੰਵਾਦ ਲੇਖਕ <ref name=":6">{{Cite tweet|user=ChaniNattan|title=Ak utte banay hoye a dori full ni Daray delhio punjab tak vairi kul ni Kamada vicho sun hundi kaad kaad tu Yaad khanday nu kaarau jeday geya pul ni ” - Written By SIDHU MOOSEWALA [SONG KHARKU LIFE ]. NEVER FORGET 1984🤍🕊|date=2 June 2022|access-date=5 July 2022|language=hi}}</ref> (ਅਣਕ੍ਰੈਡਿਟਿਡ) |- ! scope="row" | "ਦਿਲ ਦੀਅਾਂ ਗਲਾਂ" | ਪ੍ਰੀਤ ਬਾਲੜੇ ਵਾਲਾ | ਬਾਈਗ ਬਰਡ | ਤਾਜ਼ਾ ਮੀਡੀਆ ਰਿਕਾਰਡਸ | |- ! scope="row" | "ਹਿੰਸਕ ਗਲੀ" | ਰਾਜਾ ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਜ਼ | ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਜ਼ | ਲੋਸ ਪ੍ਰੋ | |- ! scope="row" | "ਵਸੀਤ" | ਦਿਲਪ੍ਰੀਤ ਢਿੱਲੋਂ | ਬ੍ਰਾਂਡ ਬੀ | ਜੰਗਲੀ ਸੰਗੀਤ | 'ਇਸ਼ਕਾ' ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ |- ! scope="row" | "ਦੁਸ਼ਮਣ" | ਅੰਗਰੇਜ਼ ਅਲੀ | ਦੀਪ ਜੰਡੂ | GeetMp3 | |- ! scope="row" | "ਲਿਟ ਲਿਫ" | rowspan="4" | 2019 | ਬੱਬਲ ਰਾਏ | ਬਾਈਗ ਬਰਡ | ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ | |- ! scope="row" | "ਘਟਨਾ" | ਰੋਬਿਨ ਸਿੱਧੂ | ਜੱਸੀ ਐਕਸ | ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਪੰਜਾਬੀ | |- ! scope="row" | "ਕਿਉ ਨੀ ਦੇਖਦਾ" | ਤੇਜੀ ਗਰੇਵਾਲ | ਮਿਕਸ ਸਿੰਘ | ਬਾਹਰੀ ਰਿਕਾਰਡ | |- ! scope="row" | "ਰੂਸੀ ਬੈਰਲ" | ਜੈਸਮੀਨ ਧੀਮਾਨ | ਆਰ ਜੇ | ਏਆਰ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ | |- ! scope="row" | "ਅੱਜ ਕਲ ਵੇ" | rowspan="2" | 2020 | ਬਾਰਬੀ ਮਾਨ | ਪ੍ਰੀਤ ਹੁੰਦਲ | ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | ''Snitches Get Stitches'' ਤੋਂ ਉਸਦੇ ਟਰੈਕ ਦਾ ਔਰਤ ਸੰਸਕਰਣ |- ! scope="row" | "ਕੇਹਰ" | ਕੈਰੋਂ ਸਾਬ | ਕਾਲਾ ਸਿੰਪਰ | ਕਿੰਗ ਰਿਕਾਰਡਸ | |} == ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ == * ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਲੇਬਲ ਹੇਠ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਏ ਹੋਰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਗੀਤ {| class="wikitable" !ਸਾਲ ! ਗੀਤ ! ਕਲਾਕਾਰ ! ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਮਾਤਾ ! ਨੋਟਸ |- | rowspan="4" | 2019 | "ਬੋਲ ਪਉ" | ਰਾਜਾ ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਜ਼ | ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਜ਼ | |- | "ਹੱਤਿਆ" | ਵੱਡੇ ਬੋਇ ਦੀਪ | ਬਾਈਗ ਬਰਡ | |- | "ਬੂਟ ਕੱਟ" | [[ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ]] | ਸੈਨ ਬੀ | |- | "47 ਦੋਸਤ" | ਜ਼ੈਨ ਢਿੱਲੋਂ | [[ਦ ਕਿਡ|ਕਿਡ]] | |- | rowspan="13" | 2020 | "ਪੁਰਾਣਾ ਸਕੂਲ" | ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ, ਨਸੀਬ ਅਤੇ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | ਕਿਡ | |- | "ਅਗੇ ਵਧੋ" | ਰੋਮਨ ਸਿੱਧੂ ਅਤੇ ਅਫਸਾਨਾ ਖਾਨ | ਬੀਟ ਇੰਸਪੈਕਟਰ | |- | "ਸਟੈਕਸ" | ਨਸੀਬ ਅਤੇ ਜੱਗਾ | ਵਿਟਾਮਿਨ | |- | "ਮਸਲਾ" | ਦੇਵ ਸਿੱਧੂ | ਹੋਮੀ ਦੀਪ | |- | "ਪੂਰੀ ਲਾਟ" | ਸ਼ੂਟਰ ਕਾਹਲੋਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | ਵਿਪੁਲ ਕਪੂਰ | ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ |- | "ਬਲੈਕ ਪਾਵਰ" | ਸੁੱਖ ਢੀਂਡਸਾ ਅਤੇ ਰਾਜਾ | ਗੇਮ ਚੇਂਜਰਜ਼ | |- | "ਜੱਟ ਹੁੰਦੇ ਆ" | ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ | ਸੈਨ ਬੀ | |- | "ਬਹੁਤ" | ਵੀਰ ਸੰਧੂ | ਜੀਂਦ | |- | "ਟੈਟੂਜ਼" | ਪੈਰੀ ਸਰਪੰਚ ਅਤੇ ਗੁਰਲੇਜ਼ ਅਖਤਰ | ਸੰਗੀਤ ਸਾਮਰਾਜ | |- | "ਅੱਜ ਕਲ ਵੇ" {{ਛੋਟਾ|(Female version)}} | ਬਾਰਬੀ ਮਾਨ | ਪ੍ਰੀਤ ਹੁੰਦਲ | |- | "ਜ਼ਿੰਦਗੀ" | ਰੰਗਰੇਜ਼ ਸਿੱਧੂ Ft. ਨਸੀਬ | ਕਿਡ | |- | "ਲਿਵ ਇਨ" | ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ Ft. ਬਾਰਬੀ ਮਾਨ | ਕਿਡ | |- | "ਮਾਝਾ ਬਲਾਕ" | ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ | ਸੈਨ ਬੀ | |- | rowspan="2" | 2021 | "ਸਿਰਫ ਇਕ ਸੁਪਨਾ" | ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ | ਓਪੀ ਸੰਗੀਤ | |- | "ਪ੍ਰਾਹੁਣੇ" | ਪ੍ਰੇਮ ਢਿੱਲੋਂ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਾਨ | ਸੈਨ ਬੀ | |- | rowspan="4" | 2022 | "ਕੀਵੇ ਕਡੋਗੇ" | ਗੁਲਾਬ ਸਿੱਧੂ | rowspan="2" | ਉਪਲਭਦ ਨਹੀ | |- | "ਸਿਆਸਤ ਚ ਆ ਗਿਆ" | ਬਲਕਾਰ ਅਣਖੀਲਾ, ਮਨਜਿੰਦਰ ਗੁਲਸ਼ਨ | |- | "ਸੱਜਣਾ ਦਾ ਖਤ" | ਖੁਦਾ ਬਖਸ਼ | ਇਕਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ | |- | "ਸੌਦਾ" | ਮੱਲੇ ਆਲਾ ਗੁਰਿ | ਨਿਕ ਧੰਮੂ | |} == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਵੀਡੀਓਗ੍ਰਾਫੀ]] == ਨੋਟ == {{notelist-ua}} == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} {{Sidhu Moose Wala}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] ammt09r70b9tbz6euf3b7g8lcnb0sc4 0 147882 840702 774229 2026-06-11T14:21:04Z Sonia Atwal 49604 /* ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਨਾਟਕ */ 840702 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist discography |Artist=[[Diljit Dosanjh]]|Image=Diljit Dosanjh grace the media meet of Phillauri 4 (cropped).jpg |Studio=12 |EP=1 |Singles=41 |2Option name=Punjabi film soundtrack |2Option=67 |3Option name=Hindi film soundtrack |3Option=14 |4Option name=As producer |4Option=1}} [[ਦਿਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ|ਦਿਲਜੀਤ ਦੋਸਾਂਝ]] [[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ|ਪੰਜਾਬ]], ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਗਾਇਕ, ਅਦਾਕਾਰ, ਫਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪੇਸ਼ਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ ਵਿੱਚ ੧੨ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮਾਂ, ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪਲੇ (EP) ਅਤੇ ੪੧ ਸਿੰਗਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ੨੦੨੦ ਵਿੱਚ, ਦੋਸਾਂਝ ਨੇ ਆਪਣੀ ੧੧ਵੀਂ ਐਲਬਮ ''GOAT'' ਦੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ''ਬਿਲਬੋਰਡ'' ਦੁਆਰਾ ਸੋਸ਼ਲ 50 ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸਦੀ ੧੨ਵੀਂ ਐਲਬਮ ''ਮੂਨਚਾਈਲਡ ਏਰਾ'' ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਐਲਬਮਾਂ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ੩੨ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਹੈ। == ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮਾਂ == {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" ! rowspan="2" |Title ! rowspan="2" |Album details ! colspan="4" |Peak chart positions ! rowspan="2" |Music |- ! style="width:2.5em; font-size:85%" |CAN ! style="width:2.5em; font-size:85%" |NZ Heat ! style="width:2.5em; font-size:85%" |UK Digital ! style="width:2.5em; font-size:85%" |WW |- ! scope="row" |''DIL'' | * Released: 2002 * Label: Finetone (India) * Format:[[ਕਮਪੈਕਟ ਡਿਸਕ|CD]], Digital download, streaming |— |— |— |— |Sukhpal Sukh (India) |- ! scope="row" |''Ishq Da Uda Adaa'' | * Released: 2002 * Label: Newtek Music Co (Canada) * Format:CD, Digital download, streaming |— |— |— |— |Babloo Mahendra |- ! scope="row" |''Haysha (UK)'' | * Released: 2004 * Label: Kiss Records (UK) * Format:CD, Digital download, streaming |— |— |— |— |Sukhpal Sukh (India) Steve Singhfello (UK) |- ! scope="row" |''Smile'' (India & Canada)<br /><br />''Over Exposure'' (UK) | * Released: 2 May 2005 * Label: Finetone (India) Saahil Music (UK) Planet Recordz (Canada) * Format:CD, Digital download, streaming |— |— |— |— |Sukhpal Sukh |- ! scope="row" |''Ishq Ho Gaya'' | * Released: 2006 * Label: Finetone (India & Canada) * Format:CD, Digital download, streaming |— |— |— |— |Sachin Ahuja |- ! scope="row" |''Chocolate'' | * Released: 14 February 2008 * Label: Speed Records (India) Planet Recordz (Canada) VIP Music (UK) * Format:CD, Digital download, streaming |— |— |— |— |Pavneet Birgi |- ! scope="row" |''The Next Level'' | * Released:22 August 2009 * Label: [[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼|T-Series]] * Format:CD, Digital download, streaming |— |— |— |— |[[ਹਨੀ ਸਿੰਘ|Yo Yo Honey Singh]] |- ! scope="row" |''Sikh'' | * Released: 27 April 2012 * Label: Speed Records * Format:CD, Digital download, streaming |— |— |— |— |JSL, NG, Amandeep Singh |- ! scope="row" |''Back 2 Basics'' | * Released: 1 November 2012 * Label: Moviebox (UK) Speed Records (India) * Format:CD, Digital download, streaming |— |— |— |11 |Tru Skool |- ! scope="row" |''Confidential'' | * Released:26 February 2018 * Label: T-Series * Format:CD, Digital download, streaming |— |2 |— |— |Snappy |- ! scope="row" |''Roar'' | * Released: 18 December 2018 * Label: Famous Studios * Format: Digital download, streaming |— |— |— |— |[[ਜਤਿੰਦਰ ਸ਼ਾਹ|Jatinder Shah]] |- ! scope="row" |''G.O.A.T.'' | * Released: 29 July 2020 * Label: Self-released * Format: Digital download, streaming |16 |— |47 |— |Various |- ! scope="row" |''MoonChild Era'' | * Released: 22 August 2021 * Label: Self-released * Format: Digital download, streaming |32<br /><br /><ref>{{Cite magazine|title=Billboard Canadian Albums Chart: Week of September 4, 2021|url=https://www.billboard.com/charts/canadian-albums/2021-09-04|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=31 August 2021}}</ref> |— |41 |— |Intense |} == ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਨਾਟਕ == {| class="wikitable plainrowheaders" |+EPs ਦੀ ਸੂਚੀ, ਰੀਲੀਜ਼ ਮਿਤੀ, ਲੇਬਲ ਅਤੇ ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਚਾਰਟ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ! rowspan="2" | ਸਿਰਲੇਖ ! rowspan="2" | EP ਵੇਰਵੇ ! ਪੀਕ ਚਾਰਟ ਸਥਿਤੀਆਂ |- ! style="width:2.5em; font-size:85%" | CAN<br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> <ref>{{Cite magazine|title=Billboard Canadian Albums: Week of July 30, 2022|url=https://www.billboard.com/charts/canadian-albums/2022-07-30/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=July 26, 2022}}</ref> |- ! scope="row" | ''ਡਰਾਈਵ ਥਰੂ'' | * ਰਿਲੀਜ਼: 15 ਜੁਲਾਈ, 2022 * ਲੇਬਲ: ਸਵੈ-ਰਿਲੀਜ਼ * ਫਾਰਮੈਟ: ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਊਨਲੋਡ, ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ | style="text-align:center;" | 39 |} == ਸਿੰਗਲਜ਼ == === ਮੁੱਖ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" ! rowspan="2" |Title ! rowspan="2" |Year ! rowspan="2" |Music ! colspan="4" |Peak chart positions ! rowspan="2" |Lyrics ! rowspan="2" |Label ! rowspan="2" |Album |- !CAN !NZ Hot !UK Asian<br /><br /><ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20210910/asian/|title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company|website=www.officialcharts.com|language=en|access-date=2022-07-27}}</ref> !UK Punjabi (OCC) |- ! scope="row" |''Soormay Pistolan Waley -Bhagat Singh'' {{ਛੋਟਾ|(with [[Yo Yo Honey Singh]])}} | rowspan="7" |2009 |Yo Yo Honey Singh |— |— |— |— |Pirti | | {{N/a|Non-album single}} |- ! scope="row" |''Jatt Bukda Firre'' |Bhinda Aujla |— |— |— |— | |Kamlee Records Ltd.(UK) |''2009 Vich No Tension'' |- ! scope="row" |Dil Nachda | rowspan="4" |[[ਹਨੀ ਸਿੰਘ|Yo Yo Honey Singh]] |— |— |— |— |Balvir Boparai | rowspan="4" |T-Series | rowspan="4" |The Next Level |- ! scope="row" |Panga {{ਛੋਟਾ|(with [[Yo Yo Honey Singh]])}} |— |— |— |— | rowspan="3" |Pirti Silon |- ! scope="row" |Desi Daaru |— |— |— |— |- ! scope="row" |Los Angelas (LA) {{ਛੋਟਾ|(featuring [[Yo Yo Honey Singh]])}} |— |— |— |— |- ! scope="row" |''Dance With Me'' {{ਛੋਟਾ|(feat. [[Yo Yo Honey Singh]])}} |[[ਹਨੀ ਸਿੰਘ|Yo Yo Honey Singh]] |— |— |— |— |Yo Yo Honey Singh |UK Punjabi Studios | {{N/a|Non-album single}} |- ! scope="row" |Punjabi Munde {{ਛੋਟਾ|(featuring [[Deep (rapper)|Deep Cold]])}} | rowspan="3" |2010 |Jaidev Kumar |— |— |— |— |Jaggi Singh, Kamla Punjabi |Tips Music |Mel Karade Rabba soundtrack |- ! scope="row" |''Main, Me & Myself'' (feat. [[ਹਨੀ ਸਿੰਘ|Yo Yo Honey Singh]]) |Yo Yo Honey Singh |— |— |— |— |Yo Yo Honey Singh |Mafia Mundeer | {{N/a|Non-album single}} |- ! scope="row" |''Dubb Ch Revalver'' |Jassi Brothers |— | |— | |Pirti Selio |[[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼|T-Series]] |''Ral Bhangra Payiye'' |- ! scope="row" |Warrant | rowspan="6" |2011 |Jaidev Kumar |— |— |— |— |Tejpal Mizaj |T-Series |Dharti soundtrack |- ! scope="row" |Lak 28 Kudi Da {{ਛੋਟਾ|(featuring [[Yo Yo Honey Singh]])}} |Bachan Bedil |— | | | |[[ਹਨੀ ਸਿੰਘ|Yo Yo Honey Singh]] |Speed Records |The Lion of Punjab soundtrack |- ! scope="row" |Jithe Ho Jive Khade {{ਛੋਟਾ|(with [[Gippy Grewal]])}} | rowspan="2" |Bhinda Aujla |— | | | |Kala Nizampuri | rowspan="2" |Tips Music | rowspan="2" |Jihne Mera Dil Luteya soundtrack |- ! scope="row" |Jhanjhar {{ਛੋਟਾ|(with Gippy Grewal & Gurlez Akhtar)}} |— | | | |Jaggi Singh |- ! scope="row" |''Chustiyan'' |Sachin Ahuja |— | | | |Sachin Ahuja | | rowspan="3" {{N/a|Non-album singles}} |- ! scope="row" |''Catty Eyes'' |[[ਹਨੀ ਸਿੰਘ|Yo Yo Honey Singh]] |— | | | |Veet Baljeet |Urban Pendu |- ! scope="row" |''Miss Lonely'' {{ਛੋਟਾ|(feat. Ikka)}} | rowspan="9" |2012 |JSL Singh |— | | | |Ikka |Diljit Dosanjh |- ! scope="row" |''Bodyguard – Gaddafi Song'' |Joy Atul |— | | | |Veet Baljeet |T-Series |''Bhangra Paa Mittra'' |- ! scope="row" |Gobind De Lal | rowspan="2" |Amandeep Singh |— | |— | | rowspan="2" |Jaggi Singh | rowspan="2" |Lokdhun Punjabi | rowspan="2" |Sikh |- ! scope="row" |Nanki Da Veer |— | | | |- ! scope="row" |Fatto |[[ਜਤਿੰਦਰ ਸ਼ਾਹ|Jatinder Shah]] |— |— | | |Kumaar | rowspan="4" |Speed Records |[[ਜੱਟ ਐਂਡ ਜੂਲੀਅਟ|Jatt & Juliet]] soundtrack |- ! scope="row" |Kharku | rowspan="3" |Tru Skool |— | | | |Veet Baljit | rowspan="3" |Back 2 Basics |- ! scope="row" |Radio |— | | | |Kumaar |- ! scope="row" |Truck |— | | | |Veet Baljit |- ! scope="row" |Aaja Bhangra Pa Laiye |Jaidev Kumar |— |— | | |Kumaar |Eros Now Music |'Saadi Love Story’ soundtrack |- ! scope="row" |Main Fan Bhagat Singh Da | rowspan="4" |2013 |JSL Singh |— |— |— | |Ikka |Sony Music |‘Bikkar Bai Senti Mental’ soundtrack |- ! scope="row" |Shoulder |Jatinder Shah |— |— | | |Kumaar |Speed Records |Jatt &amp;amp; Juliet 2 soundtrack |- ! scope="row" |''Proper Patola'' {{ਛੋਟਾ|(with [[Badshah (rapper)|Badshah]])}} |[[ਬਾਦਸ਼ਾਹ (ਰੈਪਰ)|Badshah]] & Sachh |— | | | |Badshah |Sony Music Vevo |rowspan="4" {{N/a|Non-album singles}} |- ! scope="row" |''ELTT – The Judai Song'' |JSL Singh |— | | | |Ikka |Diljit Dosanjh |- ! scope="row" |''Soorma'' | rowspan="10" |2014 |Sachin Ahuja |— | | | |Jagroop Sarbha |Speed Records |- ! scope="row" |''RayBan'' |Millind Gaba |— | |— | |Ikka |Diljit Dosanjh |- ! scope="row" |Kamm Sardara Da (Work of Warriors) |Tejwant Kittu |— | | | |Traditional |Dharam Seva |Work of Warriors |- !Beautiful Billo |Jatinder Shah |— | | | |Ikka |Speed Records & Lokdhun Punjabi |Disco Singh soundtrack |- !Rangrut |Gurmeet Singh |— | | | |Jagvir Sohi |Speed Records |[[ਪੰਜਾਬ 1984|Punjab 1984]] soundtrack |- ! scope="row" |''Selfie'' |Millind Gaba |— | | | | rowspan="3" |Ikka |Diljit Dosanjh | rowspan="4" {{N/a|Non-album singles}} |- ! scope="row" |''This Singh is so Stylish'' {{ਛੋਟਾ|(featuring Ikka)}} |Intense |— | | | |Diljit Dosanjh, MTV Spoken Word |- ! scope="row" |''Holla Holla'' |Millind Gaba |— | | | |Diljit Dosanjh |- ! scope="row" |''Patiala Peg'' |Nick Dhammu |— | | | |Veet Baljeet |Speed Records |- ! scope="row" |''Singh Naal Jodi''{{ਛੋਟਾ|(with Sukhshinder Shinda}} |Sukhshinder Shinda |— | | | |Koki Deep |[[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼|T-Series]] |Collaboration 3 |- ! scope="row" |''Ishq Hazir Hai'' | rowspan="9" |2015 |[[ਮਿੱਕੀ ਸਿੰਘ|Mickey Singh]] |— | | | |Mickey Singh, Diljit |Filmy Shots | rowspan="3" |Non-album singles |- ! scope="row" |''Jatt Fire Karda'' |Preet Hundal |— |— |1<ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20150710/asian/|title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company|website=www.officialcharts.com|language=en|access-date=2022-10-20}}</ref> | |[[ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਾਨ|Amrit Maan]] |Paan-Aab Records |- ! scope="row" |''Faiz-E-Noor'' |Joy Atul |— | | | |Traditional |Dharam Seva |- ! scope="row" |Veervaar | rowspan="2" |Jatinder Shah |— | |1<ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20150710/asian/|title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company|website=www.officialcharts.com|language=en|access-date=2022-12-22}}</ref> | |Ranbir Sandhu | rowspan="2" |Speed Records |Sardaar Ji soundtrack |- ! scope="row" |Ak-47 |— | | | |Veet Baljit |Hero Naam Yaad Rakhi soundtrack |- ! scope="row" |Shoon Shaan |JSL Singh |— | | | |Ikka |Eros Now Music |Mukhtiar Chadha soundtrack |- ! scope="row" |Ki Banu Duniya Da {{ਛੋਟਾ|(with [[Gurdas Maan]])}} |Jatinder Shah |— | |1<ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20150828/asian/|title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company|website=www.officialcharts.com|language=en|access-date=2022-12-05}}</ref> | |[[ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ|Gurdas Maan]] |Coke Studio India (season 4) | |- ! scope="row" |''Sewa Nanaksar Di'' |Bear Minister |— | | | |Veet Baljeet |Next Level Music | |- ! scope="row" |''5 Taara''<ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/Diljit-Dosanjh-does-Ranbir-Kapoors-Badtameez-dil-in-5-taara/articleshow/50280331.cms|title=Diljit Dosanjh does Ranbir Kapoor's 'Badtameez dil' in '5 taara'|last=Khuranaa|first=Amann|date=22 December 2015|work=Times of India|access-date=30 April 2022}}</ref> |[[ਜਤਿੰਦਰ ਸ਼ਾਹ|Jatinder Shah]] |— | |1<ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20151218/asian/|title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company|website=www.officialcharts.com|language=en|access-date=2022-12-05}}</ref> | | rowspan="2" |Ranveer Sandhu |Speed Records | |- ! scope="row" |''Supremacy of Khalsa'' | rowspan="6" |2016 |Nick Dhammu |— | | | |Dharam Seva | |- !Pagg Wala Munda | rowspan="2" |Jatinder Shah |— | | | |[[ਹੈਪੀ ਰਾਏਕੋਟੀ|Happy Raikoti]] |Tips Music |[[ਅੰਬਰਸਰੀਆ|Ambarsariya]] soundtrack |- !Poplin / Pappleen |— | | | |Veet Baljit |Speed Records |[[ਸਰਦਾਰ ਜੀ 2|Sardaar Ji 2]] soundtrack |- ! scope="row" |''Do You Know'' |[[ਬੀ ਪਰਾਕ|B Praak]] |— | |1<ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20161021/asian/|title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company|website=www.officialcharts.com|language=en|access-date=2022-12-05}}</ref> | |[[ਜਾਨੀ (ਗੀਤਕਾਰ)|Jaani]] |Famous Studios | |- ! scope="row" |''Dhan Guru Nanak'' |Jassi Brothers |— | | | | rowspan="2" |Veet Baljit |White Hill Music | |- ! scope="row" |''Laembadgini'' |Jatinder Shah |— | | | |Speed Records | |- ! scope="row" |Glorious Gallan | rowspan="3" |2017 |Jatinder Shah |— | | | |Ranbir Singh |Zee Music |[[ਸੁਪਰ ਸਿੰਘ|Super Singh]] soundtrack |- ! scope="row" |''El Sueño'' |Tru Skool |— | |2 | |Lally Mundi |Famous Studios | rowspan="2" | |- ! scope="row" |''Raat Di Gedi''<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=RQaVzbxZqXY|title=Diljit Dosanjh - Raat Di Gedi (Official Video) Neeru Bajwa - Jatinder Shah - Arvindr Khaira|website=[[YouTube]]|publisher=Speed Records India|archive-url=https://web.archive.org/web/20171230204414/https://www.youtube.com/watch?v=RQaVzbxZqXY&gl=US&hl=en|archive-date=30 ਦਸੰਬਰ 2017|access-date=25 December 2017|dead-url=unfit}}</ref> |Jatinder Shah |— | |3 | |Ranveer Sandhu |Speed Records |- ! scope="row" |High End Gaddiyan | rowspan="9" |2018 | rowspan="2" |Snappy |— | |1<ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20180406/asian/|title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company|website=www.officialcharts.com|language=en|access-date=2022-12-02}}</ref> | | rowspan="3" |Rav Hanjra | rowspan="2" |[[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼|T-Series]] | rowspan="2" |Confidential |- ! scope="row" |Big Scene |— | | | |- ! scope="row" |Roti |Jatinder Shah |— | |— | | rowspan="3" |Speed Records |[[ਸੱਜਣ ਸਿੰਘ ਰੰਗਰੂਟ|Sajjan Singh Rangroot]] soundtrack |- ! scope="row" |''Putt Jatt Da''<ref>{{Cite news|url=https://www.freepressjournal.in/entertainment/punjabi-sensation-diljit-dosanjh-launches-new-song-putt-jatt-da|title=Punjabi sensation Diljit Dosanjh launches new song 'Putt Jatt Da'|last=IANS|date=29 May 2019|work=Free Press Journal|access-date=24 March 2022|language=en}}</ref> {{ਛੋਟਾ|(featuring Kaater)}} |Archie |— | |1<ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20181102/asian/|title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company|website=www.officialcharts.com|language=en|access-date=2022-12-05}}</ref> | |Ikka | rowspan="4" {{N/a|Non-album singles}} |- ! scope="row" |''Pagal'' |Goldboy |— | | | |Babbu |- ! scope="row" |''Aar Nanak Paar Nanak'' |Gurmoh |— | | | |[[ਹਰਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ|Harmanjeet]] |White Hill Music |- ! scope="row" |''Jind Mahi'' |[[ਮੰਨੀ ਸੰਧੂ|Manni Sandhu]] |— | | | |Gurnazar Chattha | rowspan="5" |Famous Studios |- ! scope="row" |Gulabi Pagg | rowspan="2" |Jatinder Shah |— | | | | rowspan="2" |Ranbir Singh | rowspan="2" |Roar |- ! scope="row" |Thug Life |— | | | |- ! scope="row" |''Gabru Nu'' | rowspan="7" |2019 |Rishie Rich |— | | | |[[ਇੱਕਾ ਸਿੰਘ|Ikka Singh]] | rowspan="2" | |- ! scope="row" |"Kylie & Kareena" |Money Musik, Manu, XD Pro |— | | | |Tej Gill, Money Musik, Herman Atwal |- ! scope="row" |Mehfil |V Rakx Music |— |— | |— |Rav Hanjra |Zee Music Company |[[ਛੜਾ (ਫ਼ਿਲਮ)|Shadaa]] soundtrack |- ! scope="row" |Mood |Snappy |— | | | |Rav Hanjra |Famous Studios | rowspan="5" | |- ! scope="row" |''Muchh''<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/music/punjabi/latest-punjabi-song-muchh-sung-by-diljit-dosanjh/videoshow/70783545.cms|title=Latest Punjabi Song 'Muchh' Sung By Diljit Dosanjh|date=22 August 2019|work=The Times of India|access-date=26 August 2019}}</ref> |The Boss |— | | | |Kaptaan |Saga Music |- ! scope="row" |''Nanak Aadh Jugaadh Jiyo'' |Grumoh |— | | | |Harmanjeet |Rhythm Boyz |- ! scope="row" |''Surma'' |Jatinder Shah |— | | |9<ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20191231/punjabi/|title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company|website=www.officialcharts.com|language=en|access-date=2022-12-15}}</ref> |Sukh Sandhu |Sony Music |- ! scope="row" |''Stranger'' ft. Simar Kaur | rowspan="6" |2020 |Mofusion |— | | | |Alfaaz |YRF |- ! scope="row" |G.O.A.T |G.Funk |— | |2<ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20200821/asian/|title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company|website=www.officialcharts.com|language=en|access-date=2022-09-05}}</ref> |1<ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20200830/punjabi/|title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company|website=www.officialcharts.com|language=en|access-date=2022-09-05}}</ref> |[[ਕਰਨ ਔਜਲਾ|Karan Aujla]] | rowspan="6" |Diljit Dosanjh (Famous Studios) | rowspan="4" |G.O.A.T. |- ! scope="row" |Clash |The Kidd |— | |3 |2 | rowspan="2" |Raj Ranjodh |- ! scope="row" |Peed |Gupz Sehra |— | |4 |2 |- ! scope="row" |Born To Shine |Desi Crew |— | | | |[[ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਾਨ|Amrit Maan]] |- ! scope="row" |''Welcome To My Hood''<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=1ExdPa00uz4|title=Diljit Dosanjh: Welcome To My Hood (Official Music Video)|website=YouTube|archive-url=https://web.archive.org/web/20201104101254/https://www.youtube.com/watch?v=1ExdPa00uz4|archive-date=4 ਨਵੰਬਰ 2020|access-date=9 December 2020|dead-url=unfit}}</ref> |Flamme |— | | |14<ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20201101/punjabi/|title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company|website=www.officialcharts.com|language=en|access-date=2022-12-06}}</ref> |Kharewala Brar (Manjinder Brar) | rowspan="3" {{N/a|Non-album singles}} |- ! scope="row" |RiRi | rowspan="10" |2021 | rowspan="2" |Intense |— | | |3<ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20210214/punjabi/|title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company|website=www.officialcharts.com|language=en|access-date=2022-11-03}}</ref> |Raj Ranjodh |- ! scope="row" |''Umbrella'' {{ਛੋਟਾ|(with Intense)}} |— | |3 | |Chani Nattan |Double Up Entertainment |- ! scope="row" |Lover | rowspan="4" |Intense |— | |9 | | rowspan="3" |Raj Ranjodh | rowspan="4" |Diljit Dosanjh (Famous Studios) | rowspan="4" |Moon Child Era |- ! scope="row" |Black & White<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/entertainment/music/punjabi/watch-latest-punjabi-song-music-video-black-white-sung-by-diljit-dosanjh/videoshow/85868027.cms|title=Watch Latest Punjabi Song Music Video - 'Black & White' Sung By Diljit Dosanjh {{!}} Punjabi Video Songs - Times of India|website=timesofindia.indiatimes.com|language=en|access-date=2022-07-27}}</ref> |— | |11 | |- ! scope="row" |Vibe |— | |2 | |- ! scope="row" |Luna |— | | | |[[ਅਰਜਨ ਢਿੱਲੋਂ|Arjan Dhillon]] |- ! scope="row" |Number 5 |Intense |— | | | |Raj Ranjodh |Tips Punjabi |Honsla Rakh soundtrack |- ! scope="row" |''Dihaan Dhar Mehsoos Kar'' |Gurmoh |— | | | |[[ਹਰਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ|Harmanjeet]] | rowspan="2" |Diljit Dosanjh (Famous Studios) | rowspan="4" {{N/a|Non-album singles}} |- ! scope="row" |''What Ve'' {{ਛੋਟਾ|(with [[Nimrat Khaira]])}} |Desi Crew |— | |23<ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20220114/asian/|title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company|website=www.officialcharts.com|language=en|access-date=2022-08-16}}</ref> | |[[ਅਰਜਨ ਢਿੱਲੋਂ|Arjan Dhillon]] |- ! scope="row" |''Unforgettable'' |Intense |— | |22 | |Chani Nattan |Double Up Entertainment |- ! scope="row" |''Chauffer'' {{ਛੋਟਾ|(with [[Tory Lanez]])}} | rowspan="11" |2022 |Ikky |32<ref>{{Cite magazine|title=Billboard Canadian Hot 100: 30 April 2022|url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/2022-04-30/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> |8<ref>{{Cite web|url=https://nztop40.co.nz/chart/hotsingles?chart=5322|title=The Official New Zealand Music Chart|website=THE OFFICIAL NZ MUSIC CHART|language=en|access-date=2022-08-08|archive-date=2022-04-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20220423003142/https://nztop40.co.nz/chart/hotsingles?chart=5322|url-status=dead}}</ref> |3 |1 |Jangdip Singh Dhillon & Sandor Schwisberg |Warner Music |- ! scope="row" |''Peaches'' | rowspan="5" |Intense |— |31<ref>{{Cite web|url=https://nztop40.co.nz/chart/hotsingles?chart=5366|title=The Official New Zealand Music Chart|website=THE OFFICIAL NZ MUSIC CHART|language=en|access-date=2022-08-08|archive-date=2022-07-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20220722221215/https://nztop40.co.nz/chart/hotsingles?chart=5366|url-status=dead}}</ref> |1<ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20220722/asian/|title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company|website=www.officialcharts.com|language=en|access-date=2022-08-01}}</ref> |1<ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20220731/punjabi/|title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company|website=www.officialcharts.com|language=en|access-date=2022-08-08}}</ref> | rowspan="4" |Raj Ranjodh | rowspan="6" |Diljit Dosanjh (Famous Studios) | rowspan="5" |Drive Thru |- ! scope="row" |''Lemonade'' |— | |7 |6 |- ! scope="row" |''Caviar'' |— | |— |11 |- ! scope="row" |''Red Chilli'' |— | |6 |5 |- ! scope="row" |''Vanilla'' |— | |— |9 |Chani Nattan |- ! scope="row" |Peaches {{ਛੋਟਾ|(featuring [[Anne-Marie]])}} |Intense, Cameron Gower Poole |— |— |— |— |Raj Ranjodh, Anne-Marie | rowspan="2" | |- ! scope="row" |Chauffeur JBEE remix {{ਛੋਟਾ|(with JBee featuring [[Tory Lanez]])}} |Ikky |— |— |— |— |Jangdip Singh Dhillon, JBee & Sandor Schwisberg |Warner Music |- ! scope="row" |Koka |Avvy Sran |— |— |6<ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20220930/asian/|title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company|website=www.officialcharts.com|language=en|access-date=2022-10-30}}</ref> | |Raj Ranjodh |Saregama Music |Babe Bhangra Paunde Ne soundtrack |- ! scope="row" |Jugni {{ਛੋਟਾ|(with [[Diamond Platnumz]])}} |Salim Kasimu Maengo |— |— |11<ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/|title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company|website=www.officialcharts.com|language=en|access-date=2022-10-20}}</ref> |10<ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/|title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company|website=www.officialcharts.com|language=en|access-date=2022-10-20}}</ref> |Laddi Chahal, Diamond Platnumz |Warner Music, Diljit Dosanjh | |- ! scope="row" |Balle Jatta |Intense |— |— |— |18<ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/|title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company|website=www.officialcharts.com|language=en|access-date=2022-11-02}}</ref> |Raj Ranjodh |Diljit Dosanjh | |} === ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਲਾਕਾਰ ਵਜੋਂ === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" |+ ! rowspan="2" |ਸਿਰਲੇਖ ! rowspan="2" | ਸਾਲ ! ਪੀਕ ਚਾਰਟ ਸਥਿਤੀ ! rowspan="2" | ਸੰਗੀਤ ! rowspan="2" | ਬੋਲ ! rowspan="2" | ਲੇਬਲ ! rowspan="2" | ਐਲਬਮ |- ! ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਆਈ |- ! scope="row" | ਗੋਲੀਆਂ {{ਛੋਟਾ|([[Yo Yo Honey Singh]] feat. Diljit Dosanjh)}} | 2011 | - | ਯੋ ਯੋ ਹਨੀ ਸਿੰਘ | ਅਲਫਾਜ਼ | ਸਪੀਡ ਰਿਕਾਰਡਸ | ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀ |- ! scope="row" | ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ {{ਛੋਟਾ|(Raj Ranjodh feat. Diljit Dosanjh)}} | 2022 | 23 <ref>{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20220422/asian/|title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company|website=www.officialcharts.com|language=en|access-date=2022-10-24}}</ref> | ਹਾਂ ਸਬੂਤ | ਰਾਜ ਰਣਜੋਧ | ਪਾਗਲ ਉਤਪਾਦਨ|rowspan="1" {{N/a|Non-album single}} |} == ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ ਐਲਬਮਾਂ == === ਪੰਜਾਬੀ === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" !ਸਿਰਲੇਖ ! ਸਾਲ ! ਗੀਤ ! ਸੰਗੀਤ ! ਨੋਟਸ |- ! scope="row" | ਮੇਲ ਕਰਾਦੇ ਰੱਬਾ | 2010 | ਪੰਜਾਬੀ ਮੁੰਡੇ | rowspan="2" | ਜੈਦੇਵ ਕੁਮਾਰ | |- ! scope="row" | ''ਧਰਤਿ'' | rowspan="3" | 2011 | "ਵਾਰੰਟ" | ਕੈਮਿਓ |- ! scope="row" | ''ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸ਼ੇਰ'' | "ਲੱਕ 28 ਕੁੜੀ ਦਾ, "ਇਸ਼ਕ ਤਿਲਸਮੀ ਜਾਦੂ"<nowiki></br></nowiki> "ਗੋਰ ਗੋਰ", "ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ਼ੇਰ", "ਵਾਹ ਵਾਹ" | [[ਹਨੀ ਸਿੰਘ|ਯੋ ਯੋ ਹਨੀ ਸਿੰਘ]] | |- ! scope="row" | ''ਜੀਹਨੇ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਲੁਟਿਆ'' {{ਛੋਟਾ|(with Bhinda Aujla & [[Gippy Grewal]])}} | "ਫੁਕਰੇ", "ਜਿਤੇ ਹੋ ਜੀਏ ਖੜਦੇ", "ਝਾਂਝਰ" "ਸੁਪਨਾ", "ਆਕੜ ਵੇਖਾਵੇ" | [[ਹਨੀ ਸਿੰਘ|ਯੋ ਯੋ ਹਨੀ ਸਿੰਘ]], ਭਿੰਦਾ ਔਜਲਾ | |- ! scope="row" | [[ਜੱਟ ਐਂਡ ਜੂਲੀਅਟ]] | rowspan="2" | 2012 | "ਫੱਤੋ", "HiFi ਜੂਲੀਅਟ", "ਕੁੜੀਏ ਮਨ ਨਾ ਕਰੀ" "ਬੱਚਾ," "ਮੈਂ ਜਾਗਨ ਸਵਾਰੇ" | [[ਜਤਿੰਦਰ ਸ਼ਾਹ]] | |- ! scope="row" | ਸਾਦੀ ਲਵ ਸਟੋਰੀ {{ਛੋਟਾ|(with [[Amrinder Gill]])}} | "ਆਜਾ ਭੰਗੜਾ ਪਾ ਲਿਆਏ", "ਲਲਤੇ ਨਚਦੀ" | ਜੈਦੇਵ ਕੁਮਾਰ | |- ! scope="row" | ਬਿੱਕਰ ਬਾਈ ਸੈਂਟੀ ਮਾਨਸਿਕ | rowspan="2" | 2013 | ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਮੁੱਖ ਫੈਨ | [[ਬਾਦਸ਼ਾਹ (ਰੈਪਰ)|ਬਾਦਸ਼ਾਹ]] | ਕੈਮਿਓ |- ! scope="row" | ਜੱਟ ਐਂਡ ਜੂਲੀਅਟ 2 | "ਪੁਲਿਸ", "ਮੋਢੇ", "ਸੂਟ ਵਾਲੇ ਬੂਟ", "ਭੁੱਗੀ", "ਮਿਸਟਰ ਸਿੰਘ" | rowspan="2" | ਜਤਿੰਦਰ ਸ਼ਾਹ | |- ! scope="row" | ਡਿਸਕੋ ਸਿੰਘ | rowspan="2" | 2014 | "ਏ ਜੀ ਓ ਜੀ", "ਖੂਬਸੂਰਤ ਬਿੱਲੋ", "ਡਿਸਕੋ ਸਿੰਘ", "ਜਨਮ ਦਿਨ ਮੁਬਾਰਕ" "ਲੱਤੂ", "ਸਵੀਟੋ" | |- ! scope="row" | [[ਪੰਜਾਬ 1984]] | <nowiki>''ਰੰਗਰੂਟ'', ''ਸਵਾਹ ਬਨ ਕੇ'', ''ਕਿਸਮਤ'', ''ਚੰਨੋ'', ''ਅੰਮੀ ਉਦੀਕ ਕੀ'', ''ਸੋਧਾ ਲਾਵਾਂ ਨੂੰ''</nowiki>। | ਨਿੱਕ ਧਾਮੂ, ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ | |- ! scope="row" | ਸਰਦਾਰ ਜੀ | rowspan="3" | 2015 | "ਆਈ ਲਵ ਯੂ ਜੀ", "ਸਰਦਾਰ ਜੀ", "ਤਾਰੇ ਮੁਟਿਆਰੇ", "ਸਮਾਂ", "ਵੀਰਵਾਰ" | ਜਤਿੰਦਰ ਸ਼ਾਹ, ਨਿੱਕ ਧੰਮੂ | |- ! scope="row" | ਵੀਰ ਨਾਮ ਯਾਦ ਰਾਖੀ | ਏਕੇ-47 | ਜਤਿੰਦਰ ਸ਼ਾਹ | |- ! scope="row" | ਮੁਖਤਿਆਰ ਚੱਢਾ | "ਸ਼ੂਨ ਸ਼ਾਨ", "ਕਲਿੱਕ ਕਲਿੱਕ", "ਗਪੁਚੀ ਗਪੂਚੀ", "ਗਮ ਗਮ" "ਗਨ ਵਰਗੀ ਬੋਲੀਆਂ ਪਾਵੇ", "ਕੋਲ ਕਿਨਾਰੇ" | ਜੇਐਸਐਲ ਸਿੰਘ | |- ! scope="row" | [[ਅੰਬਰਸਰੀਆ]] | rowspan="2" | 2016 | "ਪੱਗ ਵਾਲਾ ਮੁੰਡਾ","ਜੂ ਸੋਚੋ" | ਜਤਿੰਦਰ ਸ਼ਾਹ | |- ! scope="row" | [[ਸਰਦਾਰ ਜੀ 2|ਸਰਦਾਰ ਜੀ ੨]] | "ਦੇਸੀ ਦਾਰੂ", "ਮਿਤਰਾਂ ਦਾ ਜੰਕਸ਼ਨ", "ਪੈਪਲੀਨ/ਪੋਪਲਿਨ", "ਰਜ਼ਮੰਦ", "ਸਰਦਾਰਜੀ", "ਰੁਮਾਲ" | ਜਤਿੰਦਰ ਸ਼ਾਹ, ਨਿੱਕ ਧੰਮੂ | |- ! scope="row" | [[ਸੁਪਰ ਸਿੰਘ]] | 2017 | "ਹਵਾ ਵਿਚਾਰ", "ਕੱਲੀਆਂ ਕੁਲੀਆਂ", "ਹੋ ਗਿਆ ਟੱਲੀ" "ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗਲਾਂ" | ਜਤਿੰਦਰ ਸ਼ਾਹ | |- ! scope="row" | [[ਸੱਜਣ ਸਿੰਘ ਰੰਗਰੂਟ]] | 2018 | "ਰੋਟੀ", "ਸੱਜਣਾ", "ਪਿਆਸ", "ਪੀਪਾ", "ਮੇਰਾ ਕੀ ਮੇਰਿਆ" | ਜਤਿੰਦਰ ਸ਼ਾਹ, ਉੱਤਮ ਸਿੰਘ | |- ! scope="row" | ''[[ਛੜਾ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਸ਼ਦਾ]]'' | 2019 | "ਸ਼ਾਦਾ ਟਾਈਟਲ ਗੀਤ", "ਮਹਿੰਗੀ", "ਮਹਿੰਦੀ", "ਮਹਿਫਿਲ", "ਮੋਰ" | ਨਿੱਕ ਧੰਮੂ, ਜੇਐਸਐਲ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਵੀ ਰੈਕਸ ਸੰਗੀਤ | |- ! scope="row" | ਹੋਂਸਲਾ ਰੱਖ | 2021 | "ਚੈਨਲ ਨੰਬਰ 5", "ਸ਼ੇਰ", "ਲਲਕਾਰਾ", "ਸੂਰੂਰ", "ਹੌਂਸਲਾ ਰੱਖ (ਟਾਈਟਲ ਟਰੈਕ)" | Avvy Sra, Mix Singh, JSL, Intense, Yeah Profe | |- ! scope="row" | ਬਾਬੇ ਭੰਗੜਾ ਪਾਉੰਦੇ ਨੇ | 2022 | "ਕੋਕਾ", "ਬਾਬੇ ਭੰਗੜਾ ਪਾਉਂਡੇ ਨੇ (ਟਾਈਟਲ ਟਰੈਕ)", "ਨਜ਼ਾਰੇ", "ਹੱਸ ਕੇ ਕੁੜੇ" | ਅਵੀ ਸ੍ਰ | |} === ਹਿੰਦੀ === {| class="wikitable" !ਸਿਰਲੇਖ ! ਸਾਲ ! ਗੀਤ ! |- | ''ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ'' | 2012 | "ਪੀ ਪਾ ਪੀ ਪਾ ਹੋ ਗਿਆ" | ਕੈਮਿਓ |- | ''ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਕੀ ਮਾਰੂਤੀ'' | rowspan="2" | 2013 | "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਕੀ ਮਾਰੂਤੀ" | |- | ''ਯਮਲਾ ਪਗਲਾ ਦੀਵਾਨਾ ੨'' | "ਏਡਾਨ ਹੀ ਨਚਨਾ" | |- | ''ਸਿੰਘ ਬਲਿੰਗ ਹਨ'' | 2015 | "ਤੁੰਗ ਤੁੰਗ ਬਾਜੇ" <ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/Diljit-Dosanjh-sings-for-Akshay-Kumar-in-Singh-is-Bling/articleshow/48454241.cms|title=Diljit Dosanjh sings for Akshay Kumar in 'Singh is Bling'|date=12 August 2015|work=Times of India|access-date=10 July 2016}}</ref> | |- | ''[[ਉੜਤਾ ਪੰਜਾਬ|ਉਡਤਾ ਪੰਜਾਬ]]'' | 2016 | "ਇਕ ਕੁੜੀ (ਮੁੜ ਸੰਸਕਰਣ)" | rowspan="3" | ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ |- | rowspan="2" | ''[[ਫ਼ਿਲੌਰੀ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਫਿਲੌਰੀ]]'' | rowspan="5" | 2017 | "ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਬਿੱਲੋ" |- | "ਦਮ ਦਮ (ਦੁਬਾਰਾ)" |- | ''ਨੂਰ'' | "ਆਪਣੇ ਲੱਕ ਨੂੰ ਹਿਲਾਓ" | |- | ''ਰਾਬਤਾ'' | ''ਸਦਾ ਚਾਲ'' | |- | ''ਜਬ ਹੈਰੀ ਮੇਟ ਸੇਜਲ'' | "ਰੌਲਾ" | |- | ''[[ਸੂਰਮਾ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਸੂਰਮਾ]]'' | rowspan="3" | 2018 | "ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਬਾਜੀਆਂ" | rowspan="2" | ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ |- | ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ | ਪੰਤ ਮੇਂ ਗਨ |- | ''ਨਮਸਤੇ ਇੰਗਲੈਂਡ'' | "ਸਹੀ ਪਟੋਲਾ ਰੀਮੇਕ" {{ਛੋਟਾ|(with [[Aastha Gill|Astha gill]] & [[Badshah (rapper)|Badshah]])}} | |- | ''[[ਅਰਜੁਨ ਪਟਿਆਲਾ]]'' | rowspan="2" | 2019 | "ਦਿਲ ਟੋਡਿਆ" | rowspan="2" | ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ |- | ''ਗੁੱਡ ਨਿਊਜ਼'' | "ਸੌਦਾ ਖਾਰਾ" |} == ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ == {| class="wikitable" style="font-size:105%;" !ਸਾਲ ! ਸਿਰਲੇਖ ! ਕਲਾਕਾਰ ! ਸੰਗੀਤ ! ਲੇਬਲ |- | 2019 | ''ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਕਾਰ'' | ਰਾਜ ਰਣਜੋਧ | ਬਾਈਗ ਬਰਡ | ਮਸ਼ਹੂਰ ਸਟੂਡੀਓ |} == ਹਵਾਲੇ == {{ਹਵਾਲੇ}} nf31u73fyi2z5jh7jns34m9q90owt1a 0 148365 840704 734241 2026-06-11T14:25:03Z Sonia Atwal 49604 /* ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਨਾਟਕ */ 840704 wikitext text/x-wiki {{ਜਾਣਕਾਰੀਡੱਬਾ ਸੰਗੀਤ ਕਲਾਕਾਰ|Name=ਸ਼ਿੰਦਾ ਕਾਹਲੋਂ|Birth_name=ਸਤਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕਾਹਲੋਂ|Alias=|birth_date=<!--{{birth date and age|df=yes|YYYY|MM|DD}} | birth_place = [[Punjab,India|Punjab]], India | origin = | death_date = <!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date first) -->|Genre={{flatlist| * [[Hip hop music|Hip hop]] * [[Contemporary R&B|R&B]] }}|Instrument=ਵੋਕਲ|Years_active=2019–ਮੌਜੂਦ|Label=ਰਨ-ਅੱਪ ਰਿਕਾਰਡ|Associated_acts={{flatlist|* [[ਏਪੀ ਢਿੱਲੋਂ]] [[ਗੁਰਿੰਦਰ ਗਿੱਲ]] * [[ਮੰਨੀ ਸੰਧੂ]] * [[ਏਆਰ ਪੈਸਲੇ]]}}|Current_members=[[ਏਪੀ ਢਿੱਲੋਂ]] Gminxr [[ਗੁਰਿੰਦਰ ਗਿੱਲ]]|website=<!-- {{URL|example.com}} or {{Official URL}} -->}}'''ਸਤਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕਾਹਲੋਂ''' ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਤੌਰ 'ਤੇ '''ਸ਼ਿੰਦਾ ਕਾਹਲੋਂ''' ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਇੱਕ ਇੰਡੋ-ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਰੈਪਰ, ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਗੀਤਕਾਰ ਹਨ ਜੋ [[ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸੰਗੀਤ|ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ]] ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਚਾਰ ਸਿੰਗਲ ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਚਾਰਟਸ ਕੰਪਨੀ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਹਨ; "ਮਝੈਲ" ਅਤੇ "ਬ੍ਰਾਊਨ ਮੁੰਡੇ" ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਹਨ। ਕਾਹਲੋਂ ਨੇ ਦਸੰਬਰ 2020 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਈਪੀ ''ਨਾਟ ਬਾਏ ਚਾਂਸ'' ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ। ਕਾਹਲੋਂ, ਆਪਣੇ ਲੇਬਲ-ਸਾਥੀਆਂ [[ਏਪੀ ਢਿੱਲੋਂ|ਏ.ਪੀ. ਢਿੱਲੋਂ]], [[ਗੁਰਿੰਦਰ ਗਿੱਲ]] ਅਤੇ ਜੀਮਿਨਐਕਸਆਰ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਲੇਬਲ 'ਰਨ-ਅਪ ਰਿਕਾਰਡਸ' ਦੇ ਤਹਿਤ ਤਿਕੜੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। == ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ == ਸ਼ਿੰਦਾ ਦਾ ਜਨਮ 1996 ਵਿੱਚ ਇੱਕ [[ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ|ਪੰਜਾਬੀ]] [[ਸਿੱਖ]] ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ [[ਅਜਨਾਲਾ, ਭਾਰਤ|ਅਜਨਾਲਾ]], [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]] ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। == ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ == === ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਨਾਟਕ === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" ! rowspan="2" scope="col" style="width:14em;" |ਸਿਰਲੇਖ ! rowspan="2" scope="col" style="width:19em;" |ਵੇਰਵੇ ! scope="col" |ਪੀਕ ਚਾਰਟ ਸਥਿਤੀਆਂ |- ! style="width:2.5em; font-size:85%" |[[ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਐਲਬਮਾਂ ਚਾਰਟ|CAN]]<nowiki></br></nowiki><ref>{{Cite magazine|title=Gurinder Gill Chart History: Canadian Albums|url=https://www.billboard.com/music/gurinder-gill/chart-history/CNA|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=14 January 2021}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ}}</ref> |- ! scope="row" |''ਮੌਕਾ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ'' | * ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ: 23 ਦਸੰਬਰ, 2020 * ਲੇਬਲ: ਰਨ-ਅੱਪ ਰਿਕਾਰਡ * ਫਾਰਮੈਟ: [[ਸੰਗੀਤ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ|ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਊਨਲੋਡ]], [[ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਮੀਡੀਆ|ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ]] |63<ref>{{Cite magazine|title=Billboard Canadian Albums Chart|url=https://www.billboard.com/charts/canadian-albums|magazine=Billboard|access-date=14 January 2021}}</ref> |- ! scope="row" |''ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਰਤਨ'' | * ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ: 21 ਨਵੰਬਰ, 2021 * ਲੇਬਲ: ਰਨ-ਅੱਪ ਰਿਕਾਰਡ * ਫਾਰਮੈਟ: [[ਸੰਗੀਤ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ|ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਊਨਲੋਡ]], [[ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਮੀਡੀਆ|ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ]] | - |- ! scope="row" |ਦੋ ਦਿਲ ਕਦੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ | * ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ: 7 ਅਕਤੂਬਰ, 2022 * ਲੇਬਲ: ਰਨ-ਅੱਪ ਰਿਕਾਰਡ * ਫਾਰਮੈਟ: ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਊਨਲੋਡ, ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ | - |} == ਹਵਾਲੇ == <references group="" responsive="1"></references> == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * {{IMDB name|13351243}} * '''[https://www.instagram.com/shinda.kahlon/?hl=en ਸ਼ਿੰਦਾ ਕਾਹਲੋਂ]''' [[ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ]] 'ਤੇ [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1996]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਗੀਤਕਾਰ]] e6yr9cd063s2gactwtj3zph18c81dje 0 148684 840723 840497 2026-06-12T08:49:39Z Jagseer S Sidhu 18155 840723 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਜਾਨਵੀ ਕਪੂਰ | image = 2025 Janhvi Kapoor (cropped).jpg | caption = 2025 ਵਿੱਚ ਜਾਨਵੀ ਕਪੂਰ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1997|03|6}} | birth_place = [[ਮੁੰਬਈ]], [[ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ]], ਭਾਰਤ | occupation = ਅਦਾਕਾਰਾ | years_active = 2018–ਮੌਜੂਦ | parents = [[ਸ੍ਰੀਦੇਵੀ]]<br />[[ਬੋਨੀ ਕਪੂਰ]] }} '''ਜਾਹਨਵੀ ਕਪੂਰ''' (ਜਨਮ 6 ਮਾਰਚ 1997) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ [[ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਹਿੰਦੀ]] ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। [[ਸ੍ਰੀਦੇਵੀ]] ਅਤੇ [[ਬੋਨੀ ਕਪੂਰ]] ਦੇ ਘਰ ਜਨਮੀ, ਉਸਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ ''ਧੜਕ'' ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਸੀ। ਕਪੂਰ ਨੂੰ ਬਾਇਓਪਿਕ ''ਗੁੰਜਨ ਸਕਸੈਨਾ: ਦ ਕਾਰਗਿਲ ਗਰਲ'' (2020) ਵਿੱਚ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ਏਵੀਏਟਰ ਖੇਡਣ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। == ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ == ਜਾਨ੍ਹਵੀ ਕਪੂਰ ਦਾ ਜਨਮ 6 ਮਾਰਚ 1997 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ।<ref name="bd">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/anshula-kapoor-shares-a-glimpse-of-janhvi-kapoor-s-birthday-celebrations-watch-video-1653124-2020-03-06|title=Anshula Kapoor shares a glimpse of Janhvi Kapoor's birthday celebrations. Watch video|date=6 March 2020|website=[[India Today]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200625182810/https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/anshula-kapoor-shares-a-glimpse-of-janhvi-kapoor-s-birthday-celebrations-watch-video-1653124-2020-03-06|archive-date=25 June 2020|access-date=18 June 2020}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.business-standard.com/article/news-ani/janhvi-kapoor-shares-a-throwback-picture-of-boney-kapoor-and-late-sridevi-119060200395_1.html|title=Janhvi Kapoor shares a throwback picture of Boney Kapoor and late Sridevi|date=2 June 2019|work=[[Business Standard]]|access-date=18 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190608194603/https://www.business-standard.com/article/news-ani/janhvi-kapoor-shares-a-throwback-picture-of-boney-kapoor-and-late-sridevi-119060200395_1.html|archive-date=8 June 2019}}</ref> ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ [[ਬੋਨੀ ਕਪੂਰ]] ਹਨ, ਜੋ ਮਰਹੂਮ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕਪੂਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਨਿਲ ਕਪੂਰ ਫ਼ਿਲਮਜ਼ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹਨ।<ref>{{Cite news|url=http://gulfnews.com/life-style/celebrity/sonam-kapoor-my-love-life-has-been-unsuccessful-1.1198577|title=Sonam Kapoor: My love life has been unsuccessful|date=18 June 2013|work=[[Gulf News]]|access-date=3 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151004031815/http://gulfnews.com/life-style/celebrity/sonam-kapoor-my-love-life-has-been-unsuccessful-1.1198577|archive-date=4 October 2015}}</ref> ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀ [[ਸ੍ਰੀਦੇਵੀ|ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ]] ਹੈ ਜਿਸਨੇ [[ਤੇਲੁਗੂ ਭਾਸ਼ਾ|ਤੇਲਗੂ]], [[ਤਮਿਲ਼ ਭਾਸ਼ਾ|ਤਾਮਿਲ]] ਅਤੇ [[ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਹਿੰਦੀ]] ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ [[ਅਨਿਲ ਕਪੂਰ]] ਅਤੇ [[ਸੰਜੇ ਕਪੂਰ]] ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਹੈ।<ref name="surinder">{{Cite web|url=http://movies.rediff.com/quote/2009/may/04/surinder-kapoor-on-life-and-times.htm|title=Sonam is a better actor than Anil|last=N|first=Patsy|date=4 May 2009|website=[[Rediff.com]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110102025615/http://movies.rediff.com/quote/2009/may/04/surinder-kapoor-on-life-and-times.htm|archive-date=2 January 2011|access-date=3 August 2010}}</ref> ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਭੈਣ, ਖੁਸ਼ੀ,<ref>{{Cite web|url=http://www.chennaionline.com/reeltalk/jan193.asp|title=Sridevi's "Khushi"|last=Lavanya|website=Chennai Online|archive-url=https://web.archive.org/web/20010208084154/http://www.chennaionline.com/reeltalk/jan193.asp|archive-date=8 February 2001|access-date=27 June 2022}}</ref> ਅਤੇ ਦੋ ਸੌਤੇਲੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ, ਅਭਿਨੇਤਾ [[ਅਰਜੁਨ ਕਪੂਰ]] ਅਤੇ ਅੰਸ਼ੁਲਾ ਕਪੂਰ ਹਨ।<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/arjun-kapoor-khushi-anshula-come-together-for-father-boney-kapoor-at-maidaan-mahurat-ceremony-see-pics/story-HVsAs55MCeRj7j7MC0gKqN.html|title=Arjun Kapoor, Khushi, Anshula come together for father Boney Kapoor at Maidaan mahurat ceremony. See pics|date=22 August 2019|website=[[Hindustan Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029085536/https://www.hindustantimes.com/bollywood/arjun-kapoor-khushi-anshula-come-together-for-father-boney-kapoor-at-maidaan-mahurat-ceremony-see-pics/story-HVsAs55MCeRj7j7MC0gKqN.html|archive-date=29 October 2021|access-date=29 October 2021}}</ref> ਕਪੂਰ ਨੇ 21 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਉਹ [[ਦੁਬਈ]], [[ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ]] ਵਿੱਚ, ਜੁਮੇਰਾਹ ਅਮੀਰਾਤ ਟਾਵਰਜ਼ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਹਿਮਾਨ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਣ ਕਾਰਨ ਮਰ ਗਈ ਸੀ।<ref name="Al Jazeera">{{Cite news|url=http://www.aljazeera.com/news/2018/02/reports-bollywood-icon-sridevi-dies-aged-54-180224222210077.html|title=Reports: Bollywood icon Sridevi dies aged 54|work=[[Al Jazeera]]|access-date=24 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190406193149/https://www.aljazeera.com/news/2018/02/reports-bollywood-icon-sridevi-dies-aged-54-180224222210077.html|archive-date=6 April 2019}}</ref> ਕਪੂਰ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਈਕੋਲੇ ਮੋਂਡਿਆਲ ਵਰਲਡ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite AV media}}</ref> ਆਪਣੀ ਫਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਲੀ ਸਟ੍ਰਾਸਬਰਗ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਤੋਂ ਇੱਕ ਐਕਟਿੰਗ ਕੋਰਸ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/photo-features/janhvi-kapoor-lesser-known-facts-about-the-star-kid/sridevi-on-janhvis-bollywood-career/photostory/63228078.cms|title=Sridevi on Janhvi's Bollywood career - Janhvi Kapoor: Lesser known facts about the star kid|website=The Times of India|access-date=2022-11-06}}</ref> == ਕਰੀਅਰ == ਕਪੂਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2018 ਵਿੱਚ ਸ਼ਸ਼ਾਂਕ ਖੇਤਾਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਰੋਮਾਂਸ ''ਧੜਕ'' ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਹਿ-ਅਭਿਨੇਤਾ ਈਸ਼ਾਨ ਖੱਟਰ ਸੀ। 2016 ਦੀ [[ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਮਰਾਠੀ]] ਫਿਲਮ ''[[ਸੈਰਾਟ]]'' ਦੀ [[ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਹਿੰਦੀ]] -ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਰੀਮੇਕ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਉੱਚ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਕੁੜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇੱਕ ਹੇਠਲੇ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਲੜਕੇ (ਖੱਟਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਈ ਗਈ) ਨਾਲ ਭੱਜ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਖਦਾਈ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ 2021 ਵਿੱਚ, ਕਪੂਰ ਨੇ ਕਾਮੇਡੀ ਡਰਾਉਣੀ ਫਿਲਮ ''ਰੂਹੀ'' ਵਿੱਚ [[ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਰਾਓ]] ਦੇ ਨਾਲ ਦੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।<ref name="roohi">{{Cite news|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/hindi/2019/jul/14/janhvi-kapoor-a-sincere-and-hardworking-actor-rajkummar-rao-on-rooh-afza-co-star-2003749.html|title=Janhvi Kapoor a sincere and hardworking actor: Rajkummar Rao on Rooh-Afza co-star|date=14 July 2019|work=[[The New Indian Express]]|access-date=25 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190821054009/http://www.newindianexpress.com/entertainment/hindi/2019/jul/14/janhvi-kapoor-a-sincere-and-hardworking-actor-rajkummar-rao-on-rooh-afza-co-star-2003749.html|archive-date=21 August 2019}}</ref> [[ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਮਾਰੀ 2020|ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ]] ਦੀ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਕਈ ਦੇਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਥੀਏਟਰਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="release date">{{Cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/rajkummar-rao-janhvi-kapoor-varun-sharmas-horror-comedy-renamed-roohi-film-release-march-11-theatres|title=Rajkummar Rao, Janhvi Kapoor, Varun Sharma's horror-comedy renamed Roohi, film to release on March 11 in theatres|website=Bollywood Hungama|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215044509/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/rajkummar-rao-janhvi-kapoor-varun-sharmas-horror-comedy-renamed-roohi-film-release-march-11-theatres|archive-date=15 February 2021|access-date=14 February 2021}}</ref> ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਕਪੂਰ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਤੋਂ ਮਾੜੀਆਂ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ,<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/roohi-review-and-release-live-updates-janhvi-kapoor-rajkummar-rao-varun-sharma-7222457/|title=Roohi movie review and release LIVE UPDATES: Janhvi, Rajkummar Rao film fails to impress|date=11 March 2021|website=The Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20210311093302/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/roohi-review-and-release-live-updates-janhvi-kapoor-rajkummar-rao-varun-sharma-7222457/|archive-date=11 March 2021|access-date=12 March 2021}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/entertainment/entertainment-news/roohi-4-days-box-office-collection-report-rajkummar-rao-starrer-has-a-good-first-weekend-962265.html|title='Roohi' 4 days box office collection report: Rajkummar Rao-starrer has a good first weekend|date=15 March 2021|website=Deccan Herald|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709182838/https://www.deccanherald.com/entertainment/entertainment-news/roohi-4-days-box-office-collection-report-rajkummar-rao-starrer-has-a-good-first-weekend-962265.html|archive-date=9 July 2021|access-date=16 March 2021}}</ref> ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਬਾਕਸ-ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।<ref name="bo">{{Cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/roohi-2/box-office|title=Roohi Box Office|website=Bollywood Hungama|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215062251/https://www.bollywoodhungama.com/movie/roohi-2/box-office|archive-date=15 February 2021|access-date=3 April 2021}}</ref> ਅਗਲੇ ਸਾਲ, ਕਪੂਰ ਨੇ ''ਗੁਡ ਲਕ ਜੈਰੀ'' ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ 2018 ਦੀ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮ ''ਕੋਲਾਮਾਵੂ ਕੋਕਿਲਾ'' ਦੀ ਰੀਮੇਕ ਸੀ, ਜੋ ਆਨੰਦ ਐਲ. ਰਾਏ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/janhvi-kapoor-shares-new-pics-as-she-wraps-good-luck-jerry-so-many-things-have-happened-changed-evolved-been-learnt-and-unlearnt-101616200651912.html|title=Janhvi Kapoor shares pics as she wraps Good Luck Jerry: 'So many things have happened, evolved, learnt and unlearnt'|date=20 March 2021|work=[[Hindustan Times]]|access-date=21 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210320214631/https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/janhvi-kapoor-shares-new-pics-as-she-wraps-good-luck-jerry-so-many-things-have-happened-changed-evolved-been-learnt-and-unlearnt-101616200651912.html|archive-date=20 March 2021}}</ref> ਇਹ ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮ [[ਹੋਟਸਟਾਰ|Disney+ Hotstar]] 'ਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/janhvi-kapoor-s-good-luck-jerry-to-release-on-disney-hotstar-on-july-29-1963494-2022-06-17|title=Janhvi Kapoor's Good Luck Jerry to release on Disney+ Hotstar on July 29|date=17 June 2022|work=India Today|access-date=17 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220617070122/https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/janhvi-kapoor-s-good-luck-jerry-to-release-on-disney-hotstar-on-july-29-1963494-2022-06-17|archive-date=17 June 2022}}</ref> ਉਸਦੀ ਅਗਲੀ ਫਿਲਮ, ''ਮਿਲੀ'', ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ ''ਹੈਲਨ'' ਦੀ ਰੀਮੇਕ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਫ੍ਰੀਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਫਸੀ ਇੱਕ ਮੁਟਿਆਰ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ, ਜਿਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅੰਨਾ ਬੇਨ ਦੁਆਰਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਈ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/mili-first-look-janhvi-kapoor-is-a-nurse-stuck-in-freezer-in-new-survival-thriller-see-pics-101665560413646.html|title=Mili first look: Janhvi Kapoor is a nurse stuck in freezer in new survival thriller. See pics|date=12 October 2022|website=[[Hindustan Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221012080002/https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/mili-first-look-janhvi-kapoor-is-a-nurse-stuck-in-freezer-in-new-survival-thriller-see-pics-101665560413646.html|archive-date=12 October 2022|access-date=12 October 2022}}</ref> ਅਨੁਪਮਾ ਚੋਪੜਾ "ਮਿਠਾਸ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ" ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੀ ਸੀ ਜੋ ਉਸਨੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੀ ਸੀ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਬੇਨ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਮਝਿਆ।<ref>{{Cite AV media}}</ref> ਕਪੂਰ ਅਗਲੀ ਸਪੋਰਟਸ ਫਿਲਮ ''ਮਿਸਟਰ ਐਂਡ ਮਿਸਿਜ਼ ਮਾਹੀ'' ਵਿੱਚ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਰਾਓ<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/karan-johar-announces-mr-and-mrs-mahi-featuring-rajkummar-rao-and-janhvi-kapoor/articleshow/87853662.cms|title=Karan Johar announces 'Mr and Mrs Mahi' featuring Rajkummar Rao and Janhvi Kapoor|date=22 November 2021|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20221007031043/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/karan-johar-announces-mr-and-mrs-mahi-featuring-rajkummar-rao-and-janhvi-kapoor/articleshow/87853662.cms|archive-date=7 October 2022|access-date=10 April 2022}}</ref> ਨਾਲ ਅਤੇ [[ਵਰੁਣ ਧਵਨ]] ਨਾਲ ਐਕਸ਼ਨ ਫਿਲਮ ''ਬਾਵਾਲ'' ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ।<ref>{{Cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/news/varun-dhawan-janhvi-kapoor-do-bawaal-theatres-soon-roped-leads-nitesh-tiwaris-film-1056441%3famp|title=Varun Dhawan & Janhvi Kapoor to do 'Bawaal' in theatres soon, roped in as leads in Nitesh Tiwari's film|date=30 March 2022|website=Pinkvilla|archive-url=https://web.archive.org/web/20220410091431/https://www.pinkvilla.com/entertainment/news/varun-dhawan-janhvi-kapoor-do-bawaal-theatres-soon-roped-leads-nitesh-tiwaris-film-1056441%3Famp|archive-date=10 April 2022|access-date=10 April 2022}}</ref> == ਫਿਲਮਗ੍ਰਾਫੀ == === ਫਿਲਮਾਂ === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col" |ਸਾਲ ! scope="col" |ਸਿਰਲੇਖ ! scope="col" |ਭੂਮਿਕਾ(ਜ਼) ! scope="col" class="unsortable" |ਨੋਟਸ ! scope="col" class="unsortable" |ਰੈਫ. |- |2018 | scope="row" |''ਧੜਕ'' |ਪਾਰਥਵੀ ਸਿੰਘ ਰਾਠੌਰ | |<ref>{{Cite news|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/karan-johar-sairat-remake-starring-janhvi-kapoor-and-ishaan-khatter-dhadak-first-look-see-photo-4938670/|title=Dhadak first look: Janhvi Kapoor has Sridevi's charm and Ishaan Khatter is Bollywood's next chocolate boy|work=[[The Indian Express]]|access-date=15 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171115164533/http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/karan-johar-sairat-remake-starring-janhvi-kapoor-and-ishaan-khatter-dhadak-first-look-see-photo-4938670/|archive-date=15 November 2017}}</ref> |- | rowspan="2" |2020 | scope="row" |''ਭੂਤ ਕਹਾਣੀਆਂ'' |ਸਮੀਰਾ |[[ਜ਼ੋਇਆ ਅਖ਼ਤਰ|ਜ਼ੋਇਆ ਅਖਤਰ]] ਦਾ ਖੰਡ |<ref name="it">{{Cite news|url=https://www.indiatoday.in/television/web-series/story/mrunal-thakur-avinash-tiwary-to-star-in-karan-johar-s-ghost-stories-1600377-2019-09-18|title=Mrunal Thakur, Avinash Tiwary to star in Karan Johar's Ghost Stories|date=18 September 2019|work=[[India Today]]|access-date=20 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190919175112/https://www.indiatoday.in/television/web-series/story/mrunal-thakur-avinash-tiwary-to-star-in-karan-johar-s-ghost-stories-1600377-2019-09-18|archive-date=19 September 2019}}</ref> |- | scope="row" |''ਗੁੰਜਨ ਸਕਸੈਨਾ: ਕਾਰਗਿਲ ਗਰਲ'' |ਗੁੰਜਨ ਸਕਸੈਨਾ | |<ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/janhvi-kapoor-starrer-gunjan-saxena-the-kargil-girl-to-release-on-netflix-2660485.html|title=Janhvi Kapoor Starrer Gunjan Saxena The Kargil Girl to Release on Netflix|date=9 June 2020|website=[[News18]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210820100254/https://www.news18.com/news/movies/janhvi-kapoor-starrer-gunjan-saxena-the-kargil-girl-to-release-on-netflix-2660485.html|archive-date=20 August 2021|access-date=25 June 2021}}</ref> |- |2021 | scope="row" |''ਰੂਹੀ'' |ਰੂਹੀ ਅਰੋੜਾ/ਅਫ਼ਜ਼ਾਨਾ ਬੇਦੀ | |<ref>{{Cite news|url=https://www.news18.com/news/movies/janhvi-kapoor-rajkummar-raos-roohi-afza-titled-changed-again-to-roohi-afzana-2443937.html|title=Janhvi Kapoor, Rajkummar Rao's Roohi Afza Titled Changed Again to Roohi Afzana|date=3 January 2020|work=News18|access-date=6 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200104165620/https://www.news18.com/news/movies/janhvi-kapoor-rajkummar-raos-roohi-afza-titled-changed-again-to-roohi-afzana-2443937.html|archive-date=4 January 2020}}</ref> |- | rowspan="2" |2022 | scope="row" |''ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਜੈਰੀ'' |ਜਯਾ "ਜੈਰੀ" ਕੁਮਾਰੀ | |<ref>{{Cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/janhvi-kapoor-announces-good-luck-jerrys-wrap-aesthetic-pictures-set|title=Janhvi Kapoor announces Good Luck Jerry's wrap with aesthetic pictures from the set|date=20 March 2021|website=[[Bollywood Hungama]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210320060855/https://www.bollywoodhungama.com/news/features/janhvi-kapoor-announces-good-luck-jerrys-wrap-aesthetic-pictures-set/|archive-date=20 March 2021|access-date=21 March 2021}}</ref> |- | scope="row" |''ਮਿਲੀ'' |ਮਿਲਿ ਨਉਦਿਆਲ | |<ref>{{Cite news|url=https://news.abplive.com/entertainment/movies/janhvi-kapoor-wraps-up-filming-mili-pens-down-heartfelt-note-for-boney-kapoor-my-first-film-with-papa-1495975|title=Janhvi Kapoor Wraps Up Filming 'Mili', Pens Down Heartfelt Note For Boney Kapoor: 'My First Film With Papa'|date=26 November 2021|work=ABP News|access-date=26 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211126185550/https://news.abplive.com/entertainment/movies/janhvi-kapoor-wraps-up-filming-mili-pens-down-heartfelt-note-for-boney-kapoor-my-first-film-with-papa-1495975|archive-date=26 November 2021}}</ref> |- | rowspan=2" |2023 | scope="row" | ''ਬਵਾਲ'' | ਨਿਸ਼ਾ ਦੀਕਸ਼ਿਤ | |<ref name="bawaal"/> |- | scope="row" |''ਰੌਕੀ ਔਰ ਰਾਣੀ ਕੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ'' | ਬੇਨਾਮ | ਗੀਤ 'ਹਾਰਟ ਥ੍ਰੋਬ' 'ਚ ਖਾਸ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ |<ref>{{Cite web |title=Varun Dhawan joins Ananya Panday, Janhvi Kapoor, and Sara Ali Khan in the Ranveer Singh – Alia Bhatt starrer Rocky Aur Rani Kii Prem Kahaani |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/revealed-varun-dhawan-joins-ananya-panday-janhvi-kapoor-sara-ali-khan-ranveer-singh-alia-bhatt-starrer-rocky-aur-rani-kii-prem-kahaani/ |website=Bollywood Hungama |date=4 July 2023 |access-date=8 July 2023 |archive-date=8 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230708035226/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/revealed-varun-dhawan-joins-ananya-panday-janhvi-kapoor-sara-ali-khan-ranveer-singh-alia-bhatt-starrer-rocky-aur-rani-kii-prem-kahaani/ |url-status=live }}</ref> |- | rowspan="3" |2024 | scope="row" style="background:#FFFFCC;" |''ਮਿਸਟਰ ਐਂਡ ਮਿਸਿਜ਼ ਮਾਹੀ'' {{dagger|alt=Film has yet to be released}} | ਮਹਿਮਾ ਮਾਹੀ | ਪੋਸਟ-ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ |<ref>{{Cite news |date=1 May 2023 |title=Janhvi Kapoor wraps up Mr and Mrs Mahi: "Waking up this morning felt like a rebirth" |work=Bollywood Hungama |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/janhvi-kapoor-wraps-mr-mrs-mahi-waking-morning-felt-like-rebirth/ |access-date=1 May 2023 |archive-date=1 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501191003/https://www.bollywoodhungama.com/news/features/janhvi-kapoor-wraps-mr-mrs-mahi-waking-morning-felt-like-rebirth/ |url-status=live }}</ref> |- | scope="row" style="background:#FFFFCC;" |''ਦੇਵਰਾ'' {{dagger|alt=Film has yet to be released}} | {{TableTBA}} | ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ; ਸ਼ੂਟਿੰਗ |<ref name="devara"/> |- | scope="row" style="background:#FFFFCC;" |''ਉਲਝ'' {{dagger|alt=Film has yet to be released}} | {{TableTBA}} | ਪੋਸਟ-ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ |<ref>{{Cite news |date=11 September 2023 |title=Janhvi Kapoor wraps her next Ulajh: “Everything about this journey has been so healing”|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/janhvi-kapoor-wraps-next-ulajh-everything-journey-healing/ |work=Bollywood Hungama|access-date=11 September 2023}}</ref> |} == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * {{IMDB name|9427099}} * {{ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਹੰਗਾਮਾ|jhanvi-kapoor}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1997]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] hacsjce7nznltino81vf3wqb38r31f4 840727 840723 2026-06-12T11:49:47Z ~2026-34643-54 60613 /* */ 840727 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਜਾਨਵੀ ਕਪੂਰ | image = Janhvi Kapoor in 2026.jpg | caption = 2025 ਵਿੱਚ ਜਾਨਵੀ ਕਪੂਰ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1997|03|6}} | birth_place = [[ਮੁੰਬਈ]], [[ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ]], ਭਾਰਤ | occupation = ਅਦਾਕਾਰਾ | years_active = 2018–ਮੌਜੂਦ | parents = [[ਸ੍ਰੀਦੇਵੀ]]<br />[[ਬੋਨੀ ਕਪੂਰ]] }} '''ਜਾਹਨਵੀ ਕਪੂਰ''' (ਜਨਮ 6 ਮਾਰਚ 1997) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ ਜੋ [[ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਹਿੰਦੀ]] ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। [[ਸ੍ਰੀਦੇਵੀ]] ਅਤੇ [[ਬੋਨੀ ਕਪੂਰ]] ਦੇ ਘਰ ਜਨਮੀ, ਉਸਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਂਟਿਕ ਡਰਾਮਾ ''ਧੜਕ'' ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਇੱਕ ਵਪਾਰਕ ਸਫਲਤਾ ਸੀ। ਕਪੂਰ ਨੂੰ ਬਾਇਓਪਿਕ ''ਗੁੰਜਨ ਸਕਸੈਨਾ: ਦ ਕਾਰਗਿਲ ਗਰਲ'' (2020) ਵਿੱਚ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ਏਵੀਏਟਰ ਖੇਡਣ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। == ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪਿਛੋਕੜ == ਜਾਨ੍ਹਵੀ ਕਪੂਰ ਦਾ ਜਨਮ 6 ਮਾਰਚ 1997 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ।<ref name="bd">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/anshula-kapoor-shares-a-glimpse-of-janhvi-kapoor-s-birthday-celebrations-watch-video-1653124-2020-03-06|title=Anshula Kapoor shares a glimpse of Janhvi Kapoor's birthday celebrations. Watch video|date=6 March 2020|website=[[India Today]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200625182810/https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/anshula-kapoor-shares-a-glimpse-of-janhvi-kapoor-s-birthday-celebrations-watch-video-1653124-2020-03-06|archive-date=25 June 2020|access-date=18 June 2020}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.business-standard.com/article/news-ani/janhvi-kapoor-shares-a-throwback-picture-of-boney-kapoor-and-late-sridevi-119060200395_1.html|title=Janhvi Kapoor shares a throwback picture of Boney Kapoor and late Sridevi|date=2 June 2019|work=[[Business Standard]]|access-date=18 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190608194603/https://www.business-standard.com/article/news-ani/janhvi-kapoor-shares-a-throwback-picture-of-boney-kapoor-and-late-sridevi-119060200395_1.html|archive-date=8 June 2019}}</ref> ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ [[ਬੋਨੀ ਕਪੂਰ]] ਹਨ, ਜੋ ਮਰਹੂਮ ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਸੁਰਿੰਦਰ ਕਪੂਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਨਿਲ ਕਪੂਰ ਫ਼ਿਲਮਜ਼ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਹਨ।<ref>{{Cite news|url=http://gulfnews.com/life-style/celebrity/sonam-kapoor-my-love-life-has-been-unsuccessful-1.1198577|title=Sonam Kapoor: My love life has been unsuccessful|date=18 June 2013|work=[[Gulf News]]|access-date=3 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151004031815/http://gulfnews.com/life-style/celebrity/sonam-kapoor-my-love-life-has-been-unsuccessful-1.1198577|archive-date=4 October 2015}}</ref> ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀ [[ਸ੍ਰੀਦੇਵੀ|ਸ਼੍ਰੀਦੇਵੀ]] ਹੈ ਜਿਸਨੇ [[ਤੇਲੁਗੂ ਭਾਸ਼ਾ|ਤੇਲਗੂ]], [[ਤਮਿਲ਼ ਭਾਸ਼ਾ|ਤਾਮਿਲ]] ਅਤੇ [[ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਹਿੰਦੀ]] ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰ [[ਅਨਿਲ ਕਪੂਰ]] ਅਤੇ [[ਸੰਜੇ ਕਪੂਰ]] ਦੀ ਭਤੀਜੀ ਹੈ।<ref name="surinder">{{Cite web|url=http://movies.rediff.com/quote/2009/may/04/surinder-kapoor-on-life-and-times.htm|title=Sonam is a better actor than Anil|last=N|first=Patsy|date=4 May 2009|website=[[Rediff.com]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110102025615/http://movies.rediff.com/quote/2009/may/04/surinder-kapoor-on-life-and-times.htm|archive-date=2 January 2011|access-date=3 August 2010}}</ref> ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਉਸਦੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਭੈਣ, ਖੁਸ਼ੀ,<ref>{{Cite web|url=http://www.chennaionline.com/reeltalk/jan193.asp|title=Sridevi's "Khushi"|last=Lavanya|website=Chennai Online|archive-url=https://web.archive.org/web/20010208084154/http://www.chennaionline.com/reeltalk/jan193.asp|archive-date=8 February 2001|access-date=27 June 2022}}</ref> ਅਤੇ ਦੋ ਸੌਤੇਲੇ ਭੈਣ-ਭਰਾ, ਅਭਿਨੇਤਾ [[ਅਰਜੁਨ ਕਪੂਰ]] ਅਤੇ ਅੰਸ਼ੁਲਾ ਕਪੂਰ ਹਨ।<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/arjun-kapoor-khushi-anshula-come-together-for-father-boney-kapoor-at-maidaan-mahurat-ceremony-see-pics/story-HVsAs55MCeRj7j7MC0gKqN.html|title=Arjun Kapoor, Khushi, Anshula come together for father Boney Kapoor at Maidaan mahurat ceremony. See pics|date=22 August 2019|website=[[Hindustan Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029085536/https://www.hindustantimes.com/bollywood/arjun-kapoor-khushi-anshula-come-together-for-father-boney-kapoor-at-maidaan-mahurat-ceremony-see-pics/story-HVsAs55MCeRj7j7MC0gKqN.html|archive-date=29 October 2021|access-date=29 October 2021}}</ref> ਕਪੂਰ ਨੇ 21 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਉਹ [[ਦੁਬਈ]], [[ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ]] ਵਿੱਚ, ਜੁਮੇਰਾਹ ਅਮੀਰਾਤ ਟਾਵਰਜ਼ ਹੋਟਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਹਿਮਾਨ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁਰਘਟਨਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਣ ਕਾਰਨ ਮਰ ਗਈ ਸੀ।<ref name="Al Jazeera">{{Cite news|url=http://www.aljazeera.com/news/2018/02/reports-bollywood-icon-sridevi-dies-aged-54-180224222210077.html|title=Reports: Bollywood icon Sridevi dies aged 54|work=[[Al Jazeera]]|access-date=24 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190406193149/https://www.aljazeera.com/news/2018/02/reports-bollywood-icon-sridevi-dies-aged-54-180224222210077.html|archive-date=6 April 2019}}</ref> ਕਪੂਰ ਨੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਈਕੋਲੇ ਮੋਂਡਿਆਲ ਵਰਲਡ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite AV media}}</ref> ਆਪਣੀ ਫਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸਨੇ ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਲੀ ਸਟ੍ਰਾਸਬਰਗ ਥੀਏਟਰ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਤੋਂ ਇੱਕ ਐਕਟਿੰਗ ਕੋਰਸ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/photo-features/janhvi-kapoor-lesser-known-facts-about-the-star-kid/sridevi-on-janhvis-bollywood-career/photostory/63228078.cms|title=Sridevi on Janhvi's Bollywood career - Janhvi Kapoor: Lesser known facts about the star kid|website=The Times of India|access-date=2022-11-06}}</ref> == ਕਰੀਅਰ == ਕਪੂਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2018 ਵਿੱਚ ਸ਼ਸ਼ਾਂਕ ਖੇਤਾਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਰੋਮਾਂਸ ''ਧੜਕ'' ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਹਿ-ਅਭਿਨੇਤਾ ਈਸ਼ਾਨ ਖੱਟਰ ਸੀ। 2016 ਦੀ [[ਮਰਾਠੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਮਰਾਠੀ]] ਫਿਲਮ ''[[ਸੈਰਾਟ]]'' ਦੀ [[ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਹਿੰਦੀ]] -ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਰੀਮੇਕ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਉੱਚ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀ ਕੁੜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇੱਕ ਹੇਠਲੇ-ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੇ ਲੜਕੇ (ਖੱਟਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਈ ਗਈ) ਨਾਲ ਭੱਜ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਖਦਾਈ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ 2021 ਵਿੱਚ, ਕਪੂਰ ਨੇ ਕਾਮੇਡੀ ਡਰਾਉਣੀ ਫਿਲਮ ''ਰੂਹੀ'' ਵਿੱਚ [[ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਰਾਓ]] ਦੇ ਨਾਲ ਦੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।<ref name="roohi">{{Cite news|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/hindi/2019/jul/14/janhvi-kapoor-a-sincere-and-hardworking-actor-rajkummar-rao-on-rooh-afza-co-star-2003749.html|title=Janhvi Kapoor a sincere and hardworking actor: Rajkummar Rao on Rooh-Afza co-star|date=14 July 2019|work=[[The New Indian Express]]|access-date=25 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190821054009/http://www.newindianexpress.com/entertainment/hindi/2019/jul/14/janhvi-kapoor-a-sincere-and-hardworking-actor-rajkummar-rao-on-rooh-afza-co-star-2003749.html|archive-date=21 August 2019}}</ref> [[ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਮਾਰੀ 2020|ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਂਮਾਰੀ]] ਦੀ ਦੂਜੀ ਲਹਿਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਕਈ ਦੇਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਥੀਏਟਰਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name="release date">{{Cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/rajkummar-rao-janhvi-kapoor-varun-sharmas-horror-comedy-renamed-roohi-film-release-march-11-theatres|title=Rajkummar Rao, Janhvi Kapoor, Varun Sharma's horror-comedy renamed Roohi, film to release on March 11 in theatres|website=Bollywood Hungama|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215044509/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/rajkummar-rao-janhvi-kapoor-varun-sharmas-horror-comedy-renamed-roohi-film-release-march-11-theatres|archive-date=15 February 2021|access-date=14 February 2021}}</ref> ਫਿਲਮ ਅਤੇ ਕਪੂਰ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਤੋਂ ਮਾੜੀਆਂ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ,<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/roohi-review-and-release-live-updates-janhvi-kapoor-rajkummar-rao-varun-sharma-7222457/|title=Roohi movie review and release LIVE UPDATES: Janhvi, Rajkummar Rao film fails to impress|date=11 March 2021|website=The Indian Express|archive-url=https://web.archive.org/web/20210311093302/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/roohi-review-and-release-live-updates-janhvi-kapoor-rajkummar-rao-varun-sharma-7222457/|archive-date=11 March 2021|access-date=12 March 2021}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/entertainment/entertainment-news/roohi-4-days-box-office-collection-report-rajkummar-rao-starrer-has-a-good-first-weekend-962265.html|title='Roohi' 4 days box office collection report: Rajkummar Rao-starrer has a good first weekend|date=15 March 2021|website=Deccan Herald|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709182838/https://www.deccanherald.com/entertainment/entertainment-news/roohi-4-days-box-office-collection-report-rajkummar-rao-starrer-has-a-good-first-weekend-962265.html|archive-date=9 July 2021|access-date=16 March 2021}}</ref> ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਬਾਕਸ-ਆਫਿਸ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।<ref name="bo">{{Cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/roohi-2/box-office|title=Roohi Box Office|website=Bollywood Hungama|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215062251/https://www.bollywoodhungama.com/movie/roohi-2/box-office|archive-date=15 February 2021|access-date=3 April 2021}}</ref> ਅਗਲੇ ਸਾਲ, ਕਪੂਰ ਨੇ ''ਗੁਡ ਲਕ ਜੈਰੀ'' ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ 2018 ਦੀ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮ ''ਕੋਲਾਮਾਵੂ ਕੋਕਿਲਾ'' ਦੀ ਰੀਮੇਕ ਸੀ, ਜੋ ਆਨੰਦ ਐਲ. ਰਾਏ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/janhvi-kapoor-shares-new-pics-as-she-wraps-good-luck-jerry-so-many-things-have-happened-changed-evolved-been-learnt-and-unlearnt-101616200651912.html|title=Janhvi Kapoor shares pics as she wraps Good Luck Jerry: 'So many things have happened, evolved, learnt and unlearnt'|date=20 March 2021|work=[[Hindustan Times]]|access-date=21 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210320214631/https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/janhvi-kapoor-shares-new-pics-as-she-wraps-good-luck-jerry-so-many-things-have-happened-changed-evolved-been-learnt-and-unlearnt-101616200651912.html|archive-date=20 March 2021}}</ref> ਇਹ ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮ [[ਹੋਟਸਟਾਰ|Disney+ Hotstar]] 'ਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite news|url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/janhvi-kapoor-s-good-luck-jerry-to-release-on-disney-hotstar-on-july-29-1963494-2022-06-17|title=Janhvi Kapoor's Good Luck Jerry to release on Disney+ Hotstar on July 29|date=17 June 2022|work=India Today|access-date=17 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220617070122/https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/janhvi-kapoor-s-good-luck-jerry-to-release-on-disney-hotstar-on-july-29-1963494-2022-06-17|archive-date=17 June 2022}}</ref> ਉਸਦੀ ਅਗਲੀ ਫਿਲਮ, ''ਮਿਲੀ'', ਮਲਿਆਲਮ ਫਿਲਮ ''ਹੈਲਨ'' ਦੀ ਰੀਮੇਕ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਫ੍ਰੀਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਫਸੀ ਇੱਕ ਮੁਟਿਆਰ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ, ਜਿਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅੰਨਾ ਬੇਨ ਦੁਆਰਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਿਭਾਈ ਗਈ ਸੀ।<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/mili-first-look-janhvi-kapoor-is-a-nurse-stuck-in-freezer-in-new-survival-thriller-see-pics-101665560413646.html|title=Mili first look: Janhvi Kapoor is a nurse stuck in freezer in new survival thriller. See pics|date=12 October 2022|website=[[Hindustan Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221012080002/https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/mili-first-look-janhvi-kapoor-is-a-nurse-stuck-in-freezer-in-new-survival-thriller-see-pics-101665560413646.html|archive-date=12 October 2022|access-date=12 October 2022}}</ref> ਅਨੁਪਮਾ ਚੋਪੜਾ "ਮਿਠਾਸ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ" ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੀ ਸੀ ਜੋ ਉਸਨੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦੀ ਸੀ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਬੇਨ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਮਝਿਆ।<ref>{{Cite AV media}}</ref> ਕਪੂਰ ਅਗਲੀ ਸਪੋਰਟਸ ਫਿਲਮ ''ਮਿਸਟਰ ਐਂਡ ਮਿਸਿਜ਼ ਮਾਹੀ'' ਵਿੱਚ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਰਾਓ<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/karan-johar-announces-mr-and-mrs-mahi-featuring-rajkummar-rao-and-janhvi-kapoor/articleshow/87853662.cms|title=Karan Johar announces 'Mr and Mrs Mahi' featuring Rajkummar Rao and Janhvi Kapoor|date=22 November 2021|website=The Times of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20221007031043/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/karan-johar-announces-mr-and-mrs-mahi-featuring-rajkummar-rao-and-janhvi-kapoor/articleshow/87853662.cms|archive-date=7 October 2022|access-date=10 April 2022}}</ref> ਨਾਲ ਅਤੇ [[ਵਰੁਣ ਧਵਨ]] ਨਾਲ ਐਕਸ਼ਨ ਫਿਲਮ ''ਬਾਵਾਲ'' ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ।<ref>{{Cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/news/varun-dhawan-janhvi-kapoor-do-bawaal-theatres-soon-roped-leads-nitesh-tiwaris-film-1056441%3famp|title=Varun Dhawan & Janhvi Kapoor to do 'Bawaal' in theatres soon, roped in as leads in Nitesh Tiwari's film|date=30 March 2022|website=Pinkvilla|archive-url=https://web.archive.org/web/20220410091431/https://www.pinkvilla.com/entertainment/news/varun-dhawan-janhvi-kapoor-do-bawaal-theatres-soon-roped-leads-nitesh-tiwaris-film-1056441%3Famp|archive-date=10 April 2022|access-date=10 April 2022}}</ref> == ਫਿਲਮਗ੍ਰਾਫੀ == === ਫਿਲਮਾਂ === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col" |ਸਾਲ ! scope="col" |ਸਿਰਲੇਖ ! scope="col" |ਭੂਮਿਕਾ(ਜ਼) ! scope="col" class="unsortable" |ਨੋਟਸ ! scope="col" class="unsortable" |ਰੈਫ. |- |2018 | scope="row" |''ਧੜਕ'' |ਪਾਰਥਵੀ ਸਿੰਘ ਰਾਠੌਰ | |<ref>{{Cite news|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/karan-johar-sairat-remake-starring-janhvi-kapoor-and-ishaan-khatter-dhadak-first-look-see-photo-4938670/|title=Dhadak first look: Janhvi Kapoor has Sridevi's charm and Ishaan Khatter is Bollywood's next chocolate boy|work=[[The Indian Express]]|access-date=15 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171115164533/http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/karan-johar-sairat-remake-starring-janhvi-kapoor-and-ishaan-khatter-dhadak-first-look-see-photo-4938670/|archive-date=15 November 2017}}</ref> |- | rowspan="2" |2020 | scope="row" |''ਭੂਤ ਕਹਾਣੀਆਂ'' |ਸਮੀਰਾ |[[ਜ਼ੋਇਆ ਅਖ਼ਤਰ|ਜ਼ੋਇਆ ਅਖਤਰ]] ਦਾ ਖੰਡ |<ref name="it">{{Cite news|url=https://www.indiatoday.in/television/web-series/story/mrunal-thakur-avinash-tiwary-to-star-in-karan-johar-s-ghost-stories-1600377-2019-09-18|title=Mrunal Thakur, Avinash Tiwary to star in Karan Johar's Ghost Stories|date=18 September 2019|work=[[India Today]]|access-date=20 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190919175112/https://www.indiatoday.in/television/web-series/story/mrunal-thakur-avinash-tiwary-to-star-in-karan-johar-s-ghost-stories-1600377-2019-09-18|archive-date=19 September 2019}}</ref> |- | scope="row" |''ਗੁੰਜਨ ਸਕਸੈਨਾ: ਕਾਰਗਿਲ ਗਰਲ'' |ਗੁੰਜਨ ਸਕਸੈਨਾ | |<ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/janhvi-kapoor-starrer-gunjan-saxena-the-kargil-girl-to-release-on-netflix-2660485.html|title=Janhvi Kapoor Starrer Gunjan Saxena The Kargil Girl to Release on Netflix|date=9 June 2020|website=[[News18]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210820100254/https://www.news18.com/news/movies/janhvi-kapoor-starrer-gunjan-saxena-the-kargil-girl-to-release-on-netflix-2660485.html|archive-date=20 August 2021|access-date=25 June 2021}}</ref> |- |2021 | scope="row" |''ਰੂਹੀ'' |ਰੂਹੀ ਅਰੋੜਾ/ਅਫ਼ਜ਼ਾਨਾ ਬੇਦੀ | |<ref>{{Cite news|url=https://www.news18.com/news/movies/janhvi-kapoor-rajkummar-raos-roohi-afza-titled-changed-again-to-roohi-afzana-2443937.html|title=Janhvi Kapoor, Rajkummar Rao's Roohi Afza Titled Changed Again to Roohi Afzana|date=3 January 2020|work=News18|access-date=6 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200104165620/https://www.news18.com/news/movies/janhvi-kapoor-rajkummar-raos-roohi-afza-titled-changed-again-to-roohi-afzana-2443937.html|archive-date=4 January 2020}}</ref> |- | rowspan="2" |2022 | scope="row" |''ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਜੈਰੀ'' |ਜਯਾ "ਜੈਰੀ" ਕੁਮਾਰੀ | |<ref>{{Cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/janhvi-kapoor-announces-good-luck-jerrys-wrap-aesthetic-pictures-set|title=Janhvi Kapoor announces Good Luck Jerry's wrap with aesthetic pictures from the set|date=20 March 2021|website=[[Bollywood Hungama]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210320060855/https://www.bollywoodhungama.com/news/features/janhvi-kapoor-announces-good-luck-jerrys-wrap-aesthetic-pictures-set/|archive-date=20 March 2021|access-date=21 March 2021}}</ref> |- | scope="row" |''ਮਿਲੀ'' |ਮਿਲਿ ਨਉਦਿਆਲ | |<ref>{{Cite news|url=https://news.abplive.com/entertainment/movies/janhvi-kapoor-wraps-up-filming-mili-pens-down-heartfelt-note-for-boney-kapoor-my-first-film-with-papa-1495975|title=Janhvi Kapoor Wraps Up Filming 'Mili', Pens Down Heartfelt Note For Boney Kapoor: 'My First Film With Papa'|date=26 November 2021|work=ABP News|access-date=26 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211126185550/https://news.abplive.com/entertainment/movies/janhvi-kapoor-wraps-up-filming-mili-pens-down-heartfelt-note-for-boney-kapoor-my-first-film-with-papa-1495975|archive-date=26 November 2021}}</ref> |- | rowspan=2" |2023 | scope="row" | ''ਬਵਾਲ'' | ਨਿਸ਼ਾ ਦੀਕਸ਼ਿਤ | |<ref name="bawaal"/> |- | scope="row" |''ਰੌਕੀ ਔਰ ਰਾਣੀ ਕੀ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ'' | ਬੇਨਾਮ | ਗੀਤ 'ਹਾਰਟ ਥ੍ਰੋਬ' 'ਚ ਖਾਸ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ |<ref>{{Cite web |title=Varun Dhawan joins Ananya Panday, Janhvi Kapoor, and Sara Ali Khan in the Ranveer Singh – Alia Bhatt starrer Rocky Aur Rani Kii Prem Kahaani |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/revealed-varun-dhawan-joins-ananya-panday-janhvi-kapoor-sara-ali-khan-ranveer-singh-alia-bhatt-starrer-rocky-aur-rani-kii-prem-kahaani/ |website=Bollywood Hungama |date=4 July 2023 |access-date=8 July 2023 |archive-date=8 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230708035226/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/revealed-varun-dhawan-joins-ananya-panday-janhvi-kapoor-sara-ali-khan-ranveer-singh-alia-bhatt-starrer-rocky-aur-rani-kii-prem-kahaani/ |url-status=live }}</ref> |- | rowspan="3" |2024 | scope="row" style="background:#FFFFCC;" |''ਮਿਸਟਰ ਐਂਡ ਮਿਸਿਜ਼ ਮਾਹੀ'' {{dagger|alt=Film has yet to be released}} | ਮਹਿਮਾ ਮਾਹੀ | ਪੋਸਟ-ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ |<ref>{{Cite news |date=1 May 2023 |title=Janhvi Kapoor wraps up Mr and Mrs Mahi: "Waking up this morning felt like a rebirth" |work=Bollywood Hungama |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/janhvi-kapoor-wraps-mr-mrs-mahi-waking-morning-felt-like-rebirth/ |access-date=1 May 2023 |archive-date=1 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230501191003/https://www.bollywoodhungama.com/news/features/janhvi-kapoor-wraps-mr-mrs-mahi-waking-morning-felt-like-rebirth/ |url-status=live }}</ref> |- | scope="row" style="background:#FFFFCC;" |''ਦੇਵਰਾ'' {{dagger|alt=Film has yet to be released}} | {{TableTBA}} | ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ; ਸ਼ੂਟਿੰਗ |<ref name="devara"/> |- | scope="row" style="background:#FFFFCC;" |''ਉਲਝ'' {{dagger|alt=Film has yet to be released}} | {{TableTBA}} | ਪੋਸਟ-ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ |<ref>{{Cite news |date=11 September 2023 |title=Janhvi Kapoor wraps her next Ulajh: “Everything about this journey has been so healing”|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/janhvi-kapoor-wraps-next-ulajh-everything-journey-healing/ |work=Bollywood Hungama|access-date=11 September 2023}}</ref> |} == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * {{IMDB name|9427099}} * {{ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਹੰਗਾਮਾ|jhanvi-kapoor}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1997]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]] 5gvx0srysgax6ws6dy3b0qwtuvlr09y 0 154142 840709 771664 2026-06-11T16:10:51Z Meenukusam 51574 Created by translating the section "Personal life" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1356039364|Ira Roshan]]" 840709 wikitext text/x-wiki [[ਤਸਵੀਰ:IraMoitraNagrath1947.png|thumb|ਇਰਾ ਰੋਸ਼ਨ]] '''ਇਰਾ ਨਾਗਰਥ''' (ਮੌਤ 22 ਜਨਵਰੀ 2005), ਜਿਸਨੂੰ '''ਇਰਾ ਰੋਸ਼ਨ''' ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਇੱਕ [[ਬੰਗਾਲੀ ਲੋਕ|ਬੰਗਾਲੀ]] ਗਾਇਕ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ [[ਰੋਸ਼ਨ (ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ)|ਰੋਸ਼ਨ ਲਾਲ ਨਾਗਰਥ]] ਦੀ ਪਤਨੀ, ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ [[ਰਾਜੇਸ਼ ਰੋਸ਼ਨ]] ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਾ [[ਰਾਕੇਸ਼ ਰੋਸ਼ਨ]] ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ। == ਕੈਰੀਅਰ == ਇਰਾ ਮੋਇਤਰਾ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ [[ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ|ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ']] ਤੇ ਸੁਣੀ ਗਈ ਇੱਕ ਗਾਇਕਾ ਸੀ।<ref>{{Cite journal|date=7 March 1947|title=News Reel|url=https://books.google.com/books?id=ceDkDwAAQBAJ&dq=Indian+Listener&pg=PA37|journal=The Indian Listener|volume=12|pages=37}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ARnkDwAAQBAJ&dq=Ira+Moitra&pg=PA25|title="Delhi 1" The Indian Listener: Vol. VIII. No. 22|last=|first=|date=1943-11-07|publisher=All India Radio (AIR), New Delhi|pages=65|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=To8qEAAAQBAJ&dq=Ira+Roshan&pg=PT175|title=Radio Cavalcade: Indian Broadcasting ...A Look Back|last=Kapoor|first=Vinod|date=2021-04-17|publisher=Notion Press|isbn=978-1-63781-669-1|language=en}}</ref> ਉਸ ਕੋਲ ''ਅਨੋਖੀ ਰਾਤ'' (1968),<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=s1mVuJJPm3UC&dq=Ira+Roshan&pg=PA35|title=The Essential Guide to Bollywood|last=Jha|first=Subhash K.|date=2005|publisher=Lustre Press|isbn=978-81-7436-378-7|pages=35|language=en}}</ref> ''ਸ਼ੱਕ'' (1981), ''ਆਪ ਮੁਝੇ ਅੱਛੇ ਲਗਨੇ ਲਗੇ'' (2002), ਅਤੇ ''ਪ੍ਰਤੀਕਸ਼ਾ'' (2006) ਸਮੇਤ ਕਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤਕ (ਆਫ਼-ਸਕ੍ਰੀਨ) ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਸਨ। ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ ''ਅਨੋਖੇ ਪਿਆਰ'' (1948) ਲਈ [[ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ]] ਨਾਲ ਇੱਕ ਗਾਣਾ ਗਾਇਆ,<ref>{{Cite web |title=Lata Mangeshkar opens up about her close bond with the Roshans family, comes up with a astounding request |url=https://laughingcolors.com/lata-mangeshkar-opens-close-bond-roshans-familyastounding-request-25173/ |access-date=2021-11-22 |website=Laughing Colours |language=en-US |archive-date=2021-11-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211122155404/https://laughingcolors.com/lata-mangeshkar-opens-close-bond-roshans-familyastounding-request-25173/ |url-status=dead }}</ref> ਅਤੇ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਸਕੋਰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨਾ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਪਤੀ ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ZJCBDwAAQBAJ&dq=Ira+Roshan&pg=PT376|title=Yesterday's Melodies Today's Memories|last=Premchand|first=Manek|date=2018-12-27|publisher=Notion Press|isbn=978-1-64429-877-0|language=en}}</ref> == ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ == 1948 ਵਿੱਚ, ਇਰਾ ਮੋਇਤਰਾ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰੋਸ਼ਨ ਲਾਲ ਨਾਗਰਥ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਬੰਬਈ ਚਲੀ ਗਈ।<ref>{{Cite web |date=2018-02-14 |title=Rakesh Roshan: The Reinventor of Bollywood |url=https://pickle.co.in/film/rakesh-roshan-the-reinventor-of-bollywood/ |url-status=live |access-date=2021-11-22 |website=Pickle Media |language=en-US}}</ref> ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜੇਸ਼ ਰੋਸ਼ਨ (ਜਨਮ 1955) ਅਤੇ ਰਾਕੇਸ਼ ਰੋਸ਼ਨ (ਜਨਮ 1949) ਸਨ।<ref>{{Cite web |last=Roshan |first=Sunaina Roshan |date=5 July 2014 |title=Daddy Cool |url=https://www.telegraphindia.com/7-days/daddy-cool/cid/1669378 |url-status=live |access-date=2021-11-22 |website=The Telegraph India}}</ref><ref>{{Cite web |last=Somaaya |first=Bhawana |date=2014-10-02 |title=I watch a film every Friday: Rakesh Roshan |url=https://www.thehansindia.com/posts/index/Cinema/2014-10-02/I-watch-a-film-every-Friday-Rakesh-Roshan/109916 |url-status=live |access-date=2021-11-22 |website=The Hans India |language=en}}</ref> ਉਹ ਵਿਧਵਾ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਜਦੋਂ ਰੋਸ਼ਨ ਦੀ 1967 ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ; 2005 ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਅਦਾਕਾਰ [[ਰਿਤੀਕ ਰੋਸ਼ਨ|ਰਿਤਿਕ ਰੋਸ਼ਨ]] ਉਸ ਦਾ ਪੋਤਾ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਪੋਤੀ, ਸੁਨੈਨਾ ਰੋਸ਼ਨ, ਨੇ ਮੋਇਤਰਾ ਅਤੇ ਰੋਸ਼ਨ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਕਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ''ਟੂ ਡੈਡ ਵਿਦ ਲਵ'' (2014) ਸਿਰਲੇਖ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=mYvFDAAAQBAJ&dq=Ira+Moitra+Roshan+Nagrath&pg=PT6|title=To Dad with Love|last=Roshan|first=Sunaina|date=2014|publisher=Om Books International|isbn=978-93-83202-74-4|language=en}}</ref> 2008 ਵਿੱਚ, ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਨਾਨਾਵਤੀ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਵਿੰਗ ਦਾ ਨਾਮ ਈਰਾ ਰੋਸ਼ਨ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |date=18 October 2013 |title=Bollywood Star Talks About His Stuttering |url=https://www.stutteringhelp.org/content/bollywood-star-talks-about-his-stuttering |access-date=2021-11-22 |website=Stuttering Foundation: A Nonprofit Organization Helping Those Who Stutter |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=21 November 2013 |title=It's not easy to be a special child: Hrithik Roshan |url=https://www.dnaindia.com/entertainment/report-it-s-not-easy-to-be-a-special-child-hrithik-roshan-1208078 |url-status=live |access-date=2021-11-22 |website=DNA India |language=en}}</ref> == ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ == 1948 ਵਿੱਚ,ਇਰਾ ਮੋਇਤਰਾ ਨੇ [[ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ|ਪੰਜਾਬੀ]] ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰੌਸ਼ਨ ਲਾਲ ਨਾਗਰਥ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬੰਬਈ ਚਲੀ ਗਈ।<ref>{{Cite web |date=14 February 2018 |title=Rakesh Roshan: The Reinventor of Bollywood |url=https://pickle.co.in/film/rakesh-roshan-the-reinventor-of-bollywood/ |access-date=22 November 2021 |website=Pickle Media |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/did-you-know-hrithik-roshans-maternal-and-paternal-family-has-roots-in-pakistan-etimes-bffs/articleshow/107399202.cms|title=Did you know Hrithik Roshan's maternal and paternal family has roots in Pakistan? - ETimes BFFs|last=Shivani|first=Mankermi|date=4 February 2024|work=The Times of India|access-date=5 December 2024|last2=Dubey|first2=Bharti}}</ref> ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹਨ-ਰਾਕੇਸ਼ ਰੋਸ਼ਨ (ਜਨਮ 1949) ਅਤੇ ਰਾਜੇਸ਼ ਰੋਸ਼ਨ (ਜਨਮ 1955) ।<ref>{{Cite web |last=Roshan |first=Sunaina Roshan |date=5 July 2014 |title=Daddy Cool |url=https://www.telegraphindia.com/7-days/daddy-cool/cid/1669378 |access-date=22 November 2021 |website=The Telegraph India}}</ref><ref>{{Cite web |last=Somaaya |first=Bhawana |date=2 October 2014 |title=I watch a film every Friday: Rakesh Roshan |url=https://www.thehansindia.com/posts/index/Cinema/2014-10-02/I-watch-a-film-every-Friday-Rakesh-Roshan/109916 |access-date=22 November 2021 |website=The Hans India |language=en}}</ref> ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਰੋਸ਼ਨ ਦੀ ਸੰਨ 1967 ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਨਾਲ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਰਾ ਮੋਇਤਰਾ ਵਿਧਵਾ ਹੋ ਗਈ। ਅਦਾਕਾਰ [[ਰਿਤੀਕ ਰੋਸ਼ਨ|ਰਿਤਿਕ ਰੋਸ਼ਨ]] ਉਸ ਦਾ ਪੋਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪੋਤੀ, ਸੁਨੈਨਾ ਰੋਸ਼ਨ ਨੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ ਟੂ ਡੈਡ ਵਿਦ ਲਵ (2014) ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੋਇਤਰਾ ਅਤੇ ਰੋਸ਼ਨ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਤੇ ਕਿੱਸੇ ਸਨ। 2008 ਵਿੱਚ, ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਨਾਨਾਵਤੀ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸੁਣਵਾਈ ਵਿੰਗ ਦਾ ਨਾਮ ਇਰਾ ਰੋਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{Cite web |date=18 October 2013 |title=Bollywood Star Talks About His Stuttering |url=https://www.stutteringhelp.org/content/bollywood-star-talks-about-his-stuttering |access-date=22 November 2021 |website=Stuttering Foundation: A Nonprofit Organization Helping Those Who Stutter |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=21 November 2013 |title=It's not easy to be a special child: Hrithik Roshan |url=https://www.dnaindia.com/entertainment/report-it-s-not-easy-to-be-a-special-child-hrithik-roshan-1208078 |access-date=22 November 2021 |website=DNA India |language=en}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} * [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਗਾਇਕਾਵਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2005]] jv2t08renpfv6yltrxxkhwnzim3wt8f 0 158974 840708 773692 2026-06-11T16:04:22Z Meenukusam 51574 Created by translating the section "Early life and education" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1350167776|Bharati Vaishampayan]]" 840708 wikitext text/x-wiki '''ਭਾਰਤੀ ਵੈਸ਼ਮਪਾਯਨ''' (1 ਜਨਵਰੀ, 1954 - 19 ਜਨਵਰੀ, 2020) ਜੈਪੁਰ-ਅਤਰੌਲੀ ਘਰਾਣੇ ਦੀ ਇੱਕ [[ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ|ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ]] ਗਾਇਕਾ ਅਤੇ [[ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਡੀਨ ਅਤੇ ਮੁਖੀ ਸੀ। == ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ == ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਵੈਸ਼ਮਪਾਯਨ ਨੇ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਾਂਗਲੀ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਚਿੰਟੁਬੁਆ ਮਹਿਸਕਰ ਦੀ ਟਿਊਸ਼ਨ ਹੇਠ [[ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ]] ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1972 ਵਿੱਚ [[ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ|ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ]] (ਏਆਈਆਰ) 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੂੰ 1976 ਵਿੱਚ [[ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ]] ਦੁਆਰਾ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਹ ਜੈਪੁਰ-ਅਤਰੌਲੀ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਪੰਡਿਤ ਸੁਧਾਕਰਬੂਆ ਦਿਗਰਾਜਕਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰਾਗ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਨੇ 1982 ਵਿੱਚ SNDT ਮਹਿਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਐਮਏ (ਸੰਗੀਤ) ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ 1985 ਵਿੱਚ ਗੰਧਰਵ ਮਹਾਵਿਦਿਆਲਿਆ ਦੁਆਰਾ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰਵੀਨ (ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। == ਮੁੱਢਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ == ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਭਾਰਤੀ ਵੈਸ਼ਮਪਾਯਨ ਨੇ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸੰਗਲੀ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਚਿੰਤੁਬੁਆ ਮ੍ਹੈਸਕਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਧੀਨ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1972 ਵਿੱਚ [[ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ|ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ]] (ਏ. ਆਈ. ਆਰ.) ਉੱਤੇ ਅਪਣਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਨ 1976 ਵਿੱਚ [[ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ]] ਦੁਆਰਾ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਹ [[ਜੈਪੁਰ-ਅਤਰੌਲੀ ਘਰਾਨਾ|ਜੈਪੁਰ-ਅਤਰੌਲੀ ਘਰਾਣੇ]] ਦੇ ਪੰਡਿਤ ਸੁਧਾਕਰਬੁਆ ਦਿਗਰਾਜਕਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆਪਣੀ ਪਡ਼੍ਹਾਈ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਕਾਬਿਲ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ [[ਰਾਗ]] ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ 1982 ਵਿੱਚ ਐੱਸਐੱਨਡੀਟੀ ਮਹਿਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਐੱਮ. ਏ. (ਸੰਗੀਤ) ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1985 ਵਿੱਚ ਗੰਧਰਵ ਮਹਾਵਿਦਿਆਲਿਆ ਦੁਆਰਾ ਸੰਗੀਤ ਪ੍ਰਵੀਨ (ਸੰਗੀਤਕ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੇਟ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। == ਸੰਗੀਤਕ ਕੈਰੀਅਰ == ਇਸ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਏਆਈਆਰ ਦੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਜੈਪੁਰ-ਅਤਰੌਲੀ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਉਸਤਾਦ ਪੰਡਿਤ ਨਿਵਰਤੀਬੂਆ ਸਰਨਾਇਕ ਨੇ ਸੁਣਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਣਨ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦੇਣ ਲਈ ਲਿਖਿਆ। ਇਸ ਮਿਆਦ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵੈਸ਼ਮਪਾਯਨ [[ਕੋਲਹਾਪੁਰ]] ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਬਾਬੂਰਾਓ ਜੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਹਲਕੇ-ਕਲਾਸੀਕਲ ਰੂਪਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਠੁਮਰੀ, ਦਾਦਰਾ, ਕਜਰੀ, ਝੂਲਾ ਅਤੇ ਤਪਾ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਜੈਪੁਰ-ਅਤਰੌਲੀ ਘਰਾਣੇ ਦੀ ਇੱਕ ਗਾਇਕਾ ਵਜੋਂ, ਉਸਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ 1972 ਤੋਂ ਏਆਈਆਰ 'ਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ 1990 ਵਿੱਚ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਹਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ''ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਭਵਿੱਖ'' ਅਤੇ ''ਪੰਡਿਤ ਭਾਤਖੰਡੇ ਦੀ ਸਵਰਲੀਪੀ'' ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਕਲਾਸੀਕਲ ਵਿੱਚ "ਟੌਪ" ਗ੍ਰੇਡ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਲਾਈਟ-ਕਲਾਸੀਕਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ "ਏ" ਗ੍ਰੇਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।{{ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ|date=January 2022}} ਉਸਨੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਦੁਰਲੱਭ ਅਤੇ ਘੱਟ-ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਰਾਗਾਂ 'ਤੇ ਕਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਲੈਕਚਰ-ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਵੈਸ਼ਮਪਾਯਨ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲਾਈਵ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਸੀਡੀਜ਼ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਗਿਲਡ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਕਲਿਆਣ, ਯਮਨ, ਸ਼ੰਕਰਾ, ਖੰਬਾਵਤੀ, ਕੌਸ਼ੀ ਕਨਾਡਾ, ਅਦਾਨਾ ਬਹਾਰ ਅਤੇ ਮਾਲਵੀ ਸਮੇਤ ਰਾਗਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ। == ਅਵਾਰਡ == ਵੈਸ਼ਮਪਾਯਨ ਨੂੰ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: * ਸਾਲ 1976-77 ਲਈ ਉੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ। * 1982 ਵਿੱਚ ਐਮਏ (ਸੰਗੀਤ) ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ SNDT ਮਹਿਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਮੁੰਬਈ ਦੁਆਰਾ "ਗਾਨ ਹੀਰਾ" ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। * ਸਾਲ 1998 ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੁਆਰਾ ਸਰਵੋਤਮ ਅਧਿਆਪਕ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ। * 2001 ਵਿੱਚ ਮੰਗਲ ਪੁਰਸਕਾਰ * 2002 ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਕਦਮ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਨ, ਪੁਣੇ ਦੁਆਰਾ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਰਾਮ ਕਦਮ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। * 2002 ਵਿੱਚ ਕੋਲਹਾਪੁਰ ਭੂਸ਼ਣ ਪੁਰਸਕਾਰ * 2003 ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਆ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਫਰੈਂਡਸ਼ਿਪ ਸੋਸਾਇਟੀ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਜੋਤੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। * ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਸਵਾਮੀਜੀ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਟਰੱਸਟ, ਹੁਬਲੀ ਦੁਆਰਾ "ਸਵਰਾ ਚੰਦਰ ਸ਼ਿਖਰ" ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ। * ਪੰਡਿਤ ਡਾ.ਜਾਨੋਰੀਕਰ "ਸੰਗੀਤ ਭੂਸ਼ਣ" ਪੁਰਸਕਾਰ 2018 ਵਿੱਚ ਗਨਵਰਧਨ, ਪੁਣੇ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ == ਹਵਾਲੇ == https://www.pressreader.com/india/hindustan-times-st-mumbai/20200121/281917365038017 [[:en:Wikipedia:Bare_URLs|bare URL]] * https://web.archive.org/web/20070922062653/http://www.unishivaji.ac.in/deptmusic.htm * http://www.screenindia.com/old/archive/archive_fullstory.php?content_id=4369{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਨਵੰਬਰ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}  * https://web.archive.org/web/20080615013614/http://malharaavishkar.com/index4.htm * http://www.unipune.ernet.in/events/search_event.php?fldd=2003-09-26{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਮਾਰਚ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}  [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2020]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1954]] 3sog3dxjkuxytbyuc87zbjybgv147b8 0 168309 840710 749691 2026-06-11T16:24:15Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 840710 wikitext text/x-wiki {{Infobox body of water | name = ਅਟਾਬਾਦ ਝੀਲ | other_name = ਗੋਜਲ ਝੀਲ | image = Attabad.jpg | caption = ਅਟਾਬਾਦ ਝੀਲ, ਜੁਲਾਈ 2017 ਵਿੱਚ ਫੋਟੋਆਂ ਖਿੱਚੀਆਂ ਗਈਆਂ | image_bathymetry = | caption_bathymetry = | location = [[ਅਟਾਬਾਦ]], [[ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ|ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ]], [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] | coordinates = {{Coord|36|20|13|N|74|52|3|E|type:waterbody_scale:100000_region:IN|display=inline,title}} | type = | inflow = [[Hunza River]], {{convert|2800|cuft/s|m3/s|abbr=on|order=flip}}, 26 May 2010 | outflow = Hunza River overflowing landslide dam, {{convert|3700|cuft/s|m3/s|abbr=on|order=flip}}, 4 June 2010 | catchment = | length = {{Convert|13|mi|km|abbr=on|order=flip}} | width = | area = | depth = | max-depth = {{Convert|358|ft|m|abbr=on|order=flip}} | volume = {{convert|330000|acre.ft|m3|abbr=on|order=flip}}, 26 May 2010 | residence_time = | shore = | elevation = | islands = | cities = [[Gojal]], [[Hunza Valley]] | frozen = | etymology = [[ਅਟਾਬਾਦ]] }} [[Category:Articles using infobox body of water without alt]] [[Category:Articles using infobox body of water without pushpin map alt]] [[Category:Articles using infobox body of water without image bathymetry]] '''ਅਟਾਬਾਦ ਝੀਲ''' ( {{lang-ur|{{nq|عطا آباد جھیل}}}} ) [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] ਦੇ [[ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਤਿਸਤਾਨ|ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ]] ਵਿੱਚ [[ਹੁੰਜ਼ਾ ਘਾਟੀ|ਸੰਨੀਹਿਤ ਸਰੋਵਰ ਘਾਟੀ]] ਦੇ [[ਗੋਜਲ]] ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ [[ਝੀਲ]] ਹੈ। ਇਹ ਜਨਵਰੀ 2010 ਵਿੱਚ [[ਅਟਾਬਾਦ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਬਣਿਆ ਸੀ। <ref>{{Cite web |date=2022-02-20 |title=A treat for the senses {{!}} The Express Tribune |url=https://tribune.com.pk/story/2344431/road-trip-through-g-b-treat-for-the-senses |access-date=2022-02-24 |website=tribune.com.pk |language=en}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Hayat|first=Tahir|last2=I.|first2=Khan|last3=Shah|first3=Het|last4=Qureshi|first4=Mohsin|last5=Karamat|first5=Shazia|last6=I|first6=Towhata|date=2010-01-01|title=Attabad Landslide - Dam disaster in Pakistan 2010|url=https://www.researchgate.net/publication/236899339|journal=Bulletin of International Society of Soil Mechanics and Geotechnical Engineering|volume=4|pages=21–31}}</ref> ਝੀਲ [[ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸੈਰ ਸਪਾਟਾ|ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸੈਲਾਨੀ ਆਕਰਸ਼ਣਾਂ]] ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬੋਟਿੰਗ, [[ਜੈੱਟ ਸਕੀਇੰਗ|ਜੈੱਟ-ਸਕੀਇੰਗ]], ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਨੋਰੰਜਨ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਅਤੇ ਝੀਲ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਧਰਨਾ ਦਿੱਤਾ। <ref>{{Cite web |date=2011-09-28 |title=ONLINE - International News Network |url=http://www.onlinenews.com.pk/details.php?id=163442 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110928011747/http://www.onlinenews.com.pk/details.php?id=163442 |archive-date=28 September 2011 |access-date=2022-02-24 |website=}}</ref> [[ਤਸਵੀਰ:Best_Life_in_the_World_expedition_crossing_Lake_Attabad.jpg|thumb| ਝੀਲ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਹਾਈਵੇਅ ਨੂੰ ਡੁਬੋ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ 2015 ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸੜਕ ਸੁਰੰਗ ਖੋਲ੍ਹਣ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਨੂੰ [[ਬਾਰਜ|ਬਾਰਜਾਂ]] 'ਤੇ ਭੇਜਣਾ ਪਿਆ।]] [[ਤਸਵੀਰ:Ata'abad_lake.jpg|thumb| ਗਿਲਗਿਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਅਟਾਬਾਦ ਝੀਲ।]] == ਗਠਨ == ਇਹ ਝੀਲ ਉਦੋਂ ਬਣੀ ਸੀ ਜਦੋਂ [[ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਤਿਸਤਾਨ|ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ]] ਦੀ [[ਹੁੰਜ਼ਾ ਘਾਟੀ]] ਦੇ [[ਅਟਾਬਾਦ]] ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ {{Convert|9|mi||order=flip}} ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕ ਗਈ ਸੀ। [[ਕਰੀਮਾਬਾਦ (ਹੰਜ਼ਾ)|ਕਰੀਮਾਬਾਦ]] ਦਾ ਅੱਪਸਟਰੀਮ (ਪੂਰਬ) ਜੋ ਕਿ 4 ਜਨਵਰੀ 2010 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਨਾਲ 20 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਪੰਜ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ [[ਹੰਜ਼ਾ ਨਦੀ|ਹੁੰਜ਼ਾ]] ਦੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਝੀਲ ਦੇ ਹੜ੍ਹ ਨੇ ਉੱਪਰਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ 6,000 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਘਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, (ਜ਼ਮੀਨ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਮਾਰਗਾਂ ਤੋਂ) ਹੋਰ 25,000 ਫਸੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ {{Convert|12|mi|order=flip}} ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ। [[ਸ਼ਾਹਰਾਹ ਕ਼ਰਾਕ਼ੁਰਮ|ਕਾਰਾਕੋਰਮ ਹਾਈਵੇਅ]] ਦਾ। ਝੀਲ {{Convert|13|mi|order=flip}} ਲੰਬਾ ਅਤੇ {{Convert|100|m|ft}} ਡੂੰਘਾਈ ਵਿੱਚ ਜੂਨ 2010 ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਤੱਕ ਜਦੋਂ ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਵਾਲੇ ਬੰਨ੍ਹ ਦੇ ਉੱਪਰ ਵਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਹੇਠਲੇ ਸ਼ਿਸ਼ਕਟ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁਲਮਿਤ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹ ਆਇਆ। <ref>{{Cite web |date=2010-05-25 |title=Attabad lake swallows Shishkat |url=http://tribune.com.pk/story/16251/attabad-lake-swallows-shishkat |access-date=2022-02-24 |website=The Express Tribune |language=en}}</ref> ਗੋਜਲ ਦੀ [[ਤਹਿਸੀਲ|ਸਬ-ਡਿਵੀਜ਼ਨ]] ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ, 170 ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਰ ਅਤੇ 120 ਦੁਕਾਨਾਂ ਹਨ। [[ਸ਼ਾਹਰਾਹ ਕ਼ਰਾਕ਼ੁਰਮ|ਕਾਰਾਕੋਰਮ ਹਾਈਵੇਅ]] ਜਾਮ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਵੀ ਘਾਟ ਸੀ। <ref name="fourworlds_HiMaT_2013">{{Cite web |last=Michael Bopp |last2=Judie Bopp |date=May 2013 |title=Needed: a second green revolution in Hunza |url=http://www.fourworlds.ca/documents/ASecondGreenRevolution.pdf |access-date=26 November 2015 |publisher=HiMaT |pages=4 |archive-date=27 ਨਵੰਬਰ 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151127021618/http://www.fourworlds.ca/documents/ASecondGreenRevolution.pdf |url-status=dead }} Karakorum Area Development Organization (KADO), Aliabad</ref>18 ਜੂਨ 2010 ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਝੀਲ ਦੇ ਵਹਾਅ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦਾ ਰਿਹਾ। ਖ਼ਰਾਬ ਮੌਸਮ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਭੋਜਨ, ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿਉਂਕਿ ਸੰਨੀਹਿਤ ਸਰੋਵਰ ਲਈ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਸੇਵਾ ਸਮੇਤ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ। <ref name="dawn_2010">{{Cite web |date=18 June 2010 |title=Water level rising continuously in Attabad Lake |url=http://www.dawn.com/news/958522/water-level-rising-continuously-in-attabad-lake |access-date=26 November 2015 |publisher=Dawn}}</ref> == ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਦੇ ਬਾਅਦ == [[ਹੰਜ਼ਾ ਨਦੀ|ਹੁੰਜ਼ਾ ਨਦੀ]] ਦੇ ਬੰਨ੍ਹ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਬੈਰੀਅਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਪੰਜ ਪਿੰਡ ਹੜ੍ਹ ਗਏ ਸਨ। ਇਕ ਪਿੰਡ ਆਇਨਾਬਾਦ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਿੰਡ ਸ਼ਿਸ਼ਕਤ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਗੁਲਮੀਤ ਪਿੰਡ ਦਾ ਲਗਭਗ 40% ਹਿੱਸਾ, ਜੋ ਕਿ ਗੋਜਲ ਵੈਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵੀ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਗੋਜਲ ਦੇ ਹੁਸੈਨੀ ਅਤੇ ਘੁਲਕੀਨ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਵਧਦੀ ਝੀਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਕੇਂਦਰੀ ਹੁੰਜ਼ਾ ਅਤੇ ਗੋਜਲ ਘਾਟੀ (ਉੱਪਰ ਸੰਨੀਹਿਤ ਸਰੋਵਰ) ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਆਬਾਦੀ, 25,000 ਵਿਅਕਤੀ ਤੱਕ, ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ <ref>{{Cite web |title=Archived copy |url=http://www.sungi.org/custom-5/Gojal_Valley_Devastation_of_Natural_Disaster_Visit_Report_12-14_March_2010.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20111002155839/http://www.sungi.org/custom-5/Gojal_Valley_Devastation_of_Natural_Disaster_Visit_Report_12-14_March_2010.pdf |archive-date=2 October 2011 |access-date=2011-10-10}}</ref> ਝੀਲ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਸੜਕ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨਾਂ, ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਕਾਰਨ ਉਤਪਾਦ. == ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ == * [[ਤਾਂਗਜਿਆਸ਼ਨ ਝੀਲ|ਟਾਂਗਜਿਆਸ਼ਨ ਝੀਲ]] - [[ਚੀਨ]] ਵਿੱਚ [[2008 ਸਿਚੁਆਨ ਭੂਚਾਲ|2008 ਦੇ ਸਿਚੁਆਨ ਭੂਚਾਲ]] ਕਾਰਨ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਕਾਰਨ ਬਣੀ। * [[ਸਾਰੇਜ਼ ਝੀਲ]] - [[ਤਾਜਿਕਿਸਤਾਨ|ਤਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ]] ਵਿੱਚ [[1911 ਸਾਰੇਜ਼ ਭੂਚਾਲ|1911 ਦੇ ਸਾਰੇਜ਼ ਭੂਚਾਲ]] ਕਾਰਨ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਨਾਲ ਬਣੀ। * [[ਲਾਲ ਝੀਲ (ਰੋਮਾਨੀਆ)|ਲਾਲ ਝੀਲ]] - [[ਰੋਮਾਨੀਆ]] ਵਿੱਚ [[1838 ਵਰੈਂਸੀਆ ਭੂਚਾਲ|1838 ਦੇ ਵਰਾਂਸੀਆ ਭੂਚਾਲ]] ਕਾਰਨ ਜ਼ਮੀਨ ਖਿਸਕਣ ਨਾਲ ਬਣੀ। * [[2010 ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹ]] * [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ]] == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * [http://earthobservatory.nasa.gov/NaturalHazards/view.php?id=44551 ਸੰਨੀਹਿਤ ਸਰੋਵਰ ਨਦੀ 'ਤੇ ਲੈਂਡਸਲਾਈਡ ਝੀਲ ਸਪਿਲਵੇਅ ਵਿੱਚ ਓਵਰਫਲੋਅ - ਅਰਥ ਆਬਜ਼ਰਵੇਟਰੀ] (ਨਾਸਾ) [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਫ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਰਦੂ ਲਿਖਤ ਵਰਤੇ ਹਨ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀਆਂ ਝੀਲਾਂ]] blq2lsf69kf12flhosr5t8kpwsxrnt1 0 170005 840690 806217 2026-06-11T14:04:43Z Sonia Atwal 49604 /* */ 840690 wikitext text/x-wiki {{Infobox album | name = ਪੀਬੀਐਕਸ 1 | type = ਸਟੂਡੀਓ | artist = [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] | cover = PBX 1 (album).jpg | alt = | released = {{start date|df=yes|2018|10|18}} | recorded = | venue = | studio = | genre = * [[ਹਿਪ ਹੌਪ ਸੰਗੀਤ|ਹਿਪ ਹੌਪ]] * [[ਗੈਂਗਸਟਾ ਰੈਪ]] | length = {{Duration|33:48}} | label = [[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ (ਕੰਪਨੀ)|ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼]] | producer = {{hlist|ਬਿਗ ਬਰਡ|ਇੰਟੈਂਸ|ਸਨੈਪੀ|ਹਰਜ ਨਾਗਰਾ}} | prev_title = | prev_year = | next_title = [[ਸਨਿੱਚਸ ਗੈੱਟ ਸਨਿੱਚਸ]] | next_year = 2020 | misc = {{External media | audio1 = {{YouTube|SlLhbuASN7c|ਐਲਬਮ ਦੀ ਆਡੀਓ}}}} {{Singles | name = ਪੀਬੀਐਕਸ 1 | type = ਸਟੂਡੀਓ | single1 = ਜੱਟ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ | single1date = 18 ਅਕਤੂਬਰ, 2018 | single2 = ਬੈਡਫੈਲਾ | single2date = 9 ਨਵੰਬਰ, 2018 | single3 = ਅਮ ਬੈਟਰ ਨਾਓ | single3date = 20 ਜਨਵਰੀ, 2019 }} }} ''ਪੀਬੀਐਕਸ 1'' [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਟੂਡੀਓ ਐਲਬਮ ਹੈ, ਜੋ 18 ਅਕਤੂਬਰ, 2018 ਨੂੰ [[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ (ਕੰਪਨੀ)|ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼]] ਦੁਆਰਾ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਐਲਬਮ ਬਾਈਗ ਬਰਡ, ਇੰਟੈਂਸ, ਸਨੈਪੀ ਅਤੇ ਹਰਜ ਨਾਗਰਾ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਐਲਬਮ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ TDot ਫਿਲਮਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ "ਜੱਟ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ" ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ। == ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ == {{Track listing | extra_column = ਗਾਇਕ | total_length = 36:52 | title1 = ਇੰਟਰੋ | length1 = 0:30 | music1 = | title2 = ਜੱਟ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ | length2 = 3:24 | music2 = ਸਨੈਪੀ | title3 = ਡੈਥ ਰੂਟ | length3 = 3:37 | music3 = ਇੰਟੈਂਸ | title4 = ਦਾਊਦ | length4 = 3:17 | music4 = ਬਿਗ ਬਰਡ | title5 = ਬੈਡਫੈਲਾ | length5 = 3:37 | music5 = ਹਰਜ ਨਾਗਰਾ | title6 = ਕਾਲਾ ਚਸ਼ਮਾ | note6 = ਸਕਿੱਟ | length6 = 0:25 | title7 = ਸੈਲਫਮੇਡ | length7 = 2:59 | music7 = ਬਿਗ ਬਰਡ | title8 = ਅਮ ਬੈਟਰ ਨਾਓ | note8 = ਸਕਿੱਟ | length8 = 1:30 | title9 = ਅਮ ਬੈਟਰ ਨਾਓ | length9 = 4:25 | music9 = ਸਨੈਪੀ | title10 = ਡੈਵਿਲ | note10 = ਸਕਿੱਟ | length10 = 1:18 | title11 = ਡੈਵਿਲ | length11 = 4:05 | music11 = ਬਿਗ ਬਰਡ | title12 = ਟਰੈਂਡ | length12 = 3:41 | music12 = ਸਨੈਪੀ | title13 = ਆਊਟਰੋ | length13 = 0:31 }} == ਚਾਰਟ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ == ਐਲਬਮ ''ਬਿਲਬੋਰਡ'' [[ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਐਲਬਮ ਚਾਰਟ]] 'ਤੇ 66ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਆਈ।<ref>{{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/cna/|title=Sidhu Moosewala|magazine=Billboard|access-date=2020-03-09}}</ref> ਐਲਬਮ [[ਆਈਟਿਊਨਸ]] 'ਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਅਤੇ ਚੋਟੀ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਪੌਪ ਐਲਬਮ ਬਣ ਗਈ।<ref name=":1">{{Cite web|url=http://www.radioandmusic.com/entertainment/editorial/news/181031-confidential-and-pbx1-reaches-top-spot-on|title='CON.FI.DEN.TIAL' and 'PBX1' reaches top spot on iTunes|website=www.radioandmusic.com|language=en|access-date=2020-03-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.facebook.com/tseriesmusic/posts/2420496354691136|title=T-Series|website=www.facebook.com|language=en|access-date=2020-03-09}}</ref> "ਜੱਟ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ", "ਬਦਫੇਲਾ" ਅਤੇ "ਦਾਊਦ" ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਓ.ਸੀ.ਸੀ. ਦੁਆਰਾ ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਨੰਬਰ 11, 24, ਅਤੇ 26 ਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-download-chart/20181026/asian/|title=Asian Music Chart Top 40|website=[[Official Charts Company]]|language=en|access-date=2020-03-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://play.google.com/store/music/album/Pbx_1?id=Bcwww2iefbxxcjvoe45fcei5xai&hl=en|title=Sidhu Moosewala: Pbx 1 - Music on Google Play|website=play.google.com|language=en|access-date=2020-03-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ptcpunjabi.co.in/sidhu-moose-wala-turns-actor-shares-first-look-poster-of-his-film-yes-i-am-student/|title=Sidhu Moose Wala Turns Actor, Shares First Look Poster Of His Film 'Yes I Am Student'|last1=N|first1=Karan|last2=a|date=2018-11-28|website=PTC Punjabi|language=en-US|access-date=2020-03-15}}</ref> [[ਐਪਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ]] 2010 ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪਲੇਲਿਸਟ ਵਿੱਚ "ਜੱਟ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ", "ਬੈਡਫੇਲਾ" ਅਤੇ "ਸੈਲਫਮੇਡ" ਗੀਤ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।<ref>{{Cite web|url=https://music.apple.com/in/playlist/10s-punjabi-essentials/pl.0129bded871b44b79c679a3962713b4d|title='10s Punjabi Essentials|website=Apple Music|language=en-gb|access-date=2020-03-15}}</ref> == ਚਾਰਟ == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |- ! scope="col"| Chart (2018) ! scope="col"| Peak<br />position |- {{album chart|BillboardCanada|66|artist=Sidhu Moosewala|rowheader=true|accessdate=March 15, 2020}} |} === ਗੀਤ === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |- ! scope="col"| ਸਿਰਲੇਖ ! scope="col"| ਚਾਰਟ (2018) ! scope="col"| ਸਿਖਰ ਸਥਿਤੀ |- ! scope="row"|"ਜੱਟ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ" | rowspan="3"|ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ (OCC)<ref name=":0" /> | 11 |- ! scope="row"|"ਬੈਡਫੈਲਾ" | 24 |- ! scope="row"|"ਦਾਊਦ" | 26 |} == ਅਵਾਰਡ == * ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਐਲਬਮ - ਬ੍ਰਿਟ ਏਸ਼ੀਆ ਸੰਗੀਤ ਅਵਾਰਡ<ref>{{Cite web|url=http://britasia.tv/the-winners-of-the-britasia-tv-kuflink-music-awards-2019/|title=THE WINNERS OF THE BRITASIA TV KUFLINK MUSIC AWARDS 2019|last=Dosanjh|first=Kiesha|date=2019-12-01|website=BritAsia TV|language=en-GB|access-date=2020-03-15}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{reflist}} ==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ== *{{musicbrainz release group|2f25d61c-2efd-4c6b-b2d1-167f77129578}} *{{Cite web|url=https://dailyentxpress.com/brown-boys-talk-sidhu-moose-wala-pbx-1|title=Brown Boys Talk Sidhu Moose Wala & PBX 1 -|date=2018-10-24|language=en-US|access-date=2020-03-15|archive-date=2020-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200927003506/https://dailyentxpress.com/brown-boys-talk-sidhu-moose-wala-pbx-1|url-status=dead}} *{{Cite web|url=https://dailyentxpress.com/sidhu-moose-wala-the-interview|title=Sidhu Moose Wala - The Interview -|date=2018-10-18|language=en-US|access-date=2020-03-15}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਪ੍ਰੈਲ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *{{Citation|title=Sidhu Moose Wala tells about his new album PB X1 {{!}} Dainik Savera|url=https://www.youtube.com/watch?v=oajT1y4DiQk|language=en|access-date=2020-03-15}} {{Sidhu Moose Wala}} [[Category:ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਐਲਬਮ]] 6ovtha65pbc3d4w38vmg7dlotmpgxfe 0 170584 840674 689045 2026-06-11T12:09:12Z Jugal Kishore Pangotra 51823 ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ 840674 wikitext text/x-wiki '''ਬਲਦੇਵ ‌ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ''' (ਜਨਮ 2 ਫਰਵਰੀ 1942) ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ [[ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਪੰਜਾਬੀ]] ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਯੋਗਦਾਨ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕੀਤੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਅਜੀਤ’ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿਚ ਵੀ ਕਈ ਵਰ੍ਹੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ‘ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਪੰਜਾਬ’ ਨਾਂ ਦਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਕਈ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। == ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ == ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਫਰਵਰੀ, 1942 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ [[ਕੋਟਲਾ ਨੌਧ ਸਿੰਘ]] (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ) ਦੇ ਵਾਸੀ ਪਿਤਾ ਬੰਤਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਮਾਤਾ ਸੰਪੂਰਨ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਨਾਨਕੇ ਪਿੰਡ, [[ਰਘੂਵਾਲ]] (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ) ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਹੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੈਟਿ੍ਰਕ 3 ਮੀਲ ਦੂਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ [[ਹਰਿਆਣਾ (ਪੰਜਾਬ)|ਹਰਿਆਣਾ]] ਤੋਂ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite web |title=ਅਦੀਬ ਸਮੁੰਦਰੋਂ ਪਾਰ ਦੇ : ਬੋਲਣਹਾਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਕਰਤਾ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ |url=https://www.punjabijagran.com/lifestyle/sahit-and-sabhyachar-the-narrator-is-baldev-singh-grewal-8900430.html |access-date=2023-06-08 |website=Punjabi Jagran News |language=pa}}</ref> ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. (M.A.) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। == ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ == ==ਰਚਨਾਵਾਂ== ===ਨਾਵਲ=== *''ਪਰਿਕਰਮਾ'' *''ਇਕ ਹੋਰ ਪੁਲ ਸਰਾਤ'' ===ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ=== *''ਸੀਤੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ'' *''ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀ ਦਸਤਕ'' ===ਹੋਰ=== *''ਓਸਾਮਾ ਬਿਨ ਲਾਦੇਨ ਦਾ ਅੰਤ'' ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ]] 6frevzuse5tb8kaccssftb21vq10xop 840675 840674 2026-06-11T12:17:07Z Jugal Kishore Pangotra 51823 /* ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ */ ਲੇਖ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ 840675 wikitext text/x-wiki '''ਬਲਦੇਵ ‌ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ''' (ਜਨਮ 2 ਫਰਵਰੀ 1942) ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ [[ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਪੰਜਾਬੀ]] ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਯੋਗਦਾਨ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕੀਤੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਅਜੀਤ’ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿਚ ਵੀ ਕਈ ਵਰ੍ਹੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ‘ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਪੰਜਾਬ’ ਨਾਂ ਦਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਕਈ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। == ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ == ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਫਰਵਰੀ, 1942 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ [[ਕੋਟਲਾ ਨੌਧ ਸਿੰਘ]] (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ) ਦੇ ਵਾਸੀ ਪਿਤਾ ਬੰਤਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਮਾਤਾ ਸੰਪੂਰਨ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਨਾਨਕੇ ਪਿੰਡ, [[ਰਘੂਵਾਲ]] (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ) ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਹੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੈਟਿ੍ਰਕ 3 ਮੀਲ ਦੂਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ [[ਹਰਿਆਣਾ (ਪੰਜਾਬ)|ਹਰਿਆਣਾ]] ਤੋਂ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite web |title=ਅਦੀਬ ਸਮੁੰਦਰੋਂ ਪਾਰ ਦੇ : ਬੋਲਣਹਾਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਕਰਤਾ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ |url=https://www.punjabijagran.com/lifestyle/sahit-and-sabhyachar-the-narrator-is-baldev-singh-grewal-8900430.html |access-date=2023-06-08 |website=Punjabi Jagran News |language=pa}}</ref> ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. (M.A.) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। == ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ == ਗਰੇਵਾਲ ਜੀ ਦਾ ਕਰੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: * '''ਪੱਤਰਕਾਰੀ:''' ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ''ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਜੀਤ'' ਵਿੱਚ 18 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ''ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਪੰਜਾਬ'' ਦੇ ਪ੍ਰੋਪਰਾਈਟਰ-ਸੰਪਾਦਕ ਰਹੇ। * '''ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ:''' ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਵਲ, ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਵਾਰਤਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ==ਰਚਨਾਵਾਂ== ===ਨਾਵਲ=== *''ਪਰਿਕਰਮਾ'' *''ਇਕ ਹੋਰ ਪੁਲ ਸਰਾਤ'' ===ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ=== *''ਸੀਤੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ'' *''ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀ ਦਸਤਕ'' ===ਹੋਰ=== *''ਓਸਾਮਾ ਬਿਨ ਲਾਦੇਨ ਦਾ ਅੰਤ'' ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ]] 9fjofygoinbughfcoeprmrcxtnuoo5i 840676 840675 2026-06-11T12:20:07Z Jugal Kishore Pangotra 51823 ਲੇਖ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ 840676 wikitext text/x-wiki '''ਬਲਦੇਵ ‌ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ''' (ਜਨਮ 2 ਫਰਵਰੀ 1942) ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ [[ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਪੰਜਾਬੀ]] ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਯੋਗਦਾਨ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕੀਤੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਅਜੀਤ’ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿਚ ਵੀ ਕਈ ਵਰ੍ਹੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ‘ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਪੰਜਾਬ’ ਨਾਂ ਦਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਕਈ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। == ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ == ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਫਰਵਰੀ, 1942 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ [[ਕੋਟਲਾ ਨੌਧ ਸਿੰਘ]] (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ) ਦੇ ਵਾਸੀ ਪਿਤਾ ਬੰਤਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਮਾਤਾ ਸੰਪੂਰਨ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਨਾਨਕੇ ਪਿੰਡ, [[ਰਘੂਵਾਲ]] (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ) ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਹੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੈਟਿ੍ਰਕ 3 ਮੀਲ ਦੂਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ [[ਹਰਿਆਣਾ (ਪੰਜਾਬ)|ਹਰਿਆਣਾ]] ਤੋਂ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite web |title=ਅਦੀਬ ਸਮੁੰਦਰੋਂ ਪਾਰ ਦੇ : ਬੋਲਣਹਾਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਕਰਤਾ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ |url=https://www.punjabijagran.com/lifestyle/sahit-and-sabhyachar-the-narrator-is-baldev-singh-grewal-8900430.html |access-date=2023-06-08 |website=Punjabi Jagran News |language=pa}}</ref> ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. (M.A.) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। == ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ == ਗਰੇਵਾਲ ਜੀ ਦਾ ਕਰੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: * '''ਪੱਤਰਕਾਰੀ:''' ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ''ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਜੀਤ'' ਵਿੱਚ 18 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ''ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਪੰਜਾਬ'' ਦੇ ਪ੍ਰੋਪਰਾਈਟਰ-ਸੰਪਾਦਕ ਰਹੇ। * '''ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ:''' ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਵਲ, ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਵਾਰਤਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ==ਰਚਨਾਵਾਂ== ===ਨਾਵਲ=== *''ਪਰਿਕਰਮਾ'' *''ਇਕ ਹੋਰ ਪੁਲ ਸਰਾਤ'' ===ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ=== *''ਸੀਤੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ'' *''ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀ ਦਸਤਕ'' ===ਹੋਰ=== *''ਓਸਾਮਾ ਬਿਨ ਲਾਦੇਨ ਦਾ ਅੰਤ'' == ਸਾਹਿਤਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਖੋਜ == ਗਰੇਵਾਲ ਜੀ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਦੇਣ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਖੋਜਾਰਥੀਆਂ ਲਈ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੋ ਪੀਐਚ.ਡੀ. (Ph.D.) ਖੋਜ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਕਈ ਐਮ.ਫਿਲ. (M.Phil.) ਖੋਜ-ਪੱਤਰ ਲਿਖੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ]] 65vnqrzg7wr5yam4qswcvfacrzcqr58 840677 840676 2026-06-11T12:21:19Z Jugal Kishore Pangotra 51823 ਤਸਵੀਰ ਜੋੜੀ ਗਈ 840677 wikitext text/x-wiki '''ਬਲਦੇਵ ‌ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ''' (ਜਨਮ 2 ਫਰਵਰੀ 1942) ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ [[ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਪੰਜਾਬੀ]] ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਯੋਗਦਾਨ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕੀਤੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ‘ਅਜੀਤ’ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿਚ ਵੀ ਕਈ ਵਰ੍ਹੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ‘ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਪੰਜਾਬ’ ਨਾਂ ਦਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਕਈ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। [[ਤਸਵੀਰ:Baldev Singh Grewal.png|thumb|ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ]] == ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ == ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ ਦਾ ਜਨਮ 2 ਫਰਵਰੀ, 1942 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਪਿੰਡ [[ਕੋਟਲਾ ਨੌਧ ਸਿੰਘ]] (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ) ਦੇ ਵਾਸੀ ਪਿਤਾ ਬੰਤਾ ਸਿੰਘ ਤੇ ਮਾਤਾ ਸੰਪੂਰਨ ਕੌਰ ਦੇ ਘਰ ਨਾਨਕੇ ਪਿੰਡ, [[ਰਘੂਵਾਲ]] (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ) ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਹੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੈਟਿ੍ਰਕ 3 ਮੀਲ ਦੂਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ [[ਹਰਿਆਣਾ (ਪੰਜਾਬ)|ਹਰਿਆਣਾ]] ਤੋਂ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite web |title=ਅਦੀਬ ਸਮੁੰਦਰੋਂ ਪਾਰ ਦੇ : ਬੋਲਣਹਾਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਕਰਤਾ ਬਲਦੇਵ ਸਿੰਘ ਗਰੇਵਾਲ |url=https://www.punjabijagran.com/lifestyle/sahit-and-sabhyachar-the-narrator-is-baldev-singh-grewal-8900430.html |access-date=2023-06-08 |website=Punjabi Jagran News |language=pa}}</ref> ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਐਮ.ਏ. (M.A.) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। == ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਜੀਵਨ == ਗਰੇਵਾਲ ਜੀ ਦਾ ਕਰੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: * '''ਪੱਤਰਕਾਰੀ:''' ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ''ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਜੀਤ'' ਵਿੱਚ 18 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ''ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਪੰਜਾਬ'' ਦੇ ਪ੍ਰੋਪਰਾਈਟਰ-ਸੰਪਾਦਕ ਰਹੇ। * '''ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ:''' ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਵਲ, ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਵਾਰਤਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ==ਰਚਨਾਵਾਂ== ===ਨਾਵਲ=== *''ਪਰਿਕਰਮਾ'' *''ਇਕ ਹੋਰ ਪੁਲ ਸਰਾਤ'' ===ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ=== *''ਸੀਤੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ'' *''ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀ ਦਸਤਕ'' ===ਹੋਰ=== *''ਓਸਾਮਾ ਬਿਨ ਲਾਦੇਨ ਦਾ ਅੰਤ'' == ਸਾਹਿਤਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਖੋਜ == ਗਰੇਵਾਲ ਜੀ ਦੀ ਸਾਹਿਤਕ ਦੇਣ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਖੋਜਾਰਥੀਆਂ ਲਈ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੋ ਪੀਐਚ.ਡੀ. (Ph.D.) ਖੋਜ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਕਈ ਐਮ.ਫਿਲ. (M.Phil.) ਖੋਜ-ਪੱਤਰ ਲਿਖੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ==ਹਵਾਲੇ== {{ਹਵਾਲੇ}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀਕਾਰ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲਕਾਰ]] 0btthhj6ygnt8f8g9jkwir6twho4xzq 0 172852 840692 837296 2026-06-11T14:06:20Z Sonia Atwal 49604 /* */ 840692 wikitext text/x-wiki {{Infobox album | name = ਨੋ ਨੇਮ | type = ep | artist = [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] | cover = No Name Sidhu Moose Wala.jpg | alt = | released = {{start date|df=yes|2022|4|25}} | recorded = 2021–2022 | studio = | genre = * [[ਹਿਪ ਹੌਪ ਸੰਗੀਤ|ਹਿਪ ਹੌਪ]] * [[ਸਮਕਾਲੀ ਆਰਐਂਡਬੀ|ਆਰਐਂਡਬੀ]] * [[ਗੈਂਗਸਟਾ ਰੈਪ]] * [[ਹਾਰਡਕੋਰ ਹਿਪ ਹੌਪ]] | length = 14:16 | label = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | producer = {{hlist|ਐੱਸਓਈ|ਸਨੈਪੀ|ਜੇਬੀ|ਮਰਸੀ}} | prev_title = [[ਮੂਸਟੇਪ]] | prev_year = 2021 }} '''''ਨੋ ਨੇਮ''''' ਗਾਇਕ-ਗੀਤਕਾਰ [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] ਦੁਆਰਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਇਕਲੌਤੀ ਈਪੀ,<ref>{{Cite web|url=https://www.pagalvvorld.com/|title=Sidhu Moosewala Released His First EP No Name. Listen All Songs Here|date=April 25, 2022|website=Kiddaan|access-date=ਜੁਲਾਈ 31, 2023|archive-date=ਜੂਨ 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230610074451/https://www.pagalvvorld.com/|url-status=dead}}</ref> 25 ਅਪਰੈਲ, 2022 ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦੇ ਸਵੈ-ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਟਰੈਕ ਐੱਸਓਈ, ਸਨੈਪੀ, ਜੇਬੀ ਅਤੇ ਮਰਸੀ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। == ਪਿਛੋਕੜ == ਸਿੱਧੂ ਨੇ 24 ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਨੂੰ ਆਪਣੇ [[ਇੰਸਟਾਗਰਾਮ|ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ]] 'ਤੇ ਈਪੀ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 25 ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਨੂੰ ਸਾਰੇ [[ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮ|ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ]] 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਈਪੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite web |title=Sidhu Moose Wala Drops Surprise EP 'No Name' f/ Sunny Malton, AR Paisley |url=https://www.pagalvvorld.com/ |access-date=2022-04-26 |website=[[Complex Networks|Complex]] |language=en |archive-date=2022-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220612101824/https://www.pagalvvorld.com/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://punjab.news18.com/news/entertainment/sidhu-moose-wala-s-gift-to-fans-5-songs-released-in-no-name-ep-rup-as-336296.html|title=Sidhu Moosewala: ਸਿੱਧੂ ਮੁਸੇਵਾਲਾ ਦਾ ਫੈਨਜ਼ ਨੂੰ ਤੋਹਫ਼ਾ, "NO NAME" EP 'ਚ 5 ਗੀਤ ਕੀਤੇ ਰਿਲੀਜ਼|date=April 26, 2022|website=News18 Punjab}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ਵਪਾਰਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ == ''ਬਿਲਬੋਰਡ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਐਲਬਮਾਂ'' 'ਤੇ ਈਪੀ ਨੇ 73ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ''ਬਿਲਬੋਰਡ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹਾਟ 100'' 'ਤੇ "ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" ਨੰਬਰ 97 'ਤੇ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite web |title=Sidhu Moosewala |url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/ |access-date=2022-05-03 |website=Billboard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2013-01-02 |title=Billboard Canadian Hot 100 |url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/ |access-date=2022-05-03 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> "ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" ਅਤੇ "0 ਤੋਂ 100" ਨੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਚਾਰਟ (ਓ.ਸੀ.ਸੀ.) 'ਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 9 ਅਤੇ 20 ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।<ref name=":0" /> == ਟ੍ਰੈਕ ਲਿਸਟ == {{Track listing | headline = ''ਨੋ ਨੇਮ'' ਟ੍ਰੈਕ ਲਿਸਟ | extra_column = ਗਾਇਕ | total_length = 14:16 | all_lyrics = [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] | title1 = ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ | note1 = ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ | music1 = ਐੱਸਓਈ | length1 = 3:03 | title2 = ਲਵ ਸਿਕ | note2 = ਏਆਰ ਪੈਸਲੇ | music2 = ਮਰਸੀ | length2 = 3:52 | title3 = ਐਵਰੀਬਡੀ ਹਰਟਜ | music3 = ਜੇਬੀ | length3 = 2:53 | title4 = 0 ਤੋਂ 100 | music4 = ਮਰਸੀ | length4 = 1:48 | title5 = ਬਲੱਡਲਸਟ | note5 = ਮਿਸਟਰ ਕੈਪੋਨੀ | music5 = ਸਨੈਪੀ | length5 = 2:39 }} == ਸਾਥੀ == * [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] – ਵੋਕਲ, ਗੀਤਕਾਰ, ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਮਾਤਾ * ਮਿਸਟਰ ਕੈਪੋਨੀ – ਵਿਸ਼ੇਸ ਕਲਾਕਾਰ * ਏਆਰ ਪੈਸਲੇ – ਵਿਸ਼ੇਸ ਕਲਾਕਾਰ * ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ – ਵਿਸ਼ੇਸ ਕਲਾਕਾਰ === ਟੈਕਨੀਕਲ ਸਾਥੀ === * ਮਰਸੀ – ਨਿਰਮਾਤਾ * ਪਿਕਸਲਪਕਸਲ – ਇੰਜੀਨੀਅਰ * ਮਿਊਜ਼ਕ ਬਾਏ ਰਸ – ਇੰਜੀਨੀਅਰ * ਐੱਸਓਈ – ਨਿਰਮਾਤਾ * ਜੇਬੀ – ਨਿਰਮਾਤਾ * ਸਨੈਪੀ – ਨਿਰਮਾਤਾ ===ਆਰਟਵਰਕ=== *ਨਵ ਧੀਮਾਨ - ਵਿਜ਼ੂਅਲ == ਚਾਰਟ == === ਈਪੀ === {| class="wikitable plainrowheaders" |+ ''ਨੋ ਨੇਮ'' ਲਈ ਚਾਰਟ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ !ਚਾਰਟ (2022) !ਸਿਖਰ<br />ਸਥਿਤੀ |- {{album chart|BillboardCanada|50|M|url=https://www.fyimusicnews.ca/fyi-charts/billboard-canadian-albums|title=Billboard Canadian Albums|work=FYIMusicNews|artist=Sidhu Moosewala|rowheader=true|access-date=14 June 2022}} |} === ਸਿੰਗਲ === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ ''ਨੋ ਨੇਮ'' ਦੇ ਸਿੰਗਲਜ ਲਈ ਚਾਰਟ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ !ਸਿਰਲੇਖ !ਚਾਰਟ (2022) !ਸਿਖਰ<br />ਸਥਿਤੀ |- !scope="row"|"ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" | rowspan="4" |ਏਸ਼ੀਆਈ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ (ਓਸੀਸੀ)<ref name=":0">{{Cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20220429/ASIAN |access-date=2022-04-30 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> |3 |- !scope="row"|"0–100" |12 |- !scope="row"|"ਐਵਰੀਬਡੀ ਹਰਟਜ" |13 |- !scope="row"|"ਲਵ ਸਿਕ" |25 |- !scope="row"|"ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" | rowspan="5" |ਯੂਕੇ ਪੰਜਾਬੀ (ਓਸੀਸੀ)<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20220508/punjabi/ |access-date=2022-05-18 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> |4 |- !scope="row"|"0–100" |9 |- !scope="row"|"ਐਵਰੀਬਡੀ ਹਰਟਜ" |10 |- ! scope="row" |"ਬਲੱਡਲਸਟ" |16 |- !scope="row"|"ਲਵ ਸਿਕ" |11 |- !scope="row"|"ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" | rowspan="3" |[[ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼|ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ]]<ref>{{Cite web |title=NZ Hot Singles Chart |url=https://nztop40.co.nz/chart/hotsingles?chart=5325 |access-date=3 May 2022 |publisher=[[Recorded Music NZ]] |language=en |archive-date=31 ਮਈ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220531140158/https://nztop40.co.nz/chart/hotsingles?chart=5325 |url-status=dead }}</ref> |19 |- !scope="row"|"0 ਤੋਂ 100" |34 |- !scope="row"|"ਲਵ ਸਿਕ" |39 |- !scope="row"|"ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" |[[ਬਿਲਬੋਰਡ ਭਾਰਤੀ ਗੀਤ|''ਬਿਲਬੋਰਡ'' ਭਾਰਤੀ ਗੀਤ]]<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2022-02-15 |title=India Songs |url=https://www.billboard.com/charts/india-songs-hotw/2022-06-18/ |access-date=2023-01-09 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> |22 |- !scope="row"|"ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" |[[ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100]]<ref>{{Cite web |url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/can/ |title=Sidhu Moosewala Chart History: Canadian Hot 100 |work=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |access-date=3 May 2022}}</ref><ref>{{Cite web |date=2013-01-02 |title=Billboard Canadian Hot 100 |url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/2022-06-18/ |access-date=2023-01-09 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> |92 |} == ਹਵਾਲੇ == {{reflist}} ==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ== *{{musicbrainz release group|8b293a97-c138-4509-97c1-cab4bab1cc97}} {{Sidhu Moose Wala}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਐਲਬਮ]] 0zgwcqqxlwyjs3gi4h1ech4i8etd9v1 840693 840692 2026-06-11T14:09:57Z Sonia Atwal 49604 /* ਪਿਛੋਕੜ */ 840693 wikitext text/x-wiki {{Infobox album | name = ਨੋ ਨੇਮ | type = ep | artist = [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] | cover = No Name Sidhu Moose Wala.jpg | alt = | released = {{start date|df=yes|2022|4|25}} | recorded = 2021–2022 | studio = | genre = * [[ਹਿਪ ਹੌਪ ਸੰਗੀਤ|ਹਿਪ ਹੌਪ]] * [[ਸਮਕਾਲੀ ਆਰਐਂਡਬੀ|ਆਰਐਂਡਬੀ]] * [[ਗੈਂਗਸਟਾ ਰੈਪ]] * [[ਹਾਰਡਕੋਰ ਹਿਪ ਹੌਪ]] | length = 14:16 | label = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | producer = {{hlist|ਐੱਸਓਈ|ਸਨੈਪੀ|ਜੇਬੀ|ਮਰਸੀ}} | prev_title = [[ਮੂਸਟੇਪ]] | prev_year = 2021 }} '''''ਨੋ ਨੇਮ''''' ਗਾਇਕ-ਗੀਤਕਾਰ [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] ਦੁਆਰਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਇਕਲੌਤੀ ਈਪੀ,<ref>{{Cite web|url=https://www.pagalvvorld.com/|title=Sidhu Moosewala Released His First EP No Name. Listen All Songs Here|date=April 25, 2022|website=Kiddaan|access-date=ਜੁਲਾਈ 31, 2023|archive-date=ਜੂਨ 10, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230610074451/https://www.pagalvvorld.com/|url-status=dead}}</ref> 25 ਅਪਰੈਲ, 2022 ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਦੇ ਸਵੈ-ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਨੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਟਰੈਕ ਐੱਸਓਈ, ਸਨੈਪੀ, ਜੇਬੀ ਅਤੇ ਮਰਸੀ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। == ਪਿਛੋਕੜ == ਸਿੱਧੂ ਨੇ 24 ਅਪਰੈਲ, 2022 ਨੂੰ ਆਪਣੇ [[ਇੰਸਟਾਗਰਾਮ|ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ]] 'ਤੇ ਈਪੀ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 25 ਅਪਰੈਲ, 2022 ਨੂੰ ਸਾਰੇ [[ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮ|ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ]] 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਈਪੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ।<ref>{{Cite web |title=Sidhu Moose Wala Drops Surprise EP 'No Name' f/ Sunny Malton, AR Paisley |url=https://www.pagalvvorld.com/ |access-date=2022-04-26 |website=[[Complex Networks|Complex]] |language=en |archive-date=2022-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220612101824/https://www.pagalvvorld.com/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://punjab.news18.com/news/entertainment/sidhu-moose-wala-s-gift-to-fans-5-songs-released-in-no-name-ep-rup-as-336296.html|title=Sidhu Moosewala: ਸਿੱਧੂ ਮੁਸੇਵਾਲਾ ਦਾ ਫੈਨਜ਼ ਨੂੰ ਤੋਹਫ਼ਾ, "NO NAME" EP 'ਚ 5 ਗੀਤ ਕੀਤੇ ਰਿਲੀਜ਼|date=April 26, 2022|website=News18 Punjab}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਪਰੈਲ,2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ਵਪਾਰਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ == ''ਬਿਲਬੋਰਡ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਐਲਬਮਾਂ'' 'ਤੇ ਈਪੀ ਨੇ 73ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ''ਬਿਲਬੋਰਡ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹਾਟ 100'' 'ਤੇ "ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" ਨੰਬਰ 97 'ਤੇ ਡੈਬਿਊ ਕੀਤਾ।<ref>{{Cite web |title=Sidhu Moosewala |url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/ |access-date=2022-05-03 |website=Billboard |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2013-01-02 |title=Billboard Canadian Hot 100 |url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/ |access-date=2022-05-03 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> "ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" ਅਤੇ "0 ਤੋਂ 100" ਨੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਚਾਰਟ (ਓ.ਸੀ.ਸੀ.) 'ਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 9 ਅਤੇ 20 ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।<ref name=":0" /> == ਟ੍ਰੈਕ ਲਿਸਟ == {{Track listing | headline = ''ਨੋ ਨੇਮ'' ਟ੍ਰੈਕ ਲਿਸਟ | extra_column = ਗਾਇਕ | total_length = 14:16 | all_lyrics = [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] | title1 = ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ | note1 = ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ | music1 = ਐੱਸਓਈ | length1 = 3:03 | title2 = ਲਵ ਸਿਕ | note2 = ਏਆਰ ਪੈਸਲੇ | music2 = ਮਰਸੀ | length2 = 3:52 | title3 = ਐਵਰੀਬਡੀ ਹਰਟਜ | music3 = ਜੇਬੀ | length3 = 2:53 | title4 = 0 ਤੋਂ 100 | music4 = ਮਰਸੀ | length4 = 1:48 | title5 = ਬਲੱਡਲਸਟ | note5 = ਮਿਸਟਰ ਕੈਪੋਨੀ | music5 = ਸਨੈਪੀ | length5 = 2:39 }} == ਸਾਥੀ == * [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] – ਵੋਕਲ, ਗੀਤਕਾਰ, ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਮਾਤਾ * ਮਿਸਟਰ ਕੈਪੋਨੀ – ਵਿਸ਼ੇਸ ਕਲਾਕਾਰ * ਏਆਰ ਪੈਸਲੇ – ਵਿਸ਼ੇਸ ਕਲਾਕਾਰ * ਸਨੀ ਮਾਲਟਨ – ਵਿਸ਼ੇਸ ਕਲਾਕਾਰ === ਟੈਕਨੀਕਲ ਸਾਥੀ === * ਮਰਸੀ – ਨਿਰਮਾਤਾ * ਪਿਕਸਲਪਕਸਲ – ਇੰਜੀਨੀਅਰ * ਮਿਊਜ਼ਕ ਬਾਏ ਰਸ – ਇੰਜੀਨੀਅਰ * ਐੱਸਓਈ – ਨਿਰਮਾਤਾ * ਜੇਬੀ – ਨਿਰਮਾਤਾ * ਸਨੈਪੀ – ਨਿਰਮਾਤਾ ===ਆਰਟਵਰਕ=== *ਨਵ ਧੀਮਾਨ - ਵਿਜ਼ੂਅਲ == ਚਾਰਟ == === ਈਪੀ === {| class="wikitable plainrowheaders" |+ ''ਨੋ ਨੇਮ'' ਲਈ ਚਾਰਟ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ !ਚਾਰਟ (2022) !ਸਿਖਰ<br />ਸਥਿਤੀ |- {{album chart|BillboardCanada|50|M|url=https://www.fyimusicnews.ca/fyi-charts/billboard-canadian-albums|title=Billboard Canadian Albums|work=FYIMusicNews|artist=Sidhu Moosewala|rowheader=true|access-date=14 June 2022}} |} === ਸਿੰਗਲ === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+ ''ਨੋ ਨੇਮ'' ਦੇ ਸਿੰਗਲਜ ਲਈ ਚਾਰਟ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ !ਸਿਰਲੇਖ !ਚਾਰਟ (2022) !ਸਿਖਰ<br />ਸਥਿਤੀ |- !scope="row"|"ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" | rowspan="4" |ਏਸ਼ੀਆਈ ਸੰਗੀਤ ਚਾਰਟ (ਓਸੀਸੀ)<ref name=":0">{{Cite web |title=Asian Music Chart Top 40 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/20220429/ASIAN |access-date=2022-04-30 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> |3 |- !scope="row"|"0–100" |12 |- !scope="row"|"ਐਵਰੀਬਡੀ ਹਰਟਜ" |13 |- !scope="row"|"ਲਵ ਸਿਕ" |25 |- !scope="row"|"ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" | rowspan="5" |ਯੂਕੇ ਪੰਜਾਬੀ (ਓਸੀਸੀ)<ref>{{Cite web |title=Official Punjabi Music Chart Top 20 {{!}} Official Charts Company |url=https://www.officialcharts.com/charts/punjabi-chart/20220508/punjabi/ |access-date=2022-05-18 |website=www.officialcharts.com |language=en}}</ref> |4 |- !scope="row"|"0–100" |9 |- !scope="row"|"ਐਵਰੀਬਡੀ ਹਰਟਜ" |10 |- ! scope="row" |"ਬਲੱਡਲਸਟ" |16 |- !scope="row"|"ਲਵ ਸਿਕ" |11 |- !scope="row"|"ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" | rowspan="3" |[[ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼|ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ]]<ref>{{Cite web |title=NZ Hot Singles Chart |url=https://nztop40.co.nz/chart/hotsingles?chart=5325 |access-date=3 May 2022 |publisher=[[Recorded Music NZ]] |language=en |archive-date=31 ਮਈ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220531140158/https://nztop40.co.nz/chart/hotsingles?chart=5325 |url-status=dead }}</ref> |19 |- !scope="row"|"0 ਤੋਂ 100" |34 |- !scope="row"|"ਲਵ ਸਿਕ" |39 |- !scope="row"|"ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" |[[ਬਿਲਬੋਰਡ ਭਾਰਤੀ ਗੀਤ|''ਬਿਲਬੋਰਡ'' ਭਾਰਤੀ ਗੀਤ]]<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2022-02-15 |title=India Songs |url=https://www.billboard.com/charts/india-songs-hotw/2022-06-18/ |access-date=2023-01-09 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> |22 |- !scope="row"|"ਨੇਵਰ ਫੋਲਡ" |[[ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਹੌਟ 100]]<ref>{{Cite web |url=https://www.billboard.com/artist/sidhu-moosewala/chart-history/can/ |title=Sidhu Moosewala Chart History: Canadian Hot 100 |work=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |access-date=3 May 2022}}</ref><ref>{{Cite web |date=2013-01-02 |title=Billboard Canadian Hot 100 |url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/2022-06-18/ |access-date=2023-01-09 |website=Billboard |language=en-US}}</ref> |92 |} == ਹਵਾਲੇ == {{reflist}} ==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ== *{{musicbrainz release group|8b293a97-c138-4509-97c1-cab4bab1cc97}} {{Sidhu Moose Wala}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਐਲਬਮ]] 0fjhm6u9q93bqolr7o2ctacliin1fvr 0 178245 840705 724688 2026-06-11T14:37:09Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 840705 wikitext text/x-wiki '''ਹਿਯਾਮ ਕਾਬਲਾਨ''' (ਕਈ ਵਾਰ '''ਹਿਆਮ ਕਾਬਲਾਨ''' ) (ਜਨਮ 1956) ਇੱਕ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਕਵੀ ਅਤੇ ਨਿੱਕੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਕ ਹੈ। == ਜੀਵਨ == ਕਾਬਲਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਇਸਫੀਆ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ; ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਲਈ ਉਹ ਨਾਜ਼ਰੇਥ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕਨ ਸਿਸਟਰਜ਼ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਹਾਈਫਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਦਲੀਅਤ ਅਲ-ਕਰਮੇਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ [[ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਅਰਬੀ]] ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ [[ਹਿਬਰੂ ਭਾਸ਼ਾ|ਹਿਬਰੂ]] ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਸ ਨੇ ''ਅਲ-ਸਿਨਾਰਾ'' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਯਮਤ ਕਾਲਮ, "ਅਲਾ ਅਜਨੀਹਤ ਅਲ-ਰਿਸ਼" ("ਆਨ ਦ ਵਿੰਗਸ ਆਫ਼ ਏ ਫੈਦਰ") ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ 1975 ਵਿੱਚ ''ਅਮਲ 'ਅਲਾ ਅਲ-ਦੁਰੁਬ'' (''ਹੌਪਸ ਆਨ ਦ ਰੋਡਜ਼'' ) ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਨਿੱਕੀ ਗਲਪ ਦੀਆਂ ਕਈ ਜਿਲਦਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।<ref name="AshourGhazoul2008">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=XRDRCwAAQBAJ&pg=PA457|title=Arab Women Writers: A Critical Reference Guide, 1873-1999|last=Radwa Ashour|last2=Ferial Ghazoul|last3=Hasna Reda-Mekdashi|date=1 November 2008|publisher=American University in Cairo Press|isbn=978-977-416-267-1|pages=457–}}</ref> ਉਹ [[Sde Boker College|ਐਸਡੀਈ ਬੋਕਰ ਕਾਲਜ]] ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਵਿਤਾ ਉਤਸਵਾਂ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਾਜ਼ਰੀਨ ਹੈ।<ref>{{Cite web |last=Lev-Ari |first=Shiri |date=26 November 2007 |title=Desert Devotees |url=https://www.haaretz.com/israel-news/culture/leisure/desert-devotees-1.233993 |access-date=19 December 2017 |publisher= |via=Haaretz |archive-date=22 ਦਸੰਬਰ 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171222105227/https://www.haaretz.com/israel-news/culture/leisure/desert-devotees-1.233993 |url-status=dead }}</ref> == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਕਵੀ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1956]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਲੋਕ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਔਰਤਾਂ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਔਰਤ ਲੇਖਕ]] lv3k3g0guh2h5r64p6jkelfw30x2kjj 0 180592 840681 735949 2026-06-11T13:13:43Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 840681 wikitext text/x-wiki '''ਸੰਧਿਆ ਦਵਾਰਕਾਦਾਸ''' [[ਵਰਜੀਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਐਲਬਰਟ ਅਰੇਂਡਟ ਹੋਪਮੈਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸੀ ਅਤੇ ਰੋਚੈਸਟਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਾਇੰਸ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। ਉਹ ਸ਼ੇਅਰਡ ਮੈਮੋਰੀ ਅਤੇ ਰੀਕਨਫਿਗਰੇਬਲ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਖੋਜ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।{{R|ur}} == ਸਿੱਖਿਆ == ਦਵਾਰਕਾਦਾਸ ਨੇ [[ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਮਦਰਾਸ|ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਮਦਰਾਸ]] ਅਤੇ ਰਾਈਸ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ{{R|craw}} 1993 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਰਾਈਸ ਯੂਨੀਵਰਸਟੀ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਸਦਾ ਖੋਜ ਨਿਬੰਧ, ''ਸਿੰਕ੍ਰੋਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ, ਕੋਹੇਰੈਂਸ, ਅਤੇ ਉੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ੇਅਰਡ-ਮੈਮੋਰੀ ਮਲਟੀਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਲਈ ਇਕਸਾਰਤਾ'', ਜੇ. ਰਾਬਰਟ ਜੰਪ ਅਤੇ ਬਾਰਟ ਸਿੰਕਲੇਅਰ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।{{R|mg}} == ਮਾਨਤਾ == ਦਵਾਰਕਾਦਾਸ 2017 ਵਿੱਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਐਂਡ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਨਿਕਸ ਇੰਜੀਨੀਅਰਜ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਫੈਲੋ ਬਣਿਆ।{{R|ece}} ਉਸਨੂੰ 2018 ਵਿੱਚ "ਸਾਂਝੀ ਮੈਮੋਰੀ ਅਤੇ ਮੁੜ ਸੰਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ" ਲਈ ਇੱਕ ਐ ਸੀ ਐਮ ਫੈਲੋ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਗਈ ਸੀ।{{R|facm}} == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist|refs=<ref name=craw>{{citation|url=https://cra.org/cra-w/sandhya-dwarkadas/|title=Sandhya Dwarkadas|work=Grad Cohort|publisher=Computing Research Association Women|accessdate=2018-12-05}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਜੂਨ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref name=ece>{{citation|url=https://eceweb.rice.edu/news/201701-dwarkadas-alum|year=2017|title=ECE alum Dwarkadas named IEEE Fellow|publisher=Rice Department of Electrical and Computer Engineering|accessdate=2018-12-05|first=Jennifer|last=Hunter|archive-date=2018-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20181206053249/https://eceweb.rice.edu/news/201701-dwarkadas-alum|url-status=dead}}</ref> <ref name=facm>{{citation|url=https://www.acm.org/media-center/2018/december/fellows-2018|title=2018 ACM Fellows Honored for Pivotal Achievements that Underpin the Digital Age|publisher=[[Association for Computing Machinery]]|date=December 5, 2018}}</ref> <ref name=mg>{{mathgenealogy|id=127052}}</ref> <ref name=ur>{{citation|url=http://www.cs.rochester.edu/u/sandhya/|title=Sandhya Dwarkadas, Albert Arendt Hopeman Professor of Engineering|publisher=University of Rochester Department of Computer Science|accessdate=2018-12-05}}</ref>}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * [https://cra.org/cra-w/interview-sandhya-dwarkadas/ ਸੰਧਿਆ ਦਵਾਰਕਾਦਾਸ, ਅਮਾਂਡਾ ਸਟੈਂਟ, ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਰਿਸਰਚ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਵੂਮੈਨ ਨਾਲ ਇੰਟਰਵਿਊ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190328115654/https://cra.org/cra-w/interview-sandhya-dwarkadas/ |date=2019-03-28 }} * {{Google Scholar ID|L1pb8GUAAAAJ}} ਦੁਆਰਾ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]] sz7ttgradl4qlsffyxr5or94hd4l5iu 0 186670 840696 774226 2026-06-11T14:13:48Z Sonia Atwal 49604 /* */ 840696 wikitext text/x-wiki {{Infobox song | name = ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ | cover = The Last Ride 2022 song.jpg | alt = | type = single | artist = [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] | album = | language = ਪੰਜਾਬੀ | released = {{Start date|2022|05|15|df=y}} | recorded = | studio = | genre = * [[ਹਿਪ ਹੌਪ ਸੰਗੀਤ|ਹਿਪ ਹੌਪ]] * [[ਗੈਂਗਸਟਾ ਰੈਪ]] * ਹਾਰਡਕੋਰ ਹਿਪ ਹੌਪ | length = 4:22 | label = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | writer = [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] | producer = ਵਾਜ਼ਿਰ | prev_title = ਸਕੇਪਗੋਟ | prev_year = 2022 | next_title = ਲੈਵਲਜ | next_year = 2022 | misc = {{External music video|{{YouTube|6xoB4ZiKKn0|"ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ"}}}} }} "'''ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ'''" ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] ਦਾ ਇੱਕ ਗੀਤ ਹੈ। ਇਹ 15 ਮਈ, 2022 ਨੂੰ ਸਿੰਗਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੀਤ ਵਾਜ਼ਿਰ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{cite web | url=https://indianexpress.com/article/entertainment/music/sidhu-moose-wala-foretold-death-in-last-song-fans-spot-similarities-the-last-ride-7943097/ | title='Sidhu Moose Wala foretold his death in his last song': Fans spot uncanny similarities | date=31 May 2022 }}</ref> 29 ਮਈ, 2022 ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ "ਲੈਵਲਜ" ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਦਾ ਦੂਜਾ ਆਖਰੀ ਗੀਤ ਸੀ। == ਵਪਾਰਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ == 28 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, "ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ" ਨੇ 7 ਜੂਨ, 2022 ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਏ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 12 ਮਿਲੀਅਨ ਸਟ੍ਰੀਮਜ਼ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ''ਯੂਐਸ ਬਿਲਬੋਰਡ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਕਲੂਸ'' ਵਿੱਚ 113ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।<ref>{{cite web | url=https://www.5dariyanews.com/news/373972-From-295-To-The-Last-Ride-Sidhu-Moosewalas-Songs-Grab-Special-Space-On-Billboard | title=From 295 to the Last Ride: Sidhu Moosewala's Songs Grab Special Space on Billboard }}</ref> ਗਲੋਬਲ ਬਿਲਬੋਰਡ ਚਾਰਟਸ 'ਤੇ ਡੈਬਿਊ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸਿੱਧੂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੋਲੋ ਗੀਤ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, "ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ" ਨੇ 7 ਜੂਨ, 2022 ਨੂੰ ''ਬਿਲਬੋਰਡ ਇੰਡੀਆ ਗੀਤਾਂ'' ਦੇ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਨੰਬਰ 1 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। == ਕਵਰ ਆਰਟ == ਸਿੰਗਲ ਦਾ ਕਵਰ ਟੂਪੈਕ ਸ਼ਕੂਰ ਦੇ ਕਤਲ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। == ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ == ਗੀਤ ਦਾ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਵੀਡੀਓ ਵੀ 15 ਮਈ 2022 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{cite web | url=https://www.livehindustan.com/entertainment/story-sidhu-moose-wala-last-song-was-the-last-ride-fans-says-similarities-between-song-and-song-6562537.html | title=सिद्धू मूसेवाला का आखिरी म्यूजिक वीडियो था the Last Ride, फैन्स बोले- 'गाने और मौत में ये समानताएं' }}</ref> ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਗੁਰਜੰਟ ਪਨੇਸਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜੂਨ 2022 ਤੱਕ, ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ 100 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ==ਚਾਰਟ== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+"ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ" ਲਈ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਚਾਰਟ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ! scope="col"| ਚਾਰਟ (2022) ! scope="col"| ਸਿਖ਼ਰ ਸਥਾਨ |- ! scope="row"| ਕੈਨੇਡਾ<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/2022-06-18/|title=Billboard Canadian Hot 100: Week of June 18, 2022|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=14 June 2022}}</ref> | 25 |- ! scope="row"| ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਕਲੂਸਿਵ ਯੂਐਸ (''[[ਬਿਲਬੋਰਡ (ਮੈਗਜ਼ੀਨ)|ਬਿਲਬੋਰਡ]]'')<ref>{{Cite magazine |title=Sidhu Moosewala |url=https://www.billboard.com/charts/billboard-global-excl-us/2022-06-18/ |access-date=14 June 2022 |magazine=Billboard |language=en-US}}</ref> | 103 |- ! scope="row"| ਭਾਰਤ (''ਬਿਲਬੋਰਡ'')<ref name=":0">{{Cite magazine |last=Cusson |first=Michael |date=2022-02-15 |title=India Songs |url=https://www.billboard.com/charts/india-songs-hotw/2022-06-25/ |access-date=2022-06-21 |magazine=Billboard |language=en-US}}</ref> | 1 |- ! scope="row"| ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼<ref>{{Cite web |title=NZ Hot Singles Chart |url=https://nztop40.co.nz/chart/hotsingles?chart=5334 |access-date=7 June 2022 |publisher=[[Recorded Music NZ]] |language=en |archive-date=21 ਮਈ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220521070025/https://nztop40.co.nz/chart/hotsingles?chart=5334 |url-status=dead }}</ref> | 18 |- ! scope="row"| ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ<ref>{{cite web | url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/ | title=Asian Music Chart Top 40 &#124; Official Charts Company | website=[[Official Charts Company|Official Charts]] }}</ref> | 1 |} ==ਹਵਾਲੇ== {{Reflist}} {{Sidhu Moose Wala}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਗੀਤ]] 4qpoxoxz0nhc0hmgcvmv9ju5kqvskax 840697 840696 2026-06-11T14:14:42Z Sonia Atwal 49604 /* ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ */ 840697 wikitext text/x-wiki {{Infobox song | name = ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ | cover = The Last Ride 2022 song.jpg | alt = | type = single | artist = [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] | album = | language = ਪੰਜਾਬੀ | released = {{Start date|2022|05|15|df=y}} | recorded = | studio = | genre = * [[ਹਿਪ ਹੌਪ ਸੰਗੀਤ|ਹਿਪ ਹੌਪ]] * [[ਗੈਂਗਸਟਾ ਰੈਪ]] * ਹਾਰਡਕੋਰ ਹਿਪ ਹੌਪ | length = 4:22 | label = ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ | writer = [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] | producer = ਵਾਜ਼ਿਰ | prev_title = ਸਕੇਪਗੋਟ | prev_year = 2022 | next_title = ਲੈਵਲਜ | next_year = 2022 | misc = {{External music video|{{YouTube|6xoB4ZiKKn0|"ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ"}}}} }} "'''ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ'''" ਪੰਜਾਬੀ ਗਾਇਕ [[ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ]] ਦਾ ਇੱਕ ਗੀਤ ਹੈ। ਇਹ 15 ਮਈ, 2022 ਨੂੰ ਸਿੰਗਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਗੀਤ ਵਾਜ਼ਿਰ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{cite web | url=https://indianexpress.com/article/entertainment/music/sidhu-moose-wala-foretold-death-in-last-song-fans-spot-similarities-the-last-ride-7943097/ | title='Sidhu Moose Wala foretold his death in his last song': Fans spot uncanny similarities | date=31 May 2022 }}</ref> 29 ਮਈ, 2022 ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ "ਲੈਵਲਜ" ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਦਾ ਦੂਜਾ ਆਖਰੀ ਗੀਤ ਸੀ। == ਵਪਾਰਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ == 28 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, "ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ" ਨੇ 7 ਜੂਨ, 2022 ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਏ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 12 ਮਿਲੀਅਨ ਸਟ੍ਰੀਮਜ਼ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ''ਯੂਐਸ ਬਿਲਬੋਰਡ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਕਲੂਸ'' ਵਿੱਚ 113ਵੇਂ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।<ref>{{cite web | url=https://www.5dariyanews.com/news/373972-From-295-To-The-Last-Ride-Sidhu-Moosewalas-Songs-Grab-Special-Space-On-Billboard | title=From 295 to the Last Ride: Sidhu Moosewala's Songs Grab Special Space on Billboard }}</ref> ਗਲੋਬਲ ਬਿਲਬੋਰਡ ਚਾਰਟਸ 'ਤੇ ਡੈਬਿਊ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸਿੱਧੂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੋਲੋ ਗੀਤ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, "ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ" ਨੇ 7 ਜੂਨ, 2022 ਨੂੰ ''ਬਿਲਬੋਰਡ ਇੰਡੀਆ ਗੀਤਾਂ'' ਦੇ ਚਾਰਟ 'ਤੇ ਨੰਬਰ 1 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। == ਕਵਰ ਆਰਟ == ਸਿੰਗਲ ਦਾ ਕਵਰ ਟੂਪੈਕ ਸ਼ਕੂਰ ਦੇ ਕਤਲ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। == ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ == ਗੀਤ ਦਾ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਵੀਡੀਓ ਵੀ 15 ਮਈ, 2022 ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।<ref>{{cite web | url=https://www.livehindustan.com/entertainment/story-sidhu-moose-wala-last-song-was-the-last-ride-fans-says-similarities-between-song-and-song-6562537.html | title=सिद्धू मूसेवाला का आखिरी म्यूजिक वीडियो था the Last Ride, फैन्स बोले- 'गाने और मौत में ये समानताएं' }}</ref> ਇਸ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਗੁਰਜੰਟ ਪਨੇਸਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜੂਨ, 2022 ਤੱਕ, ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ 100 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ==ਚਾਰਟ== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align:center" |+"ਦ ਲਾਸਟ ਰਾਈਡ" ਲਈ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਚਾਰਟ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ! scope="col"| ਚਾਰਟ (2022) ! scope="col"| ਸਿਖ਼ਰ ਸਥਾਨ |- ! scope="row"| ਕੈਨੇਡਾ<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/charts/canadian-hot-100/2022-06-18/|title=Billboard Canadian Hot 100: Week of June 18, 2022|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=14 June 2022}}</ref> | 25 |- ! scope="row"| ਗਲੋਬਲ ਐਕਸਕਲੂਸਿਵ ਯੂਐਸ (''[[ਬਿਲਬੋਰਡ (ਮੈਗਜ਼ੀਨ)|ਬਿਲਬੋਰਡ]]'')<ref>{{Cite magazine |title=Sidhu Moosewala |url=https://www.billboard.com/charts/billboard-global-excl-us/2022-06-18/ |access-date=14 June 2022 |magazine=Billboard |language=en-US}}</ref> | 103 |- ! scope="row"| ਭਾਰਤ (''ਬਿਲਬੋਰਡ'')<ref name=":0">{{Cite magazine |last=Cusson |first=Michael |date=2022-02-15 |title=India Songs |url=https://www.billboard.com/charts/india-songs-hotw/2022-06-25/ |access-date=2022-06-21 |magazine=Billboard |language=en-US}}</ref> | 1 |- ! scope="row"| ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੌਟ ਸਿੰਗਲਜ਼<ref>{{Cite web |title=NZ Hot Singles Chart |url=https://nztop40.co.nz/chart/hotsingles?chart=5334 |access-date=7 June 2022 |publisher=[[Recorded Music NZ]] |language=en |archive-date=21 ਮਈ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220521070025/https://nztop40.co.nz/chart/hotsingles?chart=5334 |url-status=dead }}</ref> | 18 |- ! scope="row"| ਯੂਕੇ ਏਸ਼ੀਅਨ<ref>{{cite web | url=https://www.officialcharts.com/charts/asian-music-chart/ | title=Asian Music Chart Top 40 &#124; Official Charts Company | website=[[Official Charts Company|Official Charts]] }}</ref> | 1 |} ==ਹਵਾਲੇ== {{Reflist}} {{Sidhu Moose Wala}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਧੂ ਮੂਸੇ ਵਾਲਾ ਦੇ ਗੀਤ]] e93lp1gz7wyyis0rxdd41raqkjsqc5x 0 191611 840679 776452 2026-06-11T12:46:19Z InternetArchiveBot 37445 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 840679 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Srinagar District | settlement_type = [[List of districts of Jammu and Kashmir|District]] of [[Jammu and Kashmir (union territory)|Jammu and Kashmir]] administered by India<ref name=tertiary-kashmir/> | image_skyline = Dal Lake 1.jpg | image_caption = [[Dal Lake]], [[Srinagar]], [[Jammu and Kashmir (union territory)|Jammu and Kashmir]], [[India]]. | image_map1 = Kashmir region. LOC 2003626427 - showing Kashmir division administered by India in neon blue.jpg | map_alt = | map_caption1 = Srinagar district is in Indian-administered [[Jammu and Kashmir (union territory)|Jammu and Kashmir]] in the disputed [[Kashmir]] region<ref name=tertiary-kashmir/> It is in the [[Kashmir division]] (bordered in neon blue). | coordinates = {{coord|34|05|N|74|50|E|region:IN_type:adm2nd_source:GNS-enwiki|display=inline,title}} | image_map = {{maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=300|frame-height=170|frame-align=center|zoom=4|type=point|title=Srinagar district|marker=district|type2=shape|stroke-width2=2|stroke-color2=#808080}} | map_caption = Interactive map of Srinagar district | subdivision_type = Administering country | subdivision_name = [[India]] | coor_pinpoint = Srinagar | subdivision_type2 = [[Union territory]] | subdivision_name2 = [[Jammu and Kashmir (union territory)|Jammu and Kashmir]] | seat_type = [[Headquarters]] | seat = [[Srinagar]] | parts_type = [[List of tehsils in India|Tehsils]] | parts_style = para | p1 = {{olist |Central Shalteng |Chanapora/Natipora |Eidgah| Khanyar| Pantha Chowk| Srinagar North| Srinagar South}} | leader_title = [[District magistrate|District Magistrate]] | leader_name = Bilal Mohiuddin Bhat([[Indian Administrative Service|IAS]]) | area_total_km2 = 1979 | population_total = 1250173 | population_as_of = 2011 | population_density_km2 = auto | population_note = | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +05:30 | timezone1_DST = | utc_offset1_DST = | postal_code_type = | postal_code = | area_code_type = | area_code = | iso_code = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Kashmiri language|Kashmiri]], [[Urdu]], [[Hindi]], [[Dogri language|Dogri]], English<ref name="OfficialLang">{{cite web |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2020/222037.pdf |title=The Jammu and Kashmir Official Languages Act, 2020 |publisher=The Gazette of India|date=27 September 2020 |access-date=27 September 2020}}</ref><ref>{{cite news | title=Parliament passes JK Official Languages Bill, 2020 | work=Rising Kashmir | date=23 September 2020 | url=http://risingkashmir.com/news/parliament-passes-jk-official-languages-bill-2020 | access-date=23 September 2020 | archive-date=24 September 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200924141909/http://risingkashmir.com/news/parliament-passes-jk-official-languages-bill-2020 | url-status=dead }}</ref> | blank1_name_sec1 = Literacy | blank1_info_sec1 = 69.41% | website = http://srinagar.nic.in/ | footnotes = | population_footnotes = <ref>{{cite web |title=Srinagar District |url=https://kvksrinagar.org/about-srinagar |website=24 November 2020 |access-date=14 ਦਸੰਬਰ 2024 |archive-date=15 ਸਤੰਬਰ 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210915232528/https://kvksrinagar.org/about-srinagar |url-status=dead }}</ref> }} '''ਸ੍ਰੀਨਗਰ [[ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ]]''' ਵਿਵਾਦਗ੍ਰਸਤ [[ਕਸ਼ਮੀਰ]] ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ 20 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। [[ਕਸ਼ਮੀਰ ਘਾਟੀ]] ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਇਹ 2011 ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ [[ਜੰਮੂ (ਸ਼ਹਿਰ)|ਜੰਮੂ]] ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਦੀ ਗਰਮੀਆਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਘਰ ਵੀ ਹੈ (ਜੰਮੂ ਸ਼ਹਿਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ)।<ref name="districtcensus">{{Cite web |year=2011 |title=District Census 2011 |url=http://www.census2011.co.in/district.php |access-date=20 July 2020 |publisher=Census2011.co.in}}</ref> ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਸ਼ਹਿਰ੍ ਵੀ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਵਜੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। == ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ == ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 2 ਉਪ-ਮੰਡਲ ਹਨ ਅਰਥਾਤ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਪੂਰਬ। 7 ਤਹਿਸੀਲਾਂ ਹਨਃ * ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਾਲਟੈਂਗ * ਚਨਾਪੋਰਾ/ਨਾਟੀਪੋਰਾ * ਈਦਗਾਹ * ਖੰਨਾਰ * ਪੰਥਾ ਚੌਕ * ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਉੱਤਰੀ * ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਦੱਖਣ। ਇਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ 4 ਬਲਾਕ ਹਨ। * ਹਾਰਵਨ * ਕਮਰਵਾਰੀ * ਖੋਨਮੋਹ * ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਲਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ [[ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ|ਪੰਚਾਇਤਾਂ]] ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। == ਸਿਆਸਤ == ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 1 ਸੰਸਦੀ ਚੋਣ ਖੇਤਰ ਅਰਥਾਤ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਅਤੇ 8, ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕੇ ਹਨ। * ਹਜ਼ਰਤਬਲ * ਜ਼ਾਦੀਬਲ * [[ਈਦਗਾਹ]] * ਖੰਨਾਰ * ਹੱਬਾ ਕਦਲ * ਲਾਲ ਚੌਕ * ਚੰਨਾਪੋਰਾ * ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਾਲਟੈਂਗ<ref>{{Cite web |title=ERO's and AERO's |url=http://ceojammukashmir.nic.in/Assembly_Constituencies.htm |website=CEO JK |publisher=Chief Electoral Officer, Jammu and Kashmir}}</ref> * [[Jamia Ahlehadees Markazi Masjid Madina Chowk Gow Kadal|ਜਾਮੀਆ ਅਹਲੇਹਦੀਸ ਮਰਕਾਜ਼ੀ ਮਸਜਿਦ ਮਦੀਨਾ ਚੌਕ ਗੌ ਕਦਲ]] * * ਹਜ਼ਰਤਬਲ ਅਸਥਾਨ * ਜਾਮੀਆ ਮਸਜਿਦ, ਸ੍ਰੀਨਗਰ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਮਸਜਿਦਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ * ਸ਼ਾਹ-ਏ-ਹਮਾਦਾਨ ਮਸਜਿਦ * ਮਖਦੂਮ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਅਸਥਾਨ * [[ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਮੰਦਰ]], ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ [[ਕਸ਼ਮੀਰ]] ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਮੰਦਰ * [[ਖਾਨਕਾਹ-ਏ-ਮੌਲਾ]] {{Wide image|Srinagar.jpg|650px|ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਡਾਲ ਝੀਲ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਅਲੌਕਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼}} == ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ == * ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਵਿੱਚ ਕਾਲਜਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ * [[List of schools in Srinagar|ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ]] {{Reflist}} == ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ == * {{Official website|http://srinagar.nic.in/}} * ''[http://www.greaterkashmir.com ਗ੍ਰੇਟਰ ਕਸ਼ਮੀਰ]'', ਸ੍ਰੀਨਗਰ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਖ਼ਬਾਰ * ''[http://www.soanmeeraas.in ਸੋਨ ਮੀਰਸ]'', ਸ੍ਰੀਨਗਰ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਅਖ਼ਬਾਰ {{Adjacent communities}}{{Jammu and Kashmir topics}}{{Minority Concentrated Districts in India}} {{Authority control}} [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ]] [[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਤੇ ਗੁਣਕ ਹਨ]] ez8338pxyu1u2iz1v1twfxop7f44s22 0 196521 840712 801519 2026-06-11T16:58:52Z Meenukusam 51574 Created by translating the section "Hindi cinema" from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1349266362|R. D. Burman filmography]]" 840712 wikitext text/x-wiki ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਚੋਣਵੀਂ '''ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ''' ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ '''[[ਰਾਹੁਲ ਦੇਵ ਬਰਮਨ]]''' (ਜਨਮ 27 ਜੂਨ 1939-ਦੇਹਾਂਤ 4 ਜਨਵਰੀ 1994), ਜਿਸ ਨੂੰ '''[[ਰਾਹੁਲ ਦੇਵ ਬਰਮਨ|ਆਰ. ਡੀ. ਬਰਮਨ]]''' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਹ [[ਭਾਰਤ|ਭਾਰਤੀ]] ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉੱਤਮ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਸਕੋਰ/ਸਾਊਂਡਟ੍ਰੈਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। == ਬੰਗਾਲੀ ਸਿਨੇਮਾ == {| class="wikitable sortable" !ਸਾਲ. !ਫ਼ਿਲਮ !ਨੋਟਸ |- |1970 |ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ | | | |- |1981 |''ਅਨੁਸੰਧਾਨ'' |ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ 'ਬਰਸਾਤ ਕੀ ਏਕ ਰਾਤ "ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ |- |- |1981 |''ਟਰੌਈ'' | |- |1984 |''ਤੀਨਮੂਰਤੀ'' |'ਜਾਗੀਰ "ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ |- |1987 |''ਏਕਾਂਤ ਅਪਾਨ'' | |- |1992 |''ਸਵੇਟ ਪਾਥੋਰਰ ਥਾਲਾ'' | |- |1994 |''ਅਜਾਨਾ ਪਥ'' | |- |} == ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ == === 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ === {| class="wikitable sortable" !ਸਾਲ. !ਫ਼ਿਲਮ |- |1961 |''ਛੋਟੇ ਨਵਾਬ'' |- |1965 |''ਭੂਤ ਬੰਗਲਾ'' |- |1965 |''ਤੀਸਰਾ ਕੌਨ'' |- |1966 |''ਪਤੀ ਪਤਨੀ'' |- |1966 |''ਤੀਸਰੀ ਮੰਜ਼ਿਲ'' |- |1967 |''ਚੰਦਨ ਕਾ ਪਲਨਾ'' |- |1967 |''ਬਹਾਰੋਂ ਕੇ ਸਪਨੇ'' |- |1968 |''ਪੜੋਸਨ'' |- |1968 |''ਅਭਿਲਾਸ਼ਾ'' |- |1969 |''ਪਿਆਰ ਕਾ ਮੌਸਮ'' |- |1969 |''ਵਾਰਿਸ'' |- |} === 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ === {| class="wikitable sortable" !ਸਾਲ. !ਫ਼ਿਲਮ |- |1970 |''ਸਾਸ ਭੀ ਕਭੀ ਬਹੂ ਥੀ'' |- |1970 |''ਰਾਤੋਂ ਕਾ ਰਾਜਾ'' |- |1970 |''ਪੁਰਸਕਾਰ'' |- |1970 |''[[ਕਟੀ ਪਤੰਗ]]'' |- |1970 |ਦਾ ਟ੍ਰੇਨ |- |1971 |''ਪਰਾਇਆ ਧਨ'' |- |1971 |''ਮੇਲਾ'' |- |1971 |''ਲਾਖੋ ਮੇਂ ਏਕ'' |- |1971 |''ਹੁਲਚਲ'' |- |1971 |''ਕਾਰਵਾਂ'' |- |1971 |''ਬੁੱਢਾ ਮਿਲ ਗਯਾ'' |- |1971 |''ਅਧਿਕਾਰ'' |- |1971 |''ਪਿਆਰ ਕੀ ਕਹਾਣੀ'' |- |1971 |''ਹੰਗਾਮਾ'' |- |1971 |''ਹਰੇ ਰਾਮ ਹਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ'' |- |1971 |''ਸੰਜੋਗ'' |- |1971 |''ਅਮਰ ਪ੍ਰੇਮ'' |- |1972 |''ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ'' |- |1972 |''ਸੀਤਾ ਔਰ ਗੀਤਾ'' |- |1972 |''[[Savera (1972 film)|ਸਾਵਰਾ]]'' |- |1972 |''ਸਮਾਧੀ'' |- |1972 |''ਰਾਖੀ ਅਤੇ ਹਥਕਡ਼ੀ'' |- |1972 |ਪਰਛਾਈਆਂ |- |1972 |''ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ'' |- |1972 |''ਗਰਮ ਮਸਾਲਾ'' |- |1972 |''ਡਬਲ ਕਰਾਸ'' |- |1972 |''ਰਾਣੀ ਮੇਰਾ ਨਾਮ'' |- |1972 |''ਦੋ ਚੋਰ'' |- |1972 |''ਦਿਲ ਕਾ ਰਾਜਾ'' |- |1972 |''ਅਪਨਾ ਦੇਸ਼'' |- |1972 |''[[ਬੰਬੇ ਟੂ ਗੋਆ|ਬੰਬਈ ਟੁ ਗੋਆ]]'' |- |1972 |''ਜਵਾਨੀ ਦੀਵਾਨੀ'' |- |1972 |''ਰਾਮਪੁਰ ਕਾ ਲਕਸ਼ਮਣ'' |- |1972 |''ਪਰੀਚੇ'' |- |1972 |''ਗੋਮਤੀ ਕੇ ਕਿਨਾਰੇ'' |- |1973 |''ਯਾਦੋਂ ਕੀ ਬਾਰਾਤ'' |- |1973 |''ਸ਼ਰੀਫ ਬੁਦਮਾਸ਼'' |- |1973 |''ਬੜਾ ਕਬੁਤਰ'' |- |1973 |''ਹੀਰਾ ਪੰਨਾ'' |- |1973 |''ਬੰਧੇ ਹਾਥ'' |- |1973 |''ਅਨਾਮਿਕਾ'' |- |1973 |''ਰਾਜਾ ਰਾਣੀ'' |- |1973 |''ਝੀਲ ਕੇ ਉਸ ਪਾਰ'' |- |1973 |''ਜੋਸ਼ਿਲਾ'' |- |1973 |''ਆ ਗਲੇ ਲਗ ਜਾ'' |- |1973 |''ਨਮਕ ਹਰਾਮ'' |- |1973 |''ਰਿਕਸ਼ਾ ਵਾਲਾ'' |- |1973 |''ਜੈਸੇ ਕੋ ਤੈਸਾ'' |- |1973 |''ਫੂਲ ਕਰੋ'' |- |1974 |''ਖੋਟੇ ਸਿੱਕੇ'' |- |1974 |''ਜ਼ਹਰੀਲਾ ਇਨਸਾਨ'' |- |1974 |''ਇਸ਼ਕ ਇਸ਼ਕ'' |- |1974 |''[[Imaan (film)|ਇਮਾਨ]]'' |- |1974 |''ਹਮਸ਼ਕਲ'' |- |1974 |''ਗੁੰਜ'' |- |1974 |''ਚਰਿਤਰਹੀਨ'' |- |1974 |''ਮਨੋਰੰਜਨ'' |- |1974 |''ਆਪ ਕੀ ਕਸਮ'' |- |1974 |''ਦੂਸਰੀ ਸੀਤਾ'' |- |1974 |''ਦਿਲ ਦੀਵਾਨਾ'' |- |1974 |''ਅਜਨਬੀ'' |- |1974 |''ਬੇਨਾਮ'' |- |1974 |''ਸ਼ੈਤਾਨ'' |- |1974 |''ਫਿਰ ਕਬ ਮਿਲੋਗੀ'' |- |1975 |''ਰਾਜਾ'' |- |1975 |''ਮਜ਼ਾਕ'' |- |1975 |''ਖੇਲ ਖੇਲ ਮੇਂ'' |- |1975 |''ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਮੁਝਕੋ ਰਾਜਾ'' |- |1975 |''ਦਿਵਾਰ'' |- |1975 |''ਵਾਰੰਟ'' |- |1975 |ਆਂਧੀ |- |1975 |''ਖੁਸ਼ਬੂ'' |- |1975 |''ਕਾਲਾ ਸੋਨਾ'' |- |1975 |''[[ਸ਼ੋਲੇ]]'' |- |1975 |''ਧਰਮ ਕਰਮ'' |- |1976 |''ਨੇਹਲੇ ਪੇ ਦੇਹਲਾ'' |- |1976 |''ਮਹਾ ਚੋਰ'' |- |1976 |''ਬੰਡਲਬਾਜ਼'' |- |1976 |''ਬਾਲਿਕਾ ਬਧੂ'' |- |1976 |''ਮਹਿਬੂਬਾ'' |- |1976 |''ਗੋ'' |- |1976 |''ਖਲੀਫਾ'' |- |1977 |''ਕਰਮ'' |- |1977 |ਡਾਰਲਿੰਗ ਡਾਰਲਿੰਗ |- |1977 |''ਚਾਂਦੀ ਸੋਨਾ'' |- |1977 |''ਚਲਤਾ ਪੁਰਜ਼ਾ'' |- |1977 |''ਮੁਕਤੀ'' |- |1977 |''ਹਮ ਕਿਸੀਸੇ ਕਮ ਨਹੀਂ'' |- |1977 |''ਚਲਾ ਮੁਰਾਰੀ ਹੀਰੋ ਬਨਣੇ'' |- |1977 |''ਕਿਤਾਬ'' |- |1977 |''[[ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ]]'' |- |1977 |''ਕਿਨਾਰਾ'' |- |1978 |''ਹੀਰਾਲਾਲ ਪੰਨਾਲਾਲ'' |- |1978 |''[[ਘਰ (1978 ਫ਼ਿਲਮ)|ਘਰ]]'' |- |1978 |ਕਸਮੇ ਵਾਦੇ |- |1978 |''ਭੋਲਾ ਬਾਲਾ'' |- |1978 |''ਨੌਕਰੀ'' |- |1978 |''ਆਜ਼ਾਦ'' |- |1978 |''ਫੰਦੇਬਾਜ਼'' |- |1978 |''ਦੇਵਤਾ'' |- |1978 |''ਸ਼ਾਲੀਮਾਰ'' |- |1979 |''[[Bhala Maanus (1979 film)|ਭਲਾ ਮਾਨੂਸ]]'' |- |1979 |''ਸਲਾਮ ਮੇਮਸਬ।'' |- |1979 |''ਹਮਾਰੇ ਤੁਮਹਾਰੇ'' |- |1979 |''ਝੂਟਾ ਕਹੀ ਕਾ'' |- |1979 |''ਗੋਲ ਮਾਲ'' |- |1979 |''ਜੁਰਮਾਨਾ'' |- |1979 |''ਢੋਂਗੀ'' |- |1979 |''ਮੰਜ਼ਿਲ'' |- |1979 |''ਨੌਕਰ'' |- |1979 |''ਮਹਾਨ ਜੂਆ ਖੇਡਣ ਵਾਲਾ'' |- |} === 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ === {| class="wikitable sortable" !ਸਾਲ. !ਫ਼ਿਲਮ |- |1980 |''ਖੁਬਸੂਰਤ'' |- |1980 |''ਅਬਦੁੱਲਾ'' |- |1980 |''[[ਅਲੀਬਾਬਾ ਔਰ 40 ਚੋਰ]]'' |- |1980 |ਦੀ ਬ੍ਰ੍ਨਿੰਗ ਟ੍ਰੇਨ |- |1980 |''ਧਨ ਦੌਲਤ'' |- |1980 |ਰੇਡ ਰੋਜ਼ |- |1980 |''ਫਿਰ ਵਹੀ ਰਾਤ'' |- |1980 |''ਸਿਤਾਰਾ'' |- |1980 |''ਆਂਚਲ'' |- |1980 |''ਸ਼ਾਨ'' |- |1981 |''ਬੂਲੰਦੀ'' |- |1981 |''ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ'' |- |1981 |''ਬਰਸਾਤ ਕੀ ਏਕ ਰਾਤ'' |- |1981 |''ਨਰਮ ਗਰਮ'' |- |1981 |''ਕੁਦਰਤ'' |- |1981 |''ਰੌਕੀ'' |- |1981 |''ਹਰਜਾਈ'' |- |1981 |''ਬਸੇਰਾ'' |- |1981 |''ਜੇਲ੍ਹ ਯਾਤਰਾ'' |- |1981 |''ਘੁੰਗਰੂ ਕੀ ਆਵਾਜ਼'' |- |1981 |''ਕਾਲੀਆ'' |- |1981 |''ਜ਼ਮਾਨੇ ਕੋ ਦਿਖਾਨਾ ਹੈ'' |- |1982 |''ਨਮਕੀਨ'' |- |1982 |''[[ਅੰਗੂਰ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਅੰਗੂਰ]]'' |- |1982 |''ਸਤ੍ਤੇ ਪੇ ਸੱਤਾ'' |- |1982 |ਬੇਮਿਸਾਲ |- |1982 |''ਯੇ ਵਾਦਾ ਰਹਾ'' |- |1982 |''ਦੌਲਤ'' |- |1982 |''ਤੇਰੀ ਕਸਮ'' |- |1982 |''ਆਮਨੇ ਸਾਮਨੇ'' |- |1982 |''ਸਨਮ ਤੇਰੀ ਕਸਮ'' |- |1982 |''ਅਸ਼ਾਂਤੀ'' |- |1982 |''[[ਸ਼ਕਤੀ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਸ਼ਕਤੀ]]'' |- |1982 |''ਸਵਾਮੀ ਦਾਦਾ'' |- |1983 |''ਲਵਰਜ਼'' |- |1983 |ਪੁਕਾਰ |- |1983 |''ਮਾਸੂਮ'' |- |1983 |''ਰੰਗ ਬਿਰੰਗੀ'' |- |1983 |''ਮਹਾਨ'' |- |1983 | |- |1983 |''ਬਡ਼ੇ ਦਿਲਵਾਲਾ'' |- |1983 |''ਮਜ਼ਦੂਰ'' |- |1983 |''ਕਯਾਮਤ'' |- |1983 |''ਰੋਮਾਂਸ'' |- |1983 |''ਜਾਨੇ ਜਾਨ'' |- |1983 |''ਅਗਰ ਤੁਮ ਨਾ ਹੋਤੇ'' |- |1984 |''ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਆਨੰਦ'' |- |1984 |''ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼'' |- |1984 |''ਸਨੀ'' |- |1984 |''ਅੰਦਰ ਬਹਾਰ'' |- |1984 |''ਯੇ ਦੇਸ਼'' |- |1984 |''[[Maati Maangey Khoon|ਮਾਟੀ ਮਾਂਗੇ ਖੂਨ]]'' |- |1984 |''ਦੁਨੀਆ'' |- |1984 |''ਮੰਜ਼ਿਲ ਮੰਜ਼ਿਲ'' |- |1984 |''ਅਵਾਜ਼'' |- |1984 |''ਜਵਾਨੀ'' |- |1984 |''ਫਰਿਸ਼ਤਾ'' |- |1984 |''ਝੁਠਾ ਸਚ'' |- |1984 |''ਕਰਿਸ਼ਮਾ'' |- |1984 |''ਜਾਗੀਰ'' |- |1984 |''ਜ਼ਮੀਨ ਆਸਮਾਨ'' |- |1985 |''ਰਾਹੀ ਬਾਦਲ ਗਏ'' |- |1985 |''ਰਾਮ ਤੇਰੇ ਕਿਤਨੇ ਨਾਮ'' |- |1985 |''ਹਮ ਦੋਨੋ'' |- |1985 |''ਏਕ ਸੇ ਭਲੇ ਦੋ'' |- |1985 |''ਲਾਵਾ'' |- |1985 |''ਜ਼ਬਰਦਸਤ'' |- |1985 |''ਸਿਤਮਗਰ'' |- |1985 |''ਸਾਗਰ'' |- |1985 |''ਅਲਗ ਅਲਗ'' |- |1985 |''ਓਂਚੇ ਲੌਗ'' |- |1985 |''ਆਵਾਰਾ ਬਾਪ'' |- |1985 |''ਅਰਜੁਨ'' |- |1985 |''ਹਮ ਨੌਜਵਾਨ'' |- |1985 |''ਸ਼ਿਵਾ ਕਾ ਇਨਸਾਫ਼'' |- |1986 |''ਏਕ ਮੈਂ ਔਰ ਏਕ ਤੂੰ'' |- |1986 |''ਜੀਵਾ'' |- |1986 |''ਸ਼ਤਰੂ'' |- |1986 |''ਅਨੋਖਾ ਰਿਸ਼ਤਾ'' |- |1986 |''ਪਾਲੇ ਖਾਨ'' |- |1986 |''ਸਮੁੰਦਰ'' |- |1986 |''ਸਵੇਰੇ ਵਾਲੀ ਗਾਡੀ'' |- |1987 |''ਇਨਾਮ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ'' |- |1987 |''ਇਜ਼ਾਜ਼ਾਤ'' |- |1987 |''ਡਕੈਤ'' |- |1987 |''ਅਪਨੇ ਅਪਨੇ'' |- |1988 |''ਮਰਦੋਵਾਲੀ ਬਾਤ'' |- |1988 |''ਜ਼ਲਜ਼ਲਾ'' |- |1988 |''ਲਿਬਾਸ'' |- |1988 |ਰਾਮਾ ਓ ਰਾਮਾ |- |1988 |''ਨਾਮੁਮਕਿਨ'' |- |1989 |''ਮਿਲ ਗਈ ਮੰਜ਼ਿਲ ਮੁਝੇ'' |- |1989 |''ਜੋਸ਼ਿਲੇ'' |- |1989 |''ਦੋਸਤ'' |- |1989 |''ਆਗ ਸੇ ਖੇਲੇਗਾ'' |- |1989 |''ਪਰਿੰਦਾ'' |- |1989 |''ਬਹੁਰਾਨੀ'' |- |} === 1990-1993 === {| class="wikitable" !ਸਾਲ. !ਫ਼ਿਲਮ |- |1990 |''[[Jai Shiv Shankar|ਜੈ ਸ਼ਿਵ ਸ਼ੰਕਰ]]'' |- |1990 |''ਜੀਨ ਦੋ'' |- |1990 |ਦੁਸ਼ਮਣ |- |1991 |''ਇੰਦਰਜੀਤ'' |- |1991 |''ਝੂਠੀ ਸ਼ਾਨ'' |- |1992 |''ਸਿਆਸਤ'' |- |1992 |''ਸਰਫਿਰਾ'' |- |1992 |''ਖੁਲੇ-ਆਮ'' |- |1992 |''ਦਰੋਹੀ'' |- |1992 |''ਆਜਾ ਮੇਰੀ ਜਾਨ'' |- |1993 |''ਗਰਦਿਸ਼'' |- |1993 |''ਗੁਰੂਦੇਵ'' |- |1993 |''ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਕੀ ਪਡ਼ੋਸਨ'' |- |1993 |''[[Tum Karo Vaada|ਤੁਮ ਕਰੋ ਵਾਦਾ]]'' |- |} === ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਰੀਲੀਜ਼ਾਂਃ 1994-ਵਰਤਮਾਨ === * 1994: ''[[Jaanam o Pehla pyaar|ਜਾਨਮ ਓ ਪਹਿਲਾ ਪਿਆਰ]]'' * 1994: 1942: ਏ ਲਵ ਸਟੋਰੀ (ਬੈਸਟ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਡਾਇਰੈਕਟਰ) ਅਵਾਰਡ * 1996: ''ਸੌਤਲਾ ਭਾਈ'' * 1996: ''ਘਾਤਕ'' * 1997: ''[[Anyay Hi nyay|ਅੱਨਯਾਯ ਹੀ ਅੱਨਯਾਯ]]'' * 1999: ''ਜ਼ੁਲਮੀ'' (2 ਗੀਤ) * 2000: ''ਗੈਂਗ'' (ਸਿਰਫ਼ 3 ਗੀਤ) * 2008: ''ਯਾਰ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ'' (48ਵਾਂ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ) == ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ == ਆਰ. ਡੀ. ਬਰਮਨ ਨੇ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਤਾਮਿਲ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। * 1987: ''ਪੂ ਮਜ਼ਹਾਈ ਪੋਜ਼ੀਯੂਥੂ'' * 1988: ਚੁੱਟੀ ਪੂਨਾਈ * 1990: ਉਲਾਗਮ ਪਿਰੰਧਧੁ ਏਨਾਕਾਗਾ''ਉਲਾਗਮ ਪਿਰੰਧਧੁ ਏਨਕਾਗਾ'' == ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ == ਆਰ. ਡੀ. ਬਰਮਨ ਨੇ ਟਾਲੀਵੁੱਡ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਦੀਆਂ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ 2 ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਰਿਲੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾਃ * 1988: ''[[Chinni Krishnudu|ਚਿੰਨੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨੁਡੂ]]'' * 1990: ''ਅੰਤਮ'' == ਅਣ-ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੇ ਗੀਤ == ; ਉਪਲੱਬਧ ਨਹੀਂ (1974) * "ਤੁਹਾਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਦੀਆਂ ਮੁਬਾਰਕਾਂ"-[[ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ]], [[ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ]] * "ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਆਖਰੀ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਨਾਮ, ਹੇ ਰਾਮ"-[[ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ]], [[ਮੁਹੰਮਦ ਰਫ਼ੀ|ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ]] ; ਆਰ ਪਾਰ 2 (1978) * "ਹਮਸ ਕਾ ਪੁੱਛਤ ਹੋ ਭਾਈ"-[[ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ]] ; ਬੇਬਸ (1978) * "ਪਿਆਰ ਜਬ ਕੀਆ ਤੋ"-[[ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ]], [[ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ]] ; ਖਰੀਦਾਰ (1978) {| class="wikitable" !# !ਟਰੈਕ !ਗਾਇਕ |- |1 |"ਚਾਂਦੀ ਕੀ ਚਮਕ ਸੇ ਘਿਰੇ ਹੁਏ ਇਨਸਾਨੋਂ ਕਾ ਕਿਆ ਕਹਨਾ" |[[ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ]] |- |2 |"ਹੋ ਆਜ ਤੁਝੇ ਐਸਾ ਮੈਂ ਜਲਵਾ ਦਿਖਾਊਂਗੀ" |[[ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ]] |- |3 |"ਨਾ ਜਾ ਰੇ ਨਾ ਜਾ ਮੇਰੇ ਸਾਂਵਰੀਆ" |[[ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ]] |} ; ਦੇਵਦਾਸ (1978) * "ਕੁਹੂ ਕੁਹੂ ਕੋਇਲਿਆ"-[[ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ]] * "ਸਹਿਮਾ ਸਹਿਮਾ ਡਰਾ ਸਾ"-ਭੂਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ; ਮੇਜ਼ਾਨ (1978) {| class="wikitable" !# !ਟਰੈਕ !ਗਾਇਕ |- |1 |"ਦਿਲ ਹੈ ਤੇਰਾ ਘਰ" |[[ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ]], [[ਹਰੀਹਰਨ (ਗਾਇਕ )|ਹਰੀਹਰਨ]] |- |2 |"ਗੁੱਸਾ ਹੋ ਕਰ" |[[ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ]], ਅਮਿਤ ਕੁਮਾਰ, [[ਰਾਹੁਲ ਦੇਵ ਬਰਮਨ|ਆਰ. ਡੀ. ਬਰਮਨ]] |- |3 |"ਕੋਈ ਦਿਲ ਕਾ ਹਾਲ ਨਾ ਜਾਨੇ" |[[ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ]], [[ਹਰੀਹਰਨ (ਗਾਇਕ )|ਹਰੀਹਰਨ]] |- |4 |"ਮੌਲਾ ਮੁਹੱਬਤ ਵਾਲੇ" |ਮੁਹੰਮਦ ਅਜ਼ੀਜ਼, ਚੰਦਰਸ਼ੇਖਰ ਗਾਡਗਿਲ |} ; ਮਿਸਟਰ ਹਸਮੁੱਖ (1978) * "ਜੋ ਹੋਗਾ ਦੇਖਾ ਜਾਏਗਾ ਆਓ ਹਮ ਤੁਮ ਪਿਆਰ ਕਰੇਂ"-[[ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ]], [[ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ]] ; ਨਜ਼ਰਾਨਾ (1978) * "ਏਕ ਰੋਜ਼ ਮੁਝੇ ਪੁੱਛਾ ਕਿਸੀਂ"-[[ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ]] ; ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਨੰਬਰ 1 (1978) * " ਆਓ ਦੇਖੋ ਦੇਖੋ"-[[ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ]] ; ਸੋਨ ਕੀ ਲੰਕਾ (1978) {| class="wikitable" !# !ਟਰੈਕ !ਗਾਇਕ (ਸੰਗੀਤ) |- |1 |"ਆਯਾ ਹੂਂ ਤਕਦੀਰ ਬਨਾਨੇ" |[[ਮੰਨਾ ਡੇ]] |- |2 |"ਅੰਖਿਆਂ ਬਰਸੇ" |[[ਸੁਮਨ ਕਲਿਆਣਪੁਰ ਫਿਲਮੀ ਪਲੇਅਬੈਕ ਬੈਕ ਗਾਇਕਾ|ਸੁਮਨ ਕਲਿਆਣਪੁਰ]] |- |3 |"ਤਸਵੀਰ ਲਿਏ ਜਾਤਾ ਹੂਂ" |[[ਮੁਹੰਮਦ ਰਫ਼ੀ|ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ]] |} ; ਖਵਾਹਿਸ਼ (1980) * "ਜਬ ਸੇ ਬਸਾ ਹੈ ਦਿਲ ਮੇਂ ਤੂੰ ਕੈਸਾ ਕੀਆ ਹੈ ਜਾਦੂ"-[[ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ]], [[ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ]] * "ਸ਼ਾਮ ਸੇ ਆਂਖ ਮੇਂ"-[[ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ]] ; ਉਪਲੱਬਧ ਨਹੀਂ (1980) * "ਹਾਂ ਹਾਂ ਆਜ ਮੈਂ ਕੁੱਝ ਕਹਿਣੇਵਾਲਾ ਹੂਂ"-[[ਮੁਹੰਮਦ ਰਫ਼ੀ|ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ]], [[ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ]] ; ਰੇਸ਼ਮਾ ਓ ਰੇਸ਼ਮਾ (1980) * "ਖੁਸ਼ੀ ਕੀ ਸਾਥ ਚਲੇ"-[[ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ]],[[ਊਸ਼ਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ]] * "ਲੇ ਚਲ ਕਹੀਂ ਮੁਝਕੋ"-[[ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ]] ; ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੋਸਤ (1981) {| class="wikitable" !# !ਟਰੈਕ !ਗਾਇਕ |- |1 |"ਲੜਕੀ ਨਹੀਂ ਬਿਜਲੀ ਹੈ ਤੂੰ" |[[ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ]] |- |2 |"ਮੈਂ ਹੂੰ ਵੋ ਜਾਦੂਗਰ" |[[ਮੁਹੰਮਦ ਰਫ਼ੀ|ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ]], [[ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ]], [[ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ]] |- |3 |"ਮੈਂ ਵਹੀ ਹੂਂ" |[[ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ]] |- |4 |"ਮੇਰੀ ਬੇਹਨਾ ਪ੍ਯਾਰੀ ਹੈ" |[[ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ]], [[ਮੰਨਾ ਡੇ]], [[ਪਦਮਿਨੀ ਕੋਲਹਾਪੁਰੇ]], ਸ਼ਿਵਾਂਗੀ ਕੋਲਹਾਪੁਡ਼ੇ |- |5 |"ਮੁਹੱਬਤ ਕੀ ਇਸ਼ਾਰੋ ਮੈਂ" |[[ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ]] |- |6 |"ਪਰਦੇਸੀ ਬੇਹਨਾ" |[[ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ]] |} ; ਅਭੀ ਅਭੀ (1984) {| class="wikitable" !# !ਟਰੈਕ !ਗਾਇਕ |- |1 |"ਜਾਨੇ ਤੁਮ ਕੌਨ ਹੋ" |[[ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ]] |- |2 |"ਅੱਜ ਕੀ ਰਾਤ ਨਾ ਗੁਜਰੇ" |[[ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ]], ਸ਼ਬੀਰ ਕੁਮਾਰ |} ; ਸਭ ਸੇ ਬਡ਼ਾ ਪਾਪ (1984) * "ਸ਼ਿਆਮ ਸੁਨੋ ਮੇਰੀ ਬਿਨਤੀ"-[[ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ]] * "ਤੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ"-[[ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ]], ਮੁਹੰਮਦ ਅਜ਼ੀਜ਼ ; ਜਬ ਪਿਆਰ ਹਮਾਰੀ (1985) * "ਕੀ ਦੁਨੀਆ ਮ੍ਰਿੰਮੋਏ ਦ"-[[ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ]], [[ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ]] ; ਜਾਨ-ਏ-ਜਾਨਾ (1988) {| class="wikitable" !# !ਟਰੈਕ !ਗਾਇਕ |- |1 |"ਹਮ ਗ਼ਰੀਬੋਂ ਕਾ ਭੀ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਹੋ ਜਾਏ" |[[ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ]] |- |2 |"ਪਿਆਰ ਸੇ ਜੋ ਏਕ ਬਾਰ ਦੇਖ ਲੇ ਜੀ ਉੱਠੇ ਮਰਨੇ ਵਾਲਾ" |[[ਕਿਸ਼ੋਰ ਕੁਮਾਰ]] |- |3 |"ਤੂੰ ਨਾ ਮਿਲਾ ਤੋਂ |[[ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ]] |} ; ਤੜਪ ਐਸੀ ਭੀ ਹੋਤੀ ਹੈ (1988) {| class="wikitable" !# !ਟਰੈਕ !ਗਾਇਕ |- |1 |"ਜਿਸੇ ਪਿਆਰ ਜ਼ਮਾਨਾ" |[[ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ]], ਅਮਿਤ ਕੁਮਾਰ |- |2 |"ਤੜਪ ਜੀਨੇ ਨਹੀਂ ਦੇਤੀ" |[[ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ]], ਅਮਿਤ ਕੁਮਾਰ, [[ਸਾਧਨਾ ਸਰਗਮ]] |- |3 |"ਭੂਲ ਜਾ ਦੁਨੀਆ ਕੋ" |[[ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ]], ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਸਿੰਘ |- |4 |"ਯਾਰੋਂ ਜ਼ਰਾ ਥਾਮ ਕੇ" |[[ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ]], ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਸਿੰਘ |- |5 |"ਇਸ਼ਕ ਮੇਂ ਜਬ ਹਮ" |[[ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ]] |- |6 |"ਤੁਮਹਾਰੇ ਰੂਪ ਕਾ ਸੂਰਜ" |ਅਮਿਤ ਕੁਮਾਰ, [[ਸੁਰੇਸ਼ ਵਾਡੇਕਰ|ਸੁਰੇਸ਼ ਵਾਡਕਰ]], [[ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਸੇਸ਼ਾਦਰੀ|ਮੀਨਾਕਸ਼ੀ ਸ਼ੇਸ਼ਾਦਰੀ]] |} ; ਜਂਜੀਰੇਂ (1988) * "ਦੀਆ ਦੀਆ ਦਿਲ ਦੀਆ"-[[ਕਵਿਤਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਮੂਰਤੀ]] ; ਜੀਵਨ ਸਾਤ ਸੁਰੋਂ ਕਾ ਸੰਗਮ (1989) * "ਗੰਗਾ ਜਮੁਨਾ ਸੇ ਦੂਰ"-[[ਸਾਧਨਾ ਸਰਗਮ]] * "ਯਹ ਜੀਵਨ ਸਾਤ ਸੁਰੋਂ ਕਾ ਸੰਗਮ"-ਕੁਮਾਰ ਸਾਨੂ ; ਟਾਈਮ ਲਿਮਿਟ (1989) * "ਅਜੀ ਰੂਕੋ ਤੋ ਜ਼ਰਾ"-ਅਮਿਤ ਕੁਮਾਰ, [[ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ]] * "ਬਰਸੋ ਰੇ ਬਰਸੋ ਰੇ"-[[ਅਨੁਰਾਧਾ ਪੌਡਵਾਲ]], ਸ਼ੈਲੇਂਦਰ ਸਿੰਘ * "ਪਿੰਕੀ ਡਾਰਲਿੰਗ"-ਅਮਿਤ ਕੁਮਾਰ == Hindi cinema == {| class="wikitable" !ਸਾਲ. !ਫ਼ਿਲਮ |- |1961 |''ਛੋਟੇ ਨਵਾਬ'' |- | rowspan="2" |1965 |''ਭੂਤ ਬੰਗਲਾ'' |- |''ਤੀਸਰਾ ਕੌਨ'' |- | rowspan="2" |1966 |''ਪਤੀ ਪਤਨੀ'' |- |''ਤੀਸਰੀ ਮੰਜ਼ਿਲ'' |- | rowspan="2" |1967 |''ਚੰਦਨ ਕਾ ਪਲਨਾ'' |- |''ਬਹਾਰੋਂ ਕੇ ਸਪਨੇ'' |- | rowspan="2" |1968 |''ਪੜੋਸਨ'' |- |''ਅਭਿਲਾਸ਼ਾ'' |- | rowspan="2" |1969 |''ਪਿਆਰ ਕਾ ਮੌਸਮ'' |- |''ਵਾਰਿਸ'' |- |} === 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ === {| class="wikitable" !ਸਾਲ. !ਫ਼ਿਲਮ |- | rowspan="4" |1970 |''ਸਾਸ ਭੀ ਕਭੀ ਬਹੂ ਥੀ'' |- | ''ਰਾਤੋਂ ਕਾ ਰਾਜਾ'' |- |''ਪੁਰਸਕਾਰ'' |- |''ਰੇਲਗੱਡੀ'' |- | rowspan="10" |1971 |''[[ਕਟੀ ਪਤੰਗ]]'' |- |''ਪਰਾਇਆ ਧਨ'' |- |''ਮੇਲਾ'' |- |''ਲਾਖੋਂ ਮੈਂ ਏਕ'' |- |''ਹੁਲਚਲ'' |- |''ਕਾਰਵਾਂ'' |- |''ਬੁੱਢਾ ਮਿਲ ਗਯਾ'' |- |''ਅਧਿਕਾਰ'' |- |''ਪਿਆਰ ਕੀ ਕਹਾਣੀ'' |- |''ਹੰਗਾਮਾ'' |- | rowspan="21" |1972 |''ਹਰੇ ਰਾਮਾ ਹਰੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ'' |- |''ਸੰਜੋਗ'' |- |''ਅਮਰ ਪ੍ਰੇਮ'' |- |''ਸ਼ਹਿਜ਼ਾਦਾ'' |- |''ਸੀਤਾ ਔਰ ਗੀਤਾ'' |- |''[[Savera (1972 film)|ਸਵੇਰਾ]]'' |- |''ਸਮਾਧੀ'' |- |''ਰਾਖੀ ਔਰ ਹਥਕੜੀ'' |- |''ਪਰਛਾਈਆਂ'' |- |''ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ'' |- |''ਗਰਮ ਮਸਾਲਾ'' |- |''ਡਬਲ ਕਰਾਸ'' |- |''ਰਾਣੀ ਮੇਰਾ ਨਾਮ'' |- |''ਦੋ ਚੋਰ'' |- |''ਦਿਲ ਕਾ ਰਾਜਾ'' |- |''ਅਪਨਾ ਦੇਸ਼'' |- |''[[ਬੰਬੇ ਟੂ ਗੋਆ|ਬੋਂਬੇ ਟੂ ਗੋਆ]]'' |- |''ਜਵਾਨੀ ਦੀਵਾਨੀ'' |- |''ਰਾਮਪੁਰ ਕਾ ਲਕਸ਼ਮਣ'' |- |''ਪਰੀਚੇ'' |- |''ਗੋਮਤੀ ਕੇ ਕਿਨਾਰੇ'' |- | rowspan="15" |1973 |''ਯਾਦੋਂ ਕੀ ਬਾਰਾਤ'' |- |''ਸ਼ਰੀਫ ਬਦਮਾਸ਼'' |- |''ਬੜਾ ਕਬੁਤਰ'' |- |''ਹੀਰਾ ਪੰਨਾ'' |- |''ਬੰਧੇ ਹਾਥ'' |- |''ਅਨਾਮਿਕਾ'' |- |''ਰਾਜਾ ਰਾਣੀ'' |- |''ਝੀਲ ਕੇ ਉਸ ਪਾਰ'' |- |''ਜੋਸ਼ੀਲਾ'' |- |''ਆ ਗਲੇ ਲਗ ਜਾ'' |- |''ਨਮਕ ਹਰਾਮ'' |- |''ਰਿਕਸ਼ਾ ਵਾਲਾ'' |- |''ਜੈਸੇ ਕੋ ਤੈਸਾ'' |- |''ਦੋ ਫੂਲ'' |- |''ਹਿਫਾਜਤ'' |- | rowspan="17" |1974 |''ਖੋਟੇ ਸਿੱਕੇ'' |- |''ਜ਼ਹਰੀਲਾ ਇਨਸਾਨ'' |- |''ਇਸ਼ਕ ਇਸ਼ਕ ਇਸ਼ਕ'' |- |''ਸ੍ਰੀਮਾਨ ਰੋਮੀਓ'' |- |''[[Imaan (film)|ਇਮਾਨ]]'' |- |''ਹਮਸ਼ਕਲ'' |- |''ਗੁੰਜ'' |- |''ਚਰਿਤਰਹੀਨ'' |- |''ਮਨੋਰੰਜਨ'' |- |''ਆਪ ਕੀ ਕਸਮ'' |- |''ਦੂਸਰੀ ਸੀਤਾ'' |- |''ਦਿਲ ਦੀਵਾਨਾ'' |- |''ਅਜਨਬੀ'' |- |''ਬੇਨਾਮ'' |- |''ਸ਼ੈਤਾਨ'' |- |''ਫਿਰ ਕਬ ਮਿਲੋਗੀ'' |- |''ਮਦਹੋਸ਼'' |- | rowspan="11" |1975 |''ਰਾਜਾ'' |- |''ਮਜ਼ਾਕ'' |- |ੇਲ ਖੇਲ ਮੇਂ |- |''ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਮੁਝੇ ਰਾਜਾ'' |- |''ਦੀਵਾਰ'' |- |''ਵਾਰੰਟ'' |- |''[[ਆਂਧੀ]]'' |- |''ਖੁਸ਼ਬੂ'' |- |''ਕਾਲਾ ਸੋਨਾ'' |- |''[[ਸ਼ੋਲੇ]]'' |- |''ਧਰਮ ਕਰਮ'' |- | rowspan="6" |1976 |''ਨੇਹਲੇ ਪੇ ਦੇਹਲਾ'' |- |''ਮਹਾ ਚੋਰ'' |- |''ਬੰਡਲਬਾਜ਼'' |- |''ਬਾਲਿਕਾ ਬਧੂ'' |- |''ਮਹਿਬੂਬਾ'' |- |''ਖਲੀਫਾ'' |- | rowspan="10" |1977 |ੁਲੇਟ |- |''ਕਰਮ'' |- |ਡਾਰਲਿੰਗ ਡਾਰਲਿੰਗ |- |''ਚਾਂਦੀ ਸੋਨਾ'' |- |''ਚਲਤਾ ਪੁਰਜ਼ਾ'' |- |''ਮੁਕਤੀ'' |- |''ਹਮ ਕਿਸੀਸੇ ਕਮ ਨਹੀਂ'' |- |''ਚਲਾ ਮੁਰਾਰੀ ਹੀਰੋ ਬਨਨੇ'' |- |''ਕਿਤਾਬ'' |- |''ਕਿਨਾਰਾ'' |- | rowspan="9" |1978 |''ਹੀਰਾਲਾਲ ਪੰਨਾਲਾਲ'' |- |''[[ਘਰ (1978 ਫ਼ਿਲਮ)|ਘਰ]]'' |- |''ਕਾਸਮੇ ਵਾਦੇ'' |- |''ਭੋਲਾ ਬਾਲਾ'' |- |''ਨੌਕਰੀ'' |- |''ਅਜ਼ਾਦ'' |- |''ਫੰਦੇਬਾਜ਼'' |- |''ਦੇਵਤਾ'' |- |''ਸ਼ਾਲੀਮਾਰ'' |- | rowspan="10" |1979 |''[[Bhala Maanus (1979 film)|ਭਲਾ ਮਾਨੂਸ]]'' |- |''ਸਲਾਮ ਮੇਮਸਾਬ'' |- |''ਹਮਾਰੇ ਤੁਮਹਾਰੇ'' |- |''ਝੂਟਾ ਕਹੀ ਕਾ'' |- |''ਗੋਲ ਮਾਲ'' |- |''ਜੁਰਮਾਨਾ'' |- |''ਢੋਂਗੀ'' |- |''ਮੰਜਿਲ'' |- |''ਨੌਕਰ'' |- |ਦਾ ਗ੍ਰੇਟ ਗੇੰਬਲਰ |- |} {| class="wikitable" !ਸਾਲ. !ਫ਼ਿਲਮ |- | rowspan="11" |1980 |''[[Katil Kaun?|ਕਾਤਿਲ ਕੌਨ?]]'' |- |''ਖੁਬਸੂਰਤ'' |- |''ਅਬਦੁੱਲਾ'' |- |''[[ਅਲੀਬਾਬਾ ਔਰ 40 ਚੋਰ]]'' |- |ਦਾ ਬਰਨਿੰਗ ਟ੍ਰੇਨ |- |''ਧਨ ਦੌਲਤ'' |- |ਰੇਡ ਰੋਜ਼ |- |''ਫਿਰ ਵਹੀ ਰਾਤ'' |- |''ਸਿਤਾਰਾ'' |- |''ਆਂਚਲ'' |- |''ਸ਼ਾਨ'' |- | rowspan="11" |1981 |''ਬੂਲੰਦੀ'' |- |ਵ ਸਟੋਰੀ |- |''ਬਰਸਾਤ ਕੀ ਏਕ ਰਾਤ'' |- |''ਨਰਮ ਗਰਮ'' |- |''ਕੁਦਰਤ'' |- |''ਰੌਕੀ'' |- |''ਹਰਜਾਈ'' |- |''ਬਸੇਰਾ'' |- |''ਜੇਲ੍ਹ ਯਾਤਰਾ'' |- |''ਘੁੰਗਰੂ ਕੀ ਆਵਾਜ਼'' |- |''ਕਾਲੀਆ'' |- | rowspan="13" |1982 |''ਜ਼ਮਾਨੇ ਕੋ ਦਿਖਾਨਾ ਹੈ'' |- |''ਨਮਕੀਨ'' |- |''[[ਅੰਗੂਰ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਅੰਗੂਰ]]'' |- |''ਸੱਤੇ ਪੇ ਸੱਤਾ'' |- |''ਬੈਮੀਸਲ'' |- |''ਯੇ ਵਾਦਾ ਰਹਾ'' |- |''ਦੌਲਤ'' |- |''ਤੇਰੀ ਕਸਮ'' |- |''ਆਮਨੇ ਸਾਮਨੇ'' |- |''ਸਨਮ ਤੇਰੀ ਕਸਮ'' |- |''ਅਸ਼ਾਂਤੀ'' |- |''[[ਸ਼ਕਤੀ (ਫ਼ਿਲਮ)|ਸ਼ਕਤੀ]]'' |- |''ਸਵਾਮੀ ਦਾਦਾ'' |- | rowspan="12" |1983 |''ਲਵਰਜ਼'' |- |''ਪੁਕਾਰ'' |- |''ਮਾਸੂਮ'' |- |''ਰੰਗ ਬਿਰੰਗੀ'' |- |''ਮਹਾਨ'' |- |ਬੇਤਾਬ |- |''ਬੜੇ ਦਿਲਵਾਲਾ'' |- |''ਮਜ਼ਦੂਰ'' |- |''ਕਯਾਮਤ'' |- |''ਰੋਮਾਂਸ'' |- |''ਜਾਨੇ ਜਾਨ'' |- |''ਅਗਰ ਤੁਮ ਨਾ ਹੋਤੇ'' |- | rowspan="15" |1984 |''ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਆਨੰਦ'' |- |''ਬਾਕਸਰ'' |- |''ਸਨੀ'' |- |''ਅੰਦਰ ਬਾਹਰ'' |- |''ਯੇ ਦੇਸ਼'' |- |''[[Maati Maangey Khoon|ਮਾਟੀ ਮਾਂਗੇ ਖੂਨ]]'' |- |''ਦੁਨੀਆ'' |- |''ਮੰਜ਼ਿਲ ਮੰਜ਼ਿਲ'' |- |''ਅਵਾਜ਼'' |- |''ਜਵਾਨੀ'' |- |''ਫਰਿਸ਼ਤਾ'' |- |''ਝੁਠਾ ਸਚ'' |- |''ਕਰਿਸ਼ਮਾ'' |- |''ਜਾਗੀਰ'' |- |''ਜ਼ਮੀਨ ਆਸਮਾਨ'' |- | rowspan="15" |1985 |''ਰਾਹੀ ਬਾਦਲ ਗਏ'' |- |''ਰਾਮ ਤੇਰੇ ਕਿਤਨੇ ਨਾਮ'' |- |''ਹਮ ਦੋਨੋ'' |- |''ਏਕ ਸੇ ਭਲੇ ਦੋ'' |- |''ਲਾਵਾ'' |- |''ਜ਼ਬਰਦਸਟ'' |- |''ਸਿਤਮਗਰ'' |- |''ਸਾਗਰ'' |- |''ਅਲਗ ਅਲਗ'' |- |''ਓਂਚੇ ਲੌਗ'' |- |''ਆਵਾਰਾ ਬਾਪ'' |- |''ਅਰਜੁਨ'' |- |''ਹਮ ਨੌਜਵਾਨ'' |- |''ਸ਼ਿਵਾ ਕਾ ਇਨਸਾਫ਼'' |- |''ਆਰ ਪਾਰ'' |- | rowspan="7" |1986 |ਏਕ ਮੈਂ ਔਰ ਏਕ ਤੂ |- |''ਜੀਵਾ'' |- |''ਸ਼ਤਰੂ'' |- |''ਅਨੋਖਾ ਰਿਸ਼ਤਾ'' |- |''ਪਾਲੇ ਖਾਨ'' |- |''ਸਮੁੰਦਰ'' |- |''ਸੇਵਰੇ ਵਾਲੀ ਗਾੜੀ'' |- | rowspan="6" |1987 |''ਇਨਾਮ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ'' |- |''ਇਜ਼ਾਜ਼ਾਤ'' |- |''ਹਿਫਾਜਤ'' |- |''ਡਕੇਤ'' |- |''ਅਪਨੇ ਅਪਨੇ'' |- |''[[ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ]]'' |- | rowspan="5" |1988 |''ਮਰਦੋਂ ਵਾਲੀ ਬਾਤ'' |- |''ਜ਼ਲਜ਼ਲਾ'' |- |''ਲਿਬਾਸ'' |- |''ਰਾਮਾ ਓ ਰਾਮਾ'' |- |''ਨਾਮੁਮਕਿਨ'' |- | rowspan="5" |1989 |''ਮਿਲ ਗਈ ਮੰਜ਼ਿਲ ਮੁਝੇ'' |- |''ਜੋਸ਼ੀਲੇ'' |- |''ਦੋਸਤ'' |- |''ਆਗ ਸੇ ਖੇਲੇਗਾ'' |- |''ਪਰਿੰਦਾ'' |- |} === 1990-1993 === {| class="wikitable" !ਸਾਲ. !ਫ਼ਿਲਮ |- | rowspan="3" |1990 |''ਬਹੁਰਾਨੀ'' |- |''ਜੀਨ ਦੋ'' |- |ਦੁਸ਼ਮਨ |- |1991 |''ਇੰਦਰਜੀਤ'' |- | rowspan="5" |1992 |''ਝੂਠੀ ਸ਼ਾਨ'' |- |''ਸਿਆਸਤ'' |- |''ਸਰਫਿਰਾ'' |- |''ਖੁਲੇ-ਆਮ'' |- |''ਦਰੋਹੀ'' |- | rowspan="4" |1993 |''ਆਜਾ ਮੇਰੀ ਜਾਨ'' |- |''ਗਰਦਿਸ਼'' |- |''ਗੁਰੂਦੇਵ'' |- |''[[Tum Karo Vaada|ਤੁਮ ਕਰੋ ਵਾਦਾ]]'' |- |} === ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਰੀਲੀਜ਼ਾਂਃ 1994-ਵਰਤਮਾਨ === * 1994: ''ਜਨਮ ਸੇ ਪਹਿਲੇ'' * 1994: ''ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਕੀ ਪੜੋਸਨ'' * 1994: ''1942'' (ਸਰਬੋਤਮ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ) * 1996: ''ਸੌਤੇਲਾ ਭਾਈ'' * 1996: ''ਘਾਤਕ'' * 1997: ਏਨਿਵੇ ਹੀ ਏਨਿਵੇ * 1999: ''ਜ਼ੁਲਮੀ'' (ਸਿਰਫ਼ 1 ਗੀਤ) * 2000: ''ਗੈਂਗ'' (ਸਿਰਫ਼ 1 ਗੀਤ) * 2008: ''ਯਾਰ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ'' (48ਵਾਂ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ) == ਹਵਾਲੇ == {{Reflist}} 1twp8ki5q1tn9utgstmfgdp5h1hyd6z 3 203743 840725 833858 2026-06-12T11:03:17Z J ansari 15836 J ansari ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MykolaHK]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Hongkongski]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/MykolaHK|MykolaHK]]" to "[[Special:CentralAuth/Hongkongski|Hongkongski]]" 833858 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=MykolaHK}} -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:New user message|New user message]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:New user message|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 10:04, 6 ਮਾਰਚ 2026 (UTC) jukckssgr2udtgd8ve1fa8p2rihxro3 0 204589 840711 839164 2026-06-11T16:35:52Z ~2026-34192-97 60603 840711 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ਜਾਰਜਿਓ ਬੁਇਜ਼ਾ | image = | caption = | birth_date = 15 ਜੁਲਾਈ 1947 | birth_place = [[ਇਟਲੀ]] ਲੇੱਕੋ | death_date = | death_place = | occupation = ਖੇਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ | known_for = ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਰੱਖਣ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਯ ਯੋਜਨਾ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਹਰਿਆਲੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ | spouse = | children = | parents = }} '''ਜਾਰਜਿਓ ਬੁਇਜ਼ਾ''' ([[ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ]]: Giorgio Buizza, 15 ਜੁਲਾਈ 1947 ਨੂੰ ਜਨਮ) ਇੱਕ ਇਟਾਲਵੀ ਖੇਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹੈ। ਜਿਓਰਜੋ ਬੁਇੱਜ਼ਾ (Giorgio Buizza) ਨੂੰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਵਣ ਵਿਗਿਆਨ, ਭੂ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਯ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਾਨੂੰਨਾਂ, ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਲਾਗੂਅਤ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਟਲੀ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੇ ਨਿਆਂਇਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੂ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਯ ਕਮੇਟੀਆਂ (Commissioni per il Paesaggio) ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ ਅਤੇ 1982 ਤੋਂ ਲੇੱਕੋ ਅਦਾਲਤ (Tribunale di Lecco) ਦੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਾਖਾ ਦਾ ਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ। == ਜੀਵਨੀ == ਜਾਰਜਿਓ ਬੁਇਜ਼ਾ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਜੁਲਾਈ 1947 ਨੂੰ ਲੇੱਕੋ, ਇਟਲੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਸਨੇ “G. Parini” ਤਕਨੀਕੀ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ 1971 ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਖੇਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 1973 ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। 1974 ਤੋਂ 1975 ਤੱਕ ਉਸਨੇ “ਖੇਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਫਾਰਮ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਤਕਨੀਕਾਂ” ਸਿਖਾਉਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੇ ਆਓਸਟਾ ਵਿੱਚ ਐਲਪਾਈਨ ਮਿਲਟਰੀ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸੈਨਾ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡ ਲੈਫਟਿਨੈਂਟ ਇੰਸਟ੍ਰਕਟਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। == ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਜੀਵਨ == 1975 ਤੋਂ 1985 ਤੱਕ ਉਹ ਕੋਮੋ ਸਰਵੇਅਰਜ਼ ਕਾਲਜ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਿਹਾ। 1973 ਤੋਂ ਉਹ ਕੋਮੋ, ਲੇੱਕੋ ਅਤੇ ਸੋੰਦਰੀਓ ਦੇ ਖੇਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਵਣ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੰਘ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੈ। 1985 ਤੋਂ ਉਹ ਲੇੱਕੋ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਜ্ঞ ਵਜੋਂ ਰਜਿਸਟਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਰੱਖਣ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਯ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਹਰਿਆਲੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਜਨਤਕ ਚਰਚਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।<ref>{{cite web|url=https://www.ilgiorno.it/lecco/cronaca/alberi-abbattuti-braccio-di-ferro-ae447c8b|title=ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਨਾਲ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ|access-date=11 April 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.leccotoday.it/notizie/il-parcheggio-di-via-sassi-sara-riqualificato-buizza-ma-non-tagliate-l-olmo.html|title=ਪਾਰਕਿੰਗ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦਾ ਮਾਮਲਾ|access-date=11 April 2026}}</ref> == ਜਨਤਕ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ == * ਲੋਮਬਾਰਡੀਆ ਖੇਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੰਘ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ (2009–2013) * ਕੋਮੋ, ਲੇੱਕੋ ਅਤੇ ਸੋੰਦਰੀਓ ਖੇਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੰਘ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ * ਲੇੱਕੋ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕੌਂਸਲਰ (2001–2009; 2010 ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ) * ਲੇੱਕੋ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਯ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਮੈਂਬਰ * ਪਾਰਕੋ ਵੈਲੇ ਡੇਲ ਲੈਂਬਰੋ ਦ੍ਰਿਸ਼ਯ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਮੈਂਬਰ<ref>{{cite web|url=https://agronotizie.imagelinenetwork.com/agricoltura-economia-politica/2012/05/21/fodaf-preoccupazione-per-l-agricoltura-lombarda/20519|title=ਲੋਮਬਾਰਡੀਆ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ|access-date=11 April 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://agronotizie.imagelinenetwork.com/agricoltura-economia-politica/2013/07/01/agronomi-lombardi-in-vista-del-rinnovo-delle-cariche-nazionali/33843|title=ਲੋਮਬਾਰਡ ਖੇਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀ ਚੋਣਾਂ|access-date=11 April 2026}}</ref> == ਜਨਤਕ ਬਿਆਨ == ਉਸਨੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਹਰਿਆਲੀ ਬਾਰੇ ਕਈ ਲੇਖ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਪੱਤਰ ਲਿਖੇ ਹਨ।<ref>{{cite web|url=https://lecconotizie.com/societa/lecco-societa/la-lettera-giorgio-buizza-ridateci-gli-alberi-di-villa-manzoni/|title=ਵਿਲਾ ਮਾਂਜ਼ੋਨੀ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਵਾਪਸ ਦਿਓ|access-date=11 April 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.laprovinciaunicatv.it/stories/lecco/lecco-citta/quel-platano-non-e-garibaldi-ma-merita-comunque-futuro-migliore-o_3268643_11/|title=ਇਹ ਦਰੱਖਤ ਗੈਰੀਬਾਲਡੀ ਨਹੀਂ ਹੈ|access-date=11 April 2026}}</ref> == ਹਵਾਲੇ == <references /> {{DEFAULTSORT:Buizza, Giorgio}} [[Category:1947 births]] [[Category:Italian agronomists]] [[Category:People from Lecco]] lhxiicm58cwbukmasmstd9a9cii1x0d 3 204699 840713 2026-06-11T17:16:10Z New user message 10694 Adding [[Template:Welcome|welcome message]] to new user's talk page 840713 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|realName=|name=ਮਨਪ੍ਰੀਤਖਾਲਸਾ}} -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:New user message|New user message]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:New user message|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 17:16, 11 ਜੂਨ 2026 (UTC) lk1fgp6qt29apcgvlcnrakcx8mb7y7g 3 204700 840726 2026-06-12T11:03:17Z J ansari 15836 J ansari ਨੇ ਸਫ਼ਾ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MykolaHK]] ਨੂੰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Hongkongski]] ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/MykolaHK|MykolaHK]]" to "[[Special:CentralAuth/Hongkongski|Hongkongski]]" 840726 wikitext text/x-wiki #ਰੀਡਾਇਰੈਕਟ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Hongkongski]] pnqwb982sc0i8d9ps868yruluiquz29