ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="pa">
  <siteinfo>
    <sitename>ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ</sitename>
    <dbname>pawiki</dbname>
    <base>https://pa.wikipedia.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.7</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">ਮੀਡੀਆ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ਖ਼ਾਸ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ਵਰਤੋਂਕਾਰ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ਤਸਵੀਰ</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ਫਰਮਾ</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ਮਦਦ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ਸ਼੍ਰੇਣੀ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ਫਾਟਕ</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ਫਾਟਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ਮੌਡਿਊਲ</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
      <namespace key="2600" case="first-letter">Topic</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2300</id>
    <revision>
      <id>841437</id>
      <parentid>841416</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T18:05:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nitesh Gill</username>
        <id>8973</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਮਨੋਰੰਜਨ */ ਕੋਈ ਹਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ</comment>
      <origin>841437</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="110120" sha1="nrp7o6ad9y4is01eiawt79ytftal9tb" xml:space="preserve">{{about|ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਰਾਜ|ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰ|ਪੰਜਾਬ|ਇਸ ਨਾਮ ਦੀ ਹੋਰ ਵਰਤੋਂ|ਪੰਜਾਬ (ਗੁੰਝਲ-ਖੋਲ੍ਹ)}}
{{Infobox Indian state or territory
| name = ਪੰਜਾਬ
| image_skyline = {{Photomontage
| photo1a      = Golden Temple, Amritsar, Punjab UNAG.jpg
| photo2a      = Virasat-e-Khalsa-Roxy.jpg
| photo2b      = Devi Talab Mandir.jpg
| photo3a      = Fateh Burj night.png
| photo3b      = Khalsa College-Monumentos de Amritsar-India16.JPG
| photo4a      = Panorama of Jallianwala Bagh-IMG 6348 (cropped).jpg
| photo4b      = Qila Mubarak In 2015.jpg
| spacing      = 2
| color_border =
| color        =
| size         = 260
| border       = no
| foot_montage = ਉੱਪਰ ਤੋਂ ਘੜੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ: [[ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ]]; [[ਦੇਵੀ ਤਾਲਾਬ ਮੰਦਰ|ਦੇਵੀ ਤਾਲਾਬ ਮੰਦਰ, ਜਲੰਧਰ]]; [[ਖਾਲਸਾ ਕਾਲਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]]; [[ਕਿਲਾ ਮੁਬਾਰਕ]]; [[ਜੱਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ਼|ਜਲ੍ਹਿਆਂਵਾਲਾ ਬਾਗ ਯਾਦਗਾਰ]]; [[ਫਤਿਹ ਬੁਰਜ]]; [[ਵਿਰਾਸਤ-ਏ-ਖਾਲਸਾ]]}}
| type = ਰਾਜ
| etymology = ਪੰਜ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ
| image_seal = Seal of the Government Of Punjab (Black On White).svg{{!}}class=skin-invert
| image_map = IN-PB.svg
| coordinates = {{coord|30.79|75.84|region:IN-PB_type:adm1st|display=inline,title}}
| region = ਉੱਤਰ ਭਾਰਤ
| before_was = [[ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ]]&lt;br/&gt;[[ਪੈਪਸੂ]]
| formation_date4 = 26 ਜਨਵਰੀ 1950 ਅਤੇ 1 ਨਵੰਬਰ 1966 (Reorganisation)
| capital = ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ
| largestcity = ਲੁਧਿਆਣਾ
| districts = [[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ|23]]
| Governor = [[ਗੁਲਾਬ ਚੰਦ ਕਟਾਰੀਆ]]
| Chief_Minister = [[ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ]]
| party = [[ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ|ਆਪ]]
| legislature_type = ਇੱਕ ਸਦਨੀ
| assembly = [[ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ]]
| assembly_seats = 117 ਸੀਟਾਂ
| rajya_sabha_seats = 7 ਸੀਟਾਂ
| lok_sabha_seats = 13 ਸੀਟਾਂ
| judiciary = [[ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈਕੋਰਟ]]
| area_total_km2 = 50362
| area_rank = 20ਵਾਂ
| elevation_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Know Punjab – Government of Punjab, India |url=https://punjab.gov.in/know-punjab/ |access-date=24 March 2023 |language=en-US |archive-date=13 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210713061012/https://punjab.gov.in/know-punjab/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| elevation_m =
| elevation_max_m = 1,000
| elevation_max_point = ਨੈਣਾ ਦੇਵੀ ਰੇਂਜ ਦੀ ਬਿਨ੍ਹਾ ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਚੋਟੀ
| elevation_min_m = 105
| elevation_min_point = [[ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ]]
| population_footnotes = &lt;ref&gt;{{cite book | url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/population-projections-for-india-and-states-2011-2036/ | title=Population Projections for India and States, 2011–2036 | date=July 2020 | access-date=25 March 2023 | archive-date=13 March 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230313055356/https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/population-projections-for-india-and-states-2011-2036/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| population_total = {{IncreaseNeutral}} 31,188,000
| population_as_of = 2025
| population_rank = 16ਵਾਂ
| population_density = 550
| population_urban = 42.55%
| population_rural = 57.45%
| population_demonym = [[ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ|ਪੰਜਾਬੀ]]
| 0fficial_Langs = [[ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਪੰਜਾਬੀ]]&lt;ref name=&quot;2011lang&quot;&gt;{{cite web|url=http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf|title=Report of the Commissioner for linguistic minorities: 50th report (July 2012 to June 2013)|publisher=Commissioner for Linguistic Minorities, Ministry of Minority Affairs, Government of India|access-date=4 December 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160708012438/http://nclm.nic.in/shared/linkimages/NCLM50thReport.pdf|archive-date=8 July 2016}}&lt;/ref&gt;
| official_script = [[ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ]]
| GDP_footnotes = &lt;ref&gt;{{cite web |last=Singh |first=Shruti |date=8 April 2025 |title=Punjab Budget Analysis 2025-26 |url=https://prsindia.org/files/budget/budget_state/punjab/2025/Punjab_Budget_Analysis_2025-26.pdf |website=[[PRS Legislative Research]] |access-date=17 July 2025}}&lt;/ref&gt;
| GDP_total = {{Increase}} $104.86 ਬਿਲੀਅਨ (ਨਾਮਾਤਰ)&lt;br/&gt;{{Increase}} $441.71 ਬਿਲੀਅਨ (ਪੀਪੀਪੀ)
| GDP_year = 2025–26 ਅੰਦਾਜ਼ਨ
| GDP_rank = 16ਵਾਂ
| GDP_per_capita = {{Increase}} {{INRConvert|244527|lk=r}} (ਨਾਮਾਤਰ)&lt;br/&gt;{{Increase}} $14,163 (ਪੀਪੀਪੀ)
| GDP_per_capita_rank = 19ਵਾਂ
| HDI = {{Increase}} 0.698 {{color|orange|Medium}}&lt;ref&gt;{{cite web |title=India: Subnational HDI |url=https://globaldatalab.org/shdi/table/shdi/IND/ |website=Global Data Labs |access-date=8 June 2025}}&lt;/ref&gt;
| HDI_year = 2022
| HDI_rank = 12ਵਾਂ
| literacy = 83.4%&lt;ref&gt;{{Cite book |url=https://www.mospi.gov.in/sites/default/files/publication_reports/AnnualReport_PLFS2023-24L2.pdf |title=Annual Report, Periodic Labour Force Survey (PLFS) (July 2023 – June 2024) |date=23 September 2024 |publisher=National Sample Survey Office, Ministry of Statistics and Programme Implementation, Government of India |pages=A-10 |chapter=Appendix-A: Detailed tables, Table (7): Literacy rate (in per cent) of persons of different age groups for each State/UT (persons, age-group (years): 7 &amp; above, rural+urban (column 6))}}&lt;/ref&gt;
| literacy_year = 2024
| literacy_rank = 23ਵਾਂ
| sex_ratio = 906[[ਔਰਤ|♀]]/1000 [[ਮਰਦ|♂]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Sex ratio of State and Union Territories of India as per National Health survey (2019–2021) |url=https://main.mohfw.gov.in/basicpage-14 |website=Ministry of Health and Family Welfare, India |access-date=8 January 2023 |archive-date=8 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230108164803/https://main.mohfw.gov.in/basicpage-14 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| sexratio_year = 2025
| sexratio_rank = 25ਵਾਂ
| iso_code = IN-PB
| registration_plate = PB
| website = punjab.gov.in
| mammal = [[ਕਾਲਾ ਹਿਰਨ]]
| bird = ਉੱਤਰੀ ਗੋਸ਼ਾਕ&lt;ref&gt;{{cite news|title=State Bird is BAAZ|url=http://www.dayandnightnews.com/2011/05/baaz-is-back-as-punjabs-state-bird|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714213412/http://www.dayandnightnews.com/2011/05/baaz-is-back-as-punjabs-state-bird/|archive-date=14 July 2014}}&lt;/ref&gt;
| fish = [[ਸਿੰਧ ਦਰਿਆ ਡਾਲਫਿਨ]]
| flower = [[ਗਲੈਡੀਓਲਸ]]
| tree = [[ਟਾਹਲੀ]]
| fruit = [[ਮੈਂਡਰਿਨ ਸੰਤਰਾ|ਮੈਂਡਰਿਨ]]
| image_highway = SH IN-PB.png
| SH_numbers = [[ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਸਟੇਟ ਹਾਈਵੇਅਸ ਦੀ ਸੂਚੀ|PB SH1 - PB SH41]]
}}

'''ਪੰਜਾਬ''' ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ [[ਭਾਰਤ]] ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸਮੁੱਚੇ [[ਪੰਜਾਬ ਖੇਤ‍ਰ]] ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਗ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਭਾਗ [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] ਵਿੱਚ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਦਾ ਪੰਜਾਬ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ [[ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ|ਲਹਿੰਦਾ ਪੰਜਾਬ]] ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ [[ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ (ਰਾਜ)|ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ]], ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ [[ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]], ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ [[ਹਰਿਆਣਾ]], ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ [[ਰਾਜਸਥਾਨ]] ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ [[ਪੰਜਾਬ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ)|ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ]] ਨਾਲ&lt;ref name=&quot;Borders&quot;&gt;{{cite web|title=Border Area Development Programmes in Punjab|url=http://pbplanning.gov.in/pdf/Annexure-VI.pdf|publisher=Department of Planning Punjab|access-date=22 March 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160910030353/http://pbplanning.gov.in/pdf/annexure-vi.pdf|archive-date=10 September 2016}}&lt;/ref&gt; ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਰਾਜ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ 50,362 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ (19,445 ਵਰਗ ਮੀਲ) ਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਲ [https://www.panjaabstudy.com/2022/07/gk-questions-in-punjabi-general-knowledge-in-punjabi.html ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰ] ਦਾ 1.53% ਹੈ।&lt;ref name=&quot;censusofficial&quot;&gt;{{cite web|title=Official site of the Ministry of Statistics and Programme Implementation, India|url=http://mospi.nic.in/mospi_new/upload/SYB2013/ch2.html|access-date=20 July 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203163229/http://mospi.nic.in/mospi_new/upload/SYB2013/ch2.html|archive-date=3 December 2013}}&lt;/ref&gt; ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਖੇਤਰਫਲ ਵਜੋਂ 20ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]], [[ਲੁਧਿਆਣਾ]], [[ਜਲੰਧਰ]], [[ਬਠਿੰਡਾ]], [[ਮੋਗਾ]], [[ਸੰਗਰੂਰ]], [[ਮੋਹਾਲੀ]] ਅਤੇ [[ਪਟਿਆਲਾ]] ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ [[ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ]] ਹੈ।

1947 ਵਿਚ [[ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ]] ਤੋਂ ਬਾਅਦ [[ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤ]] ਦੇ '''ਪੰਜਾਬ''' ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਰਮਿਆਨ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।&lt;ref&gt;https://www.bbc.com/punjabi/articles/c1ep8748d57o&lt;/ref&gt; 1966 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮੁੜ ਵੰਡ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ [[ਹਰਿਆਣਾ]] ਅਤੇ [[ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]] ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਏ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਬਣਿਆ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਸੂਬਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ [[ਸਿੱਖ]] ਬਹੁਮਤ (59%) ਵਿੱਚ ਹਨ।

ਯੂਨਾਨੀ ਲੋਕ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ''ਪੈਂਟਾਪੋਟਾਮੀਆ'' ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਦੇ ਸਨ&lt;ref&gt;https://brainly.in/question/19636090&lt;/ref&gt; ਜੋ ਕਿ ਪੰਜ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਡੈਲਟਾ ਹੈ। ਪਾਰਸੀਆਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ''ਅਵੈਸਟਾ''  ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਪੁਰਾਤਨ '''ਹਪਤਾ ਹੇਂਦੂ''' ਜਾਂ '''ਸਪਤ-ਸਿੰਧੂ''' (ਸੱਤ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ) ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨਾਨੀਆਂ, ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈਆਂ, ਅਫ਼ਗਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਇਰਾਨੀਆਂ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼-ਦੁਆਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਿੱਤਾ [[ਖੇਤੀਬਾੜੀ]] ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਣਕ ਉਤਪਾਦਕ ਹੈ। ਕਣਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੈਦਾਵਾਰ [[ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ|ਫ਼ਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ]] ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਨਾਜ ਮੰਡੀ '''[[ਖੰਨਾ]]''' ਵਿਖੇ ਹੈ।&lt;ref&gt;https://www.punjabijagran.com/punjab/ludhiana-sack-piles-in-khanna-asia-s-largest-grain-market-problems-facing-farmers-in-harvesting-new-crops-9059612.html&lt;/ref&gt; ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਦਯੋਗ: ਵਿਗਿਆਨਕ ਉਪਕਰਨ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਖੇਡ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮਾਨ, ਸਿਲਾਈ ਮਸ਼ੀਨਾਂ, ਮਸ਼ੀਨੀ ਸੰਦ, ਸਟਾਰਚ, ਸਾਈਕਲ, ਖੰਡ, ਖਾਦ ਵਰਗੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ, ਵਿੱਤੀ ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਹਨ। ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿਖੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਸਪਾਤ ਦੇ ਰੋਲਰ ਮਿੱਲਾਂ ਦੇ ਕਾਰਖਾਨੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਇਸਪਾਤ ਨਗਰੀ [[ਮੰਡੀ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ]] ਵਿਖੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਟੀਲ ਦਾ ਘਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}}

1849 ਵਿੱਚ [[ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ]] ਦੁਆਰਾ ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤਰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Cunningham |first=Joseph |url=https://archive.org/details/cunninghamshisto00cunnuoft |title=Cunningham's history of the Sikhs |date=1853 |access-date=24 July 2015}}&lt;/ref&gt; 1947 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਧਾਰਮਿਕ ਲੀਹਾਂ 'ਤੇ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਮੁਸਲਿਮ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵਾਲਾ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵਾਲਾ ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਰਵਾਸ ਹੋਇਆ ਸੀ।&lt;ref&gt;—{{cite journal |last1=Talbot |first1=Ian |s2cid=147110854 |title=Partition of India: The Human Dimension |journal=Cultural and Social History |year=2009 |volume=6 |issue=4 |pages=403–410 |quote=The number of casualties remains a matter of dispute, with figures being claimed that range from 200,000 to 2 million victims |doi=10.2752/147800409X466254}}&lt;br /&gt;—{{Cite book |title=Nationbuilding, Gender and War Crimes in South Asia |last=D'Costa |first=Bina |publisher=Routledge |year=2011 |isbn=978-0415565660|page=53}}&lt;br /&gt;—{{Cite book |url=https://www.nytimes.com/books/first/b/butalia-silence.html |title=The Other Side of Silence: Voices From the Partition of India |last=Butalia |first=Urvashi |publisher=Duke University Press |year=2000 |access-date=3 July 2020 |archive-date=25 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160325043612/https://www.nytimes.com/books/first/b/butalia-silence.html |url-status=live}}&lt;br /&gt;—{{Cite book |title=Muslims in India Since 1947: Islamic Perspectives on Inter-Faith Relations |last=Sikand |first=Yoginder |publisher=Routledge |year=2004 |isbn=978-1134378258 |page=5}}&lt;br /&gt;—{{Cite news |url=http://www.thefridaytimes.com/tft/a-heritage-all-but-erased/ |title=A heritage all but erased |date=25 December 2015|work=The Friday Times |access-date=26 June 2017|archive-date=24 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220424215718/https://www.thefridaytimes.com/2015/12/25/a-heritage-all-but-erased/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬਾ ਲਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 1966 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਪੁਨਰਗਠਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ,&lt;ref name=&quot;paul_brass_north_india&quot;&gt;{{Cite book |last=Brass |first=Paul R. |title=Language, Religion and Politics in North India |publisher=iUniverse |year=2005 |isbn=978-0-595-34394-2 |page=326}}&lt;/ref&gt; ਜਦੋਂ ਇਸ ਦੇ ਹਰਿਆਣਵੀ ਅਤੇ ਹਿੰਦੀ-ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰਿਆਣਾ, ਪਹਾੜੀ-ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੇ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੰਜਾਬੀ-ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਮੌਜੂਦਾ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਬਣ ਗਏ ਸਨ। 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਵਾਦੀ ਬਗਾਵਤ ਹੋਈ ਸੀ।&lt;ref name=&quot;Cynthia_Taksal77&quot;&gt;{{Cite book |last=Mahmood |first=Cynthia Keppley |url=https://books.google.com/books?id=FqvTRUrwt2UC |title=Fighting for Faith and Nation: Dialogues with Sikh Militants |date=1996 |publisher=University of Pennsylvania Press |isbn=9780812215922 |page=77 |access-date=8 July 2018 |archive-date=9 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230409094156/https://books.google.com/books?id=FqvTRUrwt2UC |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ਇਸ ਵੇਲੇ, ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਭਾਰਤ ਦੀ 15ਵੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰਾਜ ਆਰਥਿਕਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦ ₹8.02 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ (US$84 ਬਿਲੀਅਨ) ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ GDP ₹264,000 (US$2,800) ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ 17ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ।&lt;ref name=&quot;MOSPI&quot;&gt;{{Cite web |title=Handbook of Statistics of Indian States |url=https://rbidocs.rbi.org.in/rdocs/Publications/PDFs/0HSIS241121FL7A6B5C0ECBC64B0ABF0A097B1AD40C83.PDF |access-date=11 February 2022 |website=[[Reserve Bank of India]] |pages=37–42 |archive-date=29 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220129151430/https://rbidocs.rbi.org.in/rdocs/Publications/PDFs/0HSIS241121FL7A6B5C0ECBC64B0ABF0A097B1AD40C83.PDF |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੰਜਾਬ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਮਾਜ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਸ ਸੂਚਕਾਂਕ ਵਿੱਚ ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਨੌਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ।&lt;ref name=&quot;snhdi-gdl&quot;&gt;{{Cite web |title=Sub-national HDI – Area Database |url=https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180923120638/https://hdi.globaldatalab.org/areadata/shdi/ |archive-date=23 September 2018 |access-date=25 September 2018 |website=Global Data Lab |publisher=Institute for Management Research, Radboud University |language=en}}&lt;/ref&gt; ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ, ਸੰਗੀਤ, ਰਸੋਈ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ।&lt;ref name=&quot;Punjabi_culture&quot;&gt;—{{cite web| title = How Punjab became home to India's largest non-film music industry| publisher = [[The Economic Times]]| url = https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/how-punjab-became-home-to-indias-biggest-non-film-music-industry/articleshow/64898701.cms| date = 8 July 2018| access-date = 2 July 2020| archive-date = 11 August 2021| archive-url = https://web.archive.org/web/20210811104433/https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/how-punjab-became-home-to-indias-biggest-non-film-music-industry/articleshow/64898701.cms| url-status = live}}&lt;br /&gt;—{{cite web| title = Why Punjabi music is so euphonic| publisher = [[Business Standard]]| url = https://tbsnews.net/glitz/why-punjabi-music-so-euphonic-76528| date = 3 May 2020| access-date = 2 July 2020| archive-date = 2 July 2020| archive-url = https://web.archive.org/web/20200702213321/https://tbsnews.net/glitz/why-punjabi-music-so-euphonic-76528| url-status = live}}&lt;br /&gt;—{{cite web| title = Everyone's a rockstar in Mohali, the city at the heart of a Punjabi music boom| publisher = [[Hindustan Times]]| url = https://tbsnews.net/glitz/why-punjabi-music-so-euphonic-76528| date = 8 January 2019| access-date = 2 July 2020| archive-date = 2 July 2020| archive-url = https://web.archive.org/web/20200702213321/https://tbsnews.net/glitz/why-punjabi-music-so-euphonic-76528| url-status = live}}&lt;br /&gt;—{{cite web|url=http://www.filmfed.org/downloads/Language-wise-Region-2018-19-26062019.pdf|title=Indian Films by Language|publisher=Film Federation of India|access-date=2 July 2020|archive-date=17 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210717144150/http://www.filmfed.org/downloads/Language-wise-Region-2018-19-26062019.pdf|url-status=dead}}&lt;br /&gt;—{{cite news|title=Kirron Kher tries to get film city for Chandigarh|url=http://www.business-standard.com/article/pti-stories/trying-to-get-film-city-for-chandigarh-soon-kirron-kher-114082500941_1.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141113120346/http://www.business-standard.com/article/pti-stories/trying-to-get-film-city-for-chandigarh-soon-kirron-kher-114082500941_1.html|archive-date=13 November 2014}}&lt;br /&gt;—{{cite news|title=Kirron Kher is trying to bring a film city to Chandigarh |url=http://zeenews.india.com/entertainment/celebrity/trying-to-get-film-city-for-chandigarh-soon-kirron-kher_160718.html|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151031081944/http://zeenews.india.com/entertainment/celebrity/trying-to-get-film-city-for-chandigarh-soon-kirron-kher_160718.html|archive-date=31 October 2015}}&lt;br /&gt;—{{cite news|title=The Globalisation of Bhangra Music |url=http://www.desiblitz.com/content/globalisation-bhangra-music|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150910160719/http://www.desiblitz.com/content/globalisation-bhangra-music|archive-date=10 September 2015}}&lt;br /&gt;—{{cite news|title=The Bhangra Breakdown – June 2014 Edition|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/The-Bhangra-Breakdown-June-2014-Edition/articleshow/38063724.cms|date=June 2014|access-date=3 January 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160128115332/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/punjabi/music/The-Bhangra-Breakdown-June-2014-Edition/articleshow/38063724.cms|archive-date=28 January 2016}}&lt;/ref&gt;

== ਸ਼ਬਦ ਉਤਪਤੀ ==
ਪੰਜਾਬ [[ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ]] ਦੇ ਦੋ ਸ਼ਬਦਾਂ 'ਪੰਜ' ਅਤੇ 'ਆਬ' ਦਾ ਮੇਲ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ''ਪੰਜ ਪਾਣੀ'' ਅਤੇ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ''ਪੰਜ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ''  ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜ ਦਰਿਆ: [[ਸਤਲੁਜ]], [[ਬਿਆਸ ਦਰਿਆ|ਬਿਆਸ]],  [[ਰਾਵੀ]], [[ਚਨਾਬ ਦਰਿਆ|ਚਨਾਬ]] ਅਤੇ [[ਜੇਹਲਮ ਦਰਿਆ|ਜਿਹਲਮ]] ਹਨ।

== ਇਤਿਹਾਸ ==
[[ਮਹਾਭਾਰਤ]] ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਪੰਚਨਦ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ਼ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।&lt;ref&gt;{{cite book|author=Bombay (INDIA) : State) |title=Gazetteer of the Bombay Presidency ... |url=http://books.google.com/books?id=0bkMAAAAIAAJ |accessdate=18 January 2012 |year=1896 |publisher=Printed at the Government Central Press}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Gazetteer of the Bombay Presidency ..., Volume 1, Part 1-page-11&lt;/ref&gt; [[ਹੜੱਪਾ]] (ਇਸ ਸਮੇਂ [[ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ]],[[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] ਵਿੱਚ) ਜਿਹੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਕਰਕੇ ਸਿੰਧੂ-ਘਾਟੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਪੰਜਾਬ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਕਾਫੀ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਵੈਦਿਕ ਸੱਭਿਅਤਾ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਸਮੇਤ ਲਗਭਗ ਪੂਰੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ 'ਚ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ [[ਗੰਧਾਰ]], ਮਹਾਂਜਨਪਦ, ਨੰਦ, ਮੌਰੀਆ, ਸ਼ੁੰਗ, ਕੁਸ਼ਾਨ, ਗੁਪਤ ਖ਼ਾਨਦਾਨ, ਗੁੱਜਰ-ਪ੍ਰਤੀਹਾਰ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਾਹੀ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ। ਸਿਕੰਦਰ ਦੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਦੂਰ ਪੂਰਵੀ ਸੀਮਾ ਸਿੰਧੂ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਡੇ ਸੀ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਿੱਖਰੀ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਜਲੰਧਰ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ) ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ।
 
ਆਪਣੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਟਿਕਾਣੇ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਹਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਹੱਲਿਆਂ ਹੇਠ ਰਿਹਾ। ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਫ਼ਾਰਸੀਆਂ, ਯੂਨਾਨੀਆਂ, ਸਿਥੀਅਨਾਂ, ਤੁਰਕਾਂ, ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨੀਆਂ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਕਈ ਸੌ ਸਾਲ ਖ਼ੂਨ-ਖ਼ਰਾਬਾ ਝੱਲਿਆ। ਇਸ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਵੇਕਲਾ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਹੈ ਜੋ ਹਿੰਦੂ, ਬੋਧੀ, ਫ਼ਾਰਸੀ/ਪਾਰਸੀ, ਮੱਧ-ਏਸ਼ੀਆਈ, ਇਸਲਾਮੀ, ਅਫ਼ਗਾਨ, ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
 
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ [[ਤਕਸ਼ਿਲਾ]] ਸ਼ਹਿਰ [[ਭਰਤ]] (ਭਗਵਾਨ [[ਰਾਮ]] ਦੇ ਭਰਾ) ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤਕਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਥਾਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਤਕਸ਼ਿਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਮਹਾਨ ਵੈਦਿਕ ਵਿਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਚਾਣਕਯ ਮੁਨੀ ਸੀ। ਤਕਸ਼ਿਲਾ ਮੌਰੀਆ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਵੇਲੇ ਵਿੱਦਿਅਕ ਅਤੇ ਬੌਧਿਕ ਚਰਚਾ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਕੇਂਦਰ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਹ [[ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ]] ਦਾ ਇੱਕ [[ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਟਿਕਾਣਾ]] ਹੈ।
 
ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਕਈ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸਾਮਰਾਜਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸੰਪਰਕ ਦਾ ਉਹ ਸਮਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਸ ਦੇ ਕੁੱਝ ਹਿੱਸੇ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸਾਮਰਾਜ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਲ਼ ਗਏ ਜਾਂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਬਾਦਸ਼ਾਹਾਂ ਨੂੰ ਟੈਕਸਾਂ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਬਦਲੇ ਅਜ਼ਾਦ ਇਲਾਕੇ ਬਣੇ ਰਹੇ। ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਦੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਫ਼ਾਰਸੀ ਮੁਗ਼ਲ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣ ਗਈ, ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਾਸਤੂਕਲਾ, ਕਵਿਤਾ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਸਨ। ਮੱਧ 19ਵੀ ਸਦੀ 'ਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਦਫ਼ਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾ [[ਫ਼ਾਰਸੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਫ਼ਾਰਸੀ]] ਸੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਭਾਸ਼ਾ [[ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ|ਉਰਦੂ]] ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

== ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ==
ਪ੍ਰਾਚੀਨ [[ਪੰਜਾਬ]] ਦੀਆਂ ਭੂਗੋਲਿਕ ਹੱਦਾਂ ਤੇ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੋ ਦਰਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਚੱਲਦੀਆਂ ਆਈਆਂ ਹਨ: ਪੂਰਬ (ਚੜ੍ਹਦੇ) ਵੱਲ ਜਮਨਾ ਅਤੇ ਪੱਛਮ (ਲਹਿੰਦੇ) ਵੱਲ [[ਸਿੰਧ]] ਦਰਿਆ। ਸਾਂਝੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਹੱਦਬੰਦੀ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਪੰਜ ਦਰਿਆ ਵਹਿੰਦੇ ਹਨ।&lt;ref&gt;https://www.intermiles.com/blog/five-rivers-of-punjab-and-why-you-should-visit-them&lt;/ref&gt;
# [[ਜੇਹਲਮ ਦਰਿਆ|ਜੇਲ੍ਹਮ]]
# [[ਚਨਾਬ]]
# [[ਰਾਵੀ ]] 
# [[ਬਿਆਸ]] 
# [[ਸਤਲੁਜ]] 

=== ਸਪਤ-ਸਿੰਧੂ ===
ਸੱਤਾਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਇਹ ਧਰਤੀ ਸਪਤ-ਸਿੰਧੂ ਕਹਾਉਂਦੀ ਸੀ।&lt;ref&gt;file:///C:/Users/DELL/Downloads/Punjab_Geo-culturalLegacyofSapt-SindhubyProf.RavinderSingh.pdf&lt;ref/&gt; ਸਮੇਂ ਦੇ ਫੇਰ ਨਾਲ ਇਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੂਬਾ ਪੰਜ-ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਮਟ ਕੇ ਪੰਜ-ਨਦ ਅਖਵਾਇਆ, ਜੋ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ‘ਪੰਜ-ਆਬ’ ਬਣ ਗਿਆ। ਸੰਨ 1799 ਤੋ 1849 ਈਸਵੀ ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਉੱਪਰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਰਹੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਖਾਲਸਾ ਰਾਜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।&lt;ref&gt;https://www.britannica.com/topic/Khalsa&lt;/ref&gt; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਟਿਆਲ਼ਾ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਅਧੀਨਗੀ ਮੰਨ ਲਈ ਤੇ ਪਟਿਆਲ਼ਾ ਰਿਆਸਤ ਤੋਂ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਤੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਤਲੁਜ ਦਰਿਆ ਤੱਕ ਕਾਬਜ਼ ਹੋ ਗਏ ਤੇ 1849 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਦੇਸ਼ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕੂਟਨੀਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਿਆ। 1849 ਤੋ 1947 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਭਾਰਤ ਦਾ ਗੁਲਾਮ ਰਿਹਾ ਤੇ 1947 ਈ: ਦੀ ਵੰਡ ਸਮੇਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੋ ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੋ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਦਾ ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਤੇ ਲਹਿੰਦਾ ਪੰਜਾਬ (ਪਾਕਿਸਤਾਨ) ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} ਜਦੋ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੰਡ ਵੇਲੇ ਪੰਜਾਬ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਢਾਈ-ਢਾਈ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ। ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਜਲਧਾਰਾ ਦੇ ਹਿੱਸੇ [[ਸਿਆਲਕੋਟ]], [[ਲਾਹੌਰ]] ਤੇ [[ਮਿੰਟਗੁਮਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਮਿੰਟਗੁਮਰੀ]] ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ [[ਬਹਾਵਲਪੁਰ]] ਦੀ ਰਿਆਸਤ ਆ ਗਏ।

=== ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਡਵੀਜ਼ਨਾਂ ===
ਬਟਵਾਰੇ ਵੇਲੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਡਵੀਜ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਉੱਣਤੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਸਨ। 
#[[ਅੰਬਾਲਾ]] ਡਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਗੁੜਗਾਉਂ, ਰੋਹਤਕ, ਕਰਨਾਲ, ਹਿਸਾਰ, ਸ਼ਿਮਲਾ ਅਤੇ ਅੰਬਾਲਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।  
#[[ਲਾਹੌਰ]] ਡਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ, ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ, ਸ਼ੇਖੂਪੁਰਾ, ਸਿਆਲਕੋਟ, ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਛੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਆਉਂਦੇ ਸਨ।
#[[ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ]] ਵਿੱਚ ਜੇਹਲਮ, ਗੁਜਰਾਤ, ਰਾਵਲਪਿੰਡੀ, ਅਟਕ, ਸ਼ਾਹਪੁਰਾ ਅਤੇ ਮੀਆਂਵਾਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਸਨ।
#[[ਜਲੰਧਰ]] ਵਿੱਚ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ, ਜਲੰਧਰ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਅਤੇ ਕਾਂਗੜਾ ਆਉਂਦੇ ਸਨ।
#[[ਮੁਲਤਾਨ]] ਡਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਲਾਇਲਪੁਰ, ਝੰਗ, ਮੁਲਤਾਨ, ਮੁਜ਼ੱਫ਼ਰਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਡੇਰਾ ਗਾਜ਼ੀ ਖ਼ਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।

ਪੁਰਾਣਾ ਪੰਜਾਬ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ [[ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ|ਲਹਿੰਦਾ ਪੰਜਾਬ,]] [[ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ (ਰਾਜ)|ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ]], [[ਹਿਮਾਚਲ]] , [[ਹਰਿਆਣਾ]], [[ਰਾਜਸਥਾਨ]] , [[ਦਿੱਲੀ]] ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਸਨ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}} ਇਹ ਸਾਰੇ ਸੂਬਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਬਣਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਡਵੀਜ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਉੱਣਤੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਸਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ, ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ, ਬੋਲੀ, ਪਹਿਰਾਵਾ ਵੱਖ ਸੀ, ਕਾਨੂੰਨ ਵੱਖ ਸੀ। ਪਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਨ 1947 ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੋ ਹਿੱਸੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਸੰਨ 1966 ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਹੋਰ ਸਟੇਟਾਂ [[ਹਰਿਆਣਾ]] ਤੇ [[ਹਿਮਾਚਲ]] ਬਣਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਇਹ ਸਭ ਤਾਂ ਹੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਦੁਬਾਰਾ ਕਿਤੇ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਕਾਇਮ ਨਾ ਹੋ ਸਕੇ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਸੂਬਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਨਾ ਬਣ ਸਕੇ। ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਸੰਨ 1849 ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ  ਕੀਤਾ ਸੀ । ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਗਵਰਨਰ ਹਾਰਡਿੰਗ ਤੇ ਲਾਰਡ ਲਾਰੈਂਸ ਦਾ ਦਫ਼ਤਰ ਕਲਕੱਤਾ  ਵਿੱਚ ਸੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨਹੀ, ਕਵੀ ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਜੰਗਨਾਮੇ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦਾ - ਜੰਗ ਹਿੰਦ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਹੋਣ ਲੱਗਾ ਦੋਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਭਾਰੀਆਂ ਨੇ - ਮਤਲਬ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨ ਦੋਵੇਂ ਵੱਖ - ਦੇਸ਼ ਹਨ। ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਕਵੀ ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਨੇ 1900 ਸੰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਲਿਖੀ ਹੈ। ਜੰਗਨਾਮਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਦਾ ਤੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਾਰਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}}

=== ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ===
ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ‘ਚੋਂ ਮੁਲਤਾਨ ਜਾਂ ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਵਰਗੇ ਖਿੱਤੇ ਕੱਢ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤਾਂ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜ਼ਿਆਦਤੀ ਕੀ ਹੋਵੇਗੀ? ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਉਹ ਖਿੱਤਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਾਡੇ ਸੂਫ਼ੀ-ਸੰਤਾਂ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਸਰਬ-ਸਾਂਝੀਵਾਲਤਾ ਦੀ ਬਾਣੀ ਰਚੀ। ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਆਦਿ ਕਵੀ  [[ਬਾਬਾ ਫ਼ਰੀਦ]] ਮੁਲਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ [[ਕੰਧਾਰ]], [[ਮੱਕਾ|ਮੱਕੇ]] ਅਤੇ [[ਬਗ਼ਦਾਦ]] ਦੀ ਜ਼ਿਆਰਤ ‘ਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਅਤੇ ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਲਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਬੋਲੀ ਦਾ ਚੋਖਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ। ਉਸ ਖਿੱਤੇ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ [[ਸਰਾਇਕੀ]] ਬੋਲੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਰਚੀਆਂ-ਮਿਚੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਖੇੜਨਾ ਦੋ ਸਕੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਪੀਡੀ ਗਲਵੱਕੜੀ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਬਹਾਵਲਪੁਰ ਮੂਲ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖਿੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵਿਸਮਾਦੀ ਰੰਗ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਸਰਾਇਕੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਵੱਖਰਾ ਪੰਜਾਬ ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਸੂਬੇ ਨੂੰ ‘ਸਰਾਇਕਸਤਾਨ’ ਦਾ ਨਾਂ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਵੈਸੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਹੱਕ ਉਦੋਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਮਿਲਿਆ ਜਦੋਂ [[ਸ਼ੁੱਕਰਚੱਕੀਆ ਮਿਸਲ]] ਦੇ ਮੋਹਰੀ, ਸਰਦਾਰ ਚੜ੍ਹਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੋਤਰੇ [[ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ]] ਨੇ 19 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸੰਨ 1799 ਵਿੱਚ ਲਾਹੌਰ ਉੱਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਮੇਂ [[ਲਾਹੌਰ]] ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਦੀ ਸਾਜਨਾ ਤੋਂ ਕੇਵਲ ਸੌ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਫ਼ਸੋਸ, ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਂ ਦੇ ਮਾਣਮੱਤੇ ਪੁੱਤ ਦੇ ਰਾਜ ਵੇਲੇ ਲਾਹੌਰ ਦਰਬਾਰ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਫ਼ਾਰਸੀ ਸੀ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਜਮਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਮੁਲਤਾਨ ਅਤੇ ਖ਼ੈਬਰ ਤਕ ਰਾਜ ਜਮਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਭਾਵ, ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਭੂਗੋਲਿਕ ਹੱਦਾਂ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤਕ ਫੈਲ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਇੱਕ ਖਿੱਤੇ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਵਾਨ ਨਾ ਕੀਤਾ। ਮੁਲਤਾਨ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਤਾਂ ਕਈ ਸਦੀਆਂ, ਸਿੰਧ ਦਾ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਭਾਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬਾ 1 ਨਵੰਬਰ, 1966 ਨੂੰ ਵਜੂਦ ਵਿਚ ਆਇਆ। ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ [[ਗੋਪੀ ਚੰਦ ਭਾਰਗਵ]] ਸਨ। ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਰਾਜਪਾਲ ਧਰਮਵੀਰ ਸਨ। ਇਸ ਵਿਚ 17 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਤੇ 83 ਤਹਿਸੀਲਾਂ ਸਨ। ਨਵੇਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 1 ਕਰੋੜ, 11 ਲੱਖ, 47 ਹਜ਼ਾਰ 54 ਸੀ ਅਤੇ ਰਕਬਾ 50,225 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ। ਇਸ ਵਿਚ ਸਿੱਖ ਆਬਾਦੀ 56% ਸੀ। 1967 ਦੀਆਂ ਅਸੈਂਬਲੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ, 104 ਹਲਕਿਆਂ ਵਿਚੋਂ 62 ਤੇ 1969 ਵਿਚ 81 ਸਿੱਖ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸਨ। ਪਹਿਲੀ ਨਵੰਬਰ, 1966 ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਹੋਇਆ।

== ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ==
[[ਤਸਵੀਰ:Assembly_09.jpg|thumb|[[ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ]] ਦੀ ਇਮਾਰਤ]]
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਸੰਸਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਰੇਕ ਰਾਜ ਕੋਲ ਇੱਕ ਸੰਸਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਰਾਜ [[ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗਵਰਨਰ|ਗਵਰਨਰ]] ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਲਾਹ 'ਤੇ [[ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ|ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ]] ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮੁਖੀ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ [[ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ) ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ|ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ]] ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕੋਲ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਿਆਦ ਪੰਜ ਸਾਲ ਹੈ। ਰਾਜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ, [[ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ]], ਇਕ ਸਦਨ ਵਾਲੀ [[ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ]] ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ 117 ਮੈਂਬਰ ਸਿੰਗਲ-ਸੀਟ ਹਲਕਿਆਂ ਤੋਂ ਚੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.punjabassembly.nic.in/index.php/about-vidhan-sabha|title=About Vidhan Sabha|website=punjabassembly.nic.in|access-date=7 October 2019}}&lt;/ref&gt; ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ [[ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2022|2022 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ]] ਵਿੱਚ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ [[ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ]] ਨੇ 117 ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 92 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ [[ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ]] ਮੌਜੂਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਨੂੰ ਪੰਜ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਭਾਗਾਂ ਅਤੇ 22 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ [[ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ]] ਹੈ, ਜੋ ਕਿ [[ਹਰਿਆਣਾ]] ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ [[ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਾਸ਼ਤ ਪ੍ਰਦੇਸ|ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]] ਵਜੋਂ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਨਿਆਂਇਕ ਸ਼ਾਖਾ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ [[ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈਕੋਰਟ|ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ]] ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ebc-india.com/lawyer/hcourts.htm|title=Jurisdiction and Seats of Indian High Courts|publisher=Eastern Book Company|archive-url=https://web.archive.org/web/20080510190512/http://www.ebc-india.com/lawyer/hcourts.htm|archive-date=10 May 2008|access-date=12 May 2008}}&lt;/ref&gt;

ਸੂਬੇ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਵੱਡੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਹਨ [[ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ (ਪੰਜਾਬ)|ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ]], ਇੱਕ ਕੇਂਦਰਵਾਦੀ ਤੋਂ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਪਾਰਟੀ, [[ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ]], ਇੱਕ [[ਸਿੱਖ]] [[ਸੱਜੇ-ਪੱਖੀ ਰਾਜਨੀਤੀ|ਸੱਜੇ-ਪੱਖੀ]] [[ਪੰਜਾਬੀਅਤ]] ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ [[ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਕਮੇਟੀ|ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਂਗਰਸ]], ਇੱਕ [[ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਂਗਰਸ|ਕੇਂਦਰਵਾਦੀ]] [[ਵੱਡਾ ਤੰਬੂ|ਆਲ]] ਪਾਰਟੀ ਹੈ। &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Kumar|first=Ashutosh|date=2004|title=Electoral Politics in Punjab: Study of Akali Dal|journal=Economic and Political Weekly|volume=39|issue=14/15|pages=1515–1520|issn=0012-9976|jstor=4414869}}&lt;/ref&gt; ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 1950 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਅੱਠ ਵਾਰ [[ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ਾਸ਼ਨ|ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ਾਸਨ]] ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸੰਪੂਰਨ ਸੰਖਿਆ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ, ਪੰਜਾਬ 3,510 ਦਿਨ, ਜੋ ਕਿ ਲਗਭਗ 10 ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਹਿੱਸਾ 80 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਖਾੜਕੂਵਾਦ ਦੇ ਸਿਖਰ ਵਿਚ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ 1987 ਤੋਂ 1992 ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਪੰਜ ਸਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ ਰਿਹਾ।

ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਵਸਥਾ [[ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ (ਭਾਰਤ)|ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ]] ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਇਸਦੇ ਡੀਜੀਪੀ ਦਿਨਕਰ ਗੁਪਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ,&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chandigarh/dinkar-gupta-appointed-new-dgp-of-punjab/articleshow/67881667.cms|title=DGP Punjab: Dinkar Gupta appointed new DGP of Punjab {{!}} Chandigarh News - Times of India|last=Verma|first=Sanjeev|date=7 February 2019|work=The Times of India|access-date=2 November 2019|language=en}}&lt;/ref&gt; ਅਤੇ 70,000 ਕਰਮਚਾਰੀ ਹਨ। ਇਹ ਐਸਐਸਪੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ 26 ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੁਖੀਆਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਪੁਲਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

== ਭੂਗੋਲ ==
[[ਪੰਜਾਬ]] ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ [[ਭਾਰਤ]] ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਰਕਬਾ 50,362 ਵਰਗ ਕਿਃ ਮੀਃ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ (latitudes) 29.30° ਤੋਂ 32.32° ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਰੇਖਾਂਸ਼ (longitudes) 73.55° ਤੋਂ 76.50° ਪੂਰਬ ਵਿਚਕਾਰ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।&lt;ref name=&quot;ਭੂਗੋਲਿਕ ਜਾਣਕਾਰੀ&quot;&gt;[http://www.sabhyachar.com/geoinfo.php ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਾਰੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਜਾਣਕਾਰੀ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306114318/http://sabhyachar.com/geoinfo.php |date=2016-03-06 }} sabhyachar.com&lt;/ref&gt; ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ [[ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ (ਰਾਜ)|ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ]], ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ [[ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]], ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ [[ਹਰਿਆਣਾ]], ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ [[ਰਾਜਸਥਾਨ]] ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ [[ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪੰਜਾਬ]] ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।

===ਭੂਚਾਲ ਖੇਤਰ===
ਪੰਜਾਬ ਦੂਜੀ, ਤੀਜੀ ਅਤੇ ਚੌਥੀ [[ਭੂਚਾਲ]] ਜੋਨਾਂ ਹੇਠ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਜੋਨ ਧੀਮੇ, ਤੀਜੀ ਮੱਠੇ ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਵਾਲੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਜ਼ੋਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

== ਜਲਗਾਹਾਂ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀ ਥਾਵਾਂ ==
ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਤਰ-ਭੂਮੀਆਂ, ਪੰਛੀ ਸ਼ਰਨਾਰਥਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵ-ਜੰਤੂ ਪਾਰਕ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਕੁਝ ਕੁ ਹਨ:

#[[ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਤਰਨਤਾਰਨ]] ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ 'ਚ ਹਰੀਕੇ ਵਿਖੇ [[ਹਰੀਕੇ ਪੱਤਣ]] ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਰ-ਭੂਮੀ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਸ਼ਰਨਾਰਥ
#[[ਕਾਂਝਲੀ ਜਲਗਾਹ|ਕਾਂਝਲੀ]] ਤਰ-ਭੂਮੀ- ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ [[ਕਪੂਰਥਲਾ]]
#ਕਪੂਰਥਲਾ ਸਤਲੁਜ ਵਾਟਰ ਬਾਡੀ ਤਰ-ਭੂਮੀ- [[ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਪੂਰਥਲਾ]]
#ਰੋਪੜ ਜੀਵ-ਜੰਤੂ ਪਾਰਕ- ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ [[ਰੂਪਨਗਰ]]
#ਛੱਤਬੀੜ- ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਐਸ ਏ ਐਸ ਨਗਰ ,[[ਮੋਹਾਲੀ]]
#ਬਾਨਸਰ ਬਾਗ਼ -ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ [[ਸੰਗਰੂਰ]]
#ਆਮ ਖ਼ਾਸ ਬਾਗ਼ (ਸਰਹੰਦ)- ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ [[ਫਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ]]
#ਰਾਮ ਬਾਗ਼ -ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]]
#ਸ਼ਾਲੀਮਾਰ ਬਾਗ਼- ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ [[ਕਪੂਰਥਲਾ]]
#ਬਾਰਾਂਦਰੀ ਬਾਗ਼- ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ [[ਪਟਿਆਲਾ]]
#ਬੀੜ ਤਲਾਬ -ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ [[ਬਠਿੰਡਾ]] &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.india-travel-information.com/india-information/Indian-States/Punjab/333-Flora-And-Fauna.html|title=Indian States : Punjab :: Flora And Fauna|publisher=India Travel Information|date=|accessdate=2010-07-18}}&lt;/ref&gt;

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਦੀਆਂ ਨਾਲਿਆਂ , ਚੋਂਆਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਕਈ ਵੱਡੇ [[ਛੱਪੜ|ਛੱਪੜਾਂ]] ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਪੰਛੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ।

ਸਥਾਨਕ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ [[ਮਗਰਮੱਛ]] ਵੀ ਆਮ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। [[ਰੇਸ਼ਮ]] ਦੇ ਕੀੜਿਆਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜਾਚ ਨਾਲ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਧੂਮੱਖੀ ਪਾਲਣ ਨਾਲ [[ਮੋਮ]] ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ [[ਊਠ]] ਅਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀਆਂ ਚਰਗਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਝਾਂ ਦੇ ਵੱਗ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।&lt;ref name=&quot;sadapunjab.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sadapunjab.com/cv/Literature_On_Punjab/PUNJAB/Climate_And_Resources_In_Punjab/index0.html|title=Climate And Resources In Punjab|publisher=Sadapunjab.com|accessdate=2010-07-18|archive-date=2010-02-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20100223192003/http://www.sadapunjab.com/cv/Literature_On_Punjab/PUNJAB/Climate_And_Resources_In_Punjab/index0.html|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt; ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਘੋੜੇ ਵੀ ਪਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਜਗ੍ਹਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਸੱਪ ਕੋਬਰਾ ਵੀ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਕਈ ਸਤਨਧਾਰੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਊਦਬਿਲਾਵ, ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ, ਚਮਗਾਦੜ, ਜੰਗਲੀ ਬਿੱਲੇ, ਕਾਟੋ, ਹਿਰਨ ਅਤੇ ਨਿਉਲੇ ਵੀ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸੰਘਣੀ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਝੋਨੇ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਫ਼ਸਲੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਪਣਾਉਣ ਕਾਰਨ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੰਕਟ ਵਰਗੇ ਹਾਲਾਤ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਣੀ ਮੰਗਦੀ ਝੋਨੇ ਦੀ ਫਸਲ ਅਤੇ ਸੰਘਣੀ ਖੇਤੀ ਵਾਸਤੇ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ 14 ਲੱਖ ਟਿਊੁਬਵੈੱਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬੇਰੋਕ ਖਿਚਾਈ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਅਕੁਸ਼ਲ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਬੇਲੋੜੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਤਹਿ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.punjabitribuneonline.com/2018/07/%E0%A8%96%E0%A9%87%E0%A8%A4%E0%A9%80-%E0%A8%B5%E0%A9%B0%E0%A8%A8-%E0%A8%B8%E0%A9%81%E0%A8%B5%E0%A9%B0%E0%A8%A8%E0%A8%A4%E0%A8%BE-%E0%A8%B2%E0%A8%88-%E0%A8%AC%E0%A8%A3%E0%A9%87-%E0%A8%A0%E0%A9%8B/|title=ਖੇਤੀ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨਤਾ ਲਈ ਬਣੇ ਠੋਸ ਨੀਤੀ|date=2018-07-30|work=Tribune Punjabi|access-date=2018-08-01|language=en-US}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਜੁਲਾਈ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

[[ਪੰਜਾਬ]] ਦਾ ਰਾਜਸੀ ਪੰਛੀ [[ਬਾਜ਼|ਬਾਜ]] &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.punjabtourism.in/geninfo.html|title=Panjab Tourism, General Information|accessdate=2010-11-09|archive-date=2010-11-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20101126233343/http://www.punjabtourism.in/geninfo.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;, ਰਾਜਸੀ ਪਸ਼ੂ [[ਕਾਲਾ ਹਿਰਨ]] ਅਤੇ ਰਾਜਸੀ ਰੁੱਖ [[ਟਾਹਲੀ]] ਹੈ।

==ਪੌਣਪਾਣੀ==
[[File:Punjab Monsoon.jpg|thumb|[[ਪੰਜਾਬ|ਮਾਨਸੂਨ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼]]]]
[[ਪੰਜਾਬ]] ਦੇ ਮੌਸਮੀ ਲੱਛਣ ਅੱਤ ਦੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਕੜਾਕੇ ਦੀ ਠੰਢ ਵਾਲੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ। ਸਲਾਨਾ ਤਾਪਮਾਨ -4 ਤੋਂ 47 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਿਮਾਲਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਚ ਵਸੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਇਲਾਕੇ'ਚ ਭਾਰੀ ਵਰਖਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦਕਿ ਹੋਰ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਪੈਂਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਘੱਟ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਦਸੰਬਰ ਤੋਂ ਫਰਵਰੀ ਤੱਕ ਆਪਣਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ({{convert|0.2|C|F}}) ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ {{convert|0.5|C|F}} ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਰਿਹਾ। ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ਲਗਭਗ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ {{convert|5|C|F}} ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ਜਨਵਰੀ ਅਤੇ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਦਿਨ ਦੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ {{convert|27|C|F}} ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਨਾ ਔਸਤ ਤਾਪਮਾਨ ਲਗਭਗ {{convert|21|C|F}} ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਔਸਤ ਮਾਸਿਕ ਤਾਪਮਾਨ ਸੀਮਾ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ {{convert|9|C|F}} ਤੋਂ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ {{convert|18|C|F}} ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}}
{{Climate chart|Amritsar|3.8|17.7|27.1|6.7|21.7|39.8|11.2|27.0|32.6|16.6|34.4|21.9|21.9|39.4|20.8|24.7|38.9|80.9|25.7|35.0|181.6|25.3|34.1|168.9|22.7|33.9|90.7|16.4|32.0|12.3|9.4|27.0|5.8|4.6|20.9|6.8|float=left|clear=none}}{{Amritsar weatherbox}}
{{Ludhiana weatherbox}}

===ਮੌਸਮ===
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਮੌਸਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: 
#ਗਰਮੀਆਂ (ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਜੂਨ), ਜਦੋਂ ਤਾਪਮਾਨ ੪੫ ਡਿਗਰੀ ਸੈ. ਤੱਕ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 
#ਮਾਨਸੂਨ (ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ), ਜਦੋਂ ਔਸਤਨ ਸਲਾਨਾ ਬਾਰਿਸ਼ ਅਰਧ-ਪਹਾੜੀ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ੯੬ ਸੈ.ਮੀ. ਅਤੇ ਮੈਦਾਨੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ੪੬ ਸੈ.ਮੀ. ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 
#ਸਰਦੀਆਂ(ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਮਾਰਚ), ਜਦੋਂ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ੦ ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}}

===ਬਦਲਦਾ ਮੌਸਮ===
ਇੱਥੇ ਮਾਰਚ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਸਰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਲਾ ਬਦਲਦਾ ਮੌਸਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਤੂਬਰ ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸੂਨ ਅਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਲਾ ਬਦਲਦਾ ਮੌਸਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

==ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਨ==
[[File:Blackbuck male female.jpg|thumb|ਨਰ ਅਤੇ ਮਾਦਾ ਕਾਲੇ ਹਿਰਨ]]

=== ਪਸ਼ੂ-ਪੌਦੇ  ਅਤੇ ਜੀਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ===
[[ਪੰਜਾਬ]] ਦਾ ਸ਼ਿਵਾਲਕ ਖੇਤਰ ਪਸ਼ੂ-ਪੌਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਭਿੰਨਤਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸੂਖਮ-ਦੇਸ਼ੀ ਜੋਨਾਂ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਸਿਆਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਫ਼ੁੱਲਦਾਈ ਪੌਦਿਆਂ 'ਚੋਂ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ੩੫੫, ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ 70, ਝਾੜਾਂ ਜਾਂ ਲਘੂ-ਝਾੜਾਂ ਦੀਆਂ 70, ਲਤਾਵਾਂ ਦੀਆਂ 19  ਅਤੇ ਵੱਟ-ਮਰੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ 21 ਕਿਸਮਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਬੀਜਾਣੂ-ਦਾਈ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀਆਂ 31, ਨਾੜੀ-ਮੁਕਤ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀਆਂ 27 ਅਤੇ ਨੰਗੇ ਬੀਜ਼ ਵਾਲੇ ਪੌਦੇ ਦੀ 1 ਕਿਸਮ (ਪਾਈਨਸ ਰੌਕਸਬਰਗੀ) ਪਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਭਿੰਨਤਾ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ 396, ਕੀਟ-ਪਤੰਗਿਆਂ ਦੀਆਂ 214, ਮੱਛੀਆਂ ਦੀਆਂ 55, ਭੁਜੰਗਾਂ ਦੀਆਂ 20 ਅਤੇ ਸਤਨਧਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ 19 ਜਾਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।&lt;ref&gt;Jerath, Neelima, Puja &amp; Jatinder Chadha (Editors), 2006. Biodiversity in the Shivalik Ecosystem of Punjab. [[Punjab State Council for Science and Technology]], Bishen Singh Mahendra Pal Singh, Dehradun.&lt;/ref&gt;

=== ਕੁਦਰਤੀ ਜੰਗਲ ===
ਅਕਤੂਬਰ 2017 ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਜੰਗਲਾਤ ਦੇ ਆਈਆਰਐਸ ਰਿਸੋਰਸਸੈਟ -2 ਐਲਆਈਐਸਐਸ III ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਡਾਟਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਰਾਜ ਦਾ ਕਵਰ 1,848.63 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਰਾਜ ਦੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਖੇਤਰ ਦਾ 3.67% ਹੈ। ਆਈਐਸਐਫਆਰ 2017 ਵਿੱਚ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਿਛਲੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 11.63 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੰਗਲ [[ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ]] ਵਿੱਚ ਹਨ। ਜੰਗਲੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ [[ਰੂਪਨਗਰ]] ਦਾ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਸਥਾਨ [[ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ]] ਦਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।  [[ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ]] ਅਤੇ [[ਮੁਲਤਾਨ]] ਆਦਿ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉੱਤਮ ਅੰਬਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਕਈ ਫ਼ਲ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੰਤਰਾ, ਅਨਾਰ, ਸੇਬ, ਆੜੂ, ਅੰਜੀਰ, ਸ਼ਹਿਤੂਤ, ਬਿਲ, ਖ਼ੁਰਮਾਨੀ, ਬਦਾਮ ਅਤੇ ਬੇਰ ਵੀ ਭਰਪੂਰ ਉਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://fsi.nic.in/isfr19/vol2/isfr-2019-vol-ii-punjab.pdf|title=ਫੋਰੈਸਟ ਸਰਵੇਖਣ|last=|first=|date=|website=Forest Survey of India|publisher=|access-date=2020-02-24}}&lt;/ref&gt;

== ਸੱਭਿਆਚਾਰ==
[[ਪੰਜਾਬ]] ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਸਾਦਗੀ, ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਮੇਲੇ, ਸਾਡੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਅੰਗ ਸਨ। ਲੋਕ ਰੱਜ ਕੇ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਸਾਦਾ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂਦੇ ਸਨ। ਸਾਡੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਪੂਰੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਹਰ ਦੁਖ-ਸੁਖ ਦੀ ਘੜੀ ਹਰ ਵੇਲੇ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਕਿਸੇ ਇਕ ਬੰਦੇ ਦੇ ਦੁਖ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਦੁਖ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਇਕ ਘਰ ਪ੍ਰਾਹੁਣਾ ਆਉਣਾ ਤਾਂ ਸਿਰ ‘ਤੇ ਚੁੱਕੀ ਰੱਖਣਾ, ਉਸ ਦਾ ਪੂਰਾ ਮਾਣ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੂਰੇ ਪਿੰਡ ‘ਚ ਏਕਤਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ‘ਚ ਇਹ ਰੱਜ ਕੇ ਦੁੱਧ ਪੀਂਦੇ ਸਨ। ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬੀਬੀਆਂ ਚਰਖੇ ਕੱਤਦੀਆਂ, ਫੁਲਕਾਰੀ ਕੱਢਦੀਆਂ, ਮੱਖਣ ਰਿੜਕਦੀਆਂ ਸਨ।&lt;ref&gt;https://www.punjabijagran.com/editorial/general-the-women-of-old-punjab-used-to-adorn-themselves-in-simplicity-in-the-present-era-pretentiousness-has-become-dominant-9157293.html&lt;/ref&gt; ਹਰੇਕ ਘਰ ‘ਚ ਮੱਝਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰਾ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਤੇ ਦੁੱਧ ਚੋਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਸ ‘ਚ ਹੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਕੋਈ ਦੁੱਧ ਲੈ ਕੇ ਛੋਲੇ ਤੇ ਦਾਣੇ ਦਿੰਦਾ। ਸਫਾਈ ਵੀ ਉਹ ਆਪ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ।

== ਜਨਸੰਖਿਆ ==
===ਅਬਾਦੀ ਅੰਕੜੇ===

2011 ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ [[ਪੰਜਾਬ]] ਦੀ ਕੁੱਲ ਅਬਾਦੀ 2,77,43,338 ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੂਰੇ [[ਭਾਰਤ]] ਦਾ 2.29% ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 1,46,39,465 ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 1,31,03,873 ਹੈ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://censusindia.gov.in/2011census/censusinfodashboard/stock/profiles/en/IND003_Punjab.pdf|title=Punjab Profile|last=|first=|date=|website=Census info India|publisher=|access-date=2020-03-05}}&lt;/ref&gt;  ਹਾਲੀਆ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਸੂਬਿਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਓੜੀਸਾ, ਬਿਹਾਰ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਤੋਂ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧ ਗਈ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ 15-20% ਅਬਾਦੀ ਹੁਣ ਹੋਰ ਸੂਬਿਆਂ ਤੋਂ ਆਏ ਹੋਏ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ 75.84% ਹੈ: ਪੁਰਸ਼ ਸਾਖਰਤਾ 80.44% ਅਤੇ ਇਸਤਰੀ ਸਾਖਰਤਾ 70.73% ਹੈ। ਅਬਾਦੀ ਦੇ ਅਧਾਰ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜ਼਼ਿਲ੍ਹਾ [[ਲੁਧਿਆਣਾ]] ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ [[ਬਰਨਾਲਾ]] ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਜਨਸੰਖਿਆ ਘਣਤਾ 550 ਵਰਗ ਕਿ.ਮੀ ਹੈ। ਜਨਸੰਖਿਆ ਘਣਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜਿਲ੍ਹਾ [[ਲੁਧਿਆਣਾ]] ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਜਿਲ੍ਹਾ [[ਮੁਕਤਸਰ]] ਹੈ। ਖੇਤਰਫ਼ਲ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ [[ਲੁਧਿਆਣਾ]] ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਜ਼਼ਿਲ੍ਹਾ [[ਮੋਹਾਲੀ]] ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਦੀ ਸੂਚੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ :-

{|class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;font-size: 9pt&quot;
|-
!rowspan=&quot;1&quot;|ਰੈਕ
!width=&quot;150&quot; rowspan=&quot;1&quot;| ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ
!rowspan=&quot;1&quot;|ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਆਬਾਦੀ 2011
!rowspan=&quot;1&quot;|ਮਰਦ
!rowspan=&quot;1&quot;|ਔਰਤਾਂ
!width=&quot;90&quot; rowspan=&quot;1&quot;|ਅਬਾਦੀ&lt;br/&gt;  6 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ
!width=&quot;90&quot; rowspan=&quot;1&quot;|ਸ਼ਾਖਰਤਾ ਦਰ
!ਹਵਾਲਾ
|-
|align=&quot;right&quot;|1
|align=left|[[ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਲੁਧਿਆਣਾ]]
|3,498,739
|align=&quot;right&quot;|1,867,816
|align=&quot;right&quot;|1,630,923
|384,114
|82.20
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/census/district/594-ludhiana.html|title=Ludhiana District Population Census 2011-2020, Punjab literacy sex ratio and density|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-03-05}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;right&quot;|2
|align=left|[[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]]
|2,490,656
|align=&quot;right&quot;|1,318,408
|align=&quot;right&quot;|1,172,248
|281,795
|76.27
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/census/district/602-amritsar.html|title=Amritsar District Population Census 2011-2020, Punjab literacy sex ratio and density|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-03-05}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;right&quot;|3
|align=left|[[ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਜਲੰਧਰ]]
|2,193,590
|align=&quot;right&quot;|1,145,211
|align=&quot;right&quot;|1,048,379
|226,302
|82.48
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/census/district/590-jalandhar.html|title=Jalandhar District Population Census 2011-2020, Punjab literacy sex ratio and density|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-03-05}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;right&quot;|4
|align=left|[[ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਪਟਿਆਲਾ]]
|1,895,686
|align=&quot;right&quot;|1,002,522
|align=&quot;right&quot;|893,164
|212,892
|75.28
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/census/district/601-patiala.html|title=Patiala District Population Census 2011-2020, Punjab literacy sex ratio and density|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-03-05}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;right&quot;|5
|align=left|[[ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਬਠਿੰਡਾ]]
|1,388,525
|align=&quot;right&quot;|743,197
|align=&quot;right&quot;|645,328
|151,145
|68.28
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/census/district/599-bathinda.html|title=Bathinda District Population Census 2011-2020, Punjab literacy sex ratio and density|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-03-05}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;right&quot;|6
|align=left|[[ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ]]
|612,310
|align=&quot;right&quot;|313,291
|align=&quot;right&quot;|299,019
|62,719
|79.78
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/census/district/592-shahid-bhagat-singh-nagar.html|title=Shahid Bhagat Singh Nagar District Population Census 2011-2020, Punjab literacy sex ratio and density|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-03-05}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;right&quot;|7
|align=left|[[ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ]]
|1,586,625
|align=&quot;right&quot;|809,057
|align=&quot;right&quot;|777,568
|168,331
|84.59
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/census/district/591-hoshiarpur.html|title=Hoshiarpur District Population Census 2011-2020, Punjab literacy sex ratio and density|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-03-05}}&lt;/ref&gt;
|-
| align=&quot;right&quot; |8
| align=&quot;left&quot; |[[ਮੋਗਾ]]
| 995,746
| align=&quot;right&quot; |525,920
| align=&quot;right&quot; |469,826
|107,336
|70.68
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/census/district/595-moga.html|title=Moga District Population Census 2011-2020, Punjab literacy sex ratio and density|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-03-05}}&lt;/ref&gt;
|-
| align=&quot;right&quot; |9
| align=&quot;left&quot; |[[ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ]]
| 901,896
| align=&quot;right&quot; |475,622
| align=&quot;right&quot; |426,274
|104,419
|65.81
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/census/district/597-muktsar.html|title=Muktsar District Population Census 2011-2020, Punjab literacy sex ratio and density|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-03-05}}&lt;/ref&gt;
|-
|align=&quot;right&quot;|10
|align=left|[[ਬਰਨਾਲਾ]]
|595,527
|align=&quot;right&quot;|317,522
|align=&quot;right&quot;|278,005
|64,987
|67.82
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/census/district/607-barnala.html|title=Barnala District Population Census 2011-2020, Punjab literacy sex ratio and density|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-03-05}}&lt;/ref&gt;
|- 
| align=&quot;right&quot; |11
| align=&quot;left&quot; |[[ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ]]
| 2,029,074
| align=&quot;right&quot; |1,071,637
| align=&quot;right&quot; |957,437
|248,103
|68.92
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/census/district/596-firozpur.html|title=Firozpur District Population Census 2011-2020, Punjab literacy sex ratio and density|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-03-05}}&lt;/ref&gt;
|-
| align=&quot;right&quot; |12
| align=&quot;left&quot; |[[ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਕਪੂਰਥਲਾ]]
| 815,168
| align=&quot;right&quot; |426,311
| align=&quot;right&quot; |388,857
|86,025
|79.07
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/census/district/589-kapurthala.html|title=Kapurthala District Population Census 2011-2020, Punjab literacy sex ratio and density|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-03-05}}&lt;/ref&gt;
|-
|13
|align=&quot;left&quot;|[[ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ]]
|2,298,323
|1,212,617
|1,085,706
|253,579
|79.95
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/census/district/588-gurdaspur.html|title=Gurdaspur District Population Census 2011-2020, Punjab literacy sex ratio and density|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-03-05}}&lt;/ref&gt;
|-
|14
|align=&quot;left&quot;|[[ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਸੰਗਰੂਰ]]
|1,655,169
|878,029
|777,140
|181,334
|67.99
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/census/district/606-sangrur.html|title=Sangrur District Population Census 2011-2020, Punjab literacy sex ratio and density|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-03-05}}&lt;/ref&gt;
|-
|15
|align=&quot;left&quot;|[[ਫਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ]]
|600,163
|320,795
|279,368
|63,271
|79.35
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/census/district/593-fatehgarh-sahib.html|title=Fatehgarh Sahib District Population Census 2011-2020, Punjab literacy sex ratio and density|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-03-05}}&lt;/ref&gt;
|-
|16
|align=&quot;left&quot;|[[ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਫਰੀਦਕੋਟ]]
|617,508
|326,671
|290,837
|69,311
|69.55
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/census/district/598-faridkot.html|title=Faridkot District Population Census 2011-2020, Punjab literacy sex ratio and density|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-03-05}}&lt;/ref&gt;
|-
|17
|align=&quot;left&quot;|[[ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ|ਮਾਨਸਾ]]
|769,751
|408,732
|361,019
|84,763
|61.83
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/census/district/600-mansa.html|title=Mansa District Population Census 2011-2020, Punjab literacy sex ratio and density|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-03-05}}&lt;/ref&gt;
|-
|18
|align=&quot;left&quot;|[[ਰੂਪਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਰੂਪਨਗਰ]]
|684,627
|357,485
|327,142
|72,926
|82.19
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/census/district/604-rupnagar.html|title=Rupnagar District Population Census 2011-2020, Punjab literacy sex ratio and density|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-03-05}}&lt;/ref&gt;
|-
|19
|align=&quot;left&quot;|[[ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਤਰਨਤਾਰਨ]]
|1,119,627
|589,369
|530,258
|137,223
|67.81
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/census/district/603-tarn-taran.html|title=Tarn Taran District Population Census 2011-2020, Punjab literacy sex ratio and density|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-03-05}}&lt;/ref&gt;
|-
|20
|align=&quot;left&quot;|[[ਅਜੀਤਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ]]
|994,628
|529,253
|465,375
|115,644
|83.80
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.census2011.co.in/census/district/605-mohali.html|title=Mohali (Sahibzada Ajit Singh Nagar) District Population Census 2011-2020, Punjab literacy sex ratio and density|website=www.census2011.co.in|access-date=2020-03-05}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੂਬਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਵਧੇਰੀ ਅਬਾਦੀ ਪੇਂਡੂ ਹੈ। ਤਕਰੀਬਨ 66% ਅਬਾਦੀ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ 34% ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸੂਬੇ ਦਾ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਤਰਸਯੋਗ ਹੈ। 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 1000 ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਿਰਫ਼ 895 ਇਸਤਰੀਆਂ ਹਨ।

=== ਧਰਮ ===

[[File:Amritsar Golden Temple 3.JPG|thumb|ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]]

ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਧਰਮ [[ਸਿੱਖ]] ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ 57.69% ਦੇ ਕਰੀਬ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। [[ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ|ਹਿੰਦੂ]] ਧਰਮ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਦਾ 38.49% ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਇੱਥੇ [[ਇਸਲਾਮ]] (1.57%), [[ਇਸਾਈ ਧਰਮ|ਇਸਾਈਅਤ]] (1.2%), [[ਬੁੱਧ ਧਰਮ|ਬੁੱਧ]] (0.2%) ਅਤੇ [[ਜੈਨ ਧਰਮ|ਜੈਨ]] (0.2%) ਦੇ ਧਾਰਨੀ ਵੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੰਜ ਜ਼ਿਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਬਹੁਗਿਣੀ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ, [[ਪਠਾਨਕੋਟ]], [[ਜਲੰਧਰ]], [[ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ]] ਅਤੇ [[ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ]]। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ [[ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ]] ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੰਦੂ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਹਿੰਦੂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ [[ਦੋਆਬਾ]] ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ।&lt;ref&gt;http://www.censusindia.gov.in/2011census/C-01/DDW03C-01%20MDDS.XLS&lt;/ref&gt; [[ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ]] ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕੋ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ (54.50%)।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Malerkotla City Population 2026 {{!}} Literacy and Hindu Muslim Population |url=https://www.census2011.co.in/census/city/20-malerkotla.html |access-date=2026-01-05 |website=www.census2011.co.in}}&lt;/ref&gt; [[ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ]] ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜੇਹਾ ਜ਼ਿਲਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਸਾਈ 10% ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ (10.44%)।&lt;ref&gt;http://censusindia.gov.in/2011census/C-01/DDW03C-01%20MDDS.XLS&lt;/ref&gt;

ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਅਤਿ ਪਵਿੱਤਰ [[ਗੁਰਦੁਆਰਾ]] [[ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ|ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ]] ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਨੇੜੇ ਸ੍ਰੀ [[ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ|ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ]] ਵੀ ਹੈ। ਸਿੱਖੀ ਦੇ [[ਪੰਜ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬਾਨ|ਪੰਜ ਤਖ਼ਤਾਂ]] ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਹੀ ਹਨ। ਇਹ ਹਨ: [[ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ|ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ]], [[ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ|ਸ੍ਰੀ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ]] ਅਤੇ [[ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਕੇਸਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ|ਸ੍ਰੀ ਕੇਸਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ]]। ਸਿੱਖ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੁੱਖ ਤਿਉਹਾਰਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ [[ਵਿਸਾਖੀ]], [[ਹੋਲਾ ਮਹੱਲਾ]], [[ਗੁਰਪੁਰਬ]], [[ਦਿਵਾਲੀ]]) ਦੇ ਮੌਕੇ ਤਕਰੀਬਨ ਹਰ ਪਿੰਡ, ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ 'ਚ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨਗਰ ਕੀਰਤਨਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਕਸਬਿਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹਰ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਜ਼ਰੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਬਨਾਵਟ ਅਤੇ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨਤਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

===ਭਾਸ਼ਾ===
ਪੰਜਾਬੀ, ਭਾਸ਼ਾ ਜੋ ਕਿ [[ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ|ਗੁਰਮੁਖੀ]] ਲਿੱਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜ-ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। &lt;ref&gt;[http://www.indiasite.com/language/punjabi.html Punjabi Language, official Language of Punjab, Regional Languages of Punjab] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924034446/http://www.indiasite.com/language/punjabi.html |date=2015-09-24 }}. Indiasite.com. Retrieved on 2012-01-18.&lt;/ref&gt; ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ ਤੇ ਕੀਤੇ ਪ੍ਰਵਾਸ &lt;ref&gt;[http://www.apnaorg.com/articles/articledawn/ Punjabi in North America]. Apnaorg.com. Retrieved on 2012-01-18.&lt;/ref&gt; ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਪੰਜਾਬੀ ਸੰਗੀਤ ਕਰਕੇ ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ-ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਕਾਰਨ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਹਿੱਸਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਗੀਤ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਦਾ ਝੁਕਾਅ ਵੀ ਆਮ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਸੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। ਇਹ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, [[ਹਰਿਆਣਾ]],&lt;ref&gt;[http://www.dnaindia.com/india/report_punjabi-edges-out-tamil-in-haryana_1356124 Punjabi edges out Tamil in Haryana – India – DNA]. Dnaindia.com (2010-03-07). Retrieved on 2012-01-18.&lt;/ref&gt; [[ਦਿੱਲੀ]] ਅਤੇ [[ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ]] ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬੀ ਸਰਕਾਰੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ [[ਇੰਗਲੈਂਡ]] ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ &lt;ref&gt;[http://www.publications.parliament.uk/pa/cm199900/cmhansrd/vo000307/halltext/00307h02.htm House of Commons Hansard Debates for 7 Mar 2000 (pt 2)]. Publications.parliament.uk (2000-03-07). Retrieved on 2012-01-18. []&lt;/ref&gt; ਅਤੇ [[ਕੈਨੇਡਾ]] ਵਿੱਚ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। &lt;ref&gt;{{cite news| url=http://timesofindia.indiatimes.com/Punjabi_is_Canadas_4th_most_top_language/articleshow/2782138.cms | work=The Times Of India | title=Punjabi is 4th most spoken language in Canada – Times Of India}}&lt;/ref&gt; ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਦਸਵੀਂ ਅਤੇ [[ਏਸ਼ੀਆ]] ਦੀ ਚੌਥੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਲੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹੈ। &lt;ref name=&quot;languages.iloveindia.com&quot;&gt;[http://languages.iloveindia.com/punjabi.html Punjabi Language, Gurmukhi , Punjabi Literature, History Of Punjabi Language, State Language Of Punjab]{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਪ੍ਰੈਲ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Languages.iloveindia.com. Retrieved on 2012-01-18.&lt;/ref&gt; ਇਸਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਉਪ-ਬੋਲੀਆਂ [[ਮਾਝੀ]], [[ਮਲਵਈ]], [[ਦੁਆਬੀ]] ਅਤੇ [[ਪੁਆਧੀ]] ਹਨ। &lt;ref name=&quot;languages.iloveindia.com&quot;/&gt;

==ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜਿਲ੍ਹੇ==
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੁਲ੍ਹ 23 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਹਨ 
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot; width=&quot;98%&quot;
|-
! width=2% |#
! width=14% |ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਨਾਮ
! width=14% |ਜਨਸੰਖਿਆ (2011)
! width=14% |ਖੇਤਰਫਲ (ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ) 
|-
|1
| [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]]
|2,490,656	
|2,673
|-
|2
|[[ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਬਰਨਾਲਾ]]
|5,95527
|1,423
|-
|3
| [[ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਬਠਿੰਡਾ]]
|1,388,525	
|3,355
|-
|4
|[[ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ]]
|825,629	
|2,190
|-
|5
| [[ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ]]
|1,180,483	
|3113
|-
|6
|[[ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਫਰੀਦਕੋਟ]]
|617,508	
|1,472
|-
|7
|[[ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ]]
|600,163	
|1,180
|-
|8
| [[ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ]]
|1,621,725
|2,610
|-
|9
|[[ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ]]
|1,586,625	
|3,397
|-
|10
|[[ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਜਲੰਧਰ]]
|2,193,590
|2,625
|-
|11
|[[ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਕਪੂਰਥਲਾ]]
|815,168
|1,646
|-
|12
|[[ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਲੁਧਿਆਣਾ]]
|3,498,739	
|3,744
|-
|13
|[[ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ]]
|429,754	 
|837
|-
|14
|[[ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ|ਮਾਨਸਾ]]
|769,751	
|2,174
|-
|15
|[[ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ]]
|901,896	
|2,596
|-
|16
|[[ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਮੋਗਾ]]
|995,746	
|2,235
|-
|17
| [[ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ]]
|994,628	
|1,188
|-
|18
|[[ਪਠਾਨਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਪਠਾਨਕੋਟ]]
|626,154	
|929
|-
|19
| [[ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਪਟਿਆਲਾ]]
|2,892,282	
|3,175
|-
|20
| [[ਰੂਪਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਰੂਪਨਗਰ]]
|684,627	
|1,400
|-
|21
|[[ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਸੰਗਰੂਰ]]
|1,203,153	
|2,848
|-
|22
|[[ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ]] 
|612,310	
|1,283
|-
|23
|[[ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਤਰਨਤਾਰਨ]]
|1,119,627	
|2,414
|}

== ਮਾਝਾ ਖੇਤਰ ==

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਝਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 4 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ-

* [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]]
* [[ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਤਰਨਤਾਰਨ]]
* [[ਪਠਾਨਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਪਠਾਨਕੋਟ]]
* [[ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ]]

==ਦੁਆਬਾ ਖੇਤਰ==
ਦੁਆਬਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 4 ਜਿਲ੍ਹੇ ਹਨ-

* [[ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਜਲੰਧਰ]]
* [[ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਨਵਾਂਸਹਿਰ (ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ)]]
* [[ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ]]
* [[ਕਪੂਰਥਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਕਪੂਰਥਲਾ]]

==ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ==
ਮਾਲਵਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 15 ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਹਨ -

ਮਾਲਵਾ - ਸਤਲੁਜ ਤੇ ਘੱਗਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਹੈ।

* [[ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਬਠਿੰਡਾ]]
* [[ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ|ਮਾਨਸਾ]]
* [[ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਬਰਨਾਲਾ]]
* [[ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਸੰਗਰੂਰ]]
* [[ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਪਟਿਆਲਾ]]
* [[ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਲੁਧਿਆਣਾ]]
* [[ਫਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਫ਼ਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ]]
* [[ਰੂਪਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਰੂਪਨਗਰ]]
* [[ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਮੋਗਾ]]
* [[ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ]]
* [[ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ]]
* [[ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ]]
* [[ਅਜੀਤਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਮੋਹਾਲੀ]] (ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ)
* [[ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ]]
* [[ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ]]

== ਆਰਥਿਕਤਾ ==
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖ਼ੇਤੀਬਾੜੀ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਕੁਲ ਵਾਹੀਯੋਗ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ 98.8% ਖੇਤਰ ਉਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸੰਨ 2003-04 ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਅਤੇ ਮੱਧਮ ਪੱਧਰੀ ਸਨਅਤਾਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਪੱਧਰੀ ਸਨਅਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਭਗ 2 ਲੱਖ 3 ਹਜ਼ਾਰ ਸੀ। &quot;ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਐਗਰੋ-ਇੰਡਸਟ੍ਰੀਜ਼ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ&quot; (P.A.I.C) ਰਾਜ ਵਿਚ ਖੇਤੀ ਆਧਰਿਤ ਸਨਅਤਾਂ ਦੀ ਏਜੰਸੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਇੰਫੋਟੈੱਕ (Punjab Info‌ Tech) ਰਾਜ ਵਿਚ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਆਧਰਿਤ ਸਨਅਤਾਂ ਦੀ ਏਜੰਸੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿਚ ਸਨਅਤ ਦਾ ਵੀ ਮਹੱਤਵ ਹੈ ਪਰ ਲਾਲ ਫੀਤਾਸ਼ਾਹੀ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭੀੜ-ਭੜੱਕਾ, ਆਵਾਜਾਈ ਦਾ ਘੜਮੱਸ, ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ, ਪੌਣ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ, ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਜ਼ਮੀਨਾਂ, ਜਾਨ-ਮਾਲ ਲਈ ਜੋਖ਼ਿਮ ਆਦਿ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਨਅਤ ਦੇ ਰਾਹ ਦਾ ਰੋੜਾ ਹਨ।&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.punjabitribuneonline.com/2018/07/%E0%A8%B8%E0%A8%A8%E0%A8%85%E0%A8%A4%E0%A9%80%E0%A8%95%E0%A8%B0%E0%A8%A8-%E0%A8%A6%E0%A9%87-%E0%A8%B0%E0%A8%BE%E0%A8%B9-%E0%A8%95%E0%A8%BF%E0%A8%89%E0%A8%82-%E0%A8%A8%E0%A8%BE-%E0%A8%AA%E0%A9%88/|title=ਸਨਅਤੀਕਰਨ ਦੇ ਰਾਹ ਕਿਉਂ ਨਾ ਪੈ ਸਕਿਆ ਪੰਜਾਬ?|last=ਨਿਰਮਲ ਸੰਧੂ|first=|date=2018-07-20|work=ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ|access-date=2018-08-10|archive-url=|archive-date=|dead-url=|language=}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਜੁਲਾਈ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ==

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ [[ਲੋਕ ਸਭਾ]] ਦੀਆਂ 13 ਸੀਟਾਂ ਹਨ ਅਤੇ [[ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ]] ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 117 ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ [[ਰਾਜ ਸਭਾ]] ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ 7 ਹਨ।

ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੀਟਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ-

* '''ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ 3 ਸੀਟਾਂ ਹਨ-''' 1. [[ਮਾਨਸਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਮਾਨਸਾ]] 2. [[ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਸਰਦੂਲਗੜ੍ਹ]] 3. [[ਬੁਢਲਾਡਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਬੁਢਲਾਡਾ]]

* '''ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ 6 ਸੀਟਾਂ ਹਨ-''' 1. [[ਬਠਿੰਡਾ ਦਿਹਾਤੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਬਠਿੰਡਾ ਦਿਹਾਤੀ]] 2. [[ਬਠਿੰਡਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਬਠਿੰਡਾ ਸ਼ਹਿਰੀ]] 3. [[ਭੁੱਚੋ ਮੰਡੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਭੁੱਚੋ ਮੰਡੀ]] 4. [[ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਰਾਮਪੁਰਾ ਫੂਲ]] 5. [[ਮੌੜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਮੌੜ]] 6. [[ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ]]

* '''ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ 4 ਹਨ-''' 1. [[ਬਾਘਾ ਪੁਰਾਣਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਬਾਘਾ ਪੁਰਾਣਾ]] 2. [[ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ]] 3. [[ਮੋਗਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਮੋਗਾ]] 4. [[ਧਰਮਕੋਟ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਧਰਮਕੋਟ]]

* '''ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ 3 ਸੀਟਾਂ ਹਨ-''' 1. [[ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ]] 2. [[ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਕੋਟਕਪੂਰਾ]] 3. [[ਜੈਤੋ (ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ)|ਜੈਤੋ]]

* '''ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆ 4 ਸੀਟਾਂ ਹਨ-''' 1. [[ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਸ਼ਹਿਰ]] 2. [[ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦਿਹਾਤੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦਿਹਾਤੀ]] 3. [[ਜ਼ੀਰਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਜ਼ੀਰਾ]] 4. [[ਗੁਰੂ ਹਰ ਸਹਾਏ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਗੁਰੂ ਹਰ ਸਹਾਏ]]

* '''ਮੁਕਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ 4 ਸੀਟਾਂ ਹਨ-''' 1. [[ਸ਼੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਮੁਕਤਸਰ]] 2. [[ਲੰਬੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਲੰਬੀ]] 3. [[ਗਿੱਦੜਬਾਹਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਗਿੱਦੜਬਾਹਾ]] 4. [[ਮਲੋਟ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਮਲੋਟ]]

* '''ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ 4 ਸੀਟਾਂ ਹਨ-'''  1. [[ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਜਲਾਲਾਬਾਦ]] 2. [[ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਫ਼ਾਜ਼ਿਲਕਾ]] 3. [[ਅਬੋਹਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਅਬੋਹਰ]] 4. [[ਬੱਲੂਆਣਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਬੱਲੂਆਣਾ]]

* '''ਬਰਨਾਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ 3 ਸੀਟਾਂ ਹਨ-''' 1. [[ਬਰਨਾਲਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਬਰਨਾਲਾ]] 2. [[ਮਹਿਲ ਕਲਾਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ|ਮਹਿਲ ਕਲਾਂ]] 3. [[ਭਦੌੜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਭਦੌੜ]]

* '''ਸੰਗਰੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ 5 ਸੀਟਾਂ ਹਨ-''' 1. [[ਸੰਗਰੂਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਸੰਗਰੂਰ]] 2. [[ਸੁਨਾਮ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਸੁਨਾਮ]] 3. [[ਦਿੜ੍ਹਬਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਦਿੜ੍ਹਬਾ]] 4. [[ਲਹਿਰਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਲਹਿਰਾ]] 5. [[ਧੂਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਧੂਰੀ]]

* '''ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ 8 ਸੀਟਾਂ ਹਨ-''' 1. [[ਪਟਿਆਲਾ]] 2. [[ਨਾਭਾ]] 3. [[ਸਮਾਣਾ]]  4. [[ਘਨੌਰ]] 5. [[ਰਾਜਪੁਰਾ]] 6. [[ਪਟਿਆਲਾ ਦੇਹਾਤੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਪਟਿਆਲਾ ਦਿਹਾਤੀ]] 7. [[ਸਨੌਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਸਨੌਰ]] 8. [[ਸ਼ੁਤਰਾਣਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਸ਼ੁਤਰਾਣਾ]]

* '''ਮੋਹਾਲੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 3 ਸੀਟਾਂ ਹਨ-''' 1. [[ਡੇਰਾ ਬਸੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਡੇਰਾ ਬਸੀ]] 2. [[ਖਰੜ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਖਰੜ]] 3. [[ਅਜੀਤਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ|ਮੋਹਾਲੀ]]

* '''ਰੂਪਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ 3 ਸੀਟਾਂ ਹਨ-''' 1. [[ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਚਮਕੌਰ ਸਾਹਿਬ]] 2. [[ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ|ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ]] 3. [[ਰੂਪਨਗਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਰੂਪਨਗਰ]]
* '''ਫ਼ਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸੀਟਾਂ 3 ਹਨ-''' 1. [[ਅਮਲੋਹ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਅਮਲੋਹ]] 2. [[ਬਸੀ ਪਠਾਣਾਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਬੱਸੀ ਪਠਾਣਾਂ]] 3. [[ਫਤਹਿਗੜ੍ਹ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਫ਼ਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ]]
* '''ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ 14 ਸੀਟਾਂ ਹਨ-''' 1. [[ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੂਰਬੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੂਰਬੀ]] 2. [[ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੱਛਮੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਲੁਧਿਆਣਾ ਪੱਛਮੀ]] 3. [[ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੱਖਣੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ|ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੱਖਣੀ]] 4. [[ਲੁਧਿਆਣਾ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਲੁਧਿਆਣਾ ਸੈਂਟਰਲ]] 5. [[ਲੁਧਿਆਣਾ ਉੱਤਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਲੁਧਿਆਣਾ ਉੱਤਰੀ]] 6. [[ਸਾਹਨੇਵਾਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਸਾਹਨੇਵਾਲ]] 7. [[ਪਾਇਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਪਾਇਲ]] 8. [[ਦਾਖਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਦਾਖਾ]] 9. [[ਖੰਨਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਖੰਨਾ]] 10. [[ਸਮਰਾਲਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਸਮਰਾਲਾ]] 11. [[ਗਿੱਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਗਿੱਲ]] 12. [[ਆਤਮ ਨਗਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਆਤਮ ਨਗਰ]] 13. [[ਰਾਏਕੋਟ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਰਾਏਕੋਟ]] 14. [[ਜਗਰਾਉਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਜਗਰਾਉਂ]]

* '''ਜਲੰਧਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ 9 ਸੀਟਾਂ ਹਨ'''- 1. [[ਜਲੰਧਰ ਉੱਤਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਜਲੰਧਰ ਉੱਤਰੀ]] 2. [[ਜਲੰਧਰ ਪੱਛਮੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਜਲੰਧਰ ਪੱਛਮੀ]] 3. [[ਜਲੰਧਰ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਜਲੰਧਰ ਸੈਂਟਰਲ]] 4. [[ਜਲੰਧਰ ਕੈਂਟ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਜਲੰਧਰ ਕੈਂਟ]] 5. [[ਸ਼ਾਹਕੋਟ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਸ਼ਾਹਕੋਟ]] 6. [[ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਕਰਤਾਰਪੁਰ]] 7. [[ਫਿਲੌਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਫਿਲੌਰ]] 8. [[ਨਕੋਦਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਨਕੋਦਰ]] 9. [[ਆਦਮਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਆਦਮਪੁਰ]]

* '''ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ 7 ਸੀਟਾਂ ਹਨ'''- 1.[[ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ]] 2. [[ਕਾਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਕਾਦੀਆਂ]] 3.[[ਦੀਨਾ ਨਗਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਦੀਨਾਨਗਰ]] 4.[[ਬਟਾਲਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਬਟਾਲਾ]] 5.[[ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਗੋਬਿੰਦਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਸ੍ਰੀ ਹਰਗੋਬਿੰਦਪੁਰ]] 6.[[ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਚੂੜੀਆਂ|ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਚੁੜੀਆਂ]] 7.[[ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਡੇਰਾ ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ]]

* '''ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ 11 ਹਨ'''- 1.[[ਅਜਨਾਲਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਅਜਨਾਲਾ]] 2.[[ਰਾਜਾ ਸਾਂਸੀ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਰਾਜਾ ਸਾਂਸੀ]] 3. [[ਮਜੀਠਾ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਮਜੀਠਾ]] 4.[[ਜੰਡਿਆਲਾ ਗੁਰੂ ਵਿਧਾਨਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਜੰਡਿਆਲਾ]] 5.[[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (ਉੱਤਰੀ) ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਉੱਤਰ]] 6.[[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (ਪੱਛਮੀ) ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪੱਛਮੀ]] 7.[[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪੂਰਬੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪੂਰਬੀ]] 8 [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੱਖਣੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੱਖਣੀ]]9.[[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਕੇਂਦਰ]] 10. [[ਅਟਾਰੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਅਟਾਰੀ]] 11. [[ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਬਾਬਾ ਬਕਾਲਾ]]

* '''ਤਰਨਤਾਰਨ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ 4 ਸੀਟਾਂ ਹਨ'''- 1.[[ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਸਾਹਿਬ|ਤਰਨਤਾਰਨ]] 2.[[ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ]] 3. [[ਖੇਮ ਕਰਨ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਖੇਮ ਕਰਨ]] 4.[[ਪੱਟੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਪੱਟੀ]]
* '''ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ 7 ਹਨ'''- 1.[[ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ]] 2.[[ਚੱਬੇਵਾਲ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਚੱਬੇਵਾਲ]] 3. [[ਮੁਕੇਰੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਮੁਕੇਰੀਆਂ]] 4. [[ਦਸੂਹਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਦਸੂਹਾ]] 5. [[ਸ਼ਾਮ ਚੌਰਾਸੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਸ਼ਾਮ ਚੌਰਾਸੀ]] 6. ਉਰਮਾਰ 7. [[ਗੜ੍ਹਸ਼ੰਕਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਗੜ੍ਹਸ਼ੰਕਰ]]
* '''ਕਪੂਰਥਲਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ 4 ਸੀਟਾਂ ਹਨ'''- 1. [[ਭੁਲੱਥ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਭੁਲੱਥ]] 2. [[ਕਪੂਰਥਲਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਕਪੂਰਥਲਾ]]  3. [[ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ]] 4. [[ਫਗਵਾੜਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਫਗਵਾੜਾ]]
* '''ਪਠਾਨਕੋਟ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ 3 ਹਨ'''- 1.[[ਪਠਾਨਕੋਟ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਪਠਾਨਕੋਟ]] 2. [[ਸੁਜਾਨਪੁਰ, ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਸੁਜਾਨਪੁਰ]] 3. [[ਭੋਆ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਭੋਆ]]
* '''ਨਵਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ 3 ਸੀਟਾਂ ਹਨ'''- 1. [[ਬੰਗਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਬੰਗਾ]] 2. [[ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ|ਨਵਾਂ ਸ਼ਹਿਰ]] 3. [[ਬਲਾਚੌਰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਬਲਾਚੌਰ]]
* '''ਮਾਲੇਰਕੋਟਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ 2 ਸੀਟਾਂ ਹਨ-''' 1. [[ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣ ਹਲਕਾ|ਮਲੇਰਕੋਟਲਾ]] 2.[[ਅਮਰਗੜ੍ਹ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਹਲਕਾ|ਅਮਰਗੜ੍ਹ]]

==ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟਾਂ==
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਕੁਲ੍ਹ 13 ਸੀਟਾਂ ਹਨ।

* [[ਬਠਿੰਡਾ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ-ਹਲਕਾ)|ਬਠਿੰਡਾ]]
* [[ਸੰਗਰੂਰ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ-ਹਲਕਾ)|ਸੰਗਰੂਰ]]
* [[ਪਟਿਆਲਾ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ-ਹਲਕਾ)|ਪਟਿਆਲਾ]]
* [[ਫਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ-ਹਲਕਾ)|ਫ਼ਤਿਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ]]
* [[ਲੁਧਿਆਣਾ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ-ਹਲਕਾ)|ਲੁਧਿਆਣਾ]]
* [[ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ-ਹਲਕਾ)|ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ]]
* [[ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ-ਹਲਕਾ)|ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ]]
* [[ਜਲੰਧਰ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ-ਹਲਕਾ)|ਜਲੰਧਰ]]
* [[ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ-ਹਲਕਾ)|ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ]]
* [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ-ਹਲਕਾ)|ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]]
* [[ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ-ਹਲਕਾ)|ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ]]
* [[ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣ-ਹਲਕਾ)|ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ]]
* [[ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ (ਲੋਕ ਸਭਾ ਹਲਕਾ)|ਫਰੀਦਕੋਟ]]

== ਸਾਖ਼ਰਤਾ ==
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਾਖ਼ਰਤਾ ਦਰ 75.84 ℅ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਸਾਖ਼ਰਤਾ ਦਰ 80.44℅, ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸਾਖ਼ਰਤਾ ਦਰ 70.73℅ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਖ਼ਰਤਾ [[ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ]] ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੀ 84.6% ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ [[ਮਾਨਸਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਭਾਰਤ|ਮਾਨਸਾ]] ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ (61.8%) ਦੀ ਹੈ।

ਹੇਠ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਟੇਬਲ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲਿਆਂ ਦੀ ਸਾਖਰਤਾ ਦਰ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਲ 2011 ਦੇ ਸੈਨਸਸ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ।&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.indiacensus.net/states/punjab/literacy | title=Punjab Literacy Rate 2023 | access-date=2023-08-12 | archive-date=2023-07-01 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230701144320/https://www.indiacensus.net/states/punjab/literacy | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
{|class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਸਾਖ਼ਰਤਾ ਦਰ - ਸੈਨਸਸ 2011
!ਸਥਾਨ
!ਜ਼ਿਲਾ
!ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ
|-
|1||ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ||84.59%
|-
|2||ਮੋਹਾਲੀ||83.80%
|-
|3||ਜਲੰਧਰ||82.48%
|-
|4||ਲੁਧਿਆਣਾ||82.20%
|-
|5||ਰੂਪਨਗਰ||82.19%
|-
|6||ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ||79.95%
|-
|7||ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ||79.78%
|-
|8||ਫ਼ਤਹਿਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ||79.35%
|-
|9||ਕਪੂਰਥਲਾ||79.07%
|-
|10||ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ||76.27%
|-
|11||ਪਟਿਆਲਾ||75.28%
|-
|12||ਮੋਗਾ||70.68%
|-
|13||ਫਰੀਦਕੋਟ||69.55%
|-
|14||ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ||68.92%
|-
|15||ਬਠਿੰਡਾ||68.28%
|-
|16||ਸੰਗਰੂਰ||67.99%
|-
|17||ਬਰਨਾਲਾ||67.82%
|-
|18||ਤਰਨ ਤਾਰਨ||67.81%
|-
|19||ਮੁਕਤਸਰ||65.81%
|-
|20||ਮਾਨਸਾ||61.83%
|}

== ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ==
2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 1000 ਮਰਦਾਂ ਪਿੱਛੇ 893 ਔਰਤਾਂ ਹਨ। 0 ਤੋਂ 6 ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ 846 ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਿੰਗ ਅਨੁਪਾਤ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਬਠਿੰਡਾ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਹੈ।

== ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ ==

* [[ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਸਾਜ਼]]
* [[ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਾਜ]]
* [[ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ]]

==ਹਵਾਲੇ==
{{reflist|2}}

{{ਪੰਜਾਬ (ਭਾਰਤ)}}
{{ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ}}

[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]]</text>
      <sha1>nrp7o6ad9y4is01eiawt79ytftal9tb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2772</id>
    <revision>
      <id>841426</id>
      <parentid>834983</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T15:07:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>3793</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਪਰਚਾਰ */</comment>
      <origin>841426</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32205" sha1="lp3k2yzobspb7z4lctwbo4q4j1z6j5s" xml:space="preserve">{{Infobox religious biography
| religion           = [[ਸਿੱਖੀ]]
| name               = ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ
| image              = Contemporary painting of the sixth Sikh guru, Guru Hargobind. Provincial Mughal school, Deccan, mid-17th century.jpg
| caption            = ਛੇਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦੀ ਸਮਕਾਲੀ ਪੇਂਟਿੰਗ। ਪ੍ਰੋਵਿੰਸ਼ੀਅਲ ਮੁਗਲ ਸਕੂਲ, ਡੇਕਨ, 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ।
| birth_name         = ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ
| birth_date         = {{Birth date|1595|06|19|df=yes}}
| birth_place        = ਗੁਰੂ ਕੀ ਵਡਾਲ਼ੀ, [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]], [[ਲਾਹੌਰ ਸੂਬਾ]], [[ਮੁਗ਼ਲ ਸਲਤਨਤ]] &lt;br /&gt; {{small|(ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ, [[ਭਾਰਤ]])}}
| death_date         = {{Death date and age|1644|02|28|1595|06|19|df=yes}}&lt;ref name=eos&gt;{{cite book |chapter=HARGOBIND, GURU (1595–1644)| chapter-url=https://archive.org/details/TheEncyclopediaOfSikhism-VolumeIiE-l/page/n245 |author=Fauja Singh |title= Encyclopaedia of Sikhism|publisher=Punjabi University, Patiala|access-date=8 December 2019|year=2009}}&lt;/ref&gt;
| death_date         = [[ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ]], [[ਲਾਹੌਰ ਸੂਬਾ]], [[ਮੁਗ਼ਲ ਸਲਤਨਤ]] &lt;br /&gt; {{small|(ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ, [[ਭਾਰਤ]])}}
| nationality        = 
| other_names        = ਛੇਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ&lt;br /&gt;ਮੀਰੀ ਪੀਰੀ ਦੇ ਮਾਲਕ&lt;br /&gt;ਸੱਚਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹ&lt;br /&gt;ਛੇਵੇਂ ਨਾਨਕ&lt;br /&gt;ਬੰਦੀ ਛੋੜ&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Singh |first=Pashaura |title=The Routledge Companion to the Life and Legacy of Guru Hargobind: Sovereignty, Militancy, and Empowerment of the Sikh Panth |date=Aug 9, 2024 |publisher=Taylor &amp; Francis |isbn=9781040106327 |pages=188}}&lt;/ref&gt; 
| known_for          = 
* [[ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ]] ਦੀ ਉਸਾਰੀ
* ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝਣ ਵਾਲ਼ੇ ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂ 
* ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਟ੍ਰੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਅਤੇ ਜੰਗੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ 
* ਮੀਰੀ ਪੀਰੀ ਦੀ ਕਾਇਮੀ
* [[ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ]] ਦੇ ਬਾਨੀ 
* ਇਹ ਜੰਗਾ ਲੜੀਆਂ:
* [[ਰੁਹੀਲਾ ਦੀ ਲੜਾਈ]]
* ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦੀ ਜੰਗ
* ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਜੰਗ (1634)
* [[ਲਹਿਰਾ ਦੀ ਲੜਾਈ]]
* ਗੁਰੂਸਰ ਦੀ ਜੰਗ
* ਕੀਰਤਪੁਰ ਦੀ ਜੰਗ
| predecessor        = [[ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ]]
| successor          = [[ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਇ]]
| spouse             = ਮਾਤਾ ਦਮੋਦਰੀ, [[ਮਾਤਾ ਨਾਨਕੀ]], ਮਾਤਾ ਮਹਾ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਕੌਲਾ
| children           = [[ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿੱਤਾ]] (1613–1638) &lt;br /&gt; [[ਸੂਰਜ ਮੱਲ]] (1618–1698) &lt;br /&gt; [[ਅਨੀ ਰਾਇ]] (1633–1678) &lt;br /&gt; [[ਅਟਲ ਰਾਇ]] (1619–1627)&lt;br /&gt; [[ਗੁਰ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ|ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ]] (1621–1675) &lt;br /&gt;[[ਬੀਬੀ ਵੀਰੋ]](1628–1705)
| parents            = [[ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ]] ਅਤੇ [[ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ]]
| office1            = 6ਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ
| signature          = Autograph of Guru Hargobind - 2.jpg
| battles            = 
* [[ਰੁਹੀਲਾ ਦੀ ਲੜਾਈ]]
* [[ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦੀ ਲੜਾਈ]]
* [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਲੜਾਈ (1634)]]
* [[ਲਹਿਰਾ ਦੀ ਲੜਾਈ]] ਜਾਂ ਗੁਰੂਸਰ
* [[ਕੀਰਤਪੁਰ ਦੀ ਲੜਾਈ]]
| period             = 1606–1644
}}
{{ਸਿੱਖੀ ਸਾਈਡਬਾਰ}}

'''ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ''' (5 ਜੁਲਾਈ 1595 – 19 ਮਾਰਚ 1644) [[ਸਿੱਖਾਂ]] ਦਸਾਂ ਵਿਚੋਂ ਛੇਵੇਂ [[ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ|ਗੁਰੂ]] ਹੋਏ ਸਨ।&lt;ref&gt;HS Syan (2013), Sikh Militancy in the Seventeenth Century, IB Tauris, {{ISBN|978-1780762500}}, pages 48–55&lt;/ref&gt; ਉਹ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗੁਰੂ ਬਣੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੁਆਰਾ ਤੱਤੀ ਤਵੀ ਤੇ ਅਤੇ ਬੇਅੰਤ ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।&lt;ref name=hssyan&gt;HS Syan (2013), Sikh Militancy in the Seventeenth Century, IB Tauris, {{ISBN|978-1780762500}}, pages 48–55&lt;/ref&gt;

ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਸ਼ਾਇਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ।&lt;ref&gt;{{cite book|author=John F. Richards|title=The Mughal Empire|url=https://books.google.com/books?id=HHyVh29gy4QC&amp;pg=PA97|year=1995|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-56603-2|pages=97–98, 177–178}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=britannicahargobind&gt;[https://www.britannica.com/biography/Hargobind Hargobind: Sikh Guru], Encyclopedia Britannica, Quote: &quot;Guru Hargobind, sixth Sikh Guru, who developed a strong Sikh army and gave the Sikh religion its military character, in accord with the instructions of his father, Guru Arjan (1563–1606), the first Sikh martyr, who had been executed on the order of the Mughal emperor Jahangir.&quot;; &quot;After Jahāngīr's death (1627) the new Mughal emperor, Shāh Jahān, persecuted the Sikh community in earnest. The Sikhs under Hargobind Sahib defeated Shāh Jahān's armies four times, crushing the myth of Mughal invincibility. To the Sikh ideals of his predecessor, Guru Hargobind thus added another: the right and duty of the Sikhs to defend their faith by the sword if necessary.&quot;&lt;/ref&gt; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋ ਤਲਵਾਰਾਂ ਪਹਿਨ ਕੇ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਮੀਰੀ ਅਤੇ ਪੀਰੀ (ਲੌਕਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਧਿਕਾਰ) ਦੇ ਦੋਹਰੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ (ਕਾਲ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਦਾ ਤਖਤ) ਬਣਾਇਆ। ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਅੱਜ ਖਾਲਸਾ (ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਸੰਸਥਾ) ਦੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸੀਟ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਆਪਣੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਮੰਨਦੇ ਸਨ, ਗ੍ਰਹਿਸਥੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਤਪੱਸਿਆ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਬੋਧ ਦੇ ਮਾਰਗ ਵਜੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਸਨ।&lt;ref name=&quot;:22&quot;&gt;{{Cite book |last=Shanker |first=Rajkumari |title=Religion and Women |date=Sep 21, 2015 |publisher=State University of New York Press |isbn=9781438419602 |editor-last=Sharma |editor-first=Arvind |pages=198 |chapter=Women in Sikhism}}&lt;/ref&gt;

== ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ==
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਕੀ ਵਡਾਲੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਫੋਟੋ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 19 ਜੂਨ 1595 ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਕੀ ਵਡਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਢੀ ਖੱਤਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ 7 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (4.3 ਮੀਲ) ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ,&lt;ref name=eos/&gt;&lt;ref name=hssingha&gt;HS Singha (2009), Sikh Studies, Book 7, Hemkunt Press, {{ISBN|978-8170102458}}, pages 18–19&lt;/ref&gt; ਉਹ ਪੰਜਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਇਕਲੌਤੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਉਹ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਚੇਚਕ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸਨ।&lt;ref name=&quot;:14&quot;&gt;{{Cite book |last=Singh |first=Prithi Pal |title=The History of Sikh Gurus |publisher=Lotus Press |year=2006 |isbn=9788183820752 |pages=69–70}}&lt;/ref&gt;

ਸਿੱਖ ਹਾਥੀ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਆਪਣੇ ਚਾਚਾ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਕਰਮੋ ਦੁਆਰਾ ਦੋ ਵਾਰ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਚ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚ ਗਏ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕੋਬਰਾ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt; ਪਹਿਲੀ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਮੋ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਨਰਸ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਸੀ।&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਰਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਨਿੱਪਲ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਜ਼ਹਿਰ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਨੌਜਵਾਨ ਮੁੰਡੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੰਘਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਰਸ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਅਸਫਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਖੁਦ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਈ।&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt; ਦੂਜੀ ਜ਼ਹਿਰ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸੱਪ-ਮੋਹਕ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਉਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸੱਪ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਪਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨ ਮੁੰਡੇ ਨੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਫੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਨਿਚੋੜ ਦਿੱਤਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਮਰ ਨਾ ਗਿਆ।&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt; ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈਣ ਦੀ ਤੀਜੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਦਹੀਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰ ਮਿਲਾਉਣ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਨੂੰ ਖੁਆਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਸੀ ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਨੇ ਦਹੀਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਕੜ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਫਰਸ਼ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਕੁੱਤਾ - ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਪਿਸਤਾ ਸੀ; ਫਿਰ ਇਸਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਖਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਖਤਰਨਾਕ ਅੰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt; ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਰ ਗਿਆ।&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt;

ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਤੋਂ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਤੋਂ ਤਲਵਾਰਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।&lt;ref name=&quot;eos&quot; /&gt; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਦਰਸ਼ਨ, ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ, ਦਵਾਈ, ਘੋੜਸਵਾਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt; ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਭਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਬਿਤਾਇਆ।&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt;

==ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤਰ ਵਿੱਦਿਆ==
1603 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ [[ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ]] ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ ਗਈ। ਸ਼ਸਤਰ ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸ਼ੌਕ ਸੀ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਨਿਪੁੰਨ ਹੁੰਦੇ ਗਏ। ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਆਪ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਮਹਾਂਬਲੀ ਯੋਧਾ ਹੋਣ ਦਾ ਆਖ ਦੇਂਦੇ ਸਨ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}}

==ਪਿਤਾ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ==
[[ਜਹਾਂਗੀਰ]] ਸਮੇਂ ਦਾ ਹਾਕਮ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਹੀ ਪਿਤਾ [[ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ]] ਨੂੰ ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਲਾਹੌਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਗਤਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗੁਰਿਆਈ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿਉਂਕਿ ਜਾਤ-ਅਭਿਮਾਨੀ ਕਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੇ ਜਹਾਂਗੀਰ ਤੋਂ ਮਈ 1606 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਹਿਬ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਗਭਗ 11 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦਾ ਅਸਰ ਆਮ ਸਿੱਖਾਂ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪਿਆ। ਸੋ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਧਾਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦ੍ਰਿੜ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਗਿਆ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}}

==‘ਮੀਰੀ ਅਤੇ ਪੀਰੀ’==
{{Quote box|width=246px|bgcolor=#ACE1AF|align=right|quote=&quot;ਪੰਜ ਪਿਆਲੇ, ਪੰਜ ਪੀਰ ਛਟਮੁ ਪੀਰ ਬੈਠਾ ਗੁਰੁ ਭਾਰੀ।
ਅਰਜਨ ਕਾਇਆ ਪਲਟਿ ਕੈ, ਮੂਰਤਿ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਵਾਰੀ।
ਚਲੀ ਪੀੜੀ ਸੋਢੀਆਂ ਰੂਪ ਦਿਖਾਵਣਿ ਵਾਰੋ ਵਾਰੀ।
ਦਲਭੰਜਨ ਗੁਰੁ ਸੂਰਮਾ ਵਡ ਯੋਧਾ ਬਹੁ ਪਰਉਪਕਾਰੀ।
ਦਰਬਾਰੀ ਢਾਡੀ ਅਬਦੁੱਲਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ
ਦੋ ਤਲਵਾਰੀ ਬੱਧੀਆਂ ਇੱਕ ਮੀਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਪੀਰੀ ਦੀ।
ਇਕ ਅਜ਼ਮਤ ਦੀ ਇੱਕ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਕ ਰਾਖੀ ਕਰੇ ਵਜ਼ੀਰ ਦੀ।
ਮੇਰੇ ਪਰਵਾਰ ਕੋਈ ਇਲਮ ਨਹੀਂ।&quot;|salign=right|source=— ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ}} [[ਮੀਰੀ-ਪੀਰੀ]] ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਧਰਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਰਬੱਤ ਦੇ ਭਲੇ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਤੋਰਨਾ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪ ਵੀ ਦੋ ਤਲਵਾਰਾਂ ‘ਮੀਰੀ ਅਤੇ ਪੀਰੀ’ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਈਆਂ। ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਗਦ ਭੇਟਾ ਦੇਣ ਦੀ ਥਾਂ ਆਪਣੀ ਜੁਆਨੀ ਅਰਪਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਭੇਟਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜ ਦਿੱਤੇ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਵਿੱਦਿਆ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਚੋਣਵੇਂ ਸੂਰਮੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਇਹ ਰੁਚੀ ਦੇਖ ਕੇ ਮਾਝੇ, ਮਾਲਵੇ ਅਤੇ ਦੁਆਬੇ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਪੰਜ ਸੌ ਜਵਾਨ ਆਪ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਗਏ। ਕਾਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਕੂਮਤ ਦੀ ਗਰੀਬਾਂ ਦੀ ਬਿਲਕੁਲ ਕੋਈ ਸਾਰ ਨਹੀਂ ਲਈ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਈ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਨਵੀਂ ਬਣ ਰਹੀ ਫੌ਼ਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਏ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}}

==ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ==
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਅਸਥਾਨ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ 1606 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ [[ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ]] ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਸਤਰ ਵਿਦਿਆ ਦਿੱਤੀ।

==ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਪਰਚਾਰ==
ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖ-ਧਰਮ ਦੇ ਪਰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਜੱਥੇਬੰਦੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। 1612-13 ਵਿੱਚ ਦੁਆਬੇ ਅਤੇ ਮਾਲਵੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖੀ ਦਾਪਅਤੇ ਰਚਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਾਰਖੂ ਅੱਖ ਨੇ ਪੈਂਦੇ ਖਾਂ ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਮਿਹਰ ਕੀਤੀ। 1613 ਵਿੱਚ [[ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿੱਤਾ]] ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ [[ਡਰੋਲੀ ਭਾਈ|ਡਰੌਲੀ]] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਾਧੂ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰਵਰੀਆ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਸਿੱਖ ਬਣਿਆ ਜਿਸਦੇ ਘਰ ‘[[ਭਾਈ ਰੂਪ ਚੰਦ]]’ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]] ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸੰਗਤਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਲਈ ਰਾਮਸਰ ਅਤੇ [[ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਿਬੇਕਸਰ]] ਨਾਮ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਬਣਵਾਏ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ [[ਲੋਹਗੜ੍ਹ]] ਦਾ ਕਿਲਾ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ।

==ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੀ ਕੈਦ==
[[ਜਹਾਂਗੀਰ]] ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਹੋਣਾ ਪਸੰਦ ਨਾ ਆਇਆ। 1612 ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਆਗਰੇ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਹੁਕਮ ਦੇਕੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ [[ਗਵਾਲੀਅਰ]] ਦੇ ਕਿਲੇ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਥੇ ਹੋਰ ਰਾਜਸੀ ਕੈਦੀ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਸਿੱਖ ਦੂਰੋਂ ਨੇੜਿਉਂ [[ਗਵਾਲੀਅਰ]] ਪਹੁੰਚਦੇ। ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾ ਕਰਨ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ। 1614 ਵਿੱਚ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੂੰ ਦਮੇ ਦਾ ਬੜਾ ਸਖ਼ਤ ਦੌਰਾ ਪਿਆ। ਆਖ਼ਰ ਉਸਨੇ ਫ਼ਕੀਰ [[ਮੀਆਂ ਮੀਰ]] ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਰਿਹਾਈ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੱਚਾਈ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ 52 ਕਲੀਆਂ ਵਾਲੇ ਚੋਲੇ ਦੀਆਂ ਕਲੀਆਂ ਫੱੜ ਕੇ 52 ਰਾਜੇ ਵੀ ਜੇਲ ਵਿਚੋਂ ਰਿਹਾ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

==ਬੰਦੀ ਛੋੜ==
[[ਗਵਾਲੀਅਰ]] ਦੇ ਕਿਲੇ 'ਚੋਂ ਰਿਹਾਅ ਹੋਣ ਅਤੇ [[ਜਹਾਂਗੀਰ]] ਵੱਲੋਂ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਕੀਤੇ ਗਏ 52 ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਕਰਵਾਉਣ ਉਪਰੰਤ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ [[ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਦਿਵਸ]] ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਹਰ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ ਗੁਰੂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਦੇ ਕੇ ਕਰਮਕਾਂਡਾਂ, ਵਹਿਮਾਂ, ਭਰਮਾਂ ਦੀ ਕੈਦ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਮੁਕਤ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ।

==ਭਾਈ ਬਿਧੀ ਚੰਦ ਅਤੇ ਘੋੜੇ==
[[ਕਾਬੁਲ]] ਦਾ ਇੱਕ ਸਿੱਖ-ਮਸੰਦ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਲਈ ਦੋ ਵਧੀਆ ਘੋੜੇ ਲੈਕੇ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਹੀ [[ਲਾਹੌਰ]] ਦੇ ਤੁਰਕ ਹਾਕਮਾਂ ਨੇ ਘੋੜੇ ਖੋਹ ਲਏ। [[ਬਿਧੀ ਚੰਦ|ਭਾਈ ਬਿਧੀ ਚੰਦ]] ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਘੋੜੇ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਲਿਆਂਦੇ। ਇਸ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਇਸ ਵਾਰੀਂ ਲਾਲਬੇਗ ਅਤੇ ਕਮਰਬੇਗ ਦੀ ਕਮਾਨ ਹੇਠ ਤੁਰਕਾਂ ਨੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਕਰਾਰੀ ਜੰਗ ਸੀ। ਦੋਨਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ। ‘ਡਰੌਲੀ’ ਦੀ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕ ਸਰਦਾਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਇਸ ਜੰਗ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ 'ਗੁਰੂ ਸਰ' ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰੋਵਰ ਬਣਵਾਇਆ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}}

==ਨੰਗਲ ਸਰਸਾ ਦੀ ਲੜਾਈ==
ਨਿੱਤ ਦੇ ਮੁਗ਼ਲ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਕੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ, [[ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ]] ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ 3 ਮਈ, 1635 ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ ਸਨ। ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਕੋਲ ਬਿਲਾਸਪੁਰ, [[ਨਾਹਨ]], ਗੁਲੇਰ, ਨਦੌਣ, [[ਖੰਡੂਰ]] (ਮਗਰੋਂ [[ਨਾਲਾਗੜ੍ਹ]]) ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਰਿਆਸਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੋਪੜ (ਹੁਣ [[ਰੋਪੜ]]) ਦੇ ਨਵਾਬ ਨੇ [[ਖੰਡੂਰ]] ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਉਥੋਂ ਦਾ ਰਾਜਾ [[ਹਰੀ ਚੰਦ]], ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਕੋਲ ਅਰਜ਼ ਕਰਨ ਆ ਪੁੱਜਾ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ (ਬਾਬਾ) ਗੁਰਦਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਜੱਥਾ ਭੇਜ ਦਿਤਾ। ਪਹਿਲੀ ਜੁਲਾਈ, 1635 ਦੇ ਦਿਨ ਨੰਗਲ ਗੁੱਜਰਾਂ (ਹੁਣ ਸਰਸਾ ਨੰਗਲ) ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਲੜਾਈ ਹੋਈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੋਪੜ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦਾ ਬੜਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਰੋਪੜ ਦੇ ਨਵਾਬ ਨੇ ਕੋਟਲਾ ਸ਼ਮਸ ਖ਼ਾਨ (ਹੁਣ [[ਕੋਟਲਾ ਨਿਹੰਗ ਖ਼ਾਨ]]) ਦੇ ਮਾਲਕ ਸ਼ਮਸ ਖ਼ਾਨ ਰਾਹੀਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸਰਦਾਰੀ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲਈ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਤ ਉੱਤੇ ਬੁਲਾਇਆ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ, 18 ਜੁਲਾਈ, 1635 ਦੇ ਦਿਨ ਰੋਪੜ ਪੁੱਜੇ ਤੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਉਹ ਨਵਾਬ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਬਣ ਕੇ ਰਹੇ। 19 ਤੇ 20 ਤਾਰੀਖ਼ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਕੋਟਲਾ ਸ਼ਮਸ ਖ਼ਾਨ (ਹੁਣ ਕੋਟਲਾ ਨਿਹੰਗ ਖ਼ਾਨ) ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਜਦ ਤਕ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁਗ਼ਲ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੰਦੂ ਰਿਆਸਤ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

==ਯੁੱਧ==
ਅੰਮਿ੍ਤਸਰ ਦੀ ਲੜਾਈ÷
1634 ਈ: ਵਿੱਚ [[ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ]] ਦੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਗੁਲਾਮ ਰਸੂਲ ਖਾਂ ਅਤੇ ਮੁਖਲਿਸ ਖਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚਕਾਰ ਬਾਜ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਈ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ [[ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ]] ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਲੜਾਈ ਸੀ। 

===ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦੀ ਲੜਾਈ===
ਇਹ ਲੜਾਈ 1635 ਈ: ਵਿੱਚ ਹੋਈ। 
ਪੈਂਦੇ ਖਾਂ ਨੇ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਸੂਬੇਦਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਗੰਢ ਲਿਆ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਨਵਾਬ ਨੇ [[ਕਾਲੇ ਖਾਂ]] ਦੀ ਕਮਾਨ ਹੇਠ ਫ਼ੌਜ ਤੋਰ ਦਿੱਤੀ। ‘ਕਰਤਾਰਪੁਰ’ ਦੀ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਹੋਰ ਸਿੱਖ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ 14 ਸਾਲ ਦੇ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ (ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਤਿਆਗ ਮੱਲ) ਜੀ ਵੀ ਮੈਦਾਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਲੜੇ। ਆਖਿਰ ਪੈਂਦੇ ਖਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਉੱਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਕੀਤੇ ਪਰ ਕੁਝ ਨਾ ਵਿਗਾੜ ਸਕਿਆ ਜਦ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਇਕੋ ਵਾਰ ਨਾਲ ਜਖ਼ਮੀ ਹੋਕੇ ਘੋੜੇ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਅੰਤ ਨੇੜੇ ਆਗਿਆ। ਪੈਂਦੇ ਖਾਂ ਦਾ ਦਾਮਾਦ ਕਾਲੇ ਖਾਂ ਨੇ ਵੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਲਲਕਾਰਿਆ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਦਾ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਵਾਪਸੀ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਖਿਆਂ ਕਾਲੇ ਖਾਂ, ਵਾਰ ਇਉਂ ਨਹੀਂ ਇਉਂ ਕਰੀ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਾਰ ਨਾਲ ਕਾਲੇ ਖਾਂ ਦੇ ਮੋਢੇ ਤੋਂ ਐਸਾ ਚੀਰ ਪਾਇਆ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਜੰਜੂ ਪਾਇਆ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਯੁੱਧ 1635 ਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਭੱਜ ਕੇ ਜਾਣ ਬਚਾਈ। 1635ਈ: ਵਿੱਚ ਹੀ [[ਫਗਵਾੜਾ]] ਦਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਦਾਸਾ ਜੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਸੁਲੇਹਾ ਜੀ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਹਾਰ ਹੋਈ। 1638 ਵਿੱਚ [[ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿੱਤਾ|ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿਤਾ ਜੀ]] ਚਲਾਨਾ ਕਰ ਗਏ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}}

==ਅੰਤਿਮ ਸਮਾਂ==
ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਪਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਮ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਕਰਮ ਕਾਂਡਾਂ ਅਤੇ ਵਹਿਮਾਂ ਭਰਮਾਂ ਤੋਂ ਕੱਢਿਆ। 1635 ਵਿੱਚ [[ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ]] ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਜੋ ਧਾਰਮਿਕ ਪੱਖ ਤੋਂ ਤੰਗ ਦਿਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸੋ 1644 ਤੱਕ ਅਮਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਪਰਚਾਰ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। ਅੰਤ ਵੇਲਾ ਨੇੜੇ ਜਾਣਕੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰਗੱਦੀ ਆਪਣੇ ਪੋਤਰੇ (ਪੁੱਤਰ ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿਤਾ ਜੀ) [[ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਇ]] ਜੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਅਤੇ 3 ਮਾਰਚ 1644 ਨੂੰ 49 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾ ਗਏ।

== ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ ==
* [[ਮਾਤਾ ਕੌਲਾਂ]]
* [[ਅਕਾਲ ਸੈਨਾ]]
* [[ਦਿਲਬਾਗ ਅਤੇ ਗੁਲਬਾਗ]]

==ਹਵਾਲੇ==
{{ਹਵਾਲੇ}}

==ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ==
* Dr Harjinder Singh Dilgeer (2012), ''SIKH HISTORY in 10 volumes'', Sikh University Press.

==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ==
* [https://web.archive.org/web/20081121001911/http://www.scys-online.org/site/G6.html Guru Hargobind] (archived)

{{Sikhism|state=collapsed}}

[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1595]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਯੋਧੇ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਲੋਕ]]</text>
      <sha1>lp3k2yzobspb7z4lctwbo4q4j1z6j5s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>841427</id>
      <parentid>841426</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T15:08:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>3793</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਪਰਚਾਰ */</comment>
      <origin>841427</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32205" sha1="qa9ufy5bni1am8putdvj0h0l77inpo9" xml:space="preserve">{{Infobox religious biography
| religion           = [[ਸਿੱਖੀ]]
| name               = ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ
| image              = Contemporary painting of the sixth Sikh guru, Guru Hargobind. Provincial Mughal school, Deccan, mid-17th century.jpg
| caption            = ਛੇਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦੀ ਸਮਕਾਲੀ ਪੇਂਟਿੰਗ। ਪ੍ਰੋਵਿੰਸ਼ੀਅਲ ਮੁਗਲ ਸਕੂਲ, ਡੇਕਨ, 17ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ।
| birth_name         = ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ
| birth_date         = {{Birth date|1595|06|19|df=yes}}
| birth_place        = ਗੁਰੂ ਕੀ ਵਡਾਲ਼ੀ, [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]], [[ਲਾਹੌਰ ਸੂਬਾ]], [[ਮੁਗ਼ਲ ਸਲਤਨਤ]] &lt;br /&gt; {{small|(ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ, [[ਭਾਰਤ]])}}
| death_date         = {{Death date and age|1644|02|28|1595|06|19|df=yes}}&lt;ref name=eos&gt;{{cite book |chapter=HARGOBIND, GURU (1595–1644)| chapter-url=https://archive.org/details/TheEncyclopediaOfSikhism-VolumeIiE-l/page/n245 |author=Fauja Singh |title= Encyclopaedia of Sikhism|publisher=Punjabi University, Patiala|access-date=8 December 2019|year=2009}}&lt;/ref&gt;
| death_date         = [[ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ]], [[ਲਾਹੌਰ ਸੂਬਾ]], [[ਮੁਗ਼ਲ ਸਲਤਨਤ]] &lt;br /&gt; {{small|(ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ, [[ਭਾਰਤ]])}}
| nationality        = 
| other_names        = ਛੇਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ&lt;br /&gt;ਮੀਰੀ ਪੀਰੀ ਦੇ ਮਾਲਕ&lt;br /&gt;ਸੱਚਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹ&lt;br /&gt;ਛੇਵੇਂ ਨਾਨਕ&lt;br /&gt;ਬੰਦੀ ਛੋੜ&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last=Singh |first=Pashaura |title=The Routledge Companion to the Life and Legacy of Guru Hargobind: Sovereignty, Militancy, and Empowerment of the Sikh Panth |date=Aug 9, 2024 |publisher=Taylor &amp; Francis |isbn=9781040106327 |pages=188}}&lt;/ref&gt; 
| known_for          = 
* [[ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ]] ਦੀ ਉਸਾਰੀ
* ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝਣ ਵਾਲ਼ੇ ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂ 
* ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਟ੍ਰੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਅਤੇ ਜੰਗੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ 
* ਮੀਰੀ ਪੀਰੀ ਦੀ ਕਾਇਮੀ
* [[ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ]] ਦੇ ਬਾਨੀ 
* ਇਹ ਜੰਗਾ ਲੜੀਆਂ:
* [[ਰੁਹੀਲਾ ਦੀ ਲੜਾਈ]]
* ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦੀ ਜੰਗ
* ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਜੰਗ (1634)
* [[ਲਹਿਰਾ ਦੀ ਲੜਾਈ]]
* ਗੁਰੂਸਰ ਦੀ ਜੰਗ
* ਕੀਰਤਪੁਰ ਦੀ ਜੰਗ
| predecessor        = [[ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ]]
| successor          = [[ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਇ]]
| spouse             = ਮਾਤਾ ਦਮੋਦਰੀ, [[ਮਾਤਾ ਨਾਨਕੀ]], ਮਾਤਾ ਮਹਾ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਕੌਲਾ
| children           = [[ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿੱਤਾ]] (1613–1638) &lt;br /&gt; [[ਸੂਰਜ ਮੱਲ]] (1618–1698) &lt;br /&gt; [[ਅਨੀ ਰਾਇ]] (1633–1678) &lt;br /&gt; [[ਅਟਲ ਰਾਇ]] (1619–1627)&lt;br /&gt; [[ਗੁਰ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ|ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ]] (1621–1675) &lt;br /&gt;[[ਬੀਬੀ ਵੀਰੋ]](1628–1705)
| parents            = [[ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ]] ਅਤੇ [[ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ]]
| office1            = 6ਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ
| signature          = Autograph of Guru Hargobind - 2.jpg
| battles            = 
* [[ਰੁਹੀਲਾ ਦੀ ਲੜਾਈ]]
* [[ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦੀ ਲੜਾਈ]]
* [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਲੜਾਈ (1634)]]
* [[ਲਹਿਰਾ ਦੀ ਲੜਾਈ]] ਜਾਂ ਗੁਰੂਸਰ
* [[ਕੀਰਤਪੁਰ ਦੀ ਲੜਾਈ]]
| period             = 1606–1644
}}
{{ਸਿੱਖੀ ਸਾਈਡਬਾਰ}}

'''ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ''' (5 ਜੁਲਾਈ 1595 – 19 ਮਾਰਚ 1644) [[ਸਿੱਖਾਂ]] ਦਸਾਂ ਵਿਚੋਂ ਛੇਵੇਂ [[ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ|ਗੁਰੂ]] ਹੋਏ ਸਨ।&lt;ref&gt;HS Syan (2013), Sikh Militancy in the Seventeenth Century, IB Tauris, {{ISBN|978-1780762500}}, pages 48–55&lt;/ref&gt; ਉਹ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗੁਰੂ ਬਣੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਮੁਗਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੁਆਰਾ ਤੱਤੀ ਤਵੀ ਤੇ ਅਤੇ ਬੇਅੰਤ ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।&lt;ref name=hssyan&gt;HS Syan (2013), Sikh Militancy in the Seventeenth Century, IB Tauris, {{ISBN|978-1780762500}}, pages 48–55&lt;/ref&gt;

ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਸ਼ਾਇਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਜੋਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ।&lt;ref&gt;{{cite book|author=John F. Richards|title=The Mughal Empire|url=https://books.google.com/books?id=HHyVh29gy4QC&amp;pg=PA97|year=1995|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-56603-2|pages=97–98, 177–178}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=britannicahargobind&gt;[https://www.britannica.com/biography/Hargobind Hargobind: Sikh Guru], Encyclopedia Britannica, Quote: &quot;Guru Hargobind, sixth Sikh Guru, who developed a strong Sikh army and gave the Sikh religion its military character, in accord with the instructions of his father, Guru Arjan (1563–1606), the first Sikh martyr, who had been executed on the order of the Mughal emperor Jahangir.&quot;; &quot;After Jahāngīr's death (1627) the new Mughal emperor, Shāh Jahān, persecuted the Sikh community in earnest. The Sikhs under Hargobind Sahib defeated Shāh Jahān's armies four times, crushing the myth of Mughal invincibility. To the Sikh ideals of his predecessor, Guru Hargobind thus added another: the right and duty of the Sikhs to defend their faith by the sword if necessary.&quot;&lt;/ref&gt; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋ ਤਲਵਾਰਾਂ ਪਹਿਨ ਕੇ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਮੀਰੀ ਅਤੇ ਪੀਰੀ (ਲੌਕਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਧਿਕਾਰ) ਦੇ ਦੋਹਰੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ (ਕਾਲ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਦਾ ਤਖਤ) ਬਣਾਇਆ। ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਅੱਜ ਖਾਲਸਾ (ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਸੰਸਥਾ) ਦੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸੀਟ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਆਪਣੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਮੰਨਦੇ ਸਨ, ਗ੍ਰਹਿਸਥੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਤਪੱਸਿਆ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਬੋਧ ਦੇ ਮਾਰਗ ਵਜੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਸਨ।&lt;ref name=&quot;:22&quot;&gt;{{Cite book |last=Shanker |first=Rajkumari |title=Religion and Women |date=Sep 21, 2015 |publisher=State University of New York Press |isbn=9781438419602 |editor-last=Sharma |editor-first=Arvind |pages=198 |chapter=Women in Sikhism}}&lt;/ref&gt;

== ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ==
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਕੀ ਵਡਾਲੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਫੋਟੋ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 19 ਜੂਨ 1595 ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਕੀ ਵਡਾਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੋਢੀ ਖੱਤਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ 7 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (4.3 ਮੀਲ) ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ,&lt;ref name=eos/&gt;&lt;ref name=hssingha&gt;HS Singha (2009), Sikh Studies, Book 7, Hemkunt Press, {{ISBN|978-8170102458}}, pages 18–19&lt;/ref&gt; ਉਹ ਪੰਜਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਇਕਲੌਤੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਉਹ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਚੇਚਕ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸਨ।&lt;ref name=&quot;:14&quot;&gt;{{Cite book |last=Singh |first=Prithi Pal |title=The History of Sikh Gurus |publisher=Lotus Press |year=2006 |isbn=9788183820752 |pages=69–70}}&lt;/ref&gt;

ਸਿੱਖ ਹਾਥੀ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਆਪਣੇ ਚਾਚਾ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਕਰਮੋ ਦੁਆਰਾ ਦੋ ਵਾਰ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਚ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚ ਗਏ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕੋਬਰਾ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt; ਪਹਿਲੀ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਮੋ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਨਰਸ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਸੀ।&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਰਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਨਿੱਪਲ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਜ਼ਹਿਰ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਚੁੰਘਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਨੌਜਵਾਨ ਮੁੰਡੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੁੰਘਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਰਸ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਅਸਫਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਖੁਦ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਗਈ।&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt; ਦੂਜੀ ਜ਼ਹਿਰ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸੱਪ-ਮੋਹਕ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਉਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸੱਪ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਪਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨ ਮੁੰਡੇ ਨੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਫੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਨਿਚੋੜ ਦਿੱਤਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਮਰ ਨਾ ਗਿਆ।&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt; ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈਣ ਦੀ ਤੀਜੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਦਹੀਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰ ਮਿਲਾਉਣ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਨੂੰ ਖੁਆਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਸੀ ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਨੇ ਦਹੀਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਕੜ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਫਰਸ਼ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਕੁੱਤਾ - ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਪਿਸਤਾ ਸੀ; ਫਿਰ ਇਸਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਖਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਖਤਰਨਾਕ ਅੰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt; ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਰ ਗਿਆ।&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt;

ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਤੋਂ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਤੋਂ ਤਲਵਾਰਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਤੀਰਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।&lt;ref name=&quot;eos&quot; /&gt; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਦਰਸ਼ਨ, ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ, ਦਵਾਈ, ਘੋੜਸਵਾਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt; ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਭਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਬਿਤਾਇਆ।&lt;ref name=&quot;:14&quot; /&gt;

==ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤਰ ਵਿੱਦਿਆ==
1603 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ [[ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ]] ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ ਗਈ। ਸ਼ਸਤਰ ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਆਪ ਜੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸ਼ੌਕ ਸੀ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਨਿਪੁੰਨ ਹੁੰਦੇ ਗਏ। ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਆਪ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਮਹਾਂਬਲੀ ਯੋਧਾ ਹੋਣ ਦਾ ਆਖ ਦੇਂਦੇ ਸਨ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}}

==ਪਿਤਾ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ==
[[ਜਹਾਂਗੀਰ]] ਸਮੇਂ ਦਾ ਹਾਕਮ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਹੀ ਪਿਤਾ [[ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ]] ਨੂੰ ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਲਾਹੌਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਗਤਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗੁਰਿਆਈ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕਿਉਂਕਿ ਜਾਤ-ਅਭਿਮਾਨੀ ਕਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੇ ਜਹਾਂਗੀਰ ਤੋਂ ਮਈ 1606 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਹਿਬ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਗਭਗ 11 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦਾ ਅਸਰ ਆਮ ਸਿੱਖਾਂ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪਿਆ। ਸੋ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਧਾਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਦ੍ਰਿੜ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਗਿਆ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}}

==‘ਮੀਰੀ ਅਤੇ ਪੀਰੀ’==
{{Quote box|width=246px|bgcolor=#ACE1AF|align=right|quote=&quot;ਪੰਜ ਪਿਆਲੇ, ਪੰਜ ਪੀਰ ਛਟਮੁ ਪੀਰ ਬੈਠਾ ਗੁਰੁ ਭਾਰੀ।
ਅਰਜਨ ਕਾਇਆ ਪਲਟਿ ਕੈ, ਮੂਰਤਿ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਵਾਰੀ।
ਚਲੀ ਪੀੜੀ ਸੋਢੀਆਂ ਰੂਪ ਦਿਖਾਵਣਿ ਵਾਰੋ ਵਾਰੀ।
ਦਲਭੰਜਨ ਗੁਰੁ ਸੂਰਮਾ ਵਡ ਯੋਧਾ ਬਹੁ ਪਰਉਪਕਾਰੀ।
ਦਰਬਾਰੀ ਢਾਡੀ ਅਬਦੁੱਲਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ
ਦੋ ਤਲਵਾਰੀ ਬੱਧੀਆਂ ਇੱਕ ਮੀਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਪੀਰੀ ਦੀ।
ਇਕ ਅਜ਼ਮਤ ਦੀ ਇੱਕ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਕ ਰਾਖੀ ਕਰੇ ਵਜ਼ੀਰ ਦੀ।
ਮੇਰੇ ਪਰਵਾਰ ਕੋਈ ਇਲਮ ਨਹੀਂ।&quot;|salign=right|source=— ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ}} [[ਮੀਰੀ-ਪੀਰੀ]] ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਧਰਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਸਰਬੱਤ ਦੇ ਭਲੇ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਤੋਰਨਾ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪ ਵੀ ਦੋ ਤਲਵਾਰਾਂ ‘ਮੀਰੀ ਅਤੇ ਪੀਰੀ’ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਈਆਂ। ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਗਦ ਭੇਟਾ ਦੇਣ ਦੀ ਥਾਂ ਆਪਣੀ ਜੁਆਨੀ ਅਰਪਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਭੇਟਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜ ਦਿੱਤੇ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਵਿੱਦਿਆ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਚੋਣਵੇਂ ਸੂਰਮੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਇਹ ਰੁਚੀ ਦੇਖ ਕੇ ਮਾਝੇ, ਮਾਲਵੇ ਅਤੇ ਦੁਆਬੇ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਪੰਜ ਸੌ ਜਵਾਨ ਆਪ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਗਏ। ਕਾਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੁਸਲਮਾਨ ਹਕੂਮਤ ਦੀ ਗਰੀਬਾਂ ਦੀ ਬਿਲਕੁਲ ਕੋਈ ਸਾਰ ਨਹੀਂ ਲਈ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਈ ਮੁਸਲਮਾਨ ਵੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਨਵੀਂ ਬਣ ਰਹੀ ਫੌ਼ਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋ ਗਏ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}}

==ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ==
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਅਸਥਾਨ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ 1606 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ [[ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ]] ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਸਤਰ ਵਿਦਿਆ ਦਿੱਤੀ।

==ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਪਰਚਾਰ==
ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ ਨੇ ਸਿੱਖ-ਧਰਮ ਦੇ ਪਰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਜੱਥੇਬੰਦੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। 1612-13 ਵਿੱਚ ਦੁਆਬੇ ਅਤੇ ਮਾਲਵੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖੀ ਦਾਪਅਤੇ ਰਚਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਾਰਖੂ ਅੱਖ ਨੇ ਪੈਂਦੇ ਖਾਂ ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਮਿਹਰ ਕੀਤੀ। 1613 ਵਿੱਚ [[ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿੱਤਾ]] ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ [[ਡਰੌਲੀ ਭਾਈ|ਡਰੌਲੀ]] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਾਧੂ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰਵਰੀਆ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਸਿੱਖ ਬਣਿਆ ਜਿਸਦੇ ਘਰ ‘[[ਭਾਈ ਰੂਪ ਚੰਦ]]’ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]] ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਵੱਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਸੰਗਤਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਲਈ ਰਾਮਸਰ ਅਤੇ [[ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਿਬੇਕਸਰ]] ਨਾਮ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਬਣਵਾਏ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ [[ਲੋਹਗੜ੍ਹ]] ਦਾ ਕਿਲਾ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ।

==ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੀ ਕੈਦ==
[[ਜਹਾਂਗੀਰ]] ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਹੋਣਾ ਪਸੰਦ ਨਾ ਆਇਆ। 1612 ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਆਗਰੇ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਹੁਕਮ ਦੇਕੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ [[ਗਵਾਲੀਅਰ]] ਦੇ ਕਿਲੇ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਥੇ ਹੋਰ ਰਾਜਸੀ ਕੈਦੀ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਸਿੱਖ ਦੂਰੋਂ ਨੇੜਿਉਂ [[ਗਵਾਲੀਅਰ]] ਪਹੁੰਚਦੇ। ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾ ਕਰਨ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ। 1614 ਵਿੱਚ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੂੰ ਦਮੇ ਦਾ ਬੜਾ ਸਖ਼ਤ ਦੌਰਾ ਪਿਆ। ਆਖ਼ਰ ਉਸਨੇ ਫ਼ਕੀਰ [[ਮੀਆਂ ਮੀਰ]] ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਰਿਹਾਈ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੱਚਾਈ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ 52 ਕਲੀਆਂ ਵਾਲੇ ਚੋਲੇ ਦੀਆਂ ਕਲੀਆਂ ਫੱੜ ਕੇ 52 ਰਾਜੇ ਵੀ ਜੇਲ ਵਿਚੋਂ ਰਿਹਾ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

==ਬੰਦੀ ਛੋੜ==
[[ਗਵਾਲੀਅਰ]] ਦੇ ਕਿਲੇ 'ਚੋਂ ਰਿਹਾਅ ਹੋਣ ਅਤੇ [[ਜਹਾਂਗੀਰ]] ਵੱਲੋਂ ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਕੀਤੇ ਗਏ 52 ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਕਰਵਾਉਣ ਉਪਰੰਤ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ [[ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਦਿਵਸ]] ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਹਰ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦ ਗੁਰੂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਦੇ ਕੇ ਕਰਮਕਾਂਡਾਂ, ਵਹਿਮਾਂ, ਭਰਮਾਂ ਦੀ ਕੈਦ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਮੁਕਤ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ।

==ਭਾਈ ਬਿਧੀ ਚੰਦ ਅਤੇ ਘੋੜੇ==
[[ਕਾਬੁਲ]] ਦਾ ਇੱਕ ਸਿੱਖ-ਮਸੰਦ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਲਈ ਦੋ ਵਧੀਆ ਘੋੜੇ ਲੈਕੇ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ ਪਰ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਹੀ [[ਲਾਹੌਰ]] ਦੇ ਤੁਰਕ ਹਾਕਮਾਂ ਨੇ ਘੋੜੇ ਖੋਹ ਲਏ। [[ਬਿਧੀ ਚੰਦ|ਭਾਈ ਬਿਧੀ ਚੰਦ]] ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਘੋੜੇ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਲਿਆਂਦੇ। ਇਸ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਲਾਹੌਰ ਤੋਂ ਇਸ ਵਾਰੀਂ ਲਾਲਬੇਗ ਅਤੇ ਕਮਰਬੇਗ ਦੀ ਕਮਾਨ ਹੇਠ ਤੁਰਕਾਂ ਨੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਕਰਾਰੀ ਜੰਗ ਸੀ। ਦੋਨਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ। ‘ਡਰੌਲੀ’ ਦੀ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕ ਸਰਦਾਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਇਸ ਜੰਗ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ 'ਗੁਰੂ ਸਰ' ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰੋਵਰ ਬਣਵਾਇਆ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}}

==ਨੰਗਲ ਸਰਸਾ ਦੀ ਲੜਾਈ==
ਨਿੱਤ ਦੇ ਮੁਗ਼ਲ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਕੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ, [[ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ]] ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ 3 ਮਈ, 1635 ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ ਸਨ। ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਕੋਲ ਬਿਲਾਸਪੁਰ, [[ਨਾਹਨ]], ਗੁਲੇਰ, ਨਦੌਣ, [[ਖੰਡੂਰ]] (ਮਗਰੋਂ [[ਨਾਲਾਗੜ੍ਹ]]) ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਰਿਆਸਤਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਹਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੋਪੜ (ਹੁਣ [[ਰੋਪੜ]]) ਦੇ ਨਵਾਬ ਨੇ [[ਖੰਡੂਰ]] ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਉਥੋਂ ਦਾ ਰਾਜਾ [[ਹਰੀ ਚੰਦ]], ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਕੋਲ ਅਰਜ਼ ਕਰਨ ਆ ਪੁੱਜਾ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ (ਬਾਬਾ) ਗੁਰਦਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਜੱਥਾ ਭੇਜ ਦਿਤਾ। ਪਹਿਲੀ ਜੁਲਾਈ, 1635 ਦੇ ਦਿਨ ਨੰਗਲ ਗੁੱਜਰਾਂ (ਹੁਣ ਸਰਸਾ ਨੰਗਲ) ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਲੜਾਈ ਹੋਈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੋਪੜ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦਾ ਬੜਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਰੋਪੜ ਦੇ ਨਵਾਬ ਨੇ ਕੋਟਲਾ ਸ਼ਮਸ ਖ਼ਾਨ (ਹੁਣ [[ਕੋਟਲਾ ਨਿਹੰਗ ਖ਼ਾਨ]]) ਦੇ ਮਾਲਕ ਸ਼ਮਸ ਖ਼ਾਨ ਰਾਹੀਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸਰਦਾਰੀ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲਈ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਤ ਉੱਤੇ ਬੁਲਾਇਆ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ, 18 ਜੁਲਾਈ, 1635 ਦੇ ਦਿਨ ਰੋਪੜ ਪੁੱਜੇ ਤੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਉਹ ਨਵਾਬ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਬਣ ਕੇ ਰਹੇ। 19 ਤੇ 20 ਤਾਰੀਖ਼ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਕੋਟਲਾ ਸ਼ਮਸ ਖ਼ਾਨ (ਹੁਣ ਕੋਟਲਾ ਨਿਹੰਗ ਖ਼ਾਨ) ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਜਦ ਤਕ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁਗ਼ਲ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੰਦੂ ਰਿਆਸਤ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।

==ਯੁੱਧ==
ਅੰਮਿ੍ਤਸਰ ਦੀ ਲੜਾਈ÷
1634 ਈ: ਵਿੱਚ [[ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ]] ਦੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਗੁਲਾਮ ਰਸੂਲ ਖਾਂ ਅਤੇ ਮੁਖਲਿਸ ਖਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚਕਾਰ ਬਾਜ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਈ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ [[ਸ਼ਾਹਜਹਾਂ]] ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਲੜਾਈ ਸੀ। 

===ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦੀ ਲੜਾਈ===
ਇਹ ਲੜਾਈ 1635 ਈ: ਵਿੱਚ ਹੋਈ। 
ਪੈਂਦੇ ਖਾਂ ਨੇ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਸੂਬੇਦਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਗੰਢ ਲਿਆ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਨਵਾਬ ਨੇ [[ਕਾਲੇ ਖਾਂ]] ਦੀ ਕਮਾਨ ਹੇਠ ਫ਼ੌਜ ਤੋਰ ਦਿੱਤੀ। ‘ਕਰਤਾਰਪੁਰ’ ਦੀ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਹੋਰ ਸਿੱਖ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ 14 ਸਾਲ ਦੇ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ (ਪਹਿਲਾ ਨਾਮ ਤਿਆਗ ਮੱਲ) ਜੀ ਵੀ ਮੈਦਾਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਲੜੇ। ਆਖਿਰ ਪੈਂਦੇ ਖਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਉੱਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਕੀਤੇ ਪਰ ਕੁਝ ਨਾ ਵਿਗਾੜ ਸਕਿਆ ਜਦ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਇਕੋ ਵਾਰ ਨਾਲ ਜਖ਼ਮੀ ਹੋਕੇ ਘੋੜੇ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਅੰਤ ਨੇੜੇ ਆਗਿਆ। ਪੈਂਦੇ ਖਾਂ ਦਾ ਦਾਮਾਦ ਕਾਲੇ ਖਾਂ ਨੇ ਵੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਲਲਕਾਰਿਆ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਦਾ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਵਾਪਸੀ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਖਿਆਂ ਕਾਲੇ ਖਾਂ, ਵਾਰ ਇਉਂ ਨਹੀਂ ਇਉਂ ਕਰੀ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਾਰ ਨਾਲ ਕਾਲੇ ਖਾਂ ਦੇ ਮੋਢੇ ਤੋਂ ਐਸਾ ਚੀਰ ਪਾਇਆ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਜੰਜੂ ਪਾਇਆ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਯੁੱਧ 1635 ਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਭੱਜ ਕੇ ਜਾਣ ਬਚਾਈ। 1635ਈ: ਵਿੱਚ ਹੀ [[ਫਗਵਾੜਾ]] ਦਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਦਾਸਾ ਜੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਸੁਲੇਹਾ ਜੀ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਹਾਰ ਹੋਈ। 1638 ਵਿੱਚ [[ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿੱਤਾ|ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿਤਾ ਜੀ]] ਚਲਾਨਾ ਕਰ ਗਏ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ}}

==ਅੰਤਿਮ ਸਮਾਂ==
ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਪਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਮ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਕਰਮ ਕਾਂਡਾਂ ਅਤੇ ਵਹਿਮਾਂ ਭਰਮਾਂ ਤੋਂ ਕੱਢਿਆ। 1635 ਵਿੱਚ [[ਦਾਰਾ ਸ਼ਿਕੋਹ]] ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਗਵਰਨਰ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਜੋ ਧਾਰਮਿਕ ਪੱਖ ਤੋਂ ਤੰਗ ਦਿਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸੋ 1644 ਤੱਕ ਅਮਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਪਰਚਾਰ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ। ਅੰਤ ਵੇਲਾ ਨੇੜੇ ਜਾਣਕੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰਗੱਦੀ ਆਪਣੇ ਪੋਤਰੇ (ਪੁੱਤਰ ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿਤਾ ਜੀ) [[ਗੁਰੂ ਹਰਿਰਾਇ]] ਜੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਅਤੇ 3 ਮਾਰਚ 1644 ਨੂੰ 49 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾ ਗਏ।

== ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ ==
* [[ਮਾਤਾ ਕੌਲਾਂ]]
* [[ਅਕਾਲ ਸੈਨਾ]]
* [[ਦਿਲਬਾਗ ਅਤੇ ਗੁਲਬਾਗ]]

==ਹਵਾਲੇ==
{{ਹਵਾਲੇ}}

==ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ==
* Dr Harjinder Singh Dilgeer (2012), ''SIKH HISTORY in 10 volumes'', Sikh University Press.

==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ==
* [https://web.archive.org/web/20081121001911/http://www.scys-online.org/site/G6.html Guru Hargobind] (archived)

{{Sikhism|state=collapsed}}

[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1595]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਸਿੱਖ ਯੋਧੇ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਲੋਕ]]</text>
      <sha1>qa9ufy5bni1am8putdvj0h0l77inpo9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਗੰਧਕ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13515</id>
    <revision>
      <id>841460</id>
      <parentid>616965</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:05:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>37445</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>841460</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5012" sha1="e823vbl9f94lir84s3kjapx4y0bd8kb" xml:space="preserve">[[ਤਸਵੀਰ:S-TableImage.svg|250px|thumb|upright|right|ਪੀਰੀਆਡਿਕ ਟੇਬਲ ਵਿੱਚ ਗੰਧਕ ਦੀ ਥਾਂ]]
[[ਤਸਵੀਰ:Sulfur - El Desierto mine, San Pablo de Napa, Daniel Campos Province, Potosí, Bolivia.jpg|thumb|ਗੰਧਕ]]
'''ਗੰਧਕ''' (ਅੰਗ੍ਰੇਜੀ: Sulfur) ਇੱਕ ਰਾਸਾਣਿਕ ਤੱਤ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਪਰਮਾਣੂ ਅੰਕ 16 ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਿਵੇਦਨ S ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ| ਇਹ ਇੱਕ ਅਧਾਤ ਹੈ| ਇਸਦਾ ਪਰਮਾਣੂ ਭਾਰ 32.065 ਹੈ| ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁ- ਵੈਲੰਸੀ ਵਾਲੀ ਅਧਾਤ ਹੈ| ਗੰਧਕ ਦੇ ਕਣ ਅੱਠ ਪ੍ਰਮਾਣੂਆਂ ਦੇ ਟੇਢੇ ਮੇਢੇ ਗੋਲਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਜ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੋਲੇ ਵੱਖੇ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਕੇ ਦੋ ਬਲੌਰ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਪਰੂਪ ਜਾਂ ਬਦਲਵੇਂ ਰੂਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੰਧਕ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਚਕੋਰ ਜਾਂ ਸਮਚਤਰਭੁਜੀ ਗੰਧਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਗੰਧਕ 444&lt;sup&gt;0&lt;/sup&gt;C ਡਿਗਰੀ ਸੈਂਟੀਗਰੇਡ ਉੱਪਰ ਗੈਸ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 96&lt;sup&gt;0&lt;/sup&gt;C ਡਿਗਰੀ ਸੈਂਟੀਗਰੇਡ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਮਾਨੋਕਲੀਨਿਕ ਗੰਧਕ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਗੰਧਕ ਦੇ ਕਰਿਸਟਲ {ਬਲੌਰ} ਲੰਮੇ, ਪਤਲੇ ਤੇ ਨੋਕਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਸੁਈ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਾਲੀਕਿਊਲ ਚਕੋਰ ਗੰਧਕ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਨੇੜਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਇਹ ਘੱਟ ਸੰਘਣੇ ਹਨ।[[File:S,16.jpg|thumb|upright|right|ਗੰਧਕ]]
==ਗੁਣ==
ਇਹ ਇੱਕ ਪੀ-ਬਲਾਕ ਤੱਤ ਹੈ ਅਤੇ [[ਆਕਸੀਜਨ]] ਟੱਬਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ| ਇਹ ਰਾਸਾਣਿਕ ਗੁਣਾਂ ਪਖੋਂ ਆਕਸੀਜਨ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ|
==ਉਤਪਾਦਨ==
ਗੰਧਕ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਚੱਟਾਨੀ ਬਾਲਣ ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਭੰਡਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗਰਮ ਭਾਫ ਦੇ ਦਬਾਅ ਨਾਲ [[ਫਰਾਸ਼ ਵਿਧੀ]] ਰਾਹੀ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
==[[ਮਿਆਦੀ ਪਹਾੜਾ]] ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ==
ਇਹ ਪੀਰੀਅਡ 3 ਅਤੇ ਸਮੂਹ 16ਵੇਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ| ਇਸ ਦੇ ਉੱਤੇ [[ਆਕਸੀਜਨ]] ਅਤੇ ਥੱਲੇ [[ਸਿਲੀਨੀਅਮ]] ਹੈ| ਇਸ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ [[ਫ਼ਾਸਫ਼ੋਰਸ]] ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ [[ਕਲੋਰੀਨ]] ਹੈ|
==ਲਾਭ==
*ਇਸ ਨਾਲ [[ਗੰਧਕ ਦਾ ਤਿਜ਼ਾਬ]] ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
*ਇਸ ਨੂੰ ਰਬੜ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੁਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ [[ਬਲਕੇਨਾਈਜ਼]] ਦੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
*ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਲੇ [[ਬਰੂਦ]] ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

==ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ==
*[http://library.tedankara.k12.tr/chemistry/vol2/allotropy/z129.htm Sulfur phase diagram] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100223201329/http://library.tedankara.k12.tr/chemistry/vol2/allotropy/z129.htm |date=2010-02-23 }}
*[http://www.webelements.com/webelements/elements/text/S/index.html WebElements.com – Sulfur]
*[http://www.stromboli.net/perm/vulcano/sulphur-vulcano-en.html Crystalline, liquid and polymerization of sulphur on Vulcano।sland,।taly] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200725045221/https://www.swisseduc.ch/stromboli/perm/vulcano/sulphur-vulcano-en.html |date=2020-07-25 }}
*[http://extoxnet.orst.edu/pips/sulfur.htm Sulfur and its use as a pesticide]
*[http://www.sulphurinstitute.org/ The Sulphur।nstitute]
*''[http://www.tufts.edu/as/wright_center/cosmic_evolution/docs/text/text_stel_6.html Origin of Heavy Elements,] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080221202651/http://www.tufts.edu/as/wright_center/cosmic_evolution/docs/text/text_stel_6.html |date=2008-02-21 }}'' by Tufts University {{Clear}}

{{ਪੀਰੀਆਡਿਕ ਟੇਬਲ}}

[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਸਾਇਣਕ ਤੱਤ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਖਾਦਾਂ]]


{{Science-stub}}</text>
      <sha1>e823vbl9f94lir84s3kjapx4y0bd8kb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਕੈਫ਼ੀ ਆਜ਼ਮੀ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16636</id>
    <revision>
      <id>841438</id>
      <parentid>784533</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T18:22:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenukusam</username>
        <id>51574</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the section &quot;Biography&quot; from the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1357087825|Kaifi Azmi]]&quot;</comment>
      <origin>841438</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14632" sha1="76fcgb6fjzfuasmzd3ozpp6i87qaubd" xml:space="preserve">{{ਗਿਆਨਸੰਦੂਕ ਲੇਖਕ
| ਨਾਮ              = ਕੈਫੀ ਆਜ਼ਮੀ
| ਤਸਵੀਰ            = Kaifi Azmi.jpg
| ਤਸਵੀਰ_ਅਕਾਰ       = 260 px
| ਤਸਵੀਰ_ਸਿਰਲੇਖ     = ਕੈਫ਼ੀ ਆਜ਼ਮੀ
| ਉਪਨਾਮ            = 
| ਜਨਮ_ਤਾਰੀਖ        = {{birth date|df=yes|1919|1|14}}
| ਜਨਮ_ਥਾਂ          = ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਆਜਮਗੜ (ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼)
| ਮੌਤ_ਤਾਰੀਖ        = {{death date and age|df=yes|2002|5|10|1919|1|14}}
| ਮੌਤ_ਥਾਂ          = [[ਮੁੰਬਈ]], [[ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ]], ਭਾਰਤ
| ਕਾਰਜ_ਖੇਤਰ        = ਕਵੀ, ਗੀਤਕਾਰ
| ਰਾਸ਼ਟਰੀਅਤਾ       = ਭਾਰਤੀ
| ਭਾਸ਼ਾ            = ਉਰਦੂ, ਹਿੰਦੀ
| ਕਾਲ              = 
| ਵਿਧਾ             = 
| ਵਿਸ਼ਾ            = 
| ਲਹਿਰ             = 
| ਮੁੱਖ_ਰਚਨਾ        = 
| ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ         = &lt;!--ਇਹ ਲੇਖਕ ਕਿਸਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ--&gt;
| ਦਸਤਖਤ            = 
| ਜਾਲ_ਪੰਨਾ         = 
| ਟੀਕਾ-ਟਿੱਪਣੀ      = 
| ਮੁੱਖ_ਕੰਮ         = 
| image            = Kaifi_Azmi.jpg
}}
'''ਕੈਫ਼ੀ ਆਜ਼ਮੀ''' ([[ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਹਿੰਦੀ]]: कैफ़ी आज़मी; [[ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ|ਉਰਦੂ]]: کیفی اعظمی‎; 14 ਜਨਵਰੀ 1919 – 10 ਮਈ 2002) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ [[ਉਰਦੂ ਭਾਸ਼ਾ|ਉਰਦੂ]] [[ਕਵੀ]] ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਨਾਮ ਅਖਤਰ ਹੁਸੈਨ ਰਿਜਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਆਜਮਗੜ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਕੈਫ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਕਵਿਤਾ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਅਤੇ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ [[ਭਾਰਤੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ]] ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਸਨ ਚਾਲ੍ਹੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਏ। ਇੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਾਇਰੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.punjabitribuneonline.com/2019/03/%e0%a8%85%e0%a8%aa%e0%a8%a8%e0%a9%80-%e0%a8%a6%e0%a9%81%e0%a8%a8%e0%a9%80%e0%a8%86%e0%a8%82-%e0%a8%a4%e0%a8%be%e0%a8%ae%e0%a9%80%e0%a8%b0-%e0%a8%95%e0%a8%b0%e0%a8%a8-%e0%a8%a6%e0%a8%be-%e0%a8%96/|title=ਅਪਨੀ ਦੁਨੀਆ ਤਾਮੀਰ ਕਰਨ ਦਾ ਖ਼ਾਹਿਸ਼ਮੰਦ ਕੈਫ਼ੀ ਆਜ਼ਮੀ|date=2019-03-17|website=Punjabi Tribune Online|language=hi-IN|access-date=2019-03-17}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
==ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਗਾਣੇ ==
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਣਗਿਣਤ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਗਾਣੇ ਲਿਖੇ ਲੇਕਿਨ ਗੁਰੂ ਦੱਤ ਦੀ ਫਿਲਮ ''ਕਾਗਜ ਕੇ ਫ਼ੂਲ''' ਦਾ ਗਾਣਾ &quot;ਵਕਤ ਨੇ ਕੀਆ ਕਯਾ ਹਸੀਂ ਸਿਤਮ&quot; ਬਹੁਤ ਸਰਾਹਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਪਾਕੀਜਾ ਫਿਲਮ &quot;ਚਲਤੇ ਚਲਤੇ ਕਹੀਂ ਕੋਈ ਮਿਲ ਗਿਆ&quot;, ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ &quot;ਯਹ ਦੁਨੀਆ ਯਹ ਮਹਿਫਲ&quot; ਅਤੇ ਅਰਥ ਦੇ ਗੀਤ &quot;ਤੁਮ ਇਤਨਾ ਜੋ ਮੁਸਕਰਾ ਰਹੇ ਹੋ&quot; ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਪਮਹਾਦੀਪ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗੀਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਖੜਾ ਕੀਤਾ।
 {| class=&quot;toccolours&quot; style=&quot;float: right; margin-left: 1em; margin-right: 1em; font-size: 85%; background:#c6dbf7; color:black; width:23em; max-width: 35%;&quot; cellspacing=&quot;5&quot;
| style=&quot;text-align: left;&quot; |
ਕਰ ਚਲੇ ਹਮ ਫ਼ਿਦਾ ਜਾਂ -ਓ -ਤਨ ਸਾਥੀਓ&lt;br/&gt;
ਅਬ ਤੁਮਹਾਰੇ ਹਵਾਲੇ ਵਤਨ ਸਾਥੀਓ&lt;br/&gt;
ਜਿੰਦਾ ਰਹਨੇ ਕੀ ਮੌਸਮ ਬਹੁਤ ਹੈ ਮਗਰ&lt;br/&gt;
ਜਾਨ ਦੇਨੇ ਕੀ ਰੁੱਤ ਰੋਜ਼ ਆਤੀ ਨਹੀਂ&lt;br/&gt;
ਹੁਸਨ ਔਰ ਇਸ਼ਕ ਦੋਨੋਂ ਕੋ ਰੁਸਵਾ ਕਰੇ&lt;br/&gt;
ਵੋ ਜਵਾਨੀ ਜੋ ਖੂੰ ਮੇਂ ਨ੍ਹਾਤੀ ਨਹੀਂ &lt;br/&gt;
ਆਜ ਧਰਤੀ ਬਨੀ ਹੈ ਦੁਲਹਨ ਸਾਥਿਓ&lt;br/&gt;
ਅਬ ਤੁਮਹਾਰੇ ਹਵਾਲੇ ਵਤਨ ਸਾਥੀਓ&lt;br/&gt;
|-
| style=&quot;text-align: left;&quot; | &lt;small&gt;ਕੈਫ਼ੀ ਆਜ਼ਮੀ&lt;/small&gt;
|}

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਆਮ ਬੇਨੇਗਲ ਦੀ ਫਿਲਮ ਮੰਥਨ ਦੇ ਡਾਇਲਗ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਐਮ ਐਸ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਫਿਲਮ [[ਗਰਮ ਹਵਾ]] ਦਾ ਮਸੌਦਾ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਅਥਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਸਦਕਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਫੈਲੋਸ਼ਿਪ ਵਰਗਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਨਾਮ ਮਿਲਿਆ। ਕੈਫ਼ੀ ਦੂਜੇ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ। ਕੈਫ਼ੀ ਆਜਮੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਾਰਤੀ ਐਕਟਰੈਸ [[ਸ਼ਬਾਨਾ ਆਜ਼ਮੀ]] ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਕਵੀ [[ਜਾਵੇਦ ਅਖਤਰ]] ਦੇ ਸਹੁਰੇ ਸਨ।
==ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ==
*ਝੰਕਾਰ-
*ਆਖਿਰੇ-ਸ਼ਬ
*ਆਵਾਰਾ ਸਿਜਦੇ
*ਇਬਲੀਸ ਕੀ ਮਜਿਲਸੇ ਸ਼ੂਰਾ
*ਦੂਸਰਾ ਬਨਵਾਸ (ਹਿੰਦੀ),(ISBN 81-288-0982-2)
*ਸਰਮਾਇਆ (ਉਰਦੂ), (1994)

==ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ==

ਆਜ਼ਮੀ ਦੀ ''ਦੀਕਸ਼ਾ'' (2015) ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਰਮਨ ਕੁਮਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1997 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੰਗ੍ਰਹਿਤ ਰਚਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਆਡੀਓ ਕਿਤਾਬ, ''ਕੈਫੀਅਤ'' ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸੁਣਾਈਆਂ।

==ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ==
ਕੈਫ਼ੀ ਆਜਮੀ ਨੂੰ ਕਈ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੁੱਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ - 
*1974 ਵਿੱਚ [[ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ]], ਭਾਰਤ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |url-status=dead |archive-date=15 October 2015 |website=Padma Awards Directory (1954 - 2013), Ministry of Home Affairs, Government of India website|title=Kaifi Azmi's Padma Shri award in Art in 1974|accessdate=2 March 2021}}&lt;/ref&gt;
*1975 ''ਅਵਾਰਾ ਸਿਜਦੇ'' ਲਈ [[ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ]] ਅਤੇ [[ਸੋਵੀਅਤ ਲੈਂਡ ਨਹਿਰੂ ਅਵਾਰਡ]] 
*1970 ''ਸੱਤ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ'' ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫਿਲਮ ਇਨਾਮ
* 1975 ਗਰਮ ਹਵਾ ਫਿਲਮ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਸੰਵਾਦ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਇਨਾਮ

==ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਫ਼ਿਲਮੀ ਗੀਤ== 
* ਮੈਂ ਯੇ ਸੋਚ ਕੇ ਉਸਕੇ ਦਰ ਸੇ ਉਠਾ ਥਾ...(ਹਕੀਕਤ)
* ਹੈ ਕਲੀ-ਕਲੀ ਕੇ ਰੁਖ ਪਰ ਤੇਰੇ ਹੁਸਨ ਕਾ ਫਸਾਨਾ...(ਲਾਲਾਰੂਖ) 
* ਵਕਤਨੇ ਕਿਯਾ ਕ੍ਯਾ ਹਸੀਂ ਸਿਤਮ... (ਕਾਗਜ ਕੇ ਫੂਲ) 
* ਇੱਕ ਜੁਰਮ ਕਰਕੇ ਹਮਨੇ ਚਾਹਾ ਥਾ ਮੁਸਕੁਰਾਨਾ...	 (ਸ਼ਮਾ) 
* ਜੀਤ ਹੀ ਲੇਂਗੇ ਬਾਜੀ ਹਮ ਤੁਮ... (ਸ਼ੋਲਾ ਔਰ ਸ਼ਬਨਮ)
* ਤੁਮ ਪੂਛਤੇ ਹੋ ਇਸ਼ਕ ਭਲਾ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ ਹੈ... (ਨਕਲੀ ਨਵਾਬ)
* ਰਾਹ ਬਨੀ ਖੁਦ ਮੰਜਿਲ... (ਕੋਹਰਾ) 
* ਸਾਰਾ ਮੋਰਾ ਕਜਰਾ ਚੁਰਾਯਾ ਤੂਨੇ... (ਦੋ ਦਿਲ)
* ਬਹਾਰੋਂ...ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਭੀ ਸੰਵਾਰੋ... (ਆਖਿਰੀ ਖ਼ਤ)
* ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਮਚਲ ਏ ਦਿਲ-ਏ-ਬੇਕਰਾਰ... (ਅਨੁਪਮਾ)
* ਯਾ ਦਿਲ ਕੀ ਸੁਨੋ ਦੁਨਿਯਾ ਵਾਲੋ... (ਅਨੁਪਮਾ)
* ਮਿਲੋ ਨ ਤੁਮ ਤੋ ਹਮ ਘਬਰਾਏ... (ਹੀਰ-ਰਾੰਝਾ)
* ਯੇ ਦੁਨਿਯਾ ਯੇ ਮਹਫਿਲ...	(ਹੀਰ-ਰਾੰਝਾ)
* ਜਰਾ ਸੀ ਆਹਟ ਹੋਤੀ ਹੈ ਤੋ ਦਿਲ ਪੂਛਤਾ ਹੈ... (ਹਕੀਕਤ)

== ਜੀਵਨੀ ==

ਕੈਫ਼ੀ ਆਜ਼ਮੀ ਦਾ ਜਨਮ [[ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]] ਦੇ ਆਜ਼ਮਗਡ਼੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮਿਜਵਾਨ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਉਪਨਾਮ ਇਸੇ ਨਾਮ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book|location=New Delhi, India}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;upperstall&quot;&gt;{{Cite web |last=Karan Bali |date=2014 |title=Kaifi Azmi - profile |url=https://upperstall.com/profile/kaifi-azmi/ |access-date=1 March 2021 |website=Upperstall.com website}}&lt;/ref&gt;

=== ਪਰਿਵਾਰ ===
ਉਹ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਤਿੰਨ ਭਰਾ ਵੀ ਸ਼ਾਇਰ ਸਨ। ਕੈਫ਼ੀ ਆਜ਼ਮੀ ਦਾ ਵਿਆਹ [[ਸ਼ੌਕਤ ਕੈਫ਼ੀ|ਸ਼ੌਕਤ ਆਜ਼ਮੀ]] ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ, [[ਸ਼ਬਾਨਾ ਆਜ਼ਮੀ]] ਜੋ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ, ਬਾਬਾ ਆਜ਼ਮੀ, ਇੱਕ ਸਿਨੇਮਾਟੋਗ੍ਰਾਫਰ ਹੈ।&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book|location=New Delhi, India}}&lt;cite class=&quot;citation book cs1 cs1-prop-foreign-lang-source&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20191024031737/http://ncertbooks.prashanthellina.com/class_10.Hindi.Sparsh/K-8.pdf &quot;कर चले हम फ़िदा&quot;] &lt;span class=&quot;cs1-format&quot;&gt;(PDF)&lt;/span&gt;. ''स्पर्श भाग 2'' (in Hindi). New Delhi, India: NCERT. p.&amp;nbsp;41. [[ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟੈਂਡਰਡ ਬੁੱਕ ਨੰਬਰ|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/978-81-7450-647-4|&lt;bdi&gt;978-81-7450-647-4&lt;/bdi&gt;]]. Archived from [http://ncertbooks.prashanthellina.com/class_10.Hindi.Sparsh/K-8.pdf the original] &lt;span class=&quot;cs1-format&quot;&gt;(PDF)&lt;/span&gt; on 24 October 2019&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;12 October&lt;/span&gt; 2020&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;
[[Category:CS1 Hindi-language sources (hi)]]&lt;/ref&gt; ਕੈਫ਼ੀ ਆਜ਼ਮੀ ਦੀ ਨੂੰਹ [[ਤਨਵੀ ਆਜ਼ਮੀ]] ਵੀ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ।&lt;ref name=&quot;upperstall&quot;&gt;{{Cite web |last=Karan Bali |date=2014 |title=Kaifi Azmi - profile |url=https://upperstall.com/profile/kaifi-azmi/ |access-date=1 March 2021 |website=Upperstall.com website}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFKaran_Bali2014&quot;&gt;Karan Bali (2014). [https://upperstall.com/profile/kaifi-azmi/ &quot;Kaifi Azmi - profile&quot;]. ''Upperstall.com website''&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Retrieved &lt;span class=&quot;nowrap&quot;&gt;1 March&lt;/span&gt; 2021&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MG&quot;&gt;{{Cite web |last=Tarique Omum |date=1 June 2002 |title=Kaifi Azmi - the last comrade-poet |url=https://www.milligazette.com/Archives/01062002/0106200231.htm |access-date=2 March 2021 |website=The Milli Gazette}}&lt;/ref&gt;

[[ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ|ਭਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੰਡ ਦੇ]]  ਦੌਰਾਨ, ਉਹ [[ਛੱਤ੍ਰਪਤੀ ਸੰਭਾਜੀਨਗਰ|ਔਰੰਗਾਬਾਦ]] ਵਿੱਚ ਭੂਮੀਗਤ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ [[ਬਰਤਾਨਵੀ ਰਾਜ|ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼]] ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ &quot;ਕਾਰਡ ਧਾਰਕ ਕਮਿਊਨਿਸਟ&quot; ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਲਾਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਭਰਾ  [[ਮੁੰਬਈ|ਬੰਬਈ]] ਤੋਂ [[ਕਰਾਚੀ]] ਜਾਣ ਲਈ ਸਮੁਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ ਪਰ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕੈਫ਼ੀ ਆਜ਼ਮੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਣ ਲਈ ਓਥੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਹਾਜ਼ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Azmi |first=Kaifi |last2=Panjiar |first2=Prashant |date=6 February 2022 |title=Kaifi Azmi |url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/kaifi-azmi/203602 |access-date=9 July 2023 |website=Outlook}}&lt;/ref&gt;

ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇੱਕ [[ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ|ਕਮਿਊਨਿਸਟ]] ਸੀ।&lt;ref&gt;{{Cite web |date=1 August 2002 |title=Death of an icon: Kaifi Azmi (?-2002) |url=https://www.himalmag.com/death-of-an-icon-kaifi-azmi-2002/ |access-date=9 July 2023 |website=Himal Southasian |language=en-GB}}&lt;/ref&gt; ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਵੀਜ਼ਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਤੱਥ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉੱਥੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, 
== ਹਵਾਲੇ ==

[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਰਦੂ-ਭਾਸ਼ਾ ਕਵੀ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1919]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2002]]</text>
      <sha1>76fcgb6fjzfuasmzd3ozpp6i87qaubd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਭਾਈ ਰੂਪ ਚੰਦ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17073</id>
    <revision>
      <id>841428</id>
      <parentid>763701</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T15:12:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>3793</id>
      </contributor>
      <origin>841428</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5270" sha1="r7p5zykq2z81bxh2nwbwlh59w2ui8sd" xml:space="preserve">{{Infobox theologian
| name = ਭਾਈ ਰੂਪ ਚੰਦ
| image =Bhai Roop Chand.jpg 
| image_size = 
| alt = 
| caption = 
| era = 
| region = 
| birth_name = 
| birth_date = 27 ਅਪ੍ਰੈਲ 1671
| birth_place = ਵਡਾਘਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ [[ਮੋਗਾ]]
| death_date = {{Death date and age|1766|01|01|1671|04|27}}
| death_place = [[ਭਾਈ ਰੂਪਾ]]
| occupation = 
| language = [[ਪੰਜਾਬੀ]], [[ਗੁਰਮੁੱਖੀ]]
| nationality = ਭਾਰਤੀ
| period = 1671-1766
| tradition_movement = ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੀ ਸੇਵਾ
| main_interests = 
| notable_ideas = 
| notable_works = ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੱਕ ਸੇਵਾ
| spouse = 
| children = ਭਾਈ ਮਹਾਨੰਦ, ਭਾਈ ਸੁਖਾਨੰਦ, ਭਾਈ ਸਦਾਨੰਦ, ਭਾਈ ਸੂਰਤਾਨੰਦ, ਭਾਈ ਕਰਮ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਪਰਮ ਸਿੰਘ,ਭਾਈ ਧਰਮ ਸਿੰਘ
| influences = 
| influenced = 
| signature = 
| signature_alt = 
| signature_size = 
}}
'''ਭਾਈ ਰੂਪ ਚੰਦ''' (27 ਅਪ੍ਰੈਲ 1671-1766 ਬਿਕਰਮੀ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਮੀਰੀ-ਪੀਰੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੁਆਰਾ ਮਾਤਾ ਸੂਰਤੀ ਜੀ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਬਾਬਾ ਸਿਧੂ ਜੀ ਦੇ ਘਰ 27 ਅਪ੍ਰੈਲ 1671 ਵਿੱਚ ਨਾਨਕੇ ਪਿੰਡ [[ਵੱਡਾ ਘਰ]], ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ [[ਮੋਗਾ]] ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਬਾਬਾ ਸਿਧੂ ਜੀ ਸੁਲਤਾਨ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ ਸਨ ਅਤੇ ਬੀਬੀ ਸੂਰਤੀ ਜੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਭਾਈ ਆਕਲ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਨਾਜ਼ੁਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੇ ਕਜੋੜ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਅੰਤਰਜਾਮੀ [[ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ]] ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਪਿੰਡ ਵਡੇਘਰ ਅਤੇ ਡਰੋਲੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀਵਾਨ ਸਜਾਇਆ। ਜਿੱਥੇ ਬੀਬੀ ਜੀ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਲੋਕ ਸਿੱਖੀ ਤੇਰੇ ਘਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਗੇ।

਼

==ਵਰ==
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੇਵਾ ਤੇ ਸਿਮਰਨ ਤੋਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਭਾਈ ਜੀ ਨੂੰ ਗੱਡਿਆਂ ਦਾ ਧਨੀ ਦੀ ਉਪਾਧੀ, ਜ਼ਬਾਨ-ਤਲਵਾਰ ਦਾ ਵਰ, ਲੰਗਰ ਦਾ ਵਰ, ਹੱਥ ਤੇਰਾ ਤੇ ਗੀਝਾ ਮੇਰਾ ਆਦਿ ਦੇ ਵਰ ਦਿੱਤੇ। 
==ਗੁਰੂ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰੇਮ==
ਇੱਥੇ ਹੀ ਬਸ ਨਹੀਂ ਭਾਈ ਰੂਪ ਚੰਦ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਡੋਰ ਪਾ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਡਰੋਲੀ ਭਾਈ ਤੋਂ 45 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜਿਆ ਜਲ, ਤੁਕਲਾਣੀ ਆ ਕੇ ਪੀਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਸਗੋਂ ਆਪ ਪ੍ਰਤੱਖ ਜਲ ਛਕਾਇਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਪ ਛਕਿਆ। 1634 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਮੁਗਲਾਂ ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਜਲ ਛਕਾ ਕੇ [[ਰੈਡਕਰਾਸ]] ਦਾ ਮੋਢੀ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਐਨੀ ਪ੍ਰਬਲ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੇਵਾ ਤੇ ਸਿਮਰਨ ਦੁਆਰਾ ਅਨੇਕਾਂ ਵਰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। 
==ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਗੁਰੁ ਦੀ ਸੇਵਾ 'ਚ ਭੇਟ==
ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ (ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਪਰਮ ਸਿੰਘ)[[ਸਰਬੰਸਦਾਨੀ]] ਅਤੇ [[ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ]] ਲਈ [[ਦੀਨਾ ਸਾਹਿਬ]] ਭੇਟਾ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ [[ਨਾਂਦੇੜ]] ਤਕ ਕੀਤੀ।
==ਭਾਈ ਰੂਪਾ==
ਗੁਰੁ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਰੂਪ ਚੰਦ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ [[ਭਾਈ ਰੂਪਾ]] ਪਿੰਡ ਦੀ ਮੋੜੀ 1686 ਗੱਡੀ।

ਭਾਈ ਰੂਪ ਚੰਦ ਜੀ ਸੰਮਤ 1766 ਬਿ´ਮੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਵਿਛੋੜਾ ਨਾ ਸਹਾਰਦੇ ਹੋਏ ਸੱਚਖੰਡ ਨੂੰ ਪਿਆਨਾ ਕਰ ਗਏ।

[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1671]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1766]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਤਿਉਹਾਰ]]</text>
      <sha1>r7p5zykq2z81bxh2nwbwlh59w2ui8sd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>841429</id>
      <parentid>841428</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T15:13:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>3793</id>
      </contributor>
      <origin>841429</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5274" sha1="cu8m6lye72bbwu6q078azd69pcbyv6l" xml:space="preserve">{{Infobox theologian
| name = ਭਾਈ ਰੂਪ ਚੰਦ
| image =Bhai Roop Chand.jpg 
| image_size = 
| alt = 
| caption = 
| era = 
| region = 
| birth_name = 
| birth_date = 27 ਅਪ੍ਰੈਲ 1671
| birth_place = ਵਡਾਘਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ [[ਮੋਗਾ]]
| death_date = {{Death date and age|1766|01|01|1671|04|27}}
| death_place = [[ਭਾਈ ਰੂਪਾ]]
| occupation = 
| language = [[ਪੰਜਾਬੀ]], [[ਗੁਰਮੁੱਖੀ]]
| nationality = ਭਾਰਤੀ
| period = 1671-1766
| tradition_movement = ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੀ ਸੇਵਾ
| main_interests = 
| notable_ideas = 
| notable_works = ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੱਕ ਸੇਵਾ
| spouse = 
| children = ਭਾਈ ਮਹਾਨੰਦ, ਭਾਈ ਸੁਖਾਨੰਦ, ਭਾਈ ਸਦਾਨੰਦ, ਭਾਈ ਸੂਰਤਾਨੰਦ, ਭਾਈ ਕਰਮ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਪਰਮ ਸਿੰਘ,ਭਾਈ ਧਰਮ ਸਿੰਘ
| influences = 
| influenced = 
| signature = 
| signature_alt = 
| signature_size = 
}}
'''ਭਾਈ ਰੂਪ ਚੰਦ''' (27 ਅਪ੍ਰੈਲ 1671-1766 ਬਿਕਰਮੀ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਮੀਰੀ-ਪੀਰੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੁਆਰਾ ਮਾਤਾ ਸੂਰਤੀ ਜੀ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਬਾਬਾ ਸਿਧੂ ਜੀ ਦੇ ਘਰ 27 ਅਪ੍ਰੈਲ 1671 ਵਿੱਚ ਨਾਨਕੇ ਪਿੰਡ [[ਵੱਡਾ ਘਰ]], ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ [[ਮੋਗਾ]] ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਬਾਬਾ ਸਿਧੂ ਜੀ ਸੁਲਤਾਨ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ ਸਨ ਅਤੇ ਬੀਬੀ ਸੂਰਤੀ ਜੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਭਾਈ ਆਕਲ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਨਾਜ਼ੁਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੇ ਕਜੋੜ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਅੰਤਰਜਾਮੀ [[ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ]] ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਪਿੰਡ ਵਡੇਘਰ ਅਤੇ [[ਡਰੌਲੀ]] ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀਵਾਨ ਸਜਾਇਆ। ਜਿੱਥੇ ਬੀਬੀ ਜੀ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਲੋਕ ਸਿੱਖੀ ਤੇਰੇ ਘਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਗੇ।

਼

==ਵਰ==
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੇਵਾ ਤੇ ਸਿਮਰਨ ਤੋਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਭਾਈ ਜੀ ਨੂੰ ਗੱਡਿਆਂ ਦਾ ਧਨੀ ਦੀ ਉਪਾਧੀ, ਜ਼ਬਾਨ-ਤਲਵਾਰ ਦਾ ਵਰ, ਲੰਗਰ ਦਾ ਵਰ, ਹੱਥ ਤੇਰਾ ਤੇ ਗੀਝਾ ਮੇਰਾ ਆਦਿ ਦੇ ਵਰ ਦਿੱਤੇ। 
==ਗੁਰੂ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰੇਮ==
ਇੱਥੇ ਹੀ ਬਸ ਨਹੀਂ ਭਾਈ ਰੂਪ ਚੰਦ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਡੋਰ ਪਾ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਡਰੋਲੀ ਭਾਈ ਤੋਂ 45 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜਿਆ ਜਲ, ਤੁਕਲਾਣੀ ਆ ਕੇ ਪੀਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਸਗੋਂ ਆਪ ਪ੍ਰਤੱਖ ਜਲ ਛਕਾਇਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਪ ਛਕਿਆ। 1634 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਮੁਗਲਾਂ ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਜਲ ਛਕਾ ਕੇ [[ਰੈਡਕਰਾਸ]] ਦਾ ਮੋਢੀ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਐਨੀ ਪ੍ਰਬਲ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੇਵਾ ਤੇ ਸਿਮਰਨ ਦੁਆਰਾ ਅਨੇਕਾਂ ਵਰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। 
==ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਗੁਰੁ ਦੀ ਸੇਵਾ 'ਚ ਭੇਟ==
ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ (ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਪਰਮ ਸਿੰਘ)[[ਸਰਬੰਸਦਾਨੀ]] ਅਤੇ [[ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ]] ਲਈ [[ਦੀਨਾ ਸਾਹਿਬ]] ਭੇਟਾ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ [[ਨਾਂਦੇੜ]] ਤਕ ਕੀਤੀ।
==ਭਾਈ ਰੂਪਾ==
ਗੁਰੁ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਰੂਪ ਚੰਦ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ [[ਭਾਈ ਰੂਪਾ]] ਪਿੰਡ ਦੀ ਮੋੜੀ 1686 ਗੱਡੀ।

ਭਾਈ ਰੂਪ ਚੰਦ ਜੀ ਸੰਮਤ 1766 ਬਿ´ਮੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਵਿਛੋੜਾ ਨਾ ਸਹਾਰਦੇ ਹੋਏ ਸੱਚਖੰਡ ਨੂੰ ਪਿਆਨਾ ਕਰ ਗਏ।

[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1671]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1766]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਤਿਉਹਾਰ]]</text>
      <sha1>cu8m6lye72bbwu6q078azd69pcbyv6l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>841430</id>
      <parentid>841429</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T15:14:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harchand Bhinder</username>
        <id>3793</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਭਾਈ ਰੂਪਾ */</comment>
      <origin>841430</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5281" sha1="9qlyfujxc5rs4f3kg7due0f3cq8mgc9" xml:space="preserve">{{Infobox theologian
| name = ਭਾਈ ਰੂਪ ਚੰਦ
| image =Bhai Roop Chand.jpg 
| image_size = 
| alt = 
| caption = 
| era = 
| region = 
| birth_name = 
| birth_date = 27 ਅਪ੍ਰੈਲ 1671
| birth_place = ਵਡਾਘਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ [[ਮੋਗਾ]]
| death_date = {{Death date and age|1766|01|01|1671|04|27}}
| death_place = [[ਭਾਈ ਰੂਪਾ]]
| occupation = 
| language = [[ਪੰਜਾਬੀ]], [[ਗੁਰਮੁੱਖੀ]]
| nationality = ਭਾਰਤੀ
| period = 1671-1766
| tradition_movement = ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੀ ਸੇਵਾ
| main_interests = 
| notable_ideas = 
| notable_works = ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੱਕ ਸੇਵਾ
| spouse = 
| children = ਭਾਈ ਮਹਾਨੰਦ, ਭਾਈ ਸੁਖਾਨੰਦ, ਭਾਈ ਸਦਾਨੰਦ, ਭਾਈ ਸੂਰਤਾਨੰਦ, ਭਾਈ ਕਰਮ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਪਰਮ ਸਿੰਘ,ਭਾਈ ਧਰਮ ਸਿੰਘ
| influences = 
| influenced = 
| signature = 
| signature_alt = 
| signature_size = 
}}
'''ਭਾਈ ਰੂਪ ਚੰਦ''' (27 ਅਪ੍ਰੈਲ 1671-1766 ਬਿਕਰਮੀ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਮੀਰੀ-ਪੀਰੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੁਆਰਾ ਮਾਤਾ ਸੂਰਤੀ ਜੀ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਬਾਬਾ ਸਿਧੂ ਜੀ ਦੇ ਘਰ 27 ਅਪ੍ਰੈਲ 1671 ਵਿੱਚ ਨਾਨਕੇ ਪਿੰਡ [[ਵੱਡਾ ਘਰ]], ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ [[ਮੋਗਾ]] ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਬਾਬਾ ਸਿਧੂ ਜੀ ਸੁਲਤਾਨ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ ਸਨ ਅਤੇ ਬੀਬੀ ਸੂਰਤੀ ਜੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਭਾਈ ਆਕਲ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਨਾਜ਼ੁਕ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੇ ਕਜੋੜ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਅੰਤਰਜਾਮੀ [[ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ]] ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਪਿੰਡ ਵਡੇਘਰ ਅਤੇ [[ਡਰੌਲੀ]] ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀਵਾਨ ਸਜਾਇਆ। ਜਿੱਥੇ ਬੀਬੀ ਜੀ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਲੋਕ ਸਿੱਖੀ ਤੇਰੇ ਘਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਗੇ।

਼

==ਵਰ==
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੇਵਾ ਤੇ ਸਿਮਰਨ ਤੋਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਭਾਈ ਜੀ ਨੂੰ ਗੱਡਿਆਂ ਦਾ ਧਨੀ ਦੀ ਉਪਾਧੀ, ਜ਼ਬਾਨ-ਤਲਵਾਰ ਦਾ ਵਰ, ਲੰਗਰ ਦਾ ਵਰ, ਹੱਥ ਤੇਰਾ ਤੇ ਗੀਝਾ ਮੇਰਾ ਆਦਿ ਦੇ ਵਰ ਦਿੱਤੇ। 
==ਗੁਰੂ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰੇਮ==
ਇੱਥੇ ਹੀ ਬਸ ਨਹੀਂ ਭਾਈ ਰੂਪ ਚੰਦ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਡੋਰ ਪਾ ਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਡਰੋਲੀ ਭਾਈ ਤੋਂ 45 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੋਂ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜਿਆ ਜਲ, ਤੁਕਲਾਣੀ ਆ ਕੇ ਪੀਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਸਗੋਂ ਆਪ ਪ੍ਰਤੱਖ ਜਲ ਛਕਾਇਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਪ ਛਕਿਆ। 1634 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਮੁਗਲਾਂ ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਜਲ ਛਕਾ ਕੇ [[ਰੈਡਕਰਾਸ]] ਦਾ ਮੋਢੀ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਐਨੀ ਪ੍ਰਬਲ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੇਵਾ ਤੇ ਸਿਮਰਨ ਦੁਆਰਾ ਅਨੇਕਾਂ ਵਰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। 
==ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਗੁਰੁ ਦੀ ਸੇਵਾ 'ਚ ਭੇਟ==
ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ (ਧਰਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਪਰਮ ਸਿੰਘ)[[ਸਰਬੰਸਦਾਨੀ]] ਅਤੇ [[ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ]] ਲਈ [[ਦੀਨਾ ਸਾਹਿਬ]] ਭੇਟਾ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ [[ਨਾਂਦੇੜ]] ਤਕ ਕੀਤੀ।
==ਭਾਈ ਰੂਪਾ==
ਗੁਰੁ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਰੂਪ ਚੰਦ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ [[ਭਾਈ ਰੂਪਾ]] ਪਿੰਡ ਦੀ ਮੋੜੀ 1686 ਗੱਡੀ।

ਭਾਈ ਰੂਪ ਚੰਦ ਜੀ ਸੰਮਤ 1766 ਬਿਕ੍ਰਮੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਵਿਛੋੜਾ ਨਾ ਸਹਾਰਦੇ ਹੋਏ ਸੱਚਖੰਡ ਨੂੰ ਪਿਆਨਾ ਕਰ ਗਏ।

[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1671]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1766]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਤਿਉਹਾਰ]]</text>
      <sha1>9qlyfujxc5rs4f3kg7due0f3cq8mgc9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਗੇਮ ਆਫ਼ ਥਰੋਨਜ਼</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21539</id>
    <revision>
      <id>841451</id>
      <parentid>834156</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T05:38:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jagseer S Sidhu</username>
        <id>18155</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>841451</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10662" sha1="c201lq2k5xj6govi3kw9oef0r9ylg26" xml:space="preserve">[[File:Game of Thrones 2011 logo.svg|thumb|right|250px|ਗੇਮ ਆਫ਼ ਥਰੋਨਜ਼ ਦਾ 2011 ਵਿੱਚ ਲੋਗੋ]]
[[File:Filming Locations GoT S3.jpg|thumb|right|250px|ਫ਼ਿਲਮੀਕਰਨ ਦੇ ਟਿਕਾਣੇ]]

{{Infobox television
 |show_name = ਗੇਮ ਆਫ਼ ਥਰੋਨਜ਼
 |image = Game of Thrones title card.jpg
 |genre = {{plainlist|
* [[ਕਲਪਨਾ]]
* [[ਲੜੀਵਾਰ (ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ)|ਲੜੀਵਾਰ ਡਰਾਮਾ]]
}}
 |creator = {{plainlist|
* [[ਡੈਵਿਡ ਬੈਨੀਔਫ਼]]
* [[ਡੀ.ਬੀ. ਵੀਸ]]
}}
 |based_on = {{ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ|''[[ਏ ਸੌਂਗ ਔਫ਼ ਆਈਸ ਐਂਡ ਫ਼ਾਇਰ]]''|[[ਜੌਰਜ ਆਰ. ਆਰ. ਮਾਰਟੀਨ]]}}
 |starring = &lt;!-- Do not add cast without consensus on the talk page --&gt; ਵੇਖੋ [[ਗੇਮ ਆਫ਼ ਥਰੋਨਜ਼ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਦਾ ਸੂਚੀ]]
 |theme_music_composer = [[ਰਾਮਿਨ ਜਾਵਦੀ]]
 |opentheme = &quot;[[ਗੇਮ ਆਫ਼ ਥਰੋਨਜ਼ ਥੀਮ|ਮੁੱਖ ਸਿਰਲੇਖ]]&quot;
 |composer = ਰਾਮਿਨ ਜਾਵਦੀ
 |country = ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ
 |language = ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ
 |num_seasons = 7 &lt;!-- Only update after a new season begins --&gt;
 |num_episodes = &lt;onlyinclude&gt;67&lt;/onlyinclude&gt; 
 |list_episodes = ਗੇਮ ਆਫ਼ ਥਰੋਨਜ਼ ਦੇ ਐਪੀਸੋਡਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
 |executive_producer = {{plainlist|
* ਡੈਵਿਡ ਬੈਨੀਔਫ਼
* ਡੀ.ਬੀ. ਵੀਸ
* [[ਕੈਰੋਲਿਨ ਸਟਰਾਸ]]
* ਫ਼ਰਾਂਕ ਡੋਏਲਜਰ
* [[ਬਰਨਾਡੇਟ ਕੌਲਫ਼ੀਲਡ]]
* ਜੌਰਜ ਆਰ. ਆਰ. ਮਾਰਟੀਨ
}}
 |location = &lt;!-- Per [[WP:OVERLINK]] we do not wikilink the names of countries. --&gt;&lt;!-- Try to keep in order of prevalence --&gt;{{plainlist|
* ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈਂਡ &lt;!-- Main shooting location is studios in Belfast, used for most interior scenes. Also used for Winterfell, Castle Black, Vaes Dothrak, Riverrun,।ron।slands. --&gt;
* ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆ&lt;!-- King's Landing, Red Keep, Red Waste, Qarth, Meereen --&gt;
* ਆਇਸਲੈਂਡ &lt;!-- Scenes north of the Wall --&gt;
* ਸਪੇਨ &lt;!-- Dorne, Volantis --&gt;
* ਮਾਲਟਾ &lt;!-- S1 King's Landing exterior --&gt;
* ਮੋਰੱਕੋ &lt;!-- S3 Astapor, Yunkai --&gt;
* ਸਕਾਟਲੈਂਡ &lt;!-- Doune Castle in Scotland used in original pilot episode for exterior shots of Winterfell, with some of them later incorporated into Season 1 Episode 1 --&gt;
* ਕੈਨੇਡਾ&lt;!-- Footage of Direwolf Ghost for S5E1 and S5E7 filmed in Calgary, digitally inserted into scene --&gt;
* ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ &lt;!-- Footage of Bear for S3E7 filmed in LA, digitally inserted into scene --&gt;
}}
 |runtime = 50–80 ਮਿੰਟ &lt;!-- Shortest: 50:32, longest: 79:43, please update this hidden notice after each episode once runtimes have been calculated. --&gt;
 |company = {{plainlist|
* ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ 360
* ਗਰੋਕ! ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ
* ਜਨਰੇਟਰ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ
* ਸਟ੍ਰਾਰਟਲਿੰਗ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ
* ਬਿਗਹੈਡ ਲਿਟਲਹੈੱਡ
}}
 |distributor = [[ਵਾਰਨਰ ਬਰਦਰਜ਼ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਸ਼ਨ]]
 |picture_format = [[1080i]] ([[16:9]] [[ਐਚ. ਡੀ. ਟੀ. ਵੀ.|HDTV]])
 |audio_format = [[ਡੌਲਬੀ ਡਿਜੀਟਲ]] 5.1
 |first_aired = {{Start date|2011|4|17}}
 |last_aired = ਹੁਣ ਤੱਕ
 |related = ''[[ਆਫ਼ਟਰ ਦਿ ਥਰੋਨਜ਼]]'' &lt;br /&gt; ''[[ਥਰੋਨਕਾਸਟ]]''
 |website = http://www.hbo.com/game-of-thrones
 |production_website = http://www.makinggameofthrones.com/
|channel = [[ਐਚ. ਬੀ. ਓ.]]
 }}


'''''ਗੇਮ ਆਫ਼ ਥਰੋਨਜ਼''''' ਜਾਂ '''ਤਖ਼ਤਾਂ ਦੀ ਖੇਡ''' ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਲਪਨਿਕ ਟੀ.ਵੀ. [[ਡਰਾਮਾ]] ਲੜੀਵਾਰ ਹੈ ਜੋ [[ਡੇਵਿਡ ਬੈਨਿਆਫ਼]] ਅਤੇ [[ਡੀ. ਬੀ. ਵੀਸ]] ਵੱਲੋਂ ਐੱਚ.ਬੀ.ਓ. ਚੈਨਲ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ [[ਜਾਰਜ ਰ. ਰ. ਮਾਰਟਿਨ]] ਦੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਨਾਵਲਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ''[[ਏ ਸੌਂਗ ਆਫ਼ ਆਈਸ ਐਂਡ ਫ਼ਾਇਰ]]'' 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਨਾਵਲ ਦਾ ਨਾਂ ''ਅ ਗੇਮ ਆਫ਼ ਥਰੋਨਜ਼'' ਹੈ। ਇਸਦਾ ਫ਼ਿਲਮੀਕਰਨ [[ਬੈਲਫ਼ਾਸਟ]] ਅਤੇ [[ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈਂਡ]], [[ਮਾਲਟਾ]], [[ਕ੍ਰੋਏਸ਼ੀਆ]], [[ਆਈਸਲੈਂਡ]] ਅਤੇ [[ਮੋਰਾਕੋ]] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਟੀ. ਵੀ. ਉੱਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿੱਚ 17 ਅਪਰੈਲ, 2011 ਨੂੰ [[ਐੱਚ. ਬੀ. ਓ.]] ਉੱਤੇ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਖੀਰਲਾ ਭਾਗ 27 ਅਗਸਤ, 2017 ਨੂੰ ਟੀ.ਵੀ. ਉੱਪਰ ਵਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਸਦੇ ਅੱਠ ਸੀਜ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ 73 ਐਪੀਸੋਡ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਏ ਸਨ।

ਇਹ ਲੜੀਵਾਰ [[ਏ ਸੌਂਗ ਆਫ਼ ਆਈਸ ਐਂਂਡ ਫ਼ਾਇਰ ਦੀ ਦੁਨੀਆ|ਵੈਸਟੇਰੌਸ ਅਤੇ ਐਸੌਸ]] ਦੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਮਹਾਂਦੀਪਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁੱਖ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਗੇਮ ਆਫ਼ ਥਰੋਨਜ਼ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਛੋਟੇ ਪਲਾਟਾਂ ਦੇ ਮੇਲ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਤਿੰਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਹਾਣੀ [[ਏ ਸੌਂਗ ਆਫ਼ ਆਈਸ ਐਂਂਡ ਫ਼ਾਇਰ ਦੀ ਦੁਨੀਆ|ਸੱਤ ਸਾਮਰਾਜਾਂ]] ਦੇ [[ਆਇਰਨ ਥਰੋਨ (ਏ ਸੌਂਗ ਆਫ਼ ਆਈਸ ਐਂਡ ਫ਼ਾਇਰ)|ਆਇਰਨ ਥਰੋਨ]] ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵੰਸ਼ਿਕ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਗਠਜੋੜਾਂ ਅਤੇ ਮਦਭੇਦਾਂ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਪਰਿਵਾਰ ਤਖ਼ਤ ਲਈ ਜੱਦੋਜਹਿਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਤਖ਼ਤ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤਿਕ ਲੜਾਈ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੂਜੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਲਤਨਤ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਔਲਾਦ ਦੀ ਜੱਦੋਜਹਿਦ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਤੋਂ ਲਾਹ ਕੇ ਬੇਦਖ਼ਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਤੀਜੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਮੁੱਢ ਤੋਂ ਚੱਲੇ ਆ ਰਹੇ ਆ ਰਹੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਉੱਪਰ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਸਾਮਰਾਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਦੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਲੜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁਰਦਾ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਲੋਕ ਦੂਰ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਧਦੀ ਠੰਢ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਸਾਮਰਾਜ ਉੱਪਰ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਗੇਮ ਆਫ਼ ਥਰੋਨਜ਼ ਐਚ. ਬੀ. ਏ. ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਉੱਪਰ ਮਕਬੂਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਵਿਚਲੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ, ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਕਿਰਦਾਰਾਂ, ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਆਦਿ ਦੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਨੰਗੇਜ਼ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਲੜੀਵਾਰ ਨੂੰ 38 ਪ੍ਰਾਈਮਟਾਈਮ ਐਮੀ ਐਵਾਰਡ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਲੜੀਵਾਰ ਨੂੰ ਚਾਰ [[ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਟੀ.ਵੀ. ਸੀਰੀਜ਼ ਲਈ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਐਵਾਰਡ|ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਐਵਾਰਡਾਂ]] (2012 ਅਤੇ 2015 ਤੋਂ 2017 ਤੱਕ)ਲਈ ਵੀ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ [[ਪੀਟਰ ਡਿੰਕਲੇਜ]] ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰ ਪ੍ਰਾਈਮਟਾਈਮ ਐਮੀ ਐਵਾਰਡਾਂ (2011 ਅਤੇ 2015) ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੇ ਰੋਲ ਟੀਰੀਅਨ ਲੈਨੀਸਟਰ ਲਈ [[ਲੜੀਵਾਰ ਅਤੇ ਟੀ.ਵੀ. ਫ਼ਿਲਮ ਲਈ ਗੋਲਡਨ ਗਲੋਬ ਐਵਾਰਡ]] (2012) ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇੋਲਾਵਾ [[ਲੀਨਾ ਹੀਡੀ]], [[ਐਮੀਲੀਆ ਕਲਾਰਕ]], [[ਕਿਟ ਹਰਿੰਗਟਨ|ਕਿਟ ਹੈਰਿੰਗਟਨ]], [[ਮੈਸੀ ਵਿਲਿਅਮਜ਼]], [[ਡਿਆਨਾ ਰਿਗਜ਼]] ਅਤੇ [[ਮੈਕਸ ਵੌਨ ਸਿਡੋਵ]] ਨੂੰ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਲਈ ਪ੍ਰਈਮਟਾਈਮ ਐਮੀ ਐਵਾਰਡਾਂ ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 


==ਹਵਾਲੇ==
{{ਹਵਾਲੇ}}

[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟਾਈਗਰ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੌਰਾਨ ਬਣਾਏ ਜਾਂ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖ]]</text>
      <sha1>c201lq2k5xj6govi3kw9oef0r9ylg26</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਨਰਿੰਦਰ ਚੰਚਲ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24535</id>
    <revision>
      <id>841436</id>
      <parentid>806831</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T18:03:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenukusam</username>
        <id>51574</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the section &quot;Discography&quot; from the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1356564637|Narendra Chanchal]]&quot;</comment>
      <origin>841436</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5475" sha1="atx0tskzx1c6z1r0sc81xv10sm82qvu" xml:space="preserve">'''ਨਰਿੰਦਰ ਚੰਚਲ''' (16 ਅਕਤੂਬਰ 1940 – 22 ਜਨਵਰੀ 2021) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ [[ਗਾਇਕ]] ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਭੇਟਾਂ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]] ਦੀ ਨਮਕ ਮੰਡੀ ’ਚ ਇਕ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਜਨਮੇ ਨਰਿੰਦਰ ਚੰਚਲ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਹੋਏ ਜਿਸ ਕਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਭਜਨ ਤੇ [[ਆਰਤੀ]] ਗਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://punjabitribuneonline.com/news/nation/hymn-singer-narendra-chanchal-passes-away-47226|title=ਭਜਨ ਗਾਇਕ ਨਰਿੰਦਰ ਚੰਚਲ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ|last=Service|first=Tribune News|website=Tribuneindia News Service|language=pa|access-date=2021-01-25}}&lt;/ref&gt; ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਕਾਫੀ ਹਿੰਦੀ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਾਇਆ। ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਫਿਲਮ ਬੌਬੀ ਵਿੱਚ &quot;ਬੇਸ਼ੱਕ ਮੰਦਰ ਮਸਜਿਦ ਤੋੜੋ&quot; ਗਾਇਆ ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ।  ਉਹ ‘ਚਲੋ ਬੁਲਾਵਾ ਆਇਆ ਹੈ’ ਅਤੇ ‘ਤੂਨੇ ਮੁਝੇ ਬੁਲਾਇਆ ਸ਼ੇਰਾਂਵਾਲੀਏ’ ਆਦਿ ਆਪਣੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਜਨਾਂ ਕਰ ਕੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

== ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ==

ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਜਨਮ [[ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ]] ਦੀ ਨਮਕ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ [[ਦੁਰਗਾ|ਮਾਂ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ]] ਦੀ ਭਗਤ ਸੀ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਬਚਪਨ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਹੌਲ ’ਚ ਬੀਤਿਆ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਝੁਕਾਅ ਭਜਨ, ਆਰਤੀਆਂ ਅਤੇ ਭੇਟਾਂ ਗਾਉਣ ਵੱਲ ਹੋ ਗਿਆ।

== ਕੈਰੀਅਰ ==
ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਤਿੱਖਾ ਕੋਲੋ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ੧੯੭੩ ਵਿੱਚ ਫਿਲਮ ਬੌਬੀ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗੀਤ &quot;ਮੰਦਰ ਤੋੜੋ ਮਸਜਿਦ ਤੋੜੋ&quot; ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ 1973 ਦਾ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਦਾ &quot;ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਿੱਠਵਰਤੀ ਗਾਇਕ&quot; ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ।

ਚੰਚਲ ਨੇ ਇੱਕ ਪੁਸਤਕ &quot;ਮਿਡਨਾਈਟ ਸਿੰਗਰ&quot; (Midnight Singer) ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਆਪਣੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕ ਸਫਰ, ਜਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਔਕੜਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਅਤੇ ਟੀਚਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਜਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

== ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!ਗੀਤ.
!ਫ਼ਿਲਮ
!ਸਾਲ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ
!ਭਾਸ਼ਾ
!ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ
|-
|&quot;ਬੇਸ਼ਕ ਮੰਦਿਰ ਮਸਜਿਦ ਤੋੜੋ&quot;
|''ਬੌਬੀ''
|1973
|ਹਿੰਦੀ
|ਸਰਬੋਤਮ ਪੁਰਸ਼ ਪਲੇਅਬੈਕ ਗਾਇਕ ਲਈ ਫਿਲਮਫੇਅਰ ਅਵਾਰਡ ਜਿੱਤਿਆ
|-
|&quot;ਮੈਂ ਬੇਨਾਮ ਹੋ ਗਿਆ&quot;..
|''ਬੇਨਾਮ''
|1974
|ਹਿੰਦੀ
|
|-
|&quot;ਬਾਕੀ ਕੁੱਛ ਬਚਾ ਤੋ ਮਹਾਂਗਾਈ ਮਾਰ ਗਈ&quot;
|ਰੋਟੀ ਕਪੜਾ ਅਤੇ ਮਕਾਨ
|1974
|ਹਿੰਦੀ
|[[ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ]], [[ਮੁਕੇਸ਼]] ਅਤੇ ਜਾਨੀ ਬਾਬੂ ਕਵਾਲ ਨਾਲ
|-
|&quot;ਮੈਂ ਹਾਂ ਜੱਟ ਪੰਜਾਬ ਦਾ&quot;
|ਧਰਮ ਜੀਤ
|1975
|ਪੰਜਾਬੀ
|ਇਕੱਲੇ
|-
|&quot;ਵੇਹੜੇ ਵਿਚ ਵੈਰੀ ਵਸਦੇ&quot;
|ਯਮਲਾ ਜੱਟ
|1977
|ਪੰਜਾਬੀ
|ਇਕੱਲੇ
|-
|&quot;ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਬਨਾਆ ਤੇਰਾ  ਹਾਰ&quot;
|ਜੈ ਮਾਤਾ ਦੀ
|1977
|ਪੰਜਾਬੀ
|ਕੈਮਿਯੋ ਦਿੱਖ
|-
|ਤੂਨੇ ਮੁਝੇ ਬੁਲਾਇਆ
|ਆਸ਼ਾ
|1980
|ਹਿੰਦੀ
|[[ਮੁਹੰਮਦ ਰਫ਼ੀ|ਮੁਹੰਮਦ ਰਫੀ]] ਨਾਲ
|-
|&quot;ਚਲੋ ਬੁਲਾਵਾ ਆਯਾ ਹੈ ਮਾਤਾ ਨੇ ਬੁਲਾਇਆ ਹੈ&quot;
|ਅਵਤਾਰ
|1983
|ਹਿੰਦੀ
|[[ਆਸ਼ਾ ਭੋਸਲੇ]] ਅਤੇ [[ਮਹਿੰਦਰ ਕਪੂਰ]] ਨਾਲ
|-
|&quot;ਦੋ ਘੂਟ ਪਿਲਾ ਦੇ ਸਾਕੀਆ&quot;
|ਕਾਲਾ ਸੂਰਜ
|1985
|ਹਿੰਦੀ
|
|-
|&quot;ਹੁਏ  ਹੈਂ ਕੁਛ ਐਸੇ ਵੋ ਹਮਸੇ ਪਰਾਯੇ' &quot;&quot; &quot;
|ਅੰਜਨਾ
|1994
|ਹਿੰਦੀ
|ਕੁਮਾਰ ਸਾਨੂ ਅਤੇ [[ਸਾਧਨਾ ਸਰਗਮ]] ਨਾਲ
|-
|-
|}
== ਹਵਾਲੇ ==
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ-ਭਾਸ਼ਾ ਗਾਇਕ]]
&lt;references /&gt;{{ਅਧਾਰ}}</text>
      <sha1>atx0tskzx1c6z1r0sc81xv10sm82qvu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਅਮੀਲੀਆ ਕਲਾਰਕ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40691</id>
    <revision>
      <id>841452</id>
      <parentid>706249</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T05:40:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jagseer S Sidhu</username>
        <id>18155</id>
      </contributor>
      <comment>added [[Category:ਜਨਮ 1986]] using [[WP:HC|HotCat]]</comment>
      <origin>841452</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2030" sha1="j751wpv2xa8ser21of8g3yd15hh499n" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = ਅਮੀਲੀਆ ਕਲਾਰਕ&lt;br/&gt;
| image = Emilia Clarke (9347957209) (cropped).jpg
| caption = 2013 ਦੇ ਸੈਨ ਡੀਏਗੋ ਕਾਮਿਕ ਕਾਨ ਵਿਖੇ ਅਮੀਲੀਆ
| birth_date = 1 ਮਈ 1987 (27 ਵਰ੍ਹੇ)
| birth_place = [[ਲੰਡਨ]], [[ਇੰਗਲੈਂਡ]]
| occupation = [[ਅਦਾਕਾਰਾ]]
| years_active = 2007–ਹੁਣ ਤੱਕ
| nationality = ਬਰਤਾਨਵੀ
| education = [[ਡਰਾਮਾ ਕੇਂਦਰ ਲੰਡਨ]]
}}	

'''ਅਮੀਲੀਆ ਕਲਾਰਕ''' (ਜਨਮ 1 ਮਈ 1987)&lt;ref&gt;{{cite news|title=Emilia Clarke's Birthday: 'Game Of Thrones' Star Turns 26 Today|first=Leigh|last=Blickley|work=The Huffington Post|date=1 May 2013|accessdate=1 May 2013|url=http://www.huffingtonpost.com/2013/05/01/emilia-clarke-birthday_n_3194173.html}}&lt;/ref&gt; ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜਿਹਨੂੰ [[ਐੱਚ.ਬੀ.ਓ.]] ਦੇ ਲੜੀਵਾਰ ''[[ਗੇਮ ਆਫ਼ ਥਰੋਨਜ਼]]'' ਵਿੱਚ [[ਡੀਨੈਰਿਸ ਟਾਰਗੇਰੀਅਨ]] ਦੇ ਰੋਲ ਕਰ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://featuresblogs.chicagotribune.com/entertainment_tv/2010/05/game-of-thrones-hbo.html|title=Exclusive: 'Game of Thrones' recasts noble role|first=Maureen|last=Ryan|date=21 May 2010|work=[[Chicago Tribune]]|access-date=25 ਜੂਨ 2014|archive-date=21 ਅਗਸਤ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160821120407/http://featuresblogs.chicagotribune.com/entertainment_tv/2010/05/game-of-thrones-hbo.html|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt; ਅਤੇ ਜਿਸ ਭੂਮਿਕਾ ਕਰ ਕੇ ਇਹਨੂੰ [[ਐਮੀ ਅਵਾਰਡ]] ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

==ਹਵਾਲੇ==
{{ਹਵਾਲੇ}}

[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਦਾਕਾਰ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986]]</text>
      <sha1>j751wpv2xa8ser21of8g3yd15hh499n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>841453</id>
      <parentid>841452</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T05:41:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jagseer S Sidhu</username>
        <id>18155</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>841453</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2042" sha1="dd0gphpqp7q4atyvclmzxpfe8e102fd" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = ਅਮੀਲੀਆ ਕਲਾਰਕ&lt;br/&gt;
| image = Emilia Clarke (9347957209) (cropped).jpg
| caption = 2013 ਦੇ ਸੈਨ ਡੀਏਗੋ ਕਾਮਿਕ ਕਾਨ ਵਿਖੇ ਅਮੀਲੀਆ
| birth_date         = {{Birth date and age|df=y|1986|10|23}}
| birth_place = [[ਲੰਡਨ]], [[ਇੰਗਲੈਂਡ]]
| occupation = [[ਅਦਾਕਾਰਾ]]
| years_active = 2007–ਹੁਣ ਤੱਕ
| nationality = ਬਰਤਾਨਵੀ
| education = [[ਡਰਾਮਾ ਕੇਂਦਰ ਲੰਡਨ]]
}}	

'''ਅਮੀਲੀਆ ਕਲਾਰਕ''' (ਜਨਮ 1 ਮਈ 1987)&lt;ref&gt;{{cite news|title=Emilia Clarke's Birthday: 'Game Of Thrones' Star Turns 26 Today|first=Leigh|last=Blickley|work=The Huffington Post|date=1 May 2013|accessdate=1 May 2013|url=http://www.huffingtonpost.com/2013/05/01/emilia-clarke-birthday_n_3194173.html}}&lt;/ref&gt; ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਜਿਹਨੂੰ [[ਐੱਚ.ਬੀ.ਓ.]] ਦੇ ਲੜੀਵਾਰ ''[[ਗੇਮ ਆਫ਼ ਥਰੋਨਜ਼]]'' ਵਿੱਚ [[ਡੀਨੈਰਿਸ ਟਾਰਗੇਰੀਅਨ]] ਦੇ ਰੋਲ ਕਰ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://featuresblogs.chicagotribune.com/entertainment_tv/2010/05/game-of-thrones-hbo.html|title=Exclusive: 'Game of Thrones' recasts noble role|first=Maureen|last=Ryan|date=21 May 2010|work=[[Chicago Tribune]]|access-date=25 ਜੂਨ 2014|archive-date=21 ਅਗਸਤ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160821120407/http://featuresblogs.chicagotribune.com/entertainment_tv/2010/05/game-of-thrones-hbo.html|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt; ਅਤੇ ਜਿਸ ਭੂਮਿਕਾ ਕਰ ਕੇ ਇਹਨੂੰ [[ਐਮੀ ਅਵਾਰਡ]] ਲਈ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

==ਹਵਾਲੇ==
{{ਹਵਾਲੇ}}

[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਅਦਾਕਾਰ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1986]]</text>
      <sha1>dd0gphpqp7q4atyvclmzxpfe8e102fd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਮੁੰਨੀ ਬੇਗਮ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51445</id>
    <revision>
      <id>841435</id>
      <parentid>611002</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T17:59:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenukusam</username>
        <id>51574</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the section &quot;Notable ghazals&quot; from the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1356405694|Munni Begum]]&quot;</comment>
      <origin>841435</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12698" sha1="s6cmmoom93tzxmvgeccae1mhbhcdtad" xml:space="preserve">{{Infobox musical artist
| image = Munni Begum.jpg
|name = ਮੁੰਨੀ ਬੇਗਮ&lt;br /&gt;মুন্নী বেগম&lt;br /&gt;{{Nastaliq|منی بیگم}}
|background = ਸੋਲੋ_ਸਿੰਗਰ
|birth_name = ਨਾਦਿਰਾ
|Nationality = ਅਮਰੀਕੀ (ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ)
|origin = [[ਮੁਰਸ਼ਿਦਾਬਾਦ]], [[ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ]], [[ਭਾਰਤ]]
|genre = [[ਗ਼ਜ਼ਲ]]
|occupation = ਗ਼ਜ਼ਲ ਗਾਇਕਾ
|years_active = 
|label = 
|website = 
}}
'''ਮੁੰਨੀ ਬੇਗਮ''' ({{lang-bn|মুন্নী বেগম}}, {{lang-ur|{{Nastaliq|منی بیگم}}}}) ਉਘੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਗਾਇਕਾ ਹੈ।&lt;ref&gt;http://www.dawn.com/wps/wcm/connect/dawn-content-library/dawn/in-paper-magazine/the-review/world-music-day-food-for-the-soul{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ਉਸ ਦਾ ਅਸਲੀ ਨਾਮ '''ਨਾਦਿਰਾ''' ਹੈ। ({{lang-bn|নাদিরা}}; {{lang-ur|{{Nastaliq|نادرہ}}}}).&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ptv.com.pk/hitsongs-evergreen-MunniBegum.asp|title=Hit Songs of Munni Begum|publisher=Pakistan Television Corporation|accessdate=19 November 2009|archive-date=7 ਸਤੰਬਰ 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090907070249/http://www.ptv.com.pk/hitsongs-evergreen-MunniBegum.asp|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt; ਉਹ [[ਸ਼ਿਕਾਗੋ]], [[ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ|ਅਮਰੀਕਾ]] ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕ ਹੈ।

==ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ==
ਮੁੰਨੀ ਬੇਗਮ ਮੁਰਸ਼ਿਦਾਬਾਦ, ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਸੱਤ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗਾਇਕ ਉਸਤਾਦ ਖਵਾਜਾ ਗੁਲਾਮ ਮੁਸਤਫਾ ਵਾਰਸੀ ਤੋਂ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਸਬਕ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।

ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ 1950 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲੇ ਗਏ; ਪੂਰਬੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ PAF ਸ਼ਾਹੀਨ ਸਕੂਲ, ਢਾਕਾ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ; ਪਰ, ਉਹ 1971 ਦੀ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਜੰਗ ਕਾਰਨ, ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚਲੀ ਗਈ।

== ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ==
ਮੁੰਨੀ ਬੇਗਮ ਦਾ ਵਿਆਹ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ 1998 ਵਿੱਚ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ, ਮੁਨੀਬਾ ਹਸਨੈਨ ਅਤੇ ਮਿਨਾਰਾ ਉਮਰ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਸਈਅਦ ਮੁਹੰਮਦ ਅਸਦ ਅਲੀ ਹੈ। 2016 ਤੱਕ, ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਗੋ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਹੈ।

== ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ==
ਮੁੰਨੀ ਬੇਗਮ ਦੀਆਂ ਹਿੱਟ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਬਹੁਤ ਲੰਬੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਹਨ:
* ਲਜ਼ਤ-ਏ-ਗ਼ੁਮ ਬਧਾ ਦੀਜੈ&lt;ref name=scroll/&gt;&lt;ref name=Dawn1/&gt;
* ਝੂਮ ਬਰਾਬਰ ਝੂਮ ਸ਼ਰਾਬੀ&lt;ref name=scroll/&gt;
* ਹਰ ਕਦਮ ਜ਼ਹਮਤੀਂ...
* ਤੁਮਹਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਕਾ ਮੌਸਮ ਬੜਾ ਸੁਹਾਨਾ ਲੱਗੇ (ਕਵੀ: ਅਹਿਮਦ ਫ਼ਰਾਜ਼ ਦੇ ਬੋਲ)&lt;ref name=Dawn1/&gt;
* ਏਕ ਬਾਰ ਮੁਸਕੁਰਾ ਦੋ&lt;ref&gt;{{cite news |title=World Music Day: Food for the soul |url=https://www.dawn.com/news/882729/world-music-day-food-for-the-soul |newspaper=Dawn (newspaper) |date=21 June 2009 |access-date=30 June 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Dawn1/&gt;
* ਅਵਾਰਗੀ ਮੇਂ ਹਦ ਸੇ ਗੁਜ਼ਰ ਜਾਣ ਚਾਹੀਏ&lt;ref name=scroll/&gt;
* ਚਾਹਤ ਮੇਂ ਕਿਆ ਦੁਨੀਆਦਾਰੀ, ਇਸ਼ਕ ਮੇਂ ਕੈਸੀ ਮਜਬੂਰੀ
* ਬੇਵਫਾ ਸੇ ਭੀ ਪਿਆਰ ਹੋਤਾ ਹੈ
* ਭੂਲਨੇ ਵਾਲੇ ਸੇ ਕੋਈ ਕਹੇ
* ਦਿਲ ਕੋ ਹਾਲ ਕਰਾਰ ਮੇਂ ਦੇਖ
* ਕਿਸੀ ਕੈ ਗਮ ਮੇ ਵਕਾਰ ਖੋਨਾ
* ਇਧਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਾ ਜਨਾਜ਼ਾ ਉਠੇ ਗਾ (ਕਵੀ ਦੇ ਬੋਲ: ਤਾਬਿਸ਼ ਦੇਹਲਵੀ)&lt;ref name=scroll/&gt;&lt;ref name=ptv/&gt;
* ਭੁਝੀ ਹੋਇ ਸ਼ਮਾ ਕੀ ਧੁਨ ਹੂੰ
* ਮਰੀਜ਼-ਏ-ਮੁਹੱਬਤ ਉਨੀ ਕਾ ਫ਼ਸਾਨਾ&lt;ref name=Dawn1/&gt;
* ਲਾ ਪਿਲਾਦੇ ਸਾਕੀਆ&lt;ref name=scroll/&gt;&lt;ref name=ptv/&gt;
* ਯੇ ਹੈ ਮੈਖਾਨਾ ਯਹਾਂ ਰਿੰਦ ਹੈਂ&lt;ref name=ptv/&gt;
* ਜੋ ਫਰੇਬ ਮੈਂ ਨ ਖਾਇਆ ਤੁਝੇ ਰਜ਼ਦਾਨ ਸਮਝ ਕਰ
* ਐ ਇਸ਼ਕ ਹਮੇਂ ਇਤਨਾ ਤੋ ਬਾਤਾ ਅੰਜਮ ਹਮਾਰਾ ਕੀਆ ਹੋ ਗਾ
* ਦਿਲ ਕੀ ਬਾਤ ਲਬੋਂ ਪਰ ਲਾ ਕਰ ਅਬ ਤਕ ਹਮ ਦੁਖ ਸੇਹਤੇ ਹੈਂ
* ਹਮ ਨੇ ਹਸਰਤੋਂ ਕੇ ਦਾਗ ਅੰਸੂਆਂ ਸੇ ਧੋ ਝੂਠ
* ਮੇਰੈ ਸਾਕੀਆ ਮੁਝੇ ਭੂਲ ਜਾ ॥
* ਕਬ ਮੇਰਾ ਨਸ਼ੀਮਾਨ ਅਹਿਲ-ਏ-ਚਮਨ
* ਐ ਮੇਰੇ ਹਮਨਾਸ਼ੀਂ ਚਲ ਕਹੀਂ ਔਰ ਚਲ
* ਅਸਮਾਨ ਸੇ ਉਤਾਰਾ ਗਿਆ
* ਹਮੇ ਚਰਾਘ ਕੀ ਲਾਉ ਹੀਨ
* ਕਬ ਮੇਰਾ ਨਸ਼ੀਮਾਨ ਅਹਿਲ-ਏ-ਚਮਨ
* ਪੀਰ ਕੀ ਮੁਨ ਮੇਂ ਜੋਤੇ ਜਾਗੇ ਏਕ ਜ਼ਮਾਨਾ ਬੀਤ ਗਿਆ
* ਯੇ ਸੀਲਾ ਮਿਲਾ ਉਹ ਮੁਝ ਕੋ ਤੇਰੀ ਦੋਸਤੀ ਕੇ ਪੀਛੇ
* ਮੈਂ ਨਜ਼ਰ ਸੇ ਪੀ ਰਹਾ ਹੂੰ ਯੇ ਸਮਾ ਬਾਦਲ ਨਾ ਜਾਏ
* ਤੁਮ ਪੂਚੋ ਔਰ ਮੇਂ ਨਾ ਬਾਤੋਂ ਐਸੇ ਤੁਮ ਹਲਾਤ ਨਹੀਂ
* ਜੋਸ਼ ਦਰਿਆ ਮੈਂ ਥਾ ਕਿਸ ਕਾਦਰ ਅਲਮਾਨ
* ਤੇਰੀ ਅੰਜੁਮਨ ਮੈਂ ਜ਼ਾਲਿਮ ਅਜਬ ਅਹਿਤਮਮ ਦੇਖ
* ਸ਼ਰਬ ਲਾ ਸ਼ਰਬ ਲਾ
* ਦੇਖ ਕਰ ਦਰ-ਓ-ਕਹਬਾ ਕੀ ਰੰਗੀਨੀਆਂ
* ਤੇਰੀ ਸੂਰਤ ਨਿਗਾਹੋਂ ਮੈਂ ਫਿਰਤਿ ਰਹੀ
* ਯਹਾਂ ਤੰਗੀ-ਏ-ਕਫਾਸ ਉਹ
* ਮੇਰੀ ਦਾਸਤਾਨ-ਏ-ਹਸਰਤ ਵੋ ਸੁਨਾ ਸੁਨਾ ਕੇ ਰੋਏ
* ਬੋਤਲ ਖੁੱਲੀ ਹੇ ਰਾਕਸ ਮੈਂ ਆਮ-ਏ-ਸ਼ਰਬ ਹੇ

== ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ==

ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਮੁੰਨੀ ਬੇਗਮ ਦੀਆਂ ਹਿੱਟ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਸੂਚੀ ਬਹੁਤ ਲੰਬੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਗ਼ਜਲਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨਃ

* ਲਜ਼ਤ-ਏ-ਗ਼ੁਮ ਬਢ਼ਾ ਦੀਜੀਏ [1][2]
* ਝੂਮ ਬਰਾਬਰ ਝੂਮ ਸ਼ਰਾਬੀ[1]
* ਹਰ ਕਦਮ ਜ਼ਹਿਮਤੇੰ
* ਤੁਮਹਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਕਾ ਮੌਸਮ ਬੜਾ ਸੁਹਾਨਾ ਲਗੇ (ਗੀਤਕਾਰ : ਕੈਸਰੁਲ ਜਾਫਰੀ)
* ਏਕ ਬਾਰ ਮੁਸਕੁਰਾ ਦੋ[3][2]
* ਅਵਾਰਗੀ ਮੈਂ ਹਦ ਸੇ ਗੁਜ਼ਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਏ[1]
* ਚਾਹਤ ਮੈਂ ਕ੍ਯਾ ਦੁਨੀਆਦਾਰੀ, ਇਸ਼ਕ ਮੈਂ ਕੈਸੀ ਮਜਬੂਰੀ
* ਬੇਵਫਾ ਸੇ ਭੀ ਪਿਆਰ ਹੋਤਾ ਹੈ
* ਭੂਲਨੇ ਵਾਲੇ ਸੇ ਕੋਈ ਕਹਦੇ
* ਦਿਲ ਕੋ ਹਾਲ ਕਰਾਰ ਮੇਂ ਦੇਖਾ
* ਕਿਸੀ ਕੈ ਗਮ ਮੇ ਵਕਾਰ ਖੋਨਾ
* ਇਧਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਾ ਜਨਾਜ਼ਾ ਉਠੇ ਗਾ ( ਗੀਤਕਾਰ ਤਾਬਿਸ਼ ਦੇਹਲਵੀ )[1][4]
* ਬੁਝੀ ਹੁਈ ਸ਼ਮਾਂ ਕਾ ਧੂਆਂ ਹੁਂ
* ਮਰੀਜ਼-ਏ-ਮੁਹੱਬਤ ਉਨੀ ਕਾ ਫ਼ਸਾਨਾ[2]
* ਲਾ ਪਿਲਾਦੇ ਸਾਕੀਆ[1][4]
* ਯੇ ਹੈ ਮੇਕਦਾ ਯਹਾਂ ਰਿੰਦ ਹੈਂ[4]
* ਜੋ ਫਰੇਬ ਮੈਂਨੇ ਖਾਇਆ ਤੁਝੇ ਰਾਜ਼ਦਾਂ ਸਮਝ ਕਰ
* ਐ ਇਸ਼ਕ ਹਮੇਂ ਇਤਨਾ ਤੋ ਬਤਾ ਅੰਜਾਮ ਹਮਾਰਾ ਕਿਆ ਹੋ ਗਾ
* ਦਿਲ ਕੀ ਬਾਤ ਲਬੋਂ ਪਰ ਲਾ ਕਰ ਅਬ ਤਕ ਹਮ ਦੁਖ ਸੇਹਤੇ ਹੈਂ
* ਹਮ ਨੇ ਹਸਰਤੋਂ ਕੇ ਦਾਗ ਅੰਸੂਆਂ ਸੇ ਧੋ ਲਿਏ
* ਮੇਰੈ ਸਾਕੀਆ ਮੁਝੇ ਭੂਲ ਜਾ ॥
* ਕਬ ਮੇਰਾ ਨਸ਼ੇਮਨ ਅਹਿਲ-ਏ-ਚਮਨ
* ਐ ਮੇਰੇ ਹਮਨਸ਼ੀਂ ਚਲ ਕਹੀਂ ਔਰ ਚਲ
* ਅਸਮਾਂ ਸੇ ਉਤਾਰਾ ਗਿਆ
* ਹਮੀ ਚਿਰਾਗ ਕੀ ਲੋ ਹੈਂ
* ਪਿਆਰ ਕੀ ਮੁਨ ਮੇਂ ਜੋਤ ਜਗਾਏ ਏਕ ਜ਼ਮਾਨਾ ਬੀਤ ਗਿਆ
* ਯੇ ਸਿਲਾ ਮਿਲਾ ਹੈ ਮੁਝ ਕੋ ਤੇਰੀ ਦੋਸਤੀ ਕੇ ਪੀਛੇ
* ਮੈਂ ਨਜ਼ਰ ਸੇ ਪੀ ਰਹਾ ਹੂੰ ਯੇ ਸਮਾ ਬਦਲ ਨਾ ਜਾਏ
* ਤੁਮ ਪੂਛੋ ਔਰ ਮੇਂ ਨਾ ਬਤਾਊਂ ਐਸੇ ਤੋ ਹਾਲਾਤ ਨਹੀਂ
* ਜੋਸ਼ ਦਰਿਆ ਮੈਂ ਥਾ ਕਿਸ ਕਦਰ ਆਲਮਾਂ
* ਤੇਰੀ ਅੰਜੁਮਨ ਮੈਂ ਜ਼ਾਲਿਮ ਅਜਬ ਅਹਿਤਮਾਮ ਦੇਖਾ
* ਸ਼ਰਾਬ ਲਾ ਸ਼ਰਾਬ ਲਾ
* ਦੇਖ ਕਰ ਦਰ-ਓ-ਕਾਬਾ ਕੀ ਰੰਗੀਨੀਆਂ
* ਤੇਰੀ ਸੂਰਤ ਨਿਗਾਹੋਂ ਮੈਂ ਫਿਰਤੀ ਰਹੈ
* ਯਹਾਂ ਤੰਗੀ-ਏ-ਕਫਸ ਹੈ
* ਮੇਰੀ ਦਾਸਤਾਨ-ਏ-ਹਸਰਤ ਵੋ ਸੁਨਾ ਸੁਨਾ ਕੇ ਰੋਏ
* ਬੋਤਲ ਖੁੱਲੀ ਹੇ ਰਕਸ ਮੈਂ ਜਾਮ-ਏ-ਸ਼ਰਬ ਹੈ

== ਡਿਸਕੋਗ੍ਰਾਫੀ ==
* ਮੁੰਨੀ ਬੇਗਮ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਗ਼ਜ਼ਲੀਨ ਭਾਗ 1
* ਅਵਰਗੀ ਭਾਗ-28
* ਮੇਰੀ ਪਾਸੰਦ ਭਾਗ 1
* ਮੇਰੀ ਪਾਸੰਦ ਭਾਗ 2
* ਮਸਤੀ ਮੇਂ ਸੁਰਾਹੀ ਝੁਮਤੀ ਹੈ ਭਾਗ। 1
* ਮਸਤੀ ਮੇਂ ਸੁਰਾਹੀ ਝੁਮਤੀ ਹੈ ਭਾਗ। 2
* ਮੁੰਨੀ ਬੇਗਮ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸ਼ਾਮ
* ਨਵੀਂ ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੰ. 26
* ਮੁੰਨੀ ਬੇਗਮ ਭਾਗ-21
* ਮੁੰਨੀ ਬੇਗਮ ਭਾਗ-20
* ਸ਼ਾਮ-ਏ-ਗ਼ਜ਼ਲ
* ਮੇਰੀ ਪਸੰਦ
* ਮੁੰਨੀ ਬੇਗਮ
* ਮੁੰਨੀ ਬੇਗਮ ਇਨ ਕੰਸਰਟ ਵੋਲ. 4
* ਮੁੰਨੀ ਬੇਗਮ ਇਨ ਕੰਸਰਟ ਵੋਲ. 3
* ਮੁੰਨੀ ਬੇਗਮ ਇਨ ਕੰਸਰਟ ਵੋਲ. 2
* ਮੁੰਨੀ ਬੇਗਮ ਇਨ ਕੰਸਰਟ ਵੋਲ. 1

== ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ ==
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਵਲੋਂ ਸਿੰਧ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਈਡ ਆਫ ਪਰਫਾਰਮੈਂਸ ਅਵਾਰਡ (2008) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।&lt;ref name=Dawn1/&gt;&lt;ref name=Tribune&gt;{{cite news |title=Melodious treat: Munni Begum's ghazals captivate audience |url=https://tribune.com.pk/story/893434/melodious-treat-munni-begums-ghazals-captivate-audience/ |newspaper=The Express Tribune (newspaper)|date=28 May 2015 |access-date=27 July 2016}}&lt;/ref&gt;

== ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ == 

==ਹਵਾਲੇ==
{{ਹਵਾਲੇ}}

[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਗਾਇਕ]]</text>
      <sha1>s6cmmoom93tzxmvgeccae1mhbhcdtad</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Satpal Dandiwal</title>
    <ns>3</ns>
    <id>59633</id>
    <revision>
      <id>841441</id>
      <parentid>840581</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T22:38:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>7061</id>
      </contributor>
      <comment>/* Wikimedia Foundation Bulletin 2026 Issue 11 */ ਨਵਾਂ ਭਾਗ</comment>
      <origin>841441</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="610518" sha1="nrohobr1ftyvc72tayvu0idnkca5gs7" xml:space="preserve">{{ਜੀ ਆਇਆਂ ਨੂੰ}}----[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Sushilmishra|Sushilmishra]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Sushilmishra|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) ੨੩:੦੨, ੨ ਮਈ ੨੦੧੫ (UTC)
{{talkheader}}

== 100ਵਿਕੀਦਿਨ ਪੂਰੇ ਕਰਨ 'ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇੱਕ ਬਾਰਨਸਟਾਰ ==

{| style=&quot;border: 1px solid {{{border|gray}}}; background-color: {{{color|#fdffe7}}}; width=100%;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | [[File:100wikidays-barnstar-2.png|200px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''[[:meta:100wikidays|The #100wikidays Barnstar]]'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; direction:ltr; border-top: 1px solid gray;&quot; | ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ Satpal Dandiwal ਜੀ!,&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;ਤੁਸੀਂ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ 100 ਵਿਕੀਦਿਨ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਾਰਜ ਹੈ। ਵਿਕੀ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਇਸ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਤੁਹਾਡਾ ਬਹੁਤ-ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ! ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣਾ ਵਢਮੁੱਲਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੰਦੇ ਰਹੋਗੇ। ਤੁਹਾਡੀ ਇਸ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ, ਇਹ ਬਾਰਨਸਟਾਰ!&lt;br&gt;&lt;br&gt; ਧੰਨਵਾਦ! 
|}

== ਲੇਖ ਸੁਧਾਰ ਐਡਿਟਾਥਨ ਸਬੰਧੀ ==

ਸਤਿ ਸ਼੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਲੇਖ ਸੁਧਾਰ ਐਡਿਟਾਥਨ ਜੋ ਪੰਨੇ ਤੁਸੀਂ ਸੁਧਾਰੇ ਹਨ ਜ਼ਰਾ ਇੱਕ ਝਾਤ ਮਾਰ ਕੇ ਦੇਖ ਲਵੋ ਕਿ ਮੁਲਾਂਕਣ ਲਈ ਉਹ [[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਲੇਖ_ਸੁਧਾਰ_ਐਡਿਟਾਥਾਨ_(1-30_ਅਪਰੈਲ_2016)|ਇਸ ਸੂਚੀ]] ਜੋੜੇ ਗਏ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਕੋਈ ਲੇਖ ਸੂਚੀਬੱਧ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰਹਿ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਧੰਨਵਾਦ। --[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Satnam S Virdi|Satnam S Virdi]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Satnam S Virdi|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 16:44, 6 ਮਈ 2016 (UTC)

==ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇੱਕ ਬਾਰਨਸਟਾਰ==

{| style=&quot;border: 1px solid {{{border|gray}}}; background-color: {{{color|#fdffe7}}}; width=100%;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | [[File:Today's Article For Improvement star.svg|200px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਲੇਖ ਸੁਧਾਰ ਐਡਿਟਾਥਾਨ (1-30 ਅਪਰੈਲ 2016)|ਲੇਖ ਸੁਧਾਰ ਐਡਿਟਾਥਾਨ ]]'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; direction:ltr; border-top: 1px solid gray;&quot; |&lt;br/&gt; '''ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਲੇਖ ਸੁਧਾਰ ਐਡਿਟਾਥਾਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਦੇ ਲਈ ਤੁਹਾਡਾ ਬਹੁਤ ਬਹੁਤ  ਸ਼ੁਕਰੀਆ!''' &lt;br/&gt;'''ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅੱਗੇ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਹੀ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੰਦੇ ਰਹੋਗੇ।'''--[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Baljeet Bilaspur|Baljeet Bilaspur]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Baljeet Bilaspur|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 06:14, 8 ਮਈ 2016 (UTC)
|}

== Address Collection ==

Congratulations! You have more than 4 accepted articles in [[:m:Wikipedia Asian Month|Wikipedia Asian Month]]! Please submit your mailing address (not the email) via '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSe0KM7eQEvUEfFTa9Ovx8GZ66fe1PdkSiQViMFSrEPvObV0kw/viewform this google form]'''.  This form is only accessed by me and your username will not distribute to the local community to send postcards. All personal data will be destroyed immediately after postcards are sent. Please contact your local organizers if you have any question. Best, [[:m:User:AddisWang|Addis Wang]], sent by [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 07:58, 3 ਦਸੰਬਰ 2016 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:AddisWang@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Asian_Month/2016/Qualified_Editors/Mass&amp;oldid=16123268 --&gt;

== ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਪ੍ਰਤਿ ਤਕਨੀਕੀ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ==

{| style=&quot;border: 1px solid {{{border|gray}}}; background-color: {{{color|#fdffe7}}};&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | {{#ifeq:{{{2}}}|alt|[[File:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]]| [[File:Tireless Contributor Barnstar.gif|100px]]}}
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''ਤਕਨੀਕੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਲਾ ਮਿਹਨਤੀ ਸੰਪਾਦਕ'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; | ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਯੋਗਦਾਨ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹਾਂ। [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Param munde|&lt;span style='color: #800000;background-color: #ADFF2F;'&gt;param munde&lt;/span&gt;]]''' &lt;sup&gt;[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Param munde|&lt;span style='color: #7FFFD4;'&gt;ਗੱਲ-ਬਾਤ&lt;/span&gt;]]&lt;/sup&gt; 
|}

* ਬਹੁਤ-ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Param munde|Param Munde]] ਜੀ! - [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Satpal Dandiwal|Satpal Dandiwal]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Satpal Dandiwal|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 16:12, 22 ਸਤੰਬਰ 2017 (UTC)

== Preslava ==

Namaste dear Satpal Dandiwal! Can you make an Punjabi-language article about singer Preslava? If you make this article, i will be grateful! Thank u! --[[ਖ਼ਾਸ:ਯੋਗਦਾਨ/89.110.22.119|89.110.22.119]] 17:00, 25 ਸਤੰਬਰ 2017 (UTC)

== Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon starts with great enthusiasm ==

[[File:Bhubaneswar_Heritage_Edit-a-thon_poster.svg|right|200px]]
Hello,&lt;br/&gt;
Thanks for signing up as a participant of [[:m:Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon|Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon]] (2017). The edit-a-thon has started with great enthusiasm and will continue till 10 November 2017. Please create/expand articles, or create/improve Wikidata items. You can see some suggestions [[:m:Bhubaneswar_Heritage_Edit-a-thon/List|here]]. Please report you contribution '''[[:m:Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon/Report contribution|here]]'''. 

If you are an experienced Wikimedian, and want to lead this initiative, [[:m:Bhubaneswar_Heritage_Edit-a-thon/Participants#Ambassadors|become an ambassador]] and help to make the event a bigger success.

Thanks and all the best. -- [[:m:User:Titodutta|Titodutta]] using [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 18:05, 14 ਅਕਤੂਬਰ 2017 (UTC)

&lt;small&gt;You are getting this message because you have joined as a participant/ambassador. You can subscribe/unsubscribe [[:m:User:Titodutta/lists/BHEAT|here]].&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/BHEAT&amp;oldid=17328544 --&gt;

== Wikipedia Asian Month 2017: engage with audience ==

Dear WAM organizer,

I’m Erick, the coordinator of WAM 2017. Thanks for your effort and help at [[:m:Wikipedia Asian Month 2017]]! Here are some more information about organizational matter of the event at a national level.

&lt;small&gt;You are receiving this message because you have signed up as a organizer or in the [[:m:Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers|list]].&lt;/small&gt;

; Timeline
The event has started and will end in the November 30th 23:59 (UTC). However, we are late for some matter. So we need your help:
* '''Invite''' previous participants and your community members to join. We have a [[:m:Wikipedia Asian Month 2017/SampleInvitation|template]] you can use.
* '''Translate''' [[m:Special:PrefixIndex/MediaWiki:Centralnotice-WAM_2017-|Central Notice for your community]] (more instruction below) as well as sending a notice in village pump. Go public!
* '''Become''' the jury member in a campaign on Fountain which is an amazing tool for you to supervise participants’ articles. If you don’t have the campaign set up, please contact us! And put a link to your community’s campaign page for participants’ navigation.
* '''Organize''' a [[:m:Wikipedia Asian Month 2017/Event Partner|off-site]] editathon event. A coffee bar, internet and laptops. Though it’s optional. If you want to do that, please contact me.

In the following days, you should answer the questions from your community and supervise the submissions. Hope you have fun!

; Prepare Central Notice

Central Notice shows a banner on the top of pages in your wiki project along the event timeframe. We will use this to engage with audience. Steps:

# Translate, change logo and link to event page. Find your project's Central Notice [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:PrefixIndex/MediaWiki:Centralnotice-WAM_2017- here]. For example, we can change the banner for Chinese Wikipedia [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=Centralnotice-tgroup-WAM_2017&amp;filter=&amp;language=zh&amp;action=translate here].
# When you mark the 4 items (translation) as done. I'll enable the central notice in your language for this month.

; Interesting articles

Have some interesting articles in your mind or from community? Drop us a line so that we can post that [[m:Wikipedia_Asian_Month_2017/Topics|here]] to exchange the information to other communities.

; Special Prize
You can find some special prizes in [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2017/Event_Partner|Event Partner]] page. They can be claimed by:

* Write an article about Indigenous people in Taiwan at Wikipedia Asian Month (supported by Wikimedia Taiwan).
* Write articles on monuments of Bhubaneswar (supported by Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon).

The participants who joins for the special prize need to also report their conribution in the speical page. The link is shown in the Event Partner page.

; Looking for help

At all times, please reply me back or send me an email at erick@asianmonth.wiki.--[[m:User:Fantasticfears|Fantasticfears]] ([[m:User talk:Fantasticfears|talk]]) 12:12, 5 ਨਵੰਬਰ 2017 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Fantasticfears@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=17385072 --&gt;

Dear Satpal Dandiwal! Can you make an article in Punjabi about movie Sardar Saab and find poster? If you make this article, i will be grateful! Thank u! --[[ਖ਼ਾਸ:ਯੋਗਦਾਨ/178.71.200.47|178.71.200.47]] 15:58, 25 ਨਵੰਬਰ 2017 (UTC)

Dear Satpal Dandiwal! Can you make an article about anime Space Pirate Captain Harlock in Punjabi and find poster or DVD cover? Thank u! --[[ਖ਼ਾਸ:ਯੋਗਦਾਨ/178.71.200.47|178.71.200.47]] 15:58, 25 ਨਵੰਬਰ 2017 (UTC)

== Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon Update ==

Hello,&lt;br/&gt;
Thanks for signing up as a participant of [[:m:Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon|Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon]] (2017). The edit-a-thon has ended on 20th November 2017, 25 Wikipedians from more than 15 languages have created around 180 articles during this edit-a-thon. Make sure you have reported your contribution on [[Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon/Report contribution|this page]]. Once you're done with it, Please put a {{tick}} mark next to your username in the list by 10th December 2017. We will announce the winners of this edit-a-thon after this process.-- [[:m:User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 17:30, 4 ਦਸੰਬਰ 2017 (UTC)
&lt;small&gt;You are getting this message because you have joined as a participant/ambassador. You can subscribe/unsubscribe [[:m:User:Titodutta/lists/BHEAT|here]].&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/BHEAT&amp;oldid=17509628 --&gt;

== What's Next (WAM) ==

Congratulations! The Wikipedia Asian Month is has ended and you've done amazing work of organizing. What we've got and what's next?
;Here are some number I would like to share with you 
:Total submitted: 7429 articles; 694 users

; Here are what will come after the end of WAM
* Make sure you judge all articles before December 12th, and participants who can improve their contribution (not submit) before December 10th. 
* Once you finish the judging, please update [[:m:Wikipedia Asian Month/Status|'''this page''']] after December 12th
* There will be three round of address collection scheduled: December 15th, December 20th, and December 25th. 
*  Please report the local Wikipedia Asian Ambassador (who has most accepted articles) [[:m:Wikipedia Asian Month/2017 Ambassadors|'''on this page''']], if the 2nd participants have more than 30 accepted articles, you will have two ambassadors.
* There will be a progress page for the postcards.

&lt;small&gt;If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]].&lt;/small&gt;

'''Best Wishes''',&lt;br /&gt;
Sailesh Patnaik using [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 17:37, 5 ਦਸੰਬਰ 2017 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=17513917 --&gt;

== WAM Address Collection ==

Congratulations! You have more than 4 accepted articles in Wikipedia Asian Month! Please submit your postal mailing address via '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdvj_9tlmfum9MkRx3ty1sJPZGXHBtTghJXXXiOVs-O_oaUbw/viewform?usp=sf_link Google form]''' or email me about that on erick@asianmonth.wiki before the end of Janauary, 2018. The Wikimedia Asian Month team only has access to this form, and we will only share your address with local affiliates to send postcards. All personal data will be destroyed immediately after postcards are sent. Please contact your local organizers if you have any question. We apologize for the delay in sending this form to you, this year we will make sure that you will receive your postcard from WAM. If you've not received a postcard from last year's WAM, Please let us know. All ambassadors will receive an electronic certificate from the team. Be sure to fill out your email if you are enlisted [[:m:Wikipedia_Asian_Month/2017_Ambassadors|Ambassadors list]].

Best, [[:m:User:fantasticfears|Erick Guan]] ([[m:User talk:fantasticfears|talk]])
&lt;!-- Message sent by User:Fantasticfears@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Fantasticfears/mass/WAM_2017&amp;oldid=17583922 --&gt;

== WAM Address Collection - 1st reminder ==

Hi there. This is a reminder to fill the address collection. Sorry for the inconvenience if you did submit the form before. If you still wish to receive the postcard from Wikipedia Asian Month, please submit your postal mailing address via '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdvj_9tlmfum9MkRx3ty1sJPZGXHBtTghJXXXiOVs-O_oaUbw/viewform this Google form]'''. This form is only accessed by WAM international team. All personal data will be destroyed immediately after postcards are sent. If you have problems in accessing the google form, you can use [[:m:Special:EmailUser/Saileshpat|Email This User]] to send your address to my Email.

If you do not wish to share your personal information and do not want to receive the postcard, please let us know at [[:m:Talk:Wikipedia_Asian_Month_2017|WAM talk page]] so I will not keep sending reminders to you. Best, [[:m:User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]]
&lt;!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Fantasticfears/mass/WAM_2017&amp;oldid=17583922 --&gt;

== Confusion in the previous message- WAM ==

Hello again, I believe the earlier message has created some confusion. If you have already submitted the details in the Google form, '''it has been accepted''', you don't need to submit it again. The earlier reminder is for those who haven't yet submitted their Google form or if they any alternate way to provide their address. I apologize for creating the confusion. Thanks-[[:m:User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]]
&lt;!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Fantasticfears/mass/WAM_2017&amp;oldid=17583922 --&gt;

== A barnstar for you! ==

{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Original Barnstar Hires.png|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''The Original Barnstar'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਬਾਰਨਸਟਾਰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Tow|Tow]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Tow|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 22:16, 8 ਜਨਵਰੀ 2018 (UTC)
|}

== Wiki Loves the Olympics 2018 ==

Hello. In 2016 you participated in Wiki Loves the Olympics. I want to invite you to participate again this year. Tomorrow the Winter Olympic Games starts in South Korea and we have organized a contest about Winter Olympic and Paralimpic Games. You have the information in [[:m:Wiki Loves the Olympics 2018]]. Of course, you can also invite other people that you know they could be interested. Thanks! --[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Millars|Millars]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Millars|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 23:11, 8 ਫ਼ਰਵਰੀ 2018 (UTC)

== Space Pirate ==

Satpal Dandiwal! Can you make an article about anime series Space Pirate Captain Harlock in Punjabi and find and upload DVD cover in Japanese or Hindi? Thank you! --[[ਖ਼ਾਸ:ਯੋਗਦਾਨ/92.100.25.205|92.100.25.205]] 15:29, 30 ਮਾਰਚ 2018 (UTC)

== Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey ==

Hello! Sorry for writing in English. The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes.
 
&lt;big&gt;'''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=PL Take the survey now]'''&lt;/big&gt;

You can find more information about this survey [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|on the project page]] and see how your feedback helps the Wikimedia Foundation support editors like you. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]] (in English). Please visit our [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions page]] to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through the EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]] to remove you from the list.

Thank you!

--[[User:WMF Surveys|WMF Surveys]] ([[User talk:WMF Surveys|talk]]) 01:32, 31 ਮਾਰਚ 2018 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:EGalvez (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/pl&amp;oldid=17888276 --&gt;

== ਸਪੇਸ ਪੈਰੀਟ ਕੈਪਟਨ ਹਾਰਲਕ ==

Satpal Dandiwal! ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਏਨੀਮ ਲੜੀ ਦੇ [[ਸਪੇਸ ਪੈਰੀਟ ਕੈਪਟਨ ਹਾਰਲਕ]] ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਲਿਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਜਪਾਨੀ ਜਾਂ ਹਿੰਦੀ ਵਿਚ ਡੀਵੀਡੀ ਕਵਰ ਲੱਭ ਸਕਦੇ ਹੋ? ਤੁਹਾਡਾ ਧੰਨਵਾਦ! --[[ਖ਼ਾਸ:ਯੋਗਦਾਨ/178.71.166.123|178.71.166.123]] 17:18, 5 ਅਪਰੈਲ 2018 (UTC)

== Reminder: Share your feedback in this Wikimedia survey ==

Every response for this survey can help the Wikimedia Foundation improve your experience on the Wikimedia projects. So far, we have heard from just 26% of Wikimramedia contributors who Wikimedia programs like the Education program, editathons, or image contests. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes to be completed. '''[https://www.example.com  Take the survey now.]'''

If you are not fluent in English, I apologize again for posting in English. If you have already taken the survey, we are sorry you've received this reminder. We have designed the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone.If you wish to opt-out of the next reminder or any other survey, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Thank you!  —[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]] ([[:User talk:WMF Surveys|talk]]) 17:18, 15 ਅਪਰੈਲ 2018 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:EGalvez (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/pl&amp;oldid=17888276 --&gt;

== Reminder: Wikimedia survey (corrected link) ==

Every response for this survey can help the Wikimedia Foundation improve your experience on the Wikimedia projects. So far, we have heard from just 26% of Wikimramedia contributors who Wikimedia programs like the Education program, editathons, or image contests. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes to be completed.'''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=PL  Take the survey now.]'''

If you are not fluent in English, I apologize for posting in English. If you have already taken the survey, we are sorry you've received this reminder. We have designed the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. If you wish to opt-out of the next reminder or any other survey, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Thanks!  —[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]] ([[m:User talk:WMF Surveys|talk]]) 17:24, 15 ਅਪਰੈਲ 2018 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:EGalvez (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/pl&amp;oldid=17888276 --&gt;

== Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey ==

Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''23 April, 2018 (07:00 UTC)'''.  The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=PL Take the survey now.]'''

If you are not a native speaker of English, I apologize for writing in English. '''If you already took the survey - thank you! We will not bother you again.''' We have designed the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. To opt-out of future surveys, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Thank you!! --[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]] ([[m:User_talk:WMF Surveys|talk]]) 05:54, 20 ਅਪਰੈਲ 2018 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:EGalvez (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/pl&amp;oldid=17888276 --&gt;

== ਭਾਗ ਲੈਣਾ  ==

ਸਤ ਸ਼੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ,

ਮੇਨੂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟਾਈਗਰ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਮੁਕਾਬਲਾ ਵਿਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਲਈ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਮਤਲਬ ਕੀ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਕਿਥੇ ਦਰਜ ਕਰਨਾ  ਹੋਵੇਗਾ।
ਧੰਨਵਾਦ - [[User:‎Michael Singh Rehal|‎Michael Singh Rehal]]
: ਹਾਂਜੀ @[[User:‎Michael Singh Rehal|‎Michael Singh Rehal]] ਜੀ! ਤੁਸੀਂ '''[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟਾਈਗਰ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਮੁਕਾਬਲਾ/ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ]]''' ਇਸ ਸਫੇ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ [[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟਾਈਗਰ ਲੇਖ ਲਿਖਣ ਮੁਕਾਬਲਾ]] ਇਹ ਸਫ਼ਾ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ. - [[User:Satpal Dandiwal|&lt;span style=&quot;font-variant:small-caps; font-weight:bold; color:darkblue&quot;&gt;Satpal&lt;/span&gt;]][[User talk:Satpal Dandiwal|&lt;span style=&quot;color:green&quot;&gt;Dandiwal&lt;/span&gt;]] 07:40, 21 ਅਪਰੈਲ 2018 (UTC)

== Thank you for keeping Wikipedia thriving in India ==

&lt;div style=&quot;width:100%; float:{{dir|2=right|3=left}}; height:8px; background:#fff;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;width:100%; float:{{dir|2=right|3=left}}; height:8px; background:#36c;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;width:100%; float:{{dir|2=right|3=left}}; height:8px; background:#fff;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:115%;&quot;&gt;I wanted to drop in to express my gratitude for your participation in this important [[:m:Project Tiger Editathon 2018/redirects/MayTalkpageNotice|contest to increase articles in Indian languages]]. It’s been a joyful experience for me to see so many of you join this initiative. I’m writing to make it clear why it’s so important for us to succeed.

Almost one out of every five people on the planet lives in India. But there is a huge gap in coverage of Wikipedia articles in important languages across India.

This contest is a chance to show how serious we are about expanding access to knowledge across India, and the world. If we succeed at this, it will open doors for us to ensure that Wikipedia in India stays strong for years to come. I’m grateful for what you’re doing, and urge you to continue translating and writing missing articles. 

&lt;mark&gt;'''Your efforts can change the future of Wikipedia in India.'''&lt;/mark&gt;

You can find a list of articles to work on that are missing from Wikipedia right here:

[[:m:Project Tiger Editathon 2018/redirects/MayTalkpageNoticeTopics|https://meta.wikimedia.org/wiki/Supporting_Indian_Language_Wikipedias_Program/Contest/Topics]]

Thank you,

— ''Jimmy Wales, Wikipedia Founder'' 18:18, 1 ਮਈ 2018 (UTC)&lt;/span&gt;
&lt;br/&gt;
&lt;div style=&quot;width:100%; float:{{dir|2=right|3=left}}; height:8px; background:#fff;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;width:100%; float:{{dir|2=right|3=left}}; height:8px; background:#36c;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;width:100%; float:{{dir|2=right|3=left}}; height:8px; background:#fff;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:RAyyakkannu (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:RAyyakkannu_(WMF)/lists/Project_Tiger_2018_Contestants&amp;oldid=17987387 --&gt;

== ਕਾਰਲ ਬੇੰਜ਼ ==

Thanks for creating this article. It looks awesome. --[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Titodutta|Titodutta]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Titodutta|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 17:55, 14 ਮਈ 2018 (UTC)
: {{smiley}} Thank You @[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Titodutta|Titodutta]] - &lt;font color=&quot;green&quot; face=&quot;Segoe Script&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;b&gt; [[User:Satpal Dandiwal|Satpal Dandiwal]] &lt;/b&gt;&lt;/font&gt;&lt;sup&gt;&lt;font face=&quot;Andalus&quot;&gt; ([[User talk:Satpal Dandiwal|talk]]) &amp;#124;[[Special:Contributions/Satpal Dandiwal|Contribs]])&lt;/font&gt;&lt;/sup&gt; 06:32, 16 ਮਈ 2018 (UTC)

== ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇੱਕ ਬਾਰਨਸਟਾਰ! ==

{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[ਤਸਵੀਰ:Special Barnstar Hires.png|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''ਖ਼ਾਸ ਬਾਰਨਸਟਾਰ'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਈਗਰ ਲਈ '''47 ਲੇਖ''' ਬਣਾਏ। ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਪ੍ਰੋਜੇਕਟ ਟਾਈਗਰ ਵਿੱਚ ਜਿਊਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਕਰੀਆ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਸਫਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤੁਹਾਡੀ ਲਗਾਤਾਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਅਤੇ ਟੀਮ ਵਰਕ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰਨਸਟਾਰ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵੱਲੋਂ ਦਿਲੋਂ ਧੰਨਵਾਦ! 
Punjabi Community is proud of you!
[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Wikilover90|Wikilover90]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Wikilover90|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 07:40, 1 ਜੂਨ 2018 (UTC)
|}
==ਰਾਣਾ ਵਿਕਰਮ (ਫ਼ਿਲਮ)  ਲੇਖ ਬਾਰੇ ==
ਪਿਆਰੇ Satpal Dandiwal! ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਫਿਲਮ [[ਰਾਣਾ ਵਿਕਰਮ]] ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਲੇਖ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਿਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਅਭਿਨੇਤਾ ਵਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਫਿਲਮਾਂ ਕੀਤਾ? ਤੁਹਾਡਾ ਧੰਨਵਾਦ! --[[ਖ਼ਾਸ:ਯੋਗਦਾਨ/217.66.156.139|217.66.156.139]] 17:30, 18 ਜੂਨ 2018 (UTC)

== Invitation from WAM 2018 ==

[[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px]]

Hi WAM organizers!

Hope you receive your postcard successfully! Now it's a great time to '''[[:m:Wikipedia_Asian_Month_2018#Communities_and_Organizers|sign up at the 2018 WAM]]''', which will still take place in November. Here are some updates and improvements we will make for upcoming WAM. If you have any suggestions or thoughts, feel free to discuss on [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month|the meta talk page]].

# We want to host many onsite Edit-a-thons all over the world this year. If you would like to host one in your city, please [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Onsite edit-a-thon|take a look and sign up at this page]]. 
# We will have many special prize provided by Wikimedia Affiliates and others. [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Event Partner|Take a look at here]]. Let me know if your organization also would like to offer a similar thing.
# Please encourage other organizers and participants to sign-up in this page to receive updates and news on Wikipedia Asian Month.
If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]].

Reach out the WAM team here at the [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|meta talk page]] if you have any questions.

Best Wishes,&lt;br /&gt;
[[:m:User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 16:03, 23 ਸਤੰਬਰ 2018 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=18097905 --&gt;

== Results from global Wikimedia survey 2018 are published ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Hello! A few months ago the [https://www.http://wikimediafoundation.org Wikimedia Foundation] invited you to take a survey about your experiences on Wikipedia. You signed up to receive the results.
[https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Engagement_Insights/2018_Report The report is now published on Meta-Wiki!] We asked contributors 170 questions across many different topics like diversity, harassment, paid editing, Wikimedia events and many others.

Read the report or watch the [https://www.youtube.com/watch?v=qGQtWFP9Cjc presentation], which is available only in English.
Add your thoughts and comments to the [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Community_Engagement_Insights/2018_Report report talk page].
Feel free to share the report on Wikipedia/Wikimedia or on your favorite social media. Thanks!&lt;br /&gt;
--&lt;bdi lang=&quot;en&quot;&gt;[[m:User:EGalvez (WMF)|EGalvez (WMF)]]&lt;/bdi&gt;
&lt;/div&gt; 19:25, 1 ਅਕਤੂਬਰ 2018 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:EGalvez (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/2018_Report_is_published/ot&amp;oldid=18435587 --&gt;

== 27 Communities have joined WAM 2018, we're waiting for you! ==

[[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px]]

Dear WAM organizers!

Wikipedia Asian Month 2018 is now 26 days away! It is time to sign up for 
'''[[:m:Wikipedia_Asian_Month_2018#Communities_and_Organizers|WAM 2018]]''', 

Following are the updates on the upcoming WAM 2018:

* Follow the [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Organiser Guidelines|organizer guidelines]] to host the WAM successfully.
* We want to host many onsite Edit-a-thons all over the world this year. If you would like to host one in your city, please [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Onsite edit-a-thon|take a look and '''sign up''' at this page]]. 
* If you or your affiliate wants to organize an event partnering with WAM 2018, Please [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Event Partner|'''Take a look''' at here]].
* Please encourage other organizers and participants to sign-up in [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]] to receive updates and news on Wikipedia Asian Month.


If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]].

Reach out the WAM team here at the [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|meta talk page]] if you have any questions.

Best Wishes,&lt;br /&gt;
[[:m:User:Wikilover90|Wikilover90]] using ~~&lt;includeonly&gt;~&lt;/includeonly&gt;~~
&lt;!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=18448358 --&gt;

== WAM Organizers Update ==

Hi WAM Organizer! Hopefully, everything works just fine so far! '''[[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|Need Help Button''', post in any language is fine]]
* Here are some recent updates and clarification of rules for you, and as always, let me know if you have any idea, thought or question.
** Additional souvenirs (e.g. postcard) will be sent to Ambassadors and active organizers.
** A participant's article count is combined on all language Wikipedias they have contributed to
** Only Wikipedia Asian Month on Wikipedia or Wikivoyage projects count (no WikiQuote, etc.)
** The global top 3 article count will only be eligible on Wikipedias where the WAM article requirement is at least 3,000 bytes and 300 words.
** If your community accepts an extension for articles, you should set up a page and allow participants to submit their contributions there.
** In case of redirection not allowed submitting in Fountain tool, a workaround is to delete it, copy and submit again. Or a submission page can be used too.
** Please make sure enforce the rules, such as proper references, notability, and length.
** International organizers will double check the top 3 users' accepted articles, so if your articles are not fulfilling the rules, they might be disqualified. We don't want it happened so please don't let us make such a decision.

Please feel free to contact me and WAM team on [[m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|meta talk page]], send me an email by Email this User or chat with me on facebook. For some languages, the activity for WAM is very less, If you need any help please reach out to us, still, 12 more days left for WAM, Please encourage your community members to take part in it.

If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]].

Best Wishes,&lt;br /&gt;
Sailesh Patnaik&lt;br /&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=18557757 --&gt;

==Request for your assistance as Wikisource Community Advocate==
Please check my email with added attachments for request for post-processing work needed for the scanning and other tasks done by RJVD Municipal library staff and Wikilover90. [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Wikilover90|Wikilover90]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Wikilover90|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 07:03, 27 ਨਵੰਬਰ 2018 (UTC)
: Ji... thanks.. I'll check and reply. - &lt;font color=&quot;green&quot; face=&quot;Segoe Script&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;b&gt; [[User:Satpal Dandiwal|Satpal Dandiwal]] &lt;/b&gt;&lt;/font&gt;&lt;sup&gt;&lt;font face=&quot;Andalus&quot;&gt; ([[User talk:Satpal Dandiwal|talk]]) &amp;#124;[[Special:Contributions/Satpal Dandiwal|Contribs]])&lt;/font&gt;&lt;/sup&gt; 07:47, 27 ਨਵੰਬਰ 2018 (UTC)
Thank you [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Wikilover90|Wikilover90]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Wikilover90|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 05:16, 2 ਦਸੰਬਰ 2018 (UTC)

== What's Next (WAM)! ==

Congratulations! The Wikipedia Asian Month has ended successfully and you've done amazing work of organizing. What we've got and what's next?
; Tool problem
: If you faced problem submitting articles via judging tool, use [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/late submit|this meta page]] to do so. Please spread this message with local participants.
; Here are what will come after the end of WAM
* Make sure you judge all articles before December 7th, and participants who can improve their contribution (not submit) before December 10th. 
* Participates still can submit their contribution of November before December 5th at [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/late submit|'''this page''']]. Please let your local wiki participates know. Once you finish the judging, please update [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Status|'''this page''']] after December 7th
* There will be three round of address collection scheduled: December 15th, December 20th, and December 25th. 
*  Please report the local Wikipedia Asian Ambassador (who has most accepted articles) [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Ambassadors|'''on this page''']], if the 2nd participants have more than 30 accepted articles, you will have two ambassadors.
* There will be a progress page for the postcards.

; Some Questions
* In case you wondering how can you use the WAM tool (Fountain) in your own contest, contact the developer [[:m:User:Ле Лой|Le Loi]] for more information.

Thanks again, Regards &lt;br&gt;
[[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 04:59, 3 ਦਸੰਬਰ 2018 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=18652404 --&gt;

== WAM Postcard collection ==

Dear organiser,

Thanks for your patience, I apologise for the delay in sending the Google form for address collection. Please share [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScoZU2jEj-ndH3fLwhwG0YBc99fPiWZIfBB1UlvqTawqTEsMA/viewform this form] and the message with the participants who created 4 or more than 4 articles during WAM. We will send the reminders directly to the participants from next time, but please ask the participants to fill the form before January 10th 2019. 

Things to do:
#If you're the only organiser in your language edition, Please accept your article, keeping the WAM guidelines in mind.
#Please report the local Wikipedia Asian Ambassador (who has most accepted articles) [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Ambassadors|'''on this page''']], if the 2nd participants have more than 30 accepted articles, you will have two ambassadors.
#Please update the status of your language edition in [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Status|'''this page''']].


Note: This form is only accessed by WAM international team. All personal data will be destroyed immediately after postcards are sent. If you have problems accessing the google form, you can use [[:m:Special:EmailUser/Saileshpat|Email This User]] to send your address to my Email. Thanks :) --[[:m:User:Saileshpat|Saileshpat]] using [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 21:15, 19 ਦਸੰਬਰ 2018 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=18711123 --&gt;

== Invitation to Organize Wiki Loves Love 2019 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

[[File:WLL Subtitled Logo subtitled b (transparent).svg|frameless|right]]

[[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Love 2019|Wiki Loves Love]] (WLL) is an International photography competition of Wikimedia Commons to subject love testimonials happening in the month of February 2019.

The primary goal of the competition is to document love testimonials through human cultural diversity such as monuments, ceremonies, snapshot of tender gesture, and miscellaneous objects used as symbol of love; to illustrate articles in the worldwide free encyclopedia Wikipedia, and other Wikimedia Foundation (WMF) projects. February is around the corner and Wiki Loves Love team invites you to organize and promote WLL19 in your country and join hands with us to celebrate love and document it on Wikimedia Commons. The theme of 2019 is '''Festivals, ceremonies and celebrations of love'''.

To organize Wiki Loves Love in your region, sign up at WLL [[:c:Commons:Wiki Loves Love 2019/Organise|Organizers]] page. You can also simply support and spread love by helping us [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Love 2019|translate]] the commons page in your local language which is open for translation.

The contest starts runs from 1-28 February 2019. Independent from if there is a local contest organised in your country, you can help by making the photo contest Wiki Loves Love more accessible and available to more people in the world by translating the upload wizard, templates and pages to your local language. See for an overview
of templates/pages to be translated at our [[:c:Commons:Wiki Loves Love 2019/Translations|Translations page]].

Imagine...The sum of all love!

[[:c:Commons:Wiki Loves Love 2019/International Team|Wiki Loves Love team]]

--[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 12:33, 6 ਜਨਵਰੀ 2019 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wiki_Loves_Love&amp;oldid=18760999 --&gt;

== ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟ  ==

ਦੋਵੇਂ ਪੰਨਿਆਂ ਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਰੁਸਤ ਹੈ ਜੀ, ਦੋਵੇਂ ਕਲੱਬ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਬਣਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਜੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖ ਰਿਹਾਂ - [[User:SINGH RUPINDER PAL]]
: ਸ਼ੁਕਰੀਆ {{ping|SINGH RUPINDER PAL}} ਜੀ। - &lt;font color=&quot;green&quot; face=&quot;Segoe Script&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;b&gt; [[User:Satpal Dandiwal|Satpal Dandiwal]] &lt;/b&gt;&lt;/font&gt;&lt;sup&gt;&lt;font face=&quot;Andalus&quot;&gt; ([[User talk:Satpal Dandiwal|talk]]) &amp;#124;[[Special:Contributions/Satpal Dandiwal|Contribs]])&lt;/font&gt;&lt;/sup&gt; 10:42, 22 ਮਈ 2019 (UTC)

== Structured Data - testing qualifiers for depicts ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
As you [[c:Commons_talk:Structured_data#Adding_qualifiers_to_Depicts|might have seen]], testing is underway for adding qualifiers to depicts statements. If you have not left feedback already, the Structured Data on Commons development team is very interested in hearing about your experience using qualifiers on the file page and in the UploadWizard. To get started you can visit [https://test-commons.wikimedia.org Test-Commons] and chose [https://test-commons.wikimedia.org/wiki/Special:RandomFile a random file] to test out, or upload your own file to [https://test-commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard try out the UploadWizard]. Questions, comments, and concerns can be left on the [[c:Commons talk:Structured data|Structured data talk page]] and the team will address them as best as they can. Thank you for your time. -- [[User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 19:08, 11 ਜੂਨ 2019 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Structured_Commons_focus_group&amp;oldid=19075737 --&gt;

== Structured Data on Commons - IRC office hours this week, 18 July ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
The Structured Data team is hosting an IRC office hour this week on Thursday, 18 July, from 17:00-18:00 UTC. Joining information as well as date and time conversion is available [[m:IRC_office_hours#Upcoming_office_hours|on Meta]]. Potential topics for discussion are the testing of &quot;other statements&quot;, properties that may need to be created for Commons on Wikidata soon, plans for the rest of SDC development, or whatever you might want to discuss. The development team looks forward to seeing you there. -- [[User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 18:51, 16 ਜੁਲਾਈ 2019 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Structured_Commons_focus_group&amp;oldid=19153218 --&gt;

== Structured Data - testing other statements ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
You can now test using other statements for structured data on the file page on [https://test-commons.wikimedia.org Test-Commons]. Some datatypes are not yet available, such a coordinates, but further support will be extended soon. You can find more information about testing on the [[c:Commons_talk:Structured_data#Testing_support_for_all_statements|SDC talk page]]. The team looks forward to your feedback. -- [[User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 16:41, 24 ਜੁਲਾਈ 2019 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Structured_Commons_focus_group&amp;oldid=19153218 --&gt;

== Project Tiger 2.0 ==

''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it''
&lt;div style=&quot;align:center; width:90%%;float:left;font-size:1.2em;margin:0 .2em 0 0;{{#ifeq:{{#titleparts:{{FULLPAGENAME}}|2}}||background:#EFEFEF;|}}border:0.5em solid #000000; padding:1em;&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

[[File:PT2.0 PromoMotion.webm|right|320px]]
Hello,

We are glad to inform you that [[m:Growing Local Language Content on Wikipedia (Project Tiger 2.0)|'''Project Tiger 2.0/GLOW''']] is going to start very soon. You know about Project Tiger first iteration where we saw exciting and encouraging participation from different Indian Wikimedia communities. To know about Project Tiger 1.0 please [[m:Supporting Indian Language Wikipedias Program|'''see this page''']]

Like project Tiger 1.0, This iteration will have 2 components
* Infrastructure support - Supporting Wikimedians from India with internet support for 6 months and providing Chromebooks. Application is open from 25th August 2019 to 14 September 2019. To know  more [[m:Growing Local Language Content on Wikipedia (Project Tiger 2.0)/Support|'''please visit''']] 
* Article writing contest - A 3-month article writing contest will be conducted for Indian Wikimedians communities. Following community feedback, we noted some community members wanted the process of article list generation to be improved. In this iteration, there will be at least two lists of articles 
:# Google-generated list, 
:# Community suggested list. Google generated list will be given to the community members before finalising the final list. On the other hand, the community may create a list by discussing among the community over Village pump, Mailing list and similar discussion channels. 

Thanks for your attention,&lt;br/&gt;
[[m:User:Ananth (CIS-A2K)|Ananth (CIS-A2K)]] ([[m:User talk:Ananth (CIS-A2K)|talk]])&lt;br/&gt;
Sent by [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 11:41, 21 ਅਗਸਤ 2019 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Tulsi Bhagat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Ananth_(CIS-A2K)/PT1.0&amp;oldid=19314862 --&gt;
{{clear}}

== Structured Data - computer-aided tagging ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
The development team is starting work on one of the last planned features for SDC v1.0, a lightweight tool to suggest depicts tags for images. I've published [[c:Commons:Structured_data/Computer-aided_tagging|a project page for it]], please have a look. I plan to share this page with everyone on Commons much more broadly in the coming days. The tool has been carefully designed to try to not increase any workload on Commons volunteers; for starters, it will be opt-in for auto-confirmed users only and will not generate any sort of backlog here on Commons. Additionally, the tool is highly privacy-minded for the contributors and publicly-minded for the third party being used, in this case Google. The [[c:Commons:Structured_data/Computer-aided_tagging#Implementation_and_usage_notes|implementation and usage notes contain more information]] about these and other potential concerns as a starting place. It's really important that the tool is implemented properly from the start, so feedback is welcome. Questions, comments, concerns are welcome [[c:Commons_talk:Structured_data/Computer-aided_tagging|on the talk page and I will get answers as quickly as possible as things come up]]. On the talk page you can also sign up to make sure you're a part of the feedback for designs and prototype testing. -- [[User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:57, 17 ਸਤੰਬਰ 2019 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Structured_Commons_focus_group&amp;oldid=19282507 --&gt;

== Invitation from WAM 2019 ==

[[File:WAM logo without text.svg|right|200px]]
Hi WAM organizers!

Hope you are all doing well! Now it's a great time to '''[[:m:Wikipedia Asian Month 2019#Communities_and_Organizers|sign up for the 2019 Wikipedia Asian Month]]''', which will take place in November this year (29 days left!). Here are some updates and improvements we will make for upcoming WAM. If you have any suggestions or thoughts, feel free to discuss on [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2019|the meta talk page]].

#Please add your language project by 24th October 2019. Please indicate if you need multiple organisers by 29th October.
#Please update your community members about you being the organiser of the WAM.
#We want to host many onsite Edit-a-thons all over the world this year. If you would like to host one in your city, please [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/Onsite edit-a-thon|take a look and sign up at this page]]. 
#Please encourage other organizers and participants to sign-up [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|in this page]] to receive updates and news on Wikipedia Asian Month.
#If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]].

Reach out the WAM team here at the [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2019|meta talk page]] if you have any questions.

Best Wishes,&lt;br /&gt;
[[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 17:03, 2 ਅਕਤੂਬਰ 2019 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=19195667 --&gt;

== Structured Data - modeling data ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
As you may have seen, there are [[c:Commons:Structured data/Modeling|community discussions underway]] on how to best model structured data on Commons. 

Direct links to pages created so far:

* [[c:Commons:Structured data/Modeling/Date|Date]] ([[c:Commons talk:Structured data/Modeling/Date|talk]])
* [[c:Commons:Structured data/Modeling/Source|Source]] ([[c:Commons talk:Structured data/Modeling/Source|talk]])
* [[c:Commons:Structured data/Modeling/Author|Author]] ([[c:Commons talk:Structured data/Modeling/Author|talk]])
* [[c:Commons:Structured data/Modeling/Copyright|Copyright]] ([[c:Commons talk:Structured data/Modeling/Copyright|talk]])
* [[c:Commons:Structured data/Modeling/Licensing|Licensing]] ([[c:Commons talk:Structured data/Modeling/Licensing|talk]])
* [[c:Commons:Structured data/Modeling/Location|Location]] ([[c:Commons talk:Structured data/Modeling/Location|talk]])
* [[c:Commons:Structured data/Modeling/Quality|Quality]] ([[c:Commons talk:Structured data/Modeling/Quality|talk]])
Please visit and participate in topics you might be interested in when you get some time. Thanks. -- [[User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 19:39, 2 ਅਕਤੂਬਰ 2019 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Structured_Commons_focus_group&amp;oldid=19282507 --&gt;

== Structured Data - computer-aided tagging designs ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
I've published [[c:Commons:Structured_data/Get_involved/Feedback_requests/Computer-aided_tagging_designs|a design consultation for the computer-aided tagging tool]]. Please look over the page and [[c:Commons talk:Structured_data/Get_involved/Feedback_requests/Computer-aided_tagging_designs|participate on the talk page.]] If you haven't read over [[c:Commons:Structured data/Computer-aided tagging|the project page]], it might be helpful to do so first. The tool will hopefully be ready by the end of this month (October 2019), so timely feedback is important. -- [[User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 18:09, 9 ਅਕਤੂਬਰ 2019 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Structured_Commons_focus_group&amp;oldid=19443090 --&gt;

== WikiConference India 2020: IRC today ==

{{subst:WCI2020-IRC (Oct 2019)}}
[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 05:27, 20 ਅਕਤੂਬਰ 2019 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI2020&amp;oldid=19473034 --&gt;

== WikiConference India 2020: IRC today ==

Greetings, thanks for taking part in the initial conversation around the [[:m:WikiConference_India_2020:_Initial_conversations|proposal for WikiConference India 2020]] in Hyderabad. Firstly, we are happy to share the news that there has been a very good positive response [[:m:WikiConference_India_2020:_Initial_conversations#Individual_Wikimedians|from individual Wikimedians]]. Also there have been community-wide discussions on local Village Pumps on various languages. Several of these discussions [[:m:WikiConference_India_2020:_Initial_conversations#Community_endorsements|have reached consensus]], and supported the initiative. To conclude this initial conversation and formalise the consensus, an IRC is being hosted today evening. We can clear any concerns/doubts that we have during the IRC. Looking forward to your participation.

&lt;u&gt;The details of the IRC are&lt;/u&gt;
*Timings and Date: 6:00 pm IST (12:30 pm UTC) on 20 August 2019
*Website: https://webchat.freenode.net/
*Channel: #wci

&lt;small&gt;'''''Note:''' Initially, all the users who have engaged on [[:m:WikiConference India 2020: Initial conversations|WikiConference India 2020: Initial conversations]] page or its talk page were added to the [[:m:Global message delivery/Targets/WCI2020|WCI2020 notification list]]. Members of this list will receive regular updates regarding WCI2020. If you would like to opt-out or change the target page, please do so on [[:m:Global message delivery/Targets/WCI2020|this page]].''&lt;/small&gt; 

This message is being sent again because template substitution failed on non-Meta-Wiki Wikis. Sorry for the inconvenience. [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 05:58, 20 ਅਕਤੂਬਰ 2019 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI2020&amp;oldid=19473034 --&gt;

== Happy Diwali ==

{| style=&quot;border: 5px ridge red; background-color: white;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;top&quot; |[[File:Fuochi d'artificio.gif|120px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | &lt;center&gt;[[File:Diwali Festival.jpg|100px]]'''&lt;span style=&quot;color: green;&quot;&gt;Happy&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;color: green;&quot;&gt;Diwali&lt;/span&gt; [[File:Diwali Festival.jpg|100px]]'''&lt;/center&gt;
|-
|&lt;span style=&quot;color: blue;&quot;&gt;&quot;Hello, In this festive season of lights, rangoli, fireworks and sweets. I like to wish you &amp; your family a very Happy and Prosperous Diwali&quot;. Regards,--[[User:Marajozkee|&lt;span style=&quot;font-family: Lucida Calligraphy &quot;&gt;&lt;b style=&quot;color: #008000&quot;&gt;Ra&lt;/b&gt;&lt;b style=&quot;color:#f10&quot;&gt;j&lt;/b&gt;&lt;b style=&quot;color:#080&quot;&gt;ee&lt;/b&gt;&lt;b style=&quot;color:#008000&quot;&gt;b&lt;/b&gt;]] [[Image:Bouncywikilogo.gif|25px]]&lt;sup&gt;[[User_talk:Marajozkee|&lt;span style=&quot;color:blue;font-family:Lucida Calligraphy&quot;&gt;'''(talk!)'''&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;]]
|}

== [WikiConference India 2020] Invitation to participate in the Community Engagement Survey ==

This is an invitation to participate in the Community Engagement Survey, which is one of the key requirements for drafting the Conference &amp; Event Grant application for WikiConference India 2020 to the Wikimedia Foundation. The survey will have questions regarding a few demographic details, your experience with Wikimedia, challenges and needs, and your expectations for WCI 2020. The responses will help us to form an initial idea of what is expected out of WCI 2020, and draft the grant application accordingly. Please note that this will not directly influence the specificities of the program, there will be a detailed survey to assess the program needs post-funding decision.

*Please fill the survey at; https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd7_hpoIKHxGW31RepX_y4QxVqoodsCFOKatMTzxsJ2Vbkd-Q/viewform
*The survey will be open until 23:59 hrs of 22 December 2019.

[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 05:10, 12 ਦਸੰਬਰ 2019 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI2020&amp;oldid=19617891 --&gt;

== [WikiConference India 2020] Conference &amp; Event Grant proposal ==

WikiConference India 2020 team is happy to inform you that the [[m:Grants:Conference/WikiConference India 2020|Conference &amp; Event Grant proposal for WikiConference India 2020]] has been submitted to the Wikimedia Foundation. This is to notify community members that for the last two weeks we have opened the proposal for community review, according to the [[m:Grants:Conference|timeline]], post notifying on Indian Wikimedia community mailing list. After receiving feedback from several community members, certain aspects of the proposal and the budget have been changed. However, community members can still continue engage on the talk page, for any suggestions/questions/comments. After going through the proposal + [[m:Grants:Conference/WikiConference_India_2020#FAQs|FAQs]], if you feel contented, please endorse the proposal at [[m:Grants:Conference/WikiConference_India_2020#Endorsements|''WikiConference_India_2020#Endorsements'']], along with a rationale for endorsing this project. [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 18:21, 19 ਫ਼ਰਵਰੀ 2020 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI2020&amp;oldid=19740275 --&gt;

== [Small wiki toolkits – Indic workshop series 2020] Register now! - Reminder ==

&lt;small&gt;Note:You have received this message as you an interface-admin on your home Wikimedia project.&lt;/small&gt;
----
Greetings, hope this message finds you all in the best of your health, and you are staying safe amid the ongoing crisis. 

Firstly, to give you context, [[m:Small wiki toolkits|Small wiki toolkits]] (SWT) is an initiative to support [[m:Small_and_large_wikis#Small_wikis|small wiki]] communities, to learn and share technical and semi-technical skills to support, maintain, and grow. We are happy to inform you that the SWT group has planned a series of [[m:SWT Indic Workshop Series 2020/Overview|four online workshops for Indic Wikimedia community members]] during June &amp; July 2020. These workshops have been specifically designed and curated for Indic communities, based on a [[:c:File:Community Engagement Survey report, WikiConference India 2020.pdf|survey conducted]] early this year. The four workshops planned in this regard are;
*'''Understanding the technical challenges of Indic language wikis (by [[m:User:BMueller (WMF)|Birgit]]):''' Brainstorming about technical challenges faced by contributors to Indic language Wikimedia projects.
*'''Writing user scripts &amp; gadgets (by [[m:User:Jayprakash12345|Jayprakash12345]]):''' Basics to intermediate-level training on writing [[mw:Manual:Interface/JavaScript#Personal_scripts|user scripts]] (Javascript and jQuery fundamentals are prerequisites).
*'''Using project management &amp; bug reporting tool Phabricator (by [[m:User:AKlapper (WMF)|Andre]]):''' Introduction to [[mw:Phabricator|Phabricator]], a tool used for project management and software bug reporting.
*'''Writing Wikidata queries (by [[m:User:Mahir256|Mahir256]]): '''Introduction to the Wikidata Query Service, from writing simple queries to constructing complex visualizations of structured data.
:''You can read more about these workshops at: [[m:SWT Indic Workshop Series 2020/Workshops|SWT Indic Workshop Series 2020/Workshops]]'' -- exact dates and timings will be informed later to selected participants.

Registration is open until 24 May 2020, and you can register yourself by visiting [[m:SWT Indic Workshop Series 2020/Registration|this page]]! These workshops will be quite helpful for Indic communities to expand their technical bandwidth, and further iterations will be conducted based on the response to the current series. Looking forward to your participation! If you have any questions, please contact us on the [[m:Talk:SWT Indic Workshop Series 2020/Overview|talk page here]]. [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 14:06, 22 ਮਈ 2020 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/India_Wikis_Interface_Admins&amp;oldid=20108697 --&gt;

== Commons - Media Search ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The Structured Data team is working on an alternative, image-focused prototype for media search on Commons. The prototype uses categories, structured data as well as wikitext from Commons, and Wikidata to find its results. The development team would like your feedback on the prototype, as they are looking to work to further enhance the search experience on Commons. If you have a moment, please look over [[c:Commons:Structured data/Media search|the project page set up on Commons]] to find a link to the prototype and leave your feedback on [[c:Commons talk:Structured data/Media search|the talk page]]. Thanks for your time, I'll be posting message similar to this one to other pages on Commons. The team is looking forward to reading what you think. [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:47, 28 ਮਈ 2020 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Structured_Commons_focus_group&amp;oldid=19701865 --&gt;

== ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖੋਜ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਕੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਸਾਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੋ ==

ਪਿਆਰੇ {{ping|user:Satpal Dandiwal}},

ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ੁਕਰੀਆ,

ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖੋਜ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿਚ ਭਾਗ ਲੈ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿਚ ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰੋ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ, [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_2i2sbUVQ4RcH7Bb ਕੁਝ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦਿਓ] ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਵੀਡੀਓ ਕੌਲਾਂ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਾਂ ਤਹਿ ਕਰਾਂਗੇ।

ਧੰਨਵਾਦ, [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:BGerdemann (WMF)|BGerdemann (WMF)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:BGerdemann (WMF)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 22:50, 2 ਜੂਨ 2020 (UTC)

ਇਹ ਸਰਵੇ ਇੱਕ ਤੀਜੀ ਧਿਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਇਸ ਲਈ ਕੁਝ ਸ਼ਰਤਾਂ ਲਾਗੂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਈਵੇਸੀ ਅਤੇ ਡੇਟਾ-ਸੰਭਾਲਣ ਬਾਰੇ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ, [https://drive.google.com/file/d/1ck7A3qq9Lz3lEjHoq4PYO-JJ8c7G6VVW/view ਸਰਵੇਖਣ ਪ੍ਰਾਈਵੇਸੀ ਸਟੇਟਮੈਂਟ] ਵੇਖੋ।

== Project Tiger 2.0 - Feedback from writing contest participants (editors) and Hardware support recipients ==

&lt;div style=&quot;border:8px red ridge;padding:6px;&gt;
[[File:Emoji_u1f42f.svg|right|100px|tiger face]]
Dear Wikimedians,

We hope this message finds you well.

We sincerely thank you for your participation in Project Tiger 2.0 and we want to inform you that almost all the processes such as prize distribution etc related to the contest have been completed now. As we indicated earlier, because of the ongoing pandemic, we were unsure and currently cannot conduct the on-ground community Project Tiger workshop. 

We are at the last phase of this Project Tiger 2.0 and as a part of the online community consultation, we request you to spend some time to share your valuable feedback on the Project Tiger 2.0 writing contest.

Please '''fill this [https://docs.google.com/forms/d/1ztyYBQc0UvmGDBhCx88QLS3F_Fmal2d7MuJsiMscluY/viewform form]''' to share your feedback, suggestions or concerns so that we can improve the program further. 

'''Note: If you want to answer any of the descriptive questions in your native language, please feel free to do so.'''

Thank you. [[User:Nitesh Gill|Nitesh Gill]] ([[User talk:Nitesh Gill|talk]]) 15:57, 10 June 2020 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/list-2/PT2.0_Participants&amp;oldid=20159289 --&gt;
&lt;/div&gt;

==Translation request==
Hello.

Can you translate and upload the articles [[:en:Azerbaijan national football team]] and [[:en:Azerbaijan Premier League]] in Punjabi Wikipedia?

They should be short.

Yours sincerely, [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Artoxx|Artoxx]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Artoxx|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 18:16, 22 ਜੁਲਾਈ 2020 (UTC)

== Commons - Media Sarch, new feedback round ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

I'm following up on a message from earlier in the year about the prototype development for [[c:Special:MediaSearch|Special:MediaSearch]]. Based on community feedback, the Structured Data team has developed some new features for [[c:Special:MediaSearch|Special:MediaSearch]] and are seeking another round of comments and discussions about the tool. [[c:Commons:Structured_data/Media_search|Commons:Structured_data/Media_search]] is updated with details about the new features plus some other development information, and feedback is welcome on [[c:Commons talk:Structured_data/Media_search|Commons talk:Structured_data/Media_search]]. Media Search works in any language, so the team would especially appreciate input around support for languages other than English. I look forward to reading about what you think. -- [[User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:05, 23 ਸਤੰਬਰ 2020 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Structured_Commons_focus_group&amp;oldid=20129313 --&gt;

== Commons - Media Sarch, new feedback round ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

I'm following up on a message from earlier in the year about the prototype development for [[c:Special:MediaSearch|Special:MediaSearch]]. Based on community feedback, the Structured Data team has developed some new features for [[c:Special:MediaSearch|Special:MediaSearch]] and are seeking another round of comments and discussions about the tool. [[c:Commons:Structured_data/Media_search|Commons:Structured_data/Media_search]] is updated with details about the new features plus some other development information, and feedback is welcome on [[c:Commons talk:Structured_data/Media_search|Commons talk:Structured_data/Media_search]]. Media Search works in any language, so the team would especially appreciate input around support for languages other than English. I look forward to reading about what you think. -- [[User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:07, 24 ਸਤੰਬਰ 2020 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Structured_Commons_focus_group&amp;oldid=20129313 --&gt;

== We sent you an e-mail ==

Hello {{PAGENAME}},

Really sorry for the inconvenience. This is a gentle note to request that you check your email. We sent you a message titled &quot;The Community Insights survey is coming!&quot;. If you have questions, email surveys@wikimedia.org. 

You can [[:m:Special:Diff/20479077|see my explanation here]].

[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 18:53, 25 ਸਤੰਬਰ 2020 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Samuel (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/Community_Insights_survey/other-languages&amp;oldid=20479295 --&gt;

== Wikipedia Asian Month 2020 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;[[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2020|right|217x217px|Wikipedia Asian Month 2020]]

Hi WAM organizers and participants!

Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[:m:Wikipedia Asian Month 2020|Wikipedia Asian Month 2020]], which will take place in this November.

'''For organizers:'''

Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Organiser Guidelines|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to:

# use '''[https://fountain.toolforge.org/editathons/ Fountain tool]''' (you can find the [[:m:Fountain tool|usage guidance]] easily on meta page), or else you and your participants’ will not be able to receive the prize from WAM team.
# Add your language projects and organizer list to the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#Communities and Organizers|meta page]] before '''October 29th, 2020'''.
# Inform your community members WAM 2020 is coming soon!!!
# If you want WAM team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth/ Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth twitter], or you want to share your WAM experience/ achievements on our blog, feel free to send an email to info@asianmonth.wiki or PM us via facebook.

If you want to hold a thematic event that is related to WAM, a.k.a. [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#Subcontests|WAM sub-contest]]. The process is the same as the language one.

'''For participants:'''

Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#How to Participate in Contest|event regulations]] and [[:m:Wikipedia Asian Month/QA|Q&amp;A information]]. Just join us! Let’s edit articles and win the prizes!

'''Here are some updates from WAM team:'''
#	Due to the [[:m:COVID-19|COVID-19]] pandemic, this year we hope all the Edit-a-thons are online not physical ones. 
#	The international postal systems are not stable enough at the moment, WAM team have decided to send all the qualified participants/ organizers extra digital postcards/ certifications. (You will still get the paper ones!) 
#	Our team has created a [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/WAM2020 postcards and certification deliver progress (for tracking)|meta page]] so that everyone tracking the progress and the delivery status. 

If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the WAM team via emailing '''info@asianmonth.wiki''' or discuss on the meta talk page. If it’s urgent, please contact the leader directly ('''jamie@asianmonth.wiki''').

Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2020

Sincerely yours,

[[:m:Wikipedia Asian Month 2020/International Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2020.10&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:KOKUYO@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2020&amp;oldid=20508138 --&gt;

== Reminder: Festive Season 2020 edit-a-thon ==

Dear Wikimedians, 

Hope you are doing well. This message is to remind you about &quot;[[Festive Season 2020 edit-a-thon|Festive Season 2020 edit-a-thon]]&quot;, which is going to start from tonight (5 December) 00:01 am and will run till 6 December, 11:59 pm IST. &lt;br/&gt;&lt;br/&gt;
Please give some time and provide your support to this event and participate. You are the one who can make it successful! Happy editing! Thank You [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 15:53, 4 December 2020 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Satpal_(CIS-A2K)/Festive_Season_2020_Participants&amp;oldid=20746996 --&gt;

== [Small wiki toolkits] Workshop on &quot;Debugging/fixing template errors&quot; - 27 March 2021 (Saturday) ==

Greetings, this is to inform you that as part of the Small wiki toolkits (South Asia) initiative, a workshop on &quot;Debugging/fixing template errors&quot; will be conducted on upcoming Saturday (27 March). We will learn how to address the common template errors on wikis (related but not limited to importing templates, translating them, Lua, etc.)

Details of the workshop are as follows:
*Date: 27 March
*Timings: 15:30 to 17:00 (IST), 15:45 to 17:15 (NPT), 16:00 to 17:30 (BST)
*Languages supported: English and Hindi
*Meeting link: https://meet.google.com/cyo-mnrd-ryj

If you are interested, please [[:m:Small_wiki_toolkits/South_Asia/Registration#Debugging_template_errors_workshop|sign-up on the registration page]].

Regards, [[:m:Small_wiki_toolkits/South_Asia/Organization|Small wiki toolkits - South Asia organizers]], 13:03, 23 ਮਾਰਚ 2021 (UTC)

''If you would like unsubscribe from updates related &quot;Small wiki toolkits - South Asia&quot;, kindly remove yourself from [[:m:Global message delivery/Targets/Small wiki toolkits - South Asia|this page]].''
&lt;!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Small_wiki_toolkits_-_South_Asia&amp;oldid=21249539 --&gt;

== [Small wiki toolkits] Workshop on &quot;Debugging/fixing template errors&quot; - 27 March 2021 (Saturday) ==

Greetings, this is to inform you that as part of the Small wiki toolkits (South Asia) initiative, a workshop on &quot;Debugging/fixing template errors&quot; will be conducted on upcoming Saturday (27 March). We will learn how to address the common template errors on wikis (related but not limited to importing templates, translating them, Lua, etc.)

Details of the workshop are as follows:
*Date: 27 March
*Timings: 15:30 to 17:00 (IST), 15:45 to 17:15 (NPT), 16:00 to 17:30 (BST)
*Languages supported: English and Hindi
*Meeting link: https://meet.google.com/cyo-mnrd-ryj

If you are interested, please [[:m:Small_wiki_toolkits/South_Asia/Registration#Debugging_template_errors_workshop|sign-up on the registration page]].

Regards, [[:m:Small_wiki_toolkits/South_Asia/Organization|Small wiki toolkits - South Asia organizers]], 14:08, 23 ਮਾਰਚ 2021 (UTC)

''If you would like unsubscribe from updates related &quot;Small wiki toolkits - South Asia&quot;, kindly remove yourself from [[:m:Global message delivery/Targets/Small wiki toolkits - South Asia|this page]].''
&lt;!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Small_wiki_toolkits_-_South_Asia&amp;oldid=21249539 --&gt;

== [Small wiki toolkits] Workshop on Workshop on &quot;Designing responsive main pages&quot; - 30 April (Friday) ==

As part of the Small wiki toolkits (South Asia) initiative, we would like to inform you about the third workshop of this year on “Designing responsive main pages”. During this workshop, we will learn to design the main page of a wiki to be responsive. This will allow the pages to be mobile-friendly, by adjusting the width and the height according to various screen sizes. Participants are expected to have a good understanding of Wikitext/markup and optionally basic CSS.

Details of the workshop are as follows:
*Date: 30 April 2021 (Friday)
*Timing: [https://zonestamp.toolforge.org/1619785853 18:00 to 19:30 (India / Sri Lanka), 18:15 to 19:45 (Nepal), 18:30 to 20:00 (Bangladesh)]
*Languages supported: English, Hindi
*Meeting link: https://meet.google.com/zfs-qfvj-hts

If you are interested, please [[:m:Small_wiki_toolkits/South_Asia/Registration#Designing_responsive_main_pages|sign-up on the registration page]].

Regards, [[:m:Small_wiki_toolkits/South_Asia/Organization|Small wiki toolkits - South Asia organizers]], 05:53, 24 ਅਪਰੈਲ 2021 (UTC)

''If you would like unsubscribe from updates related &quot;Small wiki toolkits - South Asia&quot;, kindly remove yourself from [[:m:Global message delivery/Targets/Small wiki toolkits - South Asia|this page]].''
&lt;!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Small_wiki_toolkits_-_South_Asia&amp;oldid=21367255 --&gt;

== SWT South Asia Workshops: Feedback Survey ==

Thanks for participating in one or more of [[:m:Small wiki toolkits/South Asia/Workshops|small wiki toolkits workshops]]. Please fill out this short feedback survey that will help the program organizers learn how to improve the format of the workshops in the future. It shouldn't take you longer than 5-10 minutes to fill out this form. Your feedback is precious for us and will inform us of the next steps for the project.

Please fill in the survey before 24 June 2021 at https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSePw0eYMt4jUKyxA_oLYZ-DyWesl9P3CWV8xTkW19fA5z0Vfg/viewform?usp=sf_link.

[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 12:51, 9 ਜੂਨ 2021 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Small_wiki_toolkits_-_South_Asia&amp;oldid=21367255 --&gt;

== Invitation for Functionary consultation 2021 ==

Greetings, Admins of the emerging community,

I'm letting you know in advance about a meeting I'd like to invite you to regarding the [[:m:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] and the community's ownership of its future enforcement. I'm still in the process of putting together the details, but I wanted to share the date with you: 10/11 July, 2021. I do not have a time on this date yet, but I will let you soon. We have created a [[:m:Universal Code of Conduct/Functionary consultations/June and July 2021|meta page]] with basic information. Please take a look at the meta page and sign up your name under the appropriate section.

Thank you for your time.--[[User:BAnand (WMF)|BAnand (WMF)]] 15:14, 10 June 2021 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:BAnand (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=MassMessage/Lists/UCoC_Group&amp;oldid=21568660 --&gt;

== [Wikimedia Foundation elections 2021] Candidates meet with South Asia + ESEAP communities ==

Hello,

As you may already know, the [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021|2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] are from 4 August 2021 to 17 August 2021. Members of the Wikimedia community have the opportunity to elect four candidates to a three-year term. After a three-week-long Call for Candidates, there are [[:m:Template:WMF elections candidate/2021/candidates gallery|20 candidates for the 2021 election]]. 

An &lt;u&gt;event for community members to know and interact with the candidates&lt;/u&gt; is being organized. During the event, the candidates will briefly introduce themselves and then answer questions from community members. The event details are as follows:
*Date: 31 July 2021 (Saturday)
*Timings: [https://zonestamp.toolforge.org/1627727412 check in your local time]
:*Bangladesh: 4:30 pm to 7:00 pm
:*India &amp; Sri Lanka: 4:00 pm to 6:30 pm
:*Nepal: 4:15 pm to 6:45 pm
:*Pakistan &amp; Maldives: 3:30 pm to 6:00 pm
* Live interpretation is being provided in Hindi.
*'''Please register using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform?usp=sf_link this form]

For more details, please visit the event page at [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP]].

Hope that you are able to join us, [[:m:User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], 06:32, 23 ਜੁਲਾਈ 2021 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:KCVelaga (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&amp;oldid=21774692 --&gt;

== Feedback for Mini edit-a-thons ==

Dear Wikimedian, 

Hope everything is fine around you. If you remember that A2K organised [[:Category: Mini edit-a-thons by CIS-A2K|a series of edit-a-thons]] last year and this year. These were only two days long edit-a-thons with different themes. Also, the working area or Wiki project was not restricted. Now, it's time to grab your feedback or opinions on this idea for further work. I would like to request you that please spend a few minutes filling this form out. You can find the form link [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdNw6NruQnukDDaZq1OMalhwg7WR2AeqF9ot2HEJfpeKDmYZw/viewform here].  You can fill the form by 31 August because your feedback is precious for us. Thank you [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 18:58, 16 ਅਗਸਤ 2021 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&amp;oldid=21886141 --&gt;
== ''Invitation for Wiki Loves Women South Asia 2021'' ==

&lt;div style = &quot;line-height: 1.2&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:200%;&quot;&gt;'''Wiki Loves Women South Asia 2021'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;'''September 1 - September 30, 2021'''&lt;span style=&quot;font-size:120%; float:right;&quot;&gt;[[m:Wiki Loves Women South Asia 2021|&lt;span style=&quot;font-size:10px;color:red&quot;&gt;''view details!''&lt;/span&gt;]]&lt;/span&gt;
----[[File:Wiki Loves Women South Asia.svg|right|frameless]]'''Wiki Loves Women South Asia''' is back with the 2021 edition. Join us to minify gender gaps and enrich Wikipedia with more diversity. Happening from 1 September - 30 September, [[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|Wiki Loves Women South Asia]] welcomes the articles created on gender gap theme. This year we will focus on women's empowerment and gender discrimination related topics.

We are proud to announce and invite you and your community to participate in the competition. You can learn more about the scope and the prizes at the [[metawiki:Wiki Loves Women South Asia 2021|''project page'']].

Best wishes,&lt;br&gt;
[[m:Wiki Loves Women South Asia 2021|Wiki Loves Women Team]] [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:HirokBot|HirokBot]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:HirokBot|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 21:53, 18 ਅਗਸਤ 2021 (UTC)
&lt;/div&gt;

== ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਬੁਣੀਆਦ ੨੦੨੧ ਬੋਰਡ ਆਫ ਟਰੱਸਟੀ ਚੌਣਾਂ ਚ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦਾ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ। ==

ਡਿਅਰ Satpal Dandiwal,

ਤੁਸੀ ਇਹ ਈਮੇਲ ਇਸਲਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਕਿਓ ਕਿ ਤੁਸੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਬੁਣੀਆਦ ੨੦੨੧ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਟਰਸਟੀ ਚੌਣਾ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਪੌਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ | ਚੋਣਾਂ ੧੮ ਅਗਸਤ, ੨੦੨੧ ਨੂੰ ਖੁੱਲੀਆਂ ਅਤੇ ੩੧ ਅਗਸਤ, ੨੦੨੧ ਨੂੰ ਬੰਦ ਹੋਣ ਗਿਆਂ | ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਬੁਣੀਆਦ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਵਰਗੇ ਪਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਇੱਕ ਟਰਸਟੀ ਬੋਰਡ ਵਲੋ ਕਿਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ|ਬੋਰਡ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਬੁਣੀਆਦ ਦਾ ਫੈਂਸਲਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ | [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Overview|ਬੋਰਡ ਆਫ ਟਰਸਟੀ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣੋ]] |

ਇਸ ਸਾਲ ਚਾਰ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਮਿਓਨਟੀ ਵਲੋ ਕਿਤੀ ਜਾਨੀ ਹੈ | ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ੧੯ ਉਮੀਦਵਾਰ ਇਨਾਂ ਸੀਟਾਂ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ | [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Candidates#Candidate_Table|੨੦੨੧ ਦੇ ਬੋਰਡ ਟਰਸਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣੋ]] |

ਲਗਭਗ ੭੦.੦੦੦ ਕਮਿਉਨਟੀ ਦੇ ਮੈਬਰਾਂ ਨੂੰ ਚੋਣ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ | ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ! ਚੋਣਾਂ ੨੩.੫੯ ਯੂਟੀਸੀ ੩੧ ਆਗਸਤ ਤੱਕ ਹੀ ਨੇ | 
*[[Special:SecurePoll/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2021|'''ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਸਿਕਿਉਰ ਪੋਲ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਵੋਟ ਕਰੋ''']] |

ਜੇ ਤੁਸੀ ਪਹਿਲਾ ਵੋਟ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਮੇਲ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਅੰਦਾਜ਼ ਕਰੋ | ਲੋਕ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵੋਟ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਚਾਹੇ ਉਨਾਂ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਖਾਤੇ ਹੋਨ |

[[:m:Wikimedia Foundation elections/2021|ਇਸ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਨਕਾਰੀ ਲਈ ਪੜੋ]]| [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 06:37, 28 ਅਗਸਤ 2021 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:KCVelaga (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&amp;oldid=21946145 --&gt;

== Mahatma Gandhi 2021 edit-a-thon to celebrate Mahatma Gandhi's birth anniversary ==

[[File:Mahatma Gandhi 2021 edit-a-thon poster 2nd.pdf|thumb|100px|right|Mahatma Gandhi 2021 edit-a-thon]]
Dear Wikimedian,

Hope you are doing well. Glad to inform you that A2K is going to conduct a mini edit-a-thon to celebrate Mahatma Gandhi's birth anniversary. It is the second iteration of Mahatma Gandhi mini edit-a-thon. The edit-a-thon will be on the same dates 2nd and 3rd October (Weekend). During the last iteration, we had created or developed or uploaded content related to Mahatma Gandhi. This time, we will create or develop content about Mahatma Gandhi and any article directly related to the Indian Independence movement. The list of articles is given on the [[:m: Mahatma Gandhi 2021 edit-a-thon|event page]]. Feel free to add more relevant articles to the list. The event is not restricted to any single Wikimedia project. For more information, you can visit the event page and if you have any questions or doubts email me at nitesh@cis-india.org. Thank you [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 17:33, 28 ਸਤੰਬਰ 2021 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&amp;oldid=21886141 --&gt;

== Wikipedia Asian Month 2021 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Hi [[m:Wikipedia Asian Month|Wikipedia Asian Month]] organizers and participants!
Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[Wikipedia Asian Month 2021]], which will take place in this November.

'''For organizers:'''

Here are the [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Rules|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to:

# use '''[https://fountain.toolforge.org/editathons/ Fountain tool]''' (you can find the [[m:Wikipedia Asian Month/Fountain tool|usage guidance]] easily on meta page), or else you and your participants' will not be able to receive the prize from Wikipedia Asian Month team.
# Add your language projects and organizer list to the [[m:Template:Wikipedia Asian Month 2021 Communities and Organizers|meta page]] before '''October 29th, 2021'''.
# Inform your community members Wikipedia Asian Month 2021 is coming soon!!!
# If you want Wikipedia Asian Month team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth Twitter], or you want to share your Wikipedia Asian Month experience / achievements on [https://asianmonth.wiki/ our blog], feel free to send an email to [mailto:info@asianmonth.wiki info@asianmonth.wiki] or PM us via Facebook.

If you want to hold a thematic event that is related to Wikipedia Asian Month, a.k.a. [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Events|Wikipedia Asian Month sub-contest]]. The process is the same as the language one.

'''For participants:'''

Here are the [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Rules#How to Participate in Contest?|event regulations]] and [[m:Wikipedia Asian Month 2021/FAQ|Q&amp;A information]]. Just join us! Let's edit articles and win the prizes!

'''Here are some updates from Wikipedia Asian Month team:'''

# Due to the [[m:COVID-19|COVID-19]] pandemic, this year we hope all the Edit-a-thons are online not physical ones.
# The international postal systems are not stable enough at the moment, Wikipedia Asian Month team have decided to send all the qualified participants/ organizers extra digital postcards/ certifications. (You will still get the paper ones!)
# Our team has created a [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Postcards and Certification|meta page]] so that everyone tracking the progress and the delivery status.

If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the Wikipedia Asian Month team via emailing '''[Mailto:info@asianmonth.wiki info@asianmonth.wiki]''' or discuss on the meta talk page. If it's urgent, please contact the leader directly ('''[Mailto:&amp;#x20;Jamie@asianmonth.wiki jamie@asianmonth.wiki]''').

Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2021

Sincerely yours,

[[m:Wikipedia Asian Month 2021/Team#International Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2021.10
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Reke@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=20538644 --&gt;

== How we will see unregistered users ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=content/&gt;
Hi!

You get this message because you are an admin on a Wikimedia wiki.

When someone edits a Wikimedia wiki without being logged in today, we show their IP address. As you may already know, we will not be able to do this in the future. This is a decision by the Wikimedia Foundation Legal department, because norms and regulations for privacy online have changed.

Instead of the IP we will show a masked identity. You as an admin '''will still be able to access the IP'''. There will also be a new user right for those who need to see the full IPs of unregistered users to fight vandalism, harassment and spam without being admins. Patrollers will also see part of the IP even without this user right. We are also working on [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Improving tools|better tools]] to help.

If you have not seen it before, you can [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|read more on Meta]]. If you want to make sure you don’t miss technical changes on the Wikimedia wikis, you can [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|subscribe]] to [[m:Tech/News|the weekly technical newsletter]].

We have [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|two suggested ways]] this identity could work. '''We would appreciate your feedback''' on which way you think would work best for you and your wiki, now and in the future. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|let us know on the talk page]]. You can write in your language. The suggestions were posted in October and we will decide after 17 January.

Thank you. 
/[[m:User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]&lt;section end=content/&gt;
&lt;/div&gt;

18:18, 4 ਜਨਵਰੀ 2022 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/Admins2022(6)&amp;oldid=22532666 --&gt;

== International Mother Language Day 2022 edit-a-thon ==

Dear Wikimedian,

CIS-A2K announced [[:m:International Mother Language Day 2022 edit-a-thon|International Mother Language Day]] edit-a-thon which is going to take place on 19 &amp; 20 February 2022. The motive of conducting this edit-a-thon is to celebrate International Mother Language Day.

This time we will celebrate the day by creating &amp; developing articles on local Wikimedia projects, such as proofreading the content on Wikisource, items that need to be created on Wikidata [edit Labels &amp; Descriptions], some language-related content must be uploaded on Wikimedia Commons and so on. It will be a two-days long edit-a-thon to increase content about languages or related to languages. Anyone can participate in this event and editors can add their names [https://meta.wikimedia.org/wiki/International_Mother_Language_Day_2022_edit-a-thon#Participants here]. Thank you [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 13:13, 15 ਫ਼ਰਵਰੀ 2022 (UTC)
&lt;small&gt;

On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&amp;oldid=21886141 --&gt;

== International Women's Month 2022 edit-a-thon ==

Dear Wikimedians,

Hope you are doing well. Glad to inform you that to celebrate the month of March, A2K is to be conducting a mini edit-a-thon, International Women Month 2022 edit-a-thon. The dates are for the event is 19 March and 20 March 2022. It will be a two-day long edit-a-thon, just like the previous mini edit-a-thons. The edits are not restricted to any specific project. We will provide a list of articles to editors which will be suggested by the Art+Feminism team. If users want to add their own list, they are most welcome. Visit the given [[:m:International Women's Month 2022 edit-a-thon|link]] of the event page and add your name and language project. If you have any questions or doubts please write on [[:m:Talk:International Women's Month 2022 edit-a-thon|event discussion page]] or email at nitesh@cis-india.org. Thank you [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 12:53, 14 ਮਾਰਚ 2022 (UTC)

&lt;small&gt;On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&amp;oldid=21886141 --&gt;

== Indic Hackathon | 20-22 May 2022 + Scholarships ==

Hello {{PAGENAME}},

&lt;small&gt;''(You are receiving this message as you participated previously participated in small wiki toolkits workshops.)''&lt;/small&gt;

We are happy to announce that the [[:m:Indic MediaWiki Developers User Group|Indic MediaWiki Developers User Group]] will be organizing [[:m:Indic Hackathon 2022|Indic Hackathon 2022]], a regional event as part of the main [[:mw:Wikimedia Hackathon|Wikimedia Hackathon]] taking place in a hybrid mode during 20-22 May. The regional event will be an in-person event taking place in Hyderabad.

As it is with any hackathon, the event’s program will be semi-structured i.e. while we will have some sessions in sync with the main hackathon event, the rest of the time will be upto participants’ interest on what issues they are interested to work on. The event page can be seen at &lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_Hackathon_2022&lt;/span&gt;.

We have full scholarships available to enable you to participate in the event, which covers travel, accommodation, food and other related expenses. The link to scholarships application form is available on the event page. The deadline is 23:59 hrs 17 April 2022.

Let us know on the event talk page or send an email to {{email|contact|indicmediawikidev.org}} if you have any questions. We are looking forward to your participation.

Regards, [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 16:43, 12 ਅਪਰੈਲ 2022 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Small_wiki_toolkits_-_South_Asia&amp;oldid=23135275 --&gt;

== You are invited to join/orginize Wikipedia Asain Month 2022 ! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;[[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2022|right|217x217px|Wikipedia Asian Month 2022]]

Hi WAM organizers and participants!

Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[:m:Wikipedia Asian Month 2022|Wikipedia Asian Month 2022]], which will take place in this November.

'''For organizers:'''

Here are the [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/Rules|basic guidance and regulations]]  for organizers. Please remember to:

# use '''[https://outreachdashboard.wmflabs.org/campaigns/wikipedia_asian_month_2022/overview/ Wikipedia Asian Month 2022 Programs &amp; Events Dashboard.]''' , or else you and your participants’ will not be able to receive the prize from WAM team.
# Add your language projects and organizer list to the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#Communities and Organizers|meta page]] 1 week before '''your campaign start date'''.
# Inform your community members WAM 2022 is coming!!!
# If you want WAM team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth/ Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth twitter], or you want to share your WAM experience/ achievements on our blog, feel free to send an email to info@asianmonth.wiki.

If you want to hold a thematic event that is related to WAM, a.k.a. [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#Subcontests|WAM sub-contest]]. The process is the same as the language one.

'''For participants:'''

Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#How to Participate in Contest|event regulations]] and [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/FAQ|Q&amp;A information]]. Just join us! Let’s edit articles and win the prizes!

'''Here are some updates from WAM team:'''
#	Based on the [[:m:COVID-19|COVID-19]] pandemic situation in different region, this year we still suggest all the Edit-a-thons are online, but you are more then welcome to organize local offline events. 
#	The international postal systems are not stable, WAM team have decided to send all the qualified participants/ organizers a [[:m:Wikipedia Asian Month 2022/Barnstars|digital Barnstars]]. 

If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the WAM team via emailing '''info@asianmonth.wiki''' or discuss on the meta talk page. If it’s urgent, please contact the leader directly ('''reke@wikimedia.tw''').

Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2022

Sincerely yours,

 [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2022.10&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Joycewikiwiki@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&amp;oldid=23975688 --&gt;

== ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇੱਕ ਬਾਰਨਸਟਾਰ! ==

{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[ਤਸਵੀਰ:Administrator Barnstar Hires.png|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਬਾਰਨਸਟਾਰ'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | .. [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Official Brar harry|Official Brar harry]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Official Brar harry|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 06:46, 6 ਨਵੰਬਰ 2022 (UTC)
|}

== WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open ==

Dear Wikimedian, 

We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. 

We also have exciting updates about the Program and Scholarships. 

The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. 

For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]].

‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. 

Regards 

[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 11:25, 16 ਨਵੰਬਰ 2022 (UTC) 

(on behalf of the WCI Organizing Committee)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24082246 --&gt;

== WikiConference India 2023: Help us organize! ==

Dear Wikimedian,

You may already know that the third iteration of [[:m:WikiConference_India_2023|WikiConference India]] is happening in March 2023. We have recently opened [[:m:WikiConference_India_2023/Scholarships|scholarship applications]] and [[:WikiConference_India_2023/Program_Submissions|session submissions for the program]]. As it is a huge conference, we will definitely need help with organizing. As you have been significantly involved in contributing to Wikimedia projects related to Indic languages, we wanted to reach out to you and see if you are interested in helping us. We have different teams that might interest you, such as communications, scholarships, programs, event management etc. 

If you are interested, please fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdN7EpOETVPQJ6IG6OX_fTUwilh7MKKVX75DZs6Oj6SgbP9yA/viewform?usp=sf_link this form]. Let us know if you have any questions on the [[:m:Talk: WikiConference_India_2023|event talk page]]. Thank you [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 15:21, 18 ਨਵੰਬਰ 2022 (UTC)

(on behalf of the WCI Organizing Committee)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&amp;oldid=24094749 --&gt;

== WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline ==

Dear Wikimedian,

Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]].

COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. 

Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call 

* '''WCI 2023 Open Community Call'''
* '''Date''': 3rd December 2022
* '''Time''': 1800-1900 (IST)
* '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx

Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 16:21, 2 ਦਸੰਬਰ 2022 (UTC)

On Behalf of,
WCI 2023 Core organizing team.
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24083503 --&gt;

== Indic Wiki Improve-a-thon 2022 ==

Dear Wikimedian, Glad to inform you that CIS-A2K is going to conduct an event,  Indic Wiki improve-a-thon 2022, for the Indic language. It will run from 15 December to 5 January 2023. It will be an online activity however if communities want to organise any on-ground activity under Improve-a-thon that would also be welcomed. The event has its own theme '''Azadi Ka Amrit Mahatosav''' which is based on a celebration of the 75th anniversary of Indian Independence. The event will be for 20 days only. This is an effort to work on content enrichment and improvement. We invite you to plan a short activity under this event and work on the content on your local Wikis. The event is not restricted to a project, anyone can edit any project by following the theme. The event page link is [[:m:Indic Wiki Improve-a-thon 2022|here]]. The list is under preparation and will be updated soon. The community can also prepare their list for this improve-a-thon. If you have question or concern please write on [[:m:Talk:Indic Wiki Improve-a-thon 2022|here]]. Regards [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 07:35, 12 ਦਸੰਬਰ 2022 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Satpal_(CIS-A2K)/Mahatma_Gandhi_2020_edit-a-thon_Participants&amp;oldid=20516231 --&gt;

== Indic Wiki Improve-a-thon 2022 has started ==

Dear Wikimedians, As you already know, Indic Wiki improve-a-thon 2022 has started today. It runs from 15 December (today) to 5 January 2023. This is an online activity however if communities want to organise any on-ground activity under Improve-a-thon please let us know at program@cis-india.org. Please note the event has a theme ''' Azadi Ka Amrit Mahatosav''' which is based on a celebration of the 75th anniversary of Indian Independence. The event will be for 20 days only. This is an effort to work on content enrichment and improvement. The event is not restricted to a particular project. The event page link is [[:m:Indic Wiki Improve-a-thon 2022|here]] please add your name in the participant's section. A few lists are there and we will add more. The community can also prepare their list for this improve-a-thon but we suggest you list stub articles from your Wiki. If you have a question or concern please write [[:m:Talk:Indic Wiki Improve-a-thon 2022|here]]. Regards [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 08:30, 15 ਦਸੰਬਰ 2022 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Satpal_(CIS-A2K)/Mahatma_Gandhi_2020_edit-a-thon_Participants&amp;oldid=20516231 --&gt;

== WikiConference India 2023:WCI2023 Open Community call on 18 December 2022 ==

Dear Wikimedian,

As you may know, we are hosting regular calls with the communities for [[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]. This message is for the second Open Community Call which is scheduled on the 18th of December, 2022 (Today) from 7:00 to 8:00 pm to answer any questions, concerns, or clarifications, take inputs from the communities, and give a few updates related to the conference from our end. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call.

* [WCI 2023] Open Community Call
* Date: 18 December 2022
* Time: 1900-2000  [7 pm to 8 pm] (IST)
* Google Link: https://meet.google.com/wpm-ofpx-vei

Furthermore, we are pleased to share the telegram group created for the community members who are interested to be a part of WikiConference India 2023 and share any thoughts, inputs, suggestions, or questions. Link to join the telegram group: https://t.me/+X9RLByiOxpAyNDZl. Alternatively, you can also leave us a message on the [[:m:Talk:WikiConference India 2023|Conference talk page]]. Regards [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 08:11, 18 ਦਸੰਬਰ 2022 (UTC)

&lt;small&gt;
On Behalf of,
WCI 2023 Organizing team
&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_organizing_teams&amp;oldid=24099166 --&gt;

== Women's Month Datathon on Commons ==

Dear Wikimedian,

Hope you are doing well. CIS-A2K and [[:commons:Commons Photographers User Group|CPUG]] have planned an online activity for March. The activity will focus on Wikimedia Commons and it will begin on 21 March and end on 31 March 2023. During this campaign, the participants will work on structure data, categories and descriptions of the existing images. We will provide you with the list of the photographs that were uploaded under those campaigns, conducted for Women’s Month.  

You can find the event page link [[:m:CIS-A2K/Events/Women's Month Datathon on Commons|here]]. We are inviting you to participate in this event and make it successful. There will be at least one online session to demonstrate the tasks of the event. We will come back to you with the date and time. 

If you have any questions please write to us at the event [[:m:Talk:CIS-A2K/Events/Women's Month Datathon on Commons|talk page]] Regards [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 18:09, 12 ਮਾਰਚ 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&amp;oldid=21886141 --&gt;

== Women's Month Datathon on Commons Online Session ==

Dear Wikimedian,

Hope you are doing well. As we mentioned in a previous message, CIS-A2K and [[:commons:Commons Photographers User Group|CPUG]] have been starting an online activity for March from 21 March to 31 March 2023. The activity already started yesterday and will end on 31 March 2023. During this campaign, the participants are working on structure data, categories and descriptions of the existing images. The event page link is [[:m:CIS-A2K/Events/Women's Month Datathon on Commons|here]]. We are inviting you to participate in this event. 

There is an online session to demonstrate the tasks of the event that is going to happen tonight after one hour from 8:00 pm to 9:00 pm. You can find the meeting link [[:m:CIS-A2K/Events/Women's Month Datathon on Commons/Online Session|here]]. We will wait for you. Regards [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 13:38, 22 ਮਾਰਚ 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&amp;oldid=21886141 --&gt;

== Checking files ==
Hi! All files need a source and author. Could you please check and fix [[:ਤਸਵੀਰ:Soohe Akhar.jpg]]? Files also need a license. Perhaps you could check and fix the files on [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MGA73/NoLicense]]? If files do not have a license, source and author they have to be deleted. So it is important that you fix. --[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MGA73|MGA73]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MGA73|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 17:07, 26 ਮਾਰਚ 2023 (UTC)

== Invitation to Rejoin the [https://mdwiki.org/wiki/WikiProjectMed:Translation_task_force Healthcare Translation Task Force] ==

[[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|right|frameless|125px]]
You have been a [https://mdwiki.toolforge.org/prior/index.php?lang=pa medical translators within Wikipedia]. We have recently relaunched our efforts and invite you to [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php join the new process]. Let me know if you have questions. Best [[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 12:34, 2 August 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_translatiors/pa&amp;oldid=25416310 --&gt;

== Image Description Month in India Campaign ==

Dear Wikimedian,

A2K has conducted an online activity or campaign which is an ongoing Image Description Month in India description-a-thon, a collaborative effort known as [[:m:Image Description Month|Image Description Month]]. This initiative aims to enhance image-related content across Wikimedia projects and is currently underway, running from October 1st to October 31st, 2023. Throughout this event, our focus remains centered on three primary areas: Wikipedia, Wikidata, and Wikimedia Commons. We have outlined several tasks, including the addition of captions to images on Wikipedia, the association of images with relevant Wikidata items, and improvements in the organization, categorization, and captions of media files on Wikimedia Commons.

To participate, please visit our dedicated [[:m:CIS-A2K/Events/Image Description Month in India|event page]]. We encourage you to sign up on the respective meta page and generously contribute your time and expertise to make essential and impactful edits. 

Should you have any questions or require further information, please do not hesitate to reach out to me at nitesh@cis-india.org or [[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]].

Your active participation will play a significant role in enriching Wikimedia content, making it more accessible and informative for users worldwide. Join us in this ongoing journey of improvement and collaboration. Regards [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 16:09, 10 ਅਕਤੂਬਰ 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Satpal_(CIS-A2K)/Mahatma_Gandhi_2020_edit-a-thon_Participants&amp;oldid=20516231 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin June Issue 2&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
&lt;!-- Intended publication date: July 1, 2024 // covering period from June 17 to June 30 --&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation over the second half of June 2024. Please help [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/06-02|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;&quot;&gt;
----
'''Upcoming and current events and conversations'''
[[File:Wikimania 2024 Gracanica Monastery illustration.gif|200px|right|link=diffblog:2024/06/26/register-now-to-attend-wikimania-katowice/|Wikimania Katowice]]
&lt;small&gt;''[[:m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Talking: 2024|Talking: 2024]] continues''&lt;/small&gt;
* Register now for [[diffblog:2024/06/26/register-now-to-attend-wikimania-katowice/|Wikimania Katowice]] (7–10 August 2024).
* [[mediawikiwiki:Editing_team/Community_Conversations#Next_Conversation|Editing team community conversation]] - [[phab:T359107|CopyVio Check]] and [[mediawikiwiki:Edit_check#5_June_2024|Real-time Checks]] (03 July 2024, in English)
* [[mediawikiwiki:Growth/Communities/Conversations#Next_conversation|Growth team community conversation]] - New tasks for newcomers and patrollers' burden (16 July 2024, in Spanish)
&lt;br/&gt;
'''Annual Goals Progress on [[m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024/Goals/Infrastructure|Infrastructure]]'''
&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Web team's projects|Web]]&amp;nbsp;· [[:Wikifunctions:Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language_and_Internationalization_Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on Mediawiki.org]]''&lt;/small&gt;
[[File:Wikimedia_Hackathon_2024_-_Group_photo,_360_cam.jpg|200px|right|link=diffblog:2024/06/18/wikimedia-hackathon-2024-good-projects-and-good-people/]]
* [[diffblog:2024/06/18/wikimedia-hackathon-2024-good-projects-and-good-people/|Wikimedia Hackathon 2024:]] Good projects and good people!
* [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/KV6USPRY7V2WST7KAWYF7XYVPU7OX3S2/|MediaWiki 1.42 general release.]]
* [[:mw:Community_Configuration|The Community Configuration extension]] is released to [[mediawikiwiki:Help:Community_Configuration#Deployment|more Wikipedias]].
* The Trust &amp; Safety Product team published the Incident Reporting System [[metawiki:Incident_Reporting_System/Minimum_Viable_Product_User_Testing_Summary|MVP User Testing Summary]] and a [[mw:Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|project update]] on temporary accounts.
* Recent changes from the [[diffblog:2024/06/24/tech-news-2024-26/|latest Tech News]].
* Reference Check to be rolled out on all Wikipedias. Read [[diffblog:2024/06/17/references-check-encouraging-adding-citations-to-wikipedia/|the initial results]] from the Edit Check project.
* Concluded voting on Community Wishlist Survey [[metawiki:Community_Wishlist_Survey/Future_Of_The_Wishlist/Renaming#June_2024_Update|renaming]]; new name now ''Community Wishlist''.
* “[[mediawikiwiki:Wikimedia_Apps/iOS_Suggested_edits_project|Add an image]]” suggested edit was released to [[mediawikiwiki:Wikimedia_Apps/Team/iOS|Wikipedia iOS app]] &amp; Donation through native GPay is now available on the [[mediawikiwiki:Wikimedia_Apps/Team/Android|Wikipedia Android app]].
* [[:diffblog:2024/01/29/talk-page-permalinks-dont-lose-your-threads/|Talk pages permalinks]] are now available at all wikis. 
* A new task force was formed to [[mw:Extension_talk:Graph/Plans#A_brief_informal_early_June_update|replace the disabled Graphs]] with more secure, easy to use, and extensible Charts.
* Wikimedia Enterprise [[mediawikiwiki:Wikimedia_Enterprise#2024_-_Q2|Quarterly technical update]] focusing on machine readability, content integrity, and API usability.
* Proposal for a [[m:Product_and_Technology_Advisory_Council/Proposal|Product &amp; Tech Advisory Council]].
&lt;br/&gt;
'''Annual Goals Progress on [[m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024/Goals/Equity|Equity]]'''
&lt;small&gt;''See also a list of all movement events: [[m:Special:AllEvents|on Meta]]''&lt;/small&gt;
* [[diffblog:2024/06/19/preserving-assamese-heritage-through-the-wikisource-loves-manuscripts-project/|Highlights]] and [[diffblog:2024/06/19/celebrating-achievements-and-future-plans-a-cohort-journey-with-the-wikisource-loves-manuscripts-learning-partners-network/|achievements &amp; future plans]] from [[metawiki:Wikisource_Loves_Manuscripts|Wikisource Loves Manuscripts Project]].
* Learn how to edit and upload to [[diffblog:2024/06/20/learn-how-to-edit-and-upload-to-wikimedia-commons-with-openrefine/|Wikimedia Commons with OpenRefine]]. 
* Watch the [https://www.youtube.com/watch?v=y_EUwdb9qyk&amp;list=PLhV3K_DS5YfJM2hhwoRY7MyFLx8XAIwfv recording of the 11th edition] of [https://wikiworkshop.org/ Wiki Workshop] where research sessions on topics like Disinformation, Reliability, Representation and Gender, Governance and Policy, were held.
* First edition of [[diffblog:2024/06/28/wikilearn-news-june-2024/|WikiLearn News]] released, highlighting opportunities and progress in the area of skills development.
* [[diffblog:2024/06/25/ld42023-iv-wikidata-tools-everyone-is-talking-about/|The WikiData tools everyone is talking about]] during the 2023 LD4 Conference on Linked Data.
*The Wikimedia Foundation has [[:mw:WMF membership with Unicode Consortium|become a member of the Unicode Consortium]].
&lt;br/&gt;
'''Annual Goals Progress on [[m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024/Goals/Safety &amp; Inclusion|Safety &amp; Inclusion]]'''
&lt;small&gt;''See also blogs: [[wmfblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog]''&lt;/small&gt;
* Evaluation of the [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Evaluation|U4C election results]] (ongoing)
* Building a public policy network from both sides of the Pacific: [[diffblog:2024/06/24/building-a-public-policy-network-from-both-sides-of-the-pacific-lessons-from-the-1st-global-wiki-advocacy-meet-up/|Lessons]] from the 1st Global Wiki Advocacy Meet-up.
&lt;br/&gt;
'''Annual Goals Progress on [[m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]'''
&lt;small&gt;''See also: [[m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024/Reports|quarterly Metrics Reports]]''&lt;/small&gt;
* Thoughts on the Wikimedia Foundation's annual plan from the [[diffblog:2024/06/19/newcomers-trustworthiness-and-privacy-priorities-from-the-japanese-wikipedia-community/|Japanese Wikipedia community]].
* Where is [[diffblog:2024/06/25/another-year-in-review-where-is-wikimedia-in-the-climate-crisis-seeing-the-impact-of-wikimedia-projects/|Wikimedia in the Climate Crisis?]] – a recap of sustainability work across the movement and at the Foundation for 2023. Foundation Sustainability metrics for 2023 also [[m:Sustainability#Reports|available on Meta]].
* The Wikimedia Foundation's revamped social media strategy is [[:m:Social media|available on Meta]].
&lt;br/&gt;
'''Board and Board committee updates'''
&lt;small&gt;''See [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;

*Wikimedia Foundation Board liaisons published [[metawiki:Talk:Movement_Charter#Wikimedia_Foundation_Board_liaisons_reflections_on_final_Movement_charter_draft|reflections on final Movement Charter draft]].
*June 27 Conversation with Trustees [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/2024-06-27 Conversation with Trustees|Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/2024-06-27 Conversation with Trustees]]: notes &amp; [https://www.youtube.com/live/DBgOvuMs-UA recording] including outcomes of the 20 June Board meeting and a discussion of the movement charter.
*Ratification vote on [[:m:Movement Charter|Movement Charter]] until '''July 9, 2024 at 23:59 UTC'''
*[[m:Wikimedia Foundation elections/2024|2024 Board Selection]]: [[metawiki:Wikimedia_Foundation_elections/2024|Candidates]] have answered [[metawiki:Wikimedia_Foundation_elections/2024/Questions_for_candidates#Selected_questions|community questions selected]] by the Elections Committee.
*[[m:Wikimedia Foundation Affiliates Strategy|Affiliates strategy]]: Affiliate Health Criteria and changes to the User Group recognition process (''[[m:Talk:Wikimedia Foundation Affiliates Strategy|feedback page]]'')
*Feedback on [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle|Procedure for Sibling Project Lifecycle]] finished on June 23. The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle/revised|revised version]] was published. Updates in July

&lt;br/&gt;
'''Foundation statements'''
*[[foundationsite:2024/06/26/wikimedia-foundation-statement-volunteer-processes-reliable-sources/|Wikimedia Foundation statement on volunteer processes on reliable sources]]

&lt;!-- '''In the media''' --&gt;
'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''
&lt;small&gt;''See also:'' [[:diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [[diffblog:tag/wikimedia-world/|Wikimedia World]]&amp;nbsp;· [[:en:w:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:de:w:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]:&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Topics''': [[m:Education/News|Education]] · [[outreach:GLAM/Newsletter|GLAM]] · [[m:The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Wikimedia Projects''': [[m:Wikimedia News|Milestones]] · [[d:Wikidata:Status updates|Wikidata]]&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Regions''': [[m:CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/06-02| Help translate]]'''

Previous editions of this bulletin are on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/Archive|Meta]]. Let askcac{{@}}wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement! 

&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:00, 2 ਜੁਲਾਈ 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=27047765 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin July Issue 1&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
&lt;!-- Intended publication date: July 18, 2024 // covering period from June 30 to July 17 --&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|link=|class=skin-invert]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation over the first half of July 2024. Please help [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wikimedia+Foundation+Bulletin%2F2024%2F07-01&amp;action=page&amp;filter=  Translate].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----
'''Upcoming and current events and conversations'''
 [[File:Wikimania 2024 Goldhorn at Triglav animation.gif|200px|right|link=diffblog:2024/06/26/register-now-to-attend-wikimania-katowice/|Wikimania Katowice]]
&lt;small&gt;''[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Talking: 2024|Talking: 2024]] continues''&lt;/small&gt;
* Registration for [[diffblog:2024/06/26/register-now-to-attend-wikimania-katowice/|Wikimania Katowice]] (7–10 August 2024) is still open. Register to attend in-person or virtually until 26 July.
* The call for presentation [[metawiki:WikiArabia 2024|submissions]] for the WikiArabia 2024 is open (until July 28).


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2024-2025/Goals/Infrastructure|Infrastructure]]'''
&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Web team's projects|Web]]&amp;nbsp;· [[:Wikifunctions:Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language_and_Internationalization_Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on Mediawiki.org]]''&lt;/small&gt;
* The Community Tech team launched a new, continuous '''[[diffblog:2024/07/15/share-your-product-needs-with-the-community-wishlist/|Community Wishlist]]'''. Wish submission [[metawiki:Special:MyLanguage/Community_Wishlist|is now open]] and can be filled at any time.
* Join the [[metawiki:Special:MyLanguage/Product_and_Technology_Advisory_Council/Proposal|Product and Technology Advisory Council (PTAC)]] as technical volunteers. Applications are open until August 10.
* A new task force was formed to replace the disabled Graph with [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project|more secure, easy to use, and extendible Chart]]. You can [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Newsletter:Chart_Project|subscribe to the newsletter]] to get notified about new project updates and other news about Chart.
* [[metawiki:Special:MyLanguage/CampaignEvents|CampaignEvents]] extension, [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/iOS_Suggested_edits#Add_an_image|add an Image]] feature on iOS Wikipedia app and more recent changes from the [[diffblog:2024/07/08/tech-news-2024-28/|Tech News]]. Read also other news in the [[diffblog:2024/07/02/tech-news-2024-27/|previous edition]].
* Dark mode - one of the most requested features [[diffblog:2024/07/17/dark-modes-bright-future-how-dark-mode-will-transform-wikipedias-accessibility/|will transform Wikipedia’s accessibility]] and is now available on select wikis, on mobile and desktop, in both reading and editing mode!
* [[mediawikiwiki:MediaWiki_Product_Insights/Reports/June_2024|MediaWiki insights]] into work done to improve security, ease of use, maintainability and overall code health. Also, a 25% increase in the number of authors who have committed more than 5 patches!
* Have you ever wished monitoring and fighting vandalism was easier from your mobile device? [[diffblog:2024/07/10/ِaddressing-vandalism-with-a-tap-the-journey-of-introducing-the-patrolling-feature-in-the-mobile-app|Edit Patrol]] is here to help.
* On the value of experimentation – [[diffblog:2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/|a Future Audiences perspective]].


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2024-2025/Goals/Equity|Equity]]'''
&lt;small&gt;''See also a list of all movement events: [[m:Special:AllEvents|on Meta]]''&lt;/small&gt;
[[File:Equipo de Wikipedistas en El Salvador.jpg|right|alt=An image showing Ellie who was Wikicelebrated recently|thumb]]
*[[diffblog:2024/07/15/celebrating-ellie/|Wikicelebrate Ellie from El Salvador]], a passionate Wikipedia trainer, event organizer and someone who finds joy in seeing others grow.
*Growing visual knowledge on the Wikimedia projects – [[diffblog:2024/07/10/growing-visual-knowledge-on-the-wikimedia-projects-the-experiences-of-the-image-description-month/|the experiences of the Image Description Month]].
*Enhancing Learning with Ancient Manuscripts – [[diffblog:2024/07/11/wilmas-proofread-a-thon-enhancing-learning-with-ancient-manuscripts/|Wikisource Loves Manuscripts pilot project]] in Indonesia.
&lt;br/&gt;
'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2024-2025/Goals/Safety_%26_Integrity|Safety &amp; Integrity]]'''
&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter  Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com  Policy blog]''&lt;/small&gt;
*The call for candidates for the [[metawiki:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024_Special_Election|special election of the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is open now until July 19.
*Protecting the Wikimedia model, its people, and its values – [[diffblog:2024/07/02/dont-blink-protecting-the-wikimedia-model-its-people-and-its-values-in-may-2024/|highlights from the Global Advocacy Team]].
*Reflections from the [[diffblog:2024/07/01/reflections-from-digital-rights-and-inclusion-forum-2024-drif24-a-conversation-with-wikimedians/|Digital Rights and Inclusion Forum 2024 (DRIF24)]].


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2024-2025/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]'''
&lt;small&gt;''See also: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024/Reports|quarterly Metrics Reports]]''&lt;/small&gt;
*[[diffblog:2024/07/12/funding-the-movement-key-takeaways-trends-and-lessons-from-fy23-24-community-fund-grants/|Key Takeaways, Trends, and Lessons]] from FY23/24 Community Fund Grants


'''Board and Board committee updates'''
&lt;small&gt;''See [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;
*Wikimedia Foundation Board of Trustees published [[metawiki:Wikimedia Foundation Board noticeboard/Board resolution and vote on the proposed Movement Charter|its decision]] not to ratify the draft Movement Charter along with proposed next steps ([[foundation:Minutes:2024-07-08|minutes]], [[foundation:Resolution:Draft_Movement_Charter_and_next_steps|resolution]], [[metawiki:Wikimedia_Foundation_Board_noticeboard/Board_resolution_and_vote_on_the_proposed_Movement_Charter/Appendix|appendix]]). 
*Movement Charter voting is closed. At the time of drafting, the [[metawiki:Movement_Charter/Ratification/Voting#Electoral_Commission|scrutineers]] are working to ensure that all votes on the ballot are valid.


'''Foundation statements'''
* Wikimedia Foundation’s Accreditation to the World Intellectual Property Organization was [[foundationsite:news/2024/07/11/accreditation-world-intellectual-property-organization/|blocked for a fourth time by China]].


'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''
&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [[diffblog:tag/wikimedia-world/|Wikimedia World]]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]:&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Topics''': [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]] · [[outreach:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]] · [[m:The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Wikimedia Projects''': [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Regions''': [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wikimedia+Foundation+Bulletin%2F2024%2F07-01&amp;action=page&amp;filter= Help translate]'''

Previous editions of this bulletin are on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/Archive|Meta-Wiki]]. Let askcac{{@}}wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:19, 18 ਜੁਲਾਈ 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=27113772 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin July Issue 2&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
&lt;!-- Intended publication date: August 1, 2024 // covering period from July 18 to August 1 --&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|link=]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation over the second half of July 2024. Please help [[m:Wikimedia Foundation Bulletin/2024/07-02|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----
'''Upcoming and current events and conversations'''
 [[File:Wikimania 2024 Plitvice Lakes Black Queen animation.gif|200px|right|link=diffblog:2024/06/26/register-now-to-attend-wikimania-katowice/|Wikimania Katowice]]
&lt;small&gt;''[[:m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Talking: 2024|Talking: 2024]] continues''&lt;/small&gt;
* Where to from here? A [[:m:Wikimedia Foundation/Chief Executive Officer/Updates/August 2024 Update|message from Wikimedia Foundation CEO, Maryana Iskander]].
* The [https://wikimania.eventyay.com/2024/schedule/  program for Wikimania Katowice] (7–10 August 2024) is now live! [https://wikimania-tickets.eventyay.com/wikiorg/Wikimania/  Register now] to attend virtually!
* Are you speaking at Wikimania? Here are some [[wikimania:2024:Speaker_resources|resources for speakers]]. 


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2024-2025/Goals/Infrastructure|Infrastructure]]'''
&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Web team's projects|Web]]&amp;nbsp;· [[:Wikifunctions:Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language_and_Internationalization_Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on Mediawiki.org]]''&lt;/small&gt;
* The Foundation recently opened our first data center in South America. Read about [[diffblog:2024/07/26/the-journey-to-open-our-first-data-center-in-south-america/|how it is already lowering load times]].
* Feature updates from the [[diffblog:2024/07/23/tech-news-2024-30/|Tech News]]: Stewards can now [[metawiki:Special:MyLanguage/Global_blocks|globally block]] accounts; Wikimedia site users can now submit account vanishing requests via [[metawiki:Special:GlobalVanishRequest|GlobalVanishRequest]]; and interface of [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs]] (also known as “Pending Changes”) is improved.
* Dark mode will [[diffblog:2024/07/17/dark-modes-bright-future-how-dark-mode-will-transform-wikipedias-accessibility/|transform Wikipedia's accessibility]]. Interface admins and user script maintainers are encouraged to check gadgets and user scripts in the dark mode, [[mediawikiwiki:Reading/Web/Accessibility_for_reading#Get_involved_and_Contact|to find any hard-coded colors and fix them]].
* Measure the impact of Wikimedia Commons with [[wmdoc:generated-data-platform/aqs/analytics-api/reference/commons.html|Commons Impact Metrics]] analytics dashboard, [[diffblog:2024/07/19/commons-impact-metrics-now-available-via-data-dumps-and-api/|now available]] via data dumps and API.
* [[diffblog:2024/07/22/the-perplexing-process-of-uploading-images-to-wikipedia/|Key findings from user research]] about confusion in uploading images to Wikipedia.
* This month’s [[mediawikiwiki:Wikimedia_Research/Showcase#July_2024|Wikimedia Research Showcase]] highlighted the impact machine translation has on both content and readers of Wikipedia and provided interesting insights on how to overcome related challenges. Watch the [https://www.youtube.com/live/O7AqvHgqUVk?si=CnRpNymhpaDlmRhJ  recording].
* The Charts project officially kicked off. The goal of this new initiative is to restore basic data visualization capabilities to the wikis. Check out [[mediawikiwiki:Extension:Chart/Project|the project page]] and follow our progress [[phab:tag/charts/|on Phabricator]].
* The [[metawiki:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension is now available on Meta-wiki, Arabic Wikipedia, Igbo Wikipedia, and Swahili Wikipedia, and can be requested on other wikis. This extension helps manage and make events more visible. Learn about [[metawiki:CampaignEvents/Deployment_status|how to request this extension]].
* The Campaigns [[metawiki:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation_Product_Team|Product]] &amp; [[metawiki:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation_Campaigns_Team|Programs]] teams have launched a [[metawiki:Campaigns/WikiProjects|consultation]] on WikiProjects and other forms of collaboration on the wikis. They want to understand why they work (or don’t work) for some Wikimedia communities, and they want to learn what can be done to improve the experience. Everyone is encouraged to share their [[metawiki:Campaigns/WikiProjects|feedback]].
* Are you a technical contributor? Check out the latest [[mediawikiwiki:Technical_Community_Newsletter/2024/July|Technical Community Newsletter.]]
[[File:A giraffe with a beautiful background of Nairobi City Skyline.jpg|alt=A giraffe with a beautiful background of Nairobi City Skyline|thumb]]


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2024-2025/Goals/Equity|Equity]]'''
&lt;small&gt;''See also a list of all movement events: [[m:Special:AllEvents|on Meta]]''&lt;/small&gt;
*The Wikimania Core Organizing Team (COT) for 2025 is delighted to [[diffblog:2024/07/24/wikimania-east-africa-2025-in-nairobi-kenya/|announce]] that the 20th Wikimania will be hosted in [[w:en:Nairobi|Nairobi, Kenya]].
*[[foundationsite:our-work/wikimedia-projects/the-wikipedia-library/|The Wikipedia Library]] secured new partnerships with [https://www.ieee.org/  Institute of Electrical and Electronics Engineers] (IEEE), [https://ceupress.com/  Central European University Press], and [https://www.linforme.com/  l’Informé] and is [[diffblog:2024/07/22/whats-new-in-the-wikipedia-library-april-june-2024/|adding more content collections]] in the library.
*Three new ''A Wiki Minute'' videos have been released which address [[c:Category:How_does_Wikipedia_protect_readers_privacy_%E2%80%93_A_WIKI_MINUTE|reader privacy]] and [[c:Category:Who_is_in_charge_of_content_on_Wikipedia_-_A_WIKI_MINUTE|content management on Wikipedia]], as well as how Wikipedia [[c:Category:What_makes_Wikipedia_different_from_social_media_platforms_-_A_WIKI_MINUTE|differs from social media platforms]]. Learn how ''A Wiki Minute'' videos have [[diffblog:2024/07/22/the-a-wiki-minute-video-series-explaining-the-wikimedia-movement-one-minute-at-a-time/|helped increase awareness about our work]].
*The Committee Support Team [[diffblog:2024/07/25/the-committee-support-team-at-year-in-review-and-now-more-supportive/|year-in-review and reflections]].
*A new [https://wikipediapodden.se/asaf-bartov-wikilearn-274/  20-minute audio interview about the WikiLearn platform] with [[m:User:Asaf_(WMF)|Asaf Bartov]], in an episode of the [https://wikipediapodden.se/ WikipediaPodden] podcast.
*More of the [[m:Africa_Growth_Pilot/Online_self-paced_course|Wikipedia core policies curriculum]] developed for the [[m:Africa_Growth_Pilot|Africa Growth Pilot]] is available for review. After edits and improvements by the community, recorded videos would become a permanent core policies course on [[m:WikiLearn|WikiLearn]].
*One new wiki has been created: [[:wikivoyage:cs:Hlavní strana|Wikivoyage in Czech]].


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2024-2025/Goals/Safety_%26_Integrity|Safety &amp; Integrity]]'''
&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter  Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com  Policy blog]''&lt;/small&gt;
*Voting period for the [[metawiki:Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024_Special_Election|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is open now until August 10. Learn more about [[metawiki:Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024_Special_Election#Voter_eligibility|voting and voter eligibility]]. 
*US Supreme Court ruling on NetChoice cases: [[diffblog:2024/07/23/us-supreme-court-ruling-on-netchoice-cases-what-does-it-mean-for-wikipedia/|What does it mean for Wikipedia?]]


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2024-2025/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]'''
&lt;small&gt;''See also: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024/Reports|quarterly Metrics Reports]]''&lt;/small&gt;
*Announcing the [[diffblog:2024/07/26/announcing-the-2023-2024-research-fund-grantees/|2023-2024 Research Fund Grantees]] and their funded projects.


'''Board and Board committee updates'''
&lt;small&gt;''See [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;
*The outcomes of the June Board meeting are [[metawiki:Wikimedia Foundation Board noticeboard/June 2024 Meeting Outcomes|published on Meta]]. Agenda for the August meeting is [[foundation:Agenda:2024-08-05|here]].
*Welcoming new affiliates: Recognition of [[metawiki:Affiliations_Committee/Resolutions/2024/Recognition_of_Wikimedistas_Wayuu_User_Group|Wikimedistas Wayuu User Group]], [[metawiki:Affiliations_Committee/Resolutions/2024/Recognition_of_Wikimedia_Community_of_Togo_User_Group|Wikimedia Community of Togo User Group]], and [[metawiki:Affiliations_Committee/Resolutions/2024/Recognition_of_Wikimedians_of_Singapore_User_Group|Wikimedians of Singapore User Group]]. 
*The Board of Trustees selection [[metawiki:Wikimedia_Foundation_elections/2024/Resources_for_candidates|pre-onboarding]] and campaign period is open from July 25 to August 26. 
*Foundation Trustee Dariusz Jemelniak was [https://eit.europa.eu/news-events/news/five-new-eit-governing-board-members-appointed  appointed] to the Governing Board of the European Institute of Innovation and Technology, established as part of the EU’s key funding program for research and innovation. 
*Movement Charter voter feedback: All comments are now on Meta-wiki ([[metawiki:Movement_Charter/Ratification/Voting/Results/Voter_comments_-_affiliates|65 comments from the affiliates voters]] and [[metawiki:Movement_Charter/Ratification/Voting/Results/Voter_comments_-_individuals|447 comments from the individual voters]]). 


'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''
&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [[diffblog:tag/wikimedia-world/|Wikimedia World]]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]:&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Topics''': [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]] · [[outreach:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]] · [[m:The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Wikimedia Projects''': [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Regions''': [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/07-02|Help translate]]'''

Previous editions of this bulletin are on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin#Issues|Meta]]. Let askcac{{@}}wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:48, 1 ਅਗਸਤ 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=27214964 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin August Issue 1&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
&lt;!-- Intended publication date: August 15, 2024 // covering period from August 1 to August 14 --&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|link=]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation over the first half of August 2024. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/08-01|Translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----
'''Special Wikimania issue''' 
&lt;small&gt;''This is a special Wikimania issue of the Bulletin. We'll be back to our regular format in the next issue''&lt;/small&gt;
[[File:Hannah Clover at Wikimania 2024 (cropped).jpg|150px|right|link=diffblog:2024/08/07/meet-the-wikimedians-of-the-year-2024/| Hannah Clover (User:Clovermoss), Wikimedian of the Year 2024.]]
*Catch up on missed sessions of Wikimania Katowice or revisit your favourites directly from [https://wikimania.eventyay.com/2024/schedule/  the program], or review the day-long streams on YouTube: [https://www.youtube.com/playlist?list=PLhV3K_DS5YfL7A2HXrpt8ZgnWlGjp0vIP  Day 1 streams], [https://www.youtube.com/watch?v=EYYQ-zBqY8s&amp;list=PLhV3K_DS5YfJ9Wvo43XRDbCC2dfhdS7BG  Day 2 streams], [https://www.youtube.com/watch?v=fRFuWtDKxwM&amp;list=PLhV3K_DS5YfJ1xyY0LNDNX3RKyRQEXOdB  Day 3 streams], [https://www.youtube.com/watch?v=Xxdm_bsuQWY&amp;list=PLhV3K_DS5YfJdC5P86rsDsUtxEow0gDnR  Day 4 streams].
*[https://www.youtube.com/live/BI9R11gaWTM?si=GIuUFxyYo48ITCll&amp;t=5081  The Wikimedian of the Year Awards] at Wikimania paid tribute to amazing Wikimedians who have made significant contributions to the movement. Learn about all of [[diffblog:2024/08/07/meet-the-wikimedians-of-the-year-2024/|this year's winners]].
*Daily highlights from Wikimania: [[diffblog:2024/08/07/wikimania-2024-day-1-sessions-meetups-and-wikimedians-of-the-year/|Day 1]], [[diffblog:2024/08/08/wikimania-2024-day-2-the-next-generation/|Day 2]], [[diffblog:2024/08/09/wikimania-2024-day-3-spotlight-on-product-technology/|Day 3]], [[diffblog:2024/08/11/wikimania-2024-made-with-love/|Day 4]].
*[[metawiki:Coolest_Tool_Award#2024_Winners|Winners of the fifth edition of the Coolest Tool Award]] was announced at Wikimania.
*Highlights of [[diffblog:2024/08/05/interested-in-product-and-tech-here-are-some-wikimania-sessions-you-dont-want-to-miss/|product and tech sessions on Wikimania]] with links to description and recording.
*The [https://wikimania.eventyay.com/2024/talk/LBDZPC/  Open Conversation with the Trustees at Wikimania] hosted breakout discussions about the Movement Charter, affiliate strategy and hubs, the proposal for a Global Resource Distribution Committee (hybrid table--had streaming and is available to watch back online), the Product/Tech Advisory Council &amp; Product/Tech priorities, building a sustainable revenue strategy for the movement: online fundraising, Wikimedia Enterprise and the Wikimedia Endowment, and responding to emerging threats to free knowledge: litigation, censorship, disinformation, and trust in an election year.
*Catch up on Foundation-led sessions from Wikimania on safety and information integrity: [https://wikimania.eventyay.com/2024/talk/YHNGTJ/  Protecting Children on-Wiki: a Child Rights Solutions Workshop], [https://wikimania.eventyay.com/2024/talk/ANQYUV/  Information Integrity during Elections: Collective effort to address mis and disinformation], [https://wikimania.eventyay.com/2024/talk/RYDHY9/  Policy Advocacy Showcase: Stories of policy advocacy work in the movement and future trends].
*[[foundationsite:news/2024/07/31/wikimania-poland-celebrates-global-volunteers/|Wikimania 2024 in Poland celebrates global volunteers]] who make Wikipedia and sister projects possible.


'''Upcoming and current events and conversations'''
&lt;small&gt;''[[:m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Talking: 2024|Talking: 2024]] continues''&lt;/small&gt;
[[File:Wikimania 2024 Wednesday PJ 73.jpg|200px|right|link=|Wikimania Katowice]]
*[[mediawikiwiki:Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#30_August_2024|Language Community Meeting]]: Have topics to share or discuss? Add agenda [[etherpad:p/language-community-meeting-aug-2024|here]]. (August 30 at 15:00 UTC.


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2024-2025/Goals/Infrastructure|Infrastructure]]'''
&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Web team's projects|Web]]&amp;nbsp;· [[:Wikifunctions:Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language_and_Internationalization_Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on Mediawiki.org]]''&lt;/small&gt;
*Two new parser functions and more recent changes on [[diffblog:2024/08/05/tech-news-2024-32/|Tech News]].
*Help us better understand [[:en:Wikipedia:WikiProject|WikiProjects]] or similar online collaboration spaces. Fill out [[metawiki:Special:MyLanguage/Campaigns/WikiProjects|a brief survey]] or share your thoughts [[metawiki:Talk:Campaigns/WikiProjects|on the talkpage]].
*Parsoid deployed on first production wikis and more updates on [[mediawikiwiki:MediaWiki_Product_Insights/Reports/July_2024|MediaWiki Product Insights]].
*Applications to join the [[metawiki:Special:MyLanguage/Product_and_Technology_Advisory_Council/Proposal|Product and Technology Advisory Council (PTAC)]] are extended until September 16.


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2024-2025/Goals/Equity|Equity]]'''
&lt;small&gt;''See also a list of all movement events: [[m:Special:AllEvents|on Meta]]''&lt;/small&gt;
*The 4th edition of the [[mediawikiwiki:Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Newsletter/2024/July|Language &amp; Internationalization newsletter]] (Aug 2024) is available.
*Reviving history and spreading the Spirit of Wikisource Loves Manuscripts (WILMA) in [[diffblog:2024/08/06/spreading-the-spirit-of-wikisource-loves-manuscripts-wilma-in-the-philippines/|Naga City, the Philippines]] and [[diffblog:2024/08/03/reviving-history-wilma-engages-youth-in-ancient-manuscript-transcription-in-yogyakarta/|Yogyakarta, Indonesia]].


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2024-2025/Goals/Safety_%26_Integrity|Safety &amp; Integrity]]'''
&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter  Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com  Policy blog]''&lt;/small&gt;
*Digital Rights and Inclusion Forum, Global Digital Compact, and Anti-Disinformation Repository: [[diffblog:2024/07/30/dont-blink-protecting-the-wikimedia-model-its-people-and-its-values-in-june-2024/|Highlights from the Global Advocacy Team]].


'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''
&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [[diffblog:tag/wikimedia-world/|Wikimedia World]]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]:&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Topics''': [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]] · [[outreach:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]] · [[m:The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Wikimedia Projects''': [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Regions''': [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/08-01|Help translate]]'''

Previous editions of this bulletin are on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin#Issues|Meta]]. Let askcac{{@}}wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:32, 15 ਅਗਸਤ 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=27276341 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin August Issue 2&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;!-- Intended publication date: August 29, 2024 // covering period from August 15 to August 28 --&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|link=]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation over the second half of August 2024. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/08-02|translate]]''&lt;/div&gt;
----
'''Upcoming and current events and conversations'''
&lt;small&gt;''[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Talking: 2024|Talking: 2024]] continues''&lt;/small&gt;
* [[mw:Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#30 August 2024|Language Community meeting]] (August 30 at 15:00 UTC).
*[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfYQ2sWROtR8jIGKEQaqPUraKqd2lTX61acSdU2Q73pn0wkbA/viewform  Cross-Regional Grantee Partner Learning Conversation Part 1] (August 31 at 07:00 UTC, in English, French, and Chinese Mandarin). 
* The [[m:Wikimedia+Libraries International Convention 2025|Wikimedia+Libraries Convention 2025]] will take place in Mexico City from January 15-17, 2025. The scholarship [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/624765?lang=en  application deadline] is August 31.
* [[m:ESEAP Hub/Meetings/8 September 2024|ESEAP Community Call]] (September 8 at 07:00 UTC).

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Infrastructure|Infrastructure]]'''
&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Web team's projects|Web]]&amp;nbsp;· [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on Mediawiki.org]]''&lt;/small&gt;
* Highlights of the Product &amp; Technology department's recent work in [[diffblog:2024/08/21/wikimedia-foundation-product-technology-improving-the-user-experience/|improving the user experience]].
* Editor tools related to references &amp; categories and more tech updates on [[diffblog:2024/08/20/tech-news-2024-34/|the latest Tech News]].
* [https://www.outreachy.org/  Outreachy] (a paid, remote three-month internship to support underrepresented groups in tech) is open. Mentors should submit projects before September 11 at 16:00 UTC ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/RYYOGLIJFXKZOSU4PAS2SBO7TWKRGYU4/  more info]).
* The [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|Campaign Events]] extension is now available on Meta-Wiki, Arabic Wikipedia, Igbo Wikipedia, and Swahili Wikipedia, and can be requested in other language wikis.
* The Campaigns teams would like to learn more about how your communities do online collaboration such as WikiProjects, please [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScKWHPjSjSqOmca8E-eQl1HHUxYRbB4QeEV3zR2bd1_tcwuMg/viewform  take this Google Form survey] or share examples of [[m:Campaigns/WikiProjects|successful collaborations on Meta Wiki]].
* Editors using the iOS Wikipedia app who have more than 50 edits can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits#Add an image|Add an Image]] feature. This feature presents opportunities for small but useful contributions to Wikipedia.
* Applications for the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal|Product and Technology Advisory Council (PTAC)]] are still open until September 16.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Equity|Equity]]'''
&lt;small&gt;''See also a list of all movement events: [[m:Special:AllEvents|on Meta]]''&lt;/small&gt;
*Central Asian community members share [[diffblog:2024/08/24/central-asian-community-members-share-their-thoughts-on-wikimania-2024/|their thoughts on Wikimania 2024]].
*Take a look at updates on new feature developments and improvements in various [[mediawikiwiki:Wikimedia Language and Product Localization#Projects|language-related technical projects]] in the July 2024 edition of the [[diffblog:2024/08/23/language-and-internationalization-newsletters-3-2/|Language and internationalization newsletter]].
*The [[m:Grants:Conference|Conference and Events Fund]] is open for submission until September 2.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Safety &amp; Integrity|Safety &amp; Integrity]]'''
&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter  Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com  Policy blog]''&lt;/small&gt;
*Meet the Wikimedia Foundation [[diffblog:2024/08/15/meet-the-wikimedia-foundation-global-advocacy-team/|Global Advocacy Team]].

'''Board and Board committee updates'''
&lt;small&gt;''See [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;
*[[diffblog:2024/08/22/some-next-steps-on-a-movement-charter/|Some next steps on a movement charter]]: A message from Wikimedia Foundation CEO, Maryana Iskander, Chair of Board of Trustees, Nataliia Tymkiv, and Chair of Governance Committee, Dariusz Jemielniak.
*[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|Elections]] for four community-and-affiliate elected seats on the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation will be held from September 3 to September 17. To learn more about the candidates, watch this [https://www.youtube.com/watch?v=QfbjhJiy41E&amp;list=PLhV3K_DS5YfJdC5P86rsDsUtxEow0gDnR&amp;t=6582s  short &quot;Meet the Candidates&quot; presentations].

'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''
&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [[diffblog:tag/wikimedia-world/|Wikimedia World]]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]:&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Topics''': [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]] · [[outreach:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]] · [[m:The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Wikimedia Projects''': [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Regions''': [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/08-02|Help translate]]'''

Previous editions of this bulletin are on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin#Issues|Meta]]. Let askcac{{@}}wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:06, 29 ਅਗਸਤ 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=27364928 --&gt;

== Indic Technical Consultations 2024 ==

ਪਿਆਰੇ ਸਾਥੀਓ,

[[m:Indic MediaWiki Developers User Group|ਇੰਡਿਕ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਡਿਵੈਲਪਰਸ ਯੂਜ਼ਰ ਗਰੁੱਪ]] ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਕਨੀਕੀ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਭਾਈਚਾਰਾ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇੱਕ ਭਾਈਚਾਰਾ ਤਕਨੀਕੀ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਝਣਾ, ਆਮ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਕਾਸ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।

ਇਸਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਅਤੇ ਸੁਝਾਅ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਉੱਤੇ ਜਾ ਕੇ ਸਰਵੇਖਣ ਫਾਰਮ (ਕਿਸੇ ਵੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ) ਭਰੋ।
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfvVFtXWzSEL4YlUlxwIQm2s42Tcu1A9a_4uXWi2Q5jUpFZzw/viewform?usp=sf_link

ਇਸ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਤੀ 21 ਸਤੰਬਰ 2024 ਹੈ।

ਇਸ ਗਤੀਵਿਧੀ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਦੇਖੋ: https://w.wiki/AV78

ਇਹ ਸਰਵੇਖਣ {ਤੁਹਾਡੀ ਭਾਸ਼ਾ} ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਸਰਵੇਖਣ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਵੀ ਭਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਜਾਂ ਸੁਝਾਅ ਦਰਜ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ।

ਤੁਹਾਡੇ ਯੋਗਦਾਨਾਂ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ!

[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 13:33, 9 ਸਤੰਬਰ 2024 (UTC), ਇੰਡਿਕ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਡਿਵੈਲਪਰਸ ਦੀ ਤਰਫੋਂ
&lt;!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_Tech_Consults_2024/pa&amp;oldid=27434533 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin September Issue 1&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
&lt;!-- Intended publication date: August 29, 2024 // covering period from August 28 to September 11--&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|link=]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation over the first half of September 2024. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/09-01|Translate]].''&lt;/div&gt;
----
'''Upcoming and current events and conversations'''
&lt;small&gt;''[[:m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Talking: 2024|Talking: 2024]] continues''&lt;/small&gt;
* The Voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|2024 Board of Trustees election]] is open until September 17. Go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/400|SecurePoll]] voting page to vote.
* [[m:Wikisource Conference 2025/Scholarships|Scholarship application for Wikisource Conference 2025]] in Bali, Indonesia is open until September 20.
* [[m:WikiConference Nigeria 2024/Scholarship|WikiConference Nigeria 2024]] will be held in Abuja, Nigeria from September 12–14.
* [[m:Wikimedia CEE Meeting 2024|Wikimedia CEE Meeting 2024]] will take place in Istanbul, Türkiye on September 20–22.
* [[m:Celtic Knot Conference 2024|Celtic Knot Wikimedia Languages Conference]] will take place in Waterford City, Ireland on September 25–27'''.'''
* [[m:ItWikiCon/2024|Italian WikiConference]] will be held in Padua, Italy on September 27–29.
* Join [[c:Commons:Wiki Loves Onam 2024|Wiki Loves Onam]], a photo campaign dedicated to documenting the vibrant and colorful festival of Onam on Wikimedia Commons. The campaign runs until September 30.


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Infrastructure|Infrastructure]]'''
&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Web team's projects|Web]]&amp;nbsp;· [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on Mediawiki.org]]''&lt;/small&gt;
* Users of all Wikis will have access to Wikimedia sites as read-only for a few minutes on September 25, starting at 15:00 UTC. [[phab:T370962|This]] is a planned [[m:Tech/Server switch|datacenter switchover for maintenance purposes]].
* The Alternative Text suggested edits feature has now been fully deployed to production on the iOS App for Spanish, Portuguese, Chinese, and French Wikipedias! This feature, part of [[m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product &amp; Technology OKRs#WE1.2|WE1.2]], is designed to enhance how newcomers add alt text to images, aiming to improve accessibility and engagement. For more details, visit the [[mediawikiwiki:Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project/Alt Text Experiment|project page]] and explore the new feature in the app!
* Editors and volunteer developers interested in data visualization can now test the new software for charts. Its early version is available on beta Commons and beta Wikipedia. This is an important milestone before making charts available on regular wikis. You can [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|read more about this project update]] and help test the charts.
* A new draft text of a policy discussing the use of Wikimedia’s APIs [[m:Special:MyLanguage/API Policy Update 2024|has been published on Meta-Wiki]]. The draft text does not reflect a change in policy around the APIs; instead, it is an attempt to codify existing API rules. Comments, questions, and suggestions are welcome on [[m:Talk:API Policy Update 2024|the proposed update’s talk page]] until September 13 or until those discussions have concluded.
* More recent tech updates from [[diffblog:2024/09/03/tech-news-2024-36/|Tech News]].
* The [[f:Wikifunctions:Status updates/2024-09-06|latest status updates]] from Wikifunctions.
* [[m:Campaigns/WikiProjects|Help us find WikiProjects]] or other online collaboration spaces!


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Equity|Equity]]'''
&lt;small&gt;''See also a list of all movement events: [[m:Special:AllEvents|on Meta]]''&lt;/small&gt;
* [[diffblog:2024/09/04/revamping-movement-strategy-grants-with-hub-focus/|Revamping Movement Strategy Grants]] with Hub Focus.
* Watch the recordings of Let's Connect Grantee Partner Learning Conversation: [https://www.youtube.com/watch?v=aMmCJe4lyRs  Conversation #1 with Wiki in Africa, Wiki Advocates Philippines, and Indic MediaWiki Developers UG] and [https://www.youtube.com/watch?v=ddHt4opRpqg  Conversation #2 with Wikimedia Community UG Malta, Wikimedia MA UG, and Wikimedia Canada].


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Safety &amp; Integrity|Safety &amp; Integrity]]'''
&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter  Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com  Policy blog]''&lt;/small&gt;
* Wikimedia Foundation defeats gambling magnate’s [[diffblog:2024/08/26/wikimedia-foundation-defeats-gambling-magnates-lawsuit-in-germany/|lawsuit in Germany]].
* Wikimedia Indonesia and UNESCO Jakarta [[diffblog:2024/09/03/wikimedia-indonesia-and-unesco-jakarta-team-up-against-harmful-content-online/|Team Up Against Harmful Content Online]].
* Child Rights Impact Assessment at EduWiki Knowledge Showcase and more: [[diffblog:2024/08/30/dont-blink-protecting-the-wikimedia-model-its-people-and-its-values-in-july-2024/|Latest updates]] from the Global Advocacy team.
* Protecting the people: [[diffblog:2024/09/08/protecting-the-people-some-recommendations-for-safety-while-contributing-to-wikimedia-projects/|Some recommendations for safety]] while contributing to Wikimedia projects.


'''Board and Board committee updates'''
&lt;small&gt;''See [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;
* The Movement Charter Drafting Committee published their [[diffblog:2024/08/30/recommendations-for-next-steps-from-the-mcdc-and-farewell/|recommendations]] and bid farewell.
* Read updates from the [[diffblog:2024/09/03/updates-from-the-july-2024-wikimedia-endowment-board-meeting/|July 2024 Wikimedia Endowment Board Meeting]].
* Learn more about 12 candidates running for 4 seats on the Board by [[m:Wikimedia Foundation elections/2024/Candidates|reading their statements]] and their [[m:Wikimedia Foundation elections/2024/Questions for candidates|answers to community questions]].
* See the new [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|members of the U4C]] following the results of the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) special election, a new decision making group that will enforce the UCoC in specific circumstances.


'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''
&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [[diffblog:tag/wikimedia-world/|Wikimedia World]]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]:&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Topics''': [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]] · [[outreach:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]] · [[m:The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Wikimedia Projects''': [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Regions''': [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/09-01|Help translate]]'''

Previous editions of this bulletin are on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin#Issues|Meta]]. Let askcac{{@}}wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:40, 12 ਸਤੰਬਰ 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=27427202 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin September Issue 2&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
&lt;!-- Intended publication date: August 29, 2024 // covering period from August 28 to September 11--&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|link=]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'' Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation over the second half of September 2024. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/09-02|Translate]].''&lt;/div&gt;
----

'''Upcoming and current events and conversations'''
[[File:Wikimedia United Nations General Assembly 2024 Hero Image.png|alt=Wikimedia at the United Nations General Assembly HQ|Wikimedia event at the United Nations|thumb]]
&lt;small&gt;''[[:m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Talking: 2024|Talking: 2024]] continues''&lt;/small&gt;
* &quot;[[diffblog:2024/09/24/wikimania-katowice-coverage-travels-around-the-world/|Wikimania Katowice coverage travels around the world]]&quot; – a curated list of community and media coverage of Wikimania 2024. Over 100 pieces so far have been published about the event.
* [[m:Campaigns/Future of WikiForHumanRights/Regional Conversations/Home|WikiForHumanRights]] will lead a conversation about the future of the campaign with [[m:Event:Campaigns/Future of WikiForHumanRights/Regional Conversations/Africa|the Africa region]] on September 25 at 15:00 UTC.
* [[m:Grants:Knowledge Sharing/Connect|Let’s Connect]]: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc2ZlVtIB_sVsnuvJ7NogSJ9DHOWnafOnQg2RyjjpwvYLKPRw/viewform “Technology for Language Diversity in Wikimedia”] will take place on September 26 at 15:00 UTC.
* [[m:Wikisource Conference 2025|Wikisource Conference 2025]], the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfKU36artM5fVRFeG9GAZGhJSVFJKlACkywvE522fJ6zBf_nA/viewform deadline for scholarship applications]  has been extended to September 29.
* [[m:EU policy/Big Fat Brussels Meeting 9|Big Fat Brussels Meeting 9]] will be held in Brussels, Belgium from September 29–30'''.'''
* [[m:WikiConference North America|WikiConference North America]] will be held in Indianapolis, USA from October 3–6.
* [[m:WikiIndaba conference 2024|WikiIndaba Conference 2024]] will be held in Johannesburg, South Africa from October 4–6.
* [[m:3rd Wikimedia Technology Summit (WTS 2024)|Wikimedia Technology Summit (WTS 2024)]]: will be held in Hyderabad, India from October 4–5.
* [[m:ESEAP Hub/Meetings/6 October 2024|ESEAP Community Call]] will be held on October 6 at 07:00 UTC.
* [[m:Wikimedia+Libraries International Convention 2025|Wikimedia+Libraries International Convention 2025]] is accepting submissions until October 6.
* [[mw:Translation suggestions: Topic-based &amp; Community-defined lists/Community space/Conversations|The Language and Product Localisation]] team is hosting two office hours to discuss this year's plans and gather feedback from event organizers. The first session is October 5 at 16:00 UTC (Europe-Africa-Americas friendly), and the second is on October 6 at 03:00 UTC (Asia-Pacific friendly).

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Infrastructure|Infrastructure]]'''
&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Web team's projects|Web]]&amp;nbsp;· [[:f:Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on Mediawiki.org]]''&lt;/small&gt;
* '''MediaWiki Product Insights''': The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/August 2024|latest edition]] includes details about: research about [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Hooks|hook]] handlers to help simplify development, research about performance improvements, work to improve the REST API for end-users, and more.
* '''Tech News''': Find out about the new automated [[m:Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page, the latest Wishlist focus area, [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template recall and discovery]], and more [[diffblog:2024/09/17/tech-news-2024-38/|recent tech updates]].
* '''Wikidata Query Service''': [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|A new change to Wikidata Query Service]] will impact certain uses. The project will enter a transition period until the end of February 2025. For more details, visit the [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|announcement page]].
* '''Wikimedia Enterprise''': [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api/ Enhanced Free API Accounts]: Recurring Credits and More Frequent Updates, [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/ early beta release of Structured Contents in Snapshot API], and [https://enterprise.wikimedia.com/blog/hugging-face-dataset/ early beta dataset release to Hugging Face].
* '''Wikifunctions''': [https://www.wikifunctions.org/wiki/Wikifunctions:Status_updates/2024-09-20 Status updates] from September 20.
* '''Wikipedia Mobile Apps:''' Over 20,000 images have been added via the &quot;Add an Image&quot; feature on both iOS and Android ([[phab:T372954|T372954]])!
* '''Knowledge is Human:''' Read about ongoing work on the 2024 iteration of the [[m:Wikimedia Foundation/Communications/Knowledge is Human|&quot;Knowledge is Human&quot; public awareness campaign]]
* '''Server Switch''': A [[m:Tech/Server switch|server switch]] was completed successfully on September 25 with a read-only time of only [[wikitech:Switch Datacenter#Past Switches|2 minutes 45 seconds]].


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Equity|Equity]]'''
&lt;small&gt;''See also a list of all movement events: [[m:Special:AllEvents|on Meta]]''&lt;/small&gt;
* '''Wikimedia Research Showcase''': Watch [https://www.youtube.com/live/USzLGJ5LLC8 the latest showcase] with the theme of [[mw:Wikimedia Research/Showcase|Curation of Wikimedia AI Datasets]].
* '''Conference and Event Fund''': [[m:Grants:Conference/Updates/September 2024|Updates and changes to the Conference and Event Fund program]] beginning in September 2024.


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Safety &amp; Integrity|Safety &amp; Integrity]]'''
&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog]''&lt;/small&gt;
* '''UN Summit of the Future Action Days:''' Watch the [https://webtv.un.org/en/asset/k11/k11syjqt72 Wikimedia event] titled &quot;[[foundationsite:advocacy/power-of-the-commons-unga-event/|The Power of the Commons: Digital Public Goods for a more secure, inclusive, and resilient world]]&quot; at The Summit of the Future. This is expected to result in a negotiated Global Digital Compact, which represents the final phase of our movement-wide [[m:Global Digital Compact Wikimedia Advocacy Collaboration 2024|campaign to impact the text of the Global Digital Compact]].
* '''Wikipedia and the Digital Services Act''': [https://wikimedia.brussels/wikipedia-and-the-digital-services-act-lessons-on-the-strength-of-community-and-the-future-of-internet-regulation/ Lessons on the strength of community and the future of internet regulation].


'''Foundation statements''' 
* [[foundationsite:news/2024/09/21/un-general-assembly-wikipedia-future-internet/|Ahead of UN General Assembly, Wikimedia Foundation calls on governments to ensure the future internet is shaped by communities for the public interest.]]


'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''
&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [[diffblog:tag/wikimedia-world/|Wikimedia World]]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]:&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Topics''': [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]] · [[outreach:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]] · [[m:The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Wikimedia Projects''': [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Regions''': [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/09-02|Help translate]]'''

Previous editions of this bulletin are on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin#Issues|Meta]]. Let askcac{{@}}wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 17:10, 27 ਸਤੰਬਰ 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=27522678 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin October Issue 1&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
&lt;!-- Intended publication date: October 10, 2024 // covering period from September 26 to October 9--&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|link=]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation over the first half of October 2024. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/10-01|Translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----

'''Upcoming and current events and conversations'''

[[File:WikiArabia Oman Clipart 6.svg|alt=WikiArabia 2024|WikiArabia 2024|thumb]]

&lt;small&gt;''[[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Talking: 2024|Talking: 2024]] continues''&lt;/small&gt;

* [https://ae.wikimedia.org/wiki/2024:WikiArabia WikiArabia Conference 2024] will be held in Muscat, Oman, from October 25 to 27.
* [[m:WikiConvention francophone/2024|WikiConvention francophone 2024]] will be held in Québec, Canada, from November 2 to 3.
* [[m:Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|AffCom, Case Review Committee (CRC) and the Ombuds commission (OC)]] are seeking new member applications from October 14.


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Infrastructure|Infrastructure]]'''

&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Web team's projects|Web]]&amp;nbsp;· [[:f:Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on Mediawiki.org]]''&lt;/small&gt;

* '''Tech News''': Updates on Dark Mode, Vector 2022 skin, CampaignEvents extension, and more on [[diffblog:2024/09/30/tech-news-2024-40/|tech news]].
* '''Translation suggestion:''' Sign up to participate in the test project, [[mw:Translation suggestions: Topic-based &amp; Community-defined lists|Translation suggestions: Topic-based &amp; Community-defined lists]], which will help organisers identify and add relevant content based on high-impact topics to their Wikipedia.
* '''Wikifunctions''': [[f:Wikifunctions:Status updates/2024-09-26|Status updates]] from September 26.
* '''Wikipedia Apps:''' Check out the latest issue of the [[m:Wikimedia Apps/Newsletter/Third quarter of 2024|Apps Quarterly Newsletter]]!


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Equity|Equity]]'''

&lt;small&gt;''See also a list of all movement events: [[m:Special:AllEvents|on Meta]]''&lt;/small&gt;

* '''WikiWomen Summit''': [[diffblog:2024/09/27/event-summary-wikiwomen-summit-at-wikimania-2024/|Event summary]] at Wikimania 2024.
* '''[[m:Special:MyLanguage/Grants:Knowledge Sharing/Connect|Let's Connect]]''': Watch recordings of the session [https://www.youtube.com/watch?v=1d6vGsmkWmQ Technology for Language Diversity in Wikimedia].
* '''WikiLearn''': [[diffblog:es/2024/10/03/wikilearn-news-september-2024/|The latest online learning opportunities]] created by Wikimedians for Wikimedians.
* '''Indonesia:''' [[diffblog:2024/10/08/training-for-indonesian-wikipedia-administrators-to-safeguard-knowledge-integrity-ahead-of-the-regional-elections/|Training for Indonesian Wikipedia Administrators]] to Safeguard Knowledge Integrity Ahead of the Regional Elections


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Safety &amp; Integrity|Safety &amp; Integrity]]'''

&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog]''&lt;/small&gt;

* '''Mexico:''' [[diffblog:2024/10/06/wikimedia-foundation-files-amicus-brief-in-mexico-urging-continued-use-of-intermediary-liability-protections-for-user-generated-content-in-richter-v-google/|Wikimedia Foundation files amicus brief in Mexico]] urging continued use of intermediary liability protections for user-generated content in Richter v. Google.
* '''Paraguay:''' [[diffblog:2024/10/08/wikimedia-foundation-to-paraguayan-supreme-court-do-not-allow-people-to-abuse-the-law-to-suppress-legitimate-information/|Wikimedia Foundation to Paraguayan Supreme Court:]] Do not allow people to abuse the law to suppress legitimate information
* '''Global:''' Celebrating a legal victory in Germany against censorship, reflections on Open Culture strategic workshop, and [[diffblog:2024/09/23/dont-blink-protecting-the-wikimedia-model-its-people-and-its-values-in-august-2024/|more global advocacy updates]].


'''Board and Board committee updates'''

&lt;small&gt;''See [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;

* '''Board Governance''': [[listarchive:list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/MJ6DHSM3SKPBPONNPFI3NU2IGQHVEUUF/|Update from Wikimedia Foundation Board Governance Committee]], a proposal to ask for help and co-creation in [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard/mapping|Movement Charter Mapping Exercise]]. 


'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''

&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [[diffblog:tag/wikimedia-world/|Wikimedia World]]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]:&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Topics''': [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]] · [[outreach:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]] · [[m:The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Wikimedia Projects''': [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Regions''': [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/10-01|Help translate]]'''

Previous editions of this bulletin are on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin#Issues|Meta]]. Let askcac[[File:At sign.svg|16x16px|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:31, 10 ਅਕਤੂਬਰ 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=27564558 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin October Issue 2&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
&lt;!-- Intended publication date: 24 October, 2024 // covering period from 10 October to 23 October --&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|link=]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation over the second half of October 2024. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/10-02|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----

'''Upcoming and current events and conversations'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''[[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Talking: 2024|Talking: 2024]] continues''&lt;/small&gt;
[[File:WikiForHumanRight 2023 Logo SVG.svg|alt=WikiForHumanRights|WikiForHumanRights|thumb]]

*[https://www.fastcompany.com/91210242/how-wikipedia-is-staying-relevant-in-the-ai-era How Wikipedia is staying relevant in the AI era]: Wikimedia Foundation CEO Maryana Iskander talks about Wikipedia and AI in an interview with the ‘Rapid Response’ podcast.
*[[metawiki:Campaigns/Future_of_WikiForHumanRights|Wiki for Human Rights]] is organizing a call for South Asia, East, Southeast Asia and the Pacific communities to discuss the Future of WikiForHumanRights on October 24 at 10 UTC.
*[[metawiki:Event:CampaignEvents extension for Indonesian Wikipedia|Campaign Events tool]]: a call with the Indonesian communities will be hosted on October 25.
*[[mediawikiwiki:Translation suggestions: Topic-based &amp; Community-defined lists|Translation suggestions: Topic-based &amp; Community-defined lists project]]: an office hour with event/campaign organisers and contributors who use [[mediawikiwiki:Content translation|Content Translation]] tool will be hosted on October 26th. Visit [[mediawikiwiki:Translation suggestions: Topic-based &amp; Community-defined lists/Community space/Conversations|this page]] for more details.


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Infrastructure|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Web team's projects|Web]]&amp;nbsp;· [[:f:Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

*'''Tech News''': In issue [[diffblog:2024/10/14/tech-news-2024-42/|2024/42]], read about the removal of the Structured Discussion extension (also known as Flow), work on making text searches easier, and more. In issue [[diffblog:2024/10/22/tech-news-2024-43/|2024/43]], read about improvements to mobile app navigation, temporary accounts pilot details, the [[:mw:Reading/Web/Content Discovery Experiments|Content Discovery Experiments]], and more updates.
*'''MediaWiki''': The latest monthly [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/MediaWiki_Product_Insights/Reports/September_2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available and include updates on Wikimedia’s authentication system, research to simplify feature development in the MediaWiki platform, and more.
*'''CampaignEvents extension''': The [[metawiki:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] provides tools to create, manage, and promote collaborative activities on the wikis, such as edit-a-thons, meetups, and more. You can visit the [[metawiki:CampaignEvents/Deployment_status|Deployment page]] to learn how to get the extension on your wiki.
*'''Research:''' The Research team and collaborators are launching [[metawiki:Research:Wikipedia_Administrator_Recruitment,_Retention,_and_Attrition|new research on editors with extended rights]].
*'''New Content Translation feature''': Translators using Content Translation on wikis with mobile support can now customize their article suggestions with 41 filtering options. [[mediawikiwiki:Content_translation/Section_translation#Try_the_tool|This feature]] helps translators find relevant articles based on their interests for translation.
*'''Wikifunctions:''' We are collecting [[f:Wikifunctions:Project_chat#Feedback_on_the_%22About%22_widget_on_Wikifunctions|feedback on the &quot;About&quot; widget]] that shows more info about the functions. Also, status updates from [[f:Wikifunctions:Status_updates/2024-10-11|October 11]] and [[f:Wikifunctions:Status_updates/2024-10-17|October 17]].
*'''Temporary Accounts:''' Temporary accounts will begin rolling out on '''October 29''' to production wikis with an aim to do a complete deployment by May 2025. You can see the deployment plan and timeline on the [[mw:Trust_and_Safety_Product/Temporary_Accounts#September_2024:_Deployment_plan_is_ready!|project page]]. As we rollout this change, it is likely that some tools (gadgets, user scripts, templates and bots) will be impacted by it. We have a [[mw:Trust_and_Safety_Product/Temporary_Accounts/For_developers#FAQ_for_developers|developer FAQ]]'' ''to help developers with making necessary changes to their maintained tool(s). Please let us know on [[mw:Help_talk:Temporary_accounts|our talk page]] if you have any tool in mind that may need updating or if you need help with updating your maintained tools.
*'''Knowledge is Human campaign:''' The Communications department has just launched [[metawiki:Wikimedia_Foundation/Communications/Knowledge_is_Human|a public awareness campaign]] ([https://wikimediafoundation.org/our-work/knowledge-is-human/ landing page]) to showcase how real articles are edited and highlight Wikipedia as a source of information ahead of the [[:en:Wikipedia:Fundraising/2024_banners|2024 “Big English” fundraising drive]].


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Equity|Equity]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also a list of all movement events: [[m:Special:AllEvents|on Meta-Wiki]]''&lt;/small&gt;

*'''Grants''': Announcing the [[diffblog:2024/10/09/announcing-the-newest-round-of-knowledge-equity-fund-grantees/|newest round of Knowledge Equity Fund grantees]].
*'''Wikimedia Research Showcase''': Watch [https://www.youtube.com/live/61j55R7UZZA the latest showcase] with the theme of [[mediawikiwiki:Wikimedia_Research/Showcase|Wikipedia for Political and Election Analysis]].


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Safety &amp; Integrity|Safety &amp; Integrity]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog]''&lt;/small&gt;

*'''Latest transparency report''': The latest Transparency Report, covering the period from January to June 2024, is now live on [[foundationsite:about/transparency/|the Foundation website]]. View also [[diffblog:2024/10/10/the-wikimedia-foundations-latest-transparency-report-2/|highlights from the report]].


'''Board and Board committee updates'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;

*'''Board Elections''': [[metawiki:Wikimedia_Foundation_elections/2024/Announcement/Results_(long_version)|Preliminary results of the 2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] has been announced.
*'''Affiliates Strategy''': [[metawiki:Affiliations_Committee/News/Issue_3#Affiliate_Strategy_Updates|Implementation status of a new affiliate health criteria and changes to User Groups recognition process]].


'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]:&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Topics''': [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]] · [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]] · [[m:The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Wikimedia Projects''': [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Regions''': [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/10-02|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let askcac[[File:At sign.svg|16x16px|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
 &lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:52, 24 ਅਕਤੂਬਰ 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=27655236 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin November Issue 1&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
&lt;!--Intended publication date: Nov 7 // covering period from to Oct 24 - Nov 6 --&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|link=]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation over the first half of November 2024. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/11-01|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----

[[File:Mārtiņš Bruņenieks.jpg|alt=WikiCelebrate Mārtiņš Bruņenieks|WikiCelebrate Mārtiņš Bruņenieks|thumb]]
'''Upcoming and current events and conversations'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''[[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Talking: 2024|Talking: 2024]] continues''&lt;/small&gt;
* '''Commons Community Call:''' The first [[:commons:Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|community call]] with Wikimedia Commons volunteers and stakeholders to help prioritize support efforts for 2025-2026 Fiscal Year will take place on November 21. The theme of this call will be about how content should be organised on Wikimedia Commons. The call will be hosted by Chief Product and Technology Officer Selena Deckelmann.
* '''Conferencia Justicia climática Perú 2024:''' [[:m:Conferencia Justicia climática Perú 2024|Conference on climate justice, indigenous voices and Wikimedia platform]] will be held in Huaraz, Peru from November 8 to 10.
* '''Affiliations Committee:''' [[m:Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|Applications for joining the Affiliations Committee]] is open until November 18.
* '''Ombuds Commission and Case Review Committee: '''[[m:Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|Applications for joining the Ombuds commission]] and the Case Review Committee are open until December 2.
* '''Language community meeting:''' A [[:mw:Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#29 November 2024|language community meeting]] will be hosted on November 29, 16:00 UTC, discussing technical updates and problem-solving.


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Infrastructure|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Web team's projects|Web]]&amp;nbsp;· [[:f:Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

* '''Advisory Council''': [[m:PTAC|The new Product and Technology Advisory Council (PTAC) was announced]]. The PTAC will try to publish a set of community-validated recommendations that can serve as a potential 2-3 year blueprint for product and technical success.
* '''Wikifunctions''': The Abstract Wikipedia team is working toward a rewrite of our backend services in a different programming language, likely Rust. [[wikifunctions:Wikifunctions:Status updates/2024-11-01|More status updates]].
* '''Tech News''': [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GuidedTour|The Guided Tour extension]], which help newcomers understand how to edit, now works with [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Dark mode|dark mode]]; Wikipedia readers can now download a browser extension to experiment with potential features that [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments|making it easier for readers to discover information on the wikis]]. More tech updates from tech news [[diffblog:2024/10/30/tech-news-2024-44/|44]] and [[diffblog:2024/10/22/tech-news-2024-43/|43]].
* '''Temporary accounts:''' Logged-out editors on 12 wikis, including Norwegian, Romanian, Serbian, Danish, and Cantonese Wikipedia, receive [[mw:Special:Mylanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] now. This new account type enhances the privacy of logged-out editors and makes it easier for community members to communicate with them. [[diffblog:2024/11/05/say-hi-to-temporary-accounts-easier-collaboration-with-logged-out-editors-with-better-privacy-protection/|Read the new Diff post to learn more about temporary accounts]].
* '''Mobile apps:''' The Mobile Apps team has released an [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Navigation Refresh#Phase 1: Creating a user Profile Menu (T373714)|update]] to the iOS app’s navigation, now available in the latest App store version.
* '''Campaign Events Extension''': The [[m:CampaignEvents|Campaign Events extension]] is now live on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|two more wikis]], Wikidata and the Spanish Wikipedia.
* '''Admin Retention''': A survey on [[m:Research:Wikipedia Administrator Recruitment, Retention, and Attrition|Wikipedia Administrator Recruitment, Retention, and Attrition]] is open until November 11. As part of the Foundation's 2024-2025 Annual Plan, the research team and collaborators are studying recruitment, retention, and attrition patterns among long-tenured community members in official moderation and administration roles.
* '''Knowledge is Human:''' The [[foundationsite:our-work/knowledge-is-human/|campaign web page]], which educates visitors on Wikipedia’s model and why it’s trustworthy, has earned over 140,000 clicks. The campaign has increased pageviews on WikimediaFoundation.org by more than 50%.


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Equity|Equity]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also a list of all movement events: [[m:Special:AllEvents|on Meta-Wiki]]''&lt;/small&gt;

* '''WikiCelebrate''': From making a minor maintenance edit in 2005 to being one of the most appreciated Wikimedians in the Central Eastern European (CEE) region: this month [[diffblog:2024/10/29/from-closing-tags-to-opening-collaborations-wikicelebrating-martins-brunenieks/|we celebrate Mārtiņš Bruņenieks]].
* '''Wiki Loves Earth:''' [[diffblog:2024/10/25/mountains-birds-and-lakes-wiki-loves-earth-2024-central-asia-edition/|Mountains, Birds and Lakes – Central Asia Edition]]
* '''Future of Language Incubation''': As part of a new [[mw:Future of Language Incubation|Future of Language Incubation]] initiative to support language onboarding, Wikipedia is now live for five languages: Pannonian Rusyn, Tai Nüa, Iban, Obolo, and Southern Ndebele.


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Safety &amp; Integrity|Safety &amp; Integrity]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog]''&lt;/small&gt;

* '''Global Advocacy''': Reflecting on the anniversary of the EU’s Digital Service Act (DSA), Wikimedians share successes and public policy priorities at digital rights Global Gathering event, and [[diffblog:2024/11/04/dont-blink-protecting-the-wikimedia-model-its-people-and-its-values-in-september-2024/|more global advocacy updates]].


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024/Reports|quarterly Metrics Reports]]''&lt;/small&gt;

* '''English Fundraising''': [[diffblog:2024/10/22/the-road-to-launch-wikimedias-2024-english-fundraising-campaign/|The Road to Launch: Wikimedia’s 2024 English Fundraising Campaign]].
* '''Fundraising Report''': Our [[m:Fundraising/2023-24 Report|annual fundraising report]] for the 2023-2024 fiscal year is published. Last year, we had over 8 million donors giving an average donation of m:Fundraising/2023-24 Report0.58. We ran campaigns in 33 countries, 18 languages, and received donations from over 200 countries.


'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]:&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Topics''': [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]] · [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]] · [[m:The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Wikimedia Projects''': [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Regions''': [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/11-01|Help translate]]'''

Previous editions of this bulletin are on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin#Issues|Meta-Wiki]]. Let askcac[[File:At sign.svg|16x16px|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 22:34, 7 ਨਵੰਬਰ 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=27710067 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin November Issue 2&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
&lt;!--Intended publication date:  // covering period from Nov 7 to Nov 21 --&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|link=]]

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation from November 7 to November 21, 2024. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/11-02|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----

'''Upcoming and current events and conversations'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''[[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Talking: 2024|Talking: 2024]] continues''&lt;/small&gt;
[[File:Wikimania.svg|alt=Wikimania logo|thumb|150px|Scholarships open for Wikimania 2025]]
* '''Conversation with the trustees:''' Speak directly with the Wikimedia Foundation trustees about their work at the [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/2024-11-27 Conversation with Trustees|next Conversation with the Trustees]] on 27 November from 12:00 – 13:30 UTC.
* '''Wikimedia Hackathon:''' [[diffblog:2024/11/13/registration-is-now-open-for-the-2025-wikimedia-hackathon/|Registration is now open]] for the 2025 Wikimedia Hackathon which will be held in Istanbul, Turkey, May 2–4, 2025. 
* '''Language Community:''' [[mw:Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#29 November 2024|The next language community meeting]] will be held on November 29 at 16:00 UTC.
* '''Wikimania 2025:''' [[diffblog:2024/11/07/apply-for-a-scholarship-for-wikimania-2025/|Application for scholarship]] to attend Wikimania 2025 in Nairobi is open until the end of December 8.
* '''Central Asian WikiCon:''' [[m:Central Asian WikiCon 2025|The Central Asian WikiCon 2025]] will take place on April 19–20, 2025, in Tashkent, Uzbekistan. [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdcEkOAaScx42HW_xvo4Oi_y3ZM5IEQ9P_fln4-gVehxLmbrQ/viewform Applications to be part of the Program and Scholarship Committee] is open until November 30.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Infrastructure|Infrastructure]]'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Web team's projects|Web]]&amp;nbsp;· [[:f:WikiFunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

* '''Tech News:''' Admins and users of the Wikimedia projects [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Automoderator#Usage|where Automoderator is enabled]] can now monitor and evaluate important metrics related to Automoderator's actions; Stewards can now make [[m:Special:MyLanguage/Global blocks|global account blocks]] cause global [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblocks]]. Learn about the latest tech updates from tech news  [[diffblog:2024/11/04/tech-news-2024-45/|45]], [[diffblog:2024/11/12/tech-news-2024-46/|46]], and [[diffblog:/024/11/19/tech-news-2024-47/|47]].
* '''Wikifunctions''': [[f:WikiFunctions:Status updates/2024-11-13|Wikifunctions now has a new Type]]: [https://www.wikifunctions.org/view/en/Z19677 rational numbers]. They expand the ability to deal with numbers considerably, allowing us to work with fractions and decimals, and not just whole numbers anymore. [[f:WikiFunctions:Status updates|More status updates]].
* '''Temporary accounts:''' We are rolling out [[mw:Help:Temporary accounts|temporary accounts for unregistered (logged-out) editors]] for more wikis including Romanian, Serbian, Danish, and Norwegian Bokmål.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Equity|Equity]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also a list of all movement events: [[m:Special:AllEvents|on Meta-Wiki]]''&lt;/small&gt;

* '''Language &amp; Internationalization:''' [[mw:Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2024/October|The fifth edition of the Language &amp; Internationalization newsletter]] is available. Some [[diffblog:2024/11/06/language-and-internationalization-newsletters-5/|key highlights]]: Mooré Wikipedia is live; Keyboard Layouts for Multiple Languages Added; New Projects Added to Translatewiki.net.
* '''Wikimedia Research Showcase''': Watch [https://youtube.com/live/oH0PCNIzF0E?feature=share the latest showcase] which looked at [[mw:Wikimedia Research/Showcase| external factors that help different language versions of Wikipedia thrive]].
* '''Wikipedia Library''': [[diffblog:2024/11/18/whats-new-in-the-wikipedia-library-july-september-2024/|What's new]] in the Wikipedia Library?
* '''Tulu Wikisource''': [[diffblog:2024/11/19/welcoming-tulu-wikisource/|Welcoming]] Tulu Wikisource.
* '''CEE Meeting 2024''': [[diffblog:2024/11/19/central-asian-community-members-experiences-and-highlights-from-the-cee-meeting-2024/|Highlights]] from Central Asian community members at the CEE Meeting 2024.
* '''Let's Connect:''' Let's Connect Learning clinic on [[m:Event:Let's Connect Learning Clinic: Gender Sensitivity Training|Gender Sensitivity Training within Wikimedia communities]] was held on November 22.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''See also: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024/Reports|quarterly Metrics Reports]]''&lt;/small&gt;

* '''Audit reports 2023-24:''' [[diffblog:2024/11/07/highlights-from-the-fiscal-year-2023-2024-wikimedia-foundation-and-wikimedia-endowment-audit-reports/|Highlights]] from the fiscal year 2023–2024 Wikimedia Foundation and Wikimedia Endowment audit reports.
* '''Wikimedia Enterprise:''' [[diffblog:2024/11/07/wikimedia-enterprise-financial-report-fiscal-year-2023-2024/|Financial report]] of Wikimedia Enterprise for the fiscal year 2023–2024.

'''Board and Board committee updates'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;

* '''Board Updates''': The Board met in Katowice, Poland on August 5 and held its quarterly business meeting before Wikimania. Learn more about the [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard|outcomes of the meeting]].
* '''AffCom''': The Affiliates Committee has [[listarchive:list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/2UUDICRTMP3KTCZLW6LW25MRM6ZZCMCK/|resumed User Group recognition work]] after a pause to improve the User Group recognition process.

'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]:&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Topics''': [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]] · [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]] · [[m:The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Wikimedia Projects''': [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Regions''': [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/11-02|Help translate]]'''

Previous editions of this bulletin are on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin#Issues|Meta-Wiki]]. Let askcac[[File:At sign.svg|16x16px|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
 &lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 18:18, 25 ਨਵੰਬਰ 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=27824573 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin December Issue&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our second November issue. This will be the final bulletin for 2024 and we'll be back in late January 2025 with the next issue. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/12-01|translate]].''&lt;/div&gt; 

&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----

'''Upcoming and current events and conversations'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''[[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Talking: 2024|Talking: 2024]] continues''&lt;/small&gt;
[[File:Kanguya Isaac 03 (cropped).jpg|alt=Chabota Kanguya Isaac|thumb|150px|Celebrating Chabota and his contributions to the movement.]]
* '''Wikimania:''' [[diffblog:2024/12/02/host-wikimania-2027-and-beyond-open-call-for-wikimedia-organizers/|Open call to host Wikimania 2027 and beyond]] is open until end of January 27 anywhere on earth.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Infrastructure|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Web team's projects|Web]]&amp;nbsp;· [[:f:Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

* '''Tech News''': [[mw:Extension:Chart/Project/Updates|Chart extension]] is now available on Commons and Testwiki; a new version of the standard wikitext editor-mode [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighter]] will be available as a [[m:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]]; [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit Check]] will be relocated to a sidebar on desktop. More updates from tech news [[diffblog:2024/12/09/tech-news-2024-50/|50]], [[diffblog:2024/12/02/tech-news-2024-49/|49,]] and [[diffblog:2024/11/25/tech-news-2024-48/|48]].
* '''Wikifunctions''': [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2024-11-27|WordGraph dataset is released]], which is particularly useful for abstract descriptions for people in Wikidata. [[f:Wikifunctions:Status updates/2024-11-21|More status updates]].
* '''Wikipedia 2024 Year in Review:''' [[foundationsite:wikipedia-year-in-review-2024/|Wikipedia 2024 Year in Review]] launched, showcasing the collective impact of Wikipedia and Wikipedia contributors in the last calendar year. The iOS App also released a [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review|personalized Year in Review]] to Italy and Mexico, with insights based on reading, editing, and donation history.
* '''Wikipedia Android App:''' The Android team has launched the Rabbit Holes feature in the final release of the year as part of [[m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product &amp; Technology OKRs#Wiki Experiences|Wiki Experiences 3.1]]. Currently being tested in Sub-Saharan Africa and South Asia, this feature suggests a search term and a reading list based on the user's last two visited articles. For more details or to share feedback, visit the [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android/Rabbit Holes|project page]].

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Equity|Equity]]'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''See also a list of all movement events: [[m:Special:AllEvents|on Meta-Wiki]]''&lt;/small&gt;

* '''WikiCelebrate''': From Challenges to Change-Making: [[diffblog:2024/11/21/from-challenges-to-change-making-celebrating-chabota/|We Wikicelebrate Chabota Isaac Kanguya]], a passionate contributor from Zambia, whose journey through the Wikimedia movement embodies resilience, collaboration, and a commitment to representing underrepresented voices.
* '''Conference:''' Announcing [[diffblog:2024/11/26/central-asian-wikicon-2025/|Central Asian WikiCon 2025]] which will be hosted at Diplomat International School on April 19–20, 2025, in Tashkent, Uzbekistan.
* '''Campaigns and topical collaboration:''' The Campaign Product and Programs teams [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/WikiProjects|published research on the needs of WikiProject and other topical collaborations.]]
* '''Wikisource''': The journey so far and looking ahead with [[diffblog:2024/11/25/wikisource-loves-manuscripts-the-journey-so-far-and-looking-ahead/|Wikisource Loves Manuscripts (WiLMa).]]
* '''CEE Meeting''': [[diffblog:2024/11/19/central-asian-community-members-experiences-and-highlights-from-the-cee-meeting-2024/|Experiences and Highlights]] by Central Asian Community Members.
* '''Partnership''': [[diffblog:2024/11/28/wikimedia-indonesia-and-google-join-forces-for-wikipedia-content-enrichment-in-indonesia/|Wikimedia Indonesia and Google Join Forces for Wikipedia Content Enrichment]] in Indonesia.
* '''Wikimedia Research Showcase''': Watch the [https://www.youtube.com/live/_hk6KLD-0tg latest showcase] which discussed AI for Wikipedia.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Safety &amp; Integrity|Safety &amp; Integrity]]'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog]''&lt;/small&gt;

* '''Ongoing litigation:''' Update on [[:en:Wikipedia talk:2024 open letter to the Wikimedia Foundation#2 December Update from the Wikimedia Foundation|litigation in India.]]

'''Board and Board committee updates'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''See [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;

* '''Board Elections''': The Board’s Executive Committee shared [[listarchive:list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/M4PFMZOTBRVE4OIMQ5JTORF5NGCBKYX3/|some thoughts on the 2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]].

'''External media releases &amp; coverage'''

* '''Most popular articles:''' [[foundationsite:news/2024/12/03/announcing-english-wikipedias-most-popular-articles-of-2024/|Announcing English Wikipedia’s most popular articles of 2024]].
* '''Interview:''' [https://nymag.com/intelligencer/article/jimmy-wales-on-why-wikipedia-is-still-so-good.html Jimmy Wales on Why Wikipedia Is Still So Good].

'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]:&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Topics''': [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]] · [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]] · [[m:The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Wikimedia Projects''': [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Regions''': [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/12-01|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let askcac[[File:At sign.svg|16x16px|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
 &lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 18:03, 16 ਦਸੰਬਰ 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=27929949 --&gt;

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2025 Issue 1&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue in December 2024. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/1|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----

'''Upcoming and current events and conversations'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''[[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Let's Talk|Let's Talk]] continues''&lt;/small&gt;
[[File:WP20Symbols CAKE WIP.jpg|Ideas for Wikipedia @ 25 needed|thumb|150px]]

*'''Conversation with the trustees:''' Speak directly with the Wikimedia Foundation trustees about their work at the [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/2024-11-27 Conversation with Trustees|next Conversation with the Trustees]] on January 30 at 14:30 UTC.
*'''Community Resilience and Sustainability:''' Join the [[m:Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Conversation Hour 2025 01 30|conversation hour]] which will discuss Trust and Safety, the Universal Code of Conduct, Committee Support, and Human Rights on January 30 at 20:00 UTC.
*'''Annual Planning:''' Shaping Wikimedia Foundation’s 2025–2026 annual goals: [[diffblog:2025/01/10/shaping-wikimedia-foundations-2025-2026-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Key questions for the Wikimedia movement]].
*'''Central Asia Wikicon:''' [[m:Special:MyLanguage/Central Asian WikiCon 2025/Submissions|Submission for sessions]] is open until March 22.
*'''Wikipedia is turning 25:''' We just celebrated Wikipedia's 24th birthday, and are already planning for next year's big milestone! [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25|Share your thoughts]] on what you have in mind to mark the silver jubilee of Wikipedia.


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Infrastructure|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Web team's projects|Web]]&amp;nbsp;· [[:f:Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

*'''Wikipedia App:''' iOS App users worldwide can now access a [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review|personalized Year in Review]] feature, providing insights based on their reading and editing history on Wikipedia.
*'''Design System:''' [[diffblog:2024/12/18/codex-year-2024-in-reviewkey-milestones-and-innovations/|Codex – Year 2024 in Review]]: Key Milestones and Innovations.
*'''Tech News:''' The [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|CampaignEvents extension]] offers organizers features like event registration management directly on-wiki; The Single User Login system is being updated over the next few months; Administrators can mass-delete multiple pages created by a user or IP address using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Extension:Nuke]]. More updates from tech news [[diffblog:2024/12/16/tech-news-2024-51/|Dec 16]], [[diffblog:2025/01/14/tech-news-week-03-13-january-2025/|Jan 13]], and [[diffblog:2025/01/21/tech-news-2025-week-04/|Jan 21]].
*'''Wikifunctions:''' [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-01-15|Wikifunctions shares their Quarterly planning]] for January-March 2025.
*'''Admin Research Report:''' The Research Team published their final [[m:Research:Wikipedia Administrator Recruitment, Retention, and Attrition/Report|report on administrator recruitment, retention, and attrition]] patterns among long-tenure community members in moderation and administration roles.


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Equity|Equity]]'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''See also a list of all movement events: [[m:Special:AllEvents|on Meta-Wiki]]''&lt;/small&gt;

*'''Distribution of Funds:''' Next steps toward the creation of the [[diffblog:2025/01/14/next-steps-toward-the-creation-of-the-interim-global-resource-distribution-committee/|interim Global Resource Distribution Committee]].
*'''Wikipedia Library:''' [[diffblog:2025/01/13/whats-new-in-the-wikipedia-library-oct-dec-2024/|What’s new in The Wikipedia Library?]] (Oct-Dec 2024).
*'''Conferences:''' Your Sneak Peak into the [[diffblog:2024/12/17/your-sneak-peak-into-the-9-approved-wikimedia-conference-proposals-for-2025/|9 approved Wikimedia Conference Proposals for 2025]].
*'''Wikimania:''' [[diffblog:2024/12/19/road-to-wikimania-nairobi-travel-essentials-tips/|Road to Nairobi:]] Travel Essentials &amp; Tips.
*'''Wikisource Loves Manuscripts:''' Meet-up in Bali: [[diffblog:2025/01/09/wilma-meet-up-in-bali-strengthening-the-manuscript-preservation-ecosystem/|Strengthening the manuscript preservation ecosystem]].
*'''Wikimedia Research Showcase:''' Watch [https://www.youtube.com/live/gvF8p4r91NE the latest showcase] which looked at [[mw:Wikimedia Research/Showcase|Reader Attention and Curiosity.]]
*'''Resource Support Pilot:''' Join the discussion about shaping [[:w:en:Wikipedia talk:WikiProject Resource Exchange/Resource Request#We want to buy you books|a pilot project]] on the English Wikipedia that would fund small resource requests (like books) to support editors in improving content.


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Safety &amp; Integrity|Safety &amp; Integrity]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog]''&lt;/small&gt;

*'''Global Advocacy:''' Wikimedians will promote cultural preservation and knowledge diversity at RightsCon 2025. [[diffblog:2025/01/17/wikimedians-will-promote-cultural-preservation-and-knowledge-diversity-at-rightscon-2025-tune-in/|Tune in]]!
*'''Mis- and disinformation''': Training on misinformation and disinformation prevention for communities in Indonesia: [[diffblog:2025/01/08/training-on-misinformation-and-disinformation-prevention-for-communities-in-indonesia-a-recap/|A recap]].
*'''December's Global Advocacy Newsletter:''' For quarterly insights into the internet governance and policy work the Foundation is doing, subscribe to [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter our Global Advocacy Newsletter]. You can see our [https://us11.campaign-archive.com/?u=7e010456c3e448b30d8703345&amp;id=e6f0776d39 latest December edition here].


'''Board and Board committee updates'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;

*'''Board of Trustees''': The Wikimedia Foundation welcomes [[diffblog:2024/12/19/the-wikimedia-foundation-welcomes-community-and-affiliate-selected-trustees/|community-and-affiliate selected trustees]] and the Board appoints [[diffblog:2025/01/22/wikimedia-foundation-board-appoints-lorenzo-losa-its-first-chair-elect/|Lorenzo Losa its Chair-Elect]].

'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]:&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Topics''': [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]] · [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]] · [[m:The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Wikimedia Projects''': [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;'''Regions''': [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/XX-XX|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let askcac[[File:At sign.svg|16x16px|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
 &lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 16:58, 27 ਜਨਵਰੀ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=28028810 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2025 Issue 2&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on 24 January. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/2|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----

'''Upcoming and current events and conversations'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''[[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Let's Talk|Let's Talk]] continues''&lt;/small&gt;

*'''2025 reflections''': [[diffblog:2025/01/29/reflections-on-2025-from-the-wikimedia-foundation-executive-team/|Reflections on 2025]] from the Wikimedia Foundation's Executive team.
*'''Annual Planning''': [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs#We want to improve the experience of collaboration on the wikis, so it’s easier for contributors to find one another and work on projects together, whether it’s through backlog drives, edit-a-thons, WikiProjects, or even two editors working together. How do you think we could help more contributors find each other, connect, and work together?|How can we help more contributors connect and collaborate?]]
*'''Let's Connect''': The next Learning Clinic will be about [[m:Grants:Knowledge Sharing/Connect/Calendar|WikiLearn Essentials for Course Creators: Building Community Skills Online Part 2]] on [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdfspLA4vhstWm9fX8XfN4qIRO1Ai7gFB1lx80YRvU_RHJIpg/viewform February 13 at 16:30 UTC].
*'''WikiCredCon 2025''' will take place on [[m:WikiCredCon 2025|February 14–16]] in San Francisco, USA.
*'''Wikisource Conference''' will take place on [[m:Wikisource Conference 2025|February 14–16]] in Bali, Indonesia.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Infrastructure|Infrastructure]]'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Web team's projects|Web]]&amp;nbsp;· [[:f:Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

*'''Future Audiences''': [[m:Future Audiences/Community discussions|Watch the recording]] for lessons from the short video experiments. A new Discord bot experiment as a way to interact with Wikipedia, the Future Audiences Discord server and future plans for experiments around how to use gamification.
*'''WikiProjects''': Bridging Knowledge Gaps: [[diffblog:2025/01/23/bridging-knowledge-gaps-rethinking-collaboration-through-wikiprojects-and-campaigns/|Rethinking Collaboration through WikiProjects and Campaigns]].
*'''Wikifunctions''': The newest sister project [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-01-29|now has 2000 functions]].
*'''Tech News:''' Editors who use the “Special characters” editing-toolbar menu can now see the 32 special characters you have used most recently, across editing sessions on that wiki; The Data Platform Engineering team has added a couple of new fields to [[wikitech:Data Platform/Data Lake/Edits/MediaWiki history dumps|MediaWiki History dumps]] to support the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] initiative. More updates from tech news week [[diffblog:2025/01/27/tech-news-2025-week-05/|05]] and [[diffblog:2025/02/04/tech-news-2025-week-06/|06]].
*'''Product &amp; Tech Advisory Council:''' The council looked at data, needs and trends to make a recommendation for the Foundation's annual plan. They recommended that [[m:Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback/Mobile experiences|improving mobile contribution experiences]] has the greatest potential to bring in new and unheard voices onto Wikipedia and sister projects, and improve the experience of readers and contributors most widely. They are requesting [[m:Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|feedback and discussion.]]
*'''Structured Tasks:''' The &quot;[[mw:Help:Growth/Tools/Add an image|Add an Image]]&quot; structured task is being tested on a representative sample of Wikipedias which allows users to add an image and an appropriate caption to a Wikipedia article.
*'''Talk page improvements:''' [[mw:Talk pages project/Usability|Usability improvements]] are being deployed on remaining wikis.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Equity|Knowledge Equity]]'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''See also a list of all movement events: [[m:Special:AllEvents|on Meta-Wiki]]''&lt;/small&gt;

*'''Language Preservation''': Empowering the Next Generation to [[diffblog:2025/02/03/empowering-the-next-generation-to-preserve-indigenous-languages-through-wikikata/|Preserve Indigenous Languages through WikiKata]].
*'''Resource Distribution''': [[listarchive:list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/BICNERLGSMRHSLSRTACHGDX5C7KQDB7F/|Call for candidates for the interim Global Resource Distribution Committee]] (GRDC) is opened. Apply until Feb 25.
*'''WikiLearn''': A new edition of [[diffblog:2025/01/28/wikilearn-news-january-2025/|WikiLearn News]] highlights how Wikimedia affiliates are leveraging this online learning platform to support the movement.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Safety &amp; Integrity|Safety &amp; Integrity]]'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy Medium blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Diff policy articles]''&lt;/small&gt;

*'''Global Advocacy''': The Wikimedia Foundation has officially joined the [[ccorg:2024/11/01/creative-commons-launches-taroch-coalition-for-open-access-to-cultural-heritage/|TAROCH (Towards an Open Cultural Heritage Recommendation) Coalition]], a campaign run by Creative Commons that aims for UNESCO to release an official recommendation to improve open access to cultural heritage. The team also discussed how media freedom, Wikipedia, and AI connect at the United Nations (UN) Forum on Business and Human Rights; [[diffblog:2025/01/24/dont-blink-protecting-the-wikimedia-model-its-people-and-its-values-in-november-december-2024/|read more monthly updates from the Global Advocacy team]].
*'''Banner &amp; Logo Policies''': [[diffblog:2025/01/24/help-us-collect-examples-of-community-discussions-to-run-banners-or-make-temporary-logo-changes/|Help us collect examples of community discussions]] to run banners or make temporary logo changes.

'''Board and Board committee updates'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''See [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;

*'''Welcoming new affiliates''': Recognition of [[m:Affiliations Committee/Resolutions/2024/Recognition of Inari Saami Wikimedians User Group|Inari Saami Wikimedians User Group]].

'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/2|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let askcac[[File:At sign.svg|16x16px|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:33, 10 ਫ਼ਰਵਰੀ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=28234179 --&gt;


== ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇੱਕ ਬਾਰਨਸਟਾਰ! ==

{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[ਤਸਵੀਰ:Special Barnstar Hires.png|100px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; | '''ਖ਼ਾਸ ਬਾਰਨਸਟਾਰ'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; | ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਸਤਪਾਲ ਜੀ, 2 ਮਈ 2025 ਨੂੰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਕੀਪੀਡਆ ਉਪਰ 10 ਸਾਲ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਫਿਰ ਸਰਗਰਮ ਹੋਵੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਕੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅੰਤਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਯਾਦਗਰ ਬਣਾਓ। ਆਓ! ਆਪਾਂ ਰਲ-ਮਿਲ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਆਨਲਾਈਨ ਗਿਆਨ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਤਿਲ-ਫੁਲ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਈਏ। [[File:Natural-moustache Simple Black.svg|80px]]&lt;big&gt;[[User:Stalinjeet Brar|&lt;span style=&quot;text-shadow:gray 3px 3px 2px;&quot;&gt;&lt;font color=&quot;black&quot;&gt;&lt;b&gt;Stalinjeet Brar&lt;/b&gt;&lt;/font&gt;&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;[[User talk:Stalinjeet Brar|&lt;sup&gt;''Talk''&lt;/sup&gt;]] 14:23, 11 ਫ਼ਰਵਰੀ 2025 (UTC) 
|}

: ਸ਼ੁਕਰੀਆ [[User:Stalinjeet Brar|Stalinjeet]] ਜੀ, ਤੁਹਾਡਾ ਕਿਹਾ ਸਿਰ-ਮੱਥੇ...। - [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Satpal Dandiwal|Satpal Dandiwal]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Satpal Dandiwal|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 10:45, 15 ਫ਼ਰਵਰੀ 2025 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2025 Issue 3&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on 10 February. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/3|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----

'''Upcoming and current events and conversations'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''[[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Let's Talk|Let's Talk]] continues''&lt;/small&gt;
[[File:DpgBadge.svg|alt=Digital public good logo|thumb|Wikipedia recognised as a digital public good.]]
*'''Wikipedia as a digital public good''': Wikipedia has [[diffblog:2025/02/12/wikipedia-recognized-as-a-digital-public-good|been recognized]] as a digital public good by the UN-endorsed [[w:en:Digital Public Goods Alliance|Digital Public Goods Alliance]].
*'''Middle East and Northern Africa (MENA) Connect''': The first edition of this regional community call for 2025 will be [[m:Event:MENA Connect فبراير 2025|held on February 22]].
*'''Wikimedia Research Showcase:''' The next showcase will be about &quot;Wikipedia Administrator Recruitment, Retention, and Attrition&quot; and will [[mw:Wikimedia Research/Showcase|take place on February 26 at 17:30 UTC]]. 
*'''Celebrate Women 2025''': The Gender Organizing community in the Wikimedia Movement hosts an annual campaign every March called [[m:Celebrate Women|Celebrate Women]]. Conversation hours to learn about some exciting tools that can support your efforts at closing the gender gap will be held on [[m:Event:Celebrate Women 2025 Office Hour Series/Tooling Training|February 25 at 14:00–16:00 UTC]]. 
*'''Outreachy''': Wikimedia Foundation is participating in Round 30 of the [https://www.outreachy.org/ Outreachy program] that runs from June – August 2025. The deadline to submit projects is March 4 at 16:00 UTC . 


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Infrastructure|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Web team's projects|Web]]&amp;nbsp;· [[:f:Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

*'''Growth features''': The new [[diffblog:2025/02/12/community-updates-module-connecting-newcomers-to-your-initiatives/|Community Updates module]] is a new feature to facilitate the connection between wiki editing initiatives and newcomers.
*'''Simple article summaries''': The Web team at the Wikimedia Foundation has introduced [[mw:Reading/Web/Content_Discovery_Experiments/Simple_Article_Summaries|Simple Article Summaries project]] on [[:en:Wikipedia:Village_pump_(technical)/Archive_218#h-Simple_Article_Summaries:_research_so_far_and_next_steps-20250210151100|select Wikipedias]]. It aims to display article summaries that would be easy to digest for readers. 
*'''Language and internationalization''': Five new languages added to Wikipedia as part of the future of language incubation initiative. [[diffblog:2025/02/12/language-and-internationalization-newsletters-5-2/|Read more on the latest edition]] of the Language and internationalization newsletter.
*'''Tech News''': Communities using growth tools can now showcase one event on the Special:Homepage for newcomers. More updates from tech news week [[diffblog:2025/02/11/tech-news-2025-week-07/|07]] and [[diffblog:2025/02/17/tech-news-2025-week-08/|08]].


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Equity|Knowledge Equity]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also a list of all movement events: [[m:Special:AllEvents|on Meta-Wiki]]''&lt;/small&gt;

*'''Community Insights:''' The [[m:Community Insights/Community Insights 2024 Report|Community Insights 2024 report]] captures new insights on newcomers (who are more likely to be younger), their motivations (97% liked that their contributions help others), and how for the first time, more than half of respondents (51%) agreed that the [[m:Community Insights/Community Insights 2024 Report#The Wikimedia Foundation|Wikimedia Foundation communicates well]] about its projects and initiatives.
*'''Let’s Connect Learning Clinic''': [https://www.youtube.com/watch?v=iKOpqEnm4lw Watch the recording] of WikiLearn Essentials for Course Creators: Building Community Skills Online session 1.
*'''Global Resource Distribution Committee''' '''(GRDC)''': Are you interested in improving how funds are distributed across the Wikimedia Movement? [[diffblog:2025/02/05/global-resource-distribution-committee-call-for-candidates/|Apply to be part of the interim GRDC by February 25]]. 


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Safety &amp; Integrity|Safety &amp; Integrity]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog]''&lt;/small&gt;

*'''Public Policy''': How Wikimedia projects advance a positive vision for the internet's future [[diffblog:2025/02/12/the-public-domain-digital-commons-and-digital-public-goods-dpgs-how-wikimedia-projects-advance-a-positive-vision-for-the-internets-future/|through the public domain, the digital commons, and digital public goods]].


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024/Reports|quarterly Metrics Reports]]''&lt;/small&gt;

*'''Wikimedia Enterprise:''' Wikimedia Enterprise has [https://enterprise.wikimedia.com/blog/ecosia-and-wikimedia-enterprise-partner/ partnered] with Ecosia, a Berlin-based search engine.


'''Board and Board committee updates'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;

*'''Wikimedia Brasil''': [[diffblog:2025/02/13/wikimedia-brasil-becomes-the-newest-wikimedia-chapter/|Wikimedia Brasil becomes the newest Wikimedia Chapter]]!
*'''Wikimedia Community User Group South Sudan''': [[m:Affiliations Committee/Resolutions/2025/Recognition of Wikimedia Community User Group South Sudan|Recognition]] of [[m:Wikimedia Community User Group South Sudan|Wikimedia Community User Group South Sudan]].
*'''Affiliations Committee''': [[diffblog:2025/02/10/shaping-the-future-insights-from-the-affiliations-committee-strategy-retreat-2024/|Insights about the future of the movement organization ecosystem]] from Affiliations Committee Strategy Retreat 2024.


'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/3|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let askcac[[File:At sign.svg|16x16px|class=skin-invert|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
 &lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:13, 24 ਫ਼ਰਵਰੀ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=28304046 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2025 Issue 4&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on 24 February. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/4|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----

[[File:WIkimania 2025 Theme.jpg|alt=Wikimania 2025 Theme|thumb|Wikimania 2025 programming proposals are now open.]]

'''Upcoming and current events and conversations'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''[[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Let's Talk|Let's Talk]] continues''&lt;/small&gt;

* '''Annual Planning''': [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|Help shape our early-stage thinking]] around our Product &amp; Tech work and [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|provide feedback]] before budgets and measurable targets are committed.
*'''Global Trends 2025''': As part of annual planning, we identify [[diffblog:2025/03/04/global-trends-2025/|a list of global trends]] that will impact the Wikimedia movement, such as changes in how and where people search for and contribute information online, the rise of misinformation and disinformation in online spaces, and evolving regulation of online information providers.
*'''Wikimania 2025''': [[diffblog:2025/03/03/apply-now-to-speak-at-wikimania-2025/|Apply now]] to speak at Wikimania 2025 whether to lead a workshop, host a panel, present a poster, or showcase a tool demonstration. [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/cfp Submit your session by March 31] anywhere on earth. If you're interested reviewing proposals for Wikimania 2025 and helping shape the program, you can fill out a [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/656959 short form to apply to be a program reviewer] by 17 March.
*'''WikiConference North America 2025''': Scholarship applications are now open [[wcna:2025/Attendance/Scholarships|until April 4]]. This conference will take place in New York City from October 16–19, 2025, under the theme “Wiki’s World Fair&quot;.
*'''Wikimedia Enterprise and Global Advocacy at SXSW 2025''': Wikimedia Enterprise is coming together with Creative Commons [https://enterprise.wikimedia.com/blog/sxsw-2025/ on March 9] for a day of conversations and panel discussions at SXSW 2025 that tackles the challenges of AI and the preservation and ethical development of open data. Global Advocacy is participating on a panel [https://www.linkedin.com/posts/wikimedia-foundation_sxsw-wikimedia-futureofknowledge-activity-7303428562341027840-HMhO/?utm_source=share on March 8], diving into conversations about the future of the internet.
*'''WikiCauserie''': The online bi-monthly meeting aimed at bringing together the French-speaking member communities of WikiFranca will be held next on [[m:Special:MyLanguage/WikiFranca/WikiCauserie/Editions|March 21 at 18:00 UTC]].


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Infrastructure|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Web team's projects|Web]]&amp;nbsp;· [[f:Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

*'''Datacenter Switchover''': All wikis will be in read-only mode for a few minutes for a [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2025-02-27/Technology report|datacenter server switchover]] on [[wikitech:Switch Datacenter#Upcoming Switches|March 19 starting at 14:00 UTC]] for up to 30 minutes.
* '''Tech News''': The [https://www.wikimedia.org/ wikimedia.org] portal has been updated – and is receiving some ongoing improvements – to modernize and improve the accessibility of our portal pages. It now has better support for mobile layouts, updated wording and links, and better language support. More updates from tech news week [[diffblog:2025/02/25/tech-news-2025-week-09/|09]] and [[diffblog:2025/03/04/tech-news-2025-week-10/|10]].
* '''Wikimedia Recommendation API''': [[diffblog:2025/02/24/sunset-of-wikimedia-recommendation-api/|We will be removing the recommendation API from the current offerings after March 31]]. This API is no longer used by newer versions of the Wikipedia Android Mobile application, which was its sole user.
* '''Wikifunctions''': We deployed and tested [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-02-26|one of our main milestones for this quarter]]: the ability to get the right Lexeme given a Wikidata Item, or, put simpler, to get the right word from a thing.
* '''Wikimedia Apps''': We are inviting users to help [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Improving Wikipedia Mobile Apps for Offline &amp; Limited Internet Use|improve Wikipedia mobile app's reading and editing experiences in offline or limited internet use]]. We will organize focus groups to discuss these experiences in more detail. Share your thoughts and help improve the app by joining the [[mw:Talk:Wikimedia Apps/Improving Wikipedia Mobile Apps for Offline &amp; Limited Internet Use|discussion]].


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Equity|Knowledge Equity]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also a list of all movement events: [[m:Special:AllEvents|on Meta-Wiki]]''&lt;/small&gt;

*'''Women’s History Month''': Wikimedia Foundation is running a campaign to spotlight some of the Wikimedians working to close the gender gap on Wikimedia projects. The campaign, [http://wikimediafoundation.org/knowledge-is-her ''Knowledge is human. Knowledge is her.''], is aimed at reaching external audiences in Sub-Saharan Africa.
*'''Wikimedia Research Showcase''': &quot;Gender Gaps&quot; will be the featured theme for the next research showcase [[mw:Wikimedia Research/Showcase|taking place on March 19 at 16:30 UTC]].
*'''Global Resource Distribution Committee (GRDC)''': The call for candidates is being extended [[m:Global Resource Distribution Committee/Creation of the interim GRDC|until March 31]].


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Safety &amp; Integrity|Safety &amp; Integrity]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog]''&lt;/small&gt;

*'''Privacy and Transparency''': [[diffblog:2025/02/26/privacy-and-transparency-staying-safe-in-an-open-movement/|Finding the balance between privacy and openness to stay safe in an open movement]].
*'''Legal Victory''': The Wikimedia Foundation has [[diffblog:2025/02/21/legal-victory-in-germany-protects-the-wikimedia-projects-and-volunteers-from-forum-shopping/|won a legal victory in Germany’s courts]] that sets a legal precedent defending the Wikimedia projects and volunteers against &quot;forum shopping&quot;, choosing a court in a jurisdiction whose laws might be more favorable to them.


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024/Reports|quarterly Metrics Reports]]''&lt;/small&gt;

*'''Wikimedia Enterprise''': [https://enterprise.wikimedia.com/blog/pleias-and-wikimedia-enterprise-partner/ Wikimedia Enterprise and French AI startup Pleias have joined forces] to show that structured, machine-readable knowledge can drive AI innovation while upholding openness, verifiability, and ethical development.


'''Board and Board committee updates'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;

*'''Ombuds Commission''': [[m:Talk:Ombuds commission#Announcing the 2025 Ombuds Commission|Announcing the 2025 Ombuds Commission]].
*'''Universal Code of Conduct''': [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Announcements#U4C Non-voting member appointed|Wikimedia Foundation has chosen to appoint Jacob Rogers, Associate General Counsel]], to the Foundation advisory seat on the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C).
*'''Wikimedia Foundation Board of Trustees''': The Board met virtually on 11 December to hold its quarterly business. See the most recent corporate actions taken on the [[m:Wikimedia_Foundation_Board_noticeboard|Board Noticeboard]].


'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/4|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let askcac[[File:At sign.svg|16x16px|class=skin-invert|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
 &lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 15:55, 10 ਮਾਰਚ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=28358976 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2025 Issue 5&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on 10 March. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/5|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----

'''Upcoming and current events and conversations'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Let's Talk|Let's Talk]] continues''&lt;/small&gt;

*'''Wikimania 2025''': Program submission is still open until March 31. [[wikimania:Special:MyLanguage/2025:Program|Apply now]] to speak at Wikimania 2025. 
*'''Research Fund''': The [[m:Special:MyLanguage/Grants:Programs/Wikimedia Research &amp; Technology Fund/Wikimedia Research Fund|2025 Wikimedia Research Fund]] is launching, inviting proposals from researchers aiming to advance free knowledge through Wikimedia projects. [[diffblog:2025/03/13/announcing-the-newest-round-of-the-research-fund/|Submit your proposal before April 16]].
*'''Central Notice Training''': [[diffblog:2025/03/17/learn-more-about-updates-to-the-central-notice-guidelines-by-joining-a-central-notice-requester-training/|Learn more about updates to the Central Notice Guidelines]] by joining a Central Notice Requester training [[m:Event:Central Notice Requester Training|on March 26 at 14:00 UTC]].


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Infrastructure|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Web team's projects|Web]]&amp;nbsp;· [[:f:Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

*'''Design System''': [[diffblog:2025/03/14/wikimedia-design-jam-introduces-codex-to-designers/|Learn more about Wikimedia’s Codex design system]] and how to use it while designing for Wikimedia projects.
*'''Tech News''': The [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special%3AContentTranslation&amp;filter-type=automatic&amp;filter-id=previous-edits&amp;active-list=suggestions&amp;from=en&amp;to=es&amp;wprov=wppw2 improved Content Translation tool dashboard] is now available in [[phab:T387820|10 Wikipedias]] and will be available for all Wikipedias [[phab:T387821|soon]]; on Wikimedia Commons, a [[c:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements#Improve category selection|new system to select the appropriate file categories]] has been introduced. More updates from tech news week [[diffblog:2025/03/10/tech-news-2025-week-11/|11]] and [[diffblog:2025/03/17/tech-news-2025-week-12/|12]].
*'''P&amp;T Annual Planning''': The Product &amp; Technology department [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|publishes its plans]] early in the annual planning process, which is on Meta-Wiki and [[:m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|open for feedback]]. These [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs#Product and Technology Objectives|objectives and key results]] are not a list of projects, but instead, a set of directions for problems to solve and impacts to achieve over the course of the year. We look forward to engaging with the community on this plan.


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Equity|Knowledge Equity]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also a list of all movement events: [[m:Special:AllEvents|on Meta-Wiki]]''&lt;/small&gt;

*'''Resource Support Pilot''': [[:en:Wikipedia talk:WikiProject Resource Exchange/Resource Request#We want to buy you books|The pilot project]] on English Wikipedia to fund small resource requests (like books) to support editors in improving content has moved to [[:en:Wikipedia talk:WikiProject Resource Exchange/Resource Request#Working on specifics|the next phases of the discussion]].
*'''Wikisource Conference''': [[diffblog:2025/03/13/wikisource-volunteers-reunite-after-a-decade-at-the-international-wikisource-conference-2025-in-bali/|Some highlights]] from the Wikisource Conference 2025 in Bali.
*'''ESEAP Hub''': [[diffblog:2025/03/20/eseap-hub-the-story-so-far-and-look-ahead/|Future plans for the ESEAP Hub]] one-year pilot project.


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Safety &amp; Integrity|Safety &amp; Integrity]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog]''&lt;/small&gt;

*'''Litigation review''': [[diffblog:2025/03/14/2024-wikimedia-foundation-litigation-review-defending-the-wikimedia-projects-and-volunteers-in-court-and-shaping-the-future-of-the-internet/|Read key points of the Wikimedia Foundation's legal work last year]] to protect free and open knowledge broadly, and the Wikimedia volunteers and projects in particular.


'''Board and Board committee updates'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;

*'''Affiliations Committee''': [[listarchive:list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/X7FQFUXRZ5JBLBNNA2GZY7XMWUOKPZDA/|Announcement of the 2025 Affiliations Committee Appointments]].
*'''Wikimedia MKD''': [[m:Affiliations Committee/Resolutions/2025/North Macedonian affiliates|Recognition]] of [[m:Wikimedia MKD|Wikimedia MKD User Group]].
*'''Wikimedia Community User Group Burundi''': [[m:Affiliations Committee/Resolutions/2025/Recognition of Wikimedia Community User Group Burundi|Recognition]] of [[m:Wikimedia Community User Group Burundi|Wikimedia Community User Group Burundi]].


'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/5|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let askcac[[File:At sign.svg|16x16px|class=skin-invert|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 17:38, 24 ਮਾਰਚ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=28401145 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2025 Issue 6&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on 21 March. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/6|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----

'''Upcoming and current events and conversations'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Let's Talk|Let's Talk]] continues''&lt;/small&gt;

*'''Progress on the Annual Plan''': [[diffblog:2025/03/24/progress-on-the-annual-plan-six-month-snapshot/|Six-Month Snapshot]].
*'''Global Trends''': [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard/Global trends and strengthening Wikipedia’s neutral point of view|A message from Wikimedia Foundation's Board of Trustees]] on global trends and [[diffblog:2025/03/27/strengthening-wikipedias-neutral-point-of-view/|strengthening Wikipedia’s neutral point of view]].
*'''Wikimedia Hackathon''': [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|The registration]] to attend the Wikimedia Hackathon is still open until midnight April 13.
*'''Central Asia Wikicon''': [[m:Special:MyLanguage/Central Asian WikiCon 2025|The Central Asian WikiCon 2025]] will take place on April 19–20 in Tashkent, Uzbekistan.


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Infrastructure|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Web team's projects|Web]]&amp;nbsp;· [[:f:Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

*'''Infrastructure''': [[diffblog:2025/04/01/how-crawlers-impact-the-operations-of-the-wikimedia-projects/|How crawlers impact the operations of the Wikimedia projects]].
*'''Tech News''': The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] will be released to multiple wikis (see [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|deployment plan]] for details) in April 2025; The Editing team is working on a new [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]]: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#26 March 2025|Peacock check]]. This check’s goal is to identify non-neutral terms while a user is editing a wikipage. More updates from tech news week [[diffblog:2025/03/24/tech-news-2025-week-13/|13]] and [[diffblog:2025/04/01/tech-news-2025-week-14/|14]].
*'''Wikifunctions''': Read the [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-03-28|latest status updates]].


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Equity|Knowledge Equity]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also a list of all movement events: [[m:Special:AllEvents|on Meta-Wiki]]''&lt;/small&gt;

*'''Wikipedia Library''': [[diffblog:2025/04/02/whats-new-in-the-wikipedia-library-january-march-2025/|What’s new]] from January to March 2025.
*'''Let's Connect Learning Clinic''': Missed the last Learning Clinic on &quot;Safe Spaces, Strong Voices: Advancing Inclusion through the UCoC&quot;? [[m:Special:MyLanguage/Grants:Knowledge Sharing/Connect/Calendar|Recording is now available]].


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Safety &amp; Integrity|Safety &amp; Integrity]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog]''&lt;/small&gt;

*'''Transparency report''': The Wikimedia Foundation’s publishes its [[foundationsite:about/transparency/2024-2/|latest Transparency Report]] covering the period from July to December 2024. View [[diffblog:2025/03/31/the-wikimedia-foundations-latest-transparency-report-3/|highlights from the report]].
*'''Global Advocacy''': Read [[diffblog:2025/03/21/dont-blink-protecting-the-wikimedia-model-its-people-and-its-values-in-february-2025/|the latest developments on public policy advocacy]] from Wikimedia Foundation's Global Advocacy team.


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2024-2025/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024/Reports|quarterly Metrics Reports]]''&lt;/small&gt;

*'''Wikimedia Enterprise''': [https://enterprise.wikimedia.com/blog/prorata-ai-and-wikimedia-enterprise-partner/ Wikimedia Enterprise Partners with ProRata.ai to Champion Sustainable Search Engine Practices].


'''Board and Board committee updates'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;

*'''Elections Committee''': [[listarchive:list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/GN6N7INJGG7L6AFK63T27DGCXKR376AL/|Wikimedia Foundation Governance Committee has appointed a new Elections Committee]].


'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/6|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let askcac[[File:At sign.svg|16x16px|class=skin-invert|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 15:53, 7 ਅਪਰੈਲ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=28457464 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2025 Issue 7&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on April 4. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/7|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----

'''Upcoming and current events and conversations'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Let's Talk|Let's Talk]] continues''&lt;/small&gt;

* '''Annual Planning and global trends''': [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Collaboration#Meetings, events and calls|Join one of the many conversations]] happening over April and May about how Wikimedians around the world are responding to [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|global trends]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Collaboration|help shape the Foundation's annual plan]]. 
* '''CEE Catchup''':  Join the upcoming [[:m:Event:CEE Catch up Nr. 9 (April 2025)|global trends workshop for the CEE communities]] organized together with the [[:m:CEE Hub|CEE Hub]] on April 23 at 16:00 UTC, to discuss AI, NPOV, Wikimedia communities and more. 
* '''Neutral point of view''': [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends/Common global standards for NPOV policies|More information and an update]] about the work to strengthen Wikipedia's neutral point of view.
* '''Wiki Workshop 2025''': [[m:Special:MyLanguage/Wiki Workshop 2025|Register for the 12th annual Wiki Workshop]] taking place on May 21–22. It brings together researchers and scholars from around the globe who are interested in or actively engaged in research and development on Wikimedia projects.
* '''Learning Clinic''': The upcoming [[metawiki:Grants:Knowledge Sharing/Connect/Calendar|Let’s Connect Learning Clinic]] is focusing on &quot;Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects (Part 1)&quot; and will take place on April 29 at 14:30 UTC.
* '''Community Resilience and Sustainability''': [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Conversation Hour 2025 04 24|Quarterly Conversation hour]] taking place on April 24 at 18:00 UTC to discuss Trust and Safety, the Universal Code of Conduct, Committee Support, and Human Rights.
* '''Wikimedia Hackathon''': [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|The Wikimedia Hackathon 2025]] will take place on May 2–4.


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Infrastructure|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Web team's projects|Web]]&amp;nbsp;· [[:f:Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

*'''Wikifunctions''': [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] is now [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2024-09-13|integrated with Dagbani Wikipedia]]. It is the first Wikimedia project that will be able to call and integrate functions directly into  Wikipedia articles. [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|Read more weekly updates on Wikifunctions]].
*'''Edge Uniques''': [[:m:Edge Uniques|Introducing Edge Uniques]], a technical approach which consists of privacy-preserving first-party cookies that will enable usability testing of features through A/B testing, more accurate counting of site visits, and a way to stop distributed denial-of-service (DDoS) with better precision.
*'''Tech News''': The Design System Team is preparing to release the next major version of Codex (v2.0.0) on April 29; Last week, the default thumbnail size was increased from 220px to 250px. This changes how pages are shown in all wikis and has been requested by some communities for many years, but wasn’t previously possible due to technical limitations. More updates from Tech News week [[diffblog:2025/04/07/tech-news-2025-week-15/|15]] and [[diffblog:2025/04/15/tech-news-2025-week-16/|16]].
*'''Outreachy''': Celebrating the excellent contributions from both interns and mentors in [[diffblog:2025/04/04/outreachy-round-29-internship-program/|Round 29 of the Outreachy internship program]].
*'''Developer Satisfaction Survey''':  The results of the [[mw:Developer Satisfaction Survey/2025|Developer Satisfaction Survey (2025)]] are available. Thank you to all participants. These results help the Foundation decide what to work on next and to review what they recently worked on.


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Equity|Knowledge Equity]]'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''See also a list of all movement events: [[m:Special:AllEvents|on Meta-Wiki]] · [[m:WikiLearn#Stay updated|WikiLearn]]''&lt;/small&gt;

*'''Wiki Loves Monuments''': [[foundationsite:news/2025/04/08/redemption-the-winners-of-wiki-loves-monuments-2024/|Celebrating the winners of Wiki Loves Monuments 2024]].
*'''Wikimedia Research Showcase''': Watch the latest research showcase featuring the theme of &quot;[[mw:Wikimedia Research/Showcase|Motivation of Wikipedia Editors]]&quot;.


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Safety &amp; Integrity|Safety &amp; Integrity]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog]''&lt;/small&gt;

*'''Digital Rights''': [[diffblog:2025/04/12/merging-ubuntu-and-digital-rights-in-africa-wikimedians-leading-conversations-at-the-digital-rights-and-inclusion-forum-2025-drif25/|Wikimedians leading conversations at the Digital Rights and Inclusion Forum 2025 (DRIF25)]].
*'''Community Resilience''': To better support community members when they are facing challenges while contributing to Wikimedia projects, the Trust and Safety team worked with the Arbitration Committees to create [[diffblog:2025/04/09/do-you-know-how-to-get-support-in-the-wikimedia-community/|Project Maps of communities]].
*'''RightsCon 2025''': [[diffblog:2025/04/11/wikimedia-at-rightscon-2025-key-takeaways-on-advocacy-and-inclusion/|Key takeaways on advocacy and inclusion]].


'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/7|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let askcac[[File:At sign.svg|16x16px|link=|class=skin-invert|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
 &lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 17:16, 21 ਅਪਰੈਲ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=28559530 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2025 Issue 8&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on April 18. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/8|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----

'''Upcoming and current events and conversations'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''[[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Let's Talk|Let's Talk]] continues''&lt;/small&gt;

*'''Marking a transition at the Wikimedia Foundation''': [[:diffblog:/2025/05/06/marking-a-transition-at-the-wikimedia-foundation/|update from CEO Maryana Iskander]].
*'''Annual Planning''': We published the [[diffblog:2025/04/25/sharing-the-wikimedia-foundations-2025-2026-draft-annual-plan/|draft Annual Plan]] for the coming fiscal year (2025-2026) which prioritizes work to respond to [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|global trends.]] Feedback welcome on [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|the talk page]] and [[m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Collaboration|many other places]].
*'''WikiForHumanRights''': Join the information session for [[m:Event:2025 WikiForHumanRights Information Session|the 2025 WikiForHumanRights Campaign]] on May 9 at 16:00 UTC. 
*'''Youth Conference''': [[m:Youth Conference 2025|Wikimedia Youth Conference 2025]] will take place on May 16-18 in Prague. 


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Infrastructure|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Web team's projects|Web]]&amp;nbsp;· [[:f:Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

*'''AI Strategy''': [[diffblog:2025/04/30/our-new-ai-strategy-puts-wikipedias-humans-first/|Our new AI strategy puts Wikipedia's humans first]].
*'''Tech News''': Event organizers who host collaborative activities on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|multiple wikis]], including Bengali, Japanese, and Korean Wikipedias, now have access to the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]. Also, admins in the Wikipedia where the extension is enabled will automatically be granted the event organizer right soon. More updates from Tech News week [[diffblog:2025/04/21/tech-news-2025-week-17/|17]] and [[diffblog:2025/04/28/tech-news-2025-week-18/|18]].
*'''Abstract Wikipedia selected as a grant finalist''': Abstract Wikipedia has been selected by the MacArthur Foundation as [[diffblog:2025/04/30/abstract-wikipedia-is-a-100change-finalist/|one of five finalists for their 100&amp;Change competition]]. The winner will be announced in late 2025.
*'''Language and Internationalization''': Read some key highlights from [[diffblog:2025/04/24/language-and-internationalization-newsletters-7/|the April 2025 edition of the Language and internationalization newsletter]].


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Equity|Knowledge Equity]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also: [[m:Special:AllEvents|list of movement events]] · [[m:WikiLearn#Stay updated|WikiLearn News]]''&lt;/small&gt;

*'''Wikimania''': [[diffblog:2025/04/23/announcing-the-wikimania-2025-location/|Wikimania 2025 will be held in the Nairobi neighborhood of Gigiri]] and will host a special one-off [[diffblog:2025/05/01/convening-users-with-extended-rights-to-discuss-safety-privacy-and-tools-during-wikimania-2025/|preconference day for users with extended rights]].
*'''Learning Clinic''': The recent [[m:Grants:Knowledge Sharing/Connect/Calendar|Let's Connect Learning Clinic]] was about &quot;Exploring Diff Blog: Sharing your story, &amp; understanding Technical Implementation&quot; and took place on May 6 at 12:00 UTC.


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Safety &amp; Integrity|Safety &amp; Integrity]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog]''&lt;/small&gt;

*'''Data privacy''': Arguing for data privacy and safety of internet users worldwide: [[diffblog:2025/04/25/arguing-for-data-privacy-and-safety-of-internet-users-worldwide-our-amicus-brief-in-the-snap-v-pina-lawsuit/|Our amicus brief in the Snap v. Pina lawsuit]].
*'''World Press Freedom Day''': We will be advocating for Wikimedia's model and speaking about &quot;Information as a Public Good in the Age of AI&quot; for [https://www.unesco.org/en/press-freedom/programme-2025?hub=66704 UNESCO's World Press Freedom Day] event in Brussels.


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024/Reports|quarterly Metrics Reports]]''&lt;/small&gt;

*'''Risk preparedness:''' We shared the Foundation's approach to [[:diffblog:/2025/05/02/risk-preparedness-in-the-foundations-annual-plan/|risk preparedness as part of the annual plan]].
*'''Financial Report''': [[diffblog:2025/04/29/takeaways-from-the-wikimedia-foundations-form-990-for-fiscal-year-2023-2024/|Takeaways from the Wikimedia Foundation's Form 990 for fiscal year 2023-2024]].
*'''Annual Report''': The Foundation published the Annual Reports for both the [[foundationsite:annualreports/2023-2024-annual-report/|Wikimedia Foundation]] and the [https://wikimediaendowment.org/annualreports/2023-2024-annual-report Wikimedia Endowment]. These reports highlight the impact of work done by our global community of volunteers, staff, and donors over the past year. 


'''Board and Board committee updates'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;

*'''Board and Board committee updates''': The Board met in in March to hold its quarterly business meeting and joined other meetings as part of the Wikimedia Foundation's annual strategic planning. See the most recent actions and updates on the [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard|Board Noticeboard]].
*'''Wikimedians of Chicago User Group''': [[m:Affiliations Committee/Resolutions/2025/Recognition of Wikimedians of Chicago User Group|Recognition]] of [[m:Wikimedians of Chicago User Group|Wikimedians of Chicago User Group]].
*'''Affcom News''': Read [[m:Affiliations Committee/News/Issue 5|the latest issue of AffCom News (January-March 2025)]], the newsletter that distributes relevant news and events about the work of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee]]. 
*'''Elections Committee update:''' [[m:Wikimedia Foundation elections/2025#Proposed rules|Review and comment on the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection rules]] for the upcoming 2025 selection process. The deadline is May 15 at 23:59 AoE.


'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l'actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/8|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let askcac[[File:At sign.svg|16x16px|link=|class=skin-invert|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
 &lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:00, 6 ਮਈ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=28664042 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2025 Issue 9&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on 6 May. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/9|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----

'''Upcoming and current events and conversations'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''[[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Let's Talk|Let's Talk]] continues''&lt;/small&gt;

*'''Global Trends Community Workshop''': Join Foundation staff and trustees on [[m:Event:Global Trends Community Workshop|May 28th from 16:00 UTC]] for an online community workshop about [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|global trends impacting Wikimedia]]. This workshop is part of [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Collaboration|continuous conversations]] aimed at connecting the movement and collaborating on the Foundation's annual plan.
*'''Wiki Causerie''': [[m:WikiFranca/WikiCauserie/Editions|Wiki Causerie]] call with a focus on discussing the global trends to help shape the Foundation's annual plan will be held on [[m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Collaboration#Meetings, events and calls|May 23]].
*'''ESEAP Summit''': The [[m:ESEAP Strategy Summit 2025|ESEAP Strategy Summit 2025]] will take place in Manila, Philippines on May 23–25.
*'''EduWiki Conference 2025''': The [[m:EduWiki Conference 2025|EduWiki Conference 2025]] will take place in Bogotá, Colombia on May 30–June 1.
*'''Wiki Workshop 2025''': [[m:Special:MyLanguage/Wiki Workshop 2025|The 12th annual Wiki Workshop]] will take place online on May 21–22.
*'''U4C Call for Candidates''': The [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|Universal Code of Conduct Coordinating Committee 2025 elections]] are accepting candidates until May 28.


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Infrastructure|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Web team's projects|Web]]&amp;nbsp;· [[f:Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

*'''Content Translation''': A decade of consistent improvements to the [[diffblog:2025/05/08/a-decade-of-consistent-improvements-to-the-content-translation-tool-yields-over-two-million-wikipedia-articles/|Content Translation tool]] yields over two million Wikipedia articles.
*'''Charts Extension''': After successfully deploying the extension on Italian, Swedish, and Hebrew Wikipedia, we are moving forward with the next phase of deployment. Please consult [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|our page]] to discover when the new Charts extension will be deployed on your wiki.
*'''Abstract Wikipedia''': [[f:Wikifunctions:Status updates/2025-05-09|Where Abstract Wikipedia fits into the new Wikimedia AI strategy]].
*'''Tech News''': The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|“Get shortened URL”]] link on the sidebar now includes a [[phab:T393309|QR code]]. Wikimedia site users can now use it by scanning or downloading it to quickly share and access shared content from Wikimedia sites, conveniently. More updates from Tech News week [[diffblog:2025/05/06/tech-news-2025-week-19/|19]] and [[diffblog:2025/05/12/tech-news-2025-week-20/|20]].
*'''Topical Lists''': Read about [[diffblog:2025/05/06/the-list-effect-how-organized-information-drives-wikipedia-growth/|the important role of topical lists]] in supporting campaigns and editing, as well as strategies for the future development, implementation, and sustainment of list-building support.
*'''Two-factor Authentication''': From May 20, 2025, [[m:Special:MyLanguage/Oversight policy|oversighters]] and [[m:Special:MyLanguage/Meta:CheckUsers|checkusers]] will need to have their accounts secured with [[w:en:Multi-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA) to be able to use their advanced rights. In the future, this requirement may be extended to other users with advanced rights. [[m:Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|Read the announcement]].
*'''Mobile Apps''': The iOS app team is experimenting with an &quot;[[mw:Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project/Activity Tab Experiment|Activity Tab]]&quot; on Turkish, Spanish, French, and Chinese Wikipedias to see if inviting new editors to add images through Suggested Edits increases engagement. This insight will guide future improvements to the app experience.


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Equity|Knowledge Equity]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also: [[m:Special:AllEvents|list of movement events]] · [[m:WikiLearn#Stay updated|WikiLearn News]]''&lt;/small&gt;

*'''Learning Clinic''': The next [[m:Grants:Knowledge Sharing/Connect/Calendar|Let's Connect Learning Clinic]] will be about &quot;Communication and Cultural Sensitivity in Conflict Resolution - Best practices (Part 2)&quot; and will take place on May 27 at 13:00 UTC.
*'''The Wikipedia Library''': [[diffblog:2025/05/07/the-wikipedia-library-a-million-links-and-beyond/|An important milestone for The Wikipedia Library (TWL) has been reached]]. More than a million links have been added to Wikimedia projects by Library users.
*'''Wikisource''': [[diffblog:2025/05/13/wikisource-preserving-the-past-for-the-future/|Watch the video celebrating the global Wikisource community]] in safeguarding our cultural heritage for future generations.


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Safety &amp; Integrity|Safety &amp; Integrity]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog]''&lt;/small&gt;

*'''India Legal Update''': [[w:en:Special:Permalink/1290423136#c-JSutherland_(WMF)-20250509212200-JSutherland_(WMF)-20250502175300|Good news from our legal team]], the Supreme Court of India set aside the Delhi High Court’s order directing the takedown of the [[w:en:Asian News International vs. Wikimedia Foundation|''Asian News International v. Wikimedia Foundation'' English Wikipedia article]]. [https://api.sci.gov.in/supremecourt/2025/2483/2483_2025_4_1501_61678_Judgement_09-May-2025.pdf The Supreme Court’s verdict] upholds the right to report and share information on matters of public interest, including legal proceedings in open courts.
*'''UK Legal Challenge''': [[diffblog:2025/05/08/wikimedia-foundation-brings-legal-challenge-to-new-uk-online-safety-act-requirements/|Wikimedia Foundation brings legal challenge to new UK Online Safety Act requirements]].
*'''UCoC Updates''': The [[m:Universal Code of Conduct/Annual review/2025|Universal Code of Conduct 2025 annual review]] concluded, with community voting approving the proposed changes to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter.


'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/9|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let askcac[[File:At sign.svg|16x16px|class=skin-invert|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 20:45, 20 ਮਈ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=28731993 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2025 Issue 10&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on 16 May. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/10|translate]].''&lt;/div&gt;
----

'''Upcoming and current events and conversations'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''[[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Let's Talk|Let's Talk]] continues''&lt;/small&gt;
[[File:Colorful_Acacia_Tree.png|right|250px]]

*'''Wikimania''': [[diffblog:2025/05/27/register-now-to-attend-wikimania-nairobi/|Register now to attend Wikimania Nairobi]]! Registration for the in-person event will be open until July 13 or while places remain. For joining virtually, you will be able to register at any time.
*'''Let's Connect''': The next Let's Connect Learning Clinic will focus on &quot;1Lib1Ref: Tools, Tactics and Innovation&quot;. The session will take place on [[m:Grants:Knowledge Sharing/Connect/Calendar|June 5 at 15:00 UTC]].
*'''U4C Call for Candidates''': The voting period for [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|Universal Code of Conduct Coordinating Committee 2025]] is open from June 3 to June 17 at 12:00 UTC.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Infrastructure|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Web team's projects|Web]]&amp;nbsp;· [[:f:Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

*'''Tech News''': The Wikimedia Foundation will publish a hub for [[diffblog:2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/|experiments]] to showcase and get user feedback on product experiments; The Moderator Tools team will launch [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], starting at Indonesian Wikipedia. The goal is to help Recent Changes patrollers identify potentially problematic edits. More updates from Tech News week [[diffblog:2025/05/19/tech-news-2025-week-21/|21]] and [[diffblog:2025/05/26/tech-news-2025-week-22/|22]].
*'''Abstract Wikipedia''': A community-wide discussion for the development of [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is now open on Meta: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. The discussion is open until June 12 at [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]], and every opinion is welcomed.
*'''Temporary accounts''': Admins, bureaucrats, or stewards will be manually granting [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Access to Temporary Account IP Addresses Policy|access to temporary account IP addresses]] to users without certain extended rights. Previously, these users were gaining this right automatically. The decision to change this was made by the Trust and Safety Product team after discussing with almost 20 large Wikipedia communities and Meta-Wiki. See the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates/2025-05 Access to IP addresses|full message about the change]]. In addition, the team is finishing work which unblocks rollouts on large wikis. A series of deployments will be happening in June. [[mw:Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|See the latest project update]] to learn about the satisfaction survey, related changes to features and tools, and more.
*'''Wikifunctions''': [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] is deployed on five Wiktionaries: [[wikt:ha:|Hausa]], [[wikt:ig:|Igbo]], [[wikt:bn:|Bengali]], [[wikt:ml:|Malayalam]], and [[wikt:dv:|Dhivehi/Maldivian]]. Users of the five projects are now allowed to call on Wikifunctions' functions freely from their user interface.
*'''WikiGames''': A daily trivia game called ''[[mw:Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|WikiGames]]'' is coming to the Wikipedia Android app. It invites users to test their knowledge by guessing which historical event happened first based on real events from Wikipedia's &quot;On this day&quot; content. The game's goal is to help new audiences discover a preferred destination for discovering, engaging, and building encyclopedic content. It has been gradually rolled out as an A/B test to 50% of users in English, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish.
*'''Wikimedia Cloud VPS''': [https://techblog.wikimedia.org/2025/05/06/wikimedia-cloud-vps-ipv6-support/ We have introduced IPv6 to the cloud virtual network], enhancing the platform's scalability, security, and future-readiness.
*'''CampaignEvents extension''': Two new features [https://techblog.wikimedia.org/2025/05/12/promoting-events-and-wikiprojects/ Invitation Lists and Collaboration List] that allow organizers to promote events and WikiProjects on the wikis are now available.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Equity|Knowledge Equity]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also: [[m:Special:AllEvents|list of movement events]] · [[m:WikiLearn#Stay updated|WikiLearn News]]''&lt;/small&gt;

*'''WikiLearn''': Discover how online learning is helping develop Wikidata skills and the new courses coming up this quarter on [[diffblog:2025/05/15/wikilearn-news-may-2025/|WikiLearn News May 2025 edition]].
*'''Youth Conference''': Young Wikimedians gathered in Prague for [[diffblog:2025/05/15/the-future-is-now-young-wikimedians-gather-in-prague-for-the-first-ever-youth-conference/|the first-ever Youth Conference]], created ''for'' young people and ''by'' young people.
*'''Gender Gap''': [[diffblog:2025/05/14/celebrate-women-campaign-2025-wikimedia-foundation-reflections/|Wikimedia Foundation Reflections]] on the Celebrate Women* Campaign 2025.
*'''Accessibility''': In celebration of Global Accessibility Awareness Day 2025, we would like to look back together and highlight [[diffblog:2025/05/15/celebrating-global-accessibility-awareness-day-2025/|recent improvements and progress]] to ensure that the Wikimedia projects are more accessible for everyone.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Safety &amp; Integrity|Safety &amp; Integrity]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog]''&lt;/small&gt;

*'''India Legal Update''': A victory for free speech, for Wikipedia and Beyond! [[diffblog:2025/05/23/indian-apex-court-restores-wikipedia-article-about-an-ongoing-lawsuit/|The Supreme Court of India overturned a Delhi High Court order]] that had required the removal of an English Wikipedia article about an ongoing lawsuit.
*'''Mandatory 2FA''': Checkusers and oversighters will need to have two-factor authentication (2FA) enabled, otherwise they won't be able to use their tools. In the future, this requirement may apply to more user right groups. This is to increase the security of user accounts. [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|See the full message]].

'''Board and Board committee updates'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;

*'''Board Election''': [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection &amp; Call for Questions]].
*'''Assamese Wikimedia Community User Group''': [[m:Affiliations Committee/Resolutions/2025/Recognition of Assamese Wikimedia Community User Group|Recognition]] of [[m:Assamese Wikimedia Community User Group|Assamese Wikimedia Community User Group]].

'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l'actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/10|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let askcac[[File:At sign.svg|16x16px|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
 &lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:56, 3 ਜੂਨ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=28823402 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2025 Issue 11&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on May 30. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/11|translate]].''&lt;/div&gt;
----

[[File:Cdl Magistrali Aprile 2018.jpeg|thumb|This month we celebrate Loretta and her contributions.|alt=This month we celebrate Loretta and her contributions.]]

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Infrastructure|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Web team's projects|Web]]&amp;nbsp;· [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

*'''Tech News''': The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is now available on all Wikimedia wikis. Editors can use this new extension to create interactive data visualizations like bar, line, area, and pie charts. The [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product team]] is finalizing work needed to roll out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] on large Wikipedias. More updates from Tech News week [[diffblog:2025/06/03/tech-news-2025-week-23/|23]] and [[diffblog:2025/06/10/tech-news-2025-week-24/|24]].
*'''New Engagement Experiments''': [[mw:Special:MyLanguage/New Engagement Experiments/WikiRun|We're testing out WikiRun]], a fun game that lets you race through Wikipedia by clicking from one article to another, aiming to reach a target page in as few steps and in as little time as possible! It's an experiment to explore new ways of engaging readers. [https://wikirun-game.toolforge.org/ Give it a try] and let us know what you think [[mw:Talk:New Engagement Experiments/WikiRun|on the talk page]]!

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Equity|Knowledge Equity]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also: [[m:Special:AllEvents|list of movement events]] · [[m:Special:MyLanguage/WikiLearn#Stay updated|WikiLearn News]]''&lt;/small&gt;

*'''WikiCelebrate''': How one librarian brought Wikipedia into the classroom and beyond: this month [[diffblog:2025/06/09/wikicelebrating-loretta-how-one-librarian-brought-wikipedia-into-the-classroom-and-beyond/|we celebrate Loretta]].
*'''Wikimedia Research Showcase''': The next showcase will center around the theme of &quot;Ensuring Content Integrity on Wikipedia&quot; and will [[mw:Wikimedia Research/Showcase|take place on June 18 at 16:30 UTC]].
*'''Resource Support''': [[w:en:Wikipedia:Resource support pilot|Resource Support pilot project is now open to requests]]. This is a pilot project which aims to support Wikipedia content editors in obtaining resources that they need to improve content on Wikipedia.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Safety &amp; Integrity|Safety &amp; Integrity]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog]''&lt;/small&gt;

*'''Global Advocacy''': Read [[diffblog:2025/06/08/dont-blink-protecting-the-wikimedia-model-its-people-and-its-values-in-april-2025/|important highlights on public policy advocacy]] from Wikimedia Foundation's Global Advocacy team.
*'''Global Advocacy''': The Global Advocacy team will be representing the Wikimedia Foundation at [https://medium.com/wikimedia-policy/join-the-wikimedia-foundation-to-discuss-ai-open-source-for-the-public-good-and-global-internet-93e368cce381 several events in June and July] – including hosting an edit-a-thon during UN Open Source week and running a booth at the [[w:en:Internet Governance Forum|Internet Governance Forum]].

'''Board and Board committee updates'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''See [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;

*'''Board Election''': The call for candidates for the [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection]] will be opened on June 17.
*'''Wikimedia Aotearoa New Zealand''': [[diffblog:2025/06/12/welcoming-wikimedia-aotearoa-new-zealand-as-the-latest-wikimedia-chapter/|Welcoming Wikimedia Aotearoa New Zealand as the Latest Wikimedia Chapter]].

'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/11|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let askcac[[File:At sign.svg|16x16px|link=|class=skin-invert|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
 &lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:39, 17 ਜੂਨ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=28843544 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2025 Issue 12&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on June 13. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/12|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----

[[File:Wikimedia Hackathon 2025 Istanbul 3D printed logo.jpg|Wikimedia Hackathon 2025 Istanbul|alt=Wikimedia Hackathon 2025 Istanbul|thumb]]

'''Upcoming and current events and conversations'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Let's Talk|Let's Talk]] continues''&lt;/small&gt;

*'''Elections for the Wikimedia Foundation Board of Trustees''': [[diffblog:2025/06/17/call-for-candidates-is-now-open-wikimedia-foundation-board-of-trustees/|Call for candidates is now open]] until July 2 at 11:59 UTC.
*'''Sister projects task force''': The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|sister projects task force]] has started a [[diffblog:2025/06/27/community-consultation-about-the-wikispore-and-wikinews/|community consultation about Wikispore and Wikinews]].
*'''Wikimania 2025''': [[wikimania:2025:Wikimania|Register now]] to join Wikimania 2025 virtually from 6–9 August.
*'''Neutral Point of View''': This year's annual planning [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Collaboration|saw many conversations]] about the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|global trends]] that affect our movement including [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends/Common global standards for NPOV policies#What we are hearing about neutrality in our meetings with the communities|neutrality and the NPOV policies]].

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Infrastructure|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Web team's projects|Web]]&amp;nbsp;· [[:f:Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

*'''Wikimedia Hackathon 2025''': [[diffblog:2025/06/24/wikimedia-hackathon-2025-a-place-where-everything-is-technically-possible/|Highlights from Wikimedia Hackathon]], a place where everything is 'technically possible'.
*'''Wiki Mentor Africa Hackathon''': [[diffblog:2025/06/12/reflections-from-the-wiki-mentor-africa-hackathon-insights-from-participants-and-mentors/|Reflections and insights]] from participants and mentors.
*'''Wikimedia API''': The MediaWiki Interfaces team will be [https://techblog.wikimedia.org/2025/06/12/apis-as-a-product-investing-in-the-current-and-next-generation-of-technical-contributors/ investing in Wikimedia web (HTTP) APIs] to better serve technical volunteer needs and protect Wikimedia infrastructure from potential abuse.
*'''Tech News''': The Editing team will release [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi check|Multi Check]] to most Wikipedias. This feature shows multiple [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|Reference checks]] within the editing experience. This encourages users to add citations when they add multiple new paragraphs to a Wikipedia article. More updates from Tech News week [[diffblog:2025/06/16/tech-news-2025-week-25/|25]] and [[diffblog:2025/06/23/tech-news-2025-week-26/|26]].
*'''Temporary Accounts''': [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary accounts]] were rolled out on ten large and medium-size Wikipedias, including Arabic, Chinese, French, Polish, Indonesian and more. Deployments on more Wikipedias will follow this week. [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Share your thoughts]] about the project.
*'''Mobile Apps''': Mobile Apps team launched A/B test of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)|Tabbed Browsing]] on the iOS Wikipedia App. Users in Arabic, English, and Japanese in select regions will see the test.
*'''WikiGames''': The Android team launched ''Which Came First?'' — a fun, multilingual [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|trivia game]] now available to all Android users in nine languages (Arabic, Chinese, English, French, German, Portuguese, Russian, Spanish and Turkish). It's a new step in making Wikipedia more interactive and engaging for mobile users.
*'''Community Wishlist''': Read [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#June 18, 2025: Results of our last Wishathon sprint|results]] of the recently closed &quot;[[m:Special:MyLanguage/Community Tech/Wishathon|Wishathon]]&quot;, our internal hackathon organized by [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech]] to help fulfil more wishes from Community Wishlist.
*'''Wikifunctions''': Read Wikifunctions' [[f:Wikifunctions:Status updates/2025-06-21|July–September 2025 plans]].
*'''CampaignEvents Extension''': [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has now been deployed to all Wikipedia, meaning that organizers on any language Wikipedia can now gain access to the extension features directly on that Wikipedia through the Wikipedia local admins.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Equity|Knowledge Equity]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also: [[m:Special:AllEvents|list of movement events]] · [[m:Special:MyLanguage/WikiLearn#Stay updated|WikiLearn News]]''&lt;/small&gt;

*'''Let's Connect Peer Learning''': A look into 3 years of [[diffblog:2025/06/13/why-you-should-be-part-of-lets-connect-evaluating-the-programs-results/|Let's Connect and peek into what's next]].
*'''Knowledge Equity Fund''': How a [[diffblog:2025/06/18/how-a-knowledge-equity-fund-grantee-and-a-wikimedia-affiliate-collaborate-on-human-rights-the-partnership-between-kontras-and-wikimedia-indonesia/|Knowledge Equity Fund grantee and a Wikimedia affiliate]] collaborate on Human Rights.
*'''A Wiki Minute Videos''': We published [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Communications/A Wiki Minute#What are the videos?|three new 'A Wiki Minute' videos]] about what it takes to run Wikipedia and more topics. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Communications/A Wiki Minute#Where are the videos?|All videos]] are recorded and captioned in Arabic, German, English, French, Brazilian-Portuguese, Spanish.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Goals/Safety &amp; Integrity|Safety &amp; Integrity]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog]''&lt;/small&gt;

*'''Legal''': [[diffblog:2025/06/17/administrative-update-to-the-wikimedia-foundation-terms-of-use/|Administrative update to the Wikimedia Foundation Terms of Use]].
*'''Global Advocacy''': [[diffblog:2025/06/18/inside-the-first-big-un-wikipedia-edit-a-thon-expanding-tech-policy-knowledge/|Expanding tech policy knowledge at the first big UN Wikipedia edit-a-thon]].
*'''Legal''': [[m:Wikimedia Forum#Update on the UK legal challenge to Online Safety Act categorisation rules|We announced that a Wikipedia admin has joined our UK Online Safety Act lawsuit]].

'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l'actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/12|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let askcac[[File:At sign.svg|16x16px|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:08, 1 ਜੁਲਾਈ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=28877612 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2025 Issue 13&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on June 27. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/13|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----

[[File:Laptop with Wikipedia &quot;W&quot; illustration.png|The Wikimania Hackathon 2025 inviting project ideas.|alt=Laptop with Wikipedia &quot;W&quot; illustration|thumb]]

'''Upcoming and current events and conversations'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Let's Talk|Let's Talk]] continues''&lt;/small&gt;

*'''Wikimania Hackathon 2025''': The Wikimania Hackathon 2025 is inviting you to [[diffblog:2025/06/30/call-for-projects-wikimania-hackathon-2025-is-coming-to-nairobi/|submit your project idea]].
*'''WikiWomen* Summit 2025''': [[wikimania:2025:WikiWomen* Summit|The WikiWomen* Summit 2025]] will take place in a hybrid format on 5th August, the pre-conference day of Wikimania 2025. [[diffblog:2025/06/27/wikiwomen-summit-2025-weaving-inclusive-futures-together/|Register now]]. 
*'''WikiIndaba 2025''': [[diffblog:2025/06/24/wikiindaba-2025-call-for-scholarship-applications-program-submission/|The scholarship applications and program submissions]] are open until 23:59 GMT on July 20.
*'''WikiCon Brasil 2025''': [[wmbr:WikiCon Brasil 2025|WikiCon Brasil 2025]] will take place on July 19-20 in Salvador, Bahia, Brazil.
*'''WikiConvention francophone 2025''': [[m:WikiConvention francophone/2025|The WikiConvention 2025]] will take place in Cotonou, Benin, October 2-5. The call for submissions [[m:WikiConvention francophone/2025/Soumissions|is open until July 15]].

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Web team's projects|Web]]&amp;nbsp;· [[:f:Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

*'''Tech News''': [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary accounts|Temporary accounts]] have been rolled out on 18 large and medium-sized Wikipedias, including German, Japanese, French, and Chinese; The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled on all Wikipedias. More updates from Tech News week [[diffblog:2025/06/30/tech-news-2025-week-27/|27]] and [[diffblog:2025/07/08/tech-news-2025-week-28/|28]].
*'''AbuseFilter''': AbuseFilter maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:IPReputation/AbuseFilter variables|match against IP reputation data]] in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilters]]. IP reputation data is information about the proxies and VPNs associated with the user’s IP address. This data is not shown publicly and is not generated for actions performed by registered accounts. 
*'''Favorite Templates''': A new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed to all Wikimedia projects: a [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Template categories|template category browser]] will be introduced to assist users in finding templates to put in their “favourite” list. The browser will allow users to browse a list of templates which have been organised into a given category tree. The feature has been requested by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Select templates by categories|through the Community Wishlist]].
*'''Wikipedia App''': We have launched an A/B test of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)|tabbed browsing in the Wikipedia iOS app]]. This feature allows users to open multiple articles in separate tabs, making it easier to switch between topics, explore, and return to previous reading spots. The test is currently running in Arabic, English, and Japanese in selected regions. We’re collecting feedback and plan to make the feature more widely available soon.
*'''MediaWiki''': The MediaWiki Platform team has introduced a unified [[mw:Manual:Notifications|Built-in Notifications]] system, as part of [[mw:MediaWiki 1.44|MediaWiki 1.44]], that makes it easier for developers to send, manage, and customize notifications across the platform.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog] · [[m:WikiLearn#Stay updated|WikiLearn News]] · [[m:Special:AllEvents|list of movement events]]''&lt;/small&gt;

*'''Hubs''': Personal, consistent and deeply human: [[diffblog:2025/06/26/personal-consistent-and-deeply-human-cee-hub-support-for-the-region-organizations/|How CEE Hub support the region organizations]].
*'''Legal''': Good intentions make for bad law in Utah, we argue in [[diffblog:2025/07/07/good-intentions-make-for-bad-law-in-utah-we-argue-in-our-amicus-brief-in-the-netchoice-v-brown-case/|our amicus brief in the Netchoice v. Brown case]].
*'''Wikimedia Organizations''': The Wikimedia Foundation and a group of experienced co-authors with affiliate background have drafted the paper [[m:Towards a Healthy Ecosystem of Wikimedia Organizations|Towards a Healthy Ecosystem of Wikimedia Organizations]]. This paper aims to be presented as a proposal for the movement at Wikimania in August 2025 in Nairobi. [[diffblog:2025/07/08/wikimedia-movement-organizations-draft-paper-open-for-community-review/|Share your feedback before July 29]]. 
*'''Advocacy''': We have created [[foundationsite:news/2025/06/27/the-wikipedia-test/|The Wikipedia Test]]: a public policy tool and a call to action to help ensure regulators consider how new laws can negatively affect online communities and platforms that provide services and information in the public interest.
*'''Wikimedia Research Showcase''': The next showcase will center around the theme of &quot;Examining the Impact of LLMs on Knowledge Production Communities&quot; and will [[mw:Wikimedia Research/Showcase|take place on July 16 at 16:30 UTC]].  
*'''Administrative Update to Our Privacy Policies''': Following personnel changes, we are removing the name of our former point of contact serving the European Economic Area and the UK for questions and requests related to personal data in the [[foundation:Special:Diff/518090|privacy policy]] and [[foundation:Special:Diff/518161|donor privacy policy]].

'''Board and Board committee updates'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;

*'''Affiliations Committee''': [[m:Affiliations Committee/Resolutions/2025/User Group recognition interval period|New resolution from AffComm on User Group recognition interval period]].

'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/13|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let askcac[[File:At sign.svg|16x16px|link=|class=skin-invert|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
 &lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 18:55, 15 ਜੁਲਾਈ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=28981719 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2025 Issue 14&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on July 11. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/14|translate]]. The bulletin will be back after Wikimania with a special issue on the 19th August.''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----

[[File:Matatu bus illustration.png|Get Ready for Wikimania 2025!|alt=Matatu bus illustration.png|thumb]]

'''Upcoming and current events and conversations'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Let's Talk|Let's Talk]] continues''&lt;/small&gt;

*'''Wikimania 2025''': [[wmania:2025:Registration|Register to join virtually]] the 20th Wikimania taking place from [[diffblog:2025/07/21/wikimania-2025-connecting-wikimedians-across-the-world-for-20-years/|August 6-9]]. [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule The programme] has highlights from across Wikimedia projects and communities including the reveal of who will be this year's [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/SQKC3A Wikimedians of the year.]
*'''Strengthening a neutral point of view''': An overview of NPOV policies across Wikipedia projects, shows that 153 Wikipedias out of 342 (45%) don’t have easily accessible guidance on neutrality. The research was conducted to help understand how neutrality is ensured in our projects. and to provide an opportunity for peer learning across project communities. [[m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends/Common global standards for NPOV policies/Analysis of Neutral Point of View Policies across Wikipedias|Read the full research and join the conversation]].

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter|Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Web team's projects|Web]]&amp;nbsp;· [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

*'''Tech News''': See all the 60 community-submitted tasks that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved over the last two weeks]] in Tech News week [[diffblog:2025/07/14/tech-news-2025-week-29/|29]] and [[diffblog:2025/07/21/tech-news-2025-week-30/|30]]. For example, the request to add Malayalam fonts in the [[oldwikisource:Special:MyLanguage/Wikisource:WS Export|Wikisource Book Export Tool]] was resolved and now, the rendering of Malayalam letters in exported Wikisource books [[phab:T374457|are accurate]].
*'''Temporary Accounts''': After the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] on 18 large and medium-sized Wikipedias, we are monitoring the impact of this change, and preparing for the next deployments. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates#July 2025: Deployment on 18 large and medium-sized Wikipedias, and our plans for next months|See the full project update]].
*'''Add a link''': Administrators can now limit [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|&quot;Add a Link&quot;]] to newcomers, as opposed to keeping it open to more experienced editors as well. &quot;Add a link&quot; [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Constructive activation experimentation#Enwiki A/B test &amp; &quot;Add a Link&quot; Improvements (Wiki Experiences 1.2.11 &amp; 1.2.16)|helps newcomers to start editing]], so restricting the feature to them enables Administrators to cater the feature to that specific group, which they can do via the [[m:Special:CommunityConfiguration/GrowthSuggestedEdits|Community Configuration]] feature.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog] · [[m:Special:MyLanguage/WikiLearn#Stay updated|WikiLearn News]] · [[m:Special:AllEvents|list of movement events]]''&lt;/small&gt;

*'''Digital Safety''': PEN America shares [[diffblog:2025/07/12/pen-america-shares-5-tips-for-bolstering-your-safety-and-privacy-online/|5 tips for bolstering your safety and privacy online]].
*'''Amicus brief''': [[diffblog:2025/07/10/our-amicus-brief-in-patterson-v-meta-defending-free-speech-and-the-open-internet-in-another-section-230-legal-case/|Our amicus brief in Patterson v. Meta]]: Defending free speech and the open internet in another Section 230 legal case.
*'''UK Online Safety Act''': Court hearings for the Wikimedia Foundation's [[foundationsite:2025/07/17/wikimedia-foundation-challenges-uk-online-safety-act-regulations/|challenge to the UK Online Safety Act &quot;Categorisation Regulations&quot;]] happened on July 22 and 23. A verdict is not expected until August.
*'''Advocacy sessions''': Collaborate for change at [[diffblog:2025/07/21/collaborating-for-change-dont-miss-these-policy-advocacy-sessions-at-wikimania-2025/|these policy advocacy sessions at Wikimania 2025]].
*'''Public-Interest content''': Expanding Indonesian Wikipedia with Public-Interest Content through [[diffblog:2025/07/23/expanding-indonesian-wikipedia-with-public-interest-content-through-project-gayatri/|Project Gayatri]].
*'''The Wikipedia Test''': [[diffblog:2025/07/17/introducing-the-wikipedia-test-a-tool-to-protect-the-public-interest-internet/|Learn how to use the Wikipedia Test]], a tool to protect the public interest internet.
*'''Equity Fund''': As it closes, the Equity Fund has [[m:Special:MyLanguage/Knowledge Equity Fund/Grantee#Final round|announced its final round of grants]] to six past grantees. It will also be providing four &quot;Connected Grants&quot; to movement organizations who will pair closely with one of the grantees to collaborate together.
*'''Don't blink''': [[diffblog:2025/07/12/dont-blink-protecting-the-wikimedia-model-its-people-and-its-values-in-may-2025/|The latest developments]] from around the world about protecting the Wikimedia model, its people and its values.
*'''Content Translation''': Translators who use the Suggestions feature in the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation tool]] can now select and receive article suggestions that are customized to geographical locations of their interest using the new &quot;Regions&quot; filter.
*'''Wikifunctions''': [[f:Wikifunctions:Status updates/2025-07-19|Wikifunctions now has a new kind of Types]]: Wikidata-based enumerations, also known as light-weight enumerations.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Progress|Progress on the annual plan]]''&lt;/small&gt;

*'''Endowment''': Sharing the [[diffblog:2025/07/14/sharing-the-wikimedia-endowments-form-990-for-fiscal-year-2023-2024/|Wikimedia Endowment’s Form 990]] for fiscal year 2023 – 2024. Learn more from [[m:Wikimedia Endowment reports/Financial/Form 990/2023-2024 - frequently asked questions|the frequently asked questions]].

'''Board and Board committee updates'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;

*'''Annual plan''': The Wikimedia Foundation Board of Trustees approved the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|Foundation's annual plan]] for next year virtually in their [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard|quarterly meeting]]. You can read more about the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals|goals for next year]] and a summary of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Collaboration|continuous conversations]] that shaped the plan.
*'''Board selection''': The Elections Committee shared a [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|list of the all eligible candidates]]. As there are more than 10 eligible candidates, a [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Shortlisting process|shortlisting process]] is currently taking place. Representatives of Wikimedia movement affiliates that are [[m:Wikimedia movement affiliates/Affiliates Status Report/Archive/2025-07|currently compliant]] with their reporting obligations can participate in the shortlisting process. Learn more about this process and next steps on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025#Timeline|Meta]].

'''Foundation statements'''

*'''WIPO permanent observer''': For fifth time, [[foundationsite:news/2025/07/09/china-block-wikimedia-wipo/|China blocks Wikimedia Foundation as permanent observer to the World Intellectual Property Organization (WIPO)]].

'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/14|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let askcac[[File:At sign.svg|16x16px|class=skin-invert|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:02, 29 ਜੁਲਾਈ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=29017999 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2025 Issue 15&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on July 25. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/15|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----
[[File:Robertsky at Wikimedians of the Year 2025 awards 2025-08-06 02.jpg|250px|thumb|link=diffblog:2025/08/06/meet-the-wikimedians-of-the-year-2025/|Robert Sim ([[w:en:User:Robertsky|User:Robertsky]]), Wikimedian of the Year 2025|alt=Photo of Robert Sim]]
[[File:Wikimania 2025 à Nairobi Kenya.jpg|thumb|Wikimania 2025 group photo|alt=Group photo of hundreds of Wikimania attendees]]

'''Special Wikimania issue''' &lt;small&gt;''This is a special Wikimania issue of the Bulletin. We'll be back to our regular format in the next issue''&lt;/small&gt;

* '''Wikimania Nairobi''': Catch up on missed sessions of Wikimania 2025 by [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ checking session pages in the program]. These links will be replaced by Commons links when the uploads are finished.
* '''Meet the Wikimedians of the Year 2025''': [https://www.youtube.com/live/yjENat8ts4Q?si=191tNJO1oPw43Nti&amp;t=15892 The Wikimedian of the Year awards] give us an opportunity to pause, taking a moment to recognize people who make our mission possible. Learn about all of [[diffblog:2025/08/06/meet-the-wikimedians-of-the-year-2025/|this year's winners]].
* '''Highlights:''' Daily highlights from Wikimania:
** [[diffblog:2025/08/06/wikimania-2025-day-1-celebrating-20-years-of-wikimania-in-nairobi/|Day 1 - Celebrating 20 years of Wikimania]],
** [[diffblog:2025/08/07/wikimania-2025-day-2-technology-in-a-changing-world/|Day 2 - Technology in a changing world]],
** [[diffblog:2025/08/08/wikimania-2025-day-3-connecting-with-africa/|Day 3 - Connecting with communities in Africa]],
** [[diffblog:2025/08/10/wikimania-2025-day-4-bringing-generations-together/|Day 4 - Bringing generations together]].
* '''Product and Tech''': [[diffblog:2025/08/06/wikimania-2025-sessions-about-product-and-tech-you-dont-want-to-miss/|Wikimania 2025 sessions about Product and Tech]] you can watch, with links to the recordings.
* '''Affiliate Strategy''': [[diffblog:2025/08/06/wikimania-2025-brings-affiliate-strategy-recommendations-into-focus/|Wikimania 2025 Brings Affiliate Strategy Recommendations into Focus]].
* '''Twentieth edition of Wikimania''': [[foundationsite:news/2025/08/05/wikimania-2025-celebrates-humans/|Celebrating humans who make Wikipedia possible.]]


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Web team's projects|Web]]&amp;nbsp;· [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

* '''Tech News''': Some of the latest update from Tech News week [[diffblog:2025/07/29/tech-news-2025-week-31/|31]], [[diffblog:2025/08/05/tech-news-2025-week-32/|32]], and [[diffblog:2025/08/11/tech-news-2025-week-33/|33:]] The Wikimedia Commons community has decided to block [[mw:Special:MyLanguage/Upload dialog|cross-wiki uploads]] to Wikimedia Commons, for all users without autoconfirmed rights on that wiki, starting on August 16; The WikiEditor toolbar now includes [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|its keyboard shortcuts]] in the tooltips for its buttons. This will help to improve the discoverability of this feature.
* '''Collaborative Contributions''': [[m:Talk:CampaignEvents/Collaborative contributions|Share your comments]] on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative Contributions]]. This project aims to create a new way to display the impact of collaborative editing activities (such as edit-a-thons, backlog drives, and WikiProjects) on the wikis.
* '''PTAC''': The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] published a set of [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|proposed experiments]] the Wikimedia Foundation can try to improve communication with community. [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|Feedback on the proposals]] are welcomed until August 22.
* '''Watchlists and Recent Changes''': The Foundation will be focusing on wishes related to Watchlists and Recent Changes pages over the next few months. Please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#July 24, 2025: Watchlists and Recent Changes pages|read the latest update]], and if you have ideas, please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|submit a wish]] on the topic.
* '''Wikifunctions''': The Foundation is working on [[wikifunctions:Wikifunctions:Status updates/2025-07-26|demonstrating functions that generate sentences and fragments in several languages]]. This is a considerable step towards creating text for Abstract Wikipedia.


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog] · [[m:Special:MyLanguage/WikiLearn#Stay updated|WikiLearn News]] · [[m:Special:AllEvents|list of movement events]]''&lt;/small&gt;

* '''Wikimedia Futures Lab''': [[m:Wikimedia Futures Lab|The Wikimedia Futures Lab]] is a process and convening co-designed by the Wikimedia Foundation and Wikimedia Deutschland that will help us all learn more about global trends and discuss potential movement-wide responses. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Futures Lab/Participation|You can apply now to join]] the in-person convening hosted on January 30 – February 1, 2026 in Frankfurt, Germany with participants from affiliates, contributors and external experts.
* '''Don't Blink''': [[diffblog:2025/08/01/dont-blink-protecting-the-wikimedia-model-its-people-and-its-values-in-june-2025/|The latest developments]] from around the world about protecting the Wikimedia model, its people and its values.
* '''Language and Internationalization''': Read about language support for new languages and other highlights from the July 2025 edition of [[diffblog:2025/08/12/language-and-internationalization-newsletters-8/|the Language and internationalization newsletter]].
* '''Language Community:''' The next language community meeting will be held on [[mw:Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#29 August 2025|August 29 at 15:00 UTC]].
* '''UK Online Safety Act''': The High Court of Justice has dismissed the [[foundationsite:2025/07/17/wikimedia-foundation-challenges-uk-online-safety-act-regulations/|Wikimedia Foundation's challenge to the UK's Online Safety Act (OSA) Categorisation Regulations]]. While the decision does not provide the immediate legal protections for Wikipedia that we hoped for, [[m:Wikimedia Forum#c-PBradley-WMF-20250811100200-PBradley-WMF-20250724174300|the Court’s ruling]] emphasized the responsibility of Ofcom and the UK government to ensure Wikipedia is protected as the OSA is implemented.


'''Board and Board committee updates'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;

* '''Affcom News''': Read [[m:Affiliations Committee/News/Issue 6|the latest issue of AffCom News (April-June 2025)]], the newsletter that distributes relevant news and events about the work of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee]].


'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/15|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let askcac[[File:At sign.svg|16x16px|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:39, 19 ਅਗਸਤ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=29138148 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2025 Issue 16&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on August 16. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/16|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----
[[File:WP25 Primary lockup black.png|thumb|250px|link=m:Wikipedia 25/Celebration toolkit|Wikipedia’s 25th birthday logo.|alt=Wikipedia 25 logo]]
[[File:WP25 Birthday cake.gif|thumb|Wikipedia 25 Birthday cake|alt=Wikipedia 25 Birthday cake icon]]

'''Upcoming and current events and conversations'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Let's Talk|Let's Talk]] continues''&lt;/small&gt;

*'''Wikimedia Futures Lab''': [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Futures Lab/Participation|Apply]] before Sep 4 to join [[diffblog:2025/08/18/announcement-and-call-for-application-wikimedia-futures-lab/|The Wikimedia Futures Lab]], the in-person convening hosted on January 30 – February 1, 2026 in Frankfurt, Germany with participants from affiliates, contributors and external experts, to learn more about global trends and discuss potential movement-wide responses.
*'''Wikimania 2026''': The theme and date for [[m:Wikimania 2026/en|Wikimania 2026]] have been decided: Liberté, Équité, Fiabilité (Freedom, Equity, Reliability). This edition will take place in Paris, from July 21 to July 25, 2026.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Web team's projects|Web]]&amp;nbsp;· [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

*'''Tech News''': Some of the latest updates from Tech News week [[diffblog:2025/08/19/tech-news-2025-week-34/|34]] and [[diffblog:2025/08/26/tech-news-2025-week-35/|35]]: An A/B test comparing two versions of the desktop donate link launched on testwiki and English Wikipedia for 0.1% of logged out users on the desktop site. The experiment will run for three weeks, ending on 12 September; Administrators can now access the [[m:Special:BlockedExternalDomains|Special:BlockedExternalDomains]] page from the [[m:Special:CommunityConfiguration|Special:CommunityConfiguration]] list page. This makes it easier to find.
*'''Spread Wikilove, thank comments''': A new improvement was added to the &quot;[[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|Discussion tools]]&quot; [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta feature]]; it is now possible to [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Comment actions|thank a user for their comment]]. This new feature is released for a 3-months long test.
*'''Community Wishlist''': Template authors can now use additional CSS properties, since the CSS sanitizer used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] was updated. These improvements are a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Allow use of modern CSS in templates by updating the TemplateStyles CSS sanitizer|Community Wishlist wish]].
*'''Wikipedia Mobile Apps:''' The Android app team has launched a new [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android/Customizable Donation Reminder Experiment|experiment]] in Italy that lets logged-out readers of Italian and English Wikipedia set their own donation reminders based on how often they read. This new approach responds to feedback from donors who say their motivation to give is tied to their reading habits. Instead of one-size-fits-all banners, readers can now choose reminders that fit their own usage, all while keeping their privacy intact.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog] · [[m:Special:MyLanguage/WikiLearn#Stay updated|WikiLearn News]] · [[m:Special:AllEvents|list of movement events]]''&lt;/small&gt;

*'''Wikipedia 25''': [[diffblog:2025/08/26/resources-for-celebrating-wikipedias-25th-birthday/|To celebrate Wikipedia’s 25th birthday]], the Wikimedia Foundation is adding several resources to the [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25|Wikipedia 25 Meta-Wiki hub]].
*'''The Wikipedia Library''': Collections from [[w:en:Dow Jones &amp; Company|Dow Jones &amp; Company]], including the [[w:en:The Wall Street Journal|The Wall Street Journal]], are now available to editors who are eligible for [[diffblog:2025/08/21/whats-new-in-the-wikipedia-library-april-june-2025/|The Wikipedia Library]].
*'''Don't Blink''': [[diffblog:2025/08/25/dont-blink-protecting-the-wikimedia-model-its-people-and-its-values-in-july-2025/|The latest developments]] from around the world about protecting the Wikimedia model, its people and its values.

'''Board and Board committee updates'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;

*'''Affiliate recognition''': [[listarchive:list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/HZSAJ3BK7G5KPVQWDYFSMJH2DZCE4GUB/|The recognition of new User Groups, Chapters, and Thematic Organizations is paused]] until March 31, 2026.
*'''Board of Trustees selection''': [[listarchive:list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/52HHRA5RPTSKXIB76OSD3VCNYFUTGEH6/|The voting period for the upcoming Board selection process]] will now open on October 8 and close October 23.
*'''New Board member''': [[foundationsite:news/2025/08/27/wikimedia-foundation-welcomes-incoming-board-trustee-mayree-clark/|Wikimedia Foundation welcomes incoming Board Trustee Mayree Clark]].

'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/16|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let askcac[[File:At sign.svg|16x16px|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
 &lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 18:13, 2 ਸਤੰਬਰ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=29200713 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2025 Issue 16&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on August 16. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/16|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----
[[File:WP25 Primary lockup black.png|thumb|250px|link=m:Wikipedia 25/Celebration toolkit|Wikipedia’s 25th birthday logo.|alt=Wikipedia 25 logo]]
[[File:WP25 Birthday cake.gif|thumb|Wikipedia 25 Birthday cake|alt=Wikipedia 25 Birthday cake icon]]

'''Upcoming and current events and conversations'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Let's Talk|Let's Talk]] continues''&lt;/small&gt;

*'''Wikimedia Futures Lab''': [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Futures Lab/Participation|Apply]] before Sep 4 to join [[diffblog:2025/08/18/announcement-and-call-for-application-wikimedia-futures-lab/|The Wikimedia Futures Lab]], the in-person convening hosted on January 30 – February 1, 2026 in Frankfurt, Germany with participants from affiliates, contributors and external experts, to learn more about global trends and discuss potential movement-wide responses.
*'''Wikimania 2026''': The theme and date for [[m:Wikimania 2026/en|Wikimania 2026]] have been decided: Liberté, Équité, Fiabilité (Freedom, Equity, Reliability). This edition will take place in Paris, from July 21 to July 25, 2026.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Web team's projects|Web]]&amp;nbsp;· [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

*'''Tech News''': Some of the latest updates from Tech News week [[diffblog:2025/08/19/tech-news-2025-week-34/|34]] and [[diffblog:2025/08/26/tech-news-2025-week-35/|35]]: An A/B test comparing two versions of the desktop donate link launched on testwiki and English Wikipedia for 0.1% of logged out users on the desktop site. The experiment will run for three weeks, ending on 12 September; Administrators can now access the [[m:Special:BlockedExternalDomains|Special:BlockedExternalDomains]] page from the [[m:Special:CommunityConfiguration|Special:CommunityConfiguration]] list page. This makes it easier to find.
*'''Spread Wikilove, thank comments''': A new improvement was added to the &quot;[[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|Discussion tools]]&quot; [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta feature]]; it is now possible to [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Comment actions|thank a user for their comment]]. This new feature is released for a 3-months long test.
*'''Community Wishlist''': Template authors can now use additional CSS properties, since the CSS sanitizer used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] was updated. These improvements are a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Allow use of modern CSS in templates by updating the TemplateStyles CSS sanitizer|Community Wishlist wish]].
*'''Wikipedia Mobile Apps:''' The Android app team has launched a new [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android/Customizable Donation Reminder Experiment|experiment]] in Italy that lets logged-out readers of Italian and English Wikipedia set their own donation reminders based on how often they read. This new approach responds to feedback from donors who say their motivation to give is tied to their reading habits. Instead of one-size-fits-all banners, readers can now choose reminders that fit their own usage, all while keeping their privacy intact.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog] · [[m:Special:MyLanguage/WikiLearn#Stay updated|WikiLearn News]] · [[m:Special:AllEvents|list of movement events]]''&lt;/small&gt;

*'''Wikipedia 25''': [[diffblog:2025/08/26/resources-for-celebrating-wikipedias-25th-birthday/|To celebrate Wikipedia’s 25th birthday]], the Wikimedia Foundation is adding several resources to the [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25|Wikipedia 25 Meta-Wiki hub]].
*'''The Wikipedia Library''': Collections from [[w:en:Dow Jones &amp; Company|Dow Jones &amp; Company]], including the [[w:en:The Wall Street Journal|The Wall Street Journal]], are now available to editors who are eligible for [[diffblog:2025/08/21/whats-new-in-the-wikipedia-library-april-june-2025/|The Wikipedia Library]].
*'''Don't Blink''': [[diffblog:2025/08/25/dont-blink-protecting-the-wikimedia-model-its-people-and-its-values-in-july-2025/|The latest developments]] from around the world about protecting the Wikimedia model, its people and its values.

'''Board and Board committee updates'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;

*'''Affiliate recognition''': [[listarchive:list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/HZSAJ3BK7G5KPVQWDYFSMJH2DZCE4GUB/|The recognition of new User Groups, Chapters, and Thematic Organizations is paused]] until March 31, 2026.
*'''Board of Trustees selection''': [[listarchive:list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/52HHRA5RPTSKXIB76OSD3VCNYFUTGEH6/|The voting period for the upcoming Board selection process]] will now open on October 8 and close October 23.
*'''New Board member''': [[foundationsite:news/2025/08/27/wikimedia-foundation-welcomes-incoming-board-trustee-mayree-clark/|Wikimedia Foundation welcomes incoming Board Trustee Mayree Clark]].

'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/16|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let askcac[[File:At sign.svg|16x16px|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
 &lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 18:14, 2 ਸਤੰਬਰ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=29200713 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2025 Issue 17&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on August 29. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/XX|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----
'''Upcoming and current events and conversations'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Let's Talk|Let's Talk]] continues''&lt;/small&gt;

*'''Wikimania 2026''': The scholarship application for Wikimania 2026 is open. [[wikimania:Special:MyLanguage/2026:Scholarships|Apply now]] by October 31.
*'''Wikipedia 25''': [[m:Talk:Wikipedia 25#Help us find inspiring stories to share during birthday celebrations|Help us find inspiring stories]] to share during birthday celebrations by September 23. 
*'''Wikimedia Research Showcase''': &quot;Readers and Readership Research&quot; will be the featured theme for the next research showcase taking place on [[mw:Wikimedia Research/Showcase|September 24 at 16:30 UTC]].
*'''Update to banner and logo policies''': Feedback is requested on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Update to banner and logo policies|proposed policy and documentation updates]] regarding the use of banners and logos for advocacy purposes.
*'''GLAM Wiki 2025''': [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025/Participate/Registration|The registration for GLAM Wiki Conference]] is open until September 30.


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Readers updates|Readers]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

[[File:Cybersecurity.png|thumb|A better way to protect Wikimedia from malicious bots|alt=Cybersecurity]]

*'''Better bot detection''': [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|How we are improving bot detection and replacing our CAPTCHA]].
*'''Temporary Accounts''': [[mw:Help:Temporary accounts|Temporary accounts]] are now deployed to almost all wikis except the last 11.
*'''User Info''': This [[mw:Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|new feature]] displays data related to a user account when you tap or click on the &quot;user avatar&quot; icon button next to a username. It's meant to be useful for different users with extended rights as well as newcomers.
*'''Newsletter highlights''': The latest [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Newsletter updates#August 2025: Newsletter #1|Readers Newsletter]] is now available. It includes considerations about Wikipedia's declining pageviews in the recent years, how the Foundation and communities may work on addressing this together, and the formation of two new teams — Reader Growth and Reader Experience.
*'''Activity Tab Experiment''': The Foundation launched an [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android/Activity Tab Experiment#How does this work fit into the Wikimedia Foundation's Annual Plan?|experiment testing a new Activity tab]] in the Wikipedia Android app to our beta testers. Instead of only showing editing activity, this tab also surfaces insights about reading and donation behavior.
*'''Search Suggestions''': To make it easier for users to find articles, logged-out users on both desktop and mobile will see [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|suggestions of articles]] for further reading on English Wikipedia beginning the week of September 22. All non-English wikis received this update in June and July.
*'''Paste Check''': The Foundation is working on a new check: [[mw:Special:MyLanguage/Paste check|Paste check]]. This check informs newcomers who paste text into Wikipedia that the content might not be accepted to ensure it is aligned with the Movement's values. This check will soon be tested at a few wikis.
*'''CampaignEvents extension''': The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled for all Wikisources. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. To request the extension for your wiki, visit the [[mw:Help:Extension:CampaignEvents/Deployment status|information page]].
*'''Structured Task''': The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a Link]] Structured Task has been fully released at English Wikipedia. This release is an important step in making editing more accessible for new contributors, especially on mobile. 
*'''Tech News''': Read more updates from Tech News week [[diffblog:2025/09/01/tech-news-2025-week-36/|36]] and [[diffblog:2025/09/09/tech-news-2025-week-37/|37]].
*'''Wikifunctions''': Wikifunctions is now [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-29|available on 65 Wiktionaries]] and has a new capability to [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-07|copy function calls from one Wikipedia to another]].
*'''Multilingual Contributors''': The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization|Language and Product Localisation team]] is launching a [[phab:T391045#11071277|CentralNotice campaign]] to attract multilingual contributors to specific Wikipedias. The campaign will feature regionally targeted banners to reach potential native speakers.


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog] · [[m:Special:MyLanguage/WikiLearn#Stay updated|WikiLearn News]] · [[m:Special:AllEvents|list of movement events]]''&lt;/small&gt;

*'''Global Resources''': [[diffblog:2025/09/08/introducing-the-interim-global-resource-distribution-committee/|Introducing the interim Global Resource Distribution Committee (GRDC)]].
*'''Funding the Movement''': [[diffblog:2025/09/02/funding-the-movement-key-takeaways-trends-and-lessons-from-fy-2024-2025-community-fund-grants/|Key Takeaways, Trends, and Lessons]] from FY 2024-2025 Community Fund Grants.
*'''Open Indonesia''': Reflections on [[diffblog:2025/09/01/open-indonesia-energizing-the-open-knowledge-movement/|Open Indonesia]], an event in Bandung gathering communities dedicated to advancing open knowledge to build the country's Open Knowledge Roadmap.
*'''WikiWomen*''': [[diffblog:2025/09/06/reflections-from-the-wikiwomen-summit-2025/|Reflections from the WikiWomen* Summit 2025]].
*'''Gender &amp; AI''': Is Gendering AI Possible? [[diffblog:2025/09/03/is-gendering-ai-possible-reflections-from-the-2025-gendering-ai-conference/|Reflections from the 2025 Gendering AI Conference]].
*'''Wikipedia 25''': [[diffblog:2025/09/10/what-one-centenarian-contributor-can-teach-us-about-25-years-of-wikipedia/|What one centenarian can teach us about 25 years of Wikipedia]].
*'''Knowledge Equity Fund''': [[diffblog:2025/09/05/wikimedia-ghana-user-group-receives-knowledge-equity-fund-connected-grant/|Wikimedia Ghana User Group receives Knowledge Equity Fund Connected Grant]].
*'''Wikimania 2025''': [[diffblog:2025/09/03/eseap-first-timers-at-wikimania-nairobi/|ESEAP First Timers at Wikimania Nairobi]].
*'''César do Paço Lawsuit''': [https://medium.com/wikimedia-policy/what-happened-in-the-c%C3%A9sar-do-pa%C3%A7o-lawsuit-f91b7fb5e54b Update about a lawsuit in Portugal] and the Foundation's appeal to the European Court of Human Rights.
*'''UK Online Safety Act''': [[foundationsite:news/2025/09/12/wikimedia-foundation-challenges-uk-online-safety-act-regulations/|The Wikimedia Foundation will not appeal]] the UK High Court’s decision to dismiss our challenge to the UK’s Online Safety Act (OSA) Categorisation Regulations.


'''Board and Board committee updates'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;

*'''August board meeting''': [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard/August 2025 Meeting Outcomes|Updates on]] board appointments and selection, CEO search, work to strengthen Wikipedia's approach to neutral point of view and updates on three pilots around more shared decision-making and shared accountability across the movement.
*'''New Endowment board members''': [[foundationsite:news/2025/08/29/welcoming-new-wikimedia-endowment-board-members-kevin-bonebrake-and-ike-kier/|Welcoming New Wikimedia Endowment Board Members, Kevin Bonebrake and Ike Kier]].


'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/17|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let askcac[[File:At sign.svg|16x16px|class=skin-invert|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
 &lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 01:04, 17 ਸਤੰਬਰ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=29226349 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2025 Issue 18&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on September 13. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/18|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----
'''Upcoming and current events and conversations'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Let's Talk|Let's Talk]] continues''&lt;/small&gt;

*'''CEE Meeting''': [[m:Wikimedia CEE Meeting 2025|Wikimedia CEE Meeting 2025]] will be held in Thessaloniki, Greece, September 26-28.
*'''Learning Clinic''': The next [[m:Grants:Knowledge Sharing/Connect/Calendar|Let's Connect Learning Clinic]] will talk about &quot;Mastering the Capacity Exchange (CapX) Tool&quot; and will take place on September 30 at 13:00 UTC.
*'''Big Fat Brussels Meeting''': The tenth in-person gathering of Wikimedians enthusiastic in free knowledge advocacy, [[m:Wikimedia Europe/Advocacy/Big Fat Brussels Meeting X|Big Fat Brussels Meeting]], will take place on October 3-4. 
*'''Wikimedia Research Showcase''': &quot;Celebrating 13 Years: Wikidata’s Role in Learning and Culture&quot; will be the featured theme for the [[mw:Wikimedia Research/Showcase#October 2025|next research showcase]] taking place on [https://zonestamp.toolforge.org/1760545800 October 15 at 16:30 UTC].

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Readers updates|Web]]&amp;nbsp;· [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

[[File:Wikifunctions in 7 minutes.webm|thumbtime=0:01|thumb|Wikifunctions now available on 123 Wiktionaries]]
*'''Tech News''': Read updates from Tech News week [[diffblog:2025/09/15/tech-news-2025-week-38/|38]] and [[diffblog:2025/09/22/tech-news-2025-week-39/|39]].
*'''Wikifunctions''': Wikifunctions is now available on [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-19|123 Wiktionary languages]] and have [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-12|more than 3,000 functions]] available.
*'''Collaborative Contributions''': A new feature, [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions| called Collaborative Contributions]], allows editors to see the impact of their collaborative editing activities. It was [[m:Event:Connection learning session 2|live demoed earlier]] and you can [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions/Testing Version 1|follow instructions to test it out]]. 
*'''CampaignEvents extension''': The CampaignEvents extension was [[c:Special:AllEvents|deployed to Wikimedia Commons]] and all Wikisources -80+ wikis.
*'''Event registration''': Starting the week of October 6, on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] that have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled, all autoconfirmed users will be able to use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] as an organizer. No changes will be made for [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/large.dblist|large wikis]] unless requested in Phabricator. [[m:CampaignEvents/Proposal to grant autoconfirmed users on small and medium wikis the organizer access to the event registration tool|More information on Meta]].
*'''Search Suggestions:''' Upon clicking an empty search bar, logged-out users now see [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|suggestions of articles for further reading]] on all Wikipedias, in order to make it easier for users to find articles.
*'''Datacenter server switchover''': A successful [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|datacenter server switchover backup test]] took place on September 24.
*'''Activity Tab now on Android:''' Beta users of the Wikipedia Android app can now try the redesigned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Activity Tab Experiment|Activity tab]], which replaces the Edits tab. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog] · [[m:Special:MyLanguage/WikiLearn#Stay updated|WikiLearn News]] · [[m:Special:AllEvents|list of movement events]]''&lt;/small&gt;
*'''Banners &amp; Logos policies''': The Wikimedia Foundation has published [[diffblog:2025/09/11/proposed-policies-related-to-the-use-of-banners-and-logo-changes-to-advocate-on-external-topics/|draft proposals for policies related to the use of banners and logo changes for advocacy purposes]].
*'''Wikipedia 25''': Wikimedia Foundation is creating [[m:Wikipedia 25/Easter egg experiments|playful, celebratory interventions]] on the [https://wikipedia.org/ Wikipedia portal page], the Wikipedia app, and potentially any interested Wikipedias to celebrate Wikipedia’s 25th birthday. Please [[m:Wikipedia 25/Easter egg experiments#We need your input:|share your inputs]] and add your username on the [[m:Talk:Wikipedia 25/Easter egg experiments#Do you have ideas for other fun Easter eggs that work within the concept brief?|Talk page]] if you think your community would be interested in participating.
*'''Regional Funds''': [[diffblog:2025/09/18/welcoming-new-eseap-regional-funds-committee-members/|Welcoming new ESEAP Regional Funds Committee Members]].
*'''Peer Learning''': [[diffblog:2025/09/21/kujifunza-pamoja-lets-connect-at-wikimania-nairobi-2025/|Reflections from Let’s Connect at Wikimania Nairobi 2025]].

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Progress|Progress on the annual plan]]''&lt;/small&gt;

*'''Enterprise''': [https://enterprise.wikimedia.com/blog/parsed-wikipedia-tables/ Structured Contents now supports Wikipedia tables as structured JSON]. 

'''Board and Board committee updates'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;

*'''Wikimedia Georgia''': [[diffblog:2025/09/19/wikimedia-georgia-becomes-the-newest-wikimedia-chapter/|Wikimedia Georgia becomes the newest Wikimedia Chapter.]]

'''Foundation statements'''

*'''Knowledge integrity''': The Wikimedia Foundation launches [[foundationsite:news/2025/09/18/keeping-information-reliable/|a new series that explores how Wikipedia can inspire new standards of knowledge integrity for our times]].

'''Highlights from other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;
*'''National award''': Wikipedian and current chair of Wikimedia Deutschland, Alice Wiegand, receives the [https://blog.wikimedia.de/2025/09/19/wikipedianerin-alice-wiegand-erhaelt-bundesverdienstkreuz-wikimedia-deutschland-gratuliert-zu-besonderer-ehrung/ Order of Merit of the Federal Republic of Germany] for her voluntary commitment to Wikipedia and the global Wikimedia movement.
*'''Supporting admins and patrollers''': Motivating, training and networking – [[diffblog:2025/09/22/motivating-training-and-networking-wikimedia-ukraines-plan-to-support-wikipedia-admins-and-patrollers/| Wikimedia Ukraine’s plan to support Wikipedia admins and patrollers]].
*'''Wikimania roundup''': A [https://fr.wikipedia.org/wiki/Wikip%C3%A9dia:RAW/2025-09-05#Wikimania_! roundup of Wikimania and this year's Wikimedians of the year] by the French-speaking community's newsletter, ''Regards sur l’actualité du mouvement Wikimédia'' (Views on Wikimedia movement's events, or RAW).

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/18|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let askcac[[File:At sign.svg|16x16px|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 16:27, 30 ਸਤੰਬਰ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=29349834 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2025 Issue 19&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on September 26. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/19|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----

'''Upcoming and current events and conversations'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Let's Talk|Let's Talk]] continues''&lt;/small&gt;

*'''Wikimedia Foundation Board of Trustees Selection''': [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard/October 2025 update|Announcement of the final ballot]] for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees election and [[m:Talk:Wikimedia Foundation Board noticeboard/October 2025 update#More answers on the Board's decision on the 2025 final ballot|more answers about the decision]]. Eligible voters can [[votewiki:Special:SecurePoll/vote/1864|vote between October 8 – October 23]].
*'''Wikipedia 25''': Are you planning to organize events to celebrate [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25|Wikipedia's 25th birthday]]? The Wikimedia Foundation offers grants to support active Wikimedia groups in organizing short-term, low-cost projects to celebrate this milestone. [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Grants|Applications are open until November 1]].
*'''WikiConference North America 2025''': [[m:WikiConference North America|WikiConference North America]] will take place from October 16–19 in New York City, USA.


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Readers updates|Readers]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;
[[File:Accessibility for reading mockup with dark mode on.png|thumb|Dark Mode will soon be available on all Wikimedia sites.]]

*'''Mobile Editing''': [[diffblog:2025/09/26/insights-on-mobile-web-editing-on-wikipedia-in-2025-part-i/|Insights on mobile web editing]] on Wikipedia in 2025 are now available. This report highlights that ~95% of IP mobile users editing via wikitext open the editor but make no changes at all, a vast untapped potential. It also pinpoints where contributors most often drop off.
*'''Dark Mode''': [[mw:Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|Dark Mode]] user interface will be rolled out on all Wikimedia sites on October 29. All anonymous users of Wikimedia sites will have the option to activate a color scheme that features light-colored text on a dark background. This is designed to provide a more comfortable reading experience, especially in low-light situations.
*'''Community wishlist extension:''' [[m:Community Wishlist/Updates#September 25, 2025: A new extension for the Community Wishlist|The new Community Wishlist extension has been released]]. This will allow users to add tags to their wishes to better categorise them, and (in a future iteration) to filter them by status, tags and focus areas. It will also be possible to support individual wishes again, as requested by the community in many instances. 
*'''Paste Check''': [[phab:T403680|22 Wikis are now testing]] a new Edit Check feature, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#paste|Paste Check]], to help avoid and fight copyright violations. When editors paste text into an article, Paste Check prompts them to confirm the origin and licensing of the content.
*'''Tone Check''': The Wikimedia Foundation is working on a new check for newcomers: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tone Check|Tone check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits.
*'''Search Suggestions''': [[mw:Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Search Suggestions was deployed on English Wikipedia]]. Upon clicking an empty search bar, logged-out users see suggestions of articles for further reading. The feature is available on both desktop and mobile.
*'''Unsupported Tools Working Group''': A new [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Unsupported Tools Working Group]] has been formed to help prioritize and review requests for support of unmaintained extensions, gadgets, bots, and tools. The group has chosen [[c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] as the first tool for its pilot cycle. The group will explore ways to improve and sustain the tool over the coming months.
*'''Tech News''': Read updates from Tech News week [[diffblog:2025/09/29/tech-news-2025-week-40/|40]] and [[diffblog:2025/10/06/tech-news-2025-week-41/|41]] including about [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] – a new feature to re-use references with different details.
*'''Wikimedia Research Showcase''': Don't miss the next Wikimedia Research Showcase, &quot;Celebrating 13 Years: Wikidata's Role in Learning and Culture&quot; taking place on [[mw:Wikimedia Research/Showcase|October 15 at 16:30 UTC]].

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog] · [[m:Special:MyLanguage/WikiLearn#Stay updated|WikiLearn News]] · [[m:Special:AllEvents|list of movement events]]''&lt;/small&gt;

*'''Wikimania''': Wikimania Nairobi has been featured in [[diffblog:2025/10/01/coverage-of-wikimania-nairobi-from-east-africa-to-the-world/|more than 100 stories across community platforms and international media outlets]].
*'''Wikifunctions''': [[f:Wikifunctions:Status updates/2025-10-03|Rich text is now available for embedded Wikifunctions calls]] across the 150 wikis where it’s enabled.
*'''WikiLearn''': [[diffblog:2025/10/05/wikilearn-news-october-2025/|New Wikipedia online courses]] you can join to strengthen your Wikimedia editing skills.
*'''Human Rights''': Making sure AI serves people and knowledge stays human: Wikimedia Foundation publishes a [[diffblog:2025/09/30/making-sure-ai-serves-people-and-knowledge-stays-human-wikimedia-foundation-publishes-a-human-rights-impact-assessment-on-the-interaction-of-ai-and-machine-learning-with-wikimedia-projects/|Human Rights Impact Assessment]] on the interaction of AI and machine learning with Wikimedia projects.
*'''Don't blink''': [[diffblog:2025/09/30/dont-blink-protecting-the-wikimedia-model-its-people-and-its-values-in-august-2025/|The latest developments]] from around the world about protecting the Wikimedia model, its people and its values.
*'''Digital Safety &amp; Privacy''': [[diffblog:2025/10/02/frequently-asked-questions-about-our-legal-work/|Frequently Asked Questions]] about Wikimedia Foundation's Legal Work.
*'''Transparency Report''': Wikimedia Foundation publishes its [[diffblog:2025/09/30/the-wikimedia-foundations-latest-transparency-report-4/|Latest Transparency Report]].
*'''Privacy Policy''': The [[foundation:Policy:Privacy policy|Wikimedia Foundation Privacy Policy]] is getting [[listarchive:list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/LEJCT6LFF35F6NW5TPSPZ7NOWNIBUHPO/|a minor update]] in preparation for Temporary Accounts.
*'''Learning Clinic''': Join the next Let's Connect Learning Clinic on the topic of &quot;Mastering the Capacity Exchange (CapX) Tool (Part 2)&quot; taking place on [[m:Grants:Knowledge Sharing/Connect/Calendar|October 20 at 17:00 UTC]].

'''Foundation statements'''

*'''Knowledge integrity''': [[foundationsite:news/2025/10/02/the-3-building-blocks-of-trustworthy-information-lessons-from-wikipedia/|Lessons from Wikipedia on the 3 building blocks of trustworthy information]]. This is part of the new series from the Wikimedia Foundation that explores how Wikipedia can inspire new standards of knowledge integrity for our times.

'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/19|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let askcac[[File:At sign.svg|16x16px|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 14:51, 14 ਅਕਤੂਬਰ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=29437761 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2025 Issue 20&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on October 11. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/20|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----

'''Upcoming and current events and conversations'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Let's Talk|Let's Talk]] continues''&lt;/small&gt;

*'''Wikimedia Foundation Board of Trustees selection''': [[m:Talk:Wikimedia Foundation Board noticeboard/October 2025 update#Additional perspectives on current and future board selection processes|Additional perspectives on current and future board selection processes]]. 
*'''Global trends''': We are seeing 8% declines in human page views on Wikipedia as some users don't directly visit Wikipedia to get information. [[diffblog:2025/10/17/new-user-trends-on-wikipedia/|Learn about this new user trend]], how the Wikimedia Foundation anticipate these changes, and how you can help.
*'''WECUDI 2025''': The second conference of [[m:Special:MyLanguage/WECUDI2025|Wikimedia, Education, and Digital Cultures]] will be held from October 29–31 in Mexico City, Mexico. 
*'''GLAM Conference:''' [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025|Wiki GLAM Culture and Heritage Conference (WGCHC)]] will take place on 30 October – 1 November in Lisbon, Portugal.
*'''WikidataCon 2025''': [[d:Special:MyLanguage/Event:WikidataCon 2025|WikidataCon 2025]] will take place online from October 31 – November 2.


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Readers updates|Readers]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

[[File:Abstract Wikipedia and wiki of functions.webm|thumbtime=0:10|thumb|The naming contest for the new Wikimedia project, known until now as Abstract Wikipedia, is ongoing. ]]

*'''Making it easier to say thanks''': Users on most wikis will now have [[diffblog:2025/10/13/revolutionizing-gratitude-a-new-era-of-thanking-comments/|the ability to thank a comment directly]] from the talk page it appears on. Before this change, thanking could only be done by visiting the revision history of the talk page.
*'''Account security''': Improvements to [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|account security]] and two-factor authentication (2FA) features were enabled across all wikis. Another part of the project is making 2FA generally available to all users. Along with editors with advanced privileges, such as administrators and bureaucrats, 40% of editors now have access to 2FA. You can check if you have access at [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity].
*'''Abstract Wikipedia''': [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|The naming contest]] for the new Wikimedia project, known until now as Abstract Wikipedia, is ongoing. [[m:Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest/First round voting|Voting is now open until November 3]].
*'''Tech News''': Read updates from Tech News week [[diffblog:2025/10/13/tech-news-2025-week-42/|42]] and [[diffblog:2025/10/20/tech-news-2025-week-42-2/|43]] including the community-submitted tasks that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. 
*'''Wikimedia apps''': The Wikipedia iOS App launched an A/B/C test of improvements to the [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)/New Tab Experience and Recommendations Experiment|Tabbed browsing feature]] into Beta for select regions &amp; languages. Called ''“More dynamic tabs”'', the experiment adds user-requested improvements and introduces article recommendations within the tabs overview, showing “Did you know” or “Because you read” content depending on how many tabs are open.
* '''CampaignEvents extension:''' [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Campaignevents extension]] will be deployed to all remaining wikis during the week of 17 November 2025. The extension currently includes three features: ''Event Registration, Collaboration List, and Invitation List''. For this rollout, [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation List]] will not be enabled on Wikifunctions and MediaWiki unless requested by those communities.
* '''Event registration tool:''' Autoconfirmed users on [[Git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small]] and [[Git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] with the extension can now use [[m:Event_Center/Registration|Event Registration]] without the Event Organizer right. This feature lets organizers enable registration, manage participants, and lets users register with one click instead of signing event pages.


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog] · [[m:Special:MyLanguage/WikiLearn#Stay updated|WikiLearn News]] · [[m:Special:AllEvents|list of movement events]]''&lt;/small&gt;

*'''Digital safety''': Explore how you can help make Wikimedia safer by taking our new self-paced course, [[diffblog:2025/10/10/wikilearn-course-safety-for-young-wikimedians/|Safety for Young Wikimedians]].
*'''Wikimedia Core Curriculum''': The Wikimedia Foundation has developed [[listarchive:list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/5LWTEKBENPBR3GVI2LLIPVXFFO26XNTU/|seven online video learning modules]] covering the core English Wikipedia policies. You are invited to use, adapt, and translate the course. 
*'''Advocacy''': The Wikimedia Foundation has signed [https://www.gp-digital.org/ten-steps-to-strengthen-stakeholder-engagement-in-the-wsis20-intergovernmental-phase/ onto a statement] that calls on governments and UN bodies to keep discussions about the future of internet governance accessible to non-government actors like industry and civil society. This statement is part of ongoing joint advocacy with affiliates to influence UN discussions about the future of internet governance such as the [[m:Special:MyLanguage/Global Digital Compact Wikimedia Advocacy Collaboration 2024|Global Digital Compact campaign]] and [https://www.gp-digital.org/everything-you-need-to-know-about-the-wsis20-review/ WSIS+20] deliberations. 
*'''GLAM:''' The Wikimedia Foundation and several affiliates have signed onto the [https://medium.com/wikimedia-policy/wikimedia-foundation-signs-the-open-heritage-statement-a-global-call-for-unrestricted-access-to-663931374067 Open Heritage Statement], which supports galleries, libraries, archives, and museums (GLAM institutions) to have the legal rights they need to collect, preserve, and provide access to cultural heritage. 


'''Foundation statements'''

*'''How Wikipedia works''': [[foundationsite:news/2025/10/10/wikimedia-foundation-responds-to-questions-about-how-wikipedia-works/|Wikimedia Foundation responds to questions about how Wikipedia works]].


'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/20|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let askcac[[File:At sign.svg|16x16px|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 16:09, 28 ਅਕਤੂਬਰ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=29511411 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2025 Issue 21&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on October 24. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/21|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----

'''Upcoming and current events and conversations'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Let's Talk|Let's Talk]] continues''&lt;/small&gt;[[File:Gran Torre Santiago (26058231758).jpg|thumb|Wikimania Santiago will happen in 2027.]]

*'''Wikimania 2027''': Santiago, Chile is announced as the location for [[diffblog:2025/11/04/wikimania-2027-location-announcement/|Wikimania 2027]]. The annual conference returns to Latin America after more than 10 years, following previous editions in Buenos Aires (2009) and Mexico City (2015).
*'''Wikidata recognized as a Digital Public Good''': [[foundationsite:news/2025/10/29/wikipedia-recognized-as-a-digital-public-good/|Wikidata became the second Wikimedia project to be officially recognized as a digital public good by the Digital Public Goods Alliance]].

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Readers updates|Readers]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

*'''Tech News''': Read updates from Tech News week [[diffblog:2025/10/27/tech-news-2025-week-44/|44]] and [[diffblog:2025/11/03/tech-news-2025-week-45/|45]] including the community-submitted tasks that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
*'''Activity Tab''': The Wikipedia Android app expands the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Activity Tab Experiment|Activity tab]] to all users. It offers a complete view of your Wikipedia activity: reading time, saved articles, edits, and donation history (for known donors). This change aims to make Wikipedia a more engaging experience for readers and contributors alike, while keeping all personal data private and stored locally on your device.
*'''Tabbed browsing''': [[diffblog:2025/10/27/new-on-the-wikipedia-app-for-ios-tabbed-browsing-tabs/|Tabbed browsing]] is now available on the Wikipedia App for iOS. Tabs will let you keep more than one article open at a time, making it easier to explore complex topics, follow links without losing your place, and pick up where you left off.
*'''CampaignEvents extension''': Autoconfirmed users on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] with the CampaignEvents extension can now use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] without the Event Organizer right. This feature lets organizers enable registration, manage participants, and lets users register with one click instead of signing event pages.
*'''Image browsing''': The Wikimedia Foundation launched [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.1.3 Image Browsing|image browsing]], an experiment that puts images on top of your Wikipedia article reading journey, on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias.
*'''Temporary accounts''': [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] are now enabled on 1,000+ projects including English Wikipedia.
*'''Abstract Wikipedia naming contest''': [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-10-29|The first round of “abstract content wiki” naming vote has ended]] and the first legal review had begun to determine the 6 names that will make it to the second round on November 17.
*'''Wikifunctions''': [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Wikifunctions deployment|Wikifunctions is now deployed across 12 Wiktionaries and 4 Wikipedias]].

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog] · [[m:Special:MyLanguage/WikiLearn#Stay updated|WikiLearn News]] · [[m:Special:AllEvents|list of movement events]]''&lt;/small&gt;

[[File:Digital-first-aid-kit.png|thumb|150px| [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Human Rights/Digital Security Resources|Digital Safety Resource Center]] provides tips and tools to protect yourself online.]]

*'''Privacy in Wikipedia research''': The Wikimedia Foundation published [https://osf.io/preprints/osf/uyxnf_v2 Privacy in Public: Navigating Research, Personal Data, and Safety on Wikipedia], a whitepaper which guides researchers in navigating privacy of Wikipedia editors in their research. [[diffblog:2025/11/02/privacy-in-public-a-new-whitepaper-on-privacy-in-wikipedia-research/|Read the highlights and key takeaways for researchers and Wikipedians]].
*'''Digital Safety''': The Wikimedia Foundation is launching [[listarchive:list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/QYTDJWIAVWVXTSGCDHYD2SG4LZN4UTE6/|Digital Safety Office Hours]] to explore how to stay safe digitally, what does digital safety mean, what extra precautions can Wikimedians take. The first session will take place on November 28 at 9 AM and 7 PM UTC. Check out also our [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Human Rights/Digital Security Resources|Digital Safety Resources Center]] to learn practical tips and tools you can use immediately.
*'''Volunteer roles for movement governance''': The Movement governance committees are seeking new volunteers to support essential and high-impact work across the Wikimedia ecosystem. The current appointment cycle is open for the [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|AffCom]], [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds Commission]], and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee]]. Applications for these committees will remain open until December 11. The team will host a community conversation on [[m:Event:2025 Committee appointments conversation hour 2|November 26]], at 3 AM UTC.
*'''Don't Blink''': [[diffblog:2025/10/26/dont-blink-protecting-the-wikimedia-model-its-people-and-its-values-in-september-2025/|The latest developments]] from around the world about protecting the Wikimedia model, its people and its values.
*'''Wikimedia Core Curriculum''': Want to learn how to edit Wikipedia? – A [[diffblog:2025/10/24/a-new-core-curriculum-seven-comprehensive-video-modules-from-the-wikimedia-foundation-for-beginners/|new '''free''' self-paced course, all in video with subtitles]], is available from the Wikimedia Foundation!

'''Foundation statements'''

*'''Transparency builds trust''': [[foundationsite:news/2025/10/22/transparency-builds-trust/|The latest edition from the series &quot;Lessons from Wikipedia&quot;]] explores how deep transparency has helped make Wikipedia one of the most trusted sources on the internet.


'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/21|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let askcac[[File:At sign.svg|16x16px|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:05, 12 ਨਵੰਬਰ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=29590086 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2025 Issue 22&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on November 7. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/22|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----

'''Upcoming and current events and conversations'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Let's Talk|Let's Talk]] continues''&lt;/small&gt;
[[File:Wikipedia 25 graphic with dancer and protractor.png|thumb|link=diffblog:2025/11/10/wikipedia-is-turning-25-older-wiser-and-now-fully-referenced-citation-needed/|Join the celebration for Wikipedia’s 25th virtual birthday party.]]

*'''Board election:''' The [[m:Wikimedia Foundation elections/2025/Results|2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees vote]] has elected two new trustees, [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates/Bobby Shabangu|Bobby Shabangu]] ([[m:User:Bobbyshabangu|Bobbyshabangu]]) and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates/Michał Buczyński|Michał Buczyński]] ([[m:User:Aegis Maelstrom|Aegis Maelstrom]]), who will be appointed at the next Board meeting in December 2025.
*'''Wikipedia 25''': Wikipedia is turning 25 and it’s time to party! Register now for [[diffblog:2025/11/10/wikipedia-is-turning-25-older-wiser-and-now-fully-referenced-citation-needed/|Wikipedia’s 25th virtual birthday bash]] on 15 January at 16:00 UTC.
*'''Wikimedia Hackathon''': The [[mw:Wikimedia Hackathon 2026|2026 Wikimedia Hackathon]] will be taking place in person May 1 - 3, 2026 in Milan, Italy. [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ Scholarship applications are open] until November 28.
*'''Language Community:''' [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#28 November 2025|The next language community meeting]] will be held on November 28 at 16:00 UTC.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Readers updates|Readers]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

*'''Tech News''': Some of the latest updates from Tech News week [[diffblog:2025/11/10/tech-news-2025-week-46/|46]] and [[diffblog:2025/11/17/tech-news-2025-week-47/|47:]] Wikimedia Foundation is experimentating with [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists on mobile web]], allowing logged-in readers with no edits to save private lists of articles for later; One new wiki has been created: a Wikisource in [https://min.wikisource.org/wiki/Palanta Minangkabau].
*'''Wikifunctions''': The second round of voting for naming the wiki with abstract content is kicking off with [[wikifunctions:Wikifunctions:Status updates/2025-11-13|six name proposals to vote for]].
*'''Reference check''': The A/B test for [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|reference check]] has begun on English Wikipedia and will run until December 17. This is a feature which prompts new editors to add citations before they publish an edit adding content to an article.
*'''Image browsing''': Wikimedia Foundation is launching an experiment called &quot;[[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.1.3 Image Browsing|Image browsing]]&quot; to test how to make it easier for readers to browse and discover images on Wikipedia articles. This experiment, a mobile-only A/B test, is taking place on on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese wikis, affecting a small number of users.
*'''CampaignEvents extension''': [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Campaign events extension]] is now available on all Wikimedia wikis. The extension offers tools for running and coordinating events and other on-wiki collaborations. These features include ''Event Registration, Collaboration List, and Invitation List'', plus a new feature, [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative contribution]], which helps organizers and participants see the impact of their collaborative activities. Join the [[m:Special:MyLanguage/Event:Connection learning session 3|upcoming learning session]] to see the new feature in action and share your feedback.
*'''Dark Mode:''' Dark mode is now available on all Wikimedia projects for all anonymous users! This enhancement aims to deliver a more enjoyable reading experience, especially in dimly lit environments. [[mw:Manual:Dark_mode|Learn how to activate this feature]].
*'''Wikimedia Apps''': [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android/Activity Tab Experiment|The Activity tab]] in the Wikipedia Android app is now available for all users. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging.
*'''Usability Improvements:''' [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|Improvements for talk pages]] is being [[phab:T409297|rolled out]]. Users can opt out of these changes [[m:Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in their user preferences]] in “Show discussion activity.”

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog] · [[m:Special:MyLanguage/WikiLearn#Stay updated|WikiLearn News]] · [[m:Special:AllEvents|list of movement events]]''&lt;/small&gt;

*'''Wikipedia 25 Press toolkit''': Wikimedia Foundation is providing [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Celebration toolkit/Press|press toolkit]] as guidance and resources to Wikimedia volunteers and affiliates to spread the word about Wikipedia’s 25th birthday to local and regional media.
*'''Language and Internationalization''': Read some key highlights from the [[diffblog:2025/11/13/language-and-internationalization-newsletters-9/|October 2025 edition of the Language and internationalization newsletter]].
*'''Information integrity''': [[diffblog:2025/11/09/wikimedia-project-from-south-america-selected-by-the-unesco-global-initiative-for-information-integrity-on-climate-change-fund/|Wikimedia Project from South America Selected by the UNESCO Global Initiative for Information Integrity on Climate Change Fund]].
*'''The Wikipedia Library''': [[diffblog:2025/11/13/whats-new-in-the-wikipedia-library-july-september-2025/|The Wikipedia Library team attended the CEE Meeting 2025 celebrated a new partnership with Times of Malta]].
*'''Understanding movement organizers''': Wikimedia Foundation concluded a [[m:Research:Organizers in the Wikimedia movement/Literature review|literature review]] on organizers in the Wikimedia movement focused on capturing their personas, motivations, and impact in order to highlight best practices and opportunities for further support.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Progress made on last year's plan|Progress on the annual plan]]''&lt;/small&gt;

*'''Wikimedia Enterprise''': [https://enterprise.wikimedia.com/blog/reef-media-ai/ Reef Media uses Wikimedia Enterprise Snapshot API to Fact Check and Verify Sources].

'''Board and Board committee updates'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;

*'''Affiliations Committee''': [[m:Affiliations Committee/Recommendations November 2025|Draft recommendations]] on three strategic areas that need continuous consideration to best support Wikimedia affiliates.

'''Foundation statements'''

*'''Lessons from Wikipedia''': The latest edition from the series explores [[foundationsite:news/2025/11/10/how-wikipedia-navigates-disputes/|the art of disagreement and how Wikipedia navigates disputes]].
*'''Artificial Intelligence''': [[foundationsite:news/2025/11/10/in-the-ai-era-wikipedia-has-never-been-more-valuable/|In the AI era, Wikipedia has never been more valuable]]. This explainer shows how human-created knowledge isn’t replaceable.

'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/22|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let askcac[[File:At sign.svg|16x16px|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 17:30, 25 ਨਵੰਬਰ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=29707950 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2025 Issue 23&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on November 21. This will be the final bulletin for 2025 and we'll be back in late January 2026 with the next issue. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/XX|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----
[[File:WP25_Birthday_cake.gif|right|200px]]
'''Upcoming and current events and conversations'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Let's Talk|Let's Talk]] continues''&lt;/small&gt;
*'''CEO appointment''': The Wikimedia Foundation Board of Trustees has [[diffblog:2025/12/09/welcoming-the-wikimedia-foundations-new-ceo/|appointed Bernadette Meehan]] as the new CEO of the Wikimedia Foundation. She will be meeting communities around the puzzle globe when she officially joins on January 20, 2026.
*'''Wikipedia's 25th birthday party:''' Join the virtual celebration for games, prizes, musical performances, volunteer spotlights, data visualization, surprise guests and more. January 15 at 16:00 UTC. [[m:Event:Wikipedia_25_Virtual_Celebration|Register on Meta]].
*'''Wikimedia Foundation Board of Trustees''': Join the next Conversation with the Trustees on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/2025-12-11 Conversation with Trustees|December 11 at 17:30 UTC]].

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Readers updates|Readers]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

*'''Wishathon:''' [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#December 1, 2025: Results of our last Wishathon sprint|15 patches were written and 5 merged]], as part of a [[m:Special:MyLanguage/Community Tech/Wishathon|Wishathon]] for the Community Wishlist. One wish from the community was completed ([[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W265|&quot;Preview page with this template&quot; should not work with pages that do not transclude the template]]), and three more now have a clearer path forward. 
*'''Activity Tab on Mobile App''': The Wikipedia iOS app is running an experiment that replaces the History tab with a [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS/Activity Tab|redesigned Activity tab]]. This new tab surfaces personalized insights about reading, editing, and donations — all stored locally on your device for privacy. The goal is to see whether the new experience increases engagement and retention among logged-in readers.
*'''Wikipedia Year in Review in Apps''': [[mw:Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/Updates|The Wikipedia Year in Review 2025]] is now available for the iOS and Android apps. This year introduces new personalized insights, updated reading highlights, and refreshed designs.
*'''Add a Link''': A feature that suggests links to be added to articles based on a prediction model, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]], has been deployed at Japanese, Urdu and Chinese Wikipedias. While this feature has already been available on most Wikipedias, the prediction model could not support certain languages. A new model has now been developed to handle these languages, and it will be gradually rolled out to other Wikipedias over time.
*'''Abstract Wikipedia''': The [[m:Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest/Votes|second round of voting]] on the name of Abstract Wikipedia concluded with ''Abstract Wikipedia'' as the top-voted name with 100 votes, followed by Wikigenerator with 91 votes. The name for the wiki project [[:f:Wikifunctions:Status_updates/2025-12-04|will now remain Abstract Wikipedia]].
*'''Anti-vandalism tool:''' [[mw:Moderator Tools/Automoderator|Automoderator]], now has the option to choose between two machine learning models to power the software on wikis using the tool.
*'''Tools to support newcomers:''' Newcomers failing to add a citation to support added content has been one of the most common mistakes on Wikipedia. [[mw:Edit check/Reference Check|Reference Check]], a tool that prompts them to add a citation before publishing an edit, has gone live for an A/B test on English Wikipedia.
*'''Tech News''': Latest updates from Tech News [[diffblog:2025/11/24/tech-news-2025-week-48/|week 48]] and [[diffblog:2025/12/01/tech-news-2025-week-49/|week 49]] include the Foundation working on [[phab:T396155|improving the text and presentation of the Verification Email]] sent to new users to make them more welcoming, useful, and informative; and two new wikis being created: a [[w:tok:|Wikipedia in Toki Pona]] and a [[q:pcm:|Wikiquote in Nigerian Pidgin]].
*'''Infrastructure''': [https://techblog.wikimedia.org/2025/11/21/unifying-mobile-and-desktop-domains/ Unifying our mobile and desktop domains] achieved 20% faster mobile response times, improved SEO, and reduced infrastructure load.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog] · [[m:Special:MyLanguage/WikiLearn#Stay updated|WikiLearn News]] · [[m:Special:AllEvents|list of movement events]]''&lt;/small&gt;

*'''Legal win in France''': Wikimedia Foundation secures crucial [[diffblog:2025/12/01/wikimedia-foundation-secures-crucial-legal-win-in-france/|legal win in France]] against legal attacks on freedom of speech.
*'''CEE Hub''': [[diffblog:2025/12/01/cee-hub-three-years-of-growth-learning-and-regional-impact/|Overview]] of three years of growth, learning, and regional impact of CEE Hub.
*'''Don't Blink''': [[diffblog:2025/12/01/dont-blink-protecting-the-wikimedia-model-its-people-and-its-values-in-october-2025/|The latest developments]] from around the world about protecting the Wikimedia model, its people and its values.
*'''Digital Violence''': How the Wikimedia movement is responding to [[diffblog:2025/11/20/uniting-to-end-digital-violence-16-days-of-activism-against-gender-based-violence/|digital gender based violence]].
*'''Wikimedia Research Showcase''': The next research showcase will feature a special panel on &quot;Experimentation on Wikipedia&quot; and will [[mw:Wikimedia Research/Showcase|take place on December 10 at 17:30 UTC]].

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Progress made on last year's plan|Progress on the annual plan]]''&lt;/small&gt;

*'''Audit Report''': Key takeaways from the [[diffblog:2025/11/24/highlights-from-the-wikimedia-foundations-fiscal-year-2024-2025-audit-report/|Foundation’s audit report]] for fiscal year 2024-2025.
*'''Wikimedia Enterprise''': [[diffblog:2025/11/24/wikimedia-enterprise-financial-report-fiscal-year-2024-2025/|Wikimedia Enterprise Financial Report]] for fiscal year 2024-2025.
*'''Annual Plan Progress''': A look back at progress made against the plan [[diffblog:2025/11/21/progress-on-the-annual-plan-a-look-at-the-second-half-of-our-fiscal-year/|during the second half of our fiscal year.]] Up to date regular updates are included in the Foundation Bulletin.

'''Board and Board committee updates'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;

*'''Sister Projects Task Force''': [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force/Results of the consultation about Wikispore and Wikinews#Results of the consultations|Results of the consultation about Wikispore and Wikinews]]: No immediate changes should be made to Wikispore's current technical setup and archive all editions of Wikinews, preserving their content.

'''Foundation statements'''

*'''Wikipedia's unique revenue model''': [[foundationsite:news/2025/11/26/how-is-wikipedia-funded/|How is Wikipedia funded]] and [[foundationsite:news/2025/11/26/how-does-the-wikimedia-foundation-use-donations-to-wikipedia/|how does the Wikimedia Foundation use donations to Wikipedia]]?
*'''Most read articles:''' Wikipedia’s [[foundationsite:news/2025/12/02/announcing-wikipedias-most-read-articles-of-2025/|most-read articles of 2025]]. 


'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2025/X|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let askcac[[File:At sign.svg|16x16px|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 04:50, 11 ਦਸੰਬਰ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=29735761 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2026 Issue 1&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on December 5. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2026/01|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----
[[File:WP25 Graphics Landscape of astronaut and batik maker.png|700px|center]]
[[File:WP25 Film.gif|right|200px]]

'''Highlights'''
*'''Wikipedia turns 25:''' Time to start the party! [[m:Special:MyLanguage/Event:Wikipedia 25 Virtual Celebration|Join the virtual celebration]] featuring musical performances, games, and more on January 15 at 16:00 UTC. and The party will be live interpreted into Arabic, Chinese, French, Spanish, and Portuguese.
&lt;span class=&quot;mw-ui-button&quot; role=&quot;button&quot; aria-disabled=&quot;false&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Event:Wikipedia 25 Virtual Celebration|Join the celebration]]&lt;/span&gt;

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Readers updates|Readers]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

*'''Annual planning''': [[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Key questions for the Wikimedia movement]] to shape the Wikimedia Foundation’s 2026-2027 annual goals. [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Join the discussion on-wiki]].
*'''Hackathon''':
**[[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Apply to join the Northwestern Europe 2026 Hackathon]] from March 13-14 in Arnhem, the Netherlands. Application will close mid-January 2026 or earlier based on event capacity.
**General Registration for the [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ 2026 Wikimedia Hackathon is now open]! The hackathon will take place in Milan, Italy from May 1 - 3, 2026. Event details [[mw:Wikimedia_Hackathon_2026|can be found here]] and registration will remain open until March 30th or until event capacity is reached. 
*'''Semantic search''': Wikimedia Foundation is working on [[diffblog:2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/|making it easier to find the information readers want]].
*'''Tech News:''' Latest updates from Tech News week [[diffblog:2025/12/08/tech-news-2025-week-50/|50]], [[diffblog:2025/12/15/tech-news-2025-week-51/|week 51]], and [[diffblog:2025/12/22/tech-news-2025-week-52/|week 52]] include that now edit filters [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Access flags|can be set]] to automatically suppress their details which will help oversighters to prevent doxxing.
*'''Wikifunctions''': [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-12-18|The first Wikifunctions Volunteers' Corner of the next year]] will take place on February 9.
*'''Blazegraph Migration:''' To support the migration away from Blazegraph as the backend of Wikidata Query Service (WDQS), we are hosting regular calls [[d:Event:Blazegraph Migration Office Hours - January 2026|starting on January 27]]. Wikidata users and tool maintainers are [[d:Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|are invited to join]], ask questions, and share migration-related concerns. 


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog] · [[m:Special:MyLanguage/WikiLearn#Stay updated|WikiLearn News]] · [[m:Special:AllEvents|list of movement events]] · [[m:Special:MyLanguage/The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]]&lt;/small&gt;''

*'''Upcoming Conferences''': Announcing the [[diffblog:2025/12/16/learn-about-the-approved-wikimedia-conference-proposals-for-2026-round-1/|six Wikimedia conferences funded for 2026]] in the first round.
*'''Wikimania 2026''': [[diffblog:2025/12/19/looking-ahead-to-wikimania-2026/|A glimpse on what the team is currently working on]] to prepare for Wikimania 2026 in Paris.
*'''Public Policy''': [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Global Advocacy/Resources|Explore the resources available for public policy advocacy work]], including explainers that describe key policy positions, guides on how to build a campaign or write a policy brief, and examples of open letters submitted to governments.
*'''Don't Blink''': [[diffblog:2025/12/18/dont-blink-protecting-the-wikimedia-model-its-people-and-its-values-in-november-2025/|The latest developments]] from around the world about protecting the Wikimedia model, its people and its values.
*'''Public-Interest content''': The Project Gayatri content expansion program brought [[diffblog:2025/12/22/project-gayatri-a-year-of-building-knowledge-closing-with-heart/|7,656 new articles on Indonesian Wikipedia]].
*'''Wikimedia Research Showcase''': [[mw:Wikimedia Research/Showcase|The research showcase will return on January 22 at 17:30 UTC]] with the theme &quot;Celebrating 25 Years of Wikipedia and the Research Behind It&quot;.
*'''Wikimedia Research Report''': The Wikimedia Foundation has published its [https://research.wikimedia.org/report.html 13th bi-annual Research Report], highlighting the work completed during the first six months of this fiscal year.


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|Past issues of the bulletin for progress on the annual plan]]''&lt;/small&gt;

*'''Wikimedia Enterprise''': [https://enterprise.wikimedia.com/blog/2025-api-wrap-up/ Read the full annual wrap-up of 2025 of Wikimedia Enterprise] and how the year marked a fundamental shift in open knowledge.


'''Board and Board committee updates'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;

*'''Board of Trustees''': Wikimedia Foundation [[diffblog:2025/12/17/wikimedia-foundation-welcomes-two-new-board-trustees/|welcomes two new Board Trustees]] Bobby Shabangu and Michał Buczyński.
*'''Affcom News''': Read the [[m:Affiliations Committee/News/Issue 7|year-end issue of AffCom News (July-December 2025)]], the newsletter that distributes relevant news and events about the work of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee]].


'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]&amp;nbsp;·[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;·&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2026/01|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let foundationbulletin[[File:At sign.svg|16x16px|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 00:31, 14 ਜਨਵਰੀ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=29895265 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2026 Issue 2&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on Jan 10. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2026/02|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----
[[File:WP25 Graphics Desktop.png|right|200px]]

'''Highlights'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Let's Talk|Let's Talk]] continues''&lt;/small&gt;

*'''Annual planning''': The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan]] is the Wikimedia Foundation’s description of what we hope to achieve in the coming year. This is a time of urgency and focus for the Wikimedia projects and we [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|invite you to shape this plan together with us.]]
*'''Year 2 of PTAC''': As it reached its first year, Product &amp; Technology Advisory Council (PTAC) shared [[m:Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|a retrospective and proposed future improvements]].

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Readers updates|Readers]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

*'''Account security''': All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA), providing a simple and [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|secure way]] to log in.
*'''Wikifunctions''': [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-01-22|An overview of the quarterly plan (January–March)]] and how it connects to the broader goals for Abstract Wikipedia and Wikifunctions.
*'''Tech News:''' Latest updates from Tech News week [[diffblog:2026/01/12/tech-news-2026-week-03/|03]], [[diffblog:2026/01/19/tech-news-2026-week-04/|04]] and [[diffblog:2026/01/26/tech-news-2026-week-05/|05]] include unregistered contributors on blocked IPs can now interact on-wiki to [[phab:T398673|appeal a block]] by creating a temporary account.
*'''Collaborative contributions''': Wikimedia Foundation is hosting [[m:Event:Connection learning session 4|a learning session]] to share [[m:CampaignEvents/Collaborative contributions|new releases around collaborative contributions]] and discuss future project ideas.
*'''Structured task''': The [[mw:Growth/Revise Tone|Revise Tone Structured Task]] is now live in A/B testing on pilot wikis: English, Arabic, Portuguese, and French Wikipedia. It helps new editors improve promotional language in existing articles through a quiz style onboarding experience and a guided in article suggestion.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog] · [[m:Special:MyLanguage/WikiLearn#Stay updated|WikiLearn News]] · [[m:Special:MyLanguage/The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]] · [[m:Special:AllEvents|list of movement events]]''&lt;/small&gt;
[[File:WP25 The Birthday Cake Song.webm|thumb|&quot;The Birthday Cake Song&quot; is an original song created for Wikipedia's 25th Birthday, performed by the WikiChoir, featuring Wikipedia and Wikimedia Commons content.]]

*'''Wikimania 2026''': [[diffblog:2026/01/27/call-for-sessions-wikimania-2026-is-coming-to-paris/|Call for sessions]] is open until March 1.
*'''Wikipedia 25''': Wikipedia celebrates 25 years of knowledge at its best with [[foundationsite:news/2026/01/15/wikipedia-celebrates-25years/|docuseries, time capsule, and more]].
*'''Virtual celebration''': In case you missed it, over 10,000 people have watched [[m:Special:MyLanguage/Event:Wikipedia 25 Virtual Celebration|the virtual celebration]] that [[:c:File:WP25 Generations.webm|brought together generations of Wikimedians]], featured [[:c:File:WP25 A Tribute to the Talk Page.webm|an ode to the talk page]], a [[:c:File:WP25 A Dramatic Reading of a Wikipedia TalkPage for Orange.webm|dramatic reading of a real talk page]], a Magnetikpunk [[:c:File:WP25 &quot;Cyklepedia&quot; by Open Reel Ensemble.webm|song dedicated to Wikipedia]], a passing of the [[:c:File:WP25 CEO Cake Pass.webm|cake baton from Maryana to Bernadette]], [[c:File:WP25 The Birthday Cake Song.webm| &quot;The Birthday Cake Song&quot;]] and more. All of it written and performed by humans of Wikimedia.
*'''Birthday mascot''': [[diffblog:2026/01/15/meet-the-wikimedian-whose-casual-sketch-inspired-wikipedias-25th-birthday-mascot/|Meet the Wikimedian]] whose casual sketch inspired Wikipedia’s 25th birthday mascot.
*'''Legal''': Learn about two recent submissions advocating [[diffblog:2026/01/16/why-the-wikimedia-foundation-is-advocating-proportionality-and-carve-outs-for-digital-public-goods-in-brazils-new-online-child-safety-law-eca-digital/|the need for proportionality in Brazil’s new online child safety law]].
*'''Policy:''' The Global Advocacy team shared a report from digital policy organization InternetLab about the intersection between the [https://medium.com/wikimedia-policy/why-the-open-knowledge-movement-and-public-interest-journalism-must-unite-forces-b011bef63cf0 open knowledge movement and public interest journalism].
*'''Global Resource Distribution Committee''': Refreshed [[m:Global Resource Distribution Committee/Funding Principles|Funding Principles]] are ready for review.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''See also: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Progress made on last year's plan|Progress on the annual plan]]''&lt;/small&gt;

*'''Solving puzzles together''': [[diffblog:2026/01/19/solving-puzzles-together/|A final reflection from Maryana Iskander]].
*'''Wikimedia Enterprise''': Mistral AI and Wikimedia Enterprise announced [https://enterprise.wikimedia.com/blog/mistral-ai-partners-with-wikimedia-enterprise/ a new strategic partnership].

'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2026/02|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let foundationbulletin[[File:At sign.svg|16x16px|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 02:06, 4 ਫ਼ਰਵਰੀ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=30007243 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2026 Issue 3&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on January 30. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2026/3|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----
[[File:WP25 Graphics of Astronaut.png|right|200px]]

'''Highlights'''
*'''Wikipedia Library''': [[diffblog:2026/01/30/whats-new-in-the-wikipedia-library-october-december-2025/|Wikipedia Library gained new content partnerships]], restored access to the British Newspaper Archive, and added an Arabic language academic resource with more than 7 million records.
*'''Gender gap''': The [[m:Event:Celebrate Women|Celebrate Women 2026]] campaign will run from March 1–31 to advance the achievements of the women’s rights and gender equity movement globally. 
*'''Annual Planning''': The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/| Annual Plan]] is the Wikimedia Foundation’s description of what we hope to achieve in the coming year. We invite you [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/| to shape this plan]] together with us. Between now and the end of June 2026, we will have [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Collaboration|continuous conversations]] about how global trends may shape our future, how we can experiment, adapt and respond together.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|Infrastructure]]'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Readers updates|Readers]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

*'''Patrolling improvements''': A new feature available on [[m:Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming.
*'''Wikifunctions''': [[f:Wikifunctions:Status updates/2026-01-29|How Abstract Wikipedia articles can be integrated]] into Wikipedia language editions to enable Wikipedians to write an abstract article once and have it available in many languages.
*'''Suggestion Mode''': A new Beta Feature for the VisualEditor, [[mw:VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode,]] is [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)#Suggestion Mode %E2%80%93 new Beta Feature on Tuesday|now available on English Wikipedia]] for experienced editors. This features proactively suggests actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, such as &quot;add citation&quot;, &quot;improve tone&quot;, or &quot;fix an ambiguous link&quot;.
*'''WDQS Blazegraph Migration''': As part of the migration away from Blazegraph (the current backend of the Wikidata Query Service), an initial evaluation of open-source triple store candidates [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/47/WDQS_Triple_Store_Evaluation_-_Benchmark_Results_Report.pdf has been completed]. Using the published [[D:Wikidata:SPARQL query service/Triple store evaluation methodology|evaluation methodology]], performance, stability, and compatibility was assessed.
*'''Tech News:''' Latest updates from Tech News week [[diffblog:2026/02/02/tech-news-2026-week-06/|06]] and [[diffblog:2026/02/09/tech-news-2026-week-07/|07]] include the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature that allows logged-in contributors to organise and filter watched pages in ways that improve their workflows. They also link to the 44 community submitted tasks that were resolved over the last two weeks.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog] · [[m:Special:MyLanguage/WikiLearn#Stay updated|WikiLearn News]] · [[m:Special:MyLanguage/The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]] · [[m:Special:AllEvents|list of movement events]]''&lt;/small&gt;
[[File:Karolina Gruszczyk 4 at Wikipedia 25 celebration in Warsaw.jpg|thumb|Wikipedia 25 celebration in Warsaw.]]

*'''Funding Principles''': The interim [[m:Global Resource Distribution Committee|Global Resource Distribution Committee]] (GRDC) has published a first version of the [[m:Global Resource Distribution Committee/Funding Principles|Funding Principles]] which guides the broader grantmaking ecosystem across the Wikimedia Movement. Share your feedback in the [[m:Talk:Global Resource Distribution Committee/Funding Principles|Discussion]] page.
*'''Wikipedia 25''': [[diffblog:2026/02/09/wikipedia25-celebrations-in-warsaw/|Celebrating 25 years of Wikipedia in Warsaw]].
*'''Responsible AI''': Why the [[diffblog:2026/02/03/why-the-global-index-on-responsible-ai-matters-for-wikimedians/|Global Index on Responsible AI]] matters for Wikimedians.
*'''Open Knowledge''': Why the Open Knowledge Movement and Public Interest Journalism [https://medium.com/wikimedia-policy/why-the-open-knowledge-movement-and-public-interest-journalism-must-unite-forces-b011bef63cf0 must unite forces]. Shared principles and interdependence, points of convergence and the path forward.
*'''Journalism Awards:''' Applications for [[foundationsite:news/2026/02/02/open-knowledge-journalism-awards-applications-open/|the Open the Knowledge Journalism Awards]] are now open until March 1. Presented by the International Center for Journalists in partnership with the Wikimedia Foundation, the awards seek to recognize African journalists whose reporting helps close knowledge gaps about Africa on Wikipedia.
*'''UN General Assembly''': Wikimedia Foundation was invited to speak at the UN General Assembly (UNGA) hall about [[diffblog:2026/02/11/wikimedia-foundation-at-the-united-nations-remarks-on-multistakeholderism-digital-public-goods-and-internet-governance/|Wikipedia’s role in global digital governance]].
*'''Advocacy''': Wikimedia Foundation has [[diffblog:2026/02/11/announcing-new-policies-related-to-the-use-of-wikimedia-sites-for-advocacy-purposes/|adopted new and updated policies]] regarding the use of banners, logo changes, and blackouts on the projects, particularly for advocacy purposes. Specifically, the new [[:foundation:Special:MyLanguage/Policy:Use of Wikimedia sites for advocacy purposes|&quot;Use of Wikimedia sites for advocacy purposes&quot;]] policy, and updates to the guidelines for [[:m:Special:MyLanguage/CentralNotice/Usage guidelines|CentralNotice usage]] and [[:m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requesting wiki configuration changes]]. The policies establish clearer processes for advocacy activities, and require notification of Foundation staff for some proposed uses of the Wikimedia sites.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Progress made on last year's plan|Progress on the annual plan]]''&lt;/small&gt;

*'''Wikimedia Futures Lab''': [[diffblog:/2026/02/12/from-baghdad-to-frankfurt-wikimedia-futures-lab-2026/|Reflections from a Wikimedian]] who attended the [[m:Wikimedia Futures Lab|Wikimedia Futures Lab]]. 

'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2026/3|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let foundationbulletin[[File:At sign.svg|16x16px|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:27, 17 ਫ਼ਰਵਰੀ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=30053915 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2026 Issue 4&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on Feb 13. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2026/04|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----

[[File:Work-in-progress animation of the Wikipedia 25 birthday mascot scrolling on a phone.gif|right|200px|]]

'''Highlights'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Let's Talk|Let's Talk]] continues''&lt;/small&gt;

*'''Birthday mode''': This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on ~2,500 articles, waiting to be discovered by readers. The feature is available for all Wikipedias to customise through Community Configuration until 6 April 2026. So far [[m:Wikipedia 25/Easter egg experiments|17 Wikipedias]] have joined in the fun.
*'''Wikipedia's 25th birthday party celebrated on Commons''': Content from the January 15th global birthday party selected as [[c:Template:Motd/2026-02#22|Media of the day]].

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Readers updates|Readers]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

*'''Etherpad cleanup''': For security and performance reasons, all current pads on Wikimedia’s [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based &quot;ephemeral&quot; editor for real-time collaborative document editing, [[m:Talk:Etherpad#Etherpad wipe/deletion/clean slate proposal|will be permanently deleted after 30 April]]. We will continue running this Etherpad instance to support events and other short-term collaboration, but will be periodically deleting data going forward. If you have content in Etherpad you want to keep, please create local backups, as data will be permanently deleted and will not be able to be recovered.
*'''Activity tab''': Wikipedia iOS app has rolled out the improved [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS/Activity Tab|Activity tab]] to all users in version 7.9.0. A/B test results showed increased account creation among users with access to the feature. Updates include enhanced editing impact insights, module customization, and relocation of History into the Search tab.
*'''Reference Check''': The feature [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to all Wikipedias. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop (or acknowledge/explain why they did not) and about 17.5 times more likely on mobile web.
*'''Semantic search''': The Foundation has launched a limited [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both [[diffblog:2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/|semantic]] and keyword queries. The [[mw:Readers/Information_Retrieval/Phase_1|Phase 1 beta]] is now live on Greek Wikipedia. The goal is to understand whether combining meaning-based retrieval with keyword search helps readers find information more effectively. Testing will expand to English, French, and Portuguese Wikipedias in March.
*'''Navigation experience''': The Foundation will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias.
[[File:Abstract Wikipedia prototype - Kolkata.png|thumb|right|Screenshot of the current prototype of Abstract Wikipedia, showing a two sentence article about Kolkata.]]
*'''Site notices''': Site notices ([[m:MediaWiki:Sitenotice|MediaWiki:Sitenotice]] and [[m:MediaWiki:Anonnotice|MediaWiki:Anonnotice]]) now will render on all platforms, not just on the desktop site. Users on mobile web will now see these notices and be informed.
*'''Tech News''': Latest updates from Tech News week [[diffblog:2026/02/16/tech-news-2026-week-08/|08]] and [[diffblog:2026/02/23/tech-news-2026-week-09/|09]] include the new “Edit full page” button for people who are editing a page-section using the mobile visual editor. They also link to the 40 community submitted tasks that were resolved over the last two weeks.
*'''Wikifunctions''': Abstract Wikipedia is going to have its public preview within the next few weeks, [[f:Wikifunctions:Status updates/2026-02-20|here is the preview]].

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog] · [[m:Special:MyLanguage/WikiLearn#Stay updated|WikiLearn News]] · [[m:Special:MyLanguage/The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]] · [[m:Special:AllEvents|list of movement events]]''&lt;/small&gt;

*'''Gender gap''': The [[diffblog:2026/02/24/celebrate-women-2026-is-coming/|Celebrate Women 2026]] is coming! The Wikimedia Foundation will host a kick-off celebration that will work as a welcome session for both organizers and participants on [[m:Event:Celebrate Women 2026 Welcome Session|March 5 at 13:00 UTC]].
*'''Language''': New edition of the [[diffblog:2026/02/17/language-and-internationalization-newsletters-10/|Language and internationalization newsletter]] highlights new feature developments and improvements in various [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization#Projects|language-related technical projects]].
*'''Let’s Connect Learning Clinic''': Watch the recordings of past [[metawiki:Grants:Knowledge_Sharing/Connect/Calendar|learning clinics]] about Wikipedia’s 25th Birthday Tool and Strengthening Local-Language Admin Communities.
*'''Wikimedia Research Showcase''': You can [https://www.youtube.com/live/qW5IQJv84HY watch the recording] of this month research showcase whose theme is about &quot;[[mw:Wikimedia Research/Showcase|AI and Communities]]&quot;.
*'''Hubs''': Lessons [[diffblog:2026/02/13/what-we-are-learning-from-hub-pilots/|from hub pilots]].
*'''Banners &amp; logo policies''': Wikimedia Foundation has adopted [[diffblog:2026/02/11/announcing-new-policies-related-to-the-use-of-wikimedia-sites-for-advocacy-purposes/|new and updated policies regarding the use of banners, logo changes, and blackouts]] on the projects, particularly for advocacy purposes.
*'''Digital Safety''': The next edition of [[listarchive:list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/MFK6V57X7B3XBCPYS63PBP764UZWEE7X/|Digital Safety Office Hours]] will be on Mar 27 at 9:00 UTC and 19:00 UTC. The session will explore practical threat modelling: a structured way to think about risks, assess your exposure, and make informed choices.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Progress made on last year's plan|Progress on the annual plan]]''&lt;/small&gt;

*'''Wikimedia Enterprise''': [https://enterprise.wikimedia.com/blog/ecosia-enriches-search-results-and-ai-answers/ Ecosia Enriches Search Results and AI Answers with Wikimedia Enterprise].
*'''Human centered AI''': Members of the Wikimedia Enterprise team presented on &quot;[https://enterprise.wikimedia.com/blog/event-stanford-human-centered-ai/ Wikipedia in the Age of AI and Bots]&quot; at the seminar of Stanford’s Institute for Human-Centered Artificial Intelligence.
*'''Inclusive AI''': Advancing Open, Inclusive AI with Free and Open Knowledge at the [https://medium.com/wikimedia-policy/wikimedia-foundation-at-the-india-ai-impact-summit-2026-advancing-open-inclusive-ai-with-free-and-131bf9625f8b India AI Impact Summit 2026].

'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2026/04|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let foundationbulletin[[File:At sign.svg|16x16px|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 12:37, 3 ਮਾਰਚ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=30155780 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2026 Issue 5&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on February 27. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2026/05|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----

[[File:WP25 Blue W25.png|right|200px|]]

'''Highlights'''

*'''Supporting readers''': For most of its history, Wikipedia did not have to worry about attracting readers. But with the way people search for information changing, there is a drop in the number of readers which is impacting the number of accounts created and contributions to our sites. Have a look at some of [[diffblog:2026/03/10/engaging-and-reengaging-wikipedia-readers/|the ongoing and planned work to support reader experience.]]
*'''Server switch''': [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on March 25 at 15:00 UTC. This is for the [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|datacenter server switchover backup tests]], which happen [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|twice a year]].
*'''Tools improvement''': The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|Work is still ongoing in some areas]], including changes related to deprecated server-side uploads.
*'''Wikipedia 25 Grants''': The celebration continues! The Wikimedia Foundation offers [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Grants|Wikipedia 25 Birthday Funds]] to communities planning Wikipedia’s 25th birthday events with funding between USD 1,000–2,000. Apply before March 31.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Readers updates|Readers]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

*'''Experiments''': The Foundation is frequently conducting experiments to help learn what features will be most effective and valuable to the projects. [[m:List of experiments in Product and Technology|The list of experiments in Product and Technology]], tracks upcoming, live, in-analysis, and completed experiments as well as their rationale. For example, the tracker shares that [[m:List of experiments in Product and Technology#Upcoming|one upcoming experiment, Reader to Contributor Baseline]], will measure how many readers create contributor accounts and whether the rate differs depending on how people arrived to the site.
*'''Article guidance''': Help less experienced editors by filling out a questionnaire [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on this page]] (available in 7 languages). The Foundation are looking particularly for experienced Wikipedia editors from these [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]]. Your answers will help [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|customize guidance for less experienced editors while creating an article]].
*'''Wikifunctions:''' You can now create Functions that will [[f:Wikifunctions:Status updates/2026-03-06|show a citation in their output.]]
*'''Editing feature''': [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] is available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines.
*'''Paste Check''': [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] is now available at all Wikipedias. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation.
*'''Mobile experience''': The user menu in the top corner for all mobile users [[phab:T413912|is standardized]] so that it is closer to the desktop experience to improve the user interface for readers.
*'''Two-factor authentication''': For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]].
*'''Tech News''': Latest updates from Tech News week [[diffblog:2026/03/02/tech-news-2026-week-10/|10]] and [[diffblog:2026/03/09/tech-news-2026-week-11/|11]] include the new GraphQL API has been released as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS). They also link to the 50 community submitted tasks that were resolved over the last two weeks.

[[File:Mervat Salman.jpg|thumb|right|200px|[https://diff.wikimedia.org/2026/03/09/wikicelebrate-mervat-a-decade-of-building-knowledge-community-and-trust/ WikiCelebrates Mervat.]]]

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog] · [[m:Special:MyLanguage/WikiLearn#Stay updated|WikiLearn News]] · [[m:Special:MyLanguage/The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]] · [[m:Special:AllEvents|list of movement events]]''&lt;/small&gt;

*'''WikiCelebrate''': [[diffblog:2026/03/09/wikicelebrate-mervat-a-decade-of-building-knowledge-community-and-trust/|Celebrating Mervat]], one of the most experienced and dedicated contributors to Arabic Wikipedia.
*'''Wikimedia ecosystem''': The [[diffblog:2026/03/05/draft-proposal-for-a-future-affiliate-landscape/|pilot on the ecosystem of Wikimedia organizations]] has published a draft proposal for a [[m:Updating the ecosystem of Wikimedia organizations/Future Affiliate Landscape|Future Affiliate Landscape]]. It welcomes your review and [[m:Talk:Updating the ecosystem of Wikimedia organizations/Future Affiliate Landscape|feedback]].
*'''Fundraising''': The Fundraising Report 2024–2025 has now been [[m:Fundraising/2024-25 Report|published]] on meta.
*'''International Women's Day 2026:''' [[diffblog:2026/03/10/international-womens-day-2026-women-visibility-and-the-future-of-trusted-knowledge-on-wikimedia/|Women, visibility, and the future of trusted knowledge on Wikimedia]].
*'''Don't Blink''': [[diffblog:2026/03/12/dont-blink-protecting-the-wikimedia-model-its-people-and-its-values-in-january-2026/|The latest developments]] from around the world about protecting the Wikimedia model, its people and its values.
*'''Wiki Loves Earth 2025''': [[foundationsite:news/2026/03/02/the-winners-of-wiki-loves-earth-2025/|See the winners]] from the 13th annual edition of the globe-trotting photo contest.
*'''Wikimania 2026''': While most Wikimania program submissions are closed, [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Program/Research|the research track is open until March 31]]. It accepts proposals from both professional researchers and Wikimedians.

'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2026/05|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let foundationbulletin[[File:At sign.svg|16x16px|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 22:17, 17 ਮਾਰਚ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=30218350 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2026 Issue 6&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on March 13. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2026/6|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----

[[File:Adapted Wikipedia20symbols mobile w.svg|right|thumb|200px|Editing on the mobile apps]]
'''Highlights'''

*'''Supporting the mobile experience''': The Foundation is starting conversations with communities to [[mw:Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|explore how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The goal is to understand how to better support both new and experienced editors, and how the app can guide users to the right editing tools. Your input is welcome. Join the [[mw:Talk:Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|discussion]]!
*'''Wikimania 2026''': [[diffblog:2026/03/25/registration-for-wikimania-paris-is-opening-soon/|Registration for Wikimania 2026]] is opening soon from the end of March to May 1. Like other Wikimedia events this year, we are introducing a &quot;request for invitation&quot; process, with trust and safety checks conducted prior to confirming in-person attendance. Our priority is to create a safe environment for connection, collaboration, and shared learning.
*'''Around the Puzzle Globe in the CEE region''': On March 23 almost 60 Wikimedians took part in [[m:Event:CEE Catch Up: Around the Puzzle Globe|the CEE-Catch up]]- a meeting for Wikimedians from Central and Eastern Europe and Central Asia. As a part of [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Collaboration|continuous conversations]] we have with the communities around the Foundation's annual plan, participants discussed the global trends related to Readers and Contributors in their regional context. The meeting was also an opportunity to connect with the new Foundation CEO, Bernadette Meehan, who is meeting communities [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Chief Executive Officer/Around the puzzle globe|around the puzzle globe]] to listen, learn and engage with the communities.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|Infrastructure]]'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Readers updates|Readers]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

*'''Crawlers:''' The Foundation is now [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|detecting and blocking billions of bot requests]] that don’t follow our robot policy, such as aggressive scrapers, to make sure our resources go towards serving human readers. In the coming months we’ll be working on better detection of rapidly changing bot behavior and better API infrastructure.
*'''Moderator tools for newer editors''': Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to an [[mw:Moderator Tools/Dashboard|early version of Special:PersonalDashboard]]. It introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project.
*'''Account creation on mobile''': Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] are now presented with a simplified logged-out warning message, which encourages them to create an account or log in. This test is part of our ongoing effort to enhance the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and increase participation.
*'''Verification email redesign:''' [[phab:T416748|The verification email sent to new accounts]] that add an email address during signup has been redesigned. When tested on English Wikipedia, Wikimedia Commons, and Wikidata, the same-week email verification rate increased from 41.6% to 45.9%.
*'''Retaining notification history''': Wikimedia site users can export their notifications older than 5 years using [[toolforge:echo-chamber|a new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain important notifications and avoid losing them based on the planned change to delete notifications older than 5 years, [[phab:T383948|as previously announced]].
*'''Tech News''': Latest highlights from Tech News weeks [[diffblog:2026/03/16/tech-news-2026-week-12/|12]] and [[diffblog:2026/03/23/tech-news-2026-week-13/|13]] include the update that Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys as a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. See also the 64 community submitted tasks that were resolved over the last two weeks.
*'''Experiments''': Check out [[m:List of experiments in Product and Technology|the list of experiments in Product and Technology]] to see all upcoming, live, in-analysis, and completed experiments. One new experiment that just went live is the &quot;Improve the logged-out warning message on mobile web,&quot; which aims to reduce the sense of friction or alarm when users encounter the logged-out warning upon editing.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]]'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog] · [[m:Special:MyLanguage/WikiLearn#Stay updated|WikiLearn News]] · [[m:Special:MyLanguage/The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]] · [[m:Special:AllEvents|list of movement events]]''&lt;/small&gt;

[[File:Microtask generator tool.png|right|thumb|200px|Screenshot of the Microtask generator tool.]]

*'''Digital rights and free knowledge''': Wikimedia Foundation staff and Wikimedians from across the movement will contribute to [[diffblog:2026/03/16/wikimedians-champion-digital-rights-and-free-knowledge-at-rightscon-2026-join-the-global-conversation-wherever-you-are/|important conversations on AI governance, information integrity, and equitable access to knowledge at RightsCon 2026]] from May 5–8. [https://www.rightscon.org/registration/ Join the conversation virtually].
*'''Microtask Generator''': [[diffblog:2026/03/23/from-overwhelming-lists-to-bite-sized-edits-meet-the-microtask-generator/|Learn more about the Microtask Generator]], a tool which identifies content quality gaps in Wikipedia articles and suggests tasks for editors to address within a dashboard. Users can input lists of articles for analysis, or get recommendations based on article categories. Ideal for edit-a-thons and other article improvement drives.
*'''WikiLearn''': Discover [[diffblog:2026/03/12/wikilearn-news-march-2026/|the latest edition of WikiLearn News]] where you can find the latest online learning opportunities to take your editing skills to new heights.
*'''Diff Event calendar''': [[diffblog:2026/03/11/movement-events-on-the-move-diff-event-calendar-transitions-to-meta-wiki/|The event calendar on Diff is now redirected]] to [[m:Special:AllEvents|the list of events on Meta-wiki]]. This list pulls in all events that are open to all wikis.
*'''Grantmaking Strategy''': The GRDC has identified the [[m:Global Resource Distribution Committee/Key challenges for a new Grantmaking Strategy|key challenges that will inform the design of the new Grantmaking Strategy]].


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''See also: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Progress made on last year's plan|Progress on the annual plan]]''&lt;/small&gt;

*'''Audit report''': Highlights from the [[diffblog:2026/03/19/highlights-from-the-wikimedia-endowments-fiscal-year-2024-2025-audit-report/|Wikimedia Endowment’s fiscal year 2024-2025 audit report]].
*'''Enterprise partnerships''': Wikimedia Enterprise announced new partnerships. Together with [https://enterprise.wikimedia.com/blog/firecrawl-replaces-wikipedia-scraping-with-enterprise-apis/ Firecrawl to reform how AI agents access the world’s largest online repository of human knowledge] and with [https://enterprise.wikimedia.com/blog/aligned-ai-is-developing-ethical-ai/ Aligned AI to develop Ethical AI products for families by providing Wikimedia Enterprise Snapshot API].


'''Board and Board committee updates'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;

*'''Endowment Board''': [[diffblog:2026/03/24/welcoming-nataliia-tymkiv-to-the-wikimedia-endowment-board/|Welcoming Nataliia Tymkiv to the Wikimedia Endowment Board of Directors]].
*'''Affiliate recognition''': Affiliations Committee [[diffblog:2026/03/26/affiliate-recognition-pause-extended-until-september-2026/|extended the pause on new affiliate recognition to September 1, 2026]].

'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2026/6|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let foundationbulletin[[File:At sign.svg|16x16px|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 22:04, 31 ਮਾਰਚ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=30333201 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2026 Issue 7&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on March 28. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2026/7|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----

[[File:People browsing on smartphone together - RWiC.png|right|thumb|150px|]]

'''Highlights'''
*'''Community Wishlist update''': This [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#April 7, 2026: What we have done so far and what the team will be working on in the next months|monthly update covers]] how 44 wishes were fulfilled, 17 are in progress, and 15 more will start work soon. It includes completion of work on [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]], which allow users to add labels to items in their watchlist to help with managing and filtering; fixing a bug with [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W265|preview page feature]]; indexing of [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W303|Commons on Google &amp; DuckDuckGo search]]; and a wish simplifying the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W141|insertion of maths formulas]] in articles. You can submit, vote on, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes|subscribe to wishes]] here.
*'''Goal setting for edit-a-thons''': The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|group goal-setting feature]], enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. This feature is now available on all Wikimedia wikis. Join the [[m:Event:Connection learning session 5|Connection Learning Session]] on April 14 at 16:00 UTC to learn more about this feature and new ways to promote events and campaigns to editors.
*'''Collaboration with the United Nations''': Learn how the Foundation [[diffblog:2026/03/27/securing-our-collective-voice-why-engaging-with-the-united-nations-is-key-to-protecting-free-knowledge/|engages with the United Nations]] to secure our collective voice and protect free knowledge.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|Infrastructure]]''' &lt;br /&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Readers updates|Readers]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

[[File:Mobile page previews mock.png|right|thumb|150px|Design mock for mobile page previews.]]
*'''Navigating articles on mobile''': The Foundation is [[:en:Wikipedia:Village pump (technical)#Phase 1: Mobile page previews|launching an experiment]] to test how to make it easier and more intuitive for readers to navigate through articles on mobile. To do this, we want to test [[mw:Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Mobile Page Previews.]] This experiment will go live the week of April 20 and will run for four weeks.
*'''Editing tools for new editors''': [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Tone check|Tone Check]] was [[phab:T419177|deployed on French, Japanese, and Portuguese Wikipedia]] as a default-on feature for editors who have published 100 or fewer edits locally. When promotional or subjective language is added, users are prompted to consider &quot;neutralizing&quot; the tone of the edit.
*'''Managing watchlist labels''': The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature is now available via VisualEditor, the source editor, and the &quot;watchstar&quot; (or watch link, for skins that don’t have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[m:Special:EditWatchlist|EditWatchlist]].
*'''Latest experiments''': See all upcoming, live, in-analysis, and completed [[m:List of experiments in Product and Technology|experiments in Product &amp; Technology]]. A new experiment that just went live is one which aims to establish a [[phab:T419634|baseline retention rate]] for logged-in readers.
*'''Latest Wikifunctions''': Check out the [[f:Wikifunctions:Status updates/2026-04-02#Fresh Functions weekly: 102 new Functions|partial list]] of the 102 new functions created last week – likely the first week we have exceeded 100.
*'''Tech News''': The latest highlights from Tech News weeks [[diffblog:2026/03/30/tech-news-2026-week-14/|14]] and [[diffblog:2026/04/06/tech-news-2026-week-15/|15]] include an [[mw:Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|ongoing A/B test]] running on 10 Wikipedias to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. See also the 68 community submitted tasks that were resolved over the last two weeks.
*'''Community discussions on Semantic Search''': The Wikimedia Foundation, in collaboration with the CEE Hub, hosted a discussion session on [[diffblog:2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/|Semantic Search]] for members of the CEE Youth Group.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]]'''
&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog] · [[m:Special:MyLanguage/WikiLearn#Stay updated|WikiLearn News]] · [[m:Special:MyLanguage/The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]] · [[m:Special:AllEvents|list of movement events]]''&lt;/small&gt;

*'''Don't Blink!''': This month's [[diffblog:2026/04/05/dont-blink-protecting-the-wikimedia-model-its-people-and-its-values-in-february-2026/|highlights from the Global Advocacy team]] include how the Wikimedia Foundation co-presented alongside the Internet Archive at the State of the Net conference.
*'''Digital rights and inclusion''': Take a look at the [[diffblog:2026/04/07/youth-inclusion-open-data-inclusive-language-at-drif26-wikimedians-bring-community-solutions-to-shape-the-future/|sessions]] that Wikimedians and allied partners will lead during Digital Rights and Inclusion Forum [https://drif.paradigmhq.org/ (DRIF)] 2026.
*'''Manuscript preservation''': The Wikimedia Foundation supported [[diffblog:2026/03/28/reconnecting-balinese-manuscripts-with-local-voices-wikisami-university-workshops-in-bali/|volunteer-lead workshops]] to write Balinese Wikipedia articles about palm-leaf manuscripts (''lontar'') from the Leiden University Library collection.
*'''Youth content creators''': Wikimedia Indonesia, together with the Wikimedia Foundation, delivered an [[diffblog:2026/04/06/asean-y-impact-content-creators-engage-with-the-wikimedia-movement/|introductory session on Wikipedia]] for young content creators representing all 11 ASEAN member states.
*'''Legal and Safety Contacts''': The Wikimedia Foundation has created a single [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|&quot;Legal and Safety Contacts&quot; page]], to be linked in the footer of each wiki page. This will ensure that everyone has access to accurate and up to date Legal contact information. Insertion of the new links on different wikis will be done in stages, based on assessment of legal risk and necessity.
*'''Building shared principals for the internet as a public good:''' The Global Advocacy team [https://wikimediapolicy.medium.com/a-shared-path-reinventing-an-internet-in-latin-america-that-serves-people-not-power-62b71c122ebf published a blog] with the Center for Studies on Freedom of Expression and Access to Information ([https://observatoriolegislativocele.com/en/ CELE]) and the Electronic Frontier Foundation ([https://www.eff.org/ EFF]) summarizing a workshop that brought together digital rights advocates from Latin America to dream of a &quot;digital utopia.&quot;

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]'''
&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''See also: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Progress made on last year's plan|Progress on the annual plan]]''&lt;/small&gt;

*'''Wikidata API''': Wikidata’s structured knowledge [https://enterprise.wikimedia.com/blog/wikidata-api-endpoints-wikimedia-enterprise/ is now available] through Wikimedia Enterprise.
*'''Annual Planning and global trends''': Join the [[m:Event:America APP call|America APP call]] on April 21 at 18:00 UTC. This meeting is an opportunity for the Latin American community to ensure that the region's voice helps shape the Wikimedia Foundation's work and priorities for the next fiscal year. The call will be in Spanish with interpretation into Portuguese and English. The [[m:Wikimedia EDs and Foundation meetings|last meeting]] between Wikimedia EDs and Foundation staff was dedicated to discuss global trends too. More discussions are [[m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Collaboration#On-Wiki|happening on-wiki]] and in [[m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Collaboration#Co-created Community spaces|community spaces]] around different regions and projects.
*'''Futures Lab:''' The world is changing around us. As the Wikimedia movement navigates this moment over a hundred Wikimedians from different Wikimedia projects came together to deepen our understanding of how these trends are impacting our people and projects at the [[diffblog:/2026/04/09/inside-the-wikimedia-futures-lab-how-the-wikimedia-movement-is-responding-to-a-changing-internet/|Wikimedia Futures Lab.]] 
*'''Fundraising Hub:''' The Wikimedia Foundation has launched [[:en:Wikipedia:Fundraising/Fundraising Hub|Fundraising Hub]] on English Wikipedia. The first discussion you can participate in is about distributing fundraising banner on English Wikipedia throughout the year.

'''Board and Board committee updates''' 
&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''See [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;

*'''Ombuds Commission''': Announcement of the [[m:Talk:Ombuds commission#Announcing the 2026 Ombuds Commission|2026 Ombuds Commission]], the small group of volunteers who investigate complaints about violations of the Privacy Policy, the Access to Nonpublic Personal Data Policy, the CheckUser Policy and the Oversight Policy.
*'''Wikinews closure''': All Wikinews editions will be [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|closed]] and switched to read-only mode on May 4. Content will remain accessible, but no new edits or articles will be able to be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions.

'''Other Movement-curated newsletters &amp; news'''
&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2026/7|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let foundationbulletin[[File:At sign.svg|16x16px|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 22:10, 14 ਅਪਰੈਲ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=30380476 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2026 Issue 8&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on April 10. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2026/08|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----

[[File:WP25 Graphics Cursor.png|right|thumb|150px|]]

'''Highlights'''

*'''Annual Planning''': The Wikimedia Foundation published the [[metawiki:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|draft Annual Plan]] for the coming fiscal year (2026&amp;ndash;2027) which will focus on four main goals that directly respond to the external trends. The goals include increasing our reach, deepening engagement, protecting our projects and building speed and resilience to enable the change needed to respond to the internet being at an inflection point. Feedback welcome on [[metawiki:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|the talk page]] and [[metawiki:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Collaboration|many other places]].
*'''Global conversation''': A [[:m:Event:Global Call: Annual Planning Around the Puzzle Globe|global conversation about the Wikimedia Foundation Annual Plan]] will take place on May 7 at 5:00 PM UTC.
*'''Sustainable reuse of Wikimedia content''': The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now in [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. It makes it easier to credit Wikimedia content fairly wherever it is used. It provides all information required by the [https://wikimedia-attribution.toolforge.org/ Wikimedia Attribution Framework] in a single, well-structured and easy-to-use endpoint, simplifying attribution for off-wiki reuse. Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]].

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Readers updates|Readers]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

*'''Feedback on Article guidance''': Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature. This tool helps less-experienced editors create structured, policy-compliant Wikipedia articles. Review [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines] and share your feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Check out the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|step-by-step]] and [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|video]] instructions.
*'''Games Hub available on Android''': The Games Hub is live in the Wikipedia app for Android. This new feature offers a space for users to find all available [[mw:Wikimedia Apps/Team/Games|games]] in one place, explore archives, and get updates on new games. It currently includes ''[[mw:Wikimedia Apps/Team/Android/TriviaGame|Which Came First?]]'', with more games coming soon.
*'''Update to Wikipedia app for iOS''': A major update to the Wikipedia app for iOS has rolled out, redesigning the interface to align with Apple’s latest “Liquid Glass” visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update.
*'''Confirming email addresses''': On several wikis, logged-in editors who haven’t [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] now see a banner encouraging them to do so. [[mw:Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Confirming the email address]] helps users restore account access if they lose it and receive messages about their accounts. It also provides an easy option to communicate with other users off-wiki if they choose. As of early 2026, about 62.9% of all registered Wikimedia [[metawiki:Help:Unified login|user accounts]] that have an email set had not confirmed it.
*'''Testing mobile web page previews''': [[mw:Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Mobile page previews]] experiment was launched on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page previews are pop-ups that show a thumbnail, a lead paragraph, and a link to the full article to improve content discovery. It is already available on desktop and in the apps.
*'''Account creation experiment''': [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account creation experiment]] is live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia targeting 10% of logged-out mobile web users. It looks at whether adding a button to create accounts in the mobile web header boosts new registrations and increases mobile users contributing to the wikis.
*'''Experimenting with Hybrid Search on mobile apps''': The Hybrid Search [[mw:Readers/Information Retrieval/Phase 1|Phase 1 experiment]] on the Wikipedia Android app has concluded. It tested a combined keyword and meaning-based search methods to meet various information needs. The team is analyzing data and feedback, and will share insights and next steps soon.
[[File:Android Explore Feed Top Read.png|right|thumb|150px|Top read element on the current Explore Feed on Android]]
*'''Latest experiments''': See all live, upcoming, and completed [[metawiki:List of experiments in Product and Technology|experiments in Product &amp; Technology]]. One [[phab:T419916|upcoming experiment]] is testing a refreshed Explore Feed to make it easier for readers to discover interesting content and visit Wikipedia app more often.
*'''Wikifunctions''': Wikifunctions crossed 4,000 functions, with [[f:Z33366|subtracting two complex numbers]] as the 4,000th function. Also, Abstract Wikipedia reached 1,000 articles. The article about the famous Indian Brahmin [[abstract:Q9045|Chanakya]] marked this milestone. 
*'''Reading lists now a beta feature''': New accounts are now opted into [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] by default on all Wikipedia wikis. This brings the &quot;Save pages&quot; feature to the web, which has been popular in mobile apps. For users in the beta, a &quot;Save page&quot; (bookmark) button appears in the toolbar on every page. The watch/unwatch (star) option moves to the tools menu. The &quot;Watchlist&quot; button in the top navigation shifts to the user menu. A new &quot;Saved pages&quot; button takes its place. In June, the feature will be available to all users and a user preference will be added to choose between two sets of buttons: Watch + Watchlist or Save + Saved list. The other set will be in the tool and user menus.
*'''Structured Contents''': Article Images and Lists now in [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-article-images-and-lists/ Structured Contents payloads].
*'''Tech News''': The latest highlights from Tech News weeks [[diffblog:2026/04/13/tech-news-2026-issue-16/|16]] and [[diffblog:2026/04/20/tech-news-2026-issue-17/|17]] include CodeMirror 6 being promoted out of beta on Tuesday, April 21. See also the 45 community submitted tasks that were resolved over the last two weeks.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog] · [[m:Special:MyLanguage/WikiLearn#Stay updated|WikiLearn News]] · [[m:Special:MyLanguage/The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]] · [[m:Special:AllEvents|list of movement events]]''&lt;/small&gt;

*'''Wikimedia Research Fund submissions in review:''' The submission period for this year's [[metawiki:Grants:Programs/Wikimedia Research &amp; Technology Fund/Wikimedia Research Fund|Wikimedia Research Fund]] is now closed. The technical and internal reviews of [[metawiki:Category:Under review Wikimedia Research Fund applications in FY 2025-26|the proposals]] have begun.
*'''Events and conferences''': Take a look at the different community events happening later this year: [[metawiki:ESEAP Conference 2026|ESEAP Conference]] (May 15-17), [[metawiki:WikiConference India 2026|WikiConference India]] (Sep 4-6), [[wcna:2026/Main Page|WikiConference North America]] (Sep 24-27), [[metawiki:Language Diversity Conference|Language Diversity Conference]] (Oct 2 to 4), [[metawiki:Queering Wiki 2026|Queering Wiki]] (Oct 23-25), [[metawiki:WikiArabia 2026|WikiArabia]] (Nov 6-8).
*'''Around the puzzle globe in the America region''': More than 60 people joined [[metawiki:Event:America APP call|America call]] to discuss the annual plan and the global trends impacting the movement. Participants came from across the region, and the audience included a mix of affiliates from LATAM, online contributors, and users with extended rights.
*'''Transparency Report:''' The Wikimedia Foundation published a [[foundationsite:who-we-are/transparency/2025-2/|transparency report]] covering July to December 2025.

'''Board and Board committee updates'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;

*'''Board selection process''': The Wikimedia Foundation Board of Trustees is reviewing and improving [[metawiki:Wikimedia Foundation elections/2025/Debrief|how it selects new members]]. The goal is to ensure that there is the right mix of expertise and community representation on the board. Join the conversation and share your ideas on [[m:Talk:Wikimedia Foundation elections/2025/Debrief|the talk page]]. 


'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2026/08|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let foundationbulletin[[File:At sign.svg|16x16px|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 04:21, 29 ਅਪਰੈਲ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=30449136 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2026 Issue 9&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on April 25. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2026/09|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----

'''Highlights'''

*'''Community Protection''': Wikimedia Foundation [[diffblog:2026/04/30/wikimedia-foundation-secured-governments-commitment-to-user-safety-privacy-and-content-integrity-ahead-of-administrative-registration-in-indonesia/|secured Indonesian government’s commitment]] to user safety, privacy, and content integrity ahead of administrative registration in Indonesia.
*'''Stronger protections against bots''': Wikimedia Foundation is replacing our CAPTCHA with [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|a new approach]] to detect bad-faith activities without making things harder for users.
*'''Transparency Report:''' The Wikimedia Foundation has published its latest [[foundationsite:who-we-are/transparency/2025-2/|Transparency Report]]. This provides an overview of the work to protect Wikimedia projects and support the volunteer communities who handle the majority of content requests. Our users trust us to protect their identities against unlawful disclosure, and we take this responsibility seriously, granting only 1 of 30 requests for disclosure we received from July to December 2025.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Readers updates|Readers]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

[[File:Wikipedia app Reading Challenge - Opt into challenge.png|right|thumb|150px|Mock-up of the Wikipedia app reading challenge.]]
*'''Reading Challenge''': As part of the 25th birthday celebrations, Wikipedia Mobile Apps launched a limited-time feature, the [[mw:Wikimedia Apps/Team/25th Birthday Reading Challenge|25-day reading challenge with Baby Globe]]. This challenge encourages a daily habit of reading one Wikipedia article. The goal is to motivate users to come back to the app regularly.
*'''Latest experiments''': One [[mw:Product Safety and Integrity/Incident Reporting System#April 2026: Trial on English Wikipedia|upcoming experiment]] is introducing the Incident Reporting System (IRS) to help contributors easily find the right place to seek help when facing harassment or other issues. See all live, upcoming, and completed [[m:List of experiments in Product and Technology|experiments in Product &amp; Technology]].
*'''Change in how new users are autoconfirmed''': The account age for [[m:Special:MyLanguage/Meta:Autoconfirmed users|autoconfirmed users]] will [[phab:T418484|now start]] from their first edit, not the registration date. This is to avoid exploitation by vandals. This change will only apply to wikis that require at least one edit for autoconfirmation.
*'''Organized Reading lists''': All Wikipedia users with new accounts and those who activated the “automatically enable most beta features” option can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature. This lets you save articles for later reading and keep it organized in one place for easy access.
*'''Thumbnail size preferences''': Default thumbnail size preference for article content is now [[phab:T424909|limited to three sizes]]: Small (180px), Regular (250px), and Large (400px). This change aims to improve performance and reduce strain on thumbnail services. Current preferences will shift to the nearest new size.
*'''Wikifunctions''': To make the development of Abstract Wikipedia visible, the Foundation is [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-05-02|requesting your input]]: which metrics about Abstract Wikipedia pages do you deem important?
*'''Tech News''': The latest highlights from Tech News weeks [[diffblog:2026/04/27/tech-news-2026-issue-18/|18]] and [[diffblog:2026/05/04/tech-news-2026-issue-19/|19]] include improvements on [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]]. See also the 62 community submitted tasks that were resolved over the last two weeks.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog] · [[m:Special:MyLanguage/WikiLearn#Stay updated|WikiLearn News]] · [[m:Special:MyLanguage/The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]] · [[m:Special:AllEvents|list of movement events]]''&lt;/small&gt;

*'''Annual Planning''': We welcome your [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|feedback]] on [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|the main talk page]] for the 2026–2027 draft Annual Plan and [[m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Collaboration|many other places]] for the coming fiscal year.
*'''Wikimania''': Wikimania is a joyful event. It is a chance to celebrate our community and projects, share ideas and information, build connections among Wikimedians, and inspire and develop future projects. If you and your community are interested in hosting Wikimania in 2028 and 2029 submit an [[wmania:Wikimania:Expressions of Interest/Current call|expressions of interest]].
*'''Community Conferences''': The Foundation is supporting [[diffblog:2026/05/04/approved-wikimedia-conference-proposals-for-2026-round-2-continuing-to-connect-grow-and-learn-together/|15 strategic, diverse, and critical convenings]] taking place in 2026 and 2027, bringing together approximately 1800 Wikimedians across various regions, themes, and language communities.
*'''Don't blink''': [[diffblog:2026/05/02/dont-blink-protecting-the-wikimedia-model-its-people-and-its-values-in-march-2026/|The latest developments]] from around the world about protecting the Wikimedia model, its people and its values.
*'''Wiki Loves Monuments''': The winners of the 2025 Wiki Loves Monuments photo contest [[foundationsite:news/2026/04/29/2025-wiki-loves-monuments-photo-contest/|are announced]].


'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Progress made on last year's plan|Progress on the annual plan]]''&lt;/small&gt;

*'''Enterprise''': How CivicLens Uses Wikidata APIs to [https://enterprise.wikimedia.com/blog/how-civiclens-uses-wikidata-apis/ Make Civic Data More Accessible].


'''Board and Board committee updates'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''See [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;

*'''Wikinews closure''': All Wikinews have been [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|closed]] and switched to read-only mode. Content will remain accessible, but no new edits or articles will be able to be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions.
*'''Affcom News''': Read [[m:Affiliations Committee/News|the latest issue of AffCom News (January-March 2026)]] to learn more about the latest news about the work of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee]].
*'''Model for affiliates to support contributors through tools''': The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space.
*'''Grantmaking''': The Global Resource Distribution Committee closed their request for feedback on [[m:Talk:Global Resource Distribution Committee#Request for feedback: What are the most significant challenges your community faces as it relates to resource distribution within the movement?|three initial questions about grantmaking]], and published their [[m:Talk:Global Resource Distribution Committee#GRDC update – April 2026|monthly update for April]].

'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2026/09|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. Let foundationbulletin[[File:At sign.svg|16x16px|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org know if you have any feedback or suggestions for improvement!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 19:58, 12 ਮਈ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=30515701 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2026 Issue 10&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on May 8. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2026/10|translate]].''&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;clear:both&quot;&gt;&lt;/div&gt;
----

'''Highlights'''
*'''Community Wishlist discussion''': Product &amp; Technology [[m:Community_Wishlist/Updates#May_20,_2026:_Community_Tech_becomes_a_program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community_Wishlist#Proposed_direction_for_Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Community Wishlist/Updates|staffing updates]].
*'''Digital Public Goods''': The Wikimedia Foundation [[foundationsite:news/2026/05/13/wikimedia-foundation-joins-the-digital-public-goods-alliance/|has become a member]] of the Digital Public Goods Alliance (DPGA).
*'''Better bot detection''': A [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]] on several Wikipedias, including English, French, and Japanese, showed it can effectively detect and deter bad-faith automated activity, on its own and by giving [[:w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Based on these results, hCaptcha will be rolled out across all wikis. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the project page]] for technical information about the implementation and privacy protections.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Readers updates|Readers]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

[[File:Attribution examples.png|right|thumb|200px|Example of the Attribution Framework recommendations.]]

*'''A better way to give credit''': [[diffblog:2026/05/18/a-better-way-to-give-credit-introducing-the-wikimedia-attribution-framework-and-api/|The Wikimedia Attribution Framework and API]] makes it simple for developers to fairly credit volunteer contribution. When anyone encounters Wikimedia content, we want them to know that it comes from our projects, and they are invited to participate.
*'''Baby Globe joins the Reading Challenge''': The Android and iOS Wikipedia apps released the [[foundationsite:news/2026/05/19/want-to-read-more-download-the-wikipedia-app/|25-day reading challenge]], to drive readers engagement through reading milestones. To track their reading streak during the challenge, users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen.
*'''Account security''': The Foundation is technically enforcing that all [[m:Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|privileges that enable users to take security- or privacy-sensitive actions]] can only be held by users who have enabled [[m:Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]]. Logging in with passkeys is quicker than logging in without two-factor authentication. In addition, logged-in users can see a banner encouraging them to confirm their email address. These changes secure individual accounts as well as communities and the wikis.
*'''Incident reporting form''': The Foundation began a [[w:en:Wikipedia:Village pump (WMF)#Two-month trial of an incident reporting form|trial on English Wikipedia]] of the incident reporting form. 60% of unblocked logged-in users see a new Report button, allowing them to report conduct issues.
*'''Encouraging account creation''': Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis this week. [[phab:T424595|The change]] will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session.
*'''Wikimedia Android App''': The Wikipedia Android App is at the [[mw:Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of redesigning its Home Feed. The new feed includes two tabs: ''Community,'' featuring refreshed Explore content, and ''For You,'' with personalized reading recommendations based on reader interests and activity. The ''For You'' feed refreshes daily with updated suggestions.
*'''Better discovery of images''': The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature was rolled out for all Wikipedias on mobile following two successful experiments. The beta feature will include a carousel of all an article’s images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader Growth/Image Browsing#Phase 2.1 beta feature|exclude images from the article’s carousel or to exclude an article from the feature entirely]].
*'''Reading Lists feature''': The Foundation is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18 on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and will run for a month.
[[File:Quote share design mockup.png|right|thumb|200px|A design mockup of what the share card looks like.]]
*'''Testing Suggestion Mode''': [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure its impact on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. It will also evaluate the feature’s impact on editor retention and monitor changes in revert and block rates.
*'''Wikifunctions now supports Wikidata references''': References in Wikidata statements are now [[f:Wikifunctions:Status updates/2026-05-08|available on Wikifunctions]], and you now can use external links in [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-06|Wikifunctions-generated citations]]. This allows the use of more than 1.3 billion references available in Wikidata and adding them as citations to individual statements in Abstract Wikipedia.
*'''Pilot wikis adopting Abstract Wikipedia:''' The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]].
*'''Latest experiments''': An [[m:List of experiments in Product and Technology|upcoming experiment]] is testing whether we can serve readers better when a footnote click in read mode shows the full bibliographic information rather than flying them to the reference list. See all live, upcoming, and completed [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology|experiments in Product &amp; Technology]].
*'''Tech News''': The latest highlights from Tech News weeks [[diffblog:2026/05/11/tech-news-2026-issue-20/|20]], [[diffblog:2026/05/18/tech-news-2026-issue-21/|21]], [[diffblog:2026/05/25/tech-news-2026-issue-22/|22]], [[diffblog:2026/06/01/tech-news-2026-issue-23/|23]] include an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Share Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles and share them online See also the 92 community submitted tasks that were resolved over the last two weeks.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog] · [[m:Special:MyLanguage/WikiLearn#Stay updated|WikiLearn News]] · [[m:Special:MyLanguage/The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]] · [[m:Special:AllEvents|list of movement events]]''&lt;/small&gt;
*'''Tech blog moved to Diff''': The [[diffblog:2026/05/28/a-diff-tech-blog/|migration of the Techblog to Diff]] is now complete: 138 posts going back over a decade have been successfully migrated. Diff is now happy to welcome technology-focused blog posts with renewed vigor.
*'''What’s new in the Wikipedia Library''': Access to the American Psychological Association was renewed and collections from the Harvard Business Review and Swiss Media Database (Swissdox) are now available to editors who are eligible for [[diffblog:2026/05/31/whats-new-in-the-wikipedia-library-jan-mar-2026/|The Wikipedia Library]].
*'''New course on WikiLearn''': [[diffblog:2026/05/29/a-new-online-course-for-researchers-who-want-to-make-their-field-more-visible-on-wikipedia/|A free self-paced online course]], designed for researchers who want to make their field more visible on Wikipedia, was launched on WikiLearn. Share &quot;[https://learn.wiki/courses/course-v1:WikimediaFoundation+WR001+2026/about Wikipedia for Researchers]” if you work with early-career researchers, teach in an academic institution, or support open knowledge communities.
*'''Wiki Mentor Africa:''' The first edition of [[diffblog:2026/05/29/wiki-mentor-africa-women-tech-summit-a-story-of-learning-confidence-and-community/|Wiki Mentor Africa - Women Tech Summit]] brought together over 315 registered participants across Africa to learn, explore, and grow in tech together.
*'''Let's Connect Learning Clinic''': If you missed it, you can now [https://www.youtube.com/watch?v=lnjFIQVJVnU watch the recording] of the Let's Connect Learning Clinic &quot;How to support up-and-coming groups in the movement as a long-time Wikimedian&quot; with Wikimedistas El Salvador.
*'''Community Conferences''': Registration for [[diffblog:2026/06/02/wikiconference-north-america-registration-opens-on-june-3/|WikiConference North America]] and [[diffblog:2026/05/30/call-for-self-funded-registration-now-open-queering-wiki-conference-2026/|Queering Wiki Conference]] is now opened. [[diffblog:2026/05/15/programme-submissions-call-for-speakers-for-the-queering-wiki-2026-conference-is-now-open/|Call for Speakers]] for the Queering Wiki is also opened until June 30.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Progress made on last year's plan|Progress on the annual plan]]''&lt;/small&gt;

*'''Sharing the Form 990s:''' The Wikimedia Foundation and the Wikimedia Endowment published their Form 990s, covering the fiscal year that ran from July 2024 to June 2025. The Form 990 is an annual form required of all nonprofit organizations in the United States. You can read the [[diffblog:2026/05/18/sharing-the-wikimedia-foundation-and-wikimedia-endowment-fiscal-year-2024-2025-form-990s/|highlights]] on [[m:IRS tax related information/2024 Wikimedia Foundation Form 990 Frequently Asked Questions|Form 990 for the Foundation]] and [[m:Wikimedia Endowment reports/Financial/Form 990/2024-2025 - frequently asked questions|Form 990 for the Endowment]] on Meta-Wiki.
*'''Wikimedia Enterprise''': Wikimedia Enterprise's free API accounts gets [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api/ a substantial upgrade] across the Snapshot and On-demand APIs, including free access to Structured Contents Snapshots.
*'''Structured Contents''': [https://enterprise.wikimedia.com/blog/how-databricks-parsed-wikipedia-to-markdown-with-python/ How Databricks Parsed Wikipedia] to Markdown with Python.

'''Board and Board committee updates'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board noticeboard|Wikimedia Foundation Board noticeboard]] · [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee/News|Affiliations Committee Newsletter]]''&lt;/small&gt;
*'''Board selection process''': The Wikimedia Foundation Board of Trustees is reviewing and improving [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Debrief|how it selects new members]]. The goal is to ensure that there is the right mix of expertise and community representation on the board. Join the conversation on [[m:Event:Board Selection Process Conversation - June 2026|16 June at 17:00 UTC]], and share your ideas on [[m:Talk:Wikimedia Foundation elections/2025/Debrief|the talk page]].


'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[:w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2026/10|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. If you have feedback or suggestions about the bulletin, let us know at foundationbulletin[[File:At sign.svg|16x16px|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org. For questions about the Wikimedia Foundation's work, [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Contact us|contact us]]!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 22:31, 9 ਜੂਨ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=30647051 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Bulletin 2026 Issue 11&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;content&quot; /&gt; 
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
[[File:Wikimedia Foundation logo - horizontal.svg|150px|right|class=skin-invert|link=]]
&lt;div style=&quot;margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;''Here is a quick overview of highlights from the Wikimedia Foundation since our last issue on June 5. Please help [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2026/11|translate]].''&lt;/div&gt;
----

'''Highlights'''

[[File:Baby Globe in Paris.gif|thumb|150px|The Wikimania program [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/schedule/ is now live]!]]
*'''Community Wishlist''': Weigh in on proposals and open questions on how the [[m:Community_Wishlist/Updates#June_17,_2026:_Wishlist_program_in_the_future|wishlist will operate in the future.]]
*'''Simplifying account creation:''' The Foundation is working on improving the [[diffblog:2026/06/11/wikipedias-account-creation-process-is-broken/|account creation process]] to reduce potential friction for newcomers to create an account. Improvements include making &quot;Create Account&quot; icon more prominent on mobile, simplifying the registration form, and introducing real-time username validation.
*'''New U4C members elected:''' The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) has [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2026/Results|new members]] and has two remaining vacancies in Middle East &amp; North Africa and Sub-Saharan Africa.
*'''Wikimania conference program''': The Wikimania 2026 program is [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/schedule/ now live]! Take a moment to review the program, and, if you are logged in, you can mark your &quot;must see” sessions with a star to start building your personal schedule. Register for [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/#tickets a virtual ticket] here, if you haven't signed up yet.
*'''Neutral Point of View''': [[m:Special:MyLanguage/Proposed_baseline_NPOV_standard|A proposal for a baseline NPOV standard]] for Wikipedias that do not have one was published, with [[m:Talk:Proposed_baseline_NPOV_standard|a community discussion]] open until July 15, 2026. 

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|Infrastructure]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also newsletters: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter|Wikimedia Apps]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters|Growth]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Readers updates|Readers]]&amp;nbsp;· [[m:Research:Newsletter|Research]]&amp;nbsp;· [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates|Wikifunctions &amp; Abstract Wikipedia]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech News]]&amp;nbsp;· [[mw:Newsletter:Language and Internationalization Newsletter|Language and Internationalization]]&amp;nbsp;· [[mw:Special:Newsletters|other newsletters on MediaWiki.org]]''&lt;/small&gt;

[[File:Phase 1 Feed - Community Tab.jpg|thumb|250px|Screenshot showing the Explore Feed refresh in the Wikipedia app (from the Community tab entry point)]]
*'''App Explore feed''': The [[mw:Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|redesigned App Explore feed]], now called &quot;Home&quot;, has been released to all Android users. The update introduces a refreshed feed experience along with the first set of new content modules, including Did You Know, Places of Interest, Random Article, and a new end-of-feed experience. Additional content and improvements are planned in future releases.
*'''Wikipedia games''': The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/&quot;Which came first?&quot; Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia’s “On This Day” content and challenges readers to guess which of two events happened first.
*'''Reusing references''': [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, has been rolled out to [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia following a successful pilot phase.
*'''Article guidance''': The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:en:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page.
*'''Mobile Page Previews''': The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded with the decision not to roll out the feature. The results showed no statistically significant impact on reader retention – the primary success metric. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link.
*'''Wikifunctions''': You can now [[f:Wikifunctions:Status updates/2026-06-05|add images]] to Abstract Wikipedia and the loading and display of test results when viewing Functions has been improved.
*'''Wikidata''': The Foundation is migrating the [[d:Wikidata:SPARQL query service|Wikidata Query Service]] (WDQS) away from the Blazegraph backend since it no longer scales efficiently with Wikidata’s growth. The migration will take place in several phases. Here is [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update#Migration Phases (more detail to come)|the timeline]].
*'''Growth features:''' Growth features are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]!''' ''' Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration, but this update enables access to Mentorship ([[mw:help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits).
*'''Mentors' management''': The Growth team will soon provide a system to automatically suspend or remove inactive mentors from the [[mw:help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|list of mentors]]. Communities can already start configuring the process in the Community Configuration.
*'''Collaborative''' '''Contributions''': If you need help setting up the Collaborative Contributions and the Goal setting features, check out these [[c:Category:Collaborative contributions video guides|video guides]]. These features allow you to view which edits are made during an event and allows the group to track progress against a goal with a public progress bar. [[mw:Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions|Learn more]].
*'''Latest experiments''': An [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|upcoming experiment]] is testing whether we can serve readers better when a footnote click in read mode shows the full bibliographic information rather than flying them to the reference list. See all live, upcoming, and completed [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology|experiments in Product &amp; Technology]].
*'''Tech News''': The latest highlights from Tech News week [[diffblog:2026/06/08/tech-news-2026-issue-24/|24]] and [[diffblog:2026/06/15/tech-news-2026-issue-25/|25]] include how the [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] is [[phab:T399175|being updated.]] Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. See also the 62 community submitted tasks that were resolved over the last two weeks.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]]'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''See also blogs: [[diffblog:global-advocacy|Global Advocacy blog]] · [https://mailchi.mp/wikimedia/global-advocacy-policy-newsletter Global Advocacy Newsletter] · [https://wikimediapolicy.medium.com Policy blog] · [[m:Special:MyLanguage/WikiLearn#Stay updated|WikiLearn News]] · [[m:Special:MyLanguage/The Wikipedia Library/Newsletter|The Wikipedia Library]] · [[m:Special:AllEvents|list of movement events]]''&lt;/small&gt;

*'''Digital Safety''': [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation/Legal/Community_Resilience_and_Sustainability/Human_Rights/Office_Hours_FY25/26_Q4|Join a conversation about Using AI Safely.]] It'll explore risks &amp; concerns of using AI tools in personal and organisational contexts and practical strategies to reduce those risks. It will take place at 03:30 UTC &amp; 14:30 UTC on June 26. This session is not about using AI to edit Wikipedia. It's focused entirely on safe personal and organisational use.
*'''Don't Blink''': Read [[diffblog:2026/06/06/dont-blink-protecting-the-wikimedia-model-its-people-and-its-values-in-april-2026/|the latest developments]] from around the world about protecting the Wikimedia model, its people and its values. Highlights include exploring the implications that new child safety regulations have on privacy online.
*'''Grantmaking strategy &amp; Affiliate model''': Members of the [[m:Global_Resource_Distribution_Committee|Global Resources Distribution Committee]] (GRDC) and the [[m:Affiliations_Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] met to advance two key movement initiatives: the development of a new Grantmaking strategy and a refreshed Affiliate Model. They produced initial proposals and advanced work on both initiatives ahead of broader conversations planned for Wikimania 2026.

'''Annual Goals Progress on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Progress made on last year's plan|Progress on the annual plan]]''&lt;/small&gt;

*'''Enterprise''': [https://enterprise.wikimedia.com/blog/how-simppl-fact-checks-social-media/ SimPPL Uses Wikimedia Enterprise] to Map Online Conversations and Fact-Check Social Media.


'''Other Movement curated newsletters &amp; news'''&lt;br/&gt;&lt;small&gt;''See also:'' [[diffblog:|Diff blog]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Goings-on|Goings-on]]&amp;nbsp;· [https://en.planet.wikimedia.org/ Planet Wikimedia]&amp;nbsp;· [[w:en:WP:SIGNPOST|Signpost (en)]]&amp;nbsp;· [[:w:de:Wikipedia:Kurier|Kurier (de)]]&amp;nbsp;· [[wikt:fr:Wiktionnaire:Actualités|Actualités du Wiktionnaire (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Regards sur l'actualité de la Wikimedia|Regards sur l’actualité de la Wikimedia (fr)]]&amp;nbsp;· [[w:fr:Wikipédia:Wikimag|Wikimag (fr)]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Education/News|Education]]&amp;nbsp;· [[outreachwiki:Special:MyLanguage/GLAM/Newsletter|GLAM]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia News|Milestones]]&amp;nbsp;· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates|Wikidata]]&amp;nbsp;· [[m:Special:MyLanguage/CEE/Newsletter|Central and Eastern Europe]]&amp;nbsp;· [[:m:Newsletters|other newsletters]]&lt;/small&gt;

&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;
'''[[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Foundation Bulletin|Subscribe or unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2026/11|Help translate]]'''

For information about the Bulletin and to read previous editions, see the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|project page on Meta-Wiki]]. If you have feedback or suggestions about the bulletin, let us know at foundationbulletin[[File:At sign.svg|16x16px|link=|alt=(_AT_)]]wikimedia.org. For questions about the Wikimedia Foundation's work, [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Contact us|contact us]]!
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;section end=&quot;content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 22:38, 23 ਜੂਨ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RAdimer-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Foundation_Bulletin&amp;oldid=30717735 --&gt;</text>
      <sha1>nrohobr1ftyvc72tayvu0idnkca5gs7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਜਾਂਜੀਬਾਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>63567</id>
    <revision>
      <id>841463</id>
      <parentid>661621</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:30:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>37445</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>841463</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1266" sha1="pezgeee92nhq7bgyosnqwg9gfjzuxhr" xml:space="preserve">[[File:Swahili door Zanzibar.jpg|thumb|ਜਾਂਜੀਬਾਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ]]
[[File:Door 070.jpg|thumb|Door 070]]
[[File:Zanzibar Stone Town06.jpg|thumb|Zanzibar Stone Town06]]
[[File:Stone Town - Zanzibar - door.jpg|thumb|ਜਾਂਜੀਬਾਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ]]
'''''ਜਾਂਜੀਬਾਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ''''' (Zanzibar) (ज़ांज़ीबार) [[ਜਾਂਜੀਬਾਰ]] ਸ਼ਹਿਰ.ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.artarena.co.za/zanzibar/history.html |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2015-08-03 |archive-date=2016-03-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307045041/http://www.artarena.co.za/zanzibar/history.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;। ਇਹ ਪੂਰਬੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਅਰਧ-ਆਟੋਨੋਮਸ (ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ) ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਜਾਂਜੀਬਾਰ ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
==ਹਵਾਲੇ==
{{ਹਵਾਲੇ}}

[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫਰੀਕਾ]]</text>
      <sha1>pezgeee92nhq7bgyosnqwg9gfjzuxhr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਅਲਾਇਸ ਵਾਕਰ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>91264</id>
    <revision>
      <id>841444</id>
      <parentid>841349</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T03:08:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>37445</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>841444</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33584" sha1="5eqvr0q27ypz459oozc59bsjrw3rc4a" xml:space="preserve">{{Infobox writer &lt;!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --&gt;
| name = ਅਲਾਇਸ ਵਾਕਰ
| image = Alice_Walker.jpg
| caption = 2007 ਵਿੱਚ ਅਲਾਇਸ ਵਾਕਰ
| birth_date = {{birth date and age|mf=yes|1944|02|09}}
| birth_place = ਈਟੋਨਟਨ, ਜਾਰਜੀਆ, ਅਮਰੀਕਾ
| nationality = 
| occupation = ਨਾਵਲਕਾਰ, ਲਘੂ ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਕਵੀ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਕੁਨ
| period = 1968–ਹੁਣ ਤੱਕ
| genre = ਅਫਰੀਕੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਸਾਹਿਤ
| notableworks= ''ਦਿ ਕਲਰ ਪਰਪਲ''
| spouse = ਮੇਲਵਿਨ ਰੋਜ਼ੈਨਮੈਨ ਲੇਵੈਂਥਲ (ਵਿ: 1967, ਤਲਾਕ: 1976)
| partner = ਰੌਬਰਟ ਐਲ ਐਲਨ, ਟ੍ਰੇਸੀ ਚੈਪਮੈਨ
| children = ਰੇਬੇਕਾ ਵਾਕਰ
| awards = {{awd|[[ਗਲਪ ਲਈ ਪੁਲਿਤਜ਼ਰ ਪੁਰਸਕਾਰ]]|1983}}
{{awd|ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਐਵਾਰਡ|1983}}
| alma_mater = ਸਪੈਲਮੈਨ ਕਾਲਜ&lt;br/&gt;ਸਾਰਾ ਲਾਰੈਂਸ ਕਾਲਜ
| website = {{URL|http://alicewalkersgarden.com/}}
| module = {{Listen| embed=yes |filename = Alice walker bbc radio4 desert island discs 19 05 2013.flac |title = ਅਲਾਇਸ ਵਾਕਰ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ |type = speech |description = ਬੀਬੀਸੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਡੇਜ਼ਰਟ ਆਈਲੈਂਡ ਡਿਸਕਸ ਤੋਂ, 19 ਮਈ, 2013&lt;ref&gt;{{Cite episode |title= Alice Walker |series= Desert Island Discs |serieslink= Desert Island Discs |url= http://www.bbc.co.uk/programmes/b01shstm |accessdate=January 18, 2014 |station= BBC Radio 4 |date=May 19, 2013 |season= |seriesno= |number= |transcript= |transcripturl= }}&lt;/ref&gt; }}
}}

'''ਅਲਾਇਸ ਮਲਸੀਨੀਅਰ ਵਾਕਰ''' (ਜਨਮ 9 ਫਰਵਰੀ, 1944) ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ [[ਨਾਵਲਕਾਰ|ਨਾਵਲਕਾਰਾ]], ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ ਲੇਖਿਕਾ, [[ਕਵੀ|ਕਵਿੱਤਰੀ]], ਅਤੇ ਕਾਰਕੁੰਨ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰਿਆ ਨਾਵਲ ''ਰੰਗ ਜਾਮਨੀ''  (ਦ ਕਲਰ ਪਰਪਲ, 1982) ਲਿਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੁੱਕ ਐਵਾਰਡ ਅਤੇ ਪੁਲੀਟਜ਼ਰ ਇਨਾਮ ਗਲਪ ਲਈ ਮਿਲਿਆ।&lt;ref&gt;[http://www.nationalbook.org/nba1983.html &quot;National Book Awards - 1983&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170225143327/http://www.nationalbook.org/nba1983.html |date=2017-02-25 }}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;From 1980 to 1983 there were dual hardcover and paperback awards of the [//en.wikipedia.org/wiki/National_Book_Award_for_Fiction National Book Award for Fiction].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.pulitzer.org/bycat/Fiction &quot;Fiction&quot;].&lt;/ref&gt; ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਨਾਵਲ ਵੀ ਲਿਖੇ, 'ਮੈਰੀਡੀਅਨ' ਅਤੇ 'ਦ ਥਰਡ ਲਾਈਫ ਆਫ ਗਰੈਨਜ਼ ਕੋਪਲੈਂਡ' ਆਦਿ। ਇੱਕ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਨਾਰੀਵਾਦੀ, ਵਾਕਰ ਨੇ 1983 ਵਿੱਚ &quot;ਔਰਤਵਾਦੀ&quot; ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ &quot;ਇੱਕ ਕਾਲਾ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਜਾਂ ਨਾਰੀਵਾਦੀ ਰੰਗ&quot; ਕਿਹਾ।''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://gseweb.gse.buffalo.edu/fas/bromley/classes/theory/collins.htm|title=Document|website=gseweb.gse.buffalo.edu|access-date=2018-03-26|archive-date=2019-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20190208073931/http://gseweb.gse.buffalo.edu/fas/bromley/classes/theory/collins.htm|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;''

== ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ==
ਵਾਕਰ ਦਾ ਜਨਮ ਪਟਨਮ ਕਾਉਂਟੀ, [[ਜਾਰਜੀਆ (ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਜ)|ਜਾਰਜੀਆ]],&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=H6asKSPCcQMC&amp;dq=Touring+the+Backroads+of+North+and+South+Georgia&amp;source=gbs_navlinks_s|title=Touring the Backroads of North and South Georgia|publisher=John F. Blair|year=1997|isbn=978-0-89587-171-8|location=Winston-Salem NC|page=165|authors=Logue, Victoria, and Frank Logue}} CS1 maint: Uses authors parameter ([[:ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 maint: Uses authors parameter|link]])
&lt;/ref&gt; ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਲੀ ਲੀ ਵਾਕਰ ਅਤੇ ਮਿੰਨੀ ਲਓ ਟੈਲੂਹਾ ਦੇ ਅੱਠ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੋ ਕਿ ਉਸਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ &quot;ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗਣਿਤਕਾਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਕਿਸਾਨ ਸੀ&quot; ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਅਰਕ੍ਰੋਪਿੰਗ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਫ਼ਾਰਮਿੰਗ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ 300 ਡਾਲਰ (2013 ਵਿੱਚ 4000 ਡਾਲਰ) ਕਮਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਨੌਕਰਾਣੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਘਰ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਦੀ ਸੀ।
&lt;ref&gt;''World Authors 1995-2000'', 2003.&lt;/ref&gt; ਉਹ ਅਲਾਇਸ ਦੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ 17 ਡਾਲਰ ਭਰਨ ਲਈ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 11 ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.pbs.org/kcet/tavissmiley/archive/201005/20100506_walker.html|title=Alice Walker|last=Walker, Alice|date=May 6, 2010|website=[[The Tavis Smiley Show]]|publisher=The Smiley Group|access-date=ਮਾਰਚ 16, 2017|archive-date=ਜੂਨ 20, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100620102333/http://www.pbs.org/kcet/tavissmiley/archive/201005/20100506_walker.html|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt; ਵਾਕਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਅੱਠ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੂਰਬ ਪਟਨਮ ਕੌਨਸੁਲਿੱਡ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.emory.edu/alicewalker/sub-about.htm|title=About Alice Walker|last=The Officers of the Alice Walker Literary Society|publisher=Alice Walker Literary Society|accessdate=June 15, 2015|archive-date=ਜੂਨ 25, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150625040640/http://www.emory.edu/alicewalker/sub-about.htm|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;।ਵਾਕਰ ਦੀ ਸੱਜੀ ਅੱਖ ਤੇ ਸੱਟ ਲੱਗੀ ਸੀ ਜਦੋਂ
ਉਸ ਦੀ ਅੱਠ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਇੱਕ ਭਰਾ ਨੇ ਬੀ.ਬੀ. ਬੰਦੂਕ ਫੜੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਕੋਲ ਕਾਰ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਵਾਕਰ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਲਈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਉਸ ਅੱਖ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਅੰਨ੍ਹੀ ਹੋ ਗਈ।ਉਹ ਆਪਣੀ ਅੱਖ ਦੀ ਸੱਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਲਿਖਣ ਲੱਗ ਪਈ।&lt;ref&gt;Bates, Gerri. ''Alice Walker : A Critical Companion''. Greenwood Press, 2005, &lt;nowiki&gt;https://hpulibraries.on.worldcat.org/oclc/62321382&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt; ਜਦੋਂ ਵਾਕਰ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਅਜੇ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਲੇਖ &quot;ਬਿਊਟੀ: ਜਦੋਂ ਦੂਜਾ ਡਾਂਸਰ ਹੈ ਸਵੈ&quot; ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ&lt;ref&gt;''World Authors 1995-2000'', 2003. Biography Reference Bank database. Retrieved April 10, 2009.&lt;/ref&gt;। ਈਟੌਂਟੋਨ ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਨੂੰ ਅਲੱਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਵਾਕਰ ਨੇ ਕਾਲਜ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਇਕੋ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ: ਬਟਲਰ ਬੇਕਰ ਹਾਈ ਸਕੂਲ।

ਉਹ ਵੈਲਡੇਕਟੋਰੀਅਨ ਬਣਨ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ 1961 ਵਿੱਚ ਸਪੈਲਮੈਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਮਾਤ ਦੀ ਉੱਚ ਵਿਦਿਅਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ਜਾਰਜੀਆ ਦੀ ਸਟੇਟ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।&lt;ref&gt;Bates, Gerri. ''Alice Walker : A Critical Companion''. Greenwood Press, 2005, &lt;nowiki&gt;https://hpulibraries.on.worldcat.org/oclc/62321382&lt;/nowiki&gt;.&lt;/ref&gt; ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰਾਂ, ਹਾਵਰਡ ਜਿੰਨ ਅਤੇ ਸਟੌਟਨ ਲਾਇਂਡ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਮਹਾਨ ਮਾਹਰ ਬਣਨ ਲਈ ਲੱਭਿਆ। ਵਾਕਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਵਾਰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਦੇ ਸਾਰਾਹ ਲਾਰੈਂਸ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਅਤੇ ਸਪੈਲਮੈਨ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਹੋਵਾਰਡ ਜ਼ਿਨ ਦੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਾਕਰ ਨੇ ਇਹ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਮੰਨ ਲਈ ਵਾਕਰ ਆਪਣੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸਾਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਗਰਭਪਾਤ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧੀ ; ਇਸ ਤਜਰਬੇ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ, ਇੱਕ ਵਾਰ, ਵ੍ਹਕਰ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।ਵਾਕਰ ਨੇ 1965 ਵਿੱਚ ਸਾਰਾਹ ਲਾਰੈਂਸ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ।

== ਕਿੱਤਾ ==
ਵਾਕਰ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ''ਵਨਸ'' ਸਰਾਹ ਲਾਰੰਸ ਕਾਲਜ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸਾਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੂਰਬੀ [[ਅਫ਼ਰੀਕਾ]] ਵਿੱਚ ਸੀ, ਓਦੋਂ ਲਿਖੀ।&lt;ref&gt;[http://www.mondowendell.com/walker.htm Extract from Alice Walker, ''Anything We Love Can Be Saved: A Writer's Activism''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040825222905/http://mondowendell.com/walker.htm |date=2004-08-25 }}, The Women's Press Ltd, 1997.&lt;/ref&gt; ਸੇਕਰ ਲਾਅਰੇਂਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਵਾਕਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਅਤੇ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਮਯੂਰੀਅਲ ਰੁਕੇਜਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਆਪਣੀ ਕਵਿਤਾ ਨੂੰ ਤਿਲਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।ਰੁਕੇਸਰ ਨੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਏਜੰਟ ਨੂੰ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਿਖਾਈਆਂ।ਇਕ ਵਾਰ ਚਾਰ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹਰਕੋਟ ਬ੍ਰੇਸ ਜੋਵਾਨੋਵਿਚ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/archive/entertainment/books/2001/09/16/muriel-rukeyser-was-21-when-he/ec05fd62-733c-4827-9260-6c60996ec212/|title=Muriel Rukeyser was 21 when he ...|date=2001-09-16|work=Washington Post|access-date=2018-03-26|language=en-US|issn=0190-8286}}&lt;/ref&gt; ਗਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਾਕਰ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਖੇਪ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਆਫ਼ ਵੈਲਫੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।ਉਸਨੇ ਜੈਕਸਨ, ਮਿਸੀਸਿਪੀ ਵਿੱਚ ਰੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਲਈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਲੀਗਲ ਡਿਫੈਂਸ ਫੰਡ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਨੌਕਰੀ ਲਈ।ਵਾਕਰ ਨੇ ਮਿਸਸਿਪੀ ਹੈਡ ਸਟਾਰਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲਾ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜੈਕਸਨ ਸਟੇਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (1968-69) ਅਤੇ ਤੁਗਲੁ ਕਾਲਜ (1970-71) ਵਿੱਚ ਲੇਖਕ-ਇਨ-ਨਿਵਾਸ ਵਜੋਂ ਲਿਖਣ ਲਈ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਆਈ।ਤੁੰਗਲੂ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਾਕਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ 'ਦਿ ਥਰਡ ਲਾਈਫ ਆਫ ਗ੍ਰੇਜੈਪਲ ਕੋਪਲੈਂਡ' ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਨਾਵਲ ਨੇ ਗ੍ਰੇਜ ਕੋਪਲੈਂਡ, ਇੱਕ ਅਪਮਾਨਜਨਕ, ਗੈਰਜਿੰਮੇਵਾਰ ਸ਼ੇਅਰਕਰੋਪਰ, ਪਤੀ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ। 1972 ਦੇ ਪਤਝੜ ਵਿੱਚ, ਵਾਕਰ ਨੇ ਮੈਸੇਚਿਉਸੇਟਸ ਬੋਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਬਲੈਕ ਵੁਮੈਨਸ ਰਾਈਟਰਸ ਵਿੱਚ ਕੋਰਸ ਕੀਤਾ।&lt;ref&gt;[https://www.smith.edu/libraries/libs/ssc/vof/transcripts/Smith.pdf] Interview with Barbara Smith, May 7–8, 2003. p. 50. Retrieved July 19, 2017&lt;/ref&gt;

1973 ਵਿੱਚ, &quot;ਮਿਸ. ਮੈਗਜ਼ੀਨ&quot; ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਵਾਕਰ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਵਿਦਵਾਨ ਸ਼ਾਰਲੋਟ ਡੀ ਹੰਟ ਨੇ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਾਨ ਰਹਿਤ ਕਬਰ ਲੱਭੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਪਿਅਰਸ, ਫਲੋਰੀਡਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰਾ ਨੇਲ ਹੁਰਸਟਨ ਦੀ ਹੈ। ਵਾਕਰ ਨੇ ਸਲੇਟੀ ਮਾਰਕਰ ਨਾਲ ਨਾਲਜ਼ੋਰਾ ਨੇਲ ਹੁਰਸਟਨ / ਏ ਜੀਨਅਸ ਆਫ਼ ਦ ਸਾਊਥ / ਨੋਵਲਿਸਟ ਫਾਲਕੋਰਿਸਟ / ਐਂਥ੍ਰੋਪੋਲੋਜਿਸਟ/ 1901–1960 ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.urchinmovement.com/2013/02/05/a-headstone-for-an-aunt-how-alice-walker-found-zora-neale-hurston/|title=A Headstone for an Aunt: How Alice Walker Found Zora Neale Hurston – The Urchin Movement|website=www.urchinmovement.com}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Deborah G. Plant|title=Zora Neale Hurston: A Biography of the Spirit|url=https://books.google.com/books?id=aZfcDixewEYC&amp;pg=PA57|year=2007|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-275-98751-0|pages=57–}}&lt;/ref&gt; ਲਾਈਨ &quot; ਏ ਜੀਨਅਸ ਆਫ਼ ਦ ਸਾਊਥ ਦੱਖਣੀ&quot; ਜੀਨ ਟੂਮਰ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਜਾਰਜੀਆ ਦੁਸਕ ਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਕੇਨ ਵਿੱਚ ਛਪੀ ਹੈ। ਹੌਰਸਨ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 1901 'ਚ ਨਹੀਂ, 1891 ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।&lt;ref&gt;{{cite book |last=Boyd |first=Valerie |title=Wrapped in Rainbows: The Life of Zora Neale Hurston |year=2003 |publisher=Scribner |location=New York |isbn=978-0-684-84230-1 |page=[https://archive.org/details/wrappedinrainbow00boyd/page/17 17] |url-access=registration |url=https://archive.org/details/wrappedinrainbow00boyd/page/17 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Hurston |first=Lucy Anne |title=Speak, So You Can Speak Again: The Life of Zora Neale Hurston |year=2004 |publisher=Doubleday |location=New York |isbn=978-0-385-49375-8 |page=5 }}&lt;/ref&gt;

ਮਿਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਵਾਕਰ ਦਾ 1975 ਦਾ ਲੇਖ &quot;ਇਨ ਸਰਚ ਆਫ਼ ਜ਼ੋਰਾ ਨੇਲ ਹੁਰਸਟਨ&quot; ਨੇ ਇਸ ਅਫ਼ਰੀਕੀ-ਅਮਰੀਕੀ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਮਾਨਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਵਧਾਉਣ 'ਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ।&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Miller|first1=Monica|title=Archaeology of a Classic|url=http://barnard.edu/news/archaeology-classic-celebrating-zora-neale-hurston-28|website=News &amp; Events|publisher=Barnard College|access-date=June 14, 2014|date=December 17, 2012|archive-date=ਜੁਲਾਈ 15, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140715001314/http://barnard.edu/news/archaeology-classic-celebrating-zora-neale-hurston-28|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

1976 ਵਿੱਚ, ਵਾਕਰ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਵਲ &quot;ਮੈਰੀਡੀਅਨ&quot; ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੈਰੀਡੀਅਨ, ਨਾਗਰਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਦੌਰਾਨ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਵਰਕਰਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਨਾਵਲ ਹੈ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਾਕਰ ਦੇ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਦੇ ਨੇੜਿਓਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। 1982 ਵਿੱਚ, ਦਿ ਕਲਰ ਪਰਪਲ' ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤਾ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਚਨਾ ਬਣ ਗਈ। ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ, ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਈ ਕਾਲੀ ਔਰਤ ਹੈ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਨਸਲੀ ਚਿੱਟੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਪੁਰਸ਼ਵਾਦੀ ਕਾਲੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਵੀ ਲੜ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਕਿਤਾਬ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਟੀਵਨ ਸਪੀਲਬਰਗ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਰੂਪਾਂਤਰਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਓਪਰਾ ਵਿਨਫਰੇ ਅਤੇ ਹੋਵੋਪੀ ਗੋਲਡਬਰਗ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ 2005 ਦੇ ਬਰਾਡਵੇ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕ 910 ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸਨ।

ਵਾਕਰ ਨੇ ਕਈ ਹੋਰ ਨਾਵਲ ਲਿਖੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦ ਟੈਂਪਲ ਆਫ਼ ਮਾਈ ਫੈਮੀਲਿਅਰ ਅਤੇ &quot;ਪੋਸੈਸਿੰਗ ਦ ਸੀਕ੍ਰੇਟ ਆਫ਼ ਜੋਇ&quot; (ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਰੰਗਾਂ ਅਤੇ ਦਿ ਕਲਰ ਪਰਪਲ ਦੇ ਪਾਤਰਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ, ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲਿਖਤਾਂ ਦੇ ਕਈ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਕਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਨਸਲਵਾਦੀ, ਲਿੰਗਵਾਦੀ ਅਤੇ ਹਿੰਸਕ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹੈ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.celebritytalent.net/sampletalent/187/alice-walker/|title=Alice Walker Booking Agent for Corporate Functions, Events, Keynote Speaking, or Celebrity Appearances|work=celebritytalent.net|access-date=October 23, 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://blackhistory.com/content/61723/alice-walker|title=Alice Walker|work=blackhistory.com|access-date=October 23, 2015|archive-date=ਸਤੰਬਰ 10, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150910011201/http://blackhistory.com/content/61723/alice-walker|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.biblio.com/alice-walker~125189~author|title=Alice Walker|work=biblio.com|access-date=October 23, 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.litlovers.com/reading-guides/13-fiction/211-color-purple-walker?start=1|title=The Color Purple – Alice Walker – Author Biography – LitLovers|author=Molly Lundquist|work=litlovers.com|access-date=October 23, 2015|archive-date=ਸਤੰਬਰ 6, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150906053417/http://www.litlovers.com/reading-guides/13-fiction/211-color-purple-walker?start=1|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://marylandpublicschools.org/NR/rdonlyres/F68E8866-61CB-4AF5-8AE6-F9275A9CEE9C/35632/Everday_Use_04042013_.pdf &quot;Analyzing Characterization and Point of View in Alice Walker's Short Fiction&quot;.] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130514143531/http://marylandpublicschools.org/NR/rdonlyres/F68E8866-61CB-4AF5-8AE6-F9275A9CEE9C/35632/Everday_Use_04042013_.pdf |date=May 14, 2013 }}&lt;/ref&gt;

ਸੰਨ 2000 ਵਿੱਚ, ਵਾਕਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ &quot;ਦਿ ਵੇ ਫਾਰਵਰਡ ਇਜ਼ ਵਿਦ ਬ੍ਰੋਕਨ ਹਾਰਟ&quot; ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਨਸਲ ਦੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ, ਵਾਕਰ ਨੇ ਮੈਲਵਿਨ ਰੋਸੇਨਮੈਨ ਲੇਵੈਂਥਲ, ਜੋ ਇੱਕ ਸਿਵਲ ਰਾਈਟਸ ਅਟਾਰਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਿਸੀਸਿਪੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਅੰਤਰਜਾਤੀ ਸੰਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theguardian.com/books/2001/feb/25/fiction.features1|title=Interview: Alice Walker|last=Campbell|first=Duncan|date=February 25, 2001|website=the Guardian|language=en|access-date=March 26, 2018}}&lt;/ref&gt; ਇਸ ਜੋੜੇ ਨੇ 17 ਮਾਰਚ, 1967 ਨੂੰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਤਰਜਾਤੀ ਵਿਆਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਸੀ ਅਤੇ 1976 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। 1969 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਰੇਬੇਕਾ ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ ਸੀ। ਅਲਾਇਸ ਵਾਕਰ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਧੀ ਰੇਬੇਕਾ ਵਾਕਰ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਵਲਕਾਰ, ਸੰਪਾਦਕ, ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨ ਹੈ। ਥਰਡ ਵੇਵ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ, ਇੱਕ ਐਕਟਿਵ ਫੰਡ, ਦੀ ਸਹਿ-ਸਥਾਪਨਾ ਰੇਬੇਕਾ ਅਤੇ ਸ਼ੈਨਨ ਲਿਸ-ਰਿਓਰਡਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2007/03/18/fashion/18walker.html|title=Alice Walker – Rebecca Walker – Feminist – Feminist Movement – Children|last=Rosenbloom|first=Stephanie|date=March 18, 2007|work=The New York Times|access-date=March 26, 2018|language=en-US|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.centerfornonprofitexcellence.org/grantmakers-directory/third-wave-foundation|title=Third Wave Foundation|last=test|date=January 5, 2011|website=Center for Nonprofit Excellence in Central New Mexico|language=en|access-date=March 26, 2018|archive-date=ਅਪ੍ਰੈਲ 5, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180405090539/https://www.centerfornonprofitexcellence.org/grantmakers-directory/third-wave-foundation|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://thirdwavefund.org/history--past-initiatives.html|title=Third Wave History|website=Third Wave Fund|language=en|access-date=August 2, 2019|archive-date=ਜੁਲਾਈ 21, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190721221832/https://www.thirdwavefund.org/history--past-initiatives.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਵਾਕਰ ਦੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿਸ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, ਗਲੋਰੀਆ ਸਟੀਨੇਮ ਦੀ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਹੈ।

2007 ਵਿੱਚ, ਵਾਕਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਗਜ਼ਾਤ, 122 ਡੱਬਾ ਖਰੜਿਆਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਲੇਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸਮਗਰੀ ਨੂੰ ਐਮਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਖਰੜੇ, ਪੁਰਾਲੇਖਾਂ ਅਤੇ ਦੁਰਲੱਭ ਬੁੱਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਲਈ ਦਾਨ ਕੀਤੇ।&lt;ref&gt;{{cite press release |author=Justice, Elaine |url= http://www.emory.edu/news/Releases/alice_walker_archive_1197997696.html |title=Alice Walker Places Her Archive at Emory |publisher=Emory University |date=December 18, 2007}}&lt;/ref&gt; ਦਿ ਕਲਰ ਪਰਪਲ, ਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਖਰੜੇ, ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਨਾਲ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਵਰਗੇ ਨਾਵਲਾਂ ਦੇ ਡਰਾਫਟ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ, ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸਹਿਕਰਮੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿ ਕਲਰ ਪਰਪਲ ਲਈ ਫ਼ਿਲਮ ਸਕ੍ਰਿਪਟ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਇਲਾਜ, ਕੋਰਸਾਂ ਰਾਹੀ ਸਿਲੇਬੀ ਉਸ ਨੇ ਸਿਖਾਇਆ, ਅਤੇ ਫੈਨ ਮੇਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਇੱਕ ਸਕ੍ਰੈਪਬੁੱਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵਾਕਰ 15 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਿਖੀ ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ, &quot;ਪੋਇਯਮ ਆਫ਼ ਦ ਚਾਇਲਡਹੁੱਡ ਪੋਇਟਸ&quot; ਸੀ।

ਸਾਲ 2013 ਵਿੱਚ, ਅਲਾਇਸ ਵਾਕਰ ਨੇ ਦੋ ਨਵੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ: ਦਿ ਮੈਡਿਟੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਵਾਂਡਰਿੰਗ ਏਜਲ ਹੋਲ ਵਰਲਡ ਸੀ। ਦੂਸਰੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ, ਵਰਲਡ ਵਿੱਲ ਫਾਲ ਫਾੱਰ ਜੋਇ ਟਰਨਿੰਗ ਮੈਡਨਸ ਇਨ ਫਲਾਵਰਸ (ਨਵੀਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ) ਸੀ।

== ਹੋਰ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ==
ਬਿਊਟੀ ਇਨ ਟੂਥ (2013) ਪ੍ਰਤੀਭਾ ਪਰਮਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਵਾਕਰ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਹੈ। ਫਾਲੀਆ (ਐਲੀਸ ਵਾਕਰ ਦਾ ਪੋਰਟਰੇਟ) (1989) ਮੌਡ ਸਲਟਰ ਦੀ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿਖੇ ਰੋਚਡੇਲ ਆਰਟ ਗੈਲਰੀ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਬਤ ਲੜੀ ਵਿਚੋਂ ਸੀ।&lt;ref&gt;The Art of Feminism by Lucinda Gosling, Hilary Robinson, Amy Tobin, Helena Reckitt, Xabier Arakistain, and Maria Balshaw (December 25, 2018) Chronicle Books LLC&lt;/ref&gt;

== ਇਨਾਮ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ==
{{anchor|Selected awards and honors}}

* [[MacDowell Colony]] Fellowships (1967 and 1974)
* [[Ingram Merrill Foundation]] Fellowship (1967)
* [[Candace Award]], Arts and Letters, [[National Coalition of 100 Black Women]] (1982)&lt;ref&gt;{{cite web |website=National Coalition of 100 Black Women |title=CANDACE AWARD RECIPIENTS 1982–1990, Page 3 |url=http://www.ncbw.org/programs/award3.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20030314213306/http://www.ncbw.org/programs/award3.html |archive-date=March 14, 2003 }}&lt;/ref&gt;
* [[Pulitzer Prize for Fiction]] (1983) for ''[[The Color Purple]]''&lt;ref&gt;[http://www.pulitzer.org/bycat/Fiction &quot;Fiction&quot;]. ''Past winners and finalists by category''. The Pulitzer Prizes. Retrieved March 17, 2012.&lt;/ref&gt;
* [[National Book Award for Fiction]] (1983) for ''The Color Purple''&lt;ref&gt;From 1980 to 1983 there were dual hardcover and paperback awards of the [[National Book Award for Fiction]]. Walker won the award for hardcover fiction.&lt;/ref&gt;
* [[O. Henry Award]] for &quot;Kindred Spirits&quot; (1985)
* Honorary degree from the [[California Institute of the Arts]] (1995)
* [[American Humanist Association]] named her as &quot;Humanist of the Year&quot; (1997)
* [[Lillian Smith Book Award|Lillian Smith Award]] from the [[National Endowment for the Arts]]
* Rosenthal Award from the [[American Academy of Arts and Letters|National Institute of Arts &amp; Letters]]
* [[Radcliffe Institute]] Fellowship, the Merrill Fellowship, and a [[Guggenheim Fellowship]]
* Front Page Award for Best Magazine Criticism from the Newswoman's Club of New York
* Induction into the [[Georgia Writers Hall of Fame]] (2001)&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia| title =Alice Walker (b. 1944)| encyclopedia =New Georgia Encyclopedia| url =http://www.georgiaencyclopedia.org/articles/arts-culture/alice-walker-b-1944#print}}&lt;/ref&gt;
* Induction into the [[California Hall of Fame]] in [[The California Museum for History, Women, and the Arts]] (2006)
* Domestic Human Rights Award from [[Global Exchange]] (2007)
* The [[LennonOno Grant for Peace]] (2010)

== ਚੌਣਵਾਂ ਕੰਮ ==

{{col-begin}}
{{col-2}}

=== ਨਾਵਲ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਿਹ ===

* ''[[The Third Life of Grange Copeland]]'' (1970)
* ''In Love and Trouble: Stories of Black Women'' (1973, includes &quot;[[Everyday Use]]&quot;)
* ''[[Meridian (novel)|Meridian]]'' (1976)
* ''[[The Color Purple]]'' (1982)
* ''You Can't Keep a Good Woman Down: Stories'' (1982)
* ''To Hell With Dying'' (1988)
* ''[[The Temple of My Familiar]]'' (1989)
* ''Finding the Green Stone'' (1991)
* ''[[Possessing the Secret of Joy]]'' (1992)
* ''The Complete Stories'' (1994)
* ''By the Light of My Father's Smile'' (1998)
* ''The Way Forward Is with a Broken Heart'' (2000)
* ''Now Is the Time to Open Your Heart'' (2004)

=== ਪੋਇਟਰੀ ਕਲੈਕਸ਼ਨ ===

* ''Once'' (1968)
* ''Revolutionary Petunias and Other Poems'' (1973)
* ''Good Night, Willie Lee, I'll See You in the Morning'' (1979)
* ''Horses Make a Landscape Look More Beautiful'' (1985)
* ''Her Blue Body Everything We Know: Earthling Poems'' (1991)
* ''Absolute Trust in the Goodness of the Earth'' (2003)
* ''A Poem Traveled Down My Arm: Poems And Drawings'' (2003)
* ''Collected Poems'' (2005)
* ''Hard Times Require Furious Dancing: New Poems'' (2010)
* ''Taking the Arrow Out of the Heart'' (2018)

=== ਗੈਰ-ਗਲਪੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ===
* ''[[In Search of Our Mothers' Gardens: Womanist Prose]]'' (1983)
* ''Living by the Word'' (1988)
* ''[[Warrior Marks]]'' (1993)
* ''The Same River Twice: Honoring the Difficult'' (1996)
* ''Anything We Love Can Be Saved: A Writer's Activism'' (1997)
* ''Go Girl!: The Black Woman's Book of Travel and Adventure'' (1997)
* ''Pema Chodron and Alice Walker in Conversation'' (1999)
* ''Sent By Earth: A Message from the Grandmother Spirit After the Bombing of the World Trade Center and Pentagon'' (2001)
* ''We Are the Ones We Have Been Waiting For'' (2006)
* ''Overcoming Speechlessness'' (2010)
* ''Chicken Chronicles, A Memoir'' (2011)
* ''The cushion in the road – Meditation and wandering as the whole world awakens to be in harm's way''  (2013)

===Essays===

* &quot;Beauty: When the Other Dancer is the Self&quot; (1983)

{{col-end}}

==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ==
*[http://alicewalkersgarden.com Alice Walker's official website]
*[http://video.pbs.org/video/2365171000/ ''Alice Walker: Beauty in Truth''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151128020704/http://video.pbs.org/video/2365171000/ |date=2015-11-28 }} – full video of biography film at PBS.org
*[http://www.poetryfoundation.org/bio/alice-walker Profile] at the [[Poetry Foundation]]
*[http://www.poets.org/poet.php/prmPID/486 Profile] at [[Poets.org]]
*{{C-SPAN|alicewalker}}
*{{Charlie Rose view|2855}}
*{{Worldcat id|lccn-n79-109131}}
*[http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Article.jsp?id=h-998 New Georgia Encyclopedia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130724123706/http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Article.jsp?id=h-998 |date=2013-07-24 }}
*[http://www.emory.edu/home/academics/libraries/alice-walker.html Alice Walker's archives] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110922000849/http://www.emory.edu/home/academics/libraries/alice-walker.html |date=2011-09-22 }} at Emory University. [https://web.archive.org/web/20110719191330/http://www.jamesweldonjohnson.emory.edu/alicewalker.htm Profile, audio files, archive] at the James Weldon Johnson Institute, Emory

== ਨੋਟਸ ==
{{reflist|group=lower-alpha}}

== ਹਵਾਲੇ ==
{{Reflist|30em}}

[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 maint: Uses authors parameter]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1944]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਅਮਰੀਕਨ ਨਾਵਲਕਾਰ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਅਮਰੀਕਨ ਕਵੀ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]]</text>
      <sha1>5eqvr0q27ypz459oozc59bsjrw3rc4a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਫਾਤਿਮਾ ਇਫੰਦੀ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>92479</id>
    <revision>
      <id>841470</id>
      <parentid>735709</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T10:50:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>37445</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>841470</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6316" sha1="7b3zzs3w43sqgnl5g5rcapriyl7wxmz" xml:space="preserve">'''ਫਾਤਿਮਾ ਇਫੰਦੀ''' (ਜਨਮ 17 ਦਿਸੰਬਰ 1989) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮਾਡਲ ਅਤੇ ਅਦਕਾਰਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਮਨ-ਓ-ਸਲਵਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।&lt;ref name=&quot;Fatima Effendi&quot;&gt;{{Cite web|url=http://style.pk/fatima-effendi-family-wedding-pics-and-profile/|title=Style|first=Style|location=Karachi|archive-date=3 ਨਵੰਬਰ 2013|access-date=2 November 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131103101603/http://style.pk/fatima-effendi-family-wedding-pics-and-profile/|url-status=dead}}&lt;code style=&quot;color:inherit; border:inherit; padding:inherit;&quot;&gt;&amp;#x7C;first1=&lt;/code&gt; missing &lt;code style=&quot;color:inherit; border:inherit; padding:inherit;&quot;&gt;&amp;#x7C;last1=&lt;/code&gt; in Authors list ([[ਮਦਦ:CS1 errors#first missing last|help]])&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://style.pk/fatima-effendi-family-wedding-pics-and-profile/|title=Fatima|first=Style|archive-date=3 ਨਵੰਬਰ 2013|access-date=2 November 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131103101603/http://style.pk/fatima-effendi-family-wedding-pics-and-profile/|url-status=dead}}&lt;code style=&quot;color:inherit; border:inherit; padding:inherit;&quot;&gt;&amp;#x7C;first1=&lt;/code&gt; missing &lt;code style=&quot;color:inherit; border:inherit; padding:inherit;&quot;&gt;&amp;#x7C;last1=&lt;/code&gt; in Authors list ([[ਮਦਦ:CS1 errors#first missing last|help]])&lt;/ref&gt;

== ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ==
ਫਾਤਿਮਾ ਦਾ ਜਨਮ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਫੌਜ਼ੀਆ ਮੁਸ਼ਤਾਕ ਵੀ ਇੱਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੀ।

ਉਸਨੇ ਕੰਵਰ ਅਰਸਾਲਾਨ ਨਾਲ 17 ਨਵੰਬਰ 2012 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਸੀ। 

== ਕਰੀਅਰ ==
ਐਫੇਂਡੀ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ ਬੈਚਲਰ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਲਈ ਪੜ੍ਹ ਰਹੀ ਹੈ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://tribune.com.pk/story/2020205/4-women-feel-sense-achievement-break-another-womans-home-fatima-effendi|title=Women feel a sense of achievement when they break another woman's home: Fatima Effendi|publisher=Tribune.pk|date=July 3, 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://moviesplatter.com/actor/fatima-effendi|title=Fatima Effendi Biography, Dramas|publisher=Moviesplatter|date=July 4, 2020}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਕਤੂਬਰ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ਉਸਨੇ 2001 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਲ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.pakpedia.pk/fatima-effendi|title=Fatima Effendi Biography|date=July 5, 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hipinpakistan.com/news/1154328|title=In Review: Fatima Effendi's portrayal of the selfish Ayeza keeps Paimanay afloat|publisher=HIP|date=July 8, 2020|access-date=ਅਕਤੂਬਰ 20, 2022|archive-date=ਅਕਤੂਬਰ 1, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221001113251/https://www.hipinpakistan.com/news/1154328|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ਉਸਨੇ ਕੰਵਰ ਅਰਸਲਾਨ ਨਾਲ 'ਕਾਸ਼ ਮਾਈ ਤੇਰੀ ਬੇਟੀ ਨਾ ਹੋਤੀ' ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।&lt;ref name=&quot;Fatima Effendi&quot; /&gt;

== ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ ==

=== ਟੈਲੀਵਿਜਨ ===
* ਚਲ ਝੂਠੀ PTV (2001)
* ਦਾਮ-ਏ-ਰਸਾਈ (PTV) (2001)
* ਮਨ-ਓ-ਸਲਵਾ ([[ਹਮ ਟੀਵੀ|Hum TV]]) (2009)
* ਮੇਰੀ ਅਨਸੁਨੀ ਕਹਾਨੀ (Hum TV) (2009)
* ਸਾਂਦਲ Geo TV (2009)
* ਮੇਰੀ ਜ਼ਾਤ ਜ਼ੱਰਾ-ਏ-ਬੇਨਿਸ਼ਾਨ (Geo TV) (2010)
* ਮਾਸੀ ਅੋਰ ਮਲਕਾ (Geo TV)
* ਗੁੰਮਸ਼ੁਦਾ (PTV)
* ਲੜਕੀਆਂ ਮੁਹੱਲੇ ਕੀ (Hum TV) (2010)
* ਸ਼ਹਿਰ-ਏ-ਦਿਲ ਕੇ ਦਰਵਾਜੇ (Ary Digital)
* ਜੀਵੇ ਜੀਵੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ (TVOne)
* ਬਾਜੀ (PTV)
* ਸੋਚਾ ਨਾ ਥਾ (ARY Digital)
* ਔਰਤ ਕਾ ਘਰ ਕੌਨਸਾ (PTV)
* ਪੁਲ ਸਿਰਾਤ (ARY) (2011)
* ਕੁਛ ਕਮੀ ਸੀ ਹੈ (Geo TV)
* ਇਸ਼ਕ ਇਬਾਦਤ (Geo TV) (2010-2011)
* ਕਾਸ਼ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਬੇਟੀ ਨਾ ਹੋਤੀ (Geo TV) (2011–2012)
* ਕਾਸ਼ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਬੇਟੀ ਨਾ ਹੋਤੀ 2 (Geo TV) (2011)
* ਐਕਸਟਰਾਸ (ਦਾ ਮੈਂਗੋ ਪੀਪਲ) (Hum TV) (2011)
* ਸ਼ਬ-ਏ-ਗਮ (Hum TV) (2013)
* ਦਰਬਦਰ ਤੇਰੇ ਲੀਏ (Hum TV) (2014-2015)
* ਮੈਡਐਡਵੈਂਚਰਸ ਸੀਜ਼ਨ 2 (ary digital) (2015)
* ਜ਼ੋਰੂ ਕਾ ਗੁਲਾਮ (Geo TV) (2016)
* ਮੰਝਦਾਰ Geo Tv (2016-PRESENT)

=== ਟੈਲੀਫ਼ਿਲਮਾਂ ===
* ਦੂਲ੍ਹਾ ਭਾਈ (ਹਮ ਟੀਵੀ) (2008)
* ਤੁਮ ਸੇ ਕਿਸੇ ਕਹੂੰ (ਹਮ ਟੀਵੀ) (2009)
* ਰਾਜੂ ਚਾਚਾ ਬਨ ਗਏ ਜੈਂਟਲਮੈਨ (ਹਮ ਟੀਵੀ) (2010)
* ਚਲ ਝੂਠੀ (ਹਮ ਟੀਵੀ) (2010)
* ਆਚੇ ਕੀ ਲੜਕੀ (ਹਮ ਟੀਵੀ) (2010)
* ਪੱਪੂ ਕੀ ਪੜੋਸਨ (ਹਮ ਟੀਵੀ) (2011)
* ਏ ਕੌਣ ਸਾ ਡਾਇਰ ਹੈ (ਹਮ ਟੀਵੀ) (2011)
* ਸ਼ਾਦੀ ਕਾ ਲੱਡੂ - ਮੇਰਾ ਟੀਚਰ ਮੇਰਾ ਸ਼ੌਹਰ (ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਇੰਟਰਟੇਨਮੈਂਟ) (2011)
* ਕੱਟਵੀ ਚਾਟ (ਏਆਰਆਈ ਡਿਜ਼ੀਟਲ) (2015)

== ਹਵਾਲੇ ==
{{reflist}}

==ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ==
* {{IMDb name|3880761}}

[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:CS1 errors: missing author or editor]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1990]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਾਚੀ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤ ਮਾਡਲਾਂ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]]</text>
      <sha1>7b3zzs3w43sqgnl5g5rcapriyl7wxmz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਅੰਜੁਮ ਹਸਨ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>92886</id>
    <revision>
      <id>841445</id>
      <parentid>820379</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T03:27:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>37445</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>841445</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11586" sha1="ksf4vxv8wkok28qztd1xxgm53mmevts" xml:space="preserve">{{ਜਾਣਕਾਰੀਡੱਬਾ ਲਿਖਾਰੀ|name=ਅੰਜੁਮ ਹਸਨ|image=Anjum Hasan 20160116-DSC 5781.jpg|birth_name=|birth_date=|birth_place=[[ਸ਼ਿਲਾਂਗ]], [[ਮੇਘਾਲਿਆ]], [[ਭਾਰਤ]]|occupation=ਦ ਕਾਰਵਾਨ ਦੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ|website={{url|http://www.anjumhasan.com}}|influences=}}

'''ਅੰਜੁਮ ਹਸਨ''' ਇੱਕ [[ਭਾਰਤ|ਭਾਰਤੀ]] ਨਾਵਲਕਾਰ, ਕਹਾਣੀਕਾਰ, ਕਵੀ ਅਤੇ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ [[ਸ਼ਿਲਾਂਗ]], [[ਮੇਘਾਲਿਆ]] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ [[ਬੰਗਲੌਰ]], [[ਕਰਨਾਟਕ]], [[ਭਾਰਤ]] ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ [[ਭਾਰਤ|ਹੈ]]।

== ਕੈਰੀਅਰ ==
ਅੰਜੁਮ ਹਸਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ, ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੁਆਰਾ 2006 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ''ਸਟਰੀਟ ਆਨ ਦ ਹਿੱਲ'' ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸੀ।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.hindu.com/lr/2006/09/03/stories/2006090300070200.htm |title=Review of Street on the Hill in The Hindu Literary Review |access-date=2017-04-21 |archive-date=2008-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080630181619/http://www.hindu.com/lr/2006/09/03/stories/2006090300070200.htm |dead-url=yes }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080630181619/http://www.hindu.com/lr/2006/09/03/stories/2006090300070200.htm |date=2008-06-30 }} {{Cite web |url=http://www.hindu.com/lr/2006/09/03/stories/2006090300070200.htm |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2017-04-21 |archive-date=2008-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080630181619/http://www.hindu.com/lr/2006/09/03/stories/2006090300070200.htm |dead-url=yes }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080630181619/http://www.hindu.com/lr/2006/09/03/stories/2006090300070200.htm |date=2008-06-30 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://archive.tehelka.com/home/20070714/images/PDF/32.pdf|title=Review of Street on the Hill in Tehelka|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=|archive-date=2016-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20161012074306/http://archive.tehelka.com/home/20070714/images/PDF/32.pdf|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/article3196011.ece|title=Up and down the hill|date=2006-07-11|newspaper=The Hindu|access-date=2016-10-11|language=en-IN|issn=0971-751X}}&lt;/ref&gt; ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਨਾਰਵੇਜੀਅਨ ਅਨੁਵਾਦ (ਲੇਨ ਈ. ਵੇਸਟਰਸ ਦੁਆਰਾ ਅਨੁਵਾਦ) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ''Gata på toppen av en ås as'' ਵਜੋਂ 2011 ਵਿੱਚ ਮਾਰਗਬੋਕ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ ਸੀ।&lt;ref&gt;https://bokelskere.no/bok/gata-paa-toppen-av-en-aas/320649/&lt;/ref&gt;

ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ ''ਲੂਨਟਿਕ ਇਨ ਮੇਰੀ ਹੈਡ'' (ਜ਼ੂਬਾਾਨ-ਪੈਨਗੁਇਨ, 2007) ਨੂੰ ਕ੍ਰੌਸਵਰਡ ਬੁੱਕ ਅਵਾਰਡ 2007 ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.librarything.com/bookaward/Vodafone+Crossword+Book+Award+Shortlist|title=Lunatic in my head on Crossword Book Award shortlist|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}&lt;/ref&gt; ਇਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਿਲਾਂਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹਿੱਲ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੇ 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਥਾਂ ਬੁਣਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਆਈਏਐਸ ਬਣਨ ਦਾ ਤਾਂਘੀ ਹੈ ਜੋ ਪਿੰਕ ਫਲੋਯਡ ਨਾਮ ਦੀ ਪੀਐਚਡੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਕਾਲਜ ਦੀ ਅਧਿਆਪਕ ਤੇ ਭਾਵੁਕ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਿਆਰ ਪਾਉਣ ਦਾ ਇੱਛਕ ਹੈ। ਸਿਧਾਰਥ ਦੇਬ ਨੇ ਨਾਵਲ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਸਨੂੰ 'ਦੇਰ ਤੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ' ਅਤੇ 'ਪ੍ਰਗੀਤਕ' ਅਤੇ 'ਪ੍ਰਗੀਤਕ ਤੀਖਣਤਾ' ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਕਿਹਾ ਹੈ।&lt;ref&gt;http://jaiarjun.blogspot.com/2007/12/anjum-hasan-shillong-and-lunatic-in-my.html&lt;/ref&gt;

ਉਸ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਨਾਵਲ '''ਨੇਤੀ, ਨੇਤੀ''&lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt; (ਰੋਕਸ, 2009) ਨੂੰ 2008 ਵਿੱਚ ਮੈਨ ਏਸ਼ੀਅਨ ਲਿਟਰੇਰੀ ਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਲਈ ਲੰਮੀ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 2010 ਵਿੱਚ ਦ ਹਿੰਦੂ ਬੈਸਟ ਫਿਕਸ਼ਨ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਸ਼ਾਰਟ-ਲਿਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਲਾਂਗ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸੁਪਨਸਾਜ਼ ਪਾਤਰ, 25 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਸੋਫੀ ਦਾਸ, ਜੋ ਬੂਮ ਟਾਉਨ ਬੈਂਗਲੂਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ '', &quot;ਨੇਤੀ ਨੇਤੀ'' ਵਿੱਚ ਬਹਾਦਰ ਨਵ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਸਾਧਾਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਜ਼ਾਦ -- ਅਤੇ ਅਚਾਨਕ ਗੁਆਚੇ ਹੋਏ -- ਮੱਧ ਵਰਗ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹਮਦਰਦੀ ਭਰਿਆ ਪੋਰਟਰੇਟ ਚਿਤਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.outlookindia.com/magazine/story/sophies-voice/263248|title=Review of Neti Neti in Outlook|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}&lt;/ref&gt; ਅਤੇ &quot;&quot; ਹਸਨ ਦੀ ਲਿਖਤ ਹਾਸਰਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।..ਸੰਖੇਪ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਲਿਖਣ ਵਾਲੇ ਉਸਦੀ ਖੰਡਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨਗੇ।&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://archive.tehelka.com/story_main43.asp?filename=hub171009importance_of.asp|title=Review of Neti Neti in Tehelka|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਮਾਰਚ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

ਉਸ ਦਾ ਕਹਾਣੀ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ''ਡਿਫ਼ੀਕਲਟ ਪਲੀਯਰਜ਼'' (ਪੇਂਗੁਇਨ / ਵਾਈਕਿੰਗ 2012), ਨੂੰ ਦ ਹਿੰਦੂ ਲਿਟਰੇਰੀ ਪ੍ਰਾਈਜ਼&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.thehindu.com/books/the-hindu-literary-prize-goes-to-jerry-pinto/article4425328.ece |title=The Hindu Literary Prize goes to Jerry Pinto |work=[[The Hindu]] |author=[[Staff writer]] |date= February 17, 2013 |accessdate=February 18, 2013}}&lt;/ref&gt; ਅਤੇ ਕ੍ਰੌਸਵਰਡ ਬੁੱਕ ਅਵਾਰਡ ਲਈ ਸ਼ਾਰਟ-ਲਿਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.news18.com/news/books/crossword-book-award-2013-shortlist-announced-651869.html|title=Difficult Pleasures on Crossword shortlist|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}&lt;/ref&gt; ''ਲੁਨੈਟਿਕ ਇਨ ਮਾਈ ਹੈੱਡ'', ''ਨੇਤੀ, ਨੇਤੀ'', (''ਬਿਗ ਗਰਲ ਨਾਓ'' ਵਜੋਂ) ਅਤੇ ''ਡਿਫ਼ੀਕਲਟ ਪਲੀਯਰਜ਼'' ਸਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਬਰਾਸ ਮੌਂਕੀ ਬੁਕਸ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://books.google.co.in/books/about/Lunatic_in_My_Head.html?id=6cGQbwAACAAJ|title=Lunatic in my Head from Brass Monkey Books|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://books.google.co.in/books/about/Big_Girl_Now.html?id=yyOqcQAACAAJ|title=Big Girl Now from Brass Monkey Books|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.readings.com.au/review/difficult-pleasures-by-anjum-hasan|title=Review of Australian edition of Difficult Pleasures|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=|archive-date=2016-10-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20161011231729/http://www.readings.com.au/review/difficult-pleasures-by-anjum-hasan|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ਉਸ ਦਾ ਤੀਜਾ ਨਾਵਲ ''ਦ ਕੌਸਮਪੋਲੀਟਨਜ਼'' 2015 ਵਿੱਚ ਪੇਂਗੁਇਨ ਬੁੱਕ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਅਤੇ 2016 ਵਿੱਚ ਬਰੀਓ ਬੁਕਸ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.briobooks.com.au/|title=Brio Books|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=|archive-date=2019-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20190302114230/https://briobooks.com.au/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਨੇ &quot;ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੁੱਧੀਮਾਨ&quot;,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://indianexpress.com/article/lifestyle/books/the-cosmopolitans-book-review-nostalgia-must-die/|title=India Express Review of The Cosmopolitans|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}&lt;/ref&gt; &quot;ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸਿਖਰ ਤੇ ਇੱਕ ਲੇਖਕ&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.livemint.com/Leisure/fmAybNBc6gOPn0LWN96h0H/Book-Review-The-Cosmopolitans-by-Anjum-Hasan.html|title=Mint Lounge Review of The Cosmopolitans|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=|archive-date=2017-02-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20170221025930/http://www.livemint.com/Leisure/fmAybNBc6gOPn0LWN96h0H/Book-Review-The-Cosmopolitans-by-Anjum-Hasan.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ਅਤੇ &quot;ਇਹ ਦੁਰਲੱਭ ਚੀਜ਼: ਵਿਚਾਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਵਲ&quot; ਕਹਿ ਕੇ ਤਾਰੀਫ਼ ਕੀਤੀ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/the-cosmopolitans-anjum-hasan/1/458344.html|title=India Today review of The Cosmopolitans|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}&lt;/ref&gt;

ਉਸਨੇ ਕਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾਵਾਂ, ਲੇਖ ਅਤੇ ਨਿੱਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਵਾਈਆਂ ਹਨ।&lt;ref&gt;[http://www.anjumhasan.com ਅੰਜੁਮ ਹਸਨ ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ]&lt;/ref&gt;

ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਸਮੇਂ ਦ ਕਾਰਵਾਨ ਦੀ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ।&lt;ref&gt;[http://www.caravanmagazine.in/ ਕਾਰਵੇਨ]&lt;/ref&gt;

== ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ ==
{{portal|Poetry}}

* [[ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ]] 
* [[ਭਾਰਤੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸਾਹਿਤ]] 
* ਉੱਤਰੀ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਸਾਹਿਤ 
* ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤ

== ਹਵਾਲੇ ==
&lt;references group=&quot;&quot; responsive=&quot;&quot;&gt;&lt;/references&gt;

[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਨਾਵਲਕਾਰ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਕਵੀ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]]</text>
      <sha1>ksf4vxv8wkok28qztd1xxgm53mmevts</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪ੍ਰਤੀਊਸ਼ਾ ਬੈਨਰਜੀ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>93156</id>
    <revision>
      <id>841469</id>
      <parentid>828495</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T10:22:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>37445</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>841469</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15598" sha1="230b5vg29dp2z2wge6jxbxxcj86mscl" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = ਪ੍ਰਤੀਊਸ਼ਾ ਬੈਨਰਜੀ
| image = Pratyusha Banerjee at her birthday bash.jpg
| image_size =
| caption = 
| birth_date = {{ਜਨਮ ਤਰੀਕ|Birth date|df=yes|1991|8|10}}&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://photogallery.indiatimes.com/events/mumbai/pratyusha-banerjees-bday-party/articleshow/48421794.cms | title=Pratyusha Banerjee's b'day party | publisher=[[Times of India]] | work=[[The Times Group]] | date=10 August 2015 | accessdate=2 April 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/television/pratyusha-banerjee-would-have-been-25-today-kamya-punjabi-adaa-khan-remember-balika-vadhu-star-see-pics-2965817/|title=Pratyusha Banerjee would have been 25 today: Kamya Punjabi, Adaa Khan remember Balika Vadhu star, see pics|work=indianexpress.com|accessdate=10 August 2016}}&lt;/ref&gt;
| birth_place = [[ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ]], [[ਬਿਹਾਰ]] &lt;small&gt;(now [[ਝਾਰਖੰਡ ]])&lt;/small&gt;, ਭਾਰਤ 
| death_date = {{ਜਨਮ ਤਰੀਕ ਅਤੇ ਉਮਰ|df=yes|2016|4|1|1991|8|10}}
| death_place = [[ਅੰਧੇਰੀ]], [[ਮੁੰਬਈ]], [[ਮਹਾਰਸ਼ਟਰ]], [[ਭਾਰਤ]] 
| death_cause = [[ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ]] ([[ਦਮ ਘੁੱਟਣ ਨਾਲ]])
| nationality = ਭਰਤੀ 
| occupation = ਅਭਿਨੇਤਰੀ 
| years_active = 2010–2016
| known_for = [[ਬਾਲਿਕਾ ਵਧੂ]], [[ਬਿਗ ਬੋਸ 7]], [[ਹਮ ਹੈਂ ਨਾ]], [[ਸਸੁਰਾਲ ਸਿਮਰ ਕਾ]]
}}

'''ਪ੍ਰਤੀਊਸ਼ਾ ਬੈਨਰਜੀ''' (ਜਨਮ 10 ਅਗਸਤ 1991 - ਮੌਤ 1 ਅਪਰੈਲ 2016) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੀ. ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਤੇ ਰਿਐਲਟੀ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਸੀ.&lt;ref name=&quot;IT2&quot;/&gt; ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2010 ਵਿੱਚ [[ਬਲਿਕਾ ਬਧੂ]] ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿਧੀ ਮਿਲ.&lt;ref name=&quot;IT&quot;&gt;{{cite web|last1=Singh|first1=Mandwi|title=Pratyusha 'Anandi' Banerjee of Balika Vadhu hangs self|url=http://indiatoday.intoday.in/story/pratyusha-anandi-banerjee-of-balika-vadhu-hangs-self-rahul-raj-singh/1/633352.html|website=[[India Today]]|accessdate=28 April 2016|date=2 April 2016}}&lt;/ref&gt; ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਘਰੇਲੂ ਨਾਂ &quot;ਅਨੰਦੀ&quot; ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ.&lt;ref name=&quot;IT&quot;/&gt; ਇਸਨੇ [[ਝਲਕ ਦਿਖਲਾ ਜਾ ਸੀਜ਼ਨ 5]], [[ਬਿਗ ਬੌਸ 7]] ਅਤੇ [[ਪਾਵਰ ਕਪਲ(ਭਾਰਤੀ ਸੀਰੀਜ)|ਪਾਵਰ ਕਪਲ]] ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲਿਆ1&lt;ref name=&quot;IT2&quot;&gt;{{cite web|last1=Singh|first1=Mandwi|title=Balika Vadhu to Power Couple: 7 shows we will always remember Pratyusha Banerjee for|url=http://indiatoday.intoday.in/story/from-balika-vadhu-to-power-couple-7-shows-we-will-always-remember-pratyusha-banerjee-for-bigg-boss-rahul-raj-singh-suicide/1/633393.html|website=[[India Today]]|accessdate=28 April 2016|date=2 April 2016}}&lt;/ref&gt;
==ਕੈਰੀਅਰ==
ਇਸ ਨੇ 2010 ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ ਦੀ ਤਰਜ਼ 'ਤੇ [[ਬਾਲਿਕਾ ਬਧੂ]] ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਸਨ. ਇਸ ਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ [[ਅਵਿਕਾ ਗੌਰ]] ਦੇ ਬਾਲਪਨ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਤੋਂ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ1 ਇਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਖੋਜਾਂ ਰਾਹੀਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ [[ਲਖਨਊ]] ਤੋਂ [[ਨਿਵੇਦਿਤਾ ਤਿਵਾੜੀ]] ਅਤੇ [[ਮੁੰਬਈ]] ਤੋਂ ਕੇਤਕੀ ਚਿਟਾਲੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ&lt;ref name=succex&gt;{{cite web|url=http://www.telegraphindia.com/1100726/jsp/jharkhand/story_12726432.jsp|title=Jamshedpur girl is India's most popular bride|publisher=[[The Telegraph (Calcutta)|The Telegraph]]|work=Telegraph desk|date=25 July 2010|accessdate=2 April 2016|author=Bose, Antara}}&lt;/ref&gt; ਇਸ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ [[ਝਲਕ ਦਿਖਲਾ ਜਾ]](ਸੀਜ਼ਨ 5) ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ. ਪਰ ਇਸ ਨੇ ਇਹ ਡਾਂਸ ਸ਼ੋਅ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਡਾਂਸ ਅਭਿਆਸ ਦੌਰਾਨ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਨਹੀਂ ਸੀ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Rashmi-in-Pratyusha-out-in-Jhalak-Dikhhla-Jaa/articleshow/15017349.cms|title=Rashmi in Pratyusha out in Jhalak Dikhhla Jaa?|work=timesofindia.com|accessdate=18 July 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=tough&gt;{{cite web|url=http://www.dailypioneer.com/sunday-edition/sunday-pioneer/investigation/its-not-just-dance.html|title=IT'S NOT JUST DANCE|publisher=[[The Pioneer (newspaper)|Daily Pioneer]]|work=Pioneer desk|date=22 September 2013|accessdate=2 April 2016|archive-date=15 ਅਪ੍ਰੈਲ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415110617/http://www.dailypioneer.com/sunday-edition/sunday-pioneer/investigation/its-not-just-dance.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.emirates247.com/entertainment/balika-vadhu-s-pratyusha-banerjee-to-enter-bigg-boss-house-2013-07-29-1.515855|title=Balika Vadhu's Pratyusha Banerjee to enter ‘Bigg Boss’ house?|work=|accessdate=29 July 2013|archive-date=2013-08-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20130801071648/http://www.emirates247.com/entertainment/balika-vadhu-s-pratyusha-banerjee-to-enter-bigg-boss-house-2013-07-29-1.515855|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Pratyusha-Banerjee-Salman-Khan-Elli-Avram-Bigg-Boss-7/articleshow/26107129.cms|title=We all used to rag Salman about Elli: Pratyusha|work=timesofindia.com|accessdate=21 November 2013}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://zeenews.india.com/entertainment/idiotbox/bigg-boss-7-pratyusha-banerjee-gets-evicted_146425.html |title=`Bigg Boss 7`: Pratyusha Banerjee gets evicted |publisher=Zeenews.india.com |date= |accessdate=2013-12-20 |archive-date=2013-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131220185109/http://zeenews.india.com/entertainment/idiotbox/bigg-boss-7-pratyusha-banerjee-gets-evicted_146425.html |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://zeenews.india.com/entertainment/idiotbox/bigg-boss-7-it-was-scary-says-pratyusha-banerjee-on-her-bigg-experience_146436.html |title=`Bigg Boss 7`: It was scary, says Pratyusha Banerjee on her 'Bigg' experience |publisher=Zeenews.india.com |date= |accessdate=2013-12-20 |archive-date=2013-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131220185114/http://zeenews.india.com/entertainment/idiotbox/bigg-boss-7-it-was-scary-says-pratyusha-banerjee-on-her-bigg-experience_146436.html |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.indianexpress.com/news/pratyusha-banerjee-evicted-from-bigg-boss-house/1196011 |title=Pratyusha Banerjee evicted from Bigg Boss house |publisher=Indian Express |date=2013-11-17 |accessdate=2013-12-20}}&lt;/ref&gt; ਇਹ ਬਿਗ ਬੌਸ ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ. ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ [[ਰਾਹੁਲ ਰਾਜ ਸਿੰਘ]] ਦੇ ਨਾਲ, ਪਾਵਰ ਜੋੜੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ1 ਬੈਨਰਜੀ ਨੇ [[ਹਮ ਹੈਂ ਨਾ]], [[ਸਸੁਰਾਲ ਸਿਮਰ ਕਾ]] ਅਤੇ [[ਗੁੱਲਮੋਹਰ ਗ੍ਰੈਂਡ]] ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/television/pratyusha-banerjee-to-play-parinda-in-gulmohar-grand|title=Pratyusha Banerjee to play Parinda in ‘Gulmohar Grand'|publisher=[[The Indian Express]]|work=[[Indian Express Limited]]|date=28 May 2015|accessdate=2 April 2016}}&lt;/ref&gt;

==ਨਿੱਜੀ ਜਿੰਦਗੀ==
ਇਸ ਦਾ ਜਨਮ [[ਝਾਰਖੰਡ]] ਦੇ [[ਜਮਸ਼ੇਦਪੁਰ]] ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਸੰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਸੋਮਾ ਬੈਨਰਜੀ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ1&lt;ref name=&quot;succex2&quot; /&gt; 2010 ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੰਮ ਲਈ ਜਮ੍ਸ਼੍ਰ੍ਦਪੁਰ ਛੱਡ ਕੇ ਮੁੰਬਈ ਆ ਗਈ1&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/Rahul-poisoned-Pratyushas-mind-against-her-parents/articleshow/51720015.cms|title=Rahul ‘poisoned’ Pratyusha’s mind against her parents?|date=7 April 2016|website=[[The Times of India]]|author1=Nitasha Natu &amp; Rebecca Samervel|accessdate=28 April 2016}}&lt;/ref&gt;

==ਮੌਤ ==
1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2016 ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਊਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲਟਕੀ ਹੋਈ ਪੈ ਗਈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਸ ਦੀ ਪੋਸਟਮਾਰਟਮ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦਮ ਘੁੱਟਣ ਕਾਰਨ ਹੋਈ ਹੈ1&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/television/who-is-pratyusha-banerjee-balika-vadhu-suicide|title=Balika Vadhu star Pratyusha Banerjee dead, here is all about the actress|date=2 April 2016|publisher=The Indian Express|work=Indian Express Limited}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/report/balika-vadhu-actress-pratyusha-banerjee-commits-suicide/20160401.htm|title=Balika Vadhu actress Pratyusha Banerjee commits suicide|date=2 April 2016|publisher=Rediff|work=Rediff desk|author=Hegde, Rajul}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://movies.ndtv.com/television/balika-vadhus-pratyusha-banerjee-24-commits-suicide-1296887|title=Balika Vadhu's Pratyusha Banerjee, 24, Allegedly Commits Suicide|work=[[NDTV]]|accessdate=4 April 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/Pratyusha-Banerjee-wasnt-finding-any-work-and-cash-was-drying-up/articleshow/51657666.cms|title='Pratyusha Banerjee wasn't finding any work and cash was drying up'|date=2 April 2016|publisher=Times Of India|work=The Times Group}}&lt;/ref&gt;

== ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! ਸਾਲ (s)
! ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 
! ਭੂਮਿਕਾ 
! ਚੈਨਲ 
! ਨੋਟਸ 
|-
| align=&quot;center&quot;| 2010
| ''[[ਰਕਤ ਸੰਬੰਧ]]''
| ਪ੍ਰਿਆ ਜਗੀਰਦਾਰ 
| [[ਐਨਡੀਟੀਵੀ ਇਮੇਜਿਨ]]
| ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ 
|-
| align=&quot;center&quot;| 2010–13
| ''[[ਬਾਲਿਕਾ ਬਧੂ]]''
| ਅਨੰਦੀ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਸ਼ੇਖਰ 
| [[ਕਲਰਸ ਟੀਵੀ]]
| ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ 
|-
| align=&quot;center&quot;| 2011
| ''[[ਕਿਚਨ ਚੈਮਪੀਅਨ ਸੀਜਨ 4]]''
| ਅਨੰਦੀ 
| [[ਕਲਰਜ ਟੀਵੀ]]
| ਪ੍ਰਤਿਯੋਗੀ 
|-
| align=&quot;center&quot;| 2012
| ''[[ਝਲਕ ਦਿਖਲਾ ਜਾ (ਸੀਜਨ 5)|ਝਲਕ ਦਿਖਲਾ ਜਾ 5]]''
| ਖੁਦ 
| ਕਲਰਸ ਟੀਵੀ 
| ਪ੍ਰਤਿਯੋਗੀ- 6ਵੇਂ ਹਫਤੇ ਬਾਹਰ 21 ਜੁਲਾਈ 2012
|-
| align=&quot;center&quot;| 2013
| ''[[ਬਿਗ ਬੋਸ 7]]''
| ਖੁਦ - (63 ਦਿਨ ਬਾਹਰ) - 9ਵੇਂ ਹਫਤੇ 17 ਨਵੰਬਰ 2013
| ਕਲਰਸ ਟੀਵੀ 
| ਪ੍ਰਤਿਯੋਗੀ 
|-
| align=&quot;center&quot;| 2014
| ''[[ਪਿਆਰ ਤੂਨੇ ਕਿਆ ਕੀਆ (ਟੀਵੀ ਸੀਰੀਜ)|ਪਿਆਰ ਤੂਨੇ ਕਿਆ ਕੀਆ]]''
| ਖੁਦ 
| [[ਜ਼ਿੰਗ ਟੀਵੀ]]
| [[ਕੁਨਾਲ ਭਾਟੀਆ]]
|-
| align=&quot;center&quot;| 2014
| ''[[ਸਾਵਧਾਨ ਇੰਡੀਆ]]''
| ਹੋਸਟ 
| ਲਾਇਫ਼ ਓਕੇ 
| ਹੋਸਟ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੀਰੀਜ)
|-
| align=&quot;center&quot;| 2014–15
| ''[[ਹਮ ਹੈਂ ਨਾ]]''
| ਸਾਗਰਿਕਾ ਮਿਸ਼ਰਾ 
| [[ਸੋਨੀ ਇੰਟਰਟੈਨਮੈਂਟ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ|ਸੋਨੀ ਟੀਵੀ]]
| ਮੁੱਖ ਔਰਤ ਕਿਰਦਾਰ 
|-
| align=&quot;center&quot;| 2014
| ''[[ਕੌਣ ਬਣੇਗਾ ਕਰੋੜਪਤੀ|ਕੌਣ ਬਣੇਗਾ ਕਰੋੜਪਤੀ 8]]''
| ਖੁਦ ਆਪਣੇ ਆਪ 
| [[ਸੋਨੀ ਇੰਟਰਟੈਨਮੈਂਟ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ|ਸੋਨੀ ਟੀਵੀ]]
| ਮਹਿਮਾਨ 
|-
| align=&quot;center&quot;| 2015
| ''ਕਿੱਲਰ ਕ੍ਰਾਓਕੇ ਅਟਕਾ ਤੋ ਲਟਕਾ''
| ਖੁਦ/ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ 
| [[ਐੰਡ ਟੀਵੀ]]
|
|-
| align=&quot;center&quot;| 2015
| ''[[Itna Karo Na Mujhe Pyaar|ਇਤਨਾ ਕਰੋ ਨਾ ਮੁਝਸੇ ਪਿਆਰ]]'' 
| ਖੁਦ 
| [[Sony Entertainment Television|ਸੋਨੀ ਟੀਵੀ]] 
| ਕੈਮੀਓ ਪ੍ਰਗਟਾ 
|-
| align=&quot;center&quot; | 2015
| ''[[Comedy Classes|ਕਮੇਡੀ ਕਲਾਸਜ]]'' 
| ਬਾਲਿਕਾ ਸਿੱਧੂ (ਹਾਸਰਸੀ ਭੂਮਿਕਾ)
| [[Life OK|ਲਾਇਫ਼ ਓੱਕੇ]] 
|
|-
| align=&quot;center&quot;| 2015
| ''[[Gulmohar Grand|ਗੁਲਮੋਹਰ ਗਰੈਂਡ]]'' 
| ਪਰਿੰਦਾ ਪਾਠਕ 
| [[Star Plus|ਸਟਾਰ ਪੱਲਸ]] 
| ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਗਟਾ 
|-
| align=&quot;center&quot;|2015
| ''[[Sasural Simar Ka|ਸਸੁਰਾਲ ਸਿਮਰ ਕਾ]]'' 
| ਮੋਹਿਨੀ (ਦਯਾਨ) 
| [[Colors TV|ਕਲਰਸ ਟੀਵੀ TV]]
| ਵਿਰੋਧੀ 
|-
| align=&quot;center&quot;|2015
| ''[[Swaragini|ਸਵਰਾਗਿਨੀ]]'' 
| ਮੋਹਿਨੀ (ਦਯਾਨ) 
| ਕਲਰਜ਼ 
| 
|-
| align=&quot;center&quot;| 2015
| ''[[Kumkum Bhagya|ਕੁਮਕੁਮ ਭਾਗਿਆ]]''&lt;ref&gt;{{cite web|title=In pics: Looking back at the life of late TV actor Pratyusha Banerjee|url=http://www.hindustantimes.com/tv/in-pics-looking-back-at-the-life-of-late-tv-actor-pratyusha-banerjee/story-v4qV9IWxkczmEso2ya5j0N.html|website=[[Hindustan Times]]|accessdate=28 April 2016|date=1 April 2016}}&lt;/ref&gt;
| ਖੁਦ 
| [[Zee TV|ਜੀ ਟੀਵੀ]] 
| ਕੇਮਿਓ 
|-
| align=&quot;center&quot;| 2015
| ''[[Aahat|ਆਹਟ]]'' {{cn|date=April 2016}}
| ਖੁਦ 
| [[Sony Entertainment Television|ਸੋਨੀ ਟੀਵੀ]]
| ਐਪੀਸੋਡਿਕ ਭੂਮਿਕਾ 
|-
| align=&quot;center&quot;| 2015
| ''ਬੈਡ ਕੰਪਨੀ'' 
| ਖੁਦ 
| [[Zing (TV channel)|ਜ਼ਿੰਗ ਟੀਵੀ]] 
| ਮੁੱਖ ਮਹਿਮਾਨ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 
|-
| align=&quot;center&quot;|2015
| ''[[Power Couple (Indian TV series)|ਪਾਵਰ ਕਪਲ]]'' 
| ਖੁਦ 
| [[Sony Entertainment Television|ਸੋਨੀ ਟੀਵੀ]]
| ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ 
|-
| align=&quot;center&quot;|2016
| ''[[Adhuri Kahaani Hamari|ਅਧੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਹਮਾਰੀ]]'' 
| ਨਾਗਿਨ 
| [[Zee TV|ਐੰਡ]] [[&amp;TV|ਟੀਵੀ]]
| Protagonist
|-
| align=&quot;center&quot;|2016
| ''[[Yeh Vaada Raha (TV series)|ਯੇ ਵਾਦਾ ਰਹਾ]]'' 
| ਖੁਦ 
| [[Zee TV|ਜੀ ਟੀਵੀ]]
| ਡਾਂਸ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ 
|}

== ਹਵਾਲੇ ==

[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਔਰਤਾਂ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1991]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2016]]</text>
      <sha1>230b5vg29dp2z2wge6jxbxxcj86mscl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਦੀਪਿਕਾ ਠਾਕੁਰ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>95149</id>
    <revision>
      <id>841464</id>
      <parentid>765636</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:37:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>37445</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>841464</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14000" sha1="dazgtvuz8wo7it64du7xqwp3jvj2bjc" xml:space="preserve">{{Infobox person
|name=ਦੀਪਿਕਾ ਠਾਕੁਰ
|birth_date={{birth date and age|df=yes|1987|2|7}}
|birth_place= ਯਮੁਨਾਨਗਰ, [[ਹਰਿਆਣਾ]], [[ਭਾਰਤ]]
|nationality=ਭਾਰਤ
|occupation=ਟ੍ਰੈਕ ਅਤੇ ਫੀਲਡ ਅਥਲੀਟ, ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ
|employer=[[ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ]]
|height=5' 3 &quot; (159 cm)
|weight=61 kg
}}

'''ਦੀਪਿਕਾ ਠਾਕੁਰ''' (ਜਨਮ 7 ਫਰਵਰੀ 1989) ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫੀਲਡ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਅੱਗੇ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਪੋਰਟਸ ਹੋਸਟਲ, ਚੰਡੀਗੜ ਦੀ ਇੱਕ ਉਤਪਾਦ ਹੈ। ਉਹ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਯਮੁਨਾਨਗਰ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਨ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।&lt;ref&gt;[http://hockeypassion.in/hope-to-finish-in-top-3-deepika/http://indianexpress.com/sports/rio-2016-olympics/great-britain-outclass-india-3-0-in-women ]{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਗਸਤ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{dead link|date=August 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sportstarlive.com/rio-2016-olympics/olympics-india/deepika-thakur-29/article8924958.ece |title=DEEPIKA THAKUR (29) |website=Sportstarlive |date=2016-07-31 |accessdate=2016-08-18}}&lt;/ref&gt; 

ਦੀਪਿਕਾ ਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਵੂਮੈਨ ਦੀ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਆਹ ਕਰੇ। ਉਸ ਨੇ 2016 ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਓਲੰਪਿਕ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਨੇ 2016 ਦੇ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਉਸ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.espn.in/field-hockey/story/_/id/17080664/india-women-hockey-team-gears-usa-tour-rio-olympics |title=India's women's hockey team gears up for USA Tour before Rio Olympics |website=Espn.in |date=2016-07-16 |accessdate=2016-08-18}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://indianexpress.com/sports/rio-2016-olympics/indian-women-hockey-team-players-profile-schedule-medal-result-2945327/ |title=Rio 2016 Olympics a chance at liberation for Indian women’s hockey team |newspaper=[[The Indian Express]] |date=2016-07-31 |accessdate=2016-08-18}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://indianexpress.com/sports/rio-2016-olympics/great-britain-outclass-india-3-0-in-women |title=Rio 2016 Olympics: Great Britain outclass India 3-0 in women’s hockey |newspaper=[[The Indian Express]] |date=2016-08-09 |accessdate=2016-08-18 }}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਜੂਨ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sportskeeda.com/hockey/know-your-indian-olympian-10-things-know-about-deepika-thakur |title=Deepika Thakur: 10 things to know about India's talented hockey defender |website=Sportskeeda.com |date= |accessdate=2016-08-18}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/othersports/haryana-sportswomen-shelve-marriage-plans-for-rio-olympics/story-o7h56ctWxuuK589t2FcLBN.html |title=Haryana sportswomen shelve marriage plans for Rio Olympics &amp;#124; othersports |newspaper=[[Hindustan Times]] |date= |accessdate=2016-08-18}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web|author=Suhrid Barua |url=https://in.news.yahoo.com/interview-deepika-thakur-want-finish-132259379.html |title=Interview with Deepika Thakur: &quot;Want to finish in top-3 in Hockey World League&quot; |website=In.news.yahoo.com |date=2015-06-09 |accessdate=2016-08-18}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{cite news |last=Kumar |first=Nandini |url=http://www.newindianexpress.com/cities/bengaluru/Woman-On-Outback-to-Olympics/2016/03/30/article3352768.ece |title=Woman On! Outback to Olympics |newspaper=[[The New Indian Express]] |date=2016-03-30 |accessdate=2016-08-18 |archive-date=2016-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160820224833/http://www.newindianexpress.com/cities/bengaluru/Woman-On-Outback-to-Olympics/2016/03/30/article3352768.ece |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

2013 ਵਿੱਚ ਦੀਪਿਕਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ। 

== ਕੈਰੀਅਰ ==
ਦੀਪਿਕਾ ਹਰਿਆਣੇ ਦੀ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਪੋਰਟਸ ਹੋਸਟਲ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਇੱਕ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਹੈ। ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://hockeyindia.org/team/deepika-2.html |title=Deepika Thakur Profile |website=Hockey India |access-date=28 July 2018 |archive-date=6 ਨਵੰਬਰ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181106180055/http://hockeyindia.org/team/deepika-2.html |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt; ਉਸ ਨੇ ਵਰਲਡ ਕੱਪ 2006 ਅਤੇ 2010 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ, 2010, 2014 ਅਤੇ 2018 ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ 2010 ਅਤੇ 2014 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਮੰਡਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ।

ਦੀਪਿਕਾ ਇੰਡੀਅਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਵੂਮੈਨ'ਸ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਿਰੁਧ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈ ਜੋ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਜਲਦੀ ਵਿਆਹ ਕਰੇ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਮੁਲਤਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਅਕਤੂਬਰ 2016 ਵਿੱਚ, 2016 ਦੇ ਸਮਰ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਣ ਲਈ, ਹੋਣਾ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਨੇ 36 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੀਓ ਓਲੰਪਿਕ 2016 ਲਈ ਕੁਆਲੀਫਾਈ ਕੀਤਾ।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.thehindu.com/sport/hockey/indian-women-hockey-team-qualifies-for-olympics-after-36-years/article7593438.ece |title=Indian women hockey team qualifies for Olympics after 36 years |access-date=28 July 2018}}&lt;/ref&gt; ਦੀਪਿਕਾ ਉਸ ਟੀਮ ਦੀ ਉਪ-ਕਪਤਾਨ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤ ਗਰੁੱਪ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਰਿਹਾ।&lt;ref&gt;[http://hockeypassion.in/hope-to-finish-in-top-3-deepika/http://indianexpress.com/sports/rio-2016-olympics/great-britain-outclass-india-3-0-in-women]{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਗਸਤ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{dead link|date=August 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.sportstarlive.com/rio-2016-olympics/olympics-india/deepika-thakur-29/article8924958.ece |title=DEEPIKA THAKUR (29) |website=Sportstarlive |date=31 July 2016 |accessdate=18 August 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.espn.in/field-hockey/story/_/id/17080664/india-women-hockey-team-gears-usa-tour-rio-olympics |title=India's women's hockey team gears up for USA Tour before Rio Olympics |website=Espn.in |date=16 July 2016 |accessdate=18 August 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://indianexpress.com/sports/rio-2016-olympics/indian-women-hockey-team-players-profile-schedule-medal-result-2945327/ |title=Rio 2016 Olympics a chance at liberation for Indian women’s hockey team |newspaper=[[The Indian Express]] |date=31 July 2016 |accessdate=18 August 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://indianexpress.com/sports/rio-2016-olympics/great-britain-outclass-india-3-0-in-women |title=Rio 2016 Olympics: Great Britain outclass India 3–0 in women’s hockey |newspaper=[[The Indian Express]] |date=9 August 2016 |accessdate=18 August 2016 }}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਜੂਨ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindustantimes.com/othersports/haryana-sportswomen-shelve-marriage-plans-for-rio-olympics/story-o7h56ctWxuuK589t2FcLBN.html |title=Haryana sportswomen shelve marriage plans for Rio Olympics &amp;#124; othersports |newspaper=[[Hindustan Times]] |accessdate=18 August 2016}}&lt;/ref&gt;

ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ ਟਰਾਫੀ (2016) ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੀਪਿਕਾ ਨੇ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸ ਨੂੰ ‘ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀ ਸਰਬੋਤਮ ਸਕੋਰਰ’ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.hindustantimes.com/other-sports/whenever-i-ve-felt-low-something-good-has-happened-deepika-thakur/story-PC94bktaZz6IxrfiLTfOBK.html |title=Whenever I’ve felt low, something good has happened: Deepika Thakur }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |last=Kumar |first=Nandini |url=http://www.newindianexpress.com/cities/bengaluru/Woman-On-Outback-to-Olympics/2016/03/30/article3352768.ece |title=Woman On! Outback to Olympics |newspaper=[[The New Indian Express]] |date=30 March 2016 |accessdate=18 August 2016 |archive-date=20 ਅਗਸਤ 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160820224833/http://www.newindianexpress.com/cities/bengaluru/Woman-On-Outback-to-Olympics/2016/03/30/article3352768.ece |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ਭਾਰਤ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ਿਆਈ ਖੇਡਾਂ, 2016 ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਦੀਪਿਕਾ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਫਾਈਨਲ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੋਲ ਕੀਤਾ।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.shethepeople.tv/news/sag2016-indian-womens-hockey-team-clinches-gold |title=Indian women’s Hockey team clinches gold }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |author=Suhrid Barua |url=https://in.news.yahoo.com/interview-deepika-thakur-want-finish-132259379.html |title=Interview with Deepika Thakur: &quot;Want to finish in top-3 in Hockey World League&quot; |website=In.news.yahoo.com |date=9 June 2015 |accessdate=18 August 2016}}&lt;/ref&gt;

== ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ==
* ਅਰਜੁਨ ਅਵਾਰਡ -2017 ਨਾਮਜ਼ਦ
* 200 ਮੈਚ ਕੈਪਸ ਮੀਲ ਪੱਥਰ
* ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ 2018 (ਜਕਾਰਤਾ- ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ) - ਸਿਲਵਰ ਮੈਡਲ
* 5ਵੀਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨ ਟਰਾਫੀ, ਕੋਰੀਆ (2018) - ਸਿਲਵਰ ਮੈਡਲ
* ਮਹਿਲਾ ਹਾਕੀ ਵਰਲਡ ਲੀਗ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ (ਵੈਨਕੂਵਰ- ਕਨੇਡਾ) 2017 - ਜੇਤੂ
* ਚੌਥੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨ ਟਰਾਫੀ (ਸਿੰਗਾਪੁਰ) (2016) - ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ
* 12ਵੀਂ ਸੈਫ ਗੇਮਜ਼ (ਗੁਹਾਟੀ - ਭਾਰਤ) 2016 - ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ
* ਐਫ.ਆਈ.ਐਚ. ਵਰਲਡ ਲੀਗ ਰਾਉਂਡ 2 (ਦਿੱਲੀ- ਭਾਰਤ) 2015 - ਜੇਤੂ
* ਟੈਸਟ ਮੈਚਾਂ ਦੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਇੰਡੀਆ ਵਰਸਜ਼ ਸਪੇਨ (ਵੈਲੈਂਸੀਆ- ਸਪੇਨ) 2015 - ਜੇਤੂ
* ਟੈਸਟ ਸੀਰੀਜ਼ (ਰੋਮ-ਇਟਲੀ) 2014 - ਜੇਤੂ
* 17ਵਾਂ ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ (ਇੰਚੀਓਨ-ਕੋਰੀਆ) 2014 - ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ
* 8ਵਾਂ ਮਹਿਲਾ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ (ਮਲੇਸ਼ੀਆ) 2013 - ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ
* ਤੀਜੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ (ਗੀਫੂ-ਜਪਾਨ) 2013 - ਸਿਲਵਰ ਮੈਡਲ
* ਐਫ.ਆਈ.ਐਚ. ਓਲੰਪਿਕ ਕੁਆਲੀਫਾਈੰਗ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ (ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ-ਭਾਰਤ) 2012- ਸਿਲਵਰ ਮੈਡਲ
* ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਸੀਰੀਜ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਅਜ਼ਰਬਾਈਜ਼ਾਨ (ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ-ਭਾਰਤ) 2012- ਜੇਤੂ
* ਟੈਸਟ ਮੈਚ ਸੀਰੀਜ਼ (ਆਸਟਰੇਲੀਆ) 2011 - ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ
* ਪਹਿਲੀ ਏਸ਼ੀਅਨ ਚੈਂਪੀਅਨ ਟਰਾਫੀ (ਬੁਸਾਨ-ਕੋਰੀਆ) 2010 - ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ
* 4 ਰਾਸ਼ਟਰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ (ਜਰਮਨੀ) 2010 - ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਗਮਾ
* 7ਵਾਂ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ (ਬੈਂਕਾਕ-ਥਾਈਲੈਂਡ) 2009 - ਸਿਲਵਰ ਮੈਡਲ
* ਚੈਂਪੀਅਨ ਚੈਲੇਂਜ II (ਕਾਜ਼ਨ-ਰੂਸ) 2009 - ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ

== ਇਨਾਮ ਤੇ ਸਨਮਾਨ ==
* ਧਰੁਵ ਬਤਰਾ ਅਵਾਰਡ 2016 ਦੀ ਵਧੀਆ ਖਿਡਾਰਨ ਲਈ ਮਿਲਿਆ
* Dhruv Batra Player of the Year, Women (2015) in Hockey.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://hockeyindia.org/news/p-r-sreejesh-and-deepika-win-the-hockey-india-player-of-the-year.html|title=Hockey India {{!}} P.R Sreejesh and Deepika win the Hockey India Player of the Year|access-date=28 July 2018|archive-date=12 ਅਗਸਤ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160812103626/http://hockeyindia.org/news/p-r-sreejesh-and-deepika-win-the-hockey-india-player-of-the-year.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* Hockey India Defender of the year 2014
* GM Railways Award 2008

== ਹਵਾਲੇ ==
{{Reflist}}

[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਖਿਡਾਰੀ ਔਰਤਾਂ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]]</text>
      <sha1>dazgtvuz8wo7it64du7xqwp3jvj2bjc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਨਾਹੀਦ ਸ਼ਬੀਰ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>99980</id>
    <revision>
      <id>841467</id>
      <parentid>700009</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T09:18:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>37445</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>841467</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8181" sha1="kbwnnisqefjjkq598uag5r9yvzaao7y" xml:space="preserve">{{Infobox person|name=ਨਾਹੀਦ ਸ਼ਬੀਰ|birth_name=ਨਾਹੀਦ ਸ਼ਬੀਰ|birth_place=[[ਕਰਾਚੀ]], [[ਸਿੰਧ]]|nationality=[[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]]i|occupation=[[ਅਦਾਕਾਰਾ]], [[ਮਾਡਲ (ਵਿਅਕਤੀ)|ਮਾਡਲ]]|years active=1997-ਵਰਤਮਾਨ|years_active=1997-Present}}

'''ਨਾਹੀਦ ਸ਼ਬੀਰ''' (ਜਾਂ ਨਹੀਦ ਸ਼ਬੇਰ) (ਉਰਦੂ: ناہید شبیر) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵੀਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਡਲ ਹੈ। ਸ਼ਬਬੀਰ ਪੀ ਟੀ ਟੀ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ, ਜਿਓ ਟੀਵੀ ਡਰਾਮਾ ਅਤੇ ਹਾਮ ਟੀ.ਵੀ. ਡਰਾਮਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ- ਬਿੰਟ-ਏ-ਐਡਮ ਬੇ ਜ਼ੁਬਨ, ਬਿਚਰੇਨ ਜੀਏ ਏਬ ਕਾਇਸੇ, ਯਡਾਈਨ ਅਤੇ ਖਵਾਬ ਟੂਟ ਜਾਤੀ ਹੈ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://humtvdrama.com/tag/naheed-shabbir|title=Naheed in a drama at Hum TV|publisher=Hum TV Drama|access-date=August 13, 2011|archive-date=ਜੁਲਾਈ 27, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727233136/http://humtvdrama.com/tag/naheed-shabbir|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt; 

== ਕੈਰੀਅਰ ==
ਨਾਹਿਦ ਸ਼ਬੀਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1997 ਵਿੱਚ ਪੀ.ਟੀ.ਵੀ. ਹੋਮ ਡਰਾਮਾ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਨਾਹਿਦ ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਜੀ.ਓ. ਟੀ.ਵੀ. 'ਤੇ &quot;ਖਵਾਬ ਟੂਟ ਜਾਤੇ ਹੈਂ&quot; ਨਾਮੀ ਡਰਾਮਾ, 2007 ਵਿੱਚ ਯਾਦਨ ਐਂਡ ਬਿਚਰੇਨ ਜੀ ਅਬ ਕੈਸਾ ਅਤੇ 2003 ਵਿੱਚ ਪੀ.ਟੀ.ਵੀ. ਹੋਮ 'ਤੇ ਬਿੰਟ-ਏ-ਐਡਮ ਐਂਡ ਬੇਜ਼ੁਬਾਨ, ਏ ਆਰ ਬੀ ਡਿਜੀਟਲ 'ਤੇ 2009 ਵਿੱਚ &quot;ਆਂਖ ਸਲਾਮਤ ਅੰਧੇ ਲੌਗ&quot; 'ਚ, 2015 ਵਿੱਚ ਹਮ ਟੀ.ਵੀ. ਉੱਤੇ ਅਕੇਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਨਾਜ਼, 2009 ਵਿੱਚ ਏ.ਆਰ.ਵਾਈ. ਡਿਜੀਟਲ 'ਤੇ ਗਰਦੀਸ਼, 2012 ਵਿੱਚ ਪੀ.ਟੀ.ਵੀ. ਹੋਮ ਉੱਤੇ ਘਰ, 2009 ਵਿੱਚ ਹਮ ਟੀ.ਵੀ. 'ਤੇ ​​ਇਸ਼ਕ, 2009 ਵਿੱਚ ਟੀ.ਵੀ. ਵਨ ਗਲੋਬਲ ਵਿੱਚ &quot;ਜੀਨਾ ਇਸੀ ਕਾ ਨਾਮ ਹੈ&quot;, ਪੀ.ਟੀ.ਵੀ. ‘ਤੇ &quot;ਕਾਂਚ ਕੇ ਰਿਸ਼ਤੇ&quot; ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਏ.ਆਰ.ਵਾਈ ਡਿਜੀਟਲ 'ਤੇ ਸ਼ਾਹਿਦਾ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਇੱਕ ਰੋਗ, ਸਾਲ 2013 'ਚ ਹਮ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਫਈਕਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ &quot;ਕੋਈ ਲਮਹਾ ਗੁਲਾਬ ਹੋ&quot;, 2014 ਵਿੱਚ ਹਮ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਸਰਵਾਤ ਵਜੋਂ ਮੇਨ ਨਾ ਮੰਨੂ, 2009 ਵਿੱਚ ਇੰਡਸ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਨਸੀਬ, ਏ.ਟੀ.ਵੀ. 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕੁਆਰਟਰਜ਼,  2010 ਵਿੱਚ, ਜੀਓ ਟੀ.ਵੀ. 'ਤੇ ਪਿਆਰੀ ਸ਼ਾਮੋ, 2009 ਵਿੱਚ ਰੋਸ਼ਨ ਸਿਤਾਰਾ, ਰਿਮਪਟ ਰਿਮਟ ਵਿੱਚ ਹਮ ਟੀ.ਵੀ. 'ਤੇ, ਸਾਲ 2009 ਵਿੱਚ ਜੀ.ਓ. ਟੀ.ਵੀ. 'ਤੇ ਸਾਈਜ, 2010 ਵਿੱਚ ਸਨਵਾਲੀ, ਏ.ਆਰ.ਵਾਈ. ਡਿਜੀਟਲ 'ਤੇ ਸ਼ੇਰਦਿਲ, 2008 ਵਿੱਚ ਪੀ.ਟੀ.ਵੀ. ਹੋਮ 'ਤੇ ਸ਼ਿਕਨ, 2006 ਵਿੱਚ ਟੀ.ਵੀ.ਵਨ ਗਲੋਬਲ 'ਤੇ ਤੇਰੇ ਆ ਜਾਨੇ ਸੇ, ਤੇਰੇ ਬੇਗੈਰ 2015-16 ਵਿੱਚ ਹਮ ਟੀਵੀ ਤੇ ​​ਰੁਹੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, 2006 ਵਿੱਚ ਜੀਓ ਟੀ.ਵੀ. 'ਤੇ ​​ਤੇਰੇ ਇਸ਼ਕ ਮੇਂ ਅਤੇ 2010 ਵਿੱਚ ਜੀਓ ਟੀਵੀ ਤੇ ​​&quot;ਤੁਮਹੇਂ ਕੁਛ ਯਾਦ ਹੈ ਜਾਨ&quot; ਕਈ ਡਰਾਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।&lt;ref&gt;https://nettv4u.com/celebrity/hindi/tv-actress/naheed-shabbir&lt;/ref&gt;

== ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ==
ਨਾਹਿਦ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਮੀਰ ਮਿਰਜ਼ਾ ਨਾਲ 16 ਜਨਵਰੀ, 2010 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਨਾਹਿਦ ਦੇ ਅਮੀਰ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਹਨ।&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://style.pk/naheed-shabbir-family-and-wedding-pictures |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2021-03-09 |archive-date=2021-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210414171047/https://style.pk/naheed-shabbir-family-and-wedding-pictures/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.samaa.tv/entertainment/2019/08/tv-actor-naheed-shabbir-gets-married&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://reviewit.pk/actress-naheed-shabbir-beautiful-wedding-pictures&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://reviewit.pk/nomi-khan-left-his-wife-and-kids-to-marry-naheed-shabir&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.fashionuniverse.net/actress-naheed-shabbir-got-married |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2021-03-09 |archive-date=2020-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200221194242/http://www.fashionuniverse.net/actress-naheed-shabbir-got-married/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 

=== ਟੈਲੀਵਿਜਨ ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;margin-bottom: 58px;&quot;
! colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background: LightSteelBlue;&quot; | ਟੈਲੀਵਿਜਨ
|-
! style=&quot;width:50px;&quot; |ਸਾਲ
! style=&quot;width:300px;&quot; |ਸਿਰਲੇਖ
! style=&quot;width:300px;&quot; |ਭੂਮਿਕਾ'
! class=&quot;unsortable&quot; style=&quot;width:500px;&quot; | ਨੋਟਸ
|-
| 2006
|ਤੇਰੇ ਅਣਜਾਣੇ ਸੇ
| Aired at TVOne Global
|-
| 2006
| ਤੇਰੇ ਇਸ਼ਕ ਮੈਂ
| Aired at Geo TV
|-
| 2008
| ਸ਼ੇਰਦਿਲ
| Aired at ARY Digital
|-
| 2008
| ਖ਼ੁਆਬ ਤੂਟ ਜਾਤੇ ਹੈ
| Aired at Geo TV
|-
| 2009
| ਪਿਆਰੀ ਸ਼ਾਮੋ
| Aired at Geo TV
|-
| 2009
| ਸੇਜ
| Aired at Geo TV
|-
| 2009
|ਜੀਨਾ ਇਸੀ ਕਾ ਨਾਮ ਹੈ
| Aired at TVOne Global
|-
| 2009
|ਏਕ ਵਿਚਾਰਾਂ
| Aired at ARY Digital
|-
| 2009
| ਗਰਦਿਸ਼
| Aired at ARY Digital
|-
| 2009
| ਇਸ਼ਕ
| Aired at [[ਹਮ ਟੀਵੀ|Hum TV]]
|-
| 2009
| ਨਸੀਬ
| Aired at Indus TV
|-
| 2010
| ਤੁਮਹੇ ਕੁਝ ਯਾਦ ਹੈ ਜਾਣਾ
| Aired at Geo TV
|-
| 2010
|ਆਂਖ ਸਲਾਮਤ ਅੰਧੇ ਲੋਗ
| Aired at ATV
|-
| 2010
|ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕੁਆਟਰ
| Aired at ATV
|-
| 2010
| ਸ਼ੀਕਣ
| Aired at PTV Home
|-
| 2010
|ਸਨਵਾਲੀ
| Aired at Hum TV
|-
| 2012
|ਰੋਸ਼ਨ ਸਿਤਾਰਾ
| ਰਿੱਫਟ
| Aired at Hum TV
|-
| 2012
|ਖੁਸ਼ੀ ਏਕ ਰੋਗ
| ਸਹਿਦਾ
| Aired at ARY Digital
|-
| 2012
| ਘਰ
| Aired by PTV Home
|-
| 2013
|ਬਿਅੰਤ ਏ ਏਡਮ
| Aired at PTV Home
|-
| 2013
|ਕੋਈ ਲਮਹਾ ਗੁਲਾਬ ਹੋ
| ਫਾਇਕਾ
| Aired at [[ਹਮ ਟੀਵੀ|Hum TV]]
|-
| 2014
| ਮੈਂ ਨਾ ਮਨੁਹਾਰ
| ਸਰਵਤ
| Aired at [[ਹਮ ਟੀਵੀ|Hum TV]]
|-
| 2015
|ਅਕੇਲੀ
|ਸਹਿਨਾਜ਼
| Aired at [[ਹਮ ਟੀਵੀ|Hum TV]]
|-
| 2015
|ਕਾਂਚ ਕੇ ਰਿਸਤੇ
| Aired at PTV Home
|-
| 2015-16
|ਤੇਰੇ ਬਗੈਰ
| ਰੂਹੀ
| Aired at [[ਹਮ ਟੀਵੀ|Hum TV]]
|}

== ਹੋਰ ਦੇਖੋ ==
* [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ]] 

== ਹਵਾਲੇ ==
{{Reflist|2}}

[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕਰਾਚੀ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਔਰਤ ਮਾਡਲਾਂ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਿਲਾ ਹਫ਼ਤਾ 2021 ਵਿੱਚ ਸੋਧੇ ਗਏ ਲੇਖ]]</text>
      <sha1>kbwnnisqefjjkq598uag5r9yvzaao7y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਕਿਰਨ ਖਾਨ (ਅਦਾਕਾਰਾ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>102300</id>
    <revision>
      <id>841454</id>
      <parentid>590690</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T05:55:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>37445</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>841454</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4273" sha1="pqgnlecjwjgbx2k67ctfou3mbehcfqj" xml:space="preserve">{{Infobox person|name=Kiran Khan|birth_date={{Birth date and age|1975|2|25}}|birth_place=[[Dubai]], [[United Arab Emirates]]|death_date=&lt;!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --&gt;|nationality=Pakistani|alma mater=[[The City School (Pakistan)|The City School]]|alma_mater=[[The City School (Pakistan)|The City School]]|occupation=[[Actresses (film)|Actress]], [[Talk show host|Host]]|years active=2008-present|years_active=2008-present}}'''ਕਿਰਨ ਖਾਨ''' ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਅਤੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮਾਸਾਲਾ ਟੀ.ਵੀ. ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਜੀਵੰਤ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।&lt;ref name=&quot;webpakistani1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.webpakistani.com/peoples/kiran-khan-pictures-and-biography/|title=Kiran Khan Pictures And Biography|last=Name *|date=1975-02-25|publisher=Webpakistani.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20160419210802/http://www.webpakistani.com/peoples/kiran-khan-pictures-and-biography/|archive-date=2016-04-19|dead-url=yes|access-date=2016-04-17}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://awaaztv.com/2015/11/27/kiran-khan/|title=Kiran Khan - Pakistani Actress Biography, Photos|last=Kiran Khan &amp;#8211; Pakistani Actress|publisher=Awaaztv.com|access-date=2016-04-17|archive-date=2019-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107022404/http://awaaztv.com/2015/11/27/kiran-khan/%20|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

== ਕਰੀਅਰ ==
ਕਿਰਨ ਖ਼ਾਨ ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਨੂੰ ਜਡੂ ਕੇ ਚਿਰਾਗ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿੰਧ ਟੀ.ਵੀ. 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਉਹ ਕਈ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲਾਂ' ਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 'ਐਲਵੈਗਿਕ ਹਫਤੇ' ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ. ਉਸਨੇ ਕਈ ਅਨੇਕਾਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ੇਫਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ੁਬੈਦਾ ਆੱਪਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰੰਗ ਦਿ ਇੰਡੀਆ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ੋਅ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://showbizpak.com/kiran-khan-husband-gmp/|title=Kiran Khan Husband on GMP - Pakistan Showbiz|date=2013-10-22|publisher=Showbizpak.com|access-date=2016-04-17|archive-date=2019-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107022418/http://pak-portal.blogspot.com/kiran-khan-husband-gmp/%20|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.showbizpakblog.com/2013/02/kiran-khan-cooking-host.html|title=Pakistani Showbiz : Kiran Khan cooking host|date=2013-02-16|publisher=Showbizpakblog.com|access-date=2016-04-17|archive-date=2019-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107022359/http://www.showbizpakblog.com/2013/02/kiran-khan-cooking-host.html%20|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

== ਨਿਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ==
ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ, ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਬੱਚੇ ਹਨ ਉਸ ਨੇ ਰਿਟਰ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਫੌਜ ਮੇਜਰ।
&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://style.pk/masala-tv-host-kiran-khan-wedding-pictures/|title=Masala Tv Host Kiran Khan Wedding Pictures|date=2013-11-05|publisher=Style.Pk|access-date=2016-04-17|archive-date=2019-01-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20190109213727/https://style.pk/masala-tv-host-kiran-khan-wedding-pictures/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ ==
* Kala Pul: The Black Bridge

== ਹਵਾਲੇ ==
{{reflist|30em}}

[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1975]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫਿਲਮ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪਸ਼ਤੂਨ ਲੋਕ]]</text>
      <sha1>pqgnlecjwjgbx2k67ctfou3mbehcfqj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਕਿਲਿਆਨ ਮਬਾਪੇ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>109502</id>
    <revision>
      <id>841455</id>
      <parentid>835254</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T05:55:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>37445</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>841455</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10548" sha1="4g8np23dgcufg2q07wbcva92pg82y4v" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name = ਕਿਲਿਆਨ ਮਬਾਪੇ
| image = Kylian Mbappé 2018.jpg
| image_size = 200
| caption = [[2018 ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ]] ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਿਸ਼ੋਰ ਖਿਡਾਰੀ ਚੁਣੇ ਜਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਤਸਵੀਰ
| fullname = ਕਿਲਿਆਨ ਮਬਾਪੇ ਲੋਟੀਨ&lt;ref&gt;{{cite web |first=Simon |last=Rémoussin |title=Kylian Mbappé, precocious talent |url=http://www.asmonaco.com/en/article/kylian-mbappe-precocious-talent-70704.html |publisher=AS Monaco FC |date=24 October 2016 |accessdate=5 February 2018 |archive-date=5 ਫ਼ਰਵਰੀ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180205013301/http://www.asmonaco.com/en/article/kylian-mbappe-precocious-talent-70704.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
| birth_date = {{birth date and age|1998|12|20|df=y}}&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://tournament.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF |title=2018 FIFA World Cup Russia: List of players: France |publisher=FIFA |format=PDF |page=11 |date=10 June 2018 |accessdate=10 June 2018 |archive-date=19 ਜੂਨ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180619164139/https://tournament.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
| birth_place = [[ਪੈਰਿਸ]], ਫਰਾਂਸ
| height = 1.78 ਮੀਟਰ&lt;ref name=PSG&gt;{{cite web |title=Kylian Mbappé |url=https://www.psg.fr/effectif/kylian-mbappe?season=2017 |publisher=Paris Saint-Germain F.C. |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180502051230/https://www.psg.fr/effectif/kylian-mbappe?season=2017 |archivedate=2 May 2018 |deadurl=yes}}&lt;/ref&gt;
| position = ਫਾਰਵਰਡ
| currentclub = ਪੈਰਿਸ ਸੰਤ-ਜਰਮੇਨ
| clubnumber = 7
| youthyears1 = 2004–2013
| youthclubs1 = ਏਐੱਸ ਬੌਂਡੀ
| youthyears2 = 2013–2015
| youthclubs2 = ਮੋਨਾਕੋ
| years1 = 2015–2016
| clubs1 = ਮੋਨਾਕੋ ਬੀ
| caps1 = 12
| goals1 = 4
| years2 = 2015–2018
| clubs2 = ਮੋਨਾਕੋ
| caps2 = 41
| goals2 = 16
| years3 = 2017–2018
| clubs3 = → ਪੈਰਿਸ ਸੰਤ-ਜਰਮੇਨ (ਲੋਨ)
| caps3 = 27
| goals3 = 13
| years4 = 2018–
| clubs4 = ਪੈਰਿਸ ਸੰਤ-ਜਰਮੇਨ
| caps4 = 0
| goals4 = 0
| nationalyears1 = 2014
| nationalteam1 = ਫਰਾਂਸ U17
| nationalcaps1 = 2
| nationalgoals1 = 0
| nationalyears2 = 2016
| nationalteam2 = ਫਰਾਂਸ U19
| nationalcaps2 = 11
| nationalgoals2 = 7
| nationalyears3 = 2017–
| nationalteam3 = ਫਰਾਂਸ
| nationalcaps3 = 22
| nationalgoals3 = 8
| club-update = 14:14, 1 ਜੁਲਾਈ 2018 (UTC)
| nationalteam-update = 17:13, 15 ਜੁਲਾਈ 2018 (UTC)
| medaltemplates =
{{MedalCountry|ਫਰਾਂਸ}}
{{MedalCompetition|[[ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ]]}}
{{Medal|ਜੇਤੂ|[[2018 ਫੀਫਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ|2018 ਰੂਸ]]|}}
}}

'''ਕਿਲਿਆਨ ਮਬਾਪੇ ਲੋਟੀਨ''' ({{IPA-fr|kiljan (ə)mbape}}; ) ਇੱਕ ਫ੍ਰੈਂਚ ਪੇਸ਼ੇਵਰ [[ਫੁੱਟਬਾਲ]] ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਪੈਰਿਸ ਸੇਂਟ-ਜਰਮੇਨ ਅਤੇ [[ਫਰਾਂਸ]] ਦੀ ਕੌਮੀ ਟੀਮ ਲਈ ਫਾਰਵਰਡ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ।
19 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੌਜਵਾਨ ਖਿਡਾਰੀ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖਿਡਾਰੀ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/football/2017/06/20/50-best-young-players-world-football/kylian-mbappe/|title=The best young players in world football: Christian Pulisic, Jadon Sancho, Ben Woodburn... who are the superstars of the future?|date=2017-06-20|work=The Telegraph|access-date=2018-07-22|language=en-GB|issn=0307-1235}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44839768|title=Mbappe: France World Cup star 'taking crown from Messi and Ronaldo'|date=2018-07-15|agency=BBC Sport|access-date=2018-07-22|language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

ਮਬਾਪੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਆਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਮੋਨੈਕੋ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੌਂਡੀ ਵਿਖੇ ਉਸਨੂੰ ਯੁਵਕ ਅਕੈਡਮੀ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਮਬਾਪੇ ਨੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ 2016-17 ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਟੀਮ ਲਈ ਨਿਯਮਤ ਗੋਲ ਸਕੋਰਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਇਸਦੇ ਵਜੋਂ ਉਸ ਟੀਮ ਨੇ ਸਤਾਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਲੀਗ 1 ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਪੇਰਿਸ ਸੇਂਟ-ਜਰਮੇਨ ਨੇ 180 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਖਰੀਦ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗਾ ਕਿਸ਼ੋਰ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣਾ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗਾ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।&lt;ref name=clausepermanent&gt;{{cite news |url=http://www.espn.com/soccer/soccer-transfers/story/3388743/psg-trigger-kylian-mbappes-permanent-transfer-from-monaco|title=PSG trigger Kylian Mbappe's permanent transfer from Monaco|website=ESPN|date=19 February 2018}}&lt;/ref&gt; ਦਸੰਬਰ 2017 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਯੂਈਐੱਫਏ ਚੈਂਪੀਅਨਜ਼ ਲੀਗ ਦਾ ਆਪਣਾ ਦਸਵਾਂ ਗੋਲ ਕੀਤਾ, ਉਹ 18 ਸਾਲ ਅਤੇ 11 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਉਪਲਬਧੀ ਤਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦਾ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣ ਗਿਆ।
==ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ==
ਮਬਾਪੇ ਦਾ ਜਨਮ ਪੈਰਿਸ, ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਵਿਲਫਰਿਡ ਮਬਾਪੇ ਕੈਮਰੂਨ ਤੋਂ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਏਜੰਟ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਇੱਕ ਫੁੱਟਬਾਲ ਕੋਚ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮਾਤਾ ਫੈਜ਼ਾ ਲਾਮਾਰੀ ਅਲਜੀਰੀਆ ਤੋਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਹੈਂਡਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ।&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.voanews.com/a/cameroon-football-fans-cheer-kylian-mbappe-french-player-africa-ties/4470675.html|title=Cameroon Football Fans Cheer for French Player with Ties to Africa|last=Kindzeka|first=Moki Edwin|work=VOA|access-date=2018-07-16|language=en}}&lt;/ref&gt; ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਏਥਨ ਮਬਾਪੇ ਹੈ, ਜੋ PSG ਅੰਡਰ -12 ਦੇ ਲਈ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।&lt;ref&gt;{{cite news |title=Brother of PSG star scores on his debut |url=https://www.pulse.ng/sports/football/kylian-mbappes-brother-ethan-scores-for-psg-in-debut-match-id8188670.html |accessdate=15 July 2018 |agency=Pulse |archive-date=16 ਜੁਲਾਈ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180716054110/https://www.pulse.ng/sports/football/kylian-mbappes-brother-ethan-scores-for-psg-in-debut-match-id8188670.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://dzballon.com/coupe-de-la-ligue-un-joueur-avec-des-origines-algeriennes-marque-un-triple/|title=Coupe de la Ligue: Un joueur avec des origines Algériennes marque un triplé|date=15 December 2016|publisher=Dzballon|access-date=25 ਜੁਲਾਈ 2018|archive-date=29 ਮਾਰਚ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170329235143/http://dzballon.com/coupe-de-la-ligue-un-joueur-avec-des-origines-algeriennes-marque-un-triple/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ਉਸ ਦਾ ਗੋਦ ਲਿਆ ਗਿਆ ਭਰਾ ਜਾਇਰਸ ਕੈਮਬੋ ਏਕੋਕੋ ਵੀ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ ਹੈ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.lejdd.fr/Sport/Football/Le-jeune-monegasque-Mbappe-sur-les-traces-de-Thierry-Henry-765033|title=Le jeune monégasque Mbappé sur les traces de Thierry Henry|last=JDD|first=Le|publisher=|date=20 December 2015|access-date=2 July 2018|archive-date=1 ਜੁਲਾਈ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180701194416/https://www.lejdd.fr/Sport/Football/Le-jeune-monegasque-Mbappe-sur-les-traces-de-Thierry-Henry-765033|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt; [[ਕ੍ਰਿਸਟਿਆਨੋ ਰੋਨਾਲਡੋ]] ਮਬਾਪੇ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਪਸੰਦੀਦਾ ਖਿਡਾਰੀ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਸਦੇ ਵਰਗਾ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.espn.com/soccer/soccer-transfers/story/3326678/psgs-kylian-mbappe-real-madrids-cristiano-ronaldo-was-childhood-idol|title=PSG's Kylian Mbappe: Real Madrid's Cristiano Ronaldo was childhood 'idol'|last=Garcia|first=Adriana|date=27 December 2017|website=ESPN FC|accessdate=27 December 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |title=Why Young Kylian Mbappe Spurned Chelsea and Real Madrid |url=https://bleacherreport.com/articles/2758066-why-young-kylian-mbappe-spurned-chelsea-and-real-madrid |accessdate=15 July 2018 |agency=Bleacher Report}}&lt;/ref&gt;

== ਹਵਾਲੇ ==
{{reflist}}

== ਬਾਹਰੀ ਕੜੀਆਂ ==
* [https://www.fff.fr/equipes-de-france/tous-les-joueurs/fiche-joueur/2543482609-kylian-mbappe ਕਿਲਿਆਨ ਮਬਾਪੇ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190713172402/https://www.fff.fr/equipes-de-france/tous-les-joueurs/fiche-joueur/2543482609-kylian-mbappe |date=2019-07-13 }} - ਫਰੈਂਚ ਫੁੱਟਬਾਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਫਾਇਲ
* {{FIFA player|389867}}
* {{UEFA player|250076574}}

[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1998]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫਰੈਂਚ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ]]</text>
      <sha1>4g8np23dgcufg2q07wbcva92pg82y4v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121916</id>
    <revision>
      <id>841461</id>
      <parentid>647728</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:16:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>37445</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>841461</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15698" sha1="iv5s0k4qprjgirqzqmbzgv0g1bto2t9" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| name = ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ
| nativename-a = छत्रपती शिवाजी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ
| nativename-r = 
| image = Chhatrapati Shivaji Airport Logo.svg
| image-width = 240
| image2 = Mumbai Airport.jpg
| image2-width = 240
|।ATA = BOM
|।CAO = VABB
| latd = 19 | latm = 05 | lats = 19 | latNS = N
| longd = 72 | longm = 52 | longs = 05 | longEW = E
| coordinates_region =।N
| pushpin_map =।ndia airport
| pushpin_map_caption = Location in।ndia
| pushpin_label = BOM
| type = ਜਨਤਕ 
| owner = [[ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਅਥਾਰਟੀ]]
| operator = [[ਮੁੰਬਈ]] ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਲਿਮਿਟਡ &lt;small&gt;(MIAL)&lt;/small&gt;
| city-served = [[ਮੁੰਬਈ ਮੇਟ੍ਰੋਪੋਲਿਟਨ ਖੇਤਰ]]
| location = [[ਮੁੰਬਈ ]], [[ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰਾ]] &lt;br /&gt;ਭਾਰਤ 
| opened = {{start date|1942}}
| hub = 
*[[Air।ndia]]
*[[Blue Dart Aviation]]
*[[GoAir]]
*[[IndiGo]]
*[[Jet Airways]]
*[[SpiceJet]]
*[[JetKonnect]]
| elevation-f = 37
| elevation-m = 11
| website = {{URL|http://www.csia.in/}}
| metric-rwy = y
| r1-number = 14/32
| r1-length-f = 9,760
| r1-length-m = 2,990
| r1-surface = [[Asphalt]]
| r2-number = 09/27
| r2-length-f = 12,008
| r2-length-m = 3,660
| r2-surface = Asphalt
|stat-year= 2016
|stat1-header= ਯਾਤਰੀ ਰੁਝਾਨ 
|stat1-data= 41,670,351({{increase}} 13.7%)
|stat2-header= Aircraft movements
|stat2-data= 296,634({{increase}} 10.1%)
|stat3-header= Cargo tonnage
|stat3-data= 705,249({{increase}} 1.6%)
| footnotes = Source: {{abbrlink|AAI|Airports Authority of।ndia}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.aai.aero/traffic_news/traffic_news_2015.jsp|format=jsp|title=Traffic Statistics - 2015|publisher=Aai.aero|access-date=31 December 2014|archive-date=12 ਮਾਰਚ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150312214454/http://www.aai.aero/traffic_news/traffic_news_2015.jsp|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[List of busiest airports in।ndia by passenger traffic]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.aai.aero/traffic_news/Mar2k16annex3.pdf |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2016-05-28 |archive-date=2016-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160527102138/http://www.aai.aero/traffic_news/Mar2k16annex3.pdf |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.aai.aero/traffic_news/Mar2k16annex2.pdf |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2016-05-28 |archive-date=2016-06-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160603042755/http://www.aai.aero/traffic_news/Mar2k16annex2.pdf |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.aai.aero/traffic_news/Mar2k16annex4.pdf |title=ਪੁਰਾਲੇਖ ਕੀਤੀ ਕਾਪੀ |access-date=2016-05-28 |archive-date=2016-06-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160603044056/http://www.aai.aero/traffic_news/Mar2k16annex4.pdf |dead-url=yes }}&lt;/ref&gt;
}}

'''ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ, ਮੁੰਬਈ''' ([[ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ]]: '''Chhatrapati Shivaji Maharaj International Airport, Mumbai'''; ਵਿਮਾਨਖੇਤਰ ਕੋਡ: '''BOM'''), ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ '''ਸਹਾਰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ''' ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, [[ਮੁੰਬਈ]] ਮੈਟਰੋਪੋਲੀਟਨ ਏਰੀਆ, [[ਭਾਰਤ]] ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੁੱਖ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਕੁੱਲ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਅਸਤ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੈਲੰਡਰ ਸਾਲ 2017 ਵਿੱਚ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨਾਲ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ 14 ਵਾਂ ਵਿਅਸਤ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ 28 ਵਾਂ ਵਿਅਸਤ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਸੀ।&lt;ref name=&quot;AAI Passengers 2017&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.aai.aero/sites/default/files/traffic-news/Jan2k17annex3.pdf|title=Traffic News for the month of January 2017: Annexure III|publisher=Airports Authority of India|page=3|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180202190314/https://www.aai.aero/sites/default/files/traffic-news/Jan2k17annex3.pdf|archivedate=2 February 2018|accessdate=1 March 2018|quote=January 2017: 4,114,568|url-status=live}}

* {{cite web|url=https://www.aai.aero/sites/default/files/traffic-news/Feb2k17annex3.pdf|title=Traffic News for the month of February 2017: Annexure III|publisher=Airports Authority of India|page=3|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180202190302/https://www.aai.aero/sites/default/files/traffic-news/Feb2k17annex3.pdf|archivedate=2 February 2018|accessdate=1 March 2018|quote=February 2017: 3,590,011|url-status=live}}
* {{cite web|url=https://www.aai.aero/sites/default/files/traffic-news/Mar2k17annex3R.pdf|title=Traffic News for the month of March 2017: Annexure III|publisher=Airports Authority of India|page=3|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180202190227/https://www.aai.aero/sites/default/files/traffic-news/Mar2k17annex3R.pdf|archivedate=2 February 2018|accessdate=1 March 2018|quote=March 2017: 3,674,156|url-status=live}}
* {{cite web|url=https://www.aai.aero/sites/default/files/traffic-news/Dec2k17annex3.pdf|title=Traffic News for the month of December 2017: Annexure III|publisher=Airports Authority of India|page=3|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180202190214/https://www.aai.aero/sites/default/files/traffic-news/Dec2k17annex3.pdf|archivedate=2 February 2018|accessdate=1 March 2018|quote=April–December 2017: 35,825,524|url-status=live}}Total passengers in calendar year 2018: 49,877,918&lt;/ref&gt; ਸਾਲ 2018 ਵਿਚ ਇਸਦੀ ਯਾਤਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਲਗਭਗ 49.8 ਮਿਲੀਅਨ ਸੀ। ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਕਾਰਗੋ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਵਿਅਸਤ ਹੈ। ਮਾਰਚ 2017 ਵਿੱਚ, ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਨੇ ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਰਨਵੇ ਦੇ ਨਾਲ ਲੰਡਨ ਗੈਟਵਿਕ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਅਸਤ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਮੰਨ ਲਿਆ।&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/now-mumbai-worlds-busiest-airport-with-only-one-runway/articleshow/58652790.cms|title=Now, Mumbai world's busiest airport with only one runway|author=Manju, V.|date=13 May 2017|work=The Times of India|accessdate=13 May 2017}}&lt;/ref&gt; ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦੇ ਤਿੰਨ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਟਰਮੀਨਲ ਹਨ ਜੋ ਕੁੱਲ ਭੂਮੀ ਖੇਤਰ 750 ਹੈਕਟੇਅਰ (1,850 ਏਕੜ) ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://ch2m.com/corporate/services/program-management/assets/ProjectPortfolio/CH2M-HILL-Mumbai-Airport.pdf|title=Mumbai airport|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150120175344/http://ch2m.com/corporate/services/program-management/assets/ProjectPortfolio/CH2M-HILL-Mumbai-Airport.pdf|archivedate=20 January 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ਅਤੇ ਹਰ ਦਿਨ ਲਗਭਗ 950 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੇ 9 ਦਸੰਬਰ 2018 ਨੂੰ ਇਕ ਰਿਕਾਰਡ 1,007 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਜੂਨ 2018 ਦੇ ਇਕ ਦਿਨ ਵਿਚ 1,003 ਉਡਾਣ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨਾਲੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੇ 16 ਸਤੰਬਰ 2014 ਨੂੰ ਇਕ ਘੰਟਾ ਵਿਚ ਰਿਕਾਰਡ 51 ਅੰਦੋਲਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ।&lt;ref name=&quot;The Times of India&quot;&gt;{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/mumbai/Mumbai-ATC-handles-a-record-51-flights-an-hour/articleshow/43022431.cms|title=Mumbai ATC handles a about 50 flights an hour|date=20 September 2014|work=The Times of India|access-date=29 September 2014}}&lt;/ref&gt; ਆਈ.ਜੀ.ਆਈ. ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਏਅਰਪੋਰਟ ਕੌਂਸਲ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੁਆਰਾ ਸਾਲਾਨਾ 40 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ, ਏਅਰਪੋਰਟ ਸਰਵਿਸ ਕੁਆਲਿਟੀ ਅਵਾਰਡਜ਼ 2017 ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ “ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਸਰਬੋਤਮ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ” ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਨੇ ਸਕਾਈਟਰੈਕਸ 2016 ਵਰਲਡ ਏਅਰਪੋਰਟ ਅਵਾਰਡਜ਼ ਵਿਚ “ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਸਰਬੋਤਮ ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ” ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਿੰਨ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਲੈਣ ਅਤੇ ਲੈਂਡਿੰਗ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਏਅਰਪੋਰਟ ਕੋਲਾਬਰੇਟਿਵ ਡਿਸੀਜ਼ਨ ਮੇਕਿੰਗ (ਏ-ਸੀਡੀਐਮ) ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਹੈ।&lt;ref name=&quot;ACDMBom&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.deccanherald.com/content/466035/only-2-aai-airports-making.html|title=Only 2 AAI airports are making profits|date=17 March 2015|work=[[Deccan Herald]]|access-date=21 March 2015|location=New Delhi}}&lt;/ref&gt;

ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਮੁੰਬਈ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਅਰਪੋਰਟ ਲਿਮਟਿਡ (ਐਮਆਈਏਐਲ) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਏਅਰਪੋਰਟ ਅਥਾਰਟੀ ਆਫ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਜੀਵੀਕੇ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਕਨਸੋਰਟੀਅਮ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਉੱਦਮ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ ਲਈ ਫਰਵਰੀ 2006 ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।&lt;ref name=&quot;Bidvest.co.za&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.bidvest.co.za/|title=Bidvest.co.za|publisher=Bidvest.co.za|access-date=24 August 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;APAO&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.apaoindia.com/?page_id=164|title=Mumbai International Airport Limited – MIAL|publisher=Association of Private Airport Operators|access-date=4 May 2016}}&lt;/ref&gt; ਨਵੇਂ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਟਰਮੀਨਲ ਟੀ 2 ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ 10 ਜਨਵਰੀ 2014 ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 12 ਫਰਵਰੀ 2014 ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।&lt;ref name=&quot;BS&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.business-standard.com/article/economy-policy/mumbai-airport-t2-to-open-for-passengers-on-feb-12-114011001127_1.html|title=Mumbai airport T2 to open for passengers on Feb 12|date=10 December 2013|work=[[Business Standard]]|access-date=11 December 2013}}&lt;/ref&gt; ਉਸੇ ਦਿਨ ਮੁੱਖ ਟੇਬਲ ਵੈਸਟਰਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਹਾਈਵੇ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਟਰਮੀਨਲ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਛੇ ਲੇਨ, ਐਲੀਵੇਟਿਡ ਸੜਕ ਵੀ ਉਸੇ ਦਿਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.gvk.com/ourbusiness/airports/csiamumbai.aspx|title=GVK CSIA Project|publisher=GVK Industries Ltd.|access-date=21 September 2012|archive-date=6 ਸਤੰਬਰ 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120906000533/http://www.gvk.com/ourbusiness/airports/csiamumbai.aspx|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BS1&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.business-standard.com/article/economy-policy/mumbai-airport-t2-to-open-for-passengers-on-feb-12-114011001127_1.html|title=Sahar elevated corridor: Five minute 'short-cut' to airport from Western Express High now open to public|date=13 February 2014|work=[[The Times of India]]|access-date=13 February 2014}}&lt;/ref&gt;

ਇਸ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦਾ ਨਾਂ 17 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਮਰਾਠਾ ਰਾਜਾ ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ 1999 ਵਿਚ ਪਿਛਲੇ &quot;ਸਹਾਰ ਏਅਰਪੋਰਟ&quot; ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ &quot;ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ&quot; (30 ਅਗਸਤ 2018 ਨੂੰ &quot;ਮਹਾਰਾਜ&quot; ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ) ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੀ.ਐਸ.ਆਈ.ਏ. ਦਾ ਆਈਏਟਾ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦਾ ਕੋਡ - &quot;ਬੀ.ਓ.ਐਮ&quot; - ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਨਾਮ, ਬੰਬੇ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੈਂਟਾਕਰੂਜ਼ ਦੇ ਉਪਨਗਰ ਅਤੇ ਵਿਲੇ ਪਾਰਲੇ ਈਸਟ ਦੇ ਸਹਾਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ।

== ਬਣਤਰ / ਢਾਂਚਾ ==
ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਯਾਤਰੀ ਟਰਮੀਨਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਘਰੇਲੂ ਉਡਾਣਾਂ ਲਈ ਸੈਂਟਾਕਰੂਜ਼ ਵਿਖੇ ਟਰਮੀਨਲ 1 ਅਤੇ ਸਹਿਰ ਵਿਖੇ ਟਰਮੀਨਲ 2 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਉਡਾਣਾਂ ਲਈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਟਰਮੀਨਲ ਸਮਾਨ ਏਅਰਸਾਈਡ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ 15-20 ਮਿੰਟ (ਲੈਂਡਸਾਈਡ) ਡਰਾਈਵ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

=== ਟਰਮੀਨਲ ===
ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਯਾਤਰੀ ਟਰਮੀਨਲ ਕੰਪਲੈਕਸ ਹਨ। ਸੈਂਟਾਕਰੂਜ਼ ਵਿਖੇ ਟਰਮੀਨਲ 1 ਘਰੇਲੂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਅੱਜ, ਇਹ ਸਿਰਫ ਚੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਵਾਲੀਆਂ ਉਡਾਣਾਂ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਹੈ। ਸਹਾਰ ਵਿਖੇ ਟਰਮੀਨਲ 2 ਸਾਬਕਾ ਚਾਪ-ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟਰਮੀਨਲ ਸੀ, ਅਤੇ ਅੱਜ, ਨਵੀਂ ਐਕਸ-ਆਕਾਰ ਵਾਲੀ ਇਮਾਰਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਇਕ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਟਰਮੀਨਲ ਖੁਰਾਕ ਹੈ।

== ਹਵਾਲੇ ==
{{ਹਵਾਲੇ}}

[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ]]</text>
      <sha1>iv5s0k4qprjgirqzqmbzgv0g1bto2t9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਆਰੁਦਰਾ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123903</id>
    <revision>
      <id>841448</id>
      <parentid>613291</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T04:06:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>37445</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>841448</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8163" sha1="earukydiyohqvx85uluuqbhoa948e9c" xml:space="preserve">'''ਆਰੁਦਰਾ''' (ਜਨਮ '''ਭਾਗਵਤੁਲਾ ਸਦਾਸਿਵ ਸੰਕਰਾ ਸਾਸਤਰੀ''') (31 ਅਗਸਤ, 1925 - 4 ਜੂਨ 1998) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ [[ਲੇਖਕ]], [[ਕਵੀ]], ਗੀਤਕਾਰ, ਅਨੁਵਾਦਕ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ, ਨਾਟਕਕਾਰ, ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾਹਰ ਸੀ।&lt;ref name=&quot;auto2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;hinduonnet.com&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2002/08/19/stories/2002081900840200.htm|title=The Hindu : A humanist lyricist|publisher=|archive-url=https://web.archive.org/web/20070423172226/http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2002/08/19/stories/2002081900840200.htm|archive-date=23 April 2007|access-date=19 April 2007}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070423172226/http://www.hinduonnet.com/thehindu/mp/2002/08/19/stories/2002081900840200.htm |date=23 ਅਪ੍ਰੈਲ 2007 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;thehindu.com&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/arudra-remembered/article6084432.ece|title=Arudra remembered|date=5 June 2014|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;thulika.net&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.thulika.net/2008June/arudra.html|title=Archived copy|archive-url=https://web.archive.org/web/20080803104016/http://www.thulika.net/2008June/arudra.html|archive-date=3 August 2008|access-date=2008-07-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;vedah.net&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.vedah.net/manasanskriti/bhagavatula.html|title=telugu, mana saMskriti (our culture)|publisher=|access-date=2019-12-20|archive-date=2019-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20191210181612/http://www.vedah.net/manasanskriti/bhagavatula.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ਆਰੁਦਰਾਾ ਤੇਲਗੂ ਕਵੀ [[ਸ੍ਰੀ ਸ਼੍ਰੀ (ਲੇਖਕ)|ਸ੍ਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਦਾ]] ਭਤੀਜਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਬਤੌਰ ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ, ਸੰਵਾਦ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ 1987 ਵਿੱਚ [[ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ|ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ]] ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।&lt;ref name=&quot;thehindu.com1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/arudra-remembered/article250429.ece|title=Arudra remembered|date=5 June 2009|publisher=}}&lt;/ref&gt;

== ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ==
ਆਰੁਦਰਾ ਦਾ ਜਨਮ Yelamanchili, [[ਵਿਸ਼ਾਖਾਪਟਨਮ]], [[ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼|ਆਂਧਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]], ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 31 ਅਗਸਤ 1925 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-andhrapradesh/arudra-birth-anniversary/article5081827.ece|title=Arudra birth anniversary|date=1 September 2013|publisher=}}&lt;/ref&gt; ਮੁੱਢਲੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਾਲਜ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਲਈ 1942 ਵਿੱਚ ਵਿਜੀਅਨਗਰਮ ਚਲੇ ਗਏ.&lt;ref name=&quot;auto2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;hinduonnet.com&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;thehindu.com&quot;/&gt; ਉਸ ਨੇ ''ਰੋਨਾਨਕੀ ਅਪਾਲਸਵਾਮੀ'' ਅਤੇ ''ਚਗੰਤੀ ਸੋਮਜੂਲੁ'' ਵਰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਹ [[ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ]] ਵੱਲ ਝੁਕ ਗਿਆ। ਉਹ 1943 ਵਿੱਚ ਬੈਂਡ ਬੁਆਏ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ [[ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ|ਇੰਡੀਅਨ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਵਿਚ]] ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1947 ਤਕ ਉਥੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ [[ਚੇਨਈ|ਮਦਰਾਸ]] ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੋ ਸਾਲ ''ਅਨੰਦਵਾਨੀ'' ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਸੰਪਾਦਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1949 ਵਿੱਚ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਕਈ ਫਿਲਮਾਂ ਲਈ ਗੀਤ ਅਤੇ ਸੰਵਾਦ ਲਿਖੇ। ਉਸਨੇ 1954 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖਕ ਕੇ. ਰਾਮ ਲਕਸ਼ਮੀ (ਇਕ ਕਾਲਮ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਲੇਖਕ-ਆਲੋਚਕ) ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.visitvizag.in/arudra.asp|title=Archived copy|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928131804/http://www.visitvizag.in/arudra.asp|archive-date=28 September 2007|access-date=2007-04-19}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0038010/|title=Arudra|publisher=}}&lt;/ref&gt;

== ਸਾਹਿਤਕ ਰਚਨਾ ==
''ਤਵਾਮੇਵਾਹਮ'' (ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ) ਅਤੇ ''ਸਮਗਰ ਆਂਧਰਾ ਸਾਹਿਤਮ'' (''ਤੇਲਗੁ'' ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੋਸ਼) ਉਸਦੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਲਿਖਤਾਂ ਹਨ।&lt;ref name=&quot;hinduonnet.com&quot;/&gt; ਉਸਨੇ ''ਕੂਨਲੰਮਾ ਪਦਾਲੂ'' ਵਰਗੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ''ਲਿਖੀਆਂ'', [[ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ|ਦੂਸਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ]] ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾ ਦਿੱਤੀ।&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=ObFCT5_taSgC|title=Encyclopaedia of Indian Literature: A-Devo|last=Datta|first=Amaresh|date=1 January 1987|publisher=Sahitya Akademi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;Aarudra, 'Samagra Andhra Sahityam' (1968). Reprinted in 1989&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Aarudra, 2005&quot;&gt;Aarudra, 'Samagra Aaandhra Saahityam' (2005): Revised and Reprinted, Published by Telugu Akademi, Hyderabad.&lt;/ref&gt; ਉਸ ਨੇ [[ਤਮਿਲ਼ ਭਾਸ਼ਾ|ਤਾਮਿਲ]] ਗ੍ਰੰਥ ਤਿਰੁਕੁਰਾਲ ਦਾ ਤੇਲਗੂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਹ ''ਅਭਯੁਦਇਆ ਰਚੈਯਤਲਾ ਸੰਘਮ'' ਵਰਗੇ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਸਕੂਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ।&lt;ref name=&quot;thehindu.com2&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/thehindu/br/2002/05/14/stories/2002051400130303.htm|title=The Hindu : Collection of essays|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;thehindu.com3&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/muddubidda-1956/article6641010.ece|title=MUDDUBIDDA (1956)|date=28 November 2014|publisher=}}&lt;/ref&gt;

=== ਤਵਮੇਵਾਹਮ ===
1948 ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ''ਤਵਾਮੇਵਾਹਮ'' [[ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਸਟੇਟ|ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਰਿਆਸਤ]] ਵਿੱਚ ਰਜ਼ਾਕਾਰ ਲਹਿਰ ਦੌਰਾਨ ਸਮਕਾਲੀ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਬਦਅਮਨੀ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਸੀ।&lt;ref name=&quot;thehindu.com1&quot;/&gt; [[ਨਿਜ਼ਾਮ ਹੈਦਰਾਬਾਦ|ਨਿਜ਼ਾਮ]] ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਰਜ਼ਾਕਾਰ ਅਤਿਆਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਪਾਂਸਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜੋ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਉਖਾੜ ਸੁੱਟਣਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਕਾਵਯਮ ਵਿੱਚ, ਮੌਤ ਨੇ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, &quot;ਤੂੰ ਅਤੇ ਮੈਂ ਇਕੋ (ਤਵਮੇਵਾਹਮ) ਹਾਂ&quot;।&lt;ref name=&quot;hinduonnet.com&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;thehindu.com2&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;thehindu.com3&quot;/&gt;&lt;ref&gt;Aarudra, 'Vennela-vesavi', Navodaya Publishers, Vijayawada, 1977&lt;/ref&gt;
==ਹਵਾਲੇ==
{{ਹਵਾਲੇ}}

[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਸਤਿਕ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਕਵੀ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1998]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1925]]</text>
      <sha1>earukydiyohqvx85uluuqbhoa948e9c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਕਲੋਗਨੋਲਾ ਐ ਕੋਲੀ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129269</id>
    <revision>
      <id>841450</id>
      <parentid>528646</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T05:33:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>37445</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>841450</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3600" sha1="mg0873hiv15c1xkqltckhpsw1llw7sm" xml:space="preserve">{{Infobox Italian comune|name=Colognola ai Colli|elevation_footnotes=|area_total_km2=20.8|population_footnotes=&lt;ref name=&quot;istat&quot;&gt;All demographics and other statistics: Italian statistical institute [[National Institute of Statistics (Italy)|Istat]].&lt;/ref&gt;|population_total=8688|population_as_of=30 June 2017|pop_density_footnotes=|population_demonym=Colognolesi|elevation_m=80|mayor=Claudio Carcereri De Prati|twin1=|twin1_country=|saint=St. Blaise|day=February 3|postal_code=37030|area_code=045|website={{official website|http://www.triveneto.it/colognola/}}|area_footnotes=|mayor_party=|official_name=Comune di Colognola ai Colli|image_map=|native_name=|image_skyline=Colognola_vigne.jpg|imagesize=|image_alt=|image_caption=Vines in Colognola|image_shield=Colognola ai Colli-Stemma.png|shield_alt=|map_alt=|frazioni=Monte con Villa (''comune'' seat), San Zeno, Pieve, Stra e San Vittore|map_caption=|pushpin_label_position=|pushpin_map_alt=|coordinates={{coord|45|26|N|11|12|E|type:city(7,481)_region:IT|display=inline,title}}|coordinates_footnotes=|region=[[Veneto]]|province=[[Province of Verona|Verona]] (VR)|footnotes=}}
'''ਕਲੋਗਨੋਲਾ ਐ ਕੋਲੀ''' [[ਇਤਾਲਵੀ]] ਖੇਤਰ [[ਵੈਨੇਤੋ]] ਦੇ ਵੇਰੋਨਾ ਸੂਬੇ ਦਾ ਕਮਿਉਨ (ਮਿਊਂਸੀਪਲ) ਹੈ, ਜੋ ਕਿ [[ਵੈਨਿਸ]] ਤੋਂ ਲਗਭਗ 90 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (56 ਮੀਲ) ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਵੇਰੋਨਾ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ (9 ਮੀਲ) ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ।

ਕਲੋਗਨੋਲਾ ਐ ਕੋਲੀ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਨਗਰ ਪਾਲਿਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਹੈ: [[ਬੇਲਫਿਓਰ]], ਕੈਲਡੀਏਰੋ, [[ਕਾਜ਼ਾਨੋ ਡੀ ਟ੍ਰਾਮਿਗਨਾ]], ਇਲਾਸੀ, ਲਾਵਾਗਨੋ ਅਤੇ ਸੋਏਵ ਆਦਿ।

== ਮੁੱਖ ਸਥਾਨ ==

* ਚਰਚ ਆਫ ਸੈਂਟਾ ਮਾਰੀਆ ਡੇਲਾ ਪਾਈਵ (12 ਵੀਂ ਸਦੀ)। ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਸੀ ਜੋ ਰੋਮਨ ਦੇਵਤਾ ਬੁਧ ਨੂੰ ਸਮਰਪਤ ਸੀ।

== ਮੁੱਖ ਉਤਪਾਦ ==

* 'ਵਾਈਨਜ਼: ਵੈਲਪੋਸੀਲਾ ਡੀਓਸੀ, ਅਮਰੋਨ ਡੀਓਸੀ ਅਤੇ ਰੀਸੀਓਟੋ ਸੋਏਵ ਡੀਓਸੀ &quot;ਬੀਸੀ&quot; (ਮਟਰ): ਇਹ ਉਤਪਾਦ ਕਲੋਗਨੋਲਾ ਐ ਕੋਲੀ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਵੇਰੋਨਾ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਮਈ ਵਿੱਚ, ਕਲੋਗਨੋਲਾ ਦੇ ਮਟਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਤਿਉਹਾਰ ਵੀ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: &quot;ਲਾ ਸਗਰਾ ਡੇਈ ਬੀਸੀ&quot;। ਆਮ ਪਕਵਾਨ ਨੂੰ 'ਰਿਸੀ ਏ ਬੀਸੀ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਟਰ ਦੇ ਨਾਲ ਰਿਸੋਟੋ।

== ਭੈਣ ਸ਼ਹਿਰ ==

* {{ਝੰਡਾ ਤਸਵੀਰ|Romania}} [[Răcunciuni|Răcăciuni]] ([[ਰੋਮਾਨੀਆ|Romania]])

== ਹਵਾਲੇ ==
{{ਹਵਾਲੇ}}

== ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ ==

* [http://www.comunecolognola.it/ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈਬਸਾਈਟ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220104033618/https://www.comunecolognola.it/ |date=2022-01-04 }} 
{{Clear}}

[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੈਨੇਤੋ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਕਸਬੇ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਵੇਰੋਨਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੇ ਕਮਿਉਨ]]</text>
      <sha1>mg0873hiv15c1xkqltckhpsw1llw7sm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਦੀਪਿਕਾ ਸਿੰਘ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>131906</id>
    <revision>
      <id>841465</id>
      <parentid>838114</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:37:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>37445</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>841465</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19805" sha1="nnpb4wx5jvjvh9ug9n3n1fd47gjwzbk" xml:space="preserve">
{{Infobox person|name=ਦੀਪਿਕਾ ਸਿੰਘ|image=Deepika Singh at Zee Gold Awards 2019.jpg|caption=ਜ਼ੀ ਗੋਲਡ ਅਵਾਰਡ 2019 ਵਿਚ।|birth_name=|birth_date={{birth date and age|df=y|1989|7|26}}&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.tellychakkar.com/news/deepika-singh-says-there-no-better-gift-gift-love | title=Deepika Singh says there is no better gift than the gift of love | publisher=Tellychakkar.com | date=26 July 2012 | accessdate=27 July 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120925233848/http://www.tellychakkar.com/news/deepika-singh-says-there-no-better-gift-gift-love# | archive-date=25 September 2012 | url-status=dead}}&lt;/ref&gt;|birth_place=[[ਦਿੱਲੀ]], ਭਾਰਤ|nationality=ਭਾਰਤੀ|other_names=ਦੀਪਿਕਾ ਸਿੰਘ ਗੋਇਲ&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Mukherjee |first1=Shreya |title=Bhai Dooj in Covid-19 times: Actors talk about rejoicing the siblings bond and their plans for an e-celebration this year |url=https://www.hindustantimes.com/tv/bhai-dooj-in-covid-19-times-actors-talk-about-rejoicing-the-siblings-bond-and-their-plans-for-an-e-celebration-this-year/story-mbhkQ5agunlQwthRnKFqPJ.html |access-date=14 December 2020 |work=Hindustan Times |date=16 November 2020 |language=en}}&lt;/ref&gt;|known_for=&quot;ਦੀਆ ਔਰ ਬਾਤੀ ਹਮ&quot;|occupation=ਅਦਾਕਾਰਾ|years_active=2011–ਹੁਣ|height=|spouse={{Marriage|ਰੋਹਿਤ ਰਾਜ ਗੋਇਲ|2014}}|children=1|alma_mater=[[ਪੰਜਾਬ ਟੈਕਨੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]]|education=ਐਮ.ਬੀ.ਏ. ਡਿਗਰੀ}}'''ਦੀਪਿਕਾ ਸਿੰਘ''' (ਜਨਮ 26 ਜੁਲਾਈ 1989) ਇੱਕ [[ਭਾਰਤ|ਭਾਰਤੀ]] ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ।&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.freepressjournal.in/entertainment/television/delhi-govt-reaches-out-to-diya-aur-baati-hum-actress-deepika-singh-after-video-seeking-cm-kejriwals-help-goes-viral|title=Delhi govt reaches out to 'Diya Aur Baati Hum' actress Deepika Singh, after video seeking CM Kejriwal's help goes viral|access-date=2021-01-05|archive-date=2020-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200826195535/https://www.freepressjournal.in/entertainment/television/delhi-govt-reaches-out-to-diya-aur-baati-hum-actress-deepika-singh-after-video-seeking-cm-kejriwals-help-goes-viral|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ਉਹ [[ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ]] ਸੀਰੀਜ਼ 'ਦੀਯਾ ਹੋਰ ਬਾਤੀ ਹਮ' ਵਿਚ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://starplus.startv.in/show/diya-aur-baati-hum/about_134.aspx|title=About Diya Aur Baati Hum|publisher=Star Plus|access-date=27 May 2012|archive-date=19 ਨਵੰਬਰ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111119042152/http://starplus.startv.in/show/diya-aur-baati-hum/about_134.aspx|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

== ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ==
ਸਿੰਘ ਨੇ [[ਪੰਜਾਬ ਟੈਕਨੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]] ਵਿਖੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਵਿਚ [[ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਬਿਜ਼ਨਸ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ|ਬਿਜ਼ਨਸ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ]] ਵਿਚ ਮਾਸਟਰ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-12-26/tv/30558494_1_telly-ips-officer-delhiite|title=Deepika Singh's study interests|last=Shruti Jambhekar|date=26 December 2011|work=[[The Times of India]]|access-date=22 July 2012|archive-date=6 ਅਗਸਤ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130806115209/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-12-26/tv/30558494_1_telly-ips-officer-delhiite|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

== ਕਰੀਅਰ ==
ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2011 ਵਿਚ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ 'ਤੇ ਸੰਧਿਆ ਕੋਠਾਰੀ ਦੀ ਹਿੱਟ ਸੀਰੀਅਲ 'ਦੀਯਾ ਹੋਰ ਬਾਤੀ ਹਮ' ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bestmediainfo.com/2011/08/star-plus-launches-new-fiction-property-diya-aur-baati-hum/|title=Star Plus launches new fiction property Diya Aur Baati Hum|website=Best Media Info|access-date=13 August 2019}}&lt;/ref&gt; ਉਸਨੇ 5 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਜਦ ਤੱਕ ਸਤੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਅ ਪ੍ਰਸਾਰਤ ਹੋਣਾ ਬੰਦ ਨੀ ਹੋਇਆ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/television/news/2016/diya-aur-baati-hum-completes-5-years-celebration-time-on-the-sets-pics-239372.html|title=Diya Aur Baati Hum Completes 5 Glorious Years; It's Celebration Time On The Sets Of The Show! [PICS]|date=30 August 2016|website=Filmibeat|language=en|access-date=13 August 2019}}&lt;/ref&gt; 

2018 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵੈਬਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਦ ਰੀਅਲ ਸੋਲਮੇਟ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ 2014 ਅਤੇ 2019 ਵਿੱਚ [[ਏਕਤਾ ਕਪੂਰ]] ਦੀ ਬਾਕਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲੀਗ  ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤਿਯੋਗੀ ਬਣੀ ਸੀ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.catchnews.com/television-news/diya-aur-baati-hum-fame-deepika-singh-aka-sandhya-all-set-to-sizzle-on-the-pitch-in-bcl-post-maternity-leave-159535.html|title=Diya Aur Baati Hum fame Deepika Singh aka Sandhya all set to sizzle on the pitch in BCL post maternity leave|website=CatchNews.com|language=en|access-date=13 August 2019}}&lt;/ref&gt; ਸਾਲ 2019 ਵਿਚ ਸਿੰਘ ਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰੀ ਵਿਚ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕਲਰਜ਼ ਟੀਵੀ ਦੇ ਅਲੌਕਿਕ ਸ਼ੋਅ 'ਕਵਚ.....ਮਹਾਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ' ਵਿਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸਨੇ ਜੁੜਵਾਂ ਭੈਣਾਂ ਸੰਧਿਆ ਅਤੇ ਸਾਕਸ਼ੀ ਪਟਵਾਰਧਨ ਦੀ ਦੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/kawach-2-new-promo-of-deepika-singh-and-namik-pauls-show-will-send-shivers-down-your-spine/articleshow/68993002.cms|title=Kawach 2: New promo of Deepika Singh and Namik Paul's show will send shivers down your spine – Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=13 August 2019}}&lt;/ref&gt;

ਉਹ [[ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ]] ਦੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੋਅ 'ਗੁਮ ਹੈ ਕਿਸਕੇ ਪਿਆਰ ਮੇਂ' ਵਿੱਚ ਸੰਧਿਆ ਰਾਠੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

== ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ==
ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰੋਹਿਤ ਰਾਜ ਗੋਇਲ ਨਾਲ 2 ਮਈ 2014 ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/mumbai/Actress-Deepika-Singh-ties-the-knot-with-director-Rohit-Raj-Goyal-in-Mumbai-Deepika-Singh-marries-director-Rohit-Raj-Goyal/articleshow/34592228.cms|title=Actress Deepika Singh ties the knot with director in Mumbai – Times of India ►|website=The Times of India|language=en|access-date=13 August 2019}}&lt;/ref&gt; ਜਨਵਰੀ 2017 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.abplive.in/television/good-news-deepika-singh-aka-sandhya-of-diya-aur-baati-hum-is-pregnant-479382|title=Good News: Bigg Boss 10 winner Deepika Singh aka Sandhya of 'Diya Aur Baati Hum' is PREGNANT!|access-date=13 January 2017|archive-date=14 ਜਨਵਰੀ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170114183449/http://www.abplive.in/television/good-news-deepika-singh-aka-sandhya-of-diya-aur-baati-hum-is-pregnant-479382|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt; ਮਈ 2017 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਲੜਕੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/diya-aur-baati-hum-actress-deepika-singh-blessed-with-a-son-lifetv/1/959717.html|title=Diya Aur Baati Hum actress Deepika Singh blessed with a son|access-date=21 May 2017}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/deepika-singh-celebrates-sons-2nd-birthday-regrets-she-couldnt-spend-the-whole-day-with-her-baby/articleshow/69423307.cms|title=Deepika Singh celebrates son's 2nd birthday, regrets she couldn't spend the whole day with her baby – Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=13 August 2019}}&lt;/ref&gt; ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਬਰੇਕ ਲੈ ਲਿਆ। &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/deepika-singh-opens-up-on-quitting-career-for-family-life-at-peak-and-returning-to-work-after-2-years-with-kawach-2/photostory/69441996.cms|title=Working with costars in Kawach 2|date=22 May 2019|website=The Times of India|language=en|access-date=13 August 2019}}&lt;/ref&gt;

ਸਿੰਘ ਕਲਾਸੀਕਲ [[ਉੜੀਸੀ|ਓਡੀਸੀ ਨਾਚ]] ਫਾਰਮ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/kawach-2-fame-deepika-singh-gets-trolled-for-her-odissi-dance-posture-actress-gives-a-fitting-reply/articleshow/69691807.cms|title=Kawach 2 fame Deepika Singh gets trolled for her Odissi dance posture; actress gives a fitting reply – Times of India|website=The Times of India|language=en|access-date=13 August 2019}}&lt;/ref&gt;

== ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! ਸਾਲ
! ਸ਼ੋਅ 
! ਭੂਮਿਕਾ
! ਨੋਟਸ
|-
| 2011–2016 
| ਦੀਯਾ ਔਰ ਬਾਤੀ ਹਮ 
| ਆਈ.ਪੀ.ਐਸ. ਸੰਧਿਆ ਕੁਠਾਰੀ/ਸੰਧਿਆ ਸੂਰਜ ਰਾਠੀ 
| ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਅਨਾਸ ਰਾਸ਼ਿਦ ਦੇ ਵਿਰੋਧ 'ਚ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/tv/i-was-tired-of-doing-15-hours-shift-for-diya-aur-baati-hum-everyday-deepika-singh/story-SzNTnqg2fc7WSZ7bBGtv5I.html|title=I was tired of doing 15 hours shift for Diya Aur Baati Hum everyday: Deepika Singh|date=7 January 2017|website=Hindustan Times|language=en|access-date=13 August 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=3 | 2011 
| ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਾ ਹਰ ਰੰਗ ...ਗੁਲਾਲ 
| rowspan=&quot;6&quot; | ਸੰਧਿਆ 
| ਦੀਯਾ ਔਰ ਬਾਤੀ ਹਮ ਦੀ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ 
|-
| ਇਸ ਪਿਆਰ ਕੋ ਕਯਾ ਨਾਮ ਦੂਂ?
| rowspan=4 | ਮਹਿਮਾਨ
|-
| ਰੁਕ ਜਾਨਾ ਨਹੀਂ
|-
| rowspan=2| 2012 
| ਏਕ ਹਜਾਰੋਂ ਮੇਂ ਮੇਰੀ ਬਹਨਾ ਹੈ
|-
| ਮਨ ਕੀ ਆਵਾਜ਼ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ
|-
| 2012; 2016 
| ਯੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਯਾ ਕਹਲਾਤਾ ਹੈ
| ਮਹਿਮਾਨ
|-
| 2012
| ''ਨੱਚ ਬੱਲੀਏ 5''
| rowspan=&quot;2&quot; | ਖ਼ੁਦ
| [[ਨੀਲੂ ਵਘੇਲਾ]] ਅਤੇ ਅਰਵਿੰਦ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ
|-
| 2013 
| ''ਨੱਚ ਬੱਲੀਏ 6''
| ਕਨਿਕਾ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ ਅਤੇ ਅੰਕੁਰ ਘਈ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ
|-
| 2014 
| ਬਾਕਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲੀਗ 
| ਪ੍ਰਤਿਯੋਗੀ 
| ਦਿੱਲੀ ਡਰੈਗਨ ਦੀ ਖਿਡਾਰੀ
|-
| 2014 
| ਯੇ ਹੈ ਮੁਹਬਤੇਂ 
| rowspan=&quot;5&quot; |ਸੰਧਿਆ 
| ਮਹਿਮਾਨ, [[ਹੀਨਾ ਖਾਨ]] ਅਤੇ ਦੇਵੋਲਿਨਾ ਬੈਟਰਜੀ ਨਾਲ
|-
| rowspan=3 | 2015 
| ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਹੀਰੋ 
| ਮਹਿਮਾਨ 
|-
| ਤੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਮੇਂ
| ਦਵਿਆਂਕਾ, [[ਹੀਨਾ ਖਾਨ]] ਅਤੇ ਦੇਵੋਲਿਨਾ ਬੈਟਰਜੀ ਨਾਲ
|-
| ਕਾਮੇਡੀ ਕਲਾਸਸ
| ਖੁਦ
|-
| 2016
| ਸਾਥ ਨਿਭਾਨਾ ਸਾਥੀਆ
| ਕਰਨ ਵਾਹੀ ਨਾਲ ਡਾਂਸ
|-
| 2017 || ਤੂੰ ਸੂਰਜ ਮੈਂ ਸਾਂਝ ਪੀਆਜੀ || ਸੰਧਿਆ || ਕੈਮਿਓ (ਸਿਰਫ ਫਲੈਸ਼ਬੈਕ)&lt;ref name=return&gt;{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/diya-aur-baati-hum-sequel-to-be-titled-tu-sooraj-main-saanjh-piyaji/articleshow/57245632.cms|title='Diya Aur Baati Hum' sequel to be titled 'Tu Sooraj Main Saanjh Piyaji'|work=[[The Times of India]]|date=20 February 2017|access-date=9 August 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2019 || ''ਕਿਚਨ ਚੈਂਪੀਅਨ 5'' || rowspan=&quot;2&quot; | ਪ੍ਰਤਿਯੋਗੀ || [[ਅੰਤਾਰਾ ਬਿਸਵਾਸ]] ਨਾਲ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/television/reality-tv/story/diya-aur-baati-hum-s-deepika-singh-to-make-a-comeback-alongside-rashami-desai-and-arjun-bijlani-1460881-2019-02-20|title=Diya Aur Baati Hum's Deepika Singh to make a comeback alongside Rashami Desai and Arjun Bijlani|last=DelhiFebruary 20|date=20 February 2019|website=India Today|language=en|access-date=13 August 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/tv/hindi/arjun-bijlani-rashami-desai-deepika-singh-enjoy-with-kids-on-kitchen-champion/videoshow/68100658.cms|title=Arjun Bijlani, Rashami Desai, Deepika Singh enjoy with kids on Kitchen Champion {{!}} TV – Times of India Videos|website=timesofindia.indiatimes.com|access-date=13 August 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''ਬਾਕਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲੀਗ 4''|| ਚੇਨਈ ਸਵੇਗਰ ਦੀ ਖਿਡਾਰੀ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tribuneindia.com/news/life-style/new-innings/765001.html|title=New innings|date=28 April 2019|website=The Tribune India|access-date=5 ਜਨਵਰੀ 2021|archive-date=13 ਅਗਸਤ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190813161520/https://www.tribuneindia.com/news/life-style/new-innings/765001.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=2 | 2019 || ''ਕਵਚ.....ਮਹਾਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ'' || ਸੰਧਿਆ ਪਟਵਾਰਧਨ/ਸੰਧਿਆ ਅੰਗਦ ਜਿੰਦਲ/ਸਾਖਸ਼ੀ ਪਟਵਾਰਧਨ/ਸਾਖਸ਼ੀ ਕਪਿਲ ਸਲੋਗਨਧਰ 
| ਮੁੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਭੂਮਿਕਾ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mid-day.com/articles/deepika-singh-wanted-to-lose-weight-before-signing-a-show/21124177|title=Deepika Singh: Wanted to lose weight before signing a show|date=11 June 2019|website=mid-day|language=en|access-date=13 August 2019|archive-date=15 ਅਗਸਤ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200815143904/https://www.mid-day.com/articles/deepika-singh-wanted-to-lose-weight-before-signing-a-show/21124177|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/television/soaps/story/deepika-singh-on-comeback-post-motherhood-didn-t-want-to-feel-guilty-10-15-years-later-1533647-2019-05-24|title=Deepika Singh on comeback post motherhood: Didn't want to feel guilty 10–15 years later|date=24 May 2019|website=India Today|language=en|access-date=13 August 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''ਬਿੱਗ ਬੌਸ 13''
| ਖ਼ੁਦ
| ਮਹਿਮਾਨ
|-
|2020
|ਗੁਮ ਹੈ ਕਿਸਕੇ ਪਿਆਰ ਮੇਂ
|ਆਈ.ਪੀ.ਐਸ. ਰਾਠੀ
|ਮਹਿਮਾਨ
|}

==ਅਵਾਰਡ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! ਸਾਲ !! ਸ਼੍ਰੇਣੀ !! ਭੂਮਿਕਾ !! ਸ਼ੋਅ  !! ਨੋਟਸ
|-
! colspan=&quot;5&quot; |ਇੰਡੀਅਨ ਟੈਲੀ ਅਵਾਰਡ
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2012
| ਬੈਸਟ ਐਕਟਰਸ ਪਾਪੁਲਰ
| rowspan=&quot;6&quot; |''ਸੰਧਿਆ ਰਾਠੀ''
| rowspan=&quot;6&quot; | ''ਦੀਯਾ ਔਰ ਬਾਤੀ ਹਮ''
|{{won}}
|-
| ''ਬੈਸਟ ਫ੍ਰੈਸ ਨਿਊ ਫੇਸ (ਫ਼ੀਮੇਲ)''
|{{nom}}
|-
| ''ਬੈਸਟ ਓਨਸਕ੍ਰੀਨ ਕਪਲ (ਅਨੀਸ ਰਸ਼ੀਦ ਨਾਲ)''
|{{nom}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2013
| ''ਬੈਸਟ  ਓਨਸਕ੍ਰੀਨ ਕਪਲ''
|{{nom}}
|-
|''ਬੈਸਟ ਐਕਟਰਸ ਇਨ ਲੀਡ ਰੋਲ''
|{{won}}
|-
|2015
|''ਬੈਸਟ ਓਨਸਕ੍ਰੀਨ ਕਪਲ''
|{{nom}}
|-
! colspan=&quot;5&quot; |ਜ਼ੀ ਗੋਲਡ ਅਵਾਰਡ
|-
|2012
| ''ਬੈਸਟ ਗੋਲਡ ਡੈਬਿਉ (ਫ਼ੀਮੇਲ)''
| rowspan=&quot;4&quot; |''ਸੰਧਿਆ ਰਾਠੀ''
| rowspan=&quot;4&quot; | ''ਦੀਯਾ ਔਰ ਬਾਤੀ ਹਮ''
| rowspan=&quot;1&quot; {{won}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2013
|''ਬੈਸਟ ਐਕਟਰ (ਫ਼ੀਮੇਲ)''
| rowspan=&quot;3&quot; {{nom}}
|-
|''ਮੋਸਟ ਪਾਪੁਲਰ ਜੋੜੀ''
|-
|2015
|''ਬੈਸਟ ਐਕਟਰ (ਫ਼ੀਮੇਲ)''
|-
! colspan=&quot;5&quot; |ਬਿਗ ਸਟਾਰ ਯੰਗ ਇੰਟਰਟੈਂਨਰ ਅਵਾਰਡ
|-
|2012
| ''ਸੁਪਰਹਿੱਟ ਟੀਵੀ ਸਟਾਰ ਫ਼ੀਮੇਲ''
| rowspan=&quot;1&quot; |''ਸੰਧਿਆ ਰਾਠੀ''
| rowspan=&quot;1&quot; | ''ਦੀਯਾ ਔਰ ਬਾਤੀ ਹਮ''
|{{won}}
|-
! colspan=&quot;5&quot; |ਲੋਇਨਜ਼ ਗੋਲਡ ਅਵਾਰਡ
|-
|2012
| ''ਬੈਸਟ ਜੋੜੀ (ਅਨੀਸ ਰਾਸ਼ਿਦ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ)''
| rowspan=&quot;1&quot; |''ਸੰਧਿਆ ਰਾਠੀ''
| rowspan=&quot;1&quot; | ''ਦੀਯਾ ਔਰ ਬਾਤੀ ਹਮ''
|{{won}}
|-
! colspan=&quot;5&quot; |ਹੀਰਾ ਮਾਨੇਕ ਅਵਾਰਡ
|-
|2012
| ''ਬੈਸਟ ਟੀਵੀ ਐਕਟਰਸ''
| rowspan=&quot;1&quot; |''ਸੰਧਿਆ ਰਾਠੀ''
| rowspan=&quot;1&quot; | ''ਦੀਯਾ ਔਰ ਬਾਤੀ ਹਮ''
|{{won}}
|-
! colspan=&quot;5&quot; |ਨਿਕਲੋਦਡੀਅਨ ਕਿਡ'ਜ ਚੋਇਸ ਅਵਾਰਡ
|-
|2013
|ਬੈਸਟ ਟੀਵੀ ਕਰੈਕਟਰ ਅਵਾਰਡ
| rowspan=&quot;1&quot; |''ਸੰਧਿਆ ਰਾਠੀ''
| rowspan=&quot;1&quot; | ''ਦੀਯਾ ਔਰ ਬਾਤੀ ਹਮ''
|{{nom}}
|-
! colspan=&quot;5&quot; |ਇੰਡੀਅਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਕਾਦਮੀ ਅਵਾਰਡ&lt;ref name=&quot;ita&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.indiantelevisionacademy.com/site/awards_hhita_details_new.php?year=2014|title=IndianTelevisionAcademy.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20141107232303/http://www.indiantelevisionacademy.com/site/awards_hhita_details_new.php?year=2014#|archive-date=7 November 2014|url-status=dead|access-date=31 March 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2014
|''ਦੇਸ਼ ਕੀ ਧੜਕਨ''
| rowspan=&quot;2&quot; |''ਸੰਧਿਆ ਰਾਠੀ''
| rowspan=&quot;2&quot; | ''ਦੀਯਾ ਔਰ ਬਾਤੀ ਹਮ''
|{{won}}&lt;ref name=ita /&gt;
|-
|''ਬੈਸਟ ਐਕਟਰਸ – ਡਰਾਮਾ''
| rowspan=&quot;1&quot; {{nom}}
|-
! colspan=&quot;5&quot; |ਬਿਗ ਇੰਟਰਟੈਂਨਰ ਅਵਾਰਡ
|-
|2014
|''ਮੋਸਟ  ਇੰਟਰਟੈਂਨਿੰਗ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਐਕਟਰ  – ਫ਼ੀਮੇਲ''
| rowspan=&quot;1&quot; |''ਸੰਧਿਆ ਰਾਠੀ''
| rowspan=&quot;1&quot; | ''ਦੀਯਾ ਔਰ ਬਾਤੀ ਹਮ''
|{{nom}}
|-
|}

==ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ==
{{Commons category}}
* {{Official website|http://www.imdeepikasingh.com/}}
* {{IMDb name|nm5299972}}

== ਹਵਾਲੇ ==
{{ਹਵਾਲੇ}}
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1989]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਟੈਲੀਵਿਜਨ ਦੀਆਂ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]]</text>
      <sha1>nnpb4wx5jvjvh9ug9n3n1fd47gjwzbk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਬਟਰ ਚਿਕਨ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>135403</id>
    <revision>
      <id>841471</id>
      <parentid>789239</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T11:04:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>37445</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>841471</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12058" sha1="fudzn5lkgu1qdfkyuydamri0xhnbmf6" xml:space="preserve">{{Infobox prepared food|name=Butter chicken|image=Chicken makhani.jpg|caption=Butter chicken|alternate_name=Murgh makhani|country=[[India]]|region=[[Punjab]]&lt;ref name=&quot;sunday-guardian.com&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sunday-guardian.com/investigation/partition-brought-moti-mahal-a-landmark-in-indias-culinary-history-to-central-delhi|title=Partition brought Moti Mahal, a landmark in India's culinary history, to central Delhi|website=www.sunday-guardian.com|access-date=16 July 2018|archive-date=11 ਜੂਨ 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150611000137/http://www.sunday-guardian.com/investigation/partition-brought-moti-mahal-a-landmark-in-indias-culinary-history-to-central-delhi|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;motimahal.in&quot;&gt;{{cite web|url=http://motimahal.in/delhis-original-butter-chicken-the-hindustan-times/|title=Delhi's original butter chicken – The Hindustan Times |access-date=16 July 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Siciliano-Rosen&quot;&gt;{{cite web|first=Laura|last=Siciliano-Rosen|url=https://books.google.com/books?id=NYfeAgAAQBAJ&amp;q=kundan+lal+gujral+hindu+partition&amp;pg=PT53|title=Delhi Food and Travel Guide: The inside scoop on the best North Indian foods|date = 13 January 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite book|last1=Gujral|first1=Monish|title=On the Butter Chicken Trail: A Delhi Darbar Cookbook|date=7 March 2013|publisher=Penguin India|location=Delhi, India|isbn=9780143419860|edition=1.0}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{cite book|last1=Hosking|first1=Richard|title=Authenticity in the kitchen : proceedings of the Oxford Symposium on food and cookery 2005|url=https://archive.org/details/authenticityinki0000oxfo|date=8 August 2006|publisher=Prospect Books|location=Blackawton|isbn=9781903018477|page=[https://archive.org/details/authenticityinki0000oxfo/page/393 393]|edition=1}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.indianstreetfoodco.com/blog/2016/8/8/origin-of-butter-chicken-indian-or-english|title=Origin of Butter Chicken – Indian or English?|website=Indian Street Food Co.|access-date=10 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170909004555/http://www.indianstreetfoodco.com/blog/2016/8/8/origin-of-butter-chicken-indian-or-english|archive-date=9 September 2017|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.hospitalitybizindia.com/detailNews.aspx?aid=27842&amp;sid=44|title=Hospitality Biz India :: ICC 2017 by IFCA - Showcasing the culinary spirit of IndiaKundan|website=www.hospitalitybizindia.com|access-date=2021-05-25|archive-date=2020-12-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20201202130625/http://www.hospitalitybizindia.com/detailNews.aspx?aid=27842&amp;sid=44|dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;|creator=[[Kundan Lal Gujral]]&lt;ref&gt;{{cite web |title=Recipe: Chef Monish Gujral shares the knowhow of their famed Signature Butter Chicken |url=https://www.indulgexpress.com/life-style/recipe1/2020/jan/10/recipe-chef-monish-gujral-shares-the-knwohow-of-their-famed-signature-butter-chicken-21344.html |website=www.indulgexpress.com}}&lt;/ref&gt; and [[Kundan Lal Jaggi]]|course=curry|served=|main_ingredient=[[Butter]], [[tomato]]es, [[chicken]]|variations=[[Paneer makhani]], [[dal makhani]]|calories=|other=}}

'''ਬਟਰ ਚਿਕਨ''' ਜਾਂ '''''ਮੁਰਗ ਮੱਖਣੀ  ('''''{{IPA-hns|mʊrg ˈmək.kʰə.ni|pron}}) ਇੱਕ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਟਮਾਟਰ, ਮੱਖਣ ਅਤੇ ਕਰੀਮ ਸਾਸ ਵਿੱਚ ਚਿਕਨ ਕੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਕੜ੍ਹੀ ਜਾਂ ਕਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ [[ਭਾਰਤੀ ਉਪਮਹਾਂਦੀਪ|ਭਾਰਤ]] ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਇਹ ਚਿਕਨ ਟਿੱਕਾ ਮਸਾਲੇ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਜੋ ਟਮਾਟਰ ਦੀ ਗ੍ਰੈਵੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sonomamag.com/a-butter-chicken-vs-tikka-masala-showdown-at-cumin-in-santa-rosa/|title=A Butter Chicken Vs. Tikka Masala Showdown at Cumin in Santa Rosa|last=Irwin|first=Heather|date=September 2019|website=[[Sonoma Magazine]]|publisher=[[SMI Media]]|access-date=11 April 2021}}&lt;/ref&gt;

== ਇਤਿਹਾd ==
ਕਰੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.menumag.ca/2019/04/11/butter-chicken-a-brief-history/|title=Butter chicken: A brief history|date=11 April 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://motimahal.in/delhis-original-butter-chicken-the-hindustan-times/|title=Delhi's original butter chicken|date=8 July 2010|website=The Hindustan Times}}&lt;/ref&gt; ਕੁੰਦਨ ਲਾਲ ਜੱਗੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ,&lt;ref name=&quot;sunday-guardian.com&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Siciliano-Rosen&quot;/&gt; ਜੋ [[ਭਾਰਤ]], [[ਦਿੱਲੀ]] ਵਿੱਚ ਮੋਤੀ ਮਹਿਲ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ। ਕਰੀ ਨੂੰ &quot;ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ 'ਤੇ&quot; ਟਮਾਟਰ ਦੀ ਗ੍ਰੈਵੀ ਵਿੱਚ ਬਚੇ ਹੋਏ ਤੰਦੂਰੀ ਚਿਕਨ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਮੱਖਣ ਅਤੇ ਕਰੀਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.outlookindia.com/website/story/what-if-kundan-lal-hadnt-hit-upon-butter-chicken/224774|title=What If Kundan Lal Hadn't Hit Upon Butter Chicken?|date=14 August 2004|website=Outlook India|access-date=16 July 2018}}&lt;/ref&gt; 1974 ਵਿੱਚ, &quot;ਮੁਰਗ ਮੱਖਣੀ (ਮੱਖਣ ਅਤੇ ਟਮਾਟਰ ਦੀ ਚਟਣੀ ਵਿੱਚ ਪਕਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤੰਦੂਰੀ ਮੁਰਗ)&quot; ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਅੰਜਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 1975 ਵਿੱਚ, [[ਮੈਨਹੈਟਨ|ਮੈਨਹੱਟਨ]] ਦੇ ਗੇਲੋਰਡ ਇੰਡੀਅਨ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਵਿੱਚ ਘਰ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦਾ ਸ਼ਬਦ &quot;ਬਟਰ ਚਿਕਨ&quot; ਕਰੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਛਾਪਿਆ ਗਿਆ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=daPgAAAAMAAJ&amp;q=tandoori|title=Manhattan Menus|last=Shelhart|first=John D.|last2=Cobleigh|first2=Ira U.|year=1975|last3=Bacon|first3=Norman}}&lt;/ref&gt; [[ਟੋਰਾਂਟੋ]] ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਿੰਗ ਰੈਪਿੰਗ, ਰੋਟੀ ਅਤੇ ਰੋਲ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਭਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ,  ਜਦੋਂ ਕਿ [[ਆਸਟਰੇਲੀਆ]] ਅਤੇ [[ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ]] ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਫ਼ਿਲਿੰਗ ਪਾਈ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.dailytelegraph.com.au/lifestyle/food/sydney-taste/the-best-pies-in-sydney-and-regional-nsw-revealed/news-story/02610ef0ef6c25b6056e055247965434|title=The best pies in Sydney and regional NSW revealed|last=Saurine|first=Angela|date=26 May 2015|work=The Daily Telegraph}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://thewest.com.au/lifestyle/rob-broadfield/rob-broadfield-taste-testing-mrs-macs-new-perth-stadium-range-of-pies-ng-b88659062z|title=Rob Broadfield: Taste testing Mrs Mac's new Perth Stadium range of pies|last=Broadfield|first=Rob|date=18 November 2017|work=The West Australian}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nzherald.co.nz/lifestyle/news/article.cfm?c_id=6&amp;objectid=12133349|title=New vegan pie awards and the changing taste of a Kiwi classic|date=28 September 2018|work=[[New Zealand Herald]]|access-date=25 ਮਈ 2021|archive-date=25 ਅਗਸਤ 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190825061340/https://www.nzherald.co.nz/lifestyle/news/article.cfm?c_id=6&amp;objectid=12133349|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ਕਰੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਆਮ ਹੈ।&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sbs.com.au/food/article/2017/05/15/indias-most-popular-curry-butter-chicken|title=India's most popular curry: Butter chicken|date=22 August 2018|website=sbs.com.au|access-date=15 April 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.huffingtonpost.in/2017/05/24/tracing-the-roots-of-arguably-delhis-most-popular-food-butte_a_22107131/|title=How Did Butter Chicken Become Synonymous With Delhi?|date=30 May 2017|website=HuffPost India|access-date=15 April 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;liu&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.thestar.com/life/food_wine/2019/08/13/how-butter-chicken-roti-became-a-toronto-classic.html|title=How butter chicken roti became a Toronto classic|last=Liu|first=Karon|date=13 August 2019|work=The Toronto Star|access-date=4 January 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;wilson&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.chowhound.com/food-news/206018/what-is-the-difference-between-authentic-and-american-indian-food/|title=What Is the Difference Between Authentic and American Indian Food?|last=Wilson|first=Laurie|date=11 August 2018|website=Chowhound|access-date=4 January 2020|archive-date=30 ਅਕਤੂਬਰ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030084428/https://www.chowhound.com/food-news/206018/what-is-the-difference-between-authentic-and-american-indian-food/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;anand&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2010/apr/21/british-curry-india-tikka-masala|title=Sweet and murky: the British curry|last=Anand|first=Anjum|date=21 April 2010|work=The Guardian|access-date=4 January 2020}}&lt;/ref&gt;

== ਤਿਆਰੀ ==
ਚਿਕਨ ਨੂੰ ਕਈ ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ [[ਨਿੰਬੂ|ਨਿੰਬੂ ਦੇ ਰਸ]], ਦਹੀ, ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਲਾਲ ਮਿਰਚ, ਲੂਣ, ਗਰਮ ਮਸਾਲਾ ਅਤੇ ਅਦਰਕ ਲਸਣ ਦੇ ਪੇਸਟ ਵਿਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਮੈਰੀਨੇਟ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਮੈਰੀਨੇਟਡ ਚਿਕਨ ਨੂੰ [[ਤੰਦੂਰ]] (ਰਵਾਇਤੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਤੰਦੂਰ) ਵਿੱਚ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਗ੍ਰਿਲਡ, ਭੁੰਨਿਆ ਜਾਂ ਤਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਕ ਹਲਕੀ ਕਰੀ ਦੀ ਚਟਣੀ ਵਿਚ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਮੱਖਣ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਟਮਾਟਰ ਚਟਣੀ, ਲਸਣ ਅਤੇ ਅਦਰਕ ਅਧਾਰਤ ਮਸਾਲੇ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਪਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਪਾਣੀ ਭਾਫ ਨਹੀਂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਕ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਚਟਣੀ ਜਾਂ ਮਸਾਲੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਸਾਲੇ ਵਿੱਚ [[ਇਲਾਇਚੀ]], [[ਜੀਰਾ]], [[ਲੌਂਗ]], [[ਦਾਲਚੀਨੀ]], [[ਧਨੀਆ]], [[ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ|ਮਿਰਚ]], ਗਰਮ ਮਸਾਲਾ ਅਤੇ [[ਮੇਥੀ]] ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ( [[ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਪੰਜਾਬੀ]] / [[ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ਾ|ਹਿੰਦੀ]] :ਕਸੂਰੀ ਮੇਥੀ) ਕਰੀਮ ਨੂੰ ਸਾਸ ਵਿਚ ਜਾਂ ਗਾਰਨਿਸ਼ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। [[ਕਾਜੂ]] ਦਾ ਪੇਸਟ ਗਾੜ੍ਹੀ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਤ 'ਚ ਇਹ [[ਧਨੀਆ]] ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

== ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ ==

== ਹਵਾਲੇ ==
{{ਹਵਾਲੇ}}

== ਕਿਤਾਬਚਾ ==

** ''Curry Club Tandoori and Tikka Dishes'', Piatkus, London — {{ISBN|0-7499-1283-9}} (1993)
** ''Curry Club 100 Favourite Tandoori Recipes'', Piatkus, London — {{ISBN|0-7499-1491-2}}  &amp; {{ISBN|0-7499-1741-5}} (1995)
** ''India: Food &amp; Cooking'', New Holland, London — {{ISBN|978-1-84537-619-2}} (2007)

[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਚਿਕਨ ਪਕਵਾਨ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਪਕਵਾਨ]]</text>
      <sha1>fudzn5lkgu1qdfkyuydamri0xhnbmf6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਰੋਹਿਨੀ ਮੋਹਨ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>152611</id>
    <revision>
      <id>841439</id>
      <parentid>639378</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T18:29:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenukusam</username>
        <id>51574</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the section &quot;Early life&quot; from the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1318330586|Rohini Mohan]]&quot;</comment>
      <origin>841439</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9927" sha1="s8ngcnqaw42prrdz8p9ydu6uzab1wif" xml:space="preserve">{{Infobox musical artist
| name              = ਡਾ. ਰੋਹਿਨੀ ਮੋਹਨ
| image             = 
| image_size        = 160px
| caption           = ਡਾ. ਰੋਹਿਨੀ ਮੋਹਨ ਸੁਗਮਾ ਸੰਗੀਤ ਗਾਇਕਾ
| birth_date        = {{birth date and age|1961|10|15|df=y}}
| birth_place       = [[ਮੈਸੂਰ]]
| genre             = ਸੁਗਮਾ ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਹਿੱਟਸ
| occupation        = ਸੰਗੀਤਕਾਰ
| instrument        = ਗਾਇਕ
| years_active      = 1979-ਵਰਤਮਾਨ
| label             = 
| associated_acts   = 
}}

'''ਡਾ. ਰੋਹਿਨੀ ਮੋਹਨ''' ({{lang-kan|ರೋಹಿಣಿ ಮೋಹನ್}}) [[ਕਰਨਾਟਕ]] ਦੀ ਇੱਕ ਸੁਗਮਾ ਸੰਗੀਤਾ ਗਾਇਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।&lt;ref name=&quot;Rohini1&quot;&gt;[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/the-song-of-emotion/article1435615.ece Article in The Hindu] The Hindu - English Daily official website. Dated September 12, 2008.&lt;/ref&gt; ਰਾਸ਼ਟਰਕਵੀ ਕੁਵੇਮਪੂ ਉਸਦੀ ਗਾਇਕੀ ਤੋਂ ਇੰਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਰਕੈਸਟਰਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਉਹ ਸੁਗਮਾ ਸੰਗੀਤਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ ਅਤੇ ਲਿਖਤਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

== ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ ==
ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਅਕਤੂਬਰ 1961 ਨੂੰ ਐਮ.ਐਸ. ਨਾਗਰਾਜ (ਰਿਟਾਇਰਡ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ) ਅਤੇ ਮੈਸੂਰ ਵਿੱਚ ਅਨਸੂਯਾ ਨਾਗਾਰਾ। ਮੋਹਨ ਨੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਲਈ ਮੱਕਾਲਾ ਕਾਰਜਕ੍ਰਮ (ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ) ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਇੰਟਰਸਕੂਲ ਅਤੇ ਅੰਤਰ-ਕਾਲਜ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਰਹੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸਨੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਾਰਨਾਟਿਕ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਸੁਗਮਾ ਸੰਗੀਤਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸ੍ਰੀਮਤੀ ਡਾ. 12 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਐਚ.ਆਰ. ਲੀਲਾਵਤੀ।&lt;ref name=&quot;Rohin&quot;&gt;[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/its-not-an-easy-song/article3502641.ece Singing with Guru] The Hindu - English Daily official website. Dated June 8, 2012.&lt;/ref&gt; ਉਸਨੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਦੇ ਅਧੀਨ [[ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ]] ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਕੁਸ਼ਲਾ ਜਗਨਨਾਥ ਉਹ ਏਆਈਆਰ ਦੀ ਏ-ਗ੍ਰੇਡ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ।

	ਉਸਨੇ [[ਮੈਸੂਰ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ|ਮੈਸੂਰ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ]] ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਮੋਹਨ ਨੇ ਵਪਾਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਐੱਮ ਐੱਸ ਰਾਮ ਮੋਹਨ ਉਸਦੀ ਧੀ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਸੁਰਭੀ ਮੋਹਨ ਇੱਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਸੌਰਭ ਰਾਮ ਮੋਹਨ, ਇੱਕ ਸੀ.ਏ. ਹੈ।

== ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ==

	ਉਸਨੇ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬੈਨਰ ਹੇਠ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਬੰਬਈ, ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਕੋਇੰਬਟੂਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

1979-80 ਦੌਰਾਨ ਉਸਨੂੰ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਵਿਭਾਗ ਦੁਆਰਾ ਸਪਾਂਸਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਪੂਰੇ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਯੋਜਨ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਉਹ ਏਆਈਆਰ ਦੀ ਏ-ਗ੍ਰੇਡ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ।

=== ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ===
ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ:

* ਮਾਨਚੈਸਟਰ, ਯੂਕੇ - 1988 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਕੰਨੜ ਸੰਮੇਲਨ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
* AKKA ਸੰਮੇਲਨ, ਬਾਲਟੀਮੋਰ - 2006
* ਕਾਵੇਰੀ ਕੰਨੜ ਸੰਘ, ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ - 2013
* ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਵਿੱਚ ਕੰਨੜ ਸੰਘ - 2014
* ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਇੰਡੋ-ਜਾਪਾਨ ਕਲਚਰਲ ਐਕਸਚੇਂਜ, ਟੋਕੀਓ - 2015।&lt;ref name=&quot;Rohini&quot;&gt;[http://kannada.oneindia.com/nri/article/new-year-celebration-japan-kannadigas-samskruti-093364.html Tokyo program] Thatskannada- Thatskannada web portal in Kannada language. Dated April 24, 2015.&lt;/ref&gt;

== ਪਛਾਣ ==

* ਕਰਨਾਟਕ ਕਲਾਸ਼੍ਰੀ
* ਆਰੀਆਭੱਟ ਪ੍ਰਸ਼ਸਤੀ
* ਨਾਦਪ੍ਰਭੂ ਕੇਮਪੇਗੌੜਾ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਿ

== ਹੋਰ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ==
ਉਹ 2001 - 2004 ਤੱਕ ਸੰਗੀਤਾ ਨ੍ਰਿਤਿਆ ਅਕੈਡਮੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ। ਉਹ ਭਾਵਨਾ ਸੁਗਮਾ ਸੰਗੀਤ ਅਕੈਡਮੀ ਦੀ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸੀ। ਉਹ ਇੰਦੂ-ਰੋਹਿਣੀ ਸੁਗਮਾ ਸੰਗੀਤਾ ਟਰੱਸਟ ਦੀ ਸਹਿ-ਟਰੱਸਟੀ ਸੀ।

=== ਸਾਹਿਤਕ ਯੋਗਦਾਨ ===
ਉਸਨੇ ਸੁਗਮਾ ਸੰਗੀਤਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਿਲੂਆਂ 'ਤੇ ਵਰਕਸ਼ਾਪ, ਸੈਮੀਨਾਰ ਅਤੇ ਲੈਕਚਰ ਕਰਵਾਏ। ਉਸਨੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਲਾਕਾਰਾਂ 'ਤੇ ਲੇਖ ਲਿਖੇ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਿਵਰਾਮ ਕਾਰੰਥ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕ ਡਰਾਮੇ ਕਿੱਸਾ ਗੌਤਮੀ, ਗੀਤਾ ਰਾਮਾਇਣ, ਵੀਰਾ ਵੀਰਗਿਨੀ ਅੱਕਾ ਮਹਾਦੇਵੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮਾ ਕਸ਼ਮੀਰਾ ਲਈ ਗਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸੀਡੀ ਸਾਹਨੇ ਵਜ੍ਰਦਾ ਕਵਚ ਲਈ ਸੰਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਐਲਬਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਨਸੂ, ਬੇਲਡਿੰਗਾਲੂ (ਰਾਸ਼ਟਰਕਵੀ ਕੁਵੇਮਪੂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) ਜੀਵਨ-ਕਾਲੇ, ਮਿਲਾਨਾ, ਭਾਵ ਸੌਰਭਾ ਅਤੇ ਭਾਵ-ਭਕਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

== ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ==
ਰੋਹਿਨੀ ਮੋਹਨ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਅਕਤੂਬਰ 1961 ਨੂੰ [[ਮੈਸੂਰ]] ਵਿੱਚ ਐਮ. ਐਸ. ਨਾਗਰਾਜ (ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਮੈਜਿਸਟਰੇਟ) ਅਤੇ ਅਨਸੂਯਾ ਨਾਗਰਾ ਦੇ ਘਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਰੋਹਿਨੀ ਮੋਹਨ ਨੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ [[ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ|ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ]] ਲਈ ਮੱਕਲਾ ਕਾਰਜਕ੍ਰਮ (ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ) ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਅੰਤਰ-ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਅੰਤਰ-ਕਾਲਜ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਫਲ ਰਹੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਬੋਤਮ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਰਨਾਟਕਿ  ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਤਾਲੀਮ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੁਗਮ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਤਾਲੀਮ  12 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਐਚ. ਆਰ. ਲੀਲਾਵਤੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ   ।  ਉਸ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਕੁਸ਼ਾਲਾ ਜਗਨਨਾਥ ਤੋਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਦੀ ਏ-ਗ੍ਰੇਡ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈ।

ਉਸ ਨੇ [[ਮੈਸੂਰ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ ਅਤੇ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ|ਮੈਸੂਰ ਮੈਡੀਕਲ ਕਾਲਜ]] ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਜੂਏਸ਼ਨ ਕੀਤੀ। ਮੋਹਨ ਨੇ ਵਪਾਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਐਮ. ਐਸ. ਰਾਮ ਮੋਹਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਸ਼੍ਰੀਮਤੀ ਸੁਰਭੀ ਮੋਹਨ ਇੱਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸੌਰਭ ਰਾਮ ਮੋਹਨ, ਇੱਕ ਸੀ. ਏ. ਹੈ।
== ਹਵਾਲੇ ==
{{Reflist}}</text>
      <sha1>s8ngcnqaw42prrdz8p9ydu6uzab1wif</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਕੋਮਲ ਕੋਠਾਰੀ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>153032</id>
    <revision>
      <id>841456</id>
      <parentid>814797</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T06:16:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>37445</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>841456</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7194" sha1="3mvdcl92apla5ruvms1jqxn1eb6p5ic" xml:space="preserve">
[[ਤਸਵੀਰ:Indian_Folklorist_Komal_Kothari.jpg|thumb]]
'''ਕੋਮਲ ਕੋਠਾਰੀ''' ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਕਲਾਕਾਰ ਅਤੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗਾਇਕਾ ਸੀ।&lt;ref&gt;[http://www.princeclausfund.org/en/what_we_do/awards/2000kothari.shtml 2000 Prince Claus Award] Accessed 1 June 2006&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pb&quot;&gt;{{Cite web |date=22 April 2004 |title=Komal Kothari&amp;nbsp;– The Folk Musician |url=http://pib.nic.in/release/rel_print_page1.asp?relid=1600 |publisher=Press Information Bureau Government of India}}&lt;/ref&gt;

== ਕਰੀਅਰ ==
ਕੋਠਾਰੀ ਦੀ ਖੋਜ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਯੰਤਰਾਂ, [[ਮੌਖਿਕ ਪਰੰਪਰਾ|ਮੌਖਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ]] ਅਤੇ [[ਕਠਪੁਤਲੀ]] ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ।&lt;ref name=&quot;co&quot;&gt;[http://www.columbia.edu/cu/lweb/news/libraries/2004/2004-06-17.kothari.html Remembering Komal Korthari] Columbia University, Accessed 1 June 2006&lt;/ref&gt;

ਉਹ ਲੰਗਾ ਅਤੇ ਮੰਗਨੀਯਾਰ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਫੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਵੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਬਾਅਦ ਵਾਲਾ 'ਭਿਖਾਰੀ' ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮਰਾਸੀ ਲਈ ਇੱਕ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਸ਼ਬਦ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।&lt;ref&gt;Stephen Huyler, 25 September 2016&lt;/ref&gt;{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ|date=September 2016}} ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਸੀ। &lt;ref&gt;[http://www.goodnewsindia.com/Pages/content/conservation/manganiyars.html The magical music of Manganiyars goes global] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230805211126/http://www.goodnewsindia.com/Pages/content/conservation/manganiyars.html |date=2023-08-05 }} Good news India, Accessed 1 June 2006&lt;/ref&gt; ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ, ਉਸਨੇ 'ਪ੍ਰੇਰਨਾ ' ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ।

ਕੋਠਾਰੀ [[ਚੰਡੀ ਦਾਨ ਦੇਥਾ]] ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ''ਰੂਪਯਾਨ ਸੰਸਥਾ'' ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸਨ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ [[ਬੋਰੁੰਡਾ]] ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ [[ਵਿਜੈਦਾਨ ਦੇਥਾ]] ਦੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਸੰਸਥਾ ਜੋ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਲੋਕ-ਧਾਰਾ, ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਰੀਅਰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕੈਡਮੀ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2004 ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

== ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ==
[[ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ]]

[[ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ]]

[[ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਤਨ]] ਪੁਰਸਕਾਰ 2012

== ਵਿਰਾਸਤ ==
ਉਸ ਦੇ ਨਸਲੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਕੰਮ 'ਤੇ 1979 ਦੀ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲਾ ''ਕੋਮਲ ਦਾ'', ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੰਮਾਂ 'ਤੇ, ਹੁਣ [[ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਸਿਸਟਮ|ਕੋਲੰਬੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ]] ਵਿੱਚ ਆਰਕਾਈਵ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।&lt;ref name=&quot;co&quot;/&gt;

== ਕੰਮ ==

* ''ਲੰਗਾਂ 'ਤੇ ਮੋਨੋਗ੍ਰਾਫ: ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਜਾਤੀ'' 1960
* ''ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਯੰਤਰ: ਇੱਕ ਫੋਲੀਓ'' :ਰਾਜਸਥਾਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਫੋਕਲੋਰ, 1977।
* ''ਗੋਡਜ਼ ਆਫ਼ ਦ ਬਾਈਵੇਜ਼,'' ਆਧੁਨਿਕ ਕਲਾ ਦਾ ਅਜਾਇਬ ਘਰ, ਆਕਸਫੋਰਡ। 1982{{ISBN|0-905836-28-6}} .
* ''ਰਾਜਸਥਾਨ: ਦਿ ਲਿਵਿੰਗ ਟ੍ਰੈਡੀਸ਼ਨਜ਼'', ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਬੁੱਕ ਡਿਪੋ। 2000{{ISBN|81-7234-031-1}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/81-7234-031-1|81-7234-031-1]] .
* ''ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਸ਼੍ਰੀ ਕੋਮਲ ਕੋਠਾਰੀ (1929-2004) ਦਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੰਮ'', ਕੋਮਲ ਕੋਠਾਰੀ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਫੋਕਲੋਰ ਸਪੋਰਟ ਸੈਂਟਰ, NFSC ਦੁਆਰਾ। 2004.
* ''ਬਾਰਡਜ਼, ਬੈਲਡਜ਼ ਅਤੇ ਬਾਉਂਡਰੀਜ਼: ਡੈਨੀਅਲ ਨਿਊਮਨ, ਸ਼ੁਭਾ ਚੌਧਰੀ, ਕੋਮਲ ਕੋਠਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਪੱਛਮੀ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਨਸਲੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਐਟਲਸ'' । ਸੀਗਲ, 2007.{{ISBN|1-905422-07-5}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/1-905422-07-5|1-905422-07-5]] .

== ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ ==

* ''ਰਾਜਸਥਾਨ: ਇੱਕ ਮੌਖਿਕ ਇਤਿਹਾਸ&amp;nbsp;- ਕੋਮਲ ਕੋਠਾਰੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ'', ਰੁਸਤਮ ਭਰੂਚਾ ਦੁਆਰਾ। ਪੈਂਗੁਇਨ ਇੰਡੀਆ। 2003.{{ISBN|0-14-302959-2}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&amp;nbsp;[[Special:BookSources/0-14-302959-2|0-14-302959-2]] .

== ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ ==

* [[ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਯੰਤਰ]]

== ਹਵਾਲੇ ==
{{Reflist}}

== ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ ==

* [http://www.indianfolklore.org/journals/index.php/IFL/article/download/397/447 ਸ਼੍ਰੀ ਕੋਮਲ ਕੋਠਾਰੀ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220209070607/http://www.indianfolklore.org/journals/index.php/IFL/article/download/397/447 |date=2022-02-09 }} ''ਨੈਸ਼ਨਲ ਫੋਕਲੋਰ ਸਪੋਰਟ ਸੈਂਟਰ'' ਦਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਕੰਮ
* [http://www.indianfolklore.org/journals/index.php/IFRJ/article/download/16/20 ਕੋਮਲ ਕੋਠਾਰੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220209070601/http://www.indianfolklore.org/journals/index.php/IFRJ/article/download/16/20 |date=2022-02-09 }}
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਲੋਕ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2004]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1929]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਧਾਰਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ]]</text>
      <sha1>3mvdcl92apla5ruvms1jqxn1eb6p5ic</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਈਸ਼ਾ ਸ਼ਰਵਾਨੀ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>155274</id>
    <revision>
      <id>841449</id>
      <parentid>695248</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T04:34:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>37445</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>841449</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6339" sha1="manv84ylqnrxa899x3ldb6t7o7klg8y" xml:space="preserve">[[ਤਸਵੀਰ:Isha sharwani go green initiative.jpg|thumb|ਈਸ਼ਾ ਸ਼ਰਵਾਨੀ]]
'''ਈਸ਼ਾ ਸ਼ਰਵਾਨੀ''' ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ-ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਅਨ ਸਮਕਾਲੀ ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ੈਲੀਵਾਦੀ ਭਾਰਤੀ ਸਮਕਾਲੀ ਅਤੇ ਏਰੀਅਲ ਡਾਂਸ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Isha Sharvani |url=https://annettecarmichael.com.au/team/isha-sharvani/ |access-date=1 November 2022 |website=annettecarmichael.com |archive-date=31 ਅਕਤੂਬਰ 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221031224640/https://annettecarmichael.com.au/team/isha-sharvani/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;verve&quot;&gt;{{Cite web |date=19 February 2016 |title=Gene Junction: Isha Sharvani |url=https://www.vervemagazine.in/people/isha-sharvani-aerial-dancer |website=Verve}}&lt;/ref&gt; ਉਸਨੇ [[ਬਾਲੀਵੁੱਡ]], [[ਮਲਿਆਲਮ]] ਅਤੇ [[ਤਮਿਲ਼ ਭਾਸ਼ਾ|ਤਾਮਿਲ]] ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਭਿਨੈ ਕੀਤਾ ਹੈ।

== ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ ==
ਈਸ਼ਾ ਦਾ ਜਨਮ [[ਗੁਜਰਾਤ]], ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਰਥ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਡਾਂਸਯੂਜ਼ ਦਕਸ਼ਾ ਸ਼ੇਠ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਪਿਤਾ ਦੇਵ ਇਸਾਰੋ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Swaminathan |first=Chitra |date=8 February 2010 |title=Dance beyond boundaries |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/Dance-beyond-boundaries/article11643145.ece |website=The Hindu}}&lt;/ref&gt; ਉਹ [[ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ]] ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੋਂ ਉਹ [[ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ|ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ]] ਵਿੱਚ ਸੈਟਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ [[ਦਿੱਲੀ]], [[ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ]]&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://in.movies.yahoo.com/060802/128/66cwr.html|title=Isha Sharvani|last=Swati R Chaudhary|work=GlamSham|access-date=9 August 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20070313232821/http://in.movies.yahoo.com/060802/128/66cwr.html|archive-date=13 March 2007|publisher=[[Yahoo!]]|agency=TNN}}&lt;/ref&gt; ਅਤੇ [[ਬੰਗਲੌਰ]] ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ।&lt;ref name=&quot;verve&quot; /&gt; ਉਸਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਤਾਓ ਇਸਾਰੋ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਰਕਸ਼ਨਿਸਟ ਹੈ।

ਈਸ਼ਾ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਤ੍ਰਿਵੇਂਦਰਮ, [[ਕੇਰਲਾ|ਕੇਰਲ]] ਵਿੱਚ ਅਕੈਡਮੀ ਫਾਰ ਆਰਟ ਰਿਸਰਚ, ਟਰੇਨਿੰਗ ਐਂਡ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ (AARTI) ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਆਰਟਸ ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ,&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.tribuneindia.com/2000/20000820/spectrum/main4.htm|title=Inspiring life|date=20 August 2000|work=Spectrum|access-date=15 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180618042450/http://www.tribuneindia.com/2000/20000820/spectrum/main4.htm|archive-date=18 June 2018|publisher=[[Sunday Tribune]]}}&lt;/ref&gt; ਜਿੱਥੇ ਉਹ 13 ਜਾਂ 14 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਰਹੀ। ਤੇਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਡਾਂਸ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦਕਸ਼ਾ ਸ਼ੇਠ ਤੋਂ ਡਾਂਸ ਵਿੱਚ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 22 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਦੇਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਲਾਰੀਪਯੱਟੂ, [[ਕਥਕ]] ਅਤੇ [[ਛਊ ਨਾਚ|ਛਾਊ ਡਾਂਸ]] ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ।{{ਹਵਾਲਾ ਲੋੜੀਂਦਾ|date=September 2022}}

ਇੰਡੀਆ ਡੇਲੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਈਸ਼ਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਫਿਲਮ ਇੰਡਸਟਰੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। 11 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅੱਠ ਤੋਂ 10 ਘੰਟੇ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਜਿੱਥੇ ਲੜਕੇ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਨਹੁੰ 'ਤੇ ਰੋਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ. ਸਟੇਜ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵੀ ਮੇਰੀ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਜਿਆਦਾਤਰ ਅਲਿੰਗੀ ਪਹਿਰਾਵੇ, ਜੀਨਸ ਅਤੇ ਟੀ-ਸ਼ਰਟਾਂ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਮਲਕਮ ਡਾਂਸਰ ਹੈ, ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਲੋਕ ਨਾਚ।&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.indiadaily.com/editorial/12-15-04.asp|title=Subhash Ghai's new discovery Isha Sharvani - better than Madhuri and Ashwariya - ready for bold Bollywood|date=15 December 2004|work=India Daily|access-date=9 August 2006|archive-url=https://archive.today/20050112214900/http://www.indiadaily.com/editorial/12-15-04.asp|archive-date=12 January 2005|via=[[archive.is]]}}&lt;/ref&gt;

== ਹਵਾਲੇ ==
{{Reflist}}
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਭਾਰਤੀ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਗੁਜਰਾਤੀ ਲੋਕ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਤਾਮਿਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮਲਿਆਲਮ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਆਸਟਰੇਲੀਆਈ ਫਿਲਮ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]]</text>
      <sha1>manv84ylqnrxa899x3ldb6t7o7klg8y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਅਨੀਤਾ ਸ਼ਰਾਫ ਅਦਜਾਨੀਆ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>158458</id>
    <revision>
      <id>841442</id>
      <parentid>681906</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T02:30:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>37445</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>841442</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10499" sha1="8do0mx3plpp11ihmfxdy06in9723rmx" xml:space="preserve">
'''ਅਨੀਤਾ ਸ਼ਰਾਫ ਅਦਜਾਨੀਆ''' ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫੈਸ਼ਨ ਸਟਾਈਲਿਸਟ, ਪੋਸ਼ਾਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਅਤੇ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ''ਵੋਗ ਇੰਡੀਆ'' ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਲਈ ਫੈਸ਼ਨ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਹੈ।&lt;ref&gt;{{Cite web |date=29 March 2020 |title=HT Brunch Cover Story: Some good-natured bawi banter! |url=https://www.hindustantimes.com/brunch/ht-brunch-cover-story-some-good-natured-bawi-banter/story-uKT2RqLDFJs10Wp7Z196rI.html |access-date=9 June 2020 |website=Hindustan Times |language=en}}&lt;/ref&gt;

== ਅਰੰਭ ਦਾ ਜੀਵਨ ==
ਅਦਜਾਨੀਆ ਦਾ ਜਨਮ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ [[ਪਾਰਸੀ]] ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।&lt;ref name=&quot;Rediff&quot;&gt;{{Cite web |date=28 November 2006 |title=Making Hrithik, Ash look super hot |url=http://www.rediff.com/movies/2006/nov/28asa.htm |publisher=Rediff.com, movies}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;HT2017&quot; /&gt; ਉਸਨੇ ਬੰਬੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਸੇਂਟ ਜ਼ੇਵੀਅਰ ਕਾਲਜ, ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ।&lt;ref name=&quot;HT2017&quot;&gt;{{Cite web |date=29 July 2017 |title=&quot;It's a myth that fashionable clothes work only on skinny people,&quot; celebrity stylist Anaita Shroff Adajania shoots straight |url=https://www.hindustantimes.com/brunch/it-s-a-myth-that-fashionable-clothes-work-only-on-skinny-people-celebrity-stylist-anaita-shroff-adajania-shoots-straight/story-55Vp94WZnyYP8UvWdSJ7RI.html |access-date=9 June 2020 |website=Hindustan Times |language=en}}&lt;/ref&gt;

== ਕਰੀਅਰ ==
ਉਸਨੇ 1996 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ''ਏਲੀ'' ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸਹਾਇਕ ਫੈਸ਼ਨ ਸੰਪਾਦਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ&lt;ref&gt;
{{Cite web |date=17 July 2010 |title=5 steps to being a stylist: Anaita Shroff |url=http://www.hindustantimes.com/news-feed/fashionguru/5-steps-to-being-a-stylist-anaita-shroff/article1-573612.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100718094605/http://www.hindustantimes.com/news-feed/fashionguru/5-steps-to-being-a-stylist-anaita-shroff/article1-573612.aspx |archive-date=18 July 2010 |access-date=23 December 2013 |publisher=Hindustan Times}}&lt;/ref&gt; ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ''ਵੋਗ ਇੰਡੀਆ'' ਵਿਖੇ ਫੈਸ਼ਨ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ''L'Official India'' ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।&lt;ref name=&quot;mum&quot;&gt;{{Cite web |date=6 January 2013 |title=Q&amp;A With Vogue Fashion Director Anaita Shroff Adajania |url=http://mumbaiboss.com/2013/01/06/in-conversation-with-vogue-fashion-director-anaita-shroff-adajania/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131224101451/http://mumbaiboss.com/2013/01/06/in-conversation-with-vogue-fashion-director-anaita-shroff-adajania/ |archive-date=24 December 2013 |access-date=23 December 2013 |publisher=Mumbai Boss}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=12 August 2010 |title=Fashion Director Anaita Shroff Adajania |url=http://www.vogue.in/content/fashion-guide-muted-colours |access-date=23 December 2013 |publisher=www.vogue.in |archive-date=19 ਅਕਤੂਬਰ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131019215029/http://www.vogue.in/content/fashion-guide-muted-colours |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ਸਟਾਈਲ ਸੈੱਲ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਅਦਜਾਨੀਆ ਨੂੰ ਕਈ [[ਬਾਲੀਵੁੱਡ]] ਫਿਲਮਾਂ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ''ਧੂਮ 2'', ''ਬੀਇੰਗ ਸਾਇਰਸ'', ''ਹਰ ਕੋਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਠੀਕ ਹਾਂ!'', ''ਲਵ ਆਜ ਕਲ'' ਅਤੇ ''ਕਾਕਟੇਲ''&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Anaita Shroff - The stylist for Dhoom 2 |url=http://entertainment.oneindia.in/bollywood/features/dhoom2-010107.html |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20120715071354/http://entertainment.oneindia.in/bollywood/features/dhoom2-010107.html |archive-date=15 July 2012}}&lt;/ref&gt; ਉਸਨੇ ''ਧੂਮ'' (2004) ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ''ਧੂਮ ਸੀਰੀਜ਼'' ਦੀਆਂ ਤਿੰਨੋਂ ਫਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਟਾਈਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ [[ਜਾਨ ਅਬ੍ਰਾਹਮ|ਜੌਨ ਅਬ੍ਰਾਹਮ]] ਅਤੇ [[ਏਸ਼ਾ ਦਿਓਲ|ਈਸ਼ਾ ਦਿਓਲ]] ਦੇ ਲੁੱਕ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ''ਧੂਮ 2'' (2006) ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ [[ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਰਾਏ ਬੱਚਨ]], [[ਰਿਤੀਕ ਰੋਸ਼ਨ|ਰਿਤਿਕ ਰੋਸ਼ਨ]] ਅਤੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। [[ਬਿਪਾਸ਼ਾ ਬਾਸੂ]], ਫਿਰ 2013 ਦੀ ਫਰੈਂਚਾਇਜ਼ੀ ''[[ਧੂਮ 3]]'' ਦੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ [[ਕੈਟਰੀਨਾ ਕੈਫ਼|ਕੈਟਰੀਨਾ ਕੈਫ ਨੂੰ]] ਸਟਾਈਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।&lt;ref&gt;{{Cite web |date=20 December 2013 |title=Dhoom 3: Body of work |url=http://www.livemint.com/Leisure/TgqxUdKWBm8re0DuX1BqOM/Dhoom-3-Body-of-work.html |access-date=23 December 2013 |publisher=Livemint}}&lt;/ref&gt;

ਉਸ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਵੋਗ, ਲਾ ਆਫੀਸ਼ੀਅਲ, ਏਲੇ ਅਤੇ ਰੋਲਿੰਗ ਸਟੋਨ ਸਮੇਤ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।&lt;ref name=&quot;Rediff&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://chatinterviews.indiatimes.com/articleshow/883404.cms|title=Anaita Shroff Adajania|date=12 October 2004|publisher=Indiatimes|access-date=21 ਮਾਰਚ 2023|archive-date=13 ਜੁਲਾਈ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110713025757/http://chatinterviews.indiatimes.com/articleshow/883404.cms|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ਸ਼ਰਾਫ ਇਸ ਸਮੇਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀ [[ਦੀਪਿਕਾ ਪਾਦੂਕੋਣ|ਦੀਪਿਕਾ ਪਾਦੁਕੋਣ]]&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://movies.ndtv.com/bollywood/ndtv-exclusive-finding-fanny-designer-anaita-shroff-on-dressing-dimple-and-the-sixth-oddball-662997|title=NDTV Exclusive: Finding Fanny Designer Anaita Shroff on Dressing Dimple and the Sixth Oddball|last=Blaggan|first=Ishita|date=12 September 2014|access-date=9 January 2016|publisher=NDTV}}&lt;/ref&gt; ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਟਾਈਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 February 2013 |title=Hrithik and Deepika have Anaita to thank |url=http://www.emirates247.com/entertainment/hrithik-and-deepika-have-anaita-to-thank-2013-02-18-1.495334 |access-date=24 April 2022 |publisher=Emirates247.com |archive-date=29 ਮਈ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130529030919/http://www.emirates247.com/entertainment/hrithik-and-deepika-have-anaita-to-thank-2013-02-18-1.495334 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸਨੇ ''[[ਦਿਲਵਾਲੇ ਦੁਲਹਨੀਆ ਲੇ ਜਾਏਂਗੇ]]'' (1995) ਵਰਗੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਕ-ਆਨ ਰੋਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਸਿਮਰਨ ([[ਕਾਜੋਲ]]) ਦੀ ਦੋਸਤ ਸ਼ੀਨਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਜ ([[ਸ਼ਾਹ ਰੁਖ ਖ਼ਾਨ|ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖ਼ਾਨ]]) ਫਿਲਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਫਲਰਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।&lt;ref name=&quot;HT_20Oct2020&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/anaita-shroff-adajania-on-playing-kajol-s-friend-sheena-in-ddlj-i-did-it-for-a-laugh-and-a-paid-holiday-to-europe/story-uTCp0mRacCon0bCUv4lBMO.html|title=Anaita Shroff Adajania on playing Kajol's friend Sheena in DDLJ: 'I did it for a laugh and a paid holiday to Europe'|date=20 October 2020|work=Hindustan Times|access-date=24 April 2022|language=en}}&lt;/ref&gt; ''ਕਲ ਹੋ ਨਾ ਹੋ'' (2003) ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਰੋਹਿਤ ([[ਸੈਫ਼ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ|ਸੈਫ ਅਲੀ ਖ਼ਾਨ]]) ਦੇ ਦੋਸਤ ਗੀਤਾ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਨਿਭਾਇਆ।&lt;ref name=&quot;HT_20Oct2020&quot; /&gt;

== ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ==
[[ਤਸਵੀਰ:Anaita_Shroff_Adajania,_Homi_Adajania_at_India's_50_Best_Dressed_Men,_2012_(18).jpg|thumb|150x150px| ਪਤੀ ਹੋਮੀ ਅਦਜਾਨੀਆ ਨਾਲ, 2012।]]
ਉਸਨੇ 2002 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਤੇ ਪਟਕਥਾ ਲੇਖਕ ਹੋਮੀ ਅਦਜਾਨੀਆ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਜਿਸਨੇ ''ਬੀਇੰਗ ਸਾਇਰਸ'' (2006) ਅਤੇ ''ਕਾਕਟੇਲ'' (2012) ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਜੋੜੇ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ੇਰੇਜ਼ਾਦੇ ਸ਼ਰਾਫ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ।&lt;ref&gt;{{Cite web |date=11 July 2012 |title=Ten things you should know about Cocktail's director, Homi Adajania |url=http://www.firstpost.com/bollywood/ten-things-you-should-know-about-cocktails-director-homi-adajania-374770.html |access-date=23 December 2013 |publisher=Firstpost}}&lt;/ref&gt;

ਉਸਦੀ ਭੈਣ, ਸ਼ੇਰੇਜ਼ਾਦੇ ਸ਼ਰਾਫ ਇੱਕ ਯੂਟਿਊਬ ਵੀਲਾਗਰ ਹੈ। ਉਸਨੇ 2016 ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਾ ਵੈਭਵ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ&lt;ref&gt;{{Cite magazine|title=Inside Scherezade Shroff's wedding with Vaibhav Talwar's wedding|url=https://www.vogue.in/galleries/inside-scherezade-shroffs-wedding-vaibhav-talwars-wedding|magazine=[[Vogue India]]|language=en-IN|access-date=23 April 2022}}&lt;/ref&gt;

== ਹਵਾਲੇ ==
{{Reflist}}
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਪਾਰਸੀ ਲੋਕ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਇਨਰ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਡਿਜ਼ਾਇਨਰ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]]</text>
      <sha1>8do0mx3plpp11ihmfxdy06in9723rmx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਰਾਮ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>158510</id>
    <revision>
      <id>841446</id>
      <parentid>660817</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T03:32:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>37445</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>841446</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8698" sha1="rucofd3jj4o67ddth18g48ehjf7hxge" xml:space="preserve">'''ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਰਾਮ''' ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਫੈਸ਼ਨ ਪੋਸ਼ਾਕ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ, ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਹੋਸਟ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਤਾਮਿਲ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।&lt;ref&gt;{{Cite web |last=S |first=Srivatsan |date=May 27, 2020 |title=This Instagram page catalogues Kamal Haasan's movie looks with some help from the actor |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/dressed-to-kill/article31686976.ece |via=www.thehindu.com}}&lt;/ref&gt;

== ਕਰੀਅਰ ==
2000 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਨੇ ਪੋਲੀਮਰ ਟੀਵੀ ' ਤੇ ''ਐਨ ਸਟਾਈਲ'' ਵਰਗੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੋਅ ਨੂੰ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹੋਸਟ ਕਰਨ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇੱਕ ਸਟਾਈਲਿਸਟ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਵਜੋਂ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।&lt;ref name=&quot;ram&quot;&gt;{{Cite web |title=The woman behind the star |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/2010/mar/15/the-woman-behind-the-star-139396.html |website=The New Indian Express }}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਪ੍ਰੈਲ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Learn the secrets of style divas |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/2010/mar/01/learn-the-secrets-of-style-divas-135674.html |website=The New Indian Express }}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਪ੍ਰੈਲ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਫੈਸ਼ਨ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, [[ਨਿਊ ਯਾਰਕ|ਨਿਊਯਾਰਕ]] ਵਿੱਚ ਫੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਗਈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੱਖਣੀ ਭਾਰਤੀ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ। ਨਿਊਯਾਰਕ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਉਸਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫਿਲਮ ''ਮੁਗਾਮੂਦੀ'' (2012) ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਮਾਈਸਕਿਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਇੱਕ ਸੁਪਰਹੀਰੋ ਡਰਾਮਾ ਫਿਲਮ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਤਾਮਿਲ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ''S/O ਸਤਿਆਮੂਰਤੀ'' (2015) ਅਤੇ ''ਸਕੈਚ'' (2018) 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ। ਉਸਨੇ ਦੇਵੀ ਸ਼੍ਰੀ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਦੇ ਦੌਰੇ ਲਈ ਵੀ ਪਹਿਨਾਇਆ ਸੀ।&lt;ref&gt;{{Cite web |date=January 28, 2017 |title=Costume designer Amritha Ram to work in Vikram's next with Vijay Chander |url=https://www.behindwoods.com/tamil-movies-cinema-news-16/costume-designer-amritha-ram-to-work-in-vikrams-next-with-vijay-chander.html |website=Behindwoods}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;vada&quot;&gt;{{Cite web |date=July 14, 2016 |title=Amrita Ram Interview: &quot;I will be dressing up all the actors in Vada Chennai&quot; |url=https://www.onlykollywood.com/amrita-ram-interview-i-will-be-dressing-up-all-the-actors-in-vada-chennai/ |website=Only Kollywood}}&lt;/ref&gt; ਅੱਜ ਤੱਕ ਦੇ ਉਸ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੇਟਰਮਾਰਨ ਦਾ ''ਵਾਦਾ ਚੇਨਈ'' ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ 1977 ਤੋਂ 2007 ਤੱਕ ਉੱਤਰੀ ਚੇਨਈ ਦੀ ਅੰਡਰਵਰਲਡ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੇਂ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੁਸ਼ਾਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ।&lt;ref&gt;{{Cite web |date=August 15, 2016 |title=Clothes will indicate passage of time in Vada Chennai, says Amritha Ram |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/clothes-will-indicate-passage-of-time-in-vada-chennai-says-amritha-ram-2976552/}}&lt;/ref&gt;

2010 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਜਨਤਕ ਰੂਪਾਂ ਲਈ ਕਮਲ ਹਾਸਨ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਪਹਿਰਾਵੇ 'ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਉਸਨੇ ''ਵਿਸ਼ਵਰੂਪਮ 2'' (2018), ''ਬਿੱਗ ਬੌਸ ਤਾਮਿਲ'' ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਲੜੀ, ਅਤੇ ''ਇੰਡੀਅਨ 2'' (2021) ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਅਭਿਨੇਤਾ ਦੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Meet the stylist behind Kamal Haasan's stunning looks in Bigg Boss Tamil 3 |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2019/oct/06/meet-the-stylist-behind-kamal-haasans-stunning-looks-in-bigg-boss-tamil-3-2044051.html |website=The New Indian Express}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=October 14, 2020 |title=Stylist Spotlight: Meet Amritha Ram who curates looks for legendary Kamal Haasan for Bigg Boss 4 Tamil |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/south-cinema/stylist-spotlight-meet-amritha-ram-curates-looks-legendary-kamal-haasan-bigg-boss-4-tamil/ |website=[[Bollywood Hungama]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=October 5, 2020 |title=Amritha Ram on styling Kamal Haasan for 'Bigg Boss 4 Tamil': It was a collaborative, interactive process |url=https://www.deccanherald.com/entertainment/amritha-ram-on-styling-kamal-haasan-for-bigg-boss-4-tamil-it-was-a-collaborative-interactive-process-897664.html |website=Deccan Herald}}&lt;/ref&gt;

ਫਿਲਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸੋਇਗਨ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਫੈਸ਼ਨ ਸਟੋਰ ਦੀ ਮਾਲਕ ਹੈ।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Street Fashion &amp;#124; Budget Shopping by Amritha Ram at Pondicherry – travel |url=https://www.tourchinatravel.com/street-fashion-budget-shopping-by-amritha-ram-at-pondicherry/ |access-date=2023-03-21 |archive-date=2023-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230321131515/https://www.tourchinatravel.com/street-fashion-budget-shopping-by-amritha-ram-at-pondicherry/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ==
ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਭਿਨੇਤਾ ਅਤੇ ਕੋਰੀਓਗ੍ਰਾਫਰ ਰਾਮਜੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਉਸਦੇ ਡਾਂਸ ਸਕੂਲਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਦਾ ਸਹਿ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੀ ਹੈ।&lt;ref name=&quot;ram&quot; /&gt;

ਫਰਵਰੀ 2020 ਵਿੱਚ ''ਇੰਡੀਅਨ 2'' ਦੇ ਸੈੱਟ 'ਤੇ ਵਾਪਰੇ ਇੱਕ ਘਾਤਕ ਹਾਦਸੇ ਦੌਰਾਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਸੱਟ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬਚ ਗਈ&lt;ref&gt;{{Cite web |date=February 20, 2020 |title=Indian 2: Costume designer Amritha Ram reveals how Kamal Haasan, Kajal Aggarwal and she had a 'providential escape' |url=https://www.hindustantimes.com/regional-movies/indian-2-costume-designer-amritha-ram-reveals-how-kamal-haasan-kajal-aggarwal-and-she-had-a-providential-escape/story-u9i36KJrp4EhjgnkjgwyTJ.html |website=Hindustan Times}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Janani K. |date=February 20, 2020 |title=Costume designer Amritha Ram on Indian 2 accident: Kamal Haasan, Kajal and I had a narrow escape |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/costume-designer-amritha-ram-on-indian-2-accident-kamal-haasan-kajal-and-i-had-a-narrow-escape-1648289-2020-02-20 |website=India Today}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=February 20, 2020 |title=Costume designer Amritha, who was on 'Indian 2' sets, recalls narrow escape |url=https://www.thenewsminute.com/article/costume-designer-amritha-who-was-indian-2-sets-recalls-narrow-escape-118589 |website=The News Minute}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Khaddar varsity jackets? Yes, please |url=https://www.telegraphindia.com/my-kolkata/try-this/wear/khaddar-varsity-jackets-yes-please/cid/1859226 |access-date=18 April 2022 |website=telegraphindia}}&lt;/ref&gt;

== ਹਵਾਲੇ ==
{{Reflist}}
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਨਾਰੀ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਇਨਰ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਡਿਜ਼ਾਇਨਰ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਫੈਸ਼ਨ ਡਿਜ਼ਾਇਨਰ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]]</text>
      <sha1>rucofd3jj4o67ddth18g48ehjf7hxge</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਜ਼ਾਹਰਾ ਵਦੂਦ ਫਾਤੇਮੀ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>159730</id>
    <revision>
      <id>841462</id>
      <parentid>749586</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:28:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>37445</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>841462</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3537" sha1="blyjhkot0ic1wllag140sxdo4af2nwp" xml:space="preserve">'''ਜ਼ਾਹਰਾ ਵਦੂਦ ਫਾਤੇਮੀ''' ({{lang-ur|{{Nastaliq|زہرہ ودود فاطمی}}|label=[[ਉਰਦੂ|ਉਰਦੂ]]}} ) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹੈ ਜੋ ਅਗਸਤ 2018 ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਰਹੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਜੂਨ 2013 ਤੋਂ ਮਈ 2018 ਤੱਕ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ।

== ਸਿਆਸੀ ਕੈਰੀਅਰ ==
ਉਹ 2013 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ [[ਪੰਜਾਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ|ਪੰਜਾਬ]] ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ|ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਮੁਸਲਿਮ ਲੀਗ (ਐਨ)]] (ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ) ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.thenews.com.pk/archive/print/631317-138-mnas-either-paid-no-income-tax,-or-fbr-has-no-such-data|title=138 MNAs either paid no income tax, or FBR has no such data|work=www.thenews.com.pk|access-date=8 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170203161224/https://www.thenews.com.pk/archive/print/631317-138-mnas-either-paid-no-income-tax,-or-fbr-has-no-such-data|archive-date=3 February 2017|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.dawn.com/news/1253681|title='10 cases of child sexual abuse occurred every day in 2015'|date=22 April 2016|work=DAWN.COM|access-date=8 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170308221554/https://www.dawn.com/news/1253681|archive-date=8 March 2017|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.dawn.com/news/1015882|title=ECP finally sets up election tribunals|date=4 June 2013|work=DAWN.COM|access-date=8 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170308221052/https://www.dawn.com/news/1015882|archive-date=8 March 2017|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;thenews/30may2013&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.thenews.com.pk/archive/print/433572|title=Educated, qualified women enter NA, thanks to PML-N|date=30 May 2013|work=The News|access-date=3 April 2018|language=en|archive-date=16 ਜੁਲਾਈ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716203741/https://www.thenews.com.pk/archive/print/433572|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

ਉਹ 2018 ਦੀਆਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰਾਖਵੀਂ ਸੀਟ 'ਤੇ ਪੀਐਮਐਲ-ਐਨ ਦੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੀ।&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.dawn.com/news/1426560/list-of-mnas-elected-on-reserved-seats-for-women-minorities|title=List of MNAs elected on reserved seats for women, minorities|last=Reporter|first=The Newspaper's Staff|date=12 August 2018|work=DAWN.COM|access-date=12 August 2018}}&lt;/ref&gt;

== ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ==
ਉਹ ਇੱਕ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਤਾਰਿਕ ਫਾਤੇਮੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।&lt;ref name=&quot;thenews/30may2013&quot; /&gt;

== ਹਵਾਲੇ ==
{{Reflist|30em}}
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]]</text>
      <sha1>blyjhkot0ic1wllag140sxdo4af2nwp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ ਮਫ਼ਤੂਨ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>160322</id>
    <revision>
      <id>841457</id>
      <parentid>659057</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T06:37:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36498-52</username>
        <id>60780</id>
      </contributor>
      <comment>spellings</comment>
      <origin>841457</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2261" sha1="boqc3tqjchz8zpw6b8txx9nqqsbszc5" xml:space="preserve">'''ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ ਮਫ਼ਤੂਨ''' (1890 - 1975) ਪੰਜਾਬ ਦਾ [[ਉਰਦੂ]] ਲੇਖਕ ਸੀ। ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ ਮਫ਼ਤੂਨ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਸਪਤਾਹਿਕ ਪਰਚਾ 'ਰਿਆਸਤ' ਕੱਢ ਕੇ ਰਿਆਸਤੀ ਰਾਜਿਆਂ ਤੇ ਮਹਾਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਨਕਸ਼ੇ ਖਿੱਚੇ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਦਾ ਘੇਰਾ ਬਹੁਤ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਫ਼ਤੂਨ ਦਾ ਕਾਲਮ 'ਨਾ ਕਾਬਿਲੇ ਏ ਫਰਾਮੋਸ਼' ਤਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਉਰਦੂ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। &lt;ref&gt;https://www.rekhta.org/authors/diwan-singh-maftoon/ebooks?ref=web&amp;filter=book-editors&lt;/ref&gt;ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ ਮਫ਼ਤੂਨ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ ਦਾ ਖ਼ਾਸ ਪੈਰੋਕਾਰ ਸੀ। &lt;ref&gt;Āpa-bītī - Page 287books.google.co.in › books, Mohinder Singh Randhawa · 1983&lt;/ref&gt; 
 
ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 14 ਅਗਸਤ 1890 ਨੂੰ ਗੁਜਰਾਂਵਾਲਾ, ਬਰਤਾਨਵੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। 26 ਜਨਵਰੀ 1975 ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ। ਸੰਨ 1957 ਵਿਚ ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ ਮਫ਼ਤੂਨ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਸਵੈਜੀਵਨੀ ਨਾ ਕਾਬਿਲੇ ਫਰਾਮੋਸ਼ ਦਾ ਉਰਦੂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਅਨੁਵਾਦ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ''ਹੱਡ-ਬੀਤੀਆਂ'' ਵਜੋਂ ਮਿਲ਼ਦਾ ਹੈ।&lt;ref&gt;Khoja darapaṇa - Volume 21 - Page 17&lt;/ref&gt; 

==ਉਰਦੂ ਲਿਖਤਾਂ==
*''ਜਜ਼ਬਾਤ-ਏ-ਮਸ਼ਰਿਕ'' (1960)
*''ਨਕਾਬਿਲ-ਏ-ਫਰਾਮੋਸ਼''  
===ਕਿੱਸੇ===
*''ਮਜਾਜ਼, ਸੌਦਾ ਔਰ ਸ਼ਰਾਬ''
*''ਏਕ ਸੁਰਾਹੀ, ਛੇ ਗਲਾਸ ਔਰ ਮੌਲਾਨਾ ਸਾਹਬ''
*''ਸੂਰ ਕਾ ਸ਼ਿਕਾਰ''

==ਹਵਾਲੇ==
{{ਹਵਾਲੇ}}

[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਉਰਦੂ ਲੇਖਕ]]</text>
      <sha1>boqc3tqjchz8zpw6b8txx9nqqsbszc5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਬੇਲਾ ਬੋਸ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>170575</id>
    <revision>
      <id>841433</id>
      <parentid>728881</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T17:35:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenukusam</username>
        <id>51574</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the section &quot;Selected filmography&quot; from the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1354269871|Bela Bose]]&quot;</comment>
      <origin>841433</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10144" sha1="ponbh78coxzimjxw80stm3n7a2t96z9" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name               = Bela Bose
| image              = Bela Bose_resize.jpg
| caption            = 
| birth_name         = 
| birth_date         = {{Birth based on age at death|79|2023|02|20}}
| birth_place        = [[Calcutta]], [[Bengal Presidency]], [[British India]]
| death_date         = {{Death date and given age|2023|02|20|79|mf=y}}
| death_place        = 
| nationality        = Indian
| occupation         = Actress, dancer
| years_active       = 
| spouse             = {{marriage|[[Ashish Kumar (actor)|Ashish Kumar]]|1967}}
| awards             = 
| honours            = 
}}
[[Category:Articles with hCards]]

'''ਬੇਲਾ ਬੋਸ''' (1943 ਜਾਂ 1944 – 20 ਫਰਵਰੀ 2023) ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਡਾਂਸਰ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸੀ ਜੋ 1960 ਅਤੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ [[ਬਾਲੀਵੁੱਡ|ਹਿੰਦੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ]] ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ।&lt;ref name=&quot;CowieElley1977&quot;&gt;{{Cite book|url={{google books |plainurl=y |id=Jp7ayTLX1D8C |page=265}}|title=World Filmography: 1967|last=Cowie|first=Peter|last2=Elley|first2=Derek|publisher=Fairleigh Dickinson Univ Press|year=1977|isbn=978-0-498-01565-6|pages=265–}}&lt;/ref&gt;

== ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ==
ਬੇਲਾ ਬੋਸ ਦਾ ਜਨਮ 1 ਜਨਵਰੀ 1943 ਨੂੰ [[ਕੋਲਕਾਤਾ|ਕਲਕੱਤਾ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਇੱਕ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਵਪਾਰੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤ ਸੀ। ਇੱਕ ਬੈਂਕ ਕਰੈਸ਼ ਦੇ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇ ਮਾੜੇ ਦਿਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ, ਪਰਿਵਾਰ 1951 ਵਿੱਚ [[ਮੁੰਬਈ|ਬੰਬਈ]] ਆ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਸਕੂਲੀ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਲਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਡਾਂਸਰ ਵਜੋਂ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਹੋਰ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਈ।

== ਕਰੀਅਰ ==
ਬੇਲਾ ਬੋਸ ਨੂੰ 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਮਿਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਬ੍ਰੇਕ ਉਦੋਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ 1959 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ''ਮੈਂ ਨਸ਼ੇ ਮੇਂ ਹੂੰ'' ਵਿੱਚ [[ਰਾਜ ਕਪੂਰ]] ਨਾਲ ਇੱਕ ਡਾਂਸ ਨੰਬਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ 21 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਦੱਤ ਦੇ ਨਾਲ ''ਸੌਤੇਲਾ ਭਾਈ'' (1962) ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਬੰਗਾਲੀ ਨਾਟਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਦੇ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਨਿਖਾਰਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ 150 ਤੋਂ ਵੱਧ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ''ਹਵਾ ਮਹਿਲ'' (1962) ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਹੈਲਨ ਦੀ ਭੈਣ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।&lt;ref name=&quot;Pinto2006&quot;&gt;{{Cite book|url={{google books |plainurl=y |id=Ng_vVIcq5yQC |page=241}}|title=Helen: The Life and Times of an H-bomb|last=Pinto|first=Jerry|publisher=Penguin Books India|year=2006|isbn=978-0-14-303124-6|pages=241–}}&lt;/ref&gt; ਉਸ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਵੈਂਪ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ, ਉਸ ਨੇ ਸਕ੍ਰੀਨ 'ਤੇ ਸਵਿਮਿੰਗ ਸੂਟ ਪਹਿਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀਆਂ।&lt;ref name=&quot;cineplot&quot;&gt;{{Cite web |title=Bela Bose – Vintage Photo Shoot |url=https://cineplot.com/bela-bose-vintage-photo-shoot/ |access-date=10 February 2020 |website=cineplot.com |archive-date=18 ਸਤੰਬਰ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180918005723/http://cineplot.com/bela-bose-vintage-photo-shoot/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ਬੋਸ ਨੇ [[ਬਿਮਲ ਰਾਏ]] ਦੀ ''[[ਬੰਦਿਨੀ|ਬੰਦਨੀ]]'' (1963), ਐਫਸੀ ਮਹਿਰਾ ਦੀ ''[[ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ|ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ]]'' (1962) ਅਤੇ ''[[ਅਮਰਪਾਲੀ (1966 ਫ਼ਿਲਮ)|ਅਮਰਪਾਲੀ]]'', ਆਤਮਾਰਾਮ ਦੀ ''ਸ਼ਿਕਾਰ'', ''ਉਮੰਗ'', ''ਯੇ ਗੁਲਿਸਤਾਨ ਹਮਾਰਾ'', ''ਦਿਲ ਔਰ ਮੁਹੱਬਤ'', ''ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਔਰ ਮੌਤ,'' ਅਤੇ ''ਵਹਾਂ ਕੇ ਲੋਗ'' ਵਰਗੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਰਿੱਤਰ ਅਭਿਨੇਤਰੀ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ''ਜੈ ਸੰਤੋਸ਼ੀ ਮਾਂ'' ਵਿੱਚ ਖਲਨਾਇਕ ਭਰਜਾਈ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਆਸ਼ੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਇੱਕ ਅਭਿਨੇਤਾ ਸੀ।&lt;ref name=&quot;Somaaya&quot;&gt;{{Cite book|url={{google books |plainurl=y |id=SGaNuOL8Ob4C&amp; |page=307}}|title=Cinema Images And Issues|last=Somaaya|first=Bhawana|publisher=Rupa Publications India Pvt. Ltd.|year=2004|isbn=978-8129103703|pages=307–|author-link=Bhawana Somaaya}}&lt;/ref&gt; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1967 ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅਦਾਕਾਰੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ।

== ਮੌਤ ==
ਬੋਸ ਦੀ ਮੌਤ 20 ਫਰਵਰੀ 2023 ਨੂੰ 79 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/actress-and-dancer-bela-bose-passes-away-at-the-age-of-79/articleshow/98099986.cms?from=mdr|title=Actress and dancer Bela Bose passes away at the age of 79|last=&lt;!-- Staff --&gt;|date=20 February 2023|work=[[The Times of India]]|access-date=23 February 2023}}&lt;/ref&gt;

== ਚੁਨਿੰਦਾ ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ ==
{{Columns-list|* ''[[Main Nashe Mein Hoon]]'' (1959)
* ''[[Chirag Kahan Roshni Kahan]]'' (1959)
* ''[[Ek Phool Char Kaante]]'' (1960)
* ''[[Chaudhary Karnail Singh]]'' (1960) Punjabi Movie 
* ''Chhote Nawab'' (1961)
* ''[[Opera House (1961 film)|Opera House]]'' (1961)
* ''[[Professor (1962 film)|Professor]]'' (1962)
* ''Sautela Bhai'' (1962)
* ''Hawa Mahal'' (1962)
* ''[[Prem Patra]]'' (1962)
* ''[[Anpadh]]'' (1962)
* ''[[Bandini (film)|Bandini]]'' (1963)
* ''[[Ziddi (1964 film)|Ziddi]]'' (1964)
* ''[[Chitralekha (1964 film)|Chitralekha]]'' (1964)
* ''[[Mama Ji]]'' (1964) Punjabi Movie 
* ''[[Hum Sab Ustad Hain]]'' (1965)
* ''[[Poonam Ki Raat]]'' (1965)
* ''[[Tarzan comes to Delhi]]'' (1965)
* ''[[Boxer (boxing)|Boxer]]'' (1965)
* ''[[Neend Hamari Khwab Tumhare (1966 film)|Neend Hamari Khwab Tumhare]]'' (1966)
* ''[[Dil Ne Phir Yaad Kiya (1966 film)|Dil Ne Phir Yaad Kiya]]'' (1966)
* ''[[C.I.D. 909|CID 909]]'' (1967) as Rosy
* ''[[Baharon Ke Sapne]]'' (1967)
* ''[[Anita (1967 film)|Anita]]'' (1967)
* ''[[Shikar (1968 film)|Shikar]]'' (1968)
* ''[[Fareb (1968 film)|Fareb]]'' (1968)
* ''[[Jab Yaad Kisi Ki Aati Hai]]'' (1969)
* ''[[Jeene Ki Raah]]'' (1969)
* ''[[Abhinetri (1970 film)|Abhinetri]]'' (1970)
* ''[[Bhai Ho To Aisa]]'' (1972)
* ''[[Dil Daulat Duniya]]'' (1972)
* ''[[Jai Santoshi Maa]]'' (1975)
* ''[[Bombay by Nite]]'' (1979)
* ''[[Sau Din Saas Ke]]'' (1980)}}

== ਚੁਣੀਂਦਾ ਫ਼ਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ ==

ਮੈਂ ਨਸ਼ੇ ਮੈਂ ਹੂੰ (1959)

ਚਿਰਾਗ ਕਹਾਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਕਹਾਂ (1959)

ਏਕ ਫੂਲ ਚਾਰ ਕਾਂਟੇ (1960)

ਚੌਧਰੀ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ (1960) ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮ

ਛੋਟੇ ਨਵਾਬ (1961)

ਓਪੇਰਾ ਹਾਊਸ (1961)

ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ (1962)

ਸੌਤੇਲਾ ਭਾਈ (1962)

ਹਵਾ ਮਹਿਲ (1962)

ਪ੍ਰੇਮ ਪੱਤਰ (1962)

ਅਨਪੜ (1962)

ਬੰਦਿਨੀ (1963)

ਬਿਦੇਸੀਆ (1963) (ਭੋਜਪੁਰੀ ਫਿਲਮ)

ਜ਼ਿੱਦੀ (1964)

ਚਿੱਤਰਲੇਖਾ (1964)

ਮਾਮਾ ਜੀ (1964) ਪੰਜਾਬੀ ਫਿਲਮ

ਹਮ ਸਭ ਉਸਤਾਦ ਹੈਂ (1965)

ਪੂਨਮ ਕੀ ਰਾਤ (1965)

ਟਾਰਜ਼ਨ ਕਮਜ਼ ਟੂ ਦਿੱਲੀ (1965)

ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ (1965)

ਨੀਂਦ ਹਮਾਰੀ ਖਵਾਬ ਤੁਮਹਾਰੇ (1966)

ਦਿਲ ਨੇ ਫਿਰ ਯਾਦ ਕੀਆ (1966)

ਸੀ ਆਈ ਡੀ 909 (1967) ਰੋਜ਼ੀ ਵਜੋਂ

ਬਹਾਰੋਂ ਕੇ ਸਪਨੇ (1967)

ਅਨੀਤਾ (1967)

ਸ਼ਿਕਾਰ (1968)

ਫਰੇਬ (1968)

ਜਬ ਯਾਦ ਕਿਸ ਕੀ ਆਤੀ ਹੈ (1969)

ਜੀਨੇ ਕੀ ਰਾਹ (1969)

ਅਭਿਨੇਤਰੀ (1970)

ਭਾਈ ਹੋ ਤੋ ਐਸਾ (1972)

ਦਿਲ ਦੌਲਤ ਦੁਨੀਆ (1972)

ਜੈ ਸੰਤੋਸ਼ੀ ਮਾਂ (1975)

ਬੰਬੇ ਬਾਏ ਨਾਈਟ (1979)

ਸੌ ਦਿਨ ਸਾਸ ਕੇ (1980)
== ਹਵਾਲੇ ==
{{Reflist}}

== ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ ==

* {{IMDB name|0097863}}
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਕੋਲਕਾਤਾ ਦੀਆਂ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਹਿੰਦੀ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਅਭਿਨੇਤਰੀਆਂ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 2023]]</text>
      <sha1>ponbh78coxzimjxw80stm3n7a2t96z9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਨੌਰਾ ਇਰਾਕਤ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177229</id>
    <revision>
      <id>841468</id>
      <parentid>841089</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T09:49:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>37445</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>841468</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20225" sha1="3bmot2sbvcl4nakmkxguzlrpok5ifon" xml:space="preserve">{{Infobox writer
| image            = Noura Erakat at New America Foundation event.jpg
| image_size       = 
| alt              = 
| caption          = 
| birth_name       = ਨੌਰਾ ਸਾਲੇਹ ਇਰਾਕਤ
| birth_date       = {{birth date and age|January 16, 1980}}
| birth_place      = ਅਲਮੇਡਾ ਕਾਉਂਟੀ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਯੂ.ਐਸ.
| occupation       = ਕਾਰਕੁਨ, ਵਕੀਲ
| education        = 
| genre            = 
| subject          = 
| notable_works    = 
| relatives        = 
| website          = {{URL|http://www.nouraerakat.com}}
}}
'''ਨੌਰਾ ਸਾਲੇਹ ਇਰਾਕਤ''' ({{Lang-ar|نورة صالح عريقات}}; ਜਨਮ (1980-01-16) &lt;ref&gt;{{Cite tweet|user=4noura}}&lt;/ref&gt; ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਰਕੁਨ, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਦਵਾਨ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਅਟਾਰਨੀ ਹੈ। &lt;ref name=&quot;gmubio&quot;&gt;{{Cite web |last= |first= |date= |title=George Mason University, New Century College Faculty: Noura Erakat |url=http://ncc.gmu.edu/people/nerakat |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305005105/http://ncc.gmu.edu/people/nerakat |archive-date=March 5, 2016 |publisher=[[George Mason University]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;gmubio2&quot;&gt;{{Cite web |title=Faculty Highlight: Noura Erakat |url=http://ncc.gmu.edu/ncc-connect/october-2014/faculty-highlight |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141017152315/http://ncc.gmu.edu/ncc-connect/october-2014/faculty-highlight |archive-date=October 17, 2014 |publisher=[[George Mason University]]}}&lt;/ref&gt; ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰਟਗਰਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਹੈ। &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Erakat, Noura |url=https://crimjust.rutgers.edu/people/faculty-directory/details/61-faculty/30-faculty/620-erakat-noura |access-date=2023-11-05 |website=crimjust.rutgers.edu}}&lt;/ref&gt; ਉਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਫੋਕਸ [[ਇਜ਼ਰਾਇਲ-ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਝਗੜਾ|ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ-ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਸੰਘਰਸ਼]] ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਕ ਵੋਕਲ ਆਲੋਚਕ ਹੈ। &lt;ref name=&quot;news&quot;&gt;{{Cite magazine|last=Welsh|first=Theresa|date=September 5, 2014|title=West Bank Settlements Overshadow New Arab Housing in Jerusalem|url=https://www.usnews.com/news/articles/2014/09/05/obama-john-kerry-and-benjamin-netanyahu-spar-over-west-bank-settlements|magazine=[[U.S. News &amp; World Report]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;ext&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2014/08/27/world/middleeast/israel-gaza-strip-conflict.html|title=Cease-Fire Extended, but Not on Hamas's Terms|last=Rudoren|first=Jodi|date=August 26, 2014|work=[[New York Times]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;stop&quot;&gt;{{Cite magazine|last=The Editors|date=July 30, 2014|title=Israel Must Stop Its Campaign of Terror|url=http://www.thenation.com/article/180826/israel-must-stop-its-campaign-terror#|magazine=[[The Nation]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;group&quot;&gt;{{Cite web |last= |first= |date=December 17, 2013 |title=Large group of U.S. scholars endorse academic boycott of Israel |url=http://www.cbsnews.com/news/large-group-of-us-scholars-endorse-academic-boycott-of-israel/ |publisher=[[CBS News]]/[[Associated Press]]}}&lt;/ref&gt;

== ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ ==
ਨੌਰਾ ਸਾਲੇਹ ਇਰਾਕਤ ਦਾ ਜਨਮ 16 ਜਨਵਰੀ 1980 ਨੂੰ ਅਲਮੇਡਾ ਕਾਉਂਟੀ, ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ [[ਕੈਲੀਫ਼ੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬਰਕਲੀ|ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬਰਕਲੇ ਵਿੱਚ]] ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 2002 ਵਿੱਚ [[ਬੀਏ|ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਆਰਟਸ ਦੀ]] ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਫਾਈ ਬੀਟਾ ਕਾਪਾ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ, ਅਤੇ 2003 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ UC-ਬਰਕਲੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕੇਂਦਰ ਸਮਰ ਫੈਲੋ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। &lt;ref name=&quot;bhum&quot;&gt;{{Cite web |title=UC Berkeley Human Rights Center Summer Fellow |url=http://www.law.berkeley.edu/12966.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714141724/http://www.law.berkeley.edu/12966.htm |archive-date=July 14, 2014 |publisher=UC Berkeley}}&lt;/ref&gt; 2005 ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਯੂਸੀ ਬਰਕਲੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਲਾਅ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਜੂਰੀਸ ਡਾਕਟਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਫ੍ਰਾਂਸੀਨ ਡਿਆਜ਼ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। &lt;ref name=&quot;blaw&quot;&gt;{{Cite web |title=Berkeley Law School |url=http://www.law.berkeley.edu/7752.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714232415/http://www.law.berkeley.edu/7752.htm |archive-date=July 14, 2014 |publisher=Berkeley Law School}}&lt;/ref&gt; ਉਸ ਨੇ 2012 ਵਿੱਚ ਜਾਰਜਟਾਊਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲਾਅ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਐਲਐਲਐਮ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ &lt;ref name=&quot;gt&quot;&gt;{{Cite web |last= |first= |date= |title=Georgetown Bio |url=http://explore.georgetown.edu/people/ne28/ |publisher=[[Georgetown University]]}}&lt;/ref&gt;

2010 ਵਿੱਚ ਉਹ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਅਰਬੀ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਔਨਲਾਈਨ ਮੈਗਜ਼ੀਨ, ''ਜਦਾਲੀਆ'' ਦੀ ਇੱਕ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਜੋ [[ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀ.ਸੀ.|ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, ਡੀਸੀ]] ਅਤੇ [[ਬੈਰੂਤ|ਬੇਰੂਤ]] ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਅਰਬ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਇਰਾਕਤ ਨੇ &quot; ਹਾਊਸ ਆਫ ਰਿਪ੍ਰਜ਼ੈਂਟੇਟਿਵਜ਼ ਓਵਰਸਾਈਟ ਕਮੇਟੀ &quot; &lt;ref name=&quot;gmubio2&quot;/&gt; ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਰਜਟਾਊਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਹੈ। &lt;ref name=&quot;gmubio2&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;gt&quot;/&gt; 2012-2014 ਤੱਕ, ਉਹ ਟੈਂਪਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਬੀਸਲੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਲਾਅ ਨਾਲ ਫ੍ਰੀਡਮੈਨ ਫੈਲੋ ਸੀ। &lt;ref name=&quot;ff&quot;&gt;{{Cite web |last= |first= |date= |title=Current Freedman Fellows |url=http://www.law.temple.edu/pages/faculty/faculty_freedman_fellows.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150426070525/http://www.law.temple.edu/pages/faculty/Faculty_Freedman_Fellows.aspx |archive-date=April 26, 2015 |access-date=August 5, 2014 |publisher=[[Temple University]]}}&lt;/ref&gt; ਏਰਾਕਟ ਨੇ ਫੇਅਰਫੈਕਸ, ਵਰਜੀਨੀਆ ਵਿਖੇ ਜਾਰਜ ਮੇਸਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਧਿਐਨ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰਟਗਰਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਹੈ। &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Noura Erakat |url=https://integrative.gmu.edu/people/nerakat |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305005105/http://ncc.gmu.edu/people/nerakat |archive-date=March 5, 2016 |access-date=December 29, 2022}}&lt;/ref&gt;

ਉਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਪਾਲਿਸੀ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਦੇ ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਟਗਰਜ਼ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, &lt;ref name=&quot;ips&quot;&gt;{{Cite web |last= |first= |date= |title=Board Members |url=http://www.ips-dc.org/staff-and-board/ |publisher=[[Institute for Policy Studies]] |access-date=2023-11-18 |archive-date=2017-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170217024757/http://www.ips-dc.org/staff-and-board/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ਟਰਾਂਸ-ਅਰਬ ਰਿਸਰਚ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਦੇ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਡਾਇਰੈਕਟਰਜ਼ ਦੀ ਮੈਂਬਰ ਹੈ, &lt;ref name=&quot;tari&quot;&gt;{{Cite web |last= |first= |date= |title=Board of Directors: TARI |url=http://tari.org/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=2&amp;Itemid=2 |publisher=TARI}}&lt;/ref&gt; ਅਤੇ ਅਲ-ਸ਼ਬਾਕਾ: ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਨੀਤੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਇੱਕ ਨੀਤੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹੈ। &lt;ref name=&quot;as&quot;&gt;{{Cite web |last= |first= |date= |title=Policy Advisor: Al Shabaka |url=http://al-shabaka.org/people/policy-advisor/noura-erakat |publisher=alshabaka}}&lt;/ref&gt;

== ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ==
ਉਹ ਯੂਸਫ਼ ਇਰਾਕਤ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ [[ਯੂਟਿਊਬ]] ਮੋਨੀਕਰ, ਫੂਸੀ ਟਿਊਬ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। &lt;ref name=&quot;portal9&quot;&gt;{{Cite web |last=Muller |first=Nat |date= |title=Reviews and Critique: Jadaliyya |url=http://portal9journal.org/articles.aspx?id=76 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121216035540/http://portal9journal.org/articles.aspx?id=76 |archive-date=December 16, 2012 |access-date=October 23, 2013 |publisher=Portal 9}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;jad&quot;&gt;{{Cite magazine|title=Jadaliyya: Noura Erakat|url=http://www.jadaliyya.com/pages/contributors/436|magazine=[[Jadaliyya]]}}&lt;/ref&gt;

ਜੂਨ 2020 ਵਿੱਚ, ਇਰਾਕਤ ਦੇ ਚਚੇਰੇ ਭਰਾ ਅਹਿਮਦ ਦੀ ਕਾਰ ਅਬੂ ਦਿਸ ਦੇ ਨੇੜੇ [[ਪੱਛਮੀ ਕੰਢਾ|ਵੈਸਟ ਬੈਂਕ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਚੌਕੀ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਗਈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.usnews.com/news/world/articles/2020-06-23/israeli-troops-kill-palestinian-who-attempted-car-ramming-in-west-bank-police|title=Palestinian Driver Shot Dead After Alleged Car-Ramming on Israeli Police|date=June 23, 2020|work=US News|agency=Reuters}}&lt;/ref&gt; ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਹਿਮਦ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਾਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟੱਕਰ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ। ਵੀਡੀਓ ਫੁਟੇਜ 'ਚ ਅਹਿਮਦ ਆਪਣੇ ਵਾਹਨ ਨੂੰ ਮੋੜਦਾ ਅਤੇ ਚੌਕੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਕ ਬਾਰਡਰ ਪੁਲਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Footage shows Palestinian attacker ramming car into Border Police checkpoint |url=https://www.ynetnews.com/article/Skwub6gCU |website=[[Ynetnews.com]]}}&lt;/ref&gt; ਨੌਰਾ ਨੇ ਇਸ 'ਤੇ ਵਿਵਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Palestinian Scholar Noura Erakat: Israeli Forces Killed My Cousin on His Sister's Wedding Day |url=https://www.democracynow.org/2020/6/24/noura_erakat |website=[[Democracy Now!]]}}&lt;/ref&gt; ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਅਤੇ ਅਲ-ਹੱਕ ਨੇ 3D ਮਾਡਲਿੰਗ, ਫੀਲਡਵਰਕ, ਜਿਓਲੋਕੇਸ਼ਨ, ਸਿੰਕ੍ਰੋਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ, [[ਓਪਨ ਸੋਰਸ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ|OSINT]], ਅਤੇ ਸ਼ੈਡੋ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਅਹਿਮਦ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਿਆ ਕਿ ਚੈਕਪੁਆਇੰਟ ਨਾਲ ਕਾਰ ਦੀ ਟੱਕਰ ਇੱਕ ਦੁਰਘਟਨਾ ਸੀ, ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਨਿਆਇਕ ਸੀ। ਫੌਜ ਨੇ  ਤਾਕਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫੌਜ ਨੇ ਅਹਿਮਦ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। &lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Extrajudicial Execution of Ahmed Erakat |url=https://forensic-architecture.org/investigation/the-extrajudicial-execution-of-ahmad-erekat/}}&lt;/ref&gt;

== ਚੁਨਿੰਦਾ ਕੰਮ ==

=== ਅਕਾਦਮਿਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ===
** ''[http://tadweenpublishing.com/blogs/news/9500099-new-book-aborted-state-the-un-initiative-and-new-palestinian-junctures Aborted State? The UN Initiative and New Palestinian Junctures].'' Co-edited with [[:en:Mouin_Rabbani|Mouin Rabbani]], 2013.
** ''[https://www.sup.org/books/title/?id=26507 Justice for Some: Law and the Question of] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240913175757/https://www.sup.org/books/title/?id=26507 |date=2024-09-13 }}''2019

=== ਅਕਾਦਮਿਕ ਪਰਚੇ ===
* &quot;[https://ssrn.com/abstract=2402251 Palestinian Refugees and the Syrian Uprising: Filling the Protection Gap During Secondary Forced Displacement].&quot; Oxford Journal of International Refugee Law, Forthcoming.
* &quot;[https://ssrn.com/abstract=2212522 New Imminence in the Time of Obama: The Impact of Targeted Killings on the Law of Self Defense].&quot; Arizona Law Review, Forthcoming.
* &quot;[https://ssrn.com/abstract=2218572 The US v. The Red Cross: Customary International Humanitarian Law &amp; Universal Jurisdiction].&quot; Denver Journal of International Law and Policy 41 Denv. J. Int'l L. &amp; Pol'y 225 (Winter 2013).
* &quot;[https://ssrn.com/abstract=2214163 It's Not Wrong, It's Illegal: Situating the Gaza Blockade Between International Law and the UN Response].&quot; UCLA Journal of Islamic and Near Eastern Law, Vol. 11, No. 37, 2011–2012.
* &quot;[https://ssrn.com/abstract=2218807 Operation Cast Lead: The Elusive Quest for Self-Defense in International Law].&quot; 36 Rutgers L. Rec. 164 (2009).
* &quot;[https://ssrn.com/abstract=2220575 Litigating the Arab-Israeli Conflict: The Politicization of U.S. Federal Courtrooms].&quot; 2 Berkeley Journal of Middle Eastern &amp; Islamic Law 27 (2009).

=== ਪ੍ਰਿੰਟ ਮੀਡੀਆ ===
* &quot;[https://www.nytimes.com/roomfordebate/2014/08/05/can-the-us-still-be-a-leader-in-the-middle-east/us-should-stop-funding-israel-or-let-others-broker-peace U.S. Should Stop Funding Israel, or Let Others Broker Peace].&quot; ''[[:en:New_York_Times|New York Times]],'' August 5, 2014.
* &quot;[https://www.usatoday.com/story/opinion/2014/07/31/israel-prime-minister-benjamin-netanyahu-noura-erakat-editorials-debates/13442349/ Israeli operation not about security: Opposing view].&quot; [[:en:USA_Today|USA Today]], July 31, 2014.
* &quot;[http://www.thenation.com/article/180783/five-israeli-talking-points-gaza-debunked Five Israeli Talking Points on Gaza—Debunked].&quot; ''[[:en:The_Nation|The Nation]],'' July 25, 2014.
* &quot;[http://lareviewofbooks.org/essay/structural-violence-trial-bds-movement-resist-erasure Structural Violence on Trial: BDS and the Movement to Resist Erasure].&quot; ''[[:en:Los_Angeles_Review_of_Books|Los Angeles Review of Books]],'' March 16, 2014.

== ਇੰਟਰਵਿਊ ==

=== ਰੇਡੀਓ ===
* ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਖਤਰੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਨ, ਹਮਾਸ ਜਾਂ ਈਰਾਨ ਨਹੀਂ, ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਏਹੂਦ ਬਰਾਕ [[ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਬਰਾਡਕਾਸਟਿੰਗ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ|ਸੀਬੀਸੀ]], 5 ਜੂਨ, 2018 [http://www.cbc.ca/listen/shows/the-current/segment/15548952 ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ]
* [http://www.kcrw.com/news-culture/shows/to-the-point/a-new-shot-at-peace-talks-will-it-be-different-this-time ਬਿੰਦੂ ਤੱਕ: &quot;ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸ਼ਾਟ: ਕੀ ਇਹ ਇਸ ਵਾਰ ਵੱਖਰਾ ਹੋਵੇਗਾ?&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181107121819/https://www.kcrw.com/news-culture/shows/to-the-point/a-new-shot-at-peace-talks-will-it-be-different-this-time |date=2018-11-07 }} KCRW, 31 ਜੁਲਾਈ, 2013।
* [https://web.archive.org/web/20140712182548/http://english.cri.cn/8706/2012/11/21/2861s734222.htm ਬੀਜਿੰਗ ਤੋਂ ਪਰੇ: &quot;ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦਾ ਦਰਜਾ ਮੰਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।&quot;] ਚਾਈਨਾ ਰੇਡੀਓ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ, 21 ਨਵੰਬਰ, 2012।

=== ਵੀਡੀਓ ===
* &quot; [http://www.gazaincontext.com/film.html ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਗਾਜ਼ਾ।&quot;]{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਜੁਲਾਈ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, gazaincontext.com, ਜੁਲਾਈ 2016।
* &quot; [https://www.pbs.org/newshour/bb/debating-tactics-ethics-warfare-sides-mideast-conflict/ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਦੇ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ 'ਤੇ ਯੁੱਧ ਦੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਬਾਰੇ ਬਹਿਸ ਕਰਨਾ] .&quot; ਪੀਬੀਐਸ ਨਿਊਜ਼ ਆਵਰ, 24 ਜੁਲਾਈ, 2014।
* &quot; [http://www.democracynow.org/2014/7/11/gaza_debate_as_palestinian_deaths_top ਗਾਜ਼ਾ ਬਹਿਸ: ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਮੌਤਾਂ ਸਿਖਰ ਦੇ 100 ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਵਧਦੀ ਹਿੰਸਾ ਲਈ ਕੌਣ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ? ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?] &quot; ਹੁਣ ਲੋਕਤੰਤਰ! , ਜੁਲਾਈ 11, 2014।
* [http://www.msnbc.com/up-with-chris-hayes/watch/obama-wraps-up-first-trip-to-israel-as-president-23252547939 ਕ੍ਰਿਸ ਹੇਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ: &quot;ਓਬਾਮਾ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਯਾਤਰਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231016115851/https://www.msnbc.com/up-with-chris-hayes/watch/obama-wraps-up-first-trip-to-israel-as-president-23252547939 |date=2023-10-16 }} MSNBC, 22 ਮਾਰਚ, 2013।
* [http://www.msnbc.com/up-with-chris-hayes/watch/what-sparked-escalation-of-violence-in-israel-and-gaza-44106307991 ਕ੍ਰਿਸ ਹੇਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ: &quot;ਇਸਰਾਈਲ ਅਤੇ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਨੇ ਕੀਤਾ।&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231016121626/https://www.msnbc.com/up-with-chris-hayes/watch/what-sparked-escalation-of-violence-in-israel-and-gaza-44106307991 |date=2023-10-16 }} MSNBC, ਨਵੰਬਰ 17, 2012।
* &quot; [http://www.thirteen.org/program-content/the-law-in-these-parts-a-discussion/ ਇਹਨਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ: ਇੱਕ ਚਰਚਾ] ।&quot; WNET ( PBS ਥਰਟੀਨ)

== ਹਵਾਲੇ ==
{{Reflist}}

== ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ ==
* [https://web.archive.org/web/20141017152315/http://ncc.gmu.edu/ncc-connect/october-2014/faculty-highlight ਜੀਵਨੀ] - ਜਾਰਜ ਮੇਸਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ
* {{Twitter}}

[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਅਮਰੀਕੀ ਮਹਿਲਾ ਕਾਰਕੁਨ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1980]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਲੋਕ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਔਰਤਾਂ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਔਰਤ ਲੇਖਕ]]</text>
      <sha1>3bmot2sbvcl4nakmkxguzlrpok5ifon</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਆਇਸ਼ਾ ਮਲਿਕ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180809</id>
    <revision>
      <id>841447</id>
      <parentid>758548</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T03:45:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>37445</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>841447</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11486" sha1="jo0f2aslwd22qsppthv7f1z0f28uswa" xml:space="preserve">'''ਆਇਸ਼ਾ ਏ ਮਲਿਕ''' (ਜਨਮ 3 ਜੂਨ 1966) ਇੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਜੱਜ ਹੈ। [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ|ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ]] ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਜੱਜ ਹੈ। 6 ਜਨਵਰੀ 2022 ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਨਿਆਂਇਕ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last= |date= |title=Hon'ble Sitting Judges - Lahore High Court |url=http://data.lhc.gov.pk/judges/sitting_judges |access-date=17 September 2018 |website=data.lhc.gov.pk |archive-date=14 ਸਤੰਬਰ 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180914181635/http://data.lhc.gov.pk/judges/sitting_judges |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=6 January 2022 |title=JCP approves Justice Ayesha Malik's elevation to Supreme Court |url=https://www.dawn.com/news/1667975/jcp-approves-justice-ayesha-maliks-elevation-to-supreme-court}}&lt;/ref&gt; ਉਸਨੇ 24 ਜਨਵਰੀ 2022 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦੇ ਦੀ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ।&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-60110891|title=Pakistan's first female Supreme Court judge sworn in|date=2022-01-24|work=BBC News|access-date=2022-01-24|language=en-GB}}&lt;/ref&gt; ਮਲਿਕ 27 ਮਾਰਚ 2012 ਤੋਂ 5 ਜਨਵਰੀ 2022 ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ [[ਲਾਹੌਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ]] ਦੇ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

== ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ==
ਆਇਸ਼ਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ [[ਪੈਰਿਸ]] ਅਤੇ [[ਨਿਊਯਾਰਕ ਸ਼ਹਿਰ|ਨਿਊਯਾਰਕ]] ਦੇ ਸਕੂਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ [[ਲੰਡਨ]] ਦੇ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸ ਹੌਲੈਂਡ ਸਕੂਲ ਫਾਰ ਗਰਲਜ਼ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਏ-ਲੈਵਲ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। [[ਪਾਕਿਸਤਾਨ]] ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕਰਾਚੀ ਗ੍ਰਾਮਰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਕਾਮਰਸ ਐਂਡ ਇਕਨਾਮਿਕਸ, [[ਕਰਾਚੀ]] ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਬੈਚਲਰ ਆਫ਼ ਕਾਮਰਸ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਲਾਅ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਐਲ.ਐਲ.ਐਮ. ਹਾਰਵਰਡ ਲਾਅ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਕੀਤੀ।ਮਲਿਕ ਨੂੰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਤਾ ਲਈ ''ਲੰਡਨ ਐਚ. ਗਾਮਨ ਫੈਲੋ 1998-1999'' ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੈਰੀਅਰ ==
ਆਇਸ਼ਾ ਨੇ 1997 ਤੋਂ 2001 ਤੱਕ ਫਖਰੂਦੀਨ ਜੀ. ਇਬਰਾਹਿਮ ਐਂਡ ਕੰਪਨੀ, ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ ਮਿਸਟਰ ਫਖੁਰਦੀਨ ਜੀ. ਇਬਰਾਹਿਮ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੈਰੀਅਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।

2001 ਤੋਂ 2004 ਤੱਕ ਮਲਿਕ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਐਸੋਸੀਏਟ ਵਜੋਂ ਰਿਜ਼ਵੀ, ਈਸਾ, ਅਫਰੀਦੀ ਅਤੇ ਏਂਜਲ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 2004 ਤੋਂ 2012 ਤੱਕ, ਉਹ ਰਿਜ਼ਵੀ, ਈਸਾ, ਅਫਰੀਦੀ ਅਤੇ ਐਂਜਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਸੀ।&lt;ref&gt;15-11-2010[1].pdf (nepra.org.pk)&lt;/ref&gt; ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਫਰਮ ਦੇ ਲਾਹੌਰ ਦਫਤਰ ਦੀ ਇੰਚਾਰਜ ਸੀ, ਫਰਮ ਦੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਅਤੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੀ ਸੀ।

27 ਮਾਰਚ 2012 ਨੂੰ ਆਇਸ਼ਾ [[ਲਾਹੌਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ]] ਦੀ ਜਸਟਿਸ ਬਣੀ।

ਜਨਵਰੀ 2019 ਵਿੱਚ, ਆਇਸ਼ਾ ਏ ਮਲਿਕ ਲਾਹੌਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਜੱਜਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਬਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੀ। ਇਹ ਕਮੇਟੀ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਲਾਹੌਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਕੀਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਹਿਲਾ ਜੱਜਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਗੁੰਡਾਗਰਦੀ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।

ਆਇਸ਼ਾ ਦ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਵੂਮੈਨ ਜੱਜਜ਼  ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਲੜਕੀ ਅਤੇ ਔਰਤ ਲਈ ਬਰਾਬਰੀ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਹੈ। ਜਸਟਿਸ ਆਇਸ਼ਾ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਦੀ ਵਕੀਲ ਹੈ।&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2019-02-11 |title=Justice Ayesha A. Malik and Justice Alia Neelum are Members of the Committee for Protection of Women Judges in Lahore, Pakistan |url=http://www.iawj.org/justice-ayesha-a-malik-and-justice-alia-neelum-are-members-of-the-committee-for-protection-of-women-judges-in-lahore-pakistan/ |access-date=2020-12-06 |website=International Association of Women Judges |archive-date=2021-01-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210121210911/http://www.iawj.org/justice-ayesha-a-malik-and-justice-alia-neelum-are-members-of-the-committee-for-protection-of-women-judges-in-lahore-pakistan/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |date=2019-12-12 |title=&quot;The 3rd Punjab Women Judges' Conference&quot; by the Hon. Ayesha Malik |url=http://www.iawj.org/the-3rd-punjab-women-judges-conference-by-the-hon-ayesha-malik/ |access-date=2020-12-06 |website=International Association of Women Judges |archive-date=2020-08-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200814115045/http://www.iawj.org/the-3rd-punjab-women-judges-conference-by-the-hon-ayesha-malik/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ਆਇਸ਼ਾ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਹਾਈ ਕੋਰਟਾਂ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤਾਂ, ਬੈਂਕਿੰਗ ਕੋਰਟ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਅਤੇ ਆਰਬਿਟਰੇਸ਼ਨ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨਲ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਹਿਰਾਸਤ, ਤਲਾਕ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਗਵਾਹ ਵਜੋਂ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਸਮਾਨਤਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਦਰਭ ਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨਿਰਣੇ ਲਿਖੇ ਹਨ।&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;

ਆਇਸ਼ਾ ਨੇ ਜੁਡੀਸ਼ੀਅਲ ਅਫਸਰਾਂ ਦੀ ਮਹਿਲਾ ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਮਹਿਲਾ ਨਿਆਂਇਕ ਅਫਸਰਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਾਰੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੀ ਹੈ।

ਮਲਿਕ ਲਾਹੌਰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨਿਆਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹਰਿਆਲੀ ਜੱਜ ਹੈ।&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;[http://www.pas.va/content/dam/accademia/booklet/booklet_summitjudges2018.pdf Summit of African Women Judges and Prosecutors on Human Trafficking and Organised Crime] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191117040020/http://www.pas.va/content/dam/accademia/booklet/booklet_summitjudges2018.pdf|date=2019-11-17}} Pontifical Academy of Social Sciences, Vatican City 2016&lt;/ref&gt;

ਉਸਨੇ ਆਟੋਮੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਕੇਸ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੁਆਰਾ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।&lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt;

ਜਨਵਰੀ 2022 ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਜੱਜ ਵਜੋਂ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ। ਉਹ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮਹਿਲਾ ਜੱਜ ਬਣੀ।&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-01-24 |title=Justice Ayesha Malik takes oath as first female Supreme Court judge |url=https://www.geo.tv/latest/394888-justice-ayesha-malik-to-take-oath-as-first-female-supreme-court-judge |access-date=2022-01-24 |website=Geo.tv |language=en}}&lt;/ref&gt;

ਉਸ ਨੂੰ ਦਸੰਬਰ 2022 ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ 100 ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।&lt;ref&gt;{{Cite web |title=BBC 100 Women 2022: Who is on the list this year? |url=https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-75af095e-21f7-41b0-9c5f-a96a5e0615c1 |access-date=2022-12-10 |website=BBC News |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਿੱਖਿਅਕ ==
ਆਇਸ਼ਾ ਨੇ [[ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਲਹੌਰ|ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ]], ਕਰਾਚੀ ਦੇ ਕਾਲਜ ਆਫ਼ ਅਕਾਊਂਟਿੰਗ ਐਂਡ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਸਾਇੰਸਜ਼ ਵਿਖੇ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਆਫ਼ ਬਿਜ਼ਨਸ ਐਂਡ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਿੰਗ ਕਾਨੂੰਨ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਹੈ।

ਉਸਨੇ ਪੰਜਾਬ ਜੁਡੀਸ਼ੀਅਲ ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਬੋਰਡ ਲਈ 'ਅਦਾਲਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਲਈ ਲਿੰਗ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ' 'ਤੇ ਇੱਕ ਕੋਰਸ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਬੰਧੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਬੰਧੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬਚਾ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।&lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt;

== ਹਵਾਲੇ ==

[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1966]]</text>
      <sha1>jo0f2aslwd22qsppthv7f1z0f28uswa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਗੌਤਮ ਗੁਲਾਟੀ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193336</id>
    <revision>
      <id>841458</id>
      <parentid>807516</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:01:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>37445</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>841458</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18732" sha1="ci44kynnyq30k9youa5rnjyiqbenb50" xml:space="preserve">

{{Infobox person
| name               = Gautam Gulati
| image              = Gautam Gulati at Babubhai Kanchwala and Dr. Aasshna Kanchwala’s Eid celebrations 2023 (cropped).jpg
| caption            = Gulati in 2023
| birth_name         = 
| birth_date         = {{birth date and age|df=yes|1987|11|27}}&lt;ref&gt;https://www.pinkvilla.com/tv/news-gossip/happy-birthday-gautam-gulati-5-times-bigg-boss-fame-actor-s-fitness-made-us-drool{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਜਨਵਰੀ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Bare URL inline|date=August 2022}}&lt;/ref&gt;
| birth_place        = [[Delhi]], [[India]]
| nationality        = Indian
| alma_mater         = 
| occupation         = {{hlist|Actor|TV Host|Model}}
| years_active       = 2008–Present
| known_for          = ''[[Tujh Sang Preet Lagai Sajna (2008 TV series)|Tujh Sang Preet Lagayi Sajna]]''  &lt;br /&gt; ''[[Diya Aur Baati Hum]]''  &lt;br /&gt; ''[[Bigg Boss (Hindi season 8)|Bigg Boss 8]]''
| website            = 
}}

'''ਗੌਤਮ ਗੁਲਾਟੀ'''  ਭਾਰਤੀ [[ਫ਼ਿਲਮ|ਫਿਲਮ]] ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ। ਗੌਤਮ ''ਜੋ ਤੁਝ ਸੰਗ ਪ੍ਰੀਤ ਲਗਾਏ ਸਜਨਾ'', ''ਪਿਆਰ ਕੀ ਯੇ ਏਕ ਕਹਾਣੀ'' ਅਤੇ ''ਦੀਆ ਔਰ ਬਾਤੀ ਹਮ'' ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2014 ਵਿੱਚ ਗੌਤਮ ਨੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ''ਬਿੱਗ ਬੌਸ 8''  ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਜੇਤੂ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ।  ਗੌਤਮ ਰਾਕੇਸ਼ ਮਹਿਤਾ ਦੀ ਲਘੂ ਫਿਲਮ ''ਦਰਪੋਕ'' ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਕਿ 67ਵੇਂ [[ਕਾਨ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ|ਕਾਨਸ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ]] ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਸੀ &lt;ref name=&quot;film&quot;&gt;{{Cite web |date=27 November 2014 |title=Gautam Gulati Turns 27, Rare and Unseen Photos |url=http://www.ibtimes.co.in/bigg-boss-8-gautam-gulati-turns-27-rare-unseen-photos-615344 |access-date=27 November 2014 |website=IBTIMES}}&lt;/ref&gt; ਅਤੇ ''ਸਿਧਾਰਥ-ਦਿ ਬੁੱਢਾ'' ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਦੇਵਦੱਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। &lt;ref name=&quot;film&quot; /&gt; ਗੌਤਮ ਗੁਲਾਟੀ ਨੇ ਮੁਹੰਮਦ ਅਜ਼ਹਰੂਦੀਨ ਦੀ ਬਾਇਓਪਿਕ ''ਅਜ਼ਹਰ'' ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ [[ਰਵੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ|ਰਵੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਦੀ]] ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।  ਉਸਦਾ ਅਗਲਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ''ਬੇਹਨ ਹੋਗੀ ਤੇਰੀ'' ਸੀ। ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਰਾਹੁਲ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। 2019 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਈਰੋਜ਼ ਨਾਓ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ''ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਕੋਬਰਾ'' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਅ ਏਜੰਟ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

== ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ==
ਗੌਤਮ ਗੁਲਾਟੀ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਨਵੰਬਰ 1987 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ [[ਦਿੱਲੀ]] ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Gautam Gulati - Official Twitter handle |url=https://twitter.com/TheGautamGulati?ref_src=twsrc%5Egoogle%7Ctwcamp%5Eserp%7Ctwgr%5Eauthor |access-date=26 March 2019 |website=[[Twitter]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;film&quot;/&gt; 

== ਕੈਰੀਅਰ ==
ਗੌਤਮ ਗੁਲਾਟੀ ਨੇ ''[[ਐਮਟੀਵੀ ਰੋਡੀਸ|ਐਮਟੀਵੀ ਰੋਡੀਜ਼ 5]]'' ਲਈ ਆਡੀਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਇਆ। &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=25 April 2023 |title=MTV Roadies 19 gang leader Gautam Gulati reveals Raghu Ram, Nikhil Chinapa rejected him in auditions in 2007 |url=https://www.dnaindia.com/television/report-mtv-roadies-19-gang-leader-gautam-gulati-reveals-raghu-ram-nikhil-chinapa-rejected-him-in-auditions-in-2007-3038534}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[https://www.dnaindia.com/television/report-mtv-roadies-19-gang-leader-gautam-gulati-reveals-raghu-ram-nikhil-chinapa-rejected-him-in-auditions-in-2007-3038534 &quot;MTV Roadies 19 gang leader Gautam Gulati reveals Raghu Ram, Nikhil Chinapa rejected him in auditions in 2007&quot;]. 25 April 2023.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; ਗੁਲਾਟੀ ਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2008 ਦੀ ਲੜੀ ''ਕਹਾਣੀ ਹਮਾਰੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਕੀ'' ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ [[ਦੁਰਯੋਧਨ|ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ]] ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। &lt;ref&gt;{{Cite web |date=12 November 2014 |title=Watch: Gautam Gulati's Duryodhan act can put Puneet Issar to shame |url=https://daily.bhaskar.com/news/CEL-watch-gautam-gulatis-duryodhan-act-can-put-puneet-issar-to-shame-4804914-NOR.html |website=Daily Bhaskar |access-date=18 ਜਨਵਰੀ 2025 |archive-date=10 ਦਸੰਬਰ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191210142619/https://daily.bhaskar.com/news/CEL-watch-gautam-gulatis-duryodhan-act-can-put-puneet-issar-to-shame-4804914-NOR.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ [[ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ]] ਦੇ ''ਕਸਮ ਸੇ'' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਜੋ [[ਏਕਤਾ ਕਪੂਰ]] ਦੁਆਰਾ ਸੀ।  ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ''ਤੁਝ ਸੰਗ ਪ੍ਰੀਤ ਲਗਾਇ ਸਜਨਾ'' ਵਿੱਚ ਤੇਜ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 

2010 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸਟਾਰ ਵਨ ਦੇ ''ਪਿਆਰ ਕੀ ਯੇ ਏਕ ਕਹਾਣੀ'' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੇ ਕਿਰਦਾਰ ਸ਼ੌਰਿਆ ਖੰਨਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।  2011 ਤੋਂ 2014 ਤੱਕ ਉਸਨੇ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸ਼ੋਅ ''ਦੀਆ ਔਰ ਬਾਤੀ ਹਮ'' ਵਿੱਚ ਵਿਕਰਮ ਰਾਠੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਸਤੰਬਰ 2014 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ''ਬਿੱਗ ਬੌਸ'' ਦੇ [[ਬਿੱਗ ਬੌਸ (ਸੀਜ਼ਨ 8)|ਅੱਠਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਵਜੋਂ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।  ਉਹ 19 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਸ਼ੋਅ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਿਹਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਜੇਤੂ ਨਹੀਂ ਬਣ ਗਿਆ।  

2015 ਵਿੱਚ ਗੁਲਾਟੀ ਨੇ ''ਐਮਟੀਵੀ ਬਿਗ ਐਫ'' ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ।  ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2016 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਫਿਲਮ ''ਅਜ਼ਹਰ'' ਨਾਲ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਐਂਟਰੀ ਕੀਤੀ 

== ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ ==

=== ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Year
!Title
!Role
!Notes
!Ref.
|-
|2007
|''[[ਐਮਟੀਵੀ ਰੋਡੀਸ|MTV Roadies 5]]''
|Contestant
|Rejected
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;
|-
|2008
|''Kahaani Hamaaray Mahaabhaarat Ki''
|[[ਦੁਰਯੋਧਨ|Duryodhana]] (teenage)
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|- 
|2008–2009
|''Kasamh Se''
|Varun Sahil Bali
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|2008–2010
|''Tujh Sang Preet Lagayi Sajna''
|Teji
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref name=&quot;tv&quot; /&gt;
|-
|2010–2011
|''Pyaar Kii Ye Ek Kahaani''
|Shaurya Khanna
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref name=&quot;tv&quot; /&gt;
|-
|2010
|''CID''
|Abhimanyu
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref name=&quot;tv&quot; /&gt;
|-
|2011–2014
|''Diya Aur Baati Hum''
|Vikram Arun Rathi
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|2012
|''Nach Baliye 5''
| rowspan=&quot;2&quot; |Himself
| rowspan=&quot;2&quot; |Guest
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref name=&quot;tv&quot; /&gt;
|-
|2013
|''Nach Baliye 6''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref name=&quot;tv&quot; /&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2014–2015
|''[[ਬਿੱਗ ਬੌਸ (ਸੀਜ਼ਨ 8)|Bigg Boss 8]]''
| rowspan=&quot;3&quot; |Contestant
| rowspan=&quot;2&quot; |Winner
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|''[[ਬਿੱਗ ਬੌਸ (ਸੀਜ਼ਨ 8)|Bigg Boss Halla Bol]]''
|
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |2015
|''Farah Ki Dawat''
| rowspan=&quot;3&quot; |Guest
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|''Jhalak Dikhhla Jaa 8''
|Guest Contestant
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|''[[ਕੈਸੀ ਯੇਹ ਯਾਰੀਆਂ|Kaisi Yeh Yaariyan]]''
|Himself
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|''MTV Big F''
|Host
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|''[[ਬਿੱਗ ਬੌਸ (ਸੀਜ਼ਨ 9)|Bigg Boss 9]]''
| rowspan=&quot;6&quot; |Himself
| rowspan=&quot;6&quot; |Guest
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|2016
|''[[ਬਿੱਗ ਬੌਸ (ਸੀਜ਼ਨ 10)|Bigg Boss 10]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|2017
|''The Kapil Sharma Show''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=29 May 2017 |title=Rajkummar Rao, Shruti Haasan, Gautam Gulati On The Sets Of The Kapil Sharma Show |url=https://www.spotboye.com/amp/photos/photo-gallery/rajkummar-rao-shruti-haasan-gautam-gulati-on-the-sets-of-the-kapil-sharma-show/592c1801a53dade31560fe5c |website=Spotboye}}&lt;/ref&gt;
|-
|2018
|''Bigg Boss 12''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|2019
| rowspan=&quot;2&quot; |''Bigg Boss 13''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|''Mujhse Shaadi Karoge''
|Host
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|2021
|''Bigg Boss 15''
|Himself
|Guest
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=1 November 2021 |title=Gautam Gulati, Kamya Punjabi, Rashami and Devoleena to give Bigg Boss 15 contestants a reality check |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/gautam-gulati-kamya-punjabi-rashami-and-devoleena-to-give-bigg-boss-15-contestants-a-reality-check-7603005/ |access-date=1 November 2021 |website=The Indian Express |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|2023
|''[[ਐਮਟੀਵੀ ਰੋਡੀਸ|MTV Roadies: Karm Ya Kaand]]''
|Himself
|Gang Leader
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Gautam Gulati recalls being rejected from Roadies 16-17 years ago and 'now I am a gang leader' &amp;#124; Exclusive |url=https://www.indiatoday.in/television/reality-tv/story/gautam-gulati-recalls-being-rejected-from-roadies-16-17-years-ago-and-now-i-am-a-gang-leader-exclusive-2360533-2023-04-15}}&lt;/ref&gt;
|}

=== ਫਿਲਮਾਂ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!ਸਾਲ
! ਸਿਰਲੇਖ
! ਭੂਮਿਕਾ
! ਰੈਫ.
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2014
| ''ਡਾਰਪੋਕ''
| ਜੋਗੀ
| style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;ref name=&quot;ibtimes.co.in&quot;&gt;{{Cite web |last= |first= |date=27 November 2014 |title='Bigg Boss 8': Gautam Gulati Turns 27, Rare and Unseen Photos |url=https://www.ibtimes.co.in/bigg-boss-8-gautam-gulati-turns-27-rare-unseen-photos-615344 |access-date=1 November 2021 |website=www.ibtimes.co.in |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''ਸ਼੍ਰੀ ਸਿਧਾਰਥ ਗੌਤਮ''
| ਦੇਵਦੱਤ
| style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;ref name=&quot;ibtimes.co.in&quot; /&gt;
|-
| 2016
| ''ਅਜ਼ਹਰ''
| [[ਰਵੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=27 April 2016 |title=Gautam Gulati hopes for good films after 'Azhar' |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/gautam-gulati-hopes-for-good-films-after-azhar-2773145/ |access-date=1 November 2021 |website=The Indian Express |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2017
| ''ਬੇਨ ਹੋਗੀ ਤੇਰੀ''
| ਰਾਹੁਲ
| style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=4 December 2016 |title=Gautam Gulati joins the star cast of Behen Hogi Teri |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/gautam-gulati-behen-hogi-teri-4410279/ |access-date=1 November 2021 |website=The Indian Express |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2020
| ''ਕੁਆਰੀ ਭਾਨੂਪ੍ਰਿਯਾ''
| ਸ਼ਰਤੀਆ/ਅਭਿਮਨਿਊ
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 
|-
| 2021
| ''ਰਾਧੇ''
| ਗਿਰਗਿਟ
| style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 November 2019 |title=Gautam Gulati on Salman Khan's Radhe: Can't thank God enough for this opportunity |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/ex-bigg-boss-contestant-gautam-gulati-in-salman-khan-film-radhe-6134545/ |access-date=1 November 2021 |website=The Indian Express |language=en}}&lt;/ref&gt;
|}

=== ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!ਸਾਲ
! ਸਿਰਲੇਖ
! ਭੂਮਿਕਾ
! ਰੈਫ.
|-
| 2019
| ''ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਕੋਬਰਾ''
| ਏਜੰਟ ਕਰਨ ਸਿੰਘ
| style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=15 February 2019 |title=Operation Cobra: A riveting tale of a RAW agent |url=https://www.dnaindia.com/bollywood/report-operation-cobra-a-riveting-tale-of-a-raw-agent-2720221 |access-date=1 November 2021 |website=DNA India |language=en}}&lt;/ref&gt;
|}

=== ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓਜ਼ ===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; |ਸਾਲ
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; | ਸਿਰਲੇਖ
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; | ਗਾਇਕ
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; | ਐਲਬਮ
! ਲੇਬਲ
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; | ਰੈਫ.
|-
| 2015
| scope=&quot;row&quot; | ''ਟੇਡੀ - ਬੇਅਰ''
| [[ਕਨਿਕਾ ਕਪੂਰ]], [[ਇੱਕਾ ਸਿੰਘ|ਇਕਾ ਸਿੰਘ]]
| ਵੱਡੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਆਹ
| ਜ਼ੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਕੰਪਨੀ
| style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=26 August 2015 |title=Make Way For Gautam Gulati And Kanika Kapoor's New Music Video! |url=https://www.desimartini.com/news/martini-shots/archive/gautam-gulati-kanika-kapoor-music-video--article23554.htm |access-date=22 July 2021 |website=Desimartini |language=en |archive-date=22 ਜੁਲਾਈ 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210722124358/https://www.desimartini.com/news/martini-shots/archive/gautam-gulati-kanika-kapoor-music-video--article23554.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| 2020
| ''ਬੇਸ਼ਰਮ ਬੇਵਫਾ''
| [[ਬੀ ਪਰਾਕ]]
| rowspan=&quot;4&quot; | {{TableTBA|Non-album single}}
| rowspan=&quot;2&quot; | [[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ (ਕੰਪਨੀ)|ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2022
| ''ਮੇਰੀ ਤਰਾਹ''
| ਪਾਇਲ ਦੇਵ, [[ਜੁਬਿਨ ਨੌਟਿਆਲ]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Meri Tarah: Gautam Gulati, Himansh Kohli And Heli Daruwala Come Together For Bhushan Kumar's T - Series Music Track |url=https://www.ndtv.com/entertainment/meri-tarah-gautam-gulati-himansh-kohli-and-heli-daruwala-come-together-for-bhushan-kumars-t-series-music-track-2702137 |access-date=13 January 2022 |website=NDTV.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''ਛੋਟੀ ਛੋਟੀ ਗਲਟੀਆਂ''
| [[ਪਾਪੋਨ (ਗਾਇਕ)|ਪਾਪੋਨ]]
| DRJ ਰਿਕਾਰਡਸ
| style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Valentine's Month Special: Papon brings two love ballads for the month of love |url=https://www.wionews.com/entertainment/bollywood/news-valentines-month-special-papon-brings-two-love-ballads-for-the-month-of-love-452395 |access-date=14 February 2022 |website=[[WION]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''ਜਾਨਾ ਹੈ ਤੋਹ ਜਾ''
| ਮੁਹੰਮਦ ਇਰਫਾਨ
| ਐਸਕੇ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਵਰਕਸ
| style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Gautam Gulati and Nyra Banerjee's love story in singer Mohammed Irfan's latest single Jaana Hai Toh Jaa is to watch out for |url=https://www.freepressjournal.in/entertainment/television/jaana-hai-toh-jaa-gautam-gulati-and-nyra-banerjees-love-story-in-singer-mohammed-irfans-latest-single-is-to-watch-out-for |access-date=2022-05-17 |website=Free Press Journal |language=en |archive-date=2022-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221108045255/https://www.freepressjournal.in/entertainment/television/jaana-hai-toh-jaa-gautam-gulati-and-nyra-banerjees-love-story-in-singer-mohammed-irfans-latest-single-is-to-watch-out-for |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|}


== ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!ਸਾਲ
! ਅਵਾਰਡ
! ਸ਼੍ਰੇਣੀ
! ਕੰਮ
! ਨਤੀਜਾ
|-
| 2014
| ਇੰਡੀਅਨ ਟੈਲੀ ਅਵਾਰਡ
| ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰ (ਕਾਮੇਡੀ)
| ''ਦੀਆ ਔਰ ਬਾਤੀ ਹਮ'' | {{Nom}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/13th-indian-telly-awards-vote-appeal-gautam-and-naveen-best-actor-supporting-role-comedy |title=13th Indian Telly Awards: Vote Appeal from Gautam and Naveen for Best Actor in a Supporting Role (Comedy) category |date=6 September 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2015
| ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸਟਾਈਲ ਅਵਾਰਡ
| ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਟਾਈਲਿਸ਼ ਅਦਾਕਾਰ
| rowspan=&quot;3&quot; | ''[[ਬਿੱਗ ਬੌਸ (ਸੀਜ਼ਨ 8)|ਬਿੱਗ ਬੌਸ 8]]'' | {{Won}}
|-
| ਗੋਲਡ ਅਵਾਰਡ
| ਸਭ ਤੋਂ ਫਿੱਟ ਪੁਰਸ਼ ਅਦਾਕਾਰ | {{Nom}}
|-
| ਇੰਡੀਅਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ
| ਰਿਐਲਿਟੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਟਾਈਲਿਸ਼ ਪੁਰਸ਼| {{Won}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.filmibeat.com/television/news/2015/ita-awards-2015-complete-winners-list-yeh-hai-mohabbatein-meri-aashiqui-sathiya-risht-197235.html |title=ITA Awards 2015 Complete Winners List: Yeh Hai Mohabbatein, Meri Aashiqui., Saathiya Shine |work=[[Oneindia]]|date=7 September 2015}}&lt;/ref&gt;
|}

== ਹਵਾਲੇ ==
{{Reflist|2}}

== ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ ==
 

* {{IMDb name|5013482}}
* Gautam Gulati on Instagram
{{Bigg Boss}}{{Bigg Boss 8}}
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਅਦਾਕਾਰ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]]</text>
      <sha1>ci44kynnyq30k9youa5rnjyiqbenb50</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>841459</id>
      <parentid>841458</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T07:01:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>KiranBOT</username>
        <id>55200</id>
      </contributor>
      <comment>URL ਤੋਂ AMP ਟਰੈਕਿੰਗ ਹਟਾਈ ਗਈ ([[:m:User:KiranBOT/AMP|ਵੇਰਵੇ]]) ([[User talk:Usernamekiran|ਗਲਤੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ]]) v2.2.9s</comment>
      <origin>841459</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18728" sha1="eh90oord0b0hq1moqm81uxx7nt7zpwq" xml:space="preserve">

{{Infobox person
| name               = Gautam Gulati
| image              = Gautam Gulati at Babubhai Kanchwala and Dr. Aasshna Kanchwala’s Eid celebrations 2023 (cropped).jpg
| caption            = Gulati in 2023
| birth_name         = 
| birth_date         = {{birth date and age|df=yes|1987|11|27}}&lt;ref&gt;https://www.pinkvilla.com/tv/news-gossip/happy-birthday-gautam-gulati-5-times-bigg-boss-fame-actor-s-fitness-made-us-drool{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਜਨਵਰੀ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Bare URL inline|date=August 2022}}&lt;/ref&gt;
| birth_place        = [[Delhi]], [[India]]
| nationality        = Indian
| alma_mater         = 
| occupation         = {{hlist|Actor|TV Host|Model}}
| years_active       = 2008–Present
| known_for          = ''[[Tujh Sang Preet Lagai Sajna (2008 TV series)|Tujh Sang Preet Lagayi Sajna]]''  &lt;br /&gt; ''[[Diya Aur Baati Hum]]''  &lt;br /&gt; ''[[Bigg Boss (Hindi season 8)|Bigg Boss 8]]''
| website            = 
}}

'''ਗੌਤਮ ਗੁਲਾਟੀ'''  ਭਾਰਤੀ [[ਫ਼ਿਲਮ|ਫਿਲਮ]] ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਭਿਨੇਤਾ ਹੈ। ਗੌਤਮ ''ਜੋ ਤੁਝ ਸੰਗ ਪ੍ਰੀਤ ਲਗਾਏ ਸਜਨਾ'', ''ਪਿਆਰ ਕੀ ਯੇ ਏਕ ਕਹਾਣੀ'' ਅਤੇ ''ਦੀਆ ਔਰ ਬਾਤੀ ਹਮ'' ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2014 ਵਿੱਚ ਗੌਤਮ ਨੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ''ਬਿੱਗ ਬੌਸ 8''  ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਜੇਤੂ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ।  ਗੌਤਮ ਰਾਕੇਸ਼ ਮਹਿਤਾ ਦੀ ਲਘੂ ਫਿਲਮ ''ਦਰਪੋਕ'' ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਕਿ 67ਵੇਂ [[ਕਾਨ ਫ਼ਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ|ਕਾਨਸ ਫਿਲਮ ਫੈਸਟੀਵਲ]] ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਸੀ &lt;ref name=&quot;film&quot;&gt;{{Cite web |date=27 November 2014 |title=Gautam Gulati Turns 27, Rare and Unseen Photos |url=http://www.ibtimes.co.in/bigg-boss-8-gautam-gulati-turns-27-rare-unseen-photos-615344 |access-date=27 November 2014 |website=IBTIMES}}&lt;/ref&gt; ਅਤੇ ''ਸਿਧਾਰਥ-ਦਿ ਬੁੱਢਾ'' ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਦੇਵਦੱਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। &lt;ref name=&quot;film&quot; /&gt; ਗੌਤਮ ਗੁਲਾਟੀ ਨੇ ਮੁਹੰਮਦ ਅਜ਼ਹਰੂਦੀਨ ਦੀ ਬਾਇਓਪਿਕ ''ਅਜ਼ਹਰ'' ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟਰ [[ਰਵੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ|ਰਵੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਦੀ]] ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।  ਉਸਦਾ ਅਗਲਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ''ਬੇਹਨ ਹੋਗੀ ਤੇਰੀ'' ਸੀ। ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ ਰਾਹੁਲ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। 2019 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਈਰੋਜ਼ ਨਾਓ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ''ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਕੋਬਰਾ'' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਅ ਏਜੰਟ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

== ਮੁੱਢਲਾ ਜੀਵਨ ==
ਗੌਤਮ ਗੁਲਾਟੀ ਦਾ ਜਨਮ 27 ਨਵੰਬਰ 1987 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ [[ਦਿੱਲੀ]] ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Gautam Gulati - Official Twitter handle |url=https://twitter.com/TheGautamGulati?ref_src=twsrc%5Egoogle%7Ctwcamp%5Eserp%7Ctwgr%5Eauthor |access-date=26 March 2019 |website=[[Twitter]]}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;film&quot;/&gt; 

== ਕੈਰੀਅਰ ==
ਗੌਤਮ ਗੁਲਾਟੀ ਨੇ ''[[ਐਮਟੀਵੀ ਰੋਡੀਸ|ਐਮਟੀਵੀ ਰੋਡੀਜ਼ 5]]'' ਲਈ ਆਡੀਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਇਆ। &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=25 April 2023 |title=MTV Roadies 19 gang leader Gautam Gulati reveals Raghu Ram, Nikhil Chinapa rejected him in auditions in 2007 |url=https://www.dnaindia.com/television/report-mtv-roadies-19-gang-leader-gautam-gulati-reveals-raghu-ram-nikhil-chinapa-rejected-him-in-auditions-in-2007-3038534}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[https://www.dnaindia.com/television/report-mtv-roadies-19-gang-leader-gautam-gulati-reveals-raghu-ram-nikhil-chinapa-rejected-him-in-auditions-in-2007-3038534 &quot;MTV Roadies 19 gang leader Gautam Gulati reveals Raghu Ram, Nikhil Chinapa rejected him in auditions in 2007&quot;]. 25 April 2023.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; ਗੁਲਾਟੀ ਨੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਅਦਾਕਾਰੀ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2008 ਦੀ ਲੜੀ ''ਕਹਾਣੀ ਹਮਾਰੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਕੀ'' ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੇ [[ਦੁਰਯੋਧਨ|ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ]] ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ। &lt;ref&gt;{{Cite web |date=12 November 2014 |title=Watch: Gautam Gulati's Duryodhan act can put Puneet Issar to shame |url=https://daily.bhaskar.com/news/CEL-watch-gautam-gulatis-duryodhan-act-can-put-puneet-issar-to-shame-4804914-NOR.html |website=Daily Bhaskar |access-date=18 ਜਨਵਰੀ 2025 |archive-date=10 ਦਸੰਬਰ 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191210142619/https://daily.bhaskar.com/news/CEL-watch-gautam-gulatis-duryodhan-act-can-put-puneet-issar-to-shame-4804914-NOR.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ [[ਜ਼ੀ ਟੀਵੀ]] ਦੇ ''ਕਸਮ ਸੇ'' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਜੋ [[ਏਕਤਾ ਕਪੂਰ]] ਦੁਆਰਾ ਸੀ।  ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ''ਤੁਝ ਸੰਗ ਪ੍ਰੀਤ ਲਗਾਇ ਸਜਨਾ'' ਵਿੱਚ ਤੇਜ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। 

2010 ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸਟਾਰ ਵਨ ਦੇ ''ਪਿਆਰ ਕੀ ਯੇ ਏਕ ਕਹਾਣੀ'' ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੇ ਕਿਰਦਾਰ ਸ਼ੌਰਿਆ ਖੰਨਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।  2011 ਤੋਂ 2014 ਤੱਕ ਉਸਨੇ ਸਟਾਰ ਪਲੱਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸ਼ੋਅ ''ਦੀਆ ਔਰ ਬਾਤੀ ਹਮ'' ਵਿੱਚ ਵਿਕਰਮ ਰਾਠੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਸਤੰਬਰ 2014 ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ''ਬਿੱਗ ਬੌਸ'' ਦੇ [[ਬਿੱਗ ਬੌਸ (ਸੀਜ਼ਨ 8)|ਅੱਠਵੇਂ ਸੀਜ਼ਨ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਵਜੋਂ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ।  ਉਹ 19 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਸ਼ੋਅ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਿਹਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਜੇਤੂ ਨਹੀਂ ਬਣ ਗਿਆ।  

2015 ਵਿੱਚ ਗੁਲਾਟੀ ਨੇ ''ਐਮਟੀਵੀ ਬਿਗ ਐਫ'' ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ੋਅ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ।  ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2016 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਫਿਲਮ ''ਅਜ਼ਹਰ'' ਨਾਲ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਐਂਟਰੀ ਕੀਤੀ 

== ਫਿਲਮੋਗ੍ਰਾਫੀ ==

=== ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Year
!Title
!Role
!Notes
!Ref.
|-
|2007
|''[[ਐਮਟੀਵੀ ਰੋਡੀਸ|MTV Roadies 5]]''
|Contestant
|Rejected
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;
|-
|2008
|''Kahaani Hamaaray Mahaabhaarat Ki''
|[[ਦੁਰਯੋਧਨ|Duryodhana]] (teenage)
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|- 
|2008–2009
|''Kasamh Se''
|Varun Sahil Bali
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|2008–2010
|''Tujh Sang Preet Lagayi Sajna''
|Teji
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref name=&quot;tv&quot; /&gt;
|-
|2010–2011
|''Pyaar Kii Ye Ek Kahaani''
|Shaurya Khanna
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref name=&quot;tv&quot; /&gt;
|-
|2010
|''CID''
|Abhimanyu
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref name=&quot;tv&quot; /&gt;
|-
|2011–2014
|''Diya Aur Baati Hum''
|Vikram Arun Rathi
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|2012
|''Nach Baliye 5''
| rowspan=&quot;2&quot; |Himself
| rowspan=&quot;2&quot; |Guest
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref name=&quot;tv&quot; /&gt;
|-
|2013
|''Nach Baliye 6''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref name=&quot;tv&quot; /&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2014–2015
|''[[ਬਿੱਗ ਬੌਸ (ਸੀਜ਼ਨ 8)|Bigg Boss 8]]''
| rowspan=&quot;3&quot; |Contestant
| rowspan=&quot;2&quot; |Winner
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|''[[ਬਿੱਗ ਬੌਸ (ਸੀਜ਼ਨ 8)|Bigg Boss Halla Bol]]''
|
|-
| rowspan=&quot;5&quot; |2015
|''Farah Ki Dawat''
| rowspan=&quot;3&quot; |Guest
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|''Jhalak Dikhhla Jaa 8''
|Guest Contestant
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|''[[ਕੈਸੀ ਯੇਹ ਯਾਰੀਆਂ|Kaisi Yeh Yaariyan]]''
|Himself
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|''MTV Big F''
|Host
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|''[[ਬਿੱਗ ਬੌਸ (ਸੀਜ਼ਨ 9)|Bigg Boss 9]]''
| rowspan=&quot;6&quot; |Himself
| rowspan=&quot;6&quot; |Guest
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|2016
|''[[ਬਿੱਗ ਬੌਸ (ਸੀਜ਼ਨ 10)|Bigg Boss 10]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|2017
|''The Kapil Sharma Show''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=29 May 2017 |title=Rajkummar Rao, Shruti Haasan, Gautam Gulati On The Sets Of The Kapil Sharma Show |url=https://www.spotboye.com/photos/photo-gallery/rajkummar-rao-shruti-haasan-gautam-gulati-on-the-sets-of-the-kapil-sharma-show/592c1801a53dade31560fe5c |website=Spotboye}}&lt;/ref&gt;
|-
|2018
|''Bigg Boss 12''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|2019
| rowspan=&quot;2&quot; |''Bigg Boss 13''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2020
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|''Mujhse Shaadi Karoge''
|Host
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|2021
|''Bigg Boss 15''
|Himself
|Guest
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=1 November 2021 |title=Gautam Gulati, Kamya Punjabi, Rashami and Devoleena to give Bigg Boss 15 contestants a reality check |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/television/gautam-gulati-kamya-punjabi-rashami-and-devoleena-to-give-bigg-boss-15-contestants-a-reality-check-7603005/ |access-date=1 November 2021 |website=The Indian Express |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|2023
|''[[ਐਮਟੀਵੀ ਰੋਡੀਸ|MTV Roadies: Karm Ya Kaand]]''
|Himself
|Gang Leader
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Gautam Gulati recalls being rejected from Roadies 16-17 years ago and 'now I am a gang leader' &amp;#124; Exclusive |url=https://www.indiatoday.in/television/reality-tv/story/gautam-gulati-recalls-being-rejected-from-roadies-16-17-years-ago-and-now-i-am-a-gang-leader-exclusive-2360533-2023-04-15}}&lt;/ref&gt;
|}

=== ਫਿਲਮਾਂ ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!ਸਾਲ
! ਸਿਰਲੇਖ
! ਭੂਮਿਕਾ
! ਰੈਫ.
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2014
| ''ਡਾਰਪੋਕ''
| ਜੋਗੀ
| style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;ref name=&quot;ibtimes.co.in&quot;&gt;{{Cite web |last= |first= |date=27 November 2014 |title='Bigg Boss 8': Gautam Gulati Turns 27, Rare and Unseen Photos |url=https://www.ibtimes.co.in/bigg-boss-8-gautam-gulati-turns-27-rare-unseen-photos-615344 |access-date=1 November 2021 |website=www.ibtimes.co.in |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''ਸ਼੍ਰੀ ਸਿਧਾਰਥ ਗੌਤਮ''
| ਦੇਵਦੱਤ
| style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;ref name=&quot;ibtimes.co.in&quot; /&gt;
|-
| 2016
| ''ਅਜ਼ਹਰ''
| [[ਰਵੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=27 April 2016 |title=Gautam Gulati hopes for good films after 'Azhar' |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/gautam-gulati-hopes-for-good-films-after-azhar-2773145/ |access-date=1 November 2021 |website=The Indian Express |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2017
| ''ਬੇਨ ਹੋਗੀ ਤੇਰੀ''
| ਰਾਹੁਲ
| style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=4 December 2016 |title=Gautam Gulati joins the star cast of Behen Hogi Teri |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/gautam-gulati-behen-hogi-teri-4410279/ |access-date=1 November 2021 |website=The Indian Express |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2020
| ''ਕੁਆਰੀ ਭਾਨੂਪ੍ਰਿਯਾ''
| ਸ਼ਰਤੀਆ/ਅਭਿਮਨਿਊ
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 
|-
| 2021
| ''ਰਾਧੇ''
| ਗਿਰਗਿਟ
| style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 November 2019 |title=Gautam Gulati on Salman Khan's Radhe: Can't thank God enough for this opportunity |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/ex-bigg-boss-contestant-gautam-gulati-in-salman-khan-film-radhe-6134545/ |access-date=1 November 2021 |website=The Indian Express |language=en}}&lt;/ref&gt;
|}

=== ਵੈੱਬ ਸੀਰੀਜ਼ ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!ਸਾਲ
! ਸਿਰਲੇਖ
! ਭੂਮਿਕਾ
! ਰੈਫ.
|-
| 2019
| ''ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਕੋਬਰਾ''
| ਏਜੰਟ ਕਰਨ ਸਿੰਘ
| style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |last= |first= |date=15 February 2019 |title=Operation Cobra: A riveting tale of a RAW agent |url=https://www.dnaindia.com/bollywood/report-operation-cobra-a-riveting-tale-of-a-raw-agent-2720221 |access-date=1 November 2021 |website=DNA India |language=en}}&lt;/ref&gt;
|}

=== ਸੰਗੀਤ ਵੀਡੀਓਜ਼ ===
{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; |ਸਾਲ
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; | ਸਿਰਲੇਖ
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; | ਗਾਇਕ
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; | ਐਲਬਮ
! ਲੇਬਲ
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; | ਰੈਫ.
|-
| 2015
| scope=&quot;row&quot; | ''ਟੇਡੀ - ਬੇਅਰ''
| [[ਕਨਿਕਾ ਕਪੂਰ]], [[ਇੱਕਾ ਸਿੰਘ|ਇਕਾ ਸਿੰਘ]]
| ਵੱਡੇ ਭਾਰਤੀ ਵਿਆਹ
| ਜ਼ੀ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਕੰਪਨੀ
| style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |date=26 August 2015 |title=Make Way For Gautam Gulati And Kanika Kapoor's New Music Video! |url=https://www.desimartini.com/news/martini-shots/archive/gautam-gulati-kanika-kapoor-music-video--article23554.htm |access-date=22 July 2021 |website=Desimartini |language=en |archive-date=22 ਜੁਲਾਈ 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210722124358/https://www.desimartini.com/news/martini-shots/archive/gautam-gulati-kanika-kapoor-music-video--article23554.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
| 2020
| ''ਬੇਸ਼ਰਮ ਬੇਵਫਾ''
| [[ਬੀ ਪਰਾਕ]]
| rowspan=&quot;4&quot; | {{TableTBA|Non-album single}}
| rowspan=&quot;2&quot; | [[ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼ (ਕੰਪਨੀ)|ਟੀ-ਸੀਰੀਜ਼]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | 
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2022
| ''ਮੇਰੀ ਤਰਾਹ''
| ਪਾਇਲ ਦੇਵ, [[ਜੁਬਿਨ ਨੌਟਿਆਲ]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Meri Tarah: Gautam Gulati, Himansh Kohli And Heli Daruwala Come Together For Bhushan Kumar's T - Series Music Track |url=https://www.ndtv.com/entertainment/meri-tarah-gautam-gulati-himansh-kohli-and-heli-daruwala-come-together-for-bhushan-kumars-t-series-music-track-2702137 |access-date=13 January 2022 |website=NDTV.com}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''ਛੋਟੀ ਛੋਟੀ ਗਲਟੀਆਂ''
| [[ਪਾਪੋਨ (ਗਾਇਕ)|ਪਾਪੋਨ]]
| DRJ ਰਿਕਾਰਡਸ
| style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Valentine's Month Special: Papon brings two love ballads for the month of love |url=https://www.wionews.com/entertainment/bollywood/news-valentines-month-special-papon-brings-two-love-ballads-for-the-month-of-love-452395 |access-date=14 February 2022 |website=[[WION]] |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''ਜਾਨਾ ਹੈ ਤੋਹ ਜਾ''
| ਮੁਹੰਮਦ ਇਰਫਾਨ
| ਐਸਕੇ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਵਰਕਸ
| style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Gautam Gulati and Nyra Banerjee's love story in singer Mohammed Irfan's latest single Jaana Hai Toh Jaa is to watch out for |url=https://www.freepressjournal.in/entertainment/television/jaana-hai-toh-jaa-gautam-gulati-and-nyra-banerjees-love-story-in-singer-mohammed-irfans-latest-single-is-to-watch-out-for |access-date=2022-05-17 |website=Free Press Journal |language=en |archive-date=2022-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221108045255/https://www.freepressjournal.in/entertainment/television/jaana-hai-toh-jaa-gautam-gulati-and-nyra-banerjees-love-story-in-singer-mohammed-irfans-latest-single-is-to-watch-out-for |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|}


== ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀਆਂ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!ਸਾਲ
! ਅਵਾਰਡ
! ਸ਼੍ਰੇਣੀ
! ਕੰਮ
! ਨਤੀਜਾ
|-
| 2014
| ਇੰਡੀਅਨ ਟੈਲੀ ਅਵਾਰਡ
| ਇੱਕ ਸਹਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਦਾਕਾਰ (ਕਾਮੇਡੀ)
| ''ਦੀਆ ਔਰ ਬਾਤੀ ਹਮ'' | {{Nom}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.tellychakkar.com/tv/tv-news/13th-indian-telly-awards-vote-appeal-gautam-and-naveen-best-actor-supporting-role-comedy |title=13th Indian Telly Awards: Vote Appeal from Gautam and Naveen for Best Actor in a Supporting Role (Comedy) category |date=6 September 2014}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2015
| ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਸਟਾਈਲ ਅਵਾਰਡ
| ਰਿਐਲਿਟੀ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਟਾਈਲਿਸ਼ ਅਦਾਕਾਰ
| rowspan=&quot;3&quot; | ''[[ਬਿੱਗ ਬੌਸ (ਸੀਜ਼ਨ 8)|ਬਿੱਗ ਬੌਸ 8]]'' | {{Won}}
|-
| ਗੋਲਡ ਅਵਾਰਡ
| ਸਭ ਤੋਂ ਫਿੱਟ ਪੁਰਸ਼ ਅਦਾਕਾਰ | {{Nom}}
|-
| ਇੰਡੀਅਨ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਅਕੈਡਮੀ ਅਵਾਰਡ
| ਰਿਐਲਿਟੀ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਟਾਈਲਿਸ਼ ਪੁਰਸ਼| {{Won}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.filmibeat.com/television/news/2015/ita-awards-2015-complete-winners-list-yeh-hai-mohabbatein-meri-aashiqui-sathiya-risht-197235.html |title=ITA Awards 2015 Complete Winners List: Yeh Hai Mohabbatein, Meri Aashiqui., Saathiya Shine |work=[[Oneindia]]|date=7 September 2015}}&lt;/ref&gt;
|}

== ਹਵਾਲੇ ==
{{Reflist|2}}

== ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ ==
 

* {{IMDb name|5013482}}
* Gautam Gulati on Instagram
{{Bigg Boss}}{{Bigg Boss 8}}
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:21 ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪੁਰਸ਼ ਅਦਾਕਾਰ]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1987]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜ਼ਿੰਦਾ ਲੋਕ]]</text>
      <sha1>eh90oord0b0hq1moqm81uxx7nt7zpwq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਰਾਓ ਸ਼ੰਕਰ ਪੰਡਿਤ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195241</id>
    <revision>
      <id>841432</id>
      <parentid>816692</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T17:29:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenukusam</username>
        <id>51574</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the section &quot;Award&quot; from the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1358556844|Krishnarao Shankar Pandit]]&quot;</comment>
      <origin>841432</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14728" sha1="rste9wzeic8h46mjn7kxjrag48yifef" xml:space="preserve">
{{Infobox person
| name               = Pt. Krishnarao Shankar Pandit
| image              = 
| image_size         = 
| caption            = 
| birth_date         = {{Birth date|df=yes|1893|07|26}}
| birth_place        = [[Gwalior, Madhya Pradesh]], India
| death_date         = {{Death date and age|df=yes|1989|08|22|1893|07|26}}
| death_place        = Gwalior, Madhya Pradesh, India
| occupation         = Musician&lt;br/&gt;Vocalist
| known_for          = [[Gwalior gharana]]
| children           = 3
| awards             = [[Padma Bhushan]]&lt;br/&gt;[[Sangeet Natak Akademi Award]]&lt;br/&gt;[[Tansen Samaroh#Tansen Samman|Tansen Award]]&lt;br/&gt;Sangeet Bhishmacharya&lt;br/&gt;[[Akashvani (radio broadcaster)|Akashwani]] Award&lt;br/&gt;Shikhar Samman&lt;br/&gt;Gaan Maharishi&lt;br/&gt;Bhuwalka Award&lt;br/&gt;Swar Vilas
}}

'''''ਗਾਨ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ'' ਪੰਡਿਤ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਰਾਓ ਸ਼ੰਕਰ ਪੰਡਿਤ''' ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਗਵਾਲੀਅਰ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗਾਇਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।[1] ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਉੱਤੇ ਕਈ ਲੇਖ ਅਤੇ 8 ਕਿਤਾਬਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹ ਗਵਾਲੀਅਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਕਾਲਜ, ਸ਼ੰਕਰ ਗੰਧਰਵ ਮਹਾਵਿਦਿਆਲਿਆ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਵੀ ਸਨ।&lt;ref name=&quot;Padma Bhushan Pt. Krishnarao Shankar Pandit&quot;&gt;{{Cite web |date=2016 |title=Padma Bhushan Pt. Krishnarao Shankar Pandit |url=http://www.meetapandit.com/pt-krishnarao-shankar-pandit/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180228232021/http://www.meetapandit.com/pt-krishnarao-shankar-pandit/ |archive-date=28 February 2018 |access-date=17 April 2016 |publisher=Meeta Pandit}}&lt;/ref&gt;  ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1973 ਵਿੱਚ [[ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ]] ਦੇ ਤੀਜੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।&lt;ref name=&quot;Padma Awards&quot;&gt;{{Cite web |date=2016 |title=Padma Awards |url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf |archive-date=15 October 2015 |access-date=3 January 2016 |publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India}}&lt;/ref&gt;  ਉਹ ਕਈ ਹੋਰ ਸਨਮਾਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਵੀ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 1959 ਦਾ [[ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ|ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ]] ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦਾ 1980 ਦਾ ਤਾਨਸੇਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।&lt;ref name=&quot;Pt. Krishnarao Shankar Pandit on IAPA&quot;&gt;{{Cite web |date=2016 |title=Pt. Krishnarao Shankar Pandit on IAPA |url=http://www.iapa-usa.org/gwalior/krishnarao_shankar_pandit.htm |access-date=17 April 2016 |publisher=Indian Academy of Performing Arts }}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਮਾਰਚ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== ਜੀਵਨੀ ==
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਰਾਓ ਪੰਡਿਤ ਦਾ ਜਨਮ 26 ਜੁਲਾਈ 1893 ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗੀਤਕਾਰ, ਸ਼ੰਕਰਾਓ ਪੰਡਤ ਦੇ ਘਰ [[ਗਵਾਲੀਅਰ]] ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ [[ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼]] ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸੰਗੀਤਕ ਪਰੰਪਰਾ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ।&lt;ref name=&quot;Tribute to a Maestro&quot;&gt;{{Cite web |date=2016 |title=Tribute to a Maestro |url=http://www.itcsra.org/tribute.asp?id=10 |access-date=17 April 2016 |publisher=ITC Sangeeth Research Academy}}&lt;/ref&gt; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਤਾਲੀਮ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਿਤਾ-ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਜੋੜੀ ਨਥੂ ਖਾਨ ਅਤੇ ਨਿਸਾਰ ਹੁਸੈਨ ਖਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਖਿਆਲ, [[ਟੱਪਾ: ਇੱਕ ਗਾਇਨ ਸ਼ੈਲੀ|ਟੱਪਾ]], ਤਰਾਨਾ ਅਤੇ ਲਯਕਾਰੀ ਗਾਇਕੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ੈਲੀਆਂ ਸਿੱਖੀਆਂ। 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ [[ਗਵਾਲੀਅਰ ਘਰਾਣਾ|ਗਵਾਲੀਅਰ ਦਰਬਾਰ]] ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਅਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇਕੱਲਿਆਂ ਕੀਤੀ।&lt;ref name=&quot;End of an era: Krishnarao Shankar Pandit&quot;&gt;{{Cite web |date=2016 |title=End of an era: Krishnarao Shankar Pandit |url=http://www.mohannadkarni.org/end-of-an-era-krishnarao-shankar-pandit/ |access-date=18 April 2016 |publisher=Mohan Nadkarni }}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਅਗਸਤ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 1914 ਵਿੱਚ, 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸੰਗੀਤ ਕਾਲਜ, ''ਸ਼ੰਕਰ ਗੰਧਰਵ ਮਹਾਵਿਦਿਆਲਾ'' ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸੰਗੀਤ ਸੰਸਥਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।&lt;ref name=&quot;Shankar Gandharva Sangeet Mahavidyalaya&quot;&gt;{{Cite web |date=2016 |title=Shankar Gandharva Sangeet Mahavidyalaya |url=http://www.punjabcolleges.com/52680-indiacolleges-Shankar-Gandharva-Sangeet-Mahavidyalaya-Gwalior/ |access-date=18 April 2016 |publisher=Punjab Colleges }}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਮਾਰਚ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ਛੇ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਉਹਨਾਂ  ਨੂੰ [[History of Satara district|ਸਤਾਰਾ ਰਿਆਸਤ]] ਦਾ ਰਾਜ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਗਵਾਲੀਅਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ।&lt;ref name=&quot;The virtuoso: Krishnarao Pandit&quot;&gt;{{Cite web |date=2016 |title=The virtuoso: Krishnarao Pandit |url=http://www.mohannadkarni.org/virtuoso-pandit-krishnarao-pandit/ |access-date=18 April 2016 |publisher=Mohan Nadkarni |archive-date=17 ਸਤੰਬਰ 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160917041626/http://www.mohannadkarni.org/virtuoso-pandit-krishnarao-pandit/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ਪੰਡਿਤ '''ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਰਾਓ ਸ਼ੰਕਰ''' ਨੂੰ ਵੋਕਲ ਅਤੇ ਇੰਸਟਰੂਮੈਂਟਲ ਸੰਗੀਤ ਲਈ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਓਂਕੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅੱਠ ਪਾਠ ਪੁਸਤਕਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਲੇਖ ਲਿਖੇ ਸਨ।&lt;ref name=&quot;Padma Bhushan Pt. Krishnarao Shankar Pandit&quot;/&gt; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਰਾਓ ਪੰਡਿਤ ਅਤੇ ਚੰਦਰਕਾਂਤ ਪੰਡਿਤ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੋਤੀ ਮੀਤਾ ਪੰਡਿਤ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ।&lt;ref name=&quot;With music genres on tabs&quot;&gt;{{Cite web |date=22 December 2013 |title=With music genres on tabs |url=http://www.deccanherald.com/content/375981/with-music-genres-tabs.html |access-date=17 April 2016 |publisher=Deccan Herald}}&lt;/ref&gt; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਮਾਰੋਹ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਰਕਾਈਵ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।&lt;ref name=&quot;Krishnarao Shankar Pandit on Parrikar&quot;&gt;{{Cite web |date=2016 |title=Krishnarao Shankar Pandit on Parrikar |url=http://www.parrikar.org/vpl/?page_id=620 |access-date=17 April 2016 |publisher=Parrikar}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Akashvani Sangeet&quot;&gt;{{Cite web |date=2016 |title=Akashvani Sangeet |url=http://www.prasarbharatiarchives.co.in/pt.-krishnarao-shankar-pandit-91 |access-date=18 April 2016 |publisher=Prasar Bharati Archives }}{{ਮੁਰਦਾ ਕੜੀ|date=ਮਾਰਚ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ਸੰਨ 1959 ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ [[ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ|ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸੰਗੀਤ]] ਲਈ [[ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ|ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ]] ਅਤੇ ਇੰਦਰਾ ਕਲਾ ਸੰਗੀਤ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੇਟ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਨਾਲ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।&lt;ref name=&quot;Sahitya Akademi Award winners&quot;&gt;{{Cite web |date=2015 |title=Sahitya Akademi Award winners |url=http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/awards/akademi%20samman_suchi.jsp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304084937/http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/awards/akademi%20samman_suchi.jsp |archive-date=4 March 2016 |access-date=28 May 2015 |publisher=Sahitya Akademi Award}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;The virtuoso: Krishnarao Pandit&quot;/&gt; ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1973 ਵਿੱਚ [[ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ]] ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਸਨਮਾਨ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ, ਉਸੇ ਸਾਲ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ਿਖਰ ਸਨਮਾਨ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।&lt;ref name=&quot;Padma Awards&quot;/&gt; ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 1980 ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਤੋਂ ਤਾਨਸੇਨ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਕਾਸ਼ਵਾਨੀ ਅਵਾਰਡ, ਸੁਰਸਿੰਗਾਰ ਸੰਸਦ ਦਾ ਸਵਰ ਵਿਲਾਸ ਖਿਤਾਬ, ਮੁੰਬਈ (1971) ਦਾ ਗਾਣਾ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਖਿਤਾਬ ਜਗਤਗੁਰੂ ਸ਼ੰਕਰਾਚਾਰੀਆ ਸੰਕੇਸ਼ਵਰ ਪੀਠ (1975) ਦਾ ਭੁਆਲਕਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਸੰਗੀਤ ਸੌਰਭ (1982) ਅਤੇ ਆਲ ਵਰਲਡ ਮਰਾਠੀ ਸੰਮੇਲਨ, ਮੁੰਬਾਈ (1989) ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਭੀਸ਼ਮਾਚਾਰੀਆ ਖਿਤਾਬ ਵਰਗੇ ਸਨਮਾਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਵੀ ਹਨ।&lt;ref name=&quot;Padma Bhushan Pt. Krishnarao Shankar Pandit&quot; /&gt;

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਗਿਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਚੰਦਰਕਾਂਤ ਪੰਡਿਤ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵੀ ਗਵਾਲੀਅਰ ਘਰਾਣੇ ਦੇ ਗਾਇਕ ਪੰਡਿਤ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਲਕਸ਼ਮਣਰਾਓ ਪੰਡਿਤ, ਪੰਡਿਤ ਸ਼ਾਰਚੰਦਰ ਅਰੋਲਕਰ ਅਤੇ ਪੋਤੀ ਡਾ. ਮੀਤਾ ਪੰਡਿਤ, ਗਵਾਲੀਅਰ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਸ਼ਾਲ ਵਾਹਕ ਹਨ ।

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਰਾਓ ਪੰਡਿਤ, ਜੋ ਇੱਕ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਜੋਂ [[ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ|ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ]] ਅਤੇ [[ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ]] ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਨ, ਦੀ ਮੌਤ 22 ਅਗਸਤ 1989 ਨੂੰ 96 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ।&lt;ref name=&quot;The virtuoso: Krishnarao Pandit&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Tribute to a Maestro&quot;/&gt; ਉਹਨਾਂ  ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜੀਵਨੀ, ''ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਰਾਓ ਸ਼ੰਕਰ ਪੰਡਿਤ, ਖਿਆਲ ਦੇ ਇੱਕ ਦੋਯੇਨ'', ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ [[ਨੀਲਾ ਭਗਵਤ|ਨੀਲਾ ਭਾਗਵਤ]] ਦੁਆਰਾ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਐਮ. ਚਾਰੀ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੰਡਿਤ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।&lt;ref name=&quot;Krishnarao Shankar Pandit on Parrikar&quot;/&gt; ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੋਤੀ ਮੀਤਾ ਪੰਡਿਤ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ &quot;ਘਰਾਨਾ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤਃ ਗਵਾਲੀਅਰ ਦੇ ਪੰਡਿਤ&quot;, ਜੋ ਪੰਡਿਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨਮੋਲ ਯੋਗਦਾਨ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ।

== ਇਨਾਮ ==

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਰਾਓ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਸਾਲ 2026 ਲੋਕਮਤ ਸੂਰ ਜਯੋਤਸਨਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਅਵਾਰਡ ਨੂੰ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਲੀਜੈਂਡ ਅਵਾਰਡ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ &lt;ref&gt;{{Cite web |title=PunjabKesari DELHI MAIN - PUNJAB KESARI epaper dated Sat, 25 Apr 26 |url=http://mpaper.punjabkesari.com/4144572/DELHI-MAIN-PUNJAB-KESARI/Date-25-04-2026-Punjab-Kesari-DELHI-MAIN |access-date=2026-06-09 |website=mpaper.punjabkesari.com}}&lt;/ref&gt;
== ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ ==
 

== ਹਵਾਲੇ ==
{{Reflist}}

== ਬਾਹਰੀ ਲਿੰਕ ==

* {{Cite web |date=2016 |title=Krishnarao Shankar Pandit on Sarangi |url=https://sarangi.info/vocal/krsp/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160914203308/https://sarangi.info/vocal/krsp/ |archive-date=14 September 2016 |access-date=17 April 2016 |publisher=Sarangi.info}}

== ਹੋਰ ਪਡ਼੍ਹੋ ==

*  
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਮੌਤ 1989]]
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਜਨਮ 1893]]</text>
      <sha1>rste9wzeic8h46mjn7kxjrag48yifef</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਵਾਰਸੀ ਭਰਾ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195285</id>
    <revision>
      <id>841434</id>
      <parentid>795843</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T17:42:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Meenukusam</username>
        <id>51574</id>
      </contributor>
      <comment>Created by translating the section &quot;Family of qawwals&quot; from the page &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1305424799|Warsi Brothers]]&quot;</comment>
      <origin>841434</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6344" sha1="b0mt3ae4fol9d8gculo0c5uwu0m2bd1" xml:space="preserve">
{{Infobox person
| name               = Warsi Brothers
| image              = 
| birth_name         = Nazeer Ahmad Khan Warsi and Naseer Ahmad Khan Warsi
| birth_place        = [[Hyderabad]], [[Telangana]], [[India]]
| occupation         = [[Qawwali]] singing group
| awards             = Sangeet Natak Akademi Award (2014)
}}

ਵਾਰਸੀ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਇੱਕ [[ਭਾਰਤ|ਭਾਰਤੀ]] [[ਕ਼ੱਵਾਲੀ|ਕਵਾਲੀ]] ਸੰਗੀਤਕ ਗਰੁਪ  ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਰਾ ਨਜ਼ੀਰ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ ਵਾਰਸੀ ਅਤੇ ਨਸੀਰ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ ਵਾਰਸੀ(ਕੱਵਾਲ) ਆਪਣੇ ਅਠ ਸਾਥੀਆਂ(ਹਮਨਵਾ ਜਾਂ ਪਾਰਟੀ)ਹਨ। ਉਹ [[ਹੈਦਰਾਬਾਦ]] ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

== ਕੱਵਾਲਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ==
ਨਜ਼ੀਰ ਅਤੇ ਨਸੀਰ ਜ਼ਹੀਰ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ ਵਾਰਸੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ ਵਾਰਸੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵਾਰਸੀ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਅਵਤਾਰ ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਵਾਰਸੀ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਮੁਹੰਮਦ ਸਿੱਦੀਕੀ ਖਾਨ [[ਮੁਗ਼ਲ ਸਲਤਨਤ|ਮੁਗਲ]] [[ਦਰਬਾਰ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਸਨ। 1857 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਭੰਗ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ [[ਨਿਜ਼ਾਮ ਹੈਦਰਾਬਾਦ|ਨਿਜ਼ਾਮ]] ਲਈ ਦਰਬਾਰੀ ਗਾਇਕ ਬਣ ਗਏ। ਮੁਹੰਮਦ ਸਿੱਦੀਕੀ ਖਾਨ [[ਤਾਨਰਸ ਖਾਨ|ਤਨਰੁਸ ਖਾਨ]] ਦਾ ਭਤੀਜਾ ਸੀ।

== ਕੱਵਾਲਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ==

ਨਜ਼ੀਰ ਅਤੇ ਨਸੀਰ ਜ਼ਹੀਰ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ ਵਾਰਸੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਜ਼ਹੀਰ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ ਵਾਰਸੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ ਵਾਰਸੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵਾਰਸੀ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਦਾ ਦੁਬਾਰਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਵਾਰਸੀ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਮੁਹੰਮਦ ਸਿੱਦੀਕੀ ਖਾਨ [[ਮੁਗ਼ਲ ਸਲਤਨਤ|ਮੁਗਲ]] [[ਦਰਬਾਰ]] ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਾਇਕ ਸਨ। 1857 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਮੁਗਲ ਸਾਮਰਾਜ ਭੰਗ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ [[ਨਿਜ਼ਾਮ ਹੈਦਰਾਬਾਦ|ਨਿਜ਼ਾਮ]] ਲਈ ਦਰਬਾਰੀ ਗਾਇਕ ਬਣ ਗਏ। ਮੁਹੰਮਦ ਸਿੱਦੀਕੀ ਖਾਨ [[ਤਾਨਰਸ ਖਾਨ|ਤਨਰੁਸ ਖਾਨ]] ਦਾ ਭਤੀਜਾ ਸੀ।&lt;ref name=&quot;TOI&quot;&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/wah-this-hyderabadi-family-has-been-carrying-foward-the-legacy-of-qawwali-for-over-900-years/articleshow/59239321.cms|title=Wah! This Hyderabadi family has been carrying forward the legacy of qawwali for over 900 years|last=Papri Paul|date=21 June 2017|work=The Times of India|access-date=11 August 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20170625140027/https://timesofindia.indiatimes.com/city/hyderabad/wah-this-hyderabadi-family-has-been-carrying-foward-the-legacy-of-qawwali-for-over-900-years/articleshow/59239321.cms|archive-date=25 June 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;IndiaToday&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.indiatoday.in/lifestyle/swarutsav/story/warsi-brothers-226221-2014-11-07|title=Warsi Brothers|date=7 November 2014|work=India Today (newspaper)|access-date=3 March 2021}}&lt;/ref&gt;
== ਕੈਰੀਅਰ ==
ਵਾਰਸੀ ਭਰਾ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਰਹੇ  ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਤੀਬਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ [[ਅਮੀਰ ਖ਼ੁਸਰੋ|ਅਮੀਰ ਖੁਸਰੋ]] ਦੀਆਂ ਕਵਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਲਾਸੀਕਲ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ [[ਦਿੱਲੀ ਘਰਾਨਾ|ਦਿੱਲੀ ਘਰਾਣੇ]] ਦੀ ਗਾਇਕੀ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਵਾਹਕ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਧੁਨ ਅਤੇ ਮੌਕੇ ਤੇ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਤ ਆਪਣੀ ਰਵਾਇਤੀ ਸੂਫੀਆਨਾ ਕਵਾਲੀ, ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ, ਠੁਮਰੀ, ਭਜਨਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।&lt;ref name=&quot;TheHindu&quot; /&gt;

== ਅਵਾਰਡ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾ ==
ਵਾਰਸੀ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 2014 ਵਿੱਚ [[ਕ਼ੱਵਾਲੀ|ਕਵਾਲੀ]] ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ [[ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਇਨਾਮ|ਸੰਗੀਤ ਨਾਟਕ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ]] ਮਿਲਿਆ ਸੀ।&lt;ref name=&quot;IndiaToday&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;UoH&quot;&gt;{{Cite web |date=26 November 2021 |title=Sufiyana Qawwali by Warsi Brothers at University of Hyderabad |url=http://herald.uohyd.ac.in/sufiyana-qawwali-by-warsi-brothers-at-uoh/ |access-date=2 April 2022 |website=University of Hyderabad Herald website}}&lt;/ref&gt; ਨਜ਼ੀਰ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ ਵਾਰਸੀ ਅਤੇ ਨਸੀਰ ਅਹਿਮਦ ਖਾਨ ਵਾਰਸੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਦਰਜ਼ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਈ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਸਮਾਰੋਹ ਕੀਤੇ ਹਨ।&lt;ref name=&quot;UoH&quot; /&gt;

ਉਹ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਹਰ ਵੀਰਵਾਰ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨਾਮਪੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਈਦ ਸ਼ਾਹ ਯੂਸਫ਼ੂਦੀਨ ਦੀ [[ਦਰਗਾਹ]] 'ਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

== ਹਵਾਲੇ ==
{{Reflist|2}}</text>
      <sha1>b0mt3ae4fol9d8gculo0c5uwu0m2bd1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਮੌਡਿਊਲ:Params</title>
    <ns>828</ns>
    <id>195378</id>
    <revision>
      <id>841440</id>
      <parentid>840879</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T19:19:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Grufo</username>
        <id>47592</id>
      </contributor>
      <comment>Upstream updates</comment>
      <origin>841440</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="81730" sha1="fdgmy2j5zj2k25i8s1rqr5wi8hre2zs" xml:space="preserve">require[[strict]]


	---                                        ---
	---     LOCAL ENVIRONMENT                  ---
	---    ________________________________    ---
	---                                        ---


	--[[ Abstract utilities ]]--
	----------------------------


-- Helper function for `string.gsub()` (for managing zero-padded numbers)
local function zero_padded (str)
	return ('%03d%s'):format(#str, str)
end


-- Helper function for `table.sort()` (for natural sorting)
local function natural_sort (var1, var2)
	return var1:gsub('%d+', zero_padded) &lt; var2:gsub('%d+', zero_padded)
end


-- Parse a parameter name string and return it as a string or a number
local function get_parameter_name (par_str)
	local ret = par_str:match'^%s*(.-)%s*$'
	if ret ~= '0' and ret:find'^%-?[1-9]%d*$' == nil then return ret end
	return tonumber(ret)
end


-- Return a copy or a reference to a table
local function copy_or_ref_table (src, refonly)
	if refonly then return src end
	local newtab = {}
	for key, val in pairs(src) do newtab[key] = val end
	return newtab
end


-- Remove some numeric elements from a table, shifting everything to the left
local function remove_numeric_keys (tbl, idx, len)
	local cache, tmp = {}, idx + len - 1
	for key, val in pairs(tbl) do
		if type(key) == 'number' and key &gt;= idx then
			if key &gt; tmp then cache[key - len] = val end
			tbl[key] = nil
		end
	end
	for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end
end


-- Make a reduced copy of a table (shifting in both directions if necessary)
local function copy_table_reduced (tbl, idx, len)
	local ret, tmp = {}, idx + len - 1
	if idx &gt; 0 then
		for key, val in pairs(tbl) do
			if type(key) ~= 'number' or key &lt; idx then
				ret[key] = val
			elseif key &gt; tmp then ret[key - len] = val end
		end
	elseif tmp &gt; 0 then
		local nshift = 1 - idx
		for key, val in pairs(tbl) do
			if type(key) ~= 'number' then ret[key] = val
			elseif key &gt; tmp then ret[key - tmp] = val
			elseif key &lt; idx then ret[key + nshift] = val end
		end
	else
		for key, val in pairs(tbl) do
			if type(key) ~= 'number' or key &gt; tmp then
				ret[key] = val
			elseif key &lt; idx then ret[key + len] = val end
		end
	end
	return ret
end


-- Make an expanded copy of a table (shifting in both directions if necessary)
local function copy_table_expanded (tbl, idx, len)
	local ret, tmp = {}, idx + len - 1
	if idx &gt; 0 then
		for key, val in pairs(tbl) do
			if type(key) ~= 'number' or key &lt; idx then
				ret[key] = val
			else ret[key + len] = val end
		end
	elseif tmp &gt; 0 then
		local nshift = idx - 1
		for key, val in pairs(tbl) do
			if type(key) ~= 'number' then ret[key] = val
			elseif key &gt; 0 then ret[key + tmp] = val
			elseif key &lt; 1 then ret[key + nshift] = val end
		end
	else
		for key, val in pairs(tbl) do
			if type(key) ~= 'number' or key &gt; tmp then
				ret[key] = val
			else ret[key - len] = val end
		end
	end
	return ret
end


-- Move a key from a table to another, but only if under a different name and
-- always parsing numeric strings as numbers
local function steal_if_renamed (val, src, skey, dest, dkey)
	local realkey = get_parameter_name(dkey)
	if skey ~= realkey then
		dest[realkey] = val
		src[skey] = nil
	end
end


-- Given a table, create two new tables containing the sorted list of keys
local function get_key_list_sorted (tbl, sort_fn)
	local nums, words, nn, nw = {}, {}, 0, 0
	for key, val in pairs(tbl) do
		if type(key) == 'number' then
			nn = nn + 1
			nums[nn] = key
		else
			nw = nw + 1
			words[nw] = key
		end
	end
	table.sort(nums)
	table.sort(words, sort_fn)
	return nums, words, nn, nw
end


	--[[ Public strings ]]--
	------------------------


-- Special match keywords (functions and modifiers MUST avoid these names)
local mkeywords = {
	['or'] = 0,
	pattern = 1,
	plain = 2,
	strict = 3
}


-- Sort functions (functions and modifiers MUST avoid these names)
local sortfunctions = {
	alphabetically = false,
	naturally = natural_sort
}


-- Callback styles for the `mapping_*` and `renaming_*` class of modifiers
-- (functions and modifiers MUST avoid these names)
--[[

Meanings of the columns:

  col[1] = Loop type (0-3)
  col[2] = Number of module arguments that the style requires (1-3)
  col[3] = Minimum number of sequential parameters passed to the callback
  col[4] = Name of the callback parameter where to place each parameter name
  col[5] = Name of the callback parameter where to place each parameter value
  col[6] = Argument in the modifier's invocation that will override `col[4]`
  col[7] = Argument in the modifier's invocation that will override `col[5]`

A value of `-1` indicates that no meaningful value is stored (i.e. `nil`)

]]--
local mapping_styles = {
	names_and_values = { 3, 2, 2, 1, 2, -1, -1 },
	values_and_names = { 3, 2, 2, 2, 1, -1, -1 },
	values_only = { 1, 2, 1, -1, 1, -1, -1 },
	names_only = { 2, 2, 1, 1, -1, -1, -1 },
	names_and_values_as = { 3, 4, 0, -1, -1, 2, 3 },
	names_only_as = { 2, 3, 0, -1, -1, 2, -1 },
	values_only_as = { 1, 3, 0, -1, -1, -1, 2 },
	blindly = { 0, 2, 0, -1, -1, -1, -1 }
}


-- Memory slots (functions and modifiers MUST avoid these names)
local memoryslots = {
	h = 'header',
	f = 'footer',
	i = 'itersep',
	l = 'lastsep',
	n = 'ifngiven',
	p = 'pairsep',
	s = 'oxfordsep'
}


-- Possible trimming modes for the `parsing` modifier
local trim_parse_opts = {
	trim_none = { false, false },
	trim_positional = { false, true },
	trim_named = { true, false },
	trim_all = { true, true }
}


-- Possible string modes for the iteration separator in the `parsing` and
-- `reinterpreting` modifiers
local isep_parse_opts = {
	splitter_pattern = false,
	splitter_string = true
}


-- Possible string modes for the key-value separator in the `parsing` and
-- `reinterpreting` modifiers
local psep_parse_opts = {
	setter_pattern = false,
	setter_string = true
}


-- Possible position references for the `splicing` modifier
local position_references = {
	add_nothing = 0,
	add_smallest_number = 1,
	add_last_of_sequence = 2,
	add_largest_number = 3
}


-- Functions and modifiers MUST avoid these names too: `let`


	--[[ Module's private environment ]]--
	--------------------------------------


-- Hard-coded name of the module (to avoid going through `frame:getTitle()`)
local modulename = 'Module:Params'


-- The functions listed here declare that they don't need the `frame.args`
-- metatable to be copied into a regular table; if they are modifiers they also
-- guarantee that they will make their own (modified) copy available
local refpipe = {
	call_for_each_group = true,
	--coins = true,
	count = true,
	evaluating = true,
	for_each = true,
	list = true,
	list_values = true,
	list_maybe_with_names = true,
	value_of = true
}


-- The functions listed here declare that they don't need the
-- `frame:getParent().args` metatable to be copied into a regular table; if 
-- they are modifiers they also guarantee that they will make their own
-- (modified) copy available
local refparams = {
	call_for_each_group = true,
	combining = true,
	combining_by_calling = true,
	combining_values = true,
	concat_and_call = true,
	concat_and_invoke = true,
	concat_and_magic = true,
	count = true,
	grouping_by_calling = true,
	mixing_names_and_values = true,
	renaming_by_mixing = true,
	renaming_to_sequence = true,
	renaming_to_uppercase = true,
	renaming_to_lowercase = true,
	--renaming_to_values = true,
	shifting = true,
	splicing = true,
	--swapping_names_and_values = true,
	value_of = true,
	with_name_matching = true
}


-- Maximum number of numeric parameters that can be filled, if missing (we
-- chose an arbitrary number for this constant; you can discuss about its
-- optimal value at Module talk:Params)
local maxfill = 1024


-- The private table of functions
local library = {}


-- Functions and modifiers that can only be invoked in first position
local static_iface = {}


-- Create a new context
local function context_new (child_frame)
	local ctx = {}
	ctx.frame = child_frame:getParent()
	ctx.opipe = child_frame.args
	ctx.oparams = ctx.frame.args
	ctx.firstposonly = static_iface
	ctx.iterfunc = pairs
	ctx.sorttype = 0
	ctx.n_parents = 0
	ctx.n_children = 0
	ctx.n_available = maxfill
	return ctx
end


-- Move to the next action within the user-given list
local function context_iterate (ctx, n_forward)
	local nextfn
	if ctx.pipe[n_forward] ~= nil then
		nextfn = ctx.pipe[n_forward]:match'^%s*(.*%S)'
	end
	if nextfn == nil then error(modulename ..
		': You must specify a function to call', 0) end
	if library[nextfn] == nil then
		if ctx.firstposonly[nextfn] == nil then error(modulename ..
			': The function ‘' .. nextfn .. '’ does not exist', 0)
		else error(modulename .. ': The ‘' .. nextfn ..
			'’ directive can only appear in first position', 0)
		end
	end
	remove_numeric_keys(ctx.pipe, 1, n_forward)
	return library[nextfn]
end


-- Main loop
local function main_loop (ctx, start_with)
	local fn = start_with
	repeat fn = fn(ctx) until not fn
	if ctx.n_parents &gt; 0 then error(modulename ..
		': One or more ‘merging_substack’ directives are missing', 0) end
	if ctx.n_children &gt; 0 then error(modulename ..
		', For some of the snapshots either the ‘flushing’ directive is missing or a group has not been properly closed with ‘merging_substack’', 0) end
end


-- Load a `setting`-like directive string into the `dest` table
local function set_strings (dest, opts, start_from)
	local cmd
	if opts[start_from] == nil then return start_from - 1 end
	cmd = opts[start_from]:gsub('%s+', ''):gsub('/+', '/')
		:match'^/*(.*[^/])'
	if cmd == nil then return start_from end
	local amap, sep, argc = {}, string.byte('/'), start_from + 1
	local vname
	local chr
	for idx = 1, #cmd do
		chr = cmd:byte(idx)
		if chr == sep then
			for key, val in ipairs(amap) do
				dest[val] = opts[argc]
				amap[key] = nil
			end
			argc = argc + 1
		else
			vname = memoryslots[string.char(chr)]
			if vname == nil then error(modulename ..
				', ‘setting’: Unknown slot ‘' ..
				string.char(chr) .. '’', 0) end
			table.insert(amap, vname)
		end
	end
	for key, val in ipairs(amap) do dest[val] = opts[argc] end
	return argc
end


-- Add a new stack of parameters to `ctx.children`
local function push_cloned_stack (ctx, tbl)
	local newparams = {}
	local currsnap = ctx.n_children + 1
	if ctx.children == nil then ctx.children = { newparams }
	else ctx.children[currsnap] = newparams end
	for key, val in pairs(tbl) do newparams[key] = val end
	ctx.n_children = currsnap
end


-- Parse a raw argument containing a `sortfunctions` directive, or
-- `'without_sorting'`, or `nil`
local function load_sort_opt (raw_arg)
	if raw_arg == nil then return nil, 1, false end
	local tmp = raw_arg:match'^%s*(.-)%s*$'
	if tmp == 'without_sorting' then return nil, 2, false end
	tmp = sortfunctions[tmp]
	if tmp == nil then return nil, 1, false end
	return tmp or nil, 2, true
end


-- Parse optional user arguments of type `...|[let]|[...][number of additional
-- parameters]|[parameter 1]|[parameter 2]|[...]`
local function load_child_opts (src, start_from, append_after)
	local tbl, pin = {}, start_from
	local names
	if src[pin] ~= nil and src[pin]:match'^%s*let%s*$' and
		src[pin + 1] ~= nil and src[pin + 2] ~= nil
	then
		names = {}
		repeat
			names[get_parameter_name(src[pin + 1])] = src[pin + 2]
			pin = pin + 3
		until src[pin] == nil or not src[pin]:match'^%s*let%s*$' or
			src[pin + 1] == nil or src[pin + 2] == nil
	end
	local tmp = tonumber(src[pin])
	if tmp ~= nil and math.floor(tmp) == tmp then
		if tmp &lt; 0 then tmp = -1 end
		local shf = append_after - pin
		for idx = pin + 1, pin + tmp do tbl[idx + shf] = src[idx] end
		pin = pin + tmp + 1
	end
	if names ~= nil then
		for key, val in pairs(names) do tbl[key] = val end
	end
	return tbl, pin
end


-- Load the optional arguments of some of the `mapping_*` and `renaming_*`
-- class of modifiers
local function load_callback_opts (src, n_skip, default_style)
	local style
	local shf
	local tmp = src[n_skip + 1]
	if tmp ~= nil then style = mapping_styles[tmp:match'^%s*(.-)%s*$'] end
	if style == nil then style, shf = default_style, n_skip - 1
	else shf = n_skip end
	local n_exist, karg, varg = style[3], style[4], style[5]
	tmp = style[6]
	if tmp &gt; -1 then
		karg = src[tmp + shf]:match'^%s*(.-)%s*$'
		if karg == '0' or karg:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then
			karg = tonumber(karg)
			n_exist = math.max(n_exist, karg)
		end
	end
	tmp = style[7]
	if tmp &gt; -1 then
		varg = src[tmp + shf]:match'^%s*(.-)%s*$'
		if varg == '0' or varg:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then
			varg = tonumber(varg)
			n_exist = math.max(n_exist, varg)
		end
	end
	local dest, nargs = load_child_opts(src, style[2] + shf, n_exist)
	tmp = style[1]
	if (tmp == 3 or tmp == 2) and dest[karg] ~= nil then
		tmp = tmp - 2 end
	if (tmp == 3 or tmp == 1) and dest[varg] ~= nil then
		tmp = tmp - 1 end
	return dest, nargs, tmp, karg, varg
end


-- Parse the arguments of some of the `mapping_*` and `renaming_*` class of
-- modifiers
local function load_replace_args (opts, whoami)
	if opts[1] == nil then error(modulename ..
		', ‘' .. whoami .. '’: No pattern string was given', 0) end
	if opts[2] == nil then error(modulename ..
		', ‘' .. whoami .. '’: No replacement string was given', 0) end
	local ptn, repl, nmax, argc = opts[1], opts[2], tonumber(opts[3]), 3
	if nmax ~= nil or (opts[3] or ''):match'^%s*$' ~= nil then argc = 4 end
	local flg = opts[argc]
	if flg ~= nil then flg = mkeywords[flg:match'^%s*(.-)%s*$'] end
	if flg == 0 then flg = nil elseif flg ~= nil then argc = argc + 1 end
	return ptn, repl, nmax, flg, argc, (nmax ~= nil and nmax &lt; 1) or
		(flg == 3 and ptn == repl)
end


-- Parse the arguments of the `with_*_matching` class of modifiers
local function load_pattern_args (opts, whoami)
	local ptns, state, nptns, cnt = {}, 0, 0, 1
	local keyw
	for _, val in ipairs(opts) do
		if state == 0 then
			nptns, state = nptns + 1, -1
			ptns[nptns] = { val, false, false }
		else
			keyw = val:match'^%s*(.*%S)'
			if keyw == nil or mkeywords[keyw] == nil or (
				state &gt; 0 and mkeywords[keyw] &gt; 0
			) then break
			else
				state = mkeywords[keyw]
				if state &gt; 1 then ptns[nptns][2] = true end
				if state == 3 then ptns[nptns][3] = true end
			end
		end
		cnt = cnt + 1
	end
	if state == 0 then error(modulename .. ', ‘' .. whoami ..
		'’: No pattern was given', 0) end
	return ptns, nptns, cnt
end


-- Load the optional arguments of the `parsing` and `reinterpreting` modifiers
local function load_parse_opts (opts, start_from, isp, psp)
	local tmp
	local optslots, noptslots, argc = { true, true, true }, 3, start_from
	local trimn, trimu, iplain, pplain = true, false, true, true
	repeat
		noptslots, tmp = noptslots - 1, opts[argc]
		if tmp == nil then break end
		tmp = tmp:match'^%s*(.-)%s*$'
		if optslots[1] ~= nil and trim_parse_opts[tmp] ~= nil then
			tmp = trim_parse_opts[tmp]
			trimn, trimu = tmp[1], tmp[2]
			optslots[1] = nil
		elseif optslots[2] ~= nil and isep_parse_opts[tmp] ~= nil then
			argc = argc + 1
			iplain, isp = isep_parse_opts[tmp], opts[argc]
			optslots[2] = nil
		elseif optslots[3] ~= nil and psep_parse_opts[tmp] ~= nil then
			argc = argc + 1
			pplain, psp = psep_parse_opts[tmp], opts[argc]
			optslots[3] = nil
		else break end
		argc = argc + 1
	until noptslots &lt; 1
	return isp, iplain, psp, pplain, trimn, trimu, argc
end


-- Map parameters' values using a custom callback and a referenced table
local value_maps = {
	[0] = function (tbl, margs, karg, varg, fn)
		for key in pairs(tbl) do tbl[key] = fn() end
	end,
	[1] = function (tbl, margs, karg, varg, fn)
		for key, val in pairs(tbl) do
			margs[varg] = val
			tbl[key] = fn()
		end
	end,
	[2] = function (tbl, margs, karg, varg, fn)
		for key in pairs(tbl) do
			margs[karg] = key
			tbl[key] = fn()
		end
	end,
	[3] = function (tbl, margs, karg, varg, fn)
		for key, val in pairs(tbl) do
			margs[karg] = key
			margs[varg] = val
			tbl[key] = fn()
		end
	end
}


-- Private table for `map_names()`
local name_thieves = {
	[0] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn)
		for key, val in pairs(tbl) do
			steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn())
		end
	end,
	[1] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn)
		for key, val in pairs(tbl) do
			rargs[varg] = val
			steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn())
		end
	end,
	[2] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn)
		for key, val in pairs(tbl) do
			rargs[karg] = key
			steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn())
		end
	end,
	[3] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn)
		for key, val in pairs(tbl) do
			rargs[karg] = key
			rargs[varg] = val
			steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn())
		end
	end
}


-- Map parameters' names using a custom callback and a referenced table
local function map_names (tbl, rargs, karg, varg, looptype, fn)
	local cache = {}
	name_thieves[looptype](cache, tbl, rargs, karg, varg, fn)
	for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end
end


-- Return a new table that contains `src` regrouped according to the numeric
-- suffixes in its keys
local function make_groups (src)
	-- NOTE: `src` might be the original metatable!
	local prefix
	local gid
	local groups = {}
	for key, val in pairs(src) do
		-- `key` must only be a string or a number...
		if type(key) == 'string' then
			prefix, gid = key:match'^%s*(.-)%s*(%-?%d*)%s*$'
			gid = tonumber(gid) or ''
		else
			prefix = ''
			gid = key
		end
		if groups[gid] == nil then groups[gid] = {} end
		if prefix == '0' or prefix:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then
			prefix = tonumber(prefix)
			if prefix &lt; 1 then prefix = prefix - 1 end
		end
		groups[gid][prefix] = val
	end
	return groups
end


-- Split into parts a string containing the `$#` and `$@` placeholders and
-- return the information as a skeleton table, a canvas table and a length
local function parse_placeholder_string (target)
	local skel = {}
	local canvas = {}
	local idx = 1
	local s_pos = 1
	local e_pos = string.find(target, '%$[@#]', 1, false)
	while e_pos ~= nil do
		canvas[idx] = target:sub(s_pos, e_pos - 1)
		skel[idx + 1] = target:sub(e_pos, e_pos + 1) == '$@'
		idx = idx + 2
		s_pos = e_pos + 2
		e_pos = string.find(target, '%$[@#]', s_pos, false)
	end
	if (s_pos &gt; target:len()) then idx = idx - 1
	else canvas[idx] = target:sub(s_pos) end
	return skel, canvas, idx
end


-- Populate a table by parsing a parameter string
local function parse_parameter_string (tbl, str, isp, ipl, psp, ppl, trn, tru)
	local key
	local val
	local spos1
	local spos2
	local pos1
	local pos2
	local pos3 = 0
	local idx = 1
	local lenplone = #str + 1
	if isp == nil or isp == '' then
		if psp == nil or psp == '' then
			if tru then tbl[idx] = str:match'^%s*(.-)%s*$'
			else tbl[idx] = str end
			return idx
		end
		spos1, spos2 = str:find(psp, 1, ppl)
		if spos1 == nil then
			key = idx
			if tru then val = str:match'^%s*(.-)%s*$'
			else val = str end
			idx = idx + 1
		else
			key = get_parameter_name(str:sub(1, spos1 - 1))
			val = str:sub(spos2 + 1)
			if trn then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end
		end
		tbl[key] = val
		return idx
	end
	if psp == nil or psp == '' then
		repeat
			pos1 = pos3 + 1
			pos2, pos3 = str:find(isp, pos1, ipl)
			val = str:sub(pos1, (pos2 or lenplone) - 1)
			if tru then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end
			tbl[idx] = val
			idx = idx + 1
		until pos2 == nil
		return idx
	end
	repeat
		pos1 = pos3 + 1
		pos2, pos3 = str:find(isp, pos1, ipl)
		val = str:sub(pos1, (pos2 or lenplone) - 1)
		spos1, spos2 = val:find(psp, 1, ppl)
		if spos1 == nil then
			key = idx
			if tru then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end
			idx = idx + 1
		else
			key = get_parameter_name(val:sub(1, spos1 - 1))
			val = val:sub(spos2 + 1)
			if trn then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end
		end
		tbl[key] = val
	until pos2 == nil
	return idx
end


-- Heavy lifting for `combining` and `combining_values`
local function combine_parameters (ctx, keyval_fn, whoami)
	-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! This function
	-- MUST create a copy of it before returning
	local opts = ctx.pipe
	if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
		', ‘' .. whoami .. '’: No parameter name was provided', 0) end
	local tbl = ctx.params
	local vars = {}
	local sortfn, tmp, do_sort = load_sort_opt(opts[2])
	local argc = set_strings(vars, opts, tmp + 1)
	if argc &lt; tmp then error(modulename ..
		', ‘' .. whoami .. '’: No setting directive was given', 0) end
	if next(tbl) == nil then
		if vars.ifngiven ~= nil then
			ctx.params = {
				[get_parameter_name(ctx.pipe[1])] = vars.ifngiven
			}
		elseif tbl == ctx.oparams then ctx.params = {} end
		return argc
	end
	local cache
	local len
	if do_sort then
		local words
		cache, words, len, tmp = get_key_list_sorted(tbl, sortfn)
		for idx = 1, tmp do cache[len + idx] = words[idx] end
		len = len + tmp
	else
		cache = {}
		len = 0
		for key in pairs(tbl) do
			len = len + 1
			cache[len] = key
		end
	end
	local pmap, nss, kvs, pps = {}, 0, vars.pairsep or '', vars.itersep or ''
	for idx = 1, len do
		tmp = cache[idx]
		pmap[nss + 1] = pps
		pmap[nss + 2] = keyval_fn(tmp, tbl[tmp], kvs)
		nss = nss + 2
	end
	tmp = vars.oxfordsep or vars.lastsep
	if tmp ~= nil and nss &gt; 4 then pmap[nss - 1] = tmp
	elseif nss &gt; 2 and vars.lastsep ~= nil then
		pmap[nss - 1] = vars.lastsep
	end
	pmap[1] = vars.header or ''
	if vars.footer ~= nil then pmap[nss + 1] = vars.footer end
	ctx.params = { [get_parameter_name(ctx.pipe[1])] = table.concat(pmap) }
	return argc
end


-- Concatenate the numeric keys from the table of parameters to the numeric
-- keys from the table of options; non-numeric keys from the table of options
-- will prevail over colliding non-numeric keys from the table of parameters
local function concat_params (ctx)
	local retval, tbl, nmax = {}, ctx.params, table.maxn(ctx.pipe)
	if ctx.subset == 1 then
		-- We need only the sequence
		for key, val in ipairs(tbl) do retval[key + nmax] = val end
	else
		if ctx.subset == -1 then
			for key in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end
		end
		for key, val in pairs(tbl) do
			if type(key) == 'number' and key &gt; 0 then
				retval[key + nmax] = val
			else retval[key] = val end
		end
	end
	for key, val in pairs(ctx.pipe) do retval[key] = val end
	return retval
end


-- Flush the parameters by calling a custom function for each value (after this
-- function has been invoked `ctx.params` will be no longer usable)
local function flush_params (ctx, fn)
	local tbl = ctx.params
	if ctx.subset == 1 then
		for key, val in ipairs(tbl) do fn(key, val) end
		return
	end
	if ctx.subset == -1 then
		for key, val in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end
	end
	if ctx.sorttype &gt; 0 then
		local nums, words, nn, nw = get_key_list_sorted(tbl, natural_sort)
		if ctx.sorttype == 2 then
			for idx = 1, nw do fn(words[idx], tbl[words[idx]]) end
			for idx = 1, nn do fn(nums[idx], tbl[nums[idx]]) end
			return
		end
		for idx = 1, nn do fn(nums[idx], tbl[nums[idx]]) end
		for idx = 1, nw do fn(words[idx], tbl[words[idx]]) end
		return
	end
	if ctx.subset ~= -1 then
		for key, val in ipairs(tbl) do
			fn(key, val)
			tbl[key] = nil
		end
	end
	for key, val in pairs(tbl) do fn(key, val) end
end


-- Flush the parameters by calling one of two custom functions for each value
-- (after this function has been invoked `ctx.params` will be no longer usable)
local function mixed_flush_params (ctx, fn_seq, fn_oth)
	if ctx.subset == 1 then
		for key, val in ipairs(ctx.params) do fn_seq(key, val) end
		return
	end
	if ctx.subset == -1 then
		flush_params(ctx, fn_oth)
		return
	end
	local tbl = ctx.params
	if ctx.sorttype &gt; 0 then
		local nums, words, nn, nw = get_key_list_sorted(tbl, natural_sort)
		local sequence = {}
		for key, val in ipairs(tbl) do sequence[key] = val end
		if ctx.sorttype == 2 then
			for idx = 1, nw do fn_oth(words[idx], tbl[words[idx]]) end
		end
		for idx = 1, nn do
			if sequence[nums[idx]] then
				fn_seq(nums[idx], sequence[nums[idx]])
			else
				fn_oth(nums[idx], tbl[nums[idx]])
			end
		end
		if ctx.sorttype ~= 2 then
			for idx = 1, nw do fn_oth(words[idx], tbl[words[idx]]) end
		end
		return
	end
	for key, val in ipairs(tbl) do
		fn_seq(key, val)
		tbl[key] = nil
	end
	for key, val in pairs(tbl) do fn_oth(key, val) end
end


-- Finalize and return a concatenated list
local function finalize_and_return_concatenated_list (ctx, lst, len, modsize)
	if len &gt; 0 then
		local tmp = ctx.oxfordsep or ctx.lastsep
		if tmp ~= nil and len &gt; modsize * 2 then
			lst[len - modsize + 1] = tmp
		elseif len &gt; modsize and ctx.lastsep ~= nil then
			lst[len - modsize + 1] = ctx.lastsep
		end
		lst[1] = ctx.header or ''
		if ctx.footer ~= nil then lst[len + 1] = ctx.footer end
		ctx.text = table.concat(lst)
	else ctx.text = ctx.ifngiven or '' end
end


	--[[ Modifiers ]]--
	-----------------------------


-- Syntax:  #invoke:params|sequential|pipe to
library.sequential = function (ctx)
	if ctx.subset == 1 then error(modulename ..
		': The ‘sequential’ directive has been provided more than once', 0) end
	if ctx.subset == -1 then error(modulename ..
		': The two directives ‘non-sequential’ and ‘sequential’ are in contradiction with each other', 0) end
	if ctx.sorttype &gt; 0 then error(modulename ..
		': The ‘all_sorted’ and ‘reassorted’ directives are redundant when followed by ‘sequential’', 0) end
	ctx.iterfunc = ipairs
	ctx.subset = 1
	return context_iterate(ctx, 1)
end


-- Syntax:  #invoke:params|non-sequential|pipe to
library['non-sequential'] = function (ctx)
	if ctx.subset == -1 then error(modulename ..
		': The ‘non-sequential’ directive has been provided more than once', 0) end
	if ctx.subset == 1 then error(modulename ..
		': The two directives ‘sequential’ and ‘non-sequential’ are in contradiction with each other', 0) end
	ctx.iterfunc = pairs
	ctx.subset = -1
	return context_iterate(ctx, 1)
end


-- Syntax:  #invoke:params|all_sorted|pipe to
library.all_sorted = function (ctx)
	if ctx.sorttype == 1 then error(modulename ..
		': The ‘all_sorted’ directive has been provided more than once', 0) end
	if ctx.subset == 1 then error(modulename ..
		': The ‘all_sorted’ directive is redundant after ‘sequential’', 0) end
	if ctx.sorttype == 2 then error(modulename ..
		': The two directives ‘reassorted’ and ‘sequential’ are in contradiction with each other', 0) end
	ctx.sorttype = 1
	return context_iterate(ctx, 1)
end


-- Syntax:  #invoke:params|reassorted|pipe to
library.reassorted = function (ctx)
	if ctx.sorttype == 2 then error(modulename ..
		': The ‘reassorted’ directive has been provided more than once', 0) end
	if ctx.subset == 1 then error(modulename ..
		': The ‘reassorted’ directive is redundant after ‘sequential’', 0) end
	if ctx.sorttype == 1 then error(modulename ..
		': The two directives ‘sequential’ and ‘reassorted’ are in contradiction with each other', 0) end
	ctx.sorttype = 2
	return context_iterate(ctx, 1)
end


-- Syntax:  #invoke:params|setting|directives|...|pipe to
library.setting = function (ctx)
	local argc = set_strings(ctx, ctx.pipe, 1)
	if argc &lt; 2 then error(modulename ..
		', ‘setting’: No directive was given', 0) end
	return context_iterate(ctx, argc + 1)
end


-- Syntax:  #invoke:params|scoring|new parameter name|pipe to
library.scoring = function (ctx)
	if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
		', ‘scoring’: No parameter name was provided', 0) end
	local retval = 0
	for _ in pairs(ctx.params) do retval = retval + 1 end
	ctx.params[get_parameter_name(ctx.pipe[1])] = tostring(retval)
	return context_iterate(ctx, 2)
end


-- Syntax:  #invoke:params|squeezing|pipe to
library.squeezing = function (ctx)
	local store, indices, tbl, newlen = {}, {}, ctx.params, 0
	for key, val in pairs(tbl) do
		if type(key) == 'number' then
			newlen = newlen + 1
			indices[newlen] = key
			store[key] = val
			tbl[key] = nil
		end
	end
	table.sort(indices)
	for idx = 1, newlen do tbl[idx] = store[indices[idx]] end
	return context_iterate(ctx, 1)
end


-- Syntax:  #invoke:params|filling_the_gaps|pipe to
library.filling_the_gaps = function (ctx)
	local tbl, tmp, nmin, nmax, nnums = ctx.params, {}, 1, nil, -1
	for key, val in pairs(tbl) do
		if type(key) == 'number' then
			if nmax == nil then
				if key &lt; nmin then nmin = key end
				nmax = key
			elseif key &gt; nmax then nmax = key
			elseif key &lt; nmin then nmin = key end
			nnums = nnums + 1
			tmp[key] = val
		end
	end
	if nmax ~= nil and nmax - nmin &gt; nnums then
		ctx.n_available = ctx.n_available + nmin + nnums - nmax
		if ctx.n_available &lt; 0 then error(modulename ..
			', ‘filling_the_gaps’: It is possible to fill at most ' ..
			tostring(maxfill) .. ' parameters', 0) end
		for idx = nmin, nmax, 1 do tbl[idx] = '' end
		for key, val in pairs(tmp) do tbl[key] = val end
	end
	return context_iterate(ctx, 1)
end


-- Syntax:  #invoke:params|clearing|pipe to
library.clearing = function (ctx)
	local tbl = ctx.params
	local numerics = {}
	for key, val in pairs(tbl) do
		if type(key) == 'number' then
			numerics[key] = val
			tbl[key] = nil
		end
	end
	for key, val in ipairs(numerics) do tbl[key] = val end
	return context_iterate(ctx, 1)
end


-- Syntax:  #invoke:params|cutting|left cut|right cut|pipe to
library.cutting = function (ctx)
	local lcut = tonumber(ctx.pipe[1])
	if lcut == nil or math.floor(lcut) ~= lcut then error(modulename ..
		', ‘cutting’: Left cut must be an integer number', 0) end
	local rcut = tonumber(ctx.pipe[2])
	if rcut == nil or math.floor(rcut) ~= rcut then error(modulename ..
		', ‘cutting’: Right cut must be an integer number', 0) end
	local tbl = ctx.params
	local len = #tbl
	if lcut &lt; 0 then lcut = len + lcut end
	if rcut &lt; 0 then rcut = len + rcut end
	local tot = lcut + rcut
	if tot &gt; 0 then
		local cache = {}
		if tot &gt;= len then
			for key in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end
			tot = len
		else
			for idx = len - rcut + 1, len, 1 do tbl[idx] = nil end
			for idx = 1, lcut, 1 do tbl[idx] = nil end
		end
		for key, val in pairs(tbl) do
			if type(key) == 'number' and key &gt; 0 then
				if key &gt; len then cache[key - tot] = val
				else cache[key - lcut] = val end
				tbl[key] = nil
			end
		end
		for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end
	end
	return context_iterate(ctx, 3)
end


-- Syntax:  #invoke:params|cropping|left crop|right crop|pipe to
library.cropping = function (ctx)
	local lcut = tonumber(ctx.pipe[1])
	if lcut == nil or math.floor(lcut) ~= lcut then error(modulename ..
		', ‘cropping’: Left crop must be an integer number', 0) end
	local rcut = tonumber(ctx.pipe[2])
	if rcut == nil or math.floor(rcut) ~= rcut then error(modulename ..
		', ‘cropping’: Right crop must be an integer number', 0) end
	local tbl = ctx.params
	local nmin
	local nmax
	for key in pairs(tbl) do
		if type(key) == 'number' then
			if nmin == nil then nmin, nmax = key, key
			elseif key &gt; nmax then nmax = key
			elseif key &lt; nmin then nmin = key end
		end
	end
	if nmin ~= nil then
		local len = nmax - nmin + 1
		if lcut &lt; 0 then lcut = len + lcut end
		if rcut &lt; 0 then rcut = len + rcut end
		if lcut + rcut - len &gt; -1 then
			for key in pairs(tbl) do
				if type(key) == 'number' then tbl[key] = nil end
			end
		elseif lcut + rcut &gt; 0 then
			for idx = nmax - rcut + 1, nmax do tbl[idx] = nil end
			for idx = nmin, nmin + lcut - 1 do tbl[idx] = nil end
			local lshift = nmin + lcut - 1
			if lshift &gt; 0 then
				for idx = lshift + 1, nmax, 1 do
					tbl[idx - lshift] = tbl[idx]
					tbl[idx] = nil
				end
			end
		end
	end
	return context_iterate(ctx, 3)
end


-- Syntax:  #invoke:params|purging|start offset|length|pipe to
library.purging = function (ctx)
	local idx = tonumber(ctx.pipe[1])
	if idx == nil or math.floor(idx) ~= idx then error(modulename ..
		', ‘purging’: Start offset must be an integer number', 0) end
	local len = tonumber(ctx.pipe[2])
	if len == nil or math.floor(len) ~= len then error(modulename ..
		', ‘purging’: Length must be an integer number', 0) end
	local tbl = ctx.params
	if len &lt; 1 then
		len = len + table.maxn(tbl)
		if idx &gt; len then return context_iterate(ctx, 3) end
		len = len - idx + 1
	end
	ctx.params = copy_table_reduced(tbl, idx, len)
	return context_iterate(ctx, 3)
end


-- Syntax:  #invoke:params|backpurging|start offset|length|pipe to
library.backpurging = function (ctx)
	local last = tonumber(ctx.pipe[1])
	if last == nil or math.floor(last) ~= last then error(modulename ..
		', ‘backpurging’: Start offset must be an integer number', 0) end
	local len = tonumber(ctx.pipe[2])
	if len == nil or math.floor(len) ~= len then error(modulename ..
		', ‘backpurging’: Length must be an integer number', 0) end
	local idx
	local tbl = ctx.params
	if len &gt; 0 then
		idx = last - len + 1
	else
		for key in pairs(tbl) do
			if type(key) == 'number' and (idx == nil or
				key &lt; idx) then idx = key end
		end
		if idx == nil then return context_iterate(ctx, 3) end
		idx = idx - len
		if last &lt; idx then return context_iterate(ctx, 3) end
		len = last - idx + 1
	end
	ctx.params = copy_table_reduced(ctx.params, idx, len)
	return context_iterate(ctx, 3)
end


-- Syntax:  #invoke:params|shifting|addend|pipe to
library.shifting = function (ctx)
	-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
	-- this function MUST create a copy of it before returning
	local nshift = tonumber(ctx.pipe[1])
	if nshift == nil or nshift == 0 or math.floor(nshift) ~= nshift then
		error(modulename .. ', ‘shifting’: A non-zero integer number must be provided', 0) end
	local tbl = {}
	for key, val in pairs(ctx.params) do
		if type(key) == 'number' then tbl[key + nshift] = val
		else tbl[key] = val end
	end
	ctx.params = tbl
	return context_iterate(ctx, 2)
end


-- Syntax:  #invoke:params|reversing_numeric_names|pipe to
library.reversing_numeric_names = function (ctx)
	local tbl, numerics, nmax = ctx.params, {}, 0
	for key, val in pairs(tbl) do
		if type(key) == 'number' then
			numerics[key] = val
			tbl[key] = nil
			if key &gt; nmax then nmax = key end
		end
	end
	for key, val in pairs(numerics) do tbl[nmax - key + 1] = val end
	return context_iterate(ctx, 1)
end


-- Syntax:  #invoke:params|pivoting_numeric_names|pipe to
--[[
library.pivoting_numeric_names = function (ctx)
	local tbl = ctx.params
	local shift = #tbl + 1
	if shift &lt; 2 then return library.reversing_numeric_names(ctx) end
	local numerics = {}
	for key, val in pairs(tbl) do
		if type(key) == 'number' then
			numerics[key] = val
			tbl[key] = nil
		end
	end
	for key, val in pairs(numerics) do tbl[shift - key] = val end
	return context_iterate(ctx, 1)
end
]]--


-- Syntax:  #invoke:params|mirroring_numeric_names|pipe to
--[[
library.mirroring_numeric_names = function (ctx)
	local tbl, numerics = ctx.params, {}
	local nmax
	local nmin
	for key, val in pairs(tbl) do
		if type(key) == 'number' then
			numerics[key] = val
			tbl[key] = nil
			if nmax == nil then nmin, nmax = key, key
			elseif key &gt; nmax then nmax = key
			elseif key &lt; nmin then nmin = key end
		end
	end
	for key, val in pairs(numerics) do tbl[nmax + nmin - key] = val end
	return context_iterate(ctx, 1)
end
]]--


-- Syntax:  #invoke:params|swapping_numeric_names|pipe to
--[[
library.swapping_numeric_names = function (ctx)
	local tbl, cache, nsize = ctx.params, {}, 0
	local tmp
	for key in pairs(tbl) do
		if type(key) == 'number' then
			nsize = nsize + 1
			cache[nsize] = key
		end
	end
	table.sort(cache)
	for idx = math.floor(nsize / 2), 1, -1 do
		tmp = tbl[cache[idx] ]
		tbl[cache[idx] ] = tbl[cache[nsize - idx + 1] ]
		tbl[cache[nsize - idx + 1] ] = tmp
	end
	return context_iterate(ctx, 1)
end
]]--


-- Syntax:  #invoke:params|sorting_sequential_values|[criterion]|pipe to
library.sorting_sequential_values = function (ctx)
	local sortfn
	if ctx.pipe[1] ~= nil then
		sortfn = sortfunctions[ctx.pipe[1]:match'^%s*(.-)%s*$']
	end
	if sortfn then table.sort(ctx.params, sortfn)
	else table.sort(ctx.params) end -- i.e. either `false` or `nil`
	if sortfn == nil then return context_iterate(ctx, 1) end
	return context_iterate(ctx, 2)
end


-- Syntax:  #invoke:params|splicing|[add to position]|position|increment|
--            [number of elements to write]|...|pipe to
library.splicing = function (ctx)
	-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
	-- this function MUST create a copy of it before returning
	local opts, tbl = ctx.pipe, ctx.params
	local tmp1 = opts[1]
	local tmp2
	local argc
	local pos
	local refp
	if tmp1 ~= nil then
		tmp2 = tonumber(tmp1)
		if tmp2 == nil or math.floor(tmp2) ~= tmp2 then
			pos, argc, tmp2 = tonumber(opts[2]), 4,
				tmp1:match'^%s*(.*%S)'
			if tmp2 ~= nil then
				refp = position_references[tmp2]
				if refp == nil then error(modulename ..
					', ‘splicing’: ‘' .. tostring(tmp2) ..
					'’ is not a valid first argument', 0) end
			else refp = 0 end
		else pos, argc, refp = tmp2, 3, 0 end
	else pos, argc, refp = tonumber(opts[2]), 4, 0 end
	if pos == nil or math.floor(pos) ~= pos then error(modulename ..
		', ‘splicing’: The position must be an integer number', 0) end
	local len = tonumber(opts[argc - 1])
	if len == nil or math.floor(len) ~= len then error(modulename ..
		', ‘splicing’: The increment must be an integer number', 0) end
	if refp == 2 then
		for _ in ipairs(tbl) do pos = pos + 1 end
		refp = 0
	end
	tmp1, tmp2 = nil, nil
	if refp ~= 0 or len ~= 0 then
		for key, val in pairs(tbl) do
			if type(key) == 'number' then
				if tmp1 == nil then tmp1, tmp2 = key, key
				elseif key &lt; tmp1 then tmp1 = key
				elseif key &gt; tmp2 then tmp2 = key end
			end
		end
	end
	if tmp2 == nil then len = 0
	elseif refp == 3 then pos = pos + tmp2
	elseif refp == 1 then pos = pos + tmp1 end
	if len &gt; 0 and pos + len &gt; tmp1 and pos &lt;= tmp2 then
		tbl = copy_table_expanded(tbl, pos, len)
	elseif len &lt; 0 and pos - len &gt; tmp1 and pos &lt;= tmp2 then
		tbl = copy_table_reduced(tbl, pos, -len)
	else tbl = copy_or_ref_table(tbl, tbl ~= ctx.oparams) end
	ctx.params = tbl
	tmp1 = tonumber(opts[argc])
	if len == 0 and (tmp1 == nil or tmp1 &lt; 1) then error(modulename ..
		', ‘splicing’: When the increment is zero the number of elements to add cannot be zero', 0) end
	if tmp1 == nil or tmp1 &lt; 0 or math.floor(tmp1) ~= tmp1 then
		return context_iterate(ctx, argc)
	end
	tmp2 = argc - pos + 1
	for key = pos, pos + tmp1 - 1 do tbl[key] = opts[key + tmp2] end
	return context_iterate(ctx, argc + tmp1 + 1)
end


-- Syntax:  #invoke:params|imposing|name|value|pipe to
library.imposing = function (ctx)
	if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
		', ‘imposing’: Missing parameter name to impose', 0) end
	ctx.params[get_parameter_name(ctx.pipe[1])] = ctx.pipe[2]
	return context_iterate(ctx, 3)
end


-- Syntax:  #invoke:params|providing|name|value|pipe to
library.providing = function (ctx)
	if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
		', ‘providing’: Missing parameter name to provide', 0) end
	local key = get_parameter_name(ctx.pipe[1])
	if ctx.params[key] == nil then ctx.params[key] = ctx.pipe[2] end
	return context_iterate(ctx, 3)
end


-- Syntax:  #invoke:params|discarding|name|[how many]|pipe to
library.discarding = function (ctx)
	if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
		', ‘discarding’: Missing parameter name to discard', 0) end
	local len = tonumber(ctx.pipe[2])
	if len == nil then
		ctx.params[get_parameter_name(ctx.pipe[1])] = nil
		return context_iterate(ctx, 2)
	end
	local key = tonumber(ctx.pipe[1])
	if key == nil or math.floor(key) ~= key then error(modulename ..
		', ‘discarding’: A range was provided, but the initial parameter name is not an integer number', 0) end
	if len &lt; 1 or math.floor(len) ~= len then error(modulename ..
		', ‘discarding’: A range can only be an integer number greater than zero', 0) end
	for idx = key, key + len - 1 do ctx.params[idx] = nil end
	return context_iterate(ctx, 3)
end


-- Syntax:  #invoke:params|excluding_non-numeric_names|pipe to
library['excluding_non-numeric_names'] = function (ctx)
	local tmp = ctx.params
	for key, val in pairs(tmp) do
		if type(key) ~= 'number' then tmp[key] = nil end
	end
	return context_iterate(ctx, 1)
end


-- Syntax:  #invoke:params|excluding_numeric_names|pipe to
library.excluding_numeric_names = function (ctx)
	local tmp = ctx.params
	for key, val in pairs(tmp) do
		if type(key) == 'number' then tmp[key] = nil end
	end
	return context_iterate(ctx, 1)
end


-- Syntax:  #invoke:params|with_name_matching|target 1|[plain flag 1]|[or]
--            |[target 2]|[plain flag 2]|[or]|[...]|[target N]|[plain flag
--            N]|pipe to
library.with_name_matching = function (ctx)
	-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
	-- this function MUST create a copy of it before returning
	local targets, nptns, argc = load_pattern_args(ctx.pipe,
		'with_name_matching')
	local tmp
	local ptn
	local tbl = ctx.params
	local newparams = {}
	for idx = 1, nptns do
		ptn = targets[idx]
		if ptn[3] then
			tmp = ptn[1]
			if tmp == '0' or tmp:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then
				tmp = tonumber(tmp)
			end
			newparams[tmp] = tbl[tmp]
		else
			for key, val in pairs(tbl) do
				if tostring(key):find(ptn[1], 1, ptn[2]) then
					newparams[key] = val
				end
			end
		end
	end
	ctx.params = newparams
	return context_iterate(ctx, argc)
end


-- Syntax:  #invoke:params|with_name_not_matching|target 1|[plain flag 1]
--            |[and]|[target 2]|[plain flag 2]|[and]|[...]|[target N]|[plain
--            flag N]|pipe to
library.with_name_not_matching = function (ctx)
	local targets, nptns, argc = load_pattern_args(ctx.pipe,
		'with_name_not_matching')
	local tbl = ctx.params
	if nptns == 1 and targets[1][3] then
		local tmp = targets[1][1]
		if tmp == '0' or tmp:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then
			tbl[tonumber(tmp)] = nil
		else tbl[tmp] = nil end
		return context_iterate(ctx, argc)
	end
	local yesmatch
	local ptn
	for key in pairs(tbl) do
		yesmatch = true
		for idx = 1, nptns do
			ptn = targets[idx]
			if ptn[3] then
				if tostring(key) ~= ptn[1] then
					yesmatch = false
					break
				end
			elseif not tostring(key):find(ptn[1], 1, ptn[2]) then
				yesmatch = false
				break
			end
		end
		if yesmatch then tbl[key] = nil end
	end
	return context_iterate(ctx, argc)
end


-- Syntax:  #invoke:params|with_value_matching|target 1|[plain flag 1]|[or]
--            |[target 2]|[plain flag 2]|[or]|[...]|[target N]|[plain flag
--            N]|pipe to
library.with_value_matching = function (ctx)
	local tbl = ctx.params
	local targets, nptns, argc = load_pattern_args(ctx.pipe,
		'with_value_matching')
	local nomatch
	local ptn
	for key, val in pairs(tbl) do
		nomatch = true
		for idx = 1, nptns do
			ptn = targets[idx]
			if ptn[3] then
				if val == ptn[1] then
					nomatch = false
					break
				end
			elseif val:find(ptn[1], 1, ptn[2]) then
				nomatch = false
				break
			end
		end
		if nomatch then tbl[key] = nil end
	end
	return context_iterate(ctx, argc)
end


-- Syntax:  #invoke:params|with_value_not_matching|target 1|[plain flag 1]
--            |[and]|[target 2]|[plain flag 2]|[and]|[...]|[target N]|[plain
--            flag N]|pipe to
library.with_value_not_matching = function (ctx)
	local tbl = ctx.params
	local targets, nptns, argc = load_pattern_args(ctx.pipe,
		'with_value_not_matching')
	local yesmatch
	local ptn
	for key, val in pairs(tbl) do
		yesmatch = true
		for idx = 1, nptns do
			ptn = targets[idx]
			if ptn[3] then
				if val ~= ptn[1] then
					yesmatch = false
					break
				end
			elseif not val:find(ptn[1], 1, ptn[2]) then
				yesmatch = false
				break
			end
		end
		if yesmatch then tbl[key] = nil end
	end
	return context_iterate(ctx, argc)
end


-- Syntax:  #invoke:params|trimming_values|pipe to
library.trimming_values = function (ctx)
	local tbl = ctx.params
	for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:match'^%s*(.-)%s*$' end
	return context_iterate(ctx, 1)
end


-- Syntax:  #invoke:params|mapping_to_lowercase|pipe to
library.mapping_to_lowercase = function (ctx)
	local tbl = ctx.params
	for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:lower() end
	return context_iterate(ctx, 1)
end


-- Syntax:  #invoke:params|mapping_to_uppercase|pipe to
library.mapping_to_uppercase = function (ctx)
	local tbl = ctx.params
	for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:upper() end
	return context_iterate(ctx, 1)
end


-- Syntax:  #invoke:params|mapping_by_calling|template name|[call
--            style]|[let]|[...][number of additional parameters]|[parameter
--            1]|[parameter 2]|[...]|[parameter N]|pipe to
library.mapping_by_calling = function (ctx)
	local opts = ctx.pipe
	local tname
	if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
	if tname == nil then error(modulename ..
		', ‘mapping_by_calling’: No template name was provided', 0) end
	local margs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 1,
		mapping_styles.values_only)
	local model = { title = tname, args = margs }
	value_maps[looptype](ctx.params, margs, karg, varg, function ()
		return ctx.frame:expandTemplate(model)
	end)
	return context_iterate(ctx, argc)
end


-- Syntax:  #invoke:params|mapping_by_invoking|module name|function
--            name|[call style]|[let]|[...]|[number of additional
--            arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to
library.mapping_by_invoking = function (ctx)
	local opts = ctx.pipe
	local mname
	local fname
	if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
	if mname == nil then error(modulename ..
		', ‘mapping_by_invoking’: No module name was provided', 0) end
	if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end
	if fname == nil then error(modulename ..
		', ‘mapping_by_invoking’: No function name was provided', 0) end
	local margs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 2,
		mapping_styles.values_only)
	local model = { title = 'Module:' .. mname, args = margs }
	local mfunc = require(model.title)[fname]
	if mfunc == nil then error(modulename ..
		', ‘mapping_by_invoking’: The function ‘' .. fname ..
		'’ does not exist', 0) end
	value_maps[looptype](ctx.params, margs, karg, varg, function ()
		return tostring(mfunc(ctx.frame:newChild(model)))
	end)
	return context_iterate(ctx, argc)
end


-- Syntax:  #invoke:params|mapping_by_magic|parser function|[call
--            style]|[let]|[...][number of additional arguments]|[argument
--            1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to
library.mapping_by_magic = function (ctx)
	local opts = ctx.pipe
	local magic
	if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
	if magic == nil then error(modulename ..
		', ‘mapping_by_magic’: No parser function was provided', 0) end
	local margs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 1,
		mapping_styles.values_only)
	value_maps[looptype](ctx.params, margs, karg, varg, function ()
		return ctx.frame:callParserFunction(magic, margs)
	end)
	return context_iterate(ctx, argc)
end


-- Syntax:  #invoke:params|mapping_by_replacing|target|replace|[count]|[plain
--            flag]|pipe to
library.mapping_by_replacing = function (ctx)
	local ptn, repl, nmax, flg, argc, die =
		load_replace_args(ctx.pipe, 'mapping_by_replacing')
	if die then return context_iterate(ctx, argc) end
	local tbl = ctx.params
	if flg == 3 then
		for key, val in pairs(tbl) do
			if val == ptn then tbl[key] = repl end
		end
	else
		if flg == 2 then
			-- Copied from Module:String's `str._escapePattern()`
			ptn = ptn:gsub('[%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]]', '%%%0')
		end
		for key, val in pairs(tbl) do
			tbl[key] = val:gsub(ptn, repl, nmax)
		end
	end
	return context_iterate(ctx, argc)
end


-- Syntax:  #invoke:params|mapping_by_mixing|mixing string|pipe to
library.mapping_by_mixing = function (ctx)
	if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
		', ‘mapping_by_mixing’: No mixing string was provided', 0) end
	local mix = ctx.pipe[1]
	local tbl = ctx.params
	if mix == '$#' then
		for key in pairs(tbl) do tbl[key] = tostring(key) end
		return context_iterate(ctx, 2)
	end
	local skel, cnv, n_parts = parse_placeholder_string(mix)
	for key, val in pairs(tbl) do
		for idx = 2, n_parts, 2 do
			if skel[idx] then cnv[idx] = val else cnv[idx] = tostring(key) end
		end
		tbl[key] = table.concat(cnv)
	end
	return context_iterate(ctx, 2)
end


-- Syntax:  #invoke:params|mapping_to_names|pipe to
--[[
library.mapping_to_names = function (ctx)
	local tbl = ctx.params
	for key in pairs(tbl) do tbl[key] = tostring(key) end
	return context_iterate(ctx, 1)
end
]]--


-- Syntax:  #invoke:params|renaming_to_lowercase|pipe to
library.renaming_to_lowercase = function (ctx)
	-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
	-- this function MUST create a copy of it before returning
	local cache = {}
	for key, val in pairs(ctx.params) do
		if type(key) == 'string' then cache[key:lower()] = val else
		cache[key] = val end
	end
	ctx.params = cache
	return context_iterate(ctx, 1)
end


-- Syntax:  #invoke:params|renaming_to_uppercase|pipe to
library.renaming_to_uppercase = function (ctx)
	-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
	-- this function MUST create a copy of it before returning
	local cache = {}
	for key, val in pairs(ctx.params) do
		if type(key) == 'string' then cache[key:upper()] = val else
		cache[key] = val end
	end
	ctx.params = cache
	return context_iterate(ctx, 1)
end


-- Syntax:  #invoke:params|renaming_to_sequence|[sort order]|pipe to
library.renaming_to_sequence = function (ctx)
	-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
	-- this function MUST create a copy of it before returning
	local tbl = ctx.params
	local sortfn, argc, do_sort = load_sort_opt(ctx.pipe[1])
	local cache
	local len
	if do_sort then
		local words
		local wl
		cache, words, len, wl = get_key_list_sorted(tbl, sortfn)
		for idx = 1, len do cache[idx] = tbl[cache[idx]] end
		for idx = 1, wl do cache[len + idx] = tbl[words[idx]] end
	else
		cache = {}
		len = 0
		for _, val in pairs(tbl) do
			len = len + 1
			cache[len] = val
		end
	end
	ctx.params = cache
	return context_iterate(ctx, argc)
end


-- Syntax:  #invoke:params|renaming_by_calling|template name|[call
--            style]|[let]|[...][number of additional parameters]|[parameter
--            1]|[parameter 2]|[...]|[parameter N]|pipe to
library.renaming_by_calling = function (ctx)
	local opts = ctx.pipe
	local tname
	if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
	if tname == nil then error(modulename ..
		', ‘renaming_by_calling’: No template name was provided', 0) end
	local rargs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 1,
		mapping_styles.names_only)
	local model = { title = tname, args = rargs }
	map_names(ctx.params, rargs, karg, varg, looptype, function ()
		return ctx.frame:expandTemplate(model)
	end)
	return context_iterate(ctx, argc)
end


-- Syntax:  #invoke:params|renaming_by_invoking|module name|function
--            name|[call style]|[let]|[...]|[number of additional
--            arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to
library.renaming_by_invoking = function (ctx)
	local opts = ctx.pipe
	local mname
	local fname
	if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
	if mname == nil then error(modulename ..
		', ‘renaming_by_invoking’: No module name was provided', 0) end
	if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end
	if fname == nil then error(modulename ..
		', ‘renaming_by_invoking’: No function name was provided', 0) end
	local rargs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 2,
		mapping_styles.names_only)
	local model = { title = 'Module:' .. mname, args = rargs }
	local mfunc = require(model.title)[fname]
	if mfunc == nil then error(modulename ..
		', ‘renaming_by_invoking’: The function ‘' .. fname ..
		'’ does not exist', 0) end
	map_names(ctx.params, rargs, karg, varg, looptype, function ()
		return tostring(mfunc(ctx.frame:newChild(model)))
	end)
	return context_iterate(ctx, argc)
end


-- Syntax:  #invoke:params|renaming_by_magic|parser function|[call
--            style]|[let]|[...][number of additional arguments]|[argument
--            1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to
library.renaming_by_magic = function (ctx)
	local opts = ctx.pipe
	local magic
	if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
	if magic == nil then error(modulename ..
		', ‘renaming_by_magic’: No parser function was provided', 0) end
	local rargs, argc, looptype, karg, varg = load_callback_opts(opts, 1,
		mapping_styles.names_only)
	map_names(ctx.params, rargs, karg, varg, looptype, function ()
		return ctx.frame:callParserFunction(magic, rargs)
	end)
	return context_iterate(ctx, argc)
end


-- Syntax:  #invoke:params|renaming_by_replacing|target|replace|[count]|[plain
--            flag]|pipe to
library.renaming_by_replacing = function (ctx)
	local ptn, repl, nmax, flg, argc, die =
		load_replace_args(ctx.pipe, 'renaming_by_replacing')
	if die then return context_iterate(ctx, argc) end
	local tbl = ctx.params
	if flg == 3 then
		ptn = get_parameter_name(ptn)
		local val = tbl[ptn]
		if val ~= nil then
			tbl[ptn] = nil
			tbl[get_parameter_name(repl)] = val
		end
	else
		if flg == 2 then
			-- Copied from Module:String's `str._escapePattern()`
			ptn = ptn:gsub('[%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]]', '%%%0')
		end
		local cache = {}
		for key, val in pairs(tbl) do
			steal_if_renamed(val, tbl, key, cache,
				tostring(key):gsub(ptn, repl, nmax))
		end
		for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end
	end
	return context_iterate(ctx, argc)
end


-- Syntax:  #invoke:params|renaming_by_mixing|mixing string|pipe to
library.renaming_by_mixing = function (ctx)
	-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
	-- this function MUST create a copy of it before returning
	if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
		', ‘renaming_by_mixing’: No mixing string was provided', 0) end
	local mix = ctx.pipe[1]:match'^%s*(.-)%s*$'
	local cache = {}
	if mix == '$@' then
		for _, val in pairs(ctx.params) do
			cache[get_parameter_name(val)] = val
		end
	else
		local skel, canvas, n_parts = parse_placeholder_string(mix)
		for key, val in pairs(ctx.params) do
			for idx = 2, n_parts, 2 do
				if skel[idx] then canvas[idx] = val
				else canvas[idx] = tostring(key) end
			end
			cache[get_parameter_name(table.concat(canvas))] = val
		end
	end
	ctx.params = cache
	return context_iterate(ctx, 2)
end


-- Syntax:  #invoke:params|renaming_to_values|pipe to
--[[
library.renaming_to_values = function (ctx)
	-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
	-- this function MUST create a copy of it before returning
	local cache = {}
	for _, val in pairs(ctx.params) do cache[val] = val end
	ctx.params = cache
	return context_iterate(ctx, 1)
end
]]--


-- Syntax:  #invoke:params|grouping_by_calling|template
--            name|[let]|[...]|[number of additional arguments]|[argument
--            1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to
library.grouping_by_calling = function (ctx)
	-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
	-- this function MUST create a copy of it before returning
	local opts = ctx.pipe
	local tmp
	if opts[1] ~= nil then tmp = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
	if tmp == nil then error(modulename ..
		', ‘grouping_by_calling’: No template name was provided', 0) end
	local model = { title = tmp }
	local argc
	tmp, argc = load_child_opts(opts, 2, 0)
	local gargs = {}
	for key, val in pairs(tmp) do
		if type(key) == 'number' and key &lt; 1 then gargs[key - 1] = val
		else gargs[key] = val end
	end
	local groups = make_groups(ctx.params)
	for gid, group in pairs(groups) do
		for key, val in pairs(gargs) do group[key] = val end
		group[0] = gid
		model.args = group
		groups[gid] = ctx.frame:expandTemplate(model)
	end
	ctx.params = groups
	return context_iterate(ctx, argc)
end


-- Syntax:  #invoke:params|parsing|string to parse|[trim flag]|[iteration
--            delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter setter]|[...]|pipe to
library.parsing = function (ctx)
	local opts = ctx.pipe
	if opts[1] == nil then error(modulename ..
		', ‘parsing’: No string to parse was provided', 0) end
	local isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed, argc =
		load_parse_opts(opts, 2, '|', '=')
	parse_parameter_string(ctx.params, opts[1], isep, iplain, psep, pplain,
		trimnamed, trimunnamed)
	return context_iterate(ctx, argc)
end


-- Syntax:  #invoke:params|reinterpreting|parameter to reinterpret|[trim
--            flag]|[iteration delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter
--            setter]|[...]|pipe to
library.reinterpreting = function (ctx)
	local opts = ctx.pipe
	if opts[1] == nil then error(modulename ..
		', ‘reinterpreting’: No parameter to reinterpret was provided', 0) end
	local isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed, argc =
		load_parse_opts(opts, 2, '|', '=')
	local tbl, tmp = ctx.params, get_parameter_name(opts[1])
	local str = tbl[tmp]
	if str ~= nil then
		tbl[tmp] = nil
		parse_parameter_string(tbl, str, isep, iplain, psep, pplain,
			trimnamed, trimunnamed)
	end
	return context_iterate(ctx, argc)
end


-- Syntax:  #invoke:params|evaluating|string to parse|[trim flag]|[iteration
--            delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter setter]|[...]|pipe to
library.evaluating = function (ctx)
	-- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable! As a modifier,
	-- this function MUST create a copy of it before returning
	local opts = ctx.pipe
	if opts[1] == nil then error(modulename ..
		', ‘evaluating’: No string to parse was provided', 0) end
	local isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed, argc =
		load_parse_opts(opts, 2, '!', ':')
	if opts[1]:match'^%s*(.*%S)' == nil then
		ctx.pipe = copy_or_ref_table(opts, opts ~= ctx.opipe)
		return context_iterate(ctx, argc)
	end
	local new_opts, cache = {}, {}
	local shift = parse_parameter_string(cache, opts[1], isep, iplain,
		psep, pplain, trimnamed, trimunnamed) - argc
	for key, val in pairs(opts) do
		if type(key) ~= 'number' or key &lt; 1 then new_opts[key] = val
		elseif key &gt;= argc then new_opts[key + shift] = val end
	end
	for key, val in pairs(cache) do new_opts[key] = val end
	ctx.pipe = new_opts
	return context_iterate(ctx, 1)
end


-- Syntax:  #invoke:params|mixing_names_and_values|mixing string|pipe to
library.mixing_names_and_values = function (ctx)
	-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
	-- this function MUST create a copy of it before returning
	if ctx.pipe[1] == nil then error(modulename ..
		', ‘mixing_names_and_values’: No mixing string was provided for parameter names', 0) end
	if ctx.pipe[2] == nil then error(modulename ..
		', ‘mixing_names_and_values’: No mixing string was provided for parameter values', 0) end
	local cache = {}
	local mix_k, mix_v = ctx.pipe[1]:match'^%s*(.-)%s*$', ctx.pipe[2]
	local tmp
	if mix_k == '$@' and mix_v == '$@' then
		for _, val in pairs(ctx.params) do
			cache[get_parameter_name(val)] = val
		end
	elseif mix_k == '$@' and mix_v == '$#' then
		for key, val in pairs(ctx.params) do
			cache[get_parameter_name(val)] = tostring(key)
		end
	elseif mix_k == '$#' and mix_v == '$#' then
		for key in pairs(ctx.params) do cache[key] = tostring(key) end
	else
		local skel_k, cnv_k, n_parts_k = parse_placeholder_string(mix_k)
		local skel_v, cnv_v, n_parts_v = parse_placeholder_string(mix_v)
		for key, val in pairs(ctx.params) do
			tmp = tostring(key)
			for idx = 2, n_parts_k, 2 do
				if skel_k[idx] then cnv_k[idx] = val else cnv_k[idx] = tmp end
			end
			for idx = 2, n_parts_v, 2 do
				if skel_v[idx] then cnv_v[idx] = val else cnv_v[idx] = tmp end
			end
			cache[get_parameter_name(table.concat(cnv_k))] =
				table.concat(cnv_v)
		end
	end
	ctx.params = cache
	return context_iterate(ctx, 3)
end


-- Syntax:  #invoke:params|swapping_names_and_values|pipe to
--[[
library.swapping_names_and_values = function (ctx)
	-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
	-- this function MUST create a copy of it before returning
	local cache = {}
	for key, val in pairs(ctx.params) do cache[val] = key end
	ctx.params = cache
	return context_iterate(ctx, 1)
end
]]--


-- Syntax:  #invoke:params|combining|new parameter name|[sort order]|setting
--            directives|...|pipe to
library.combining = function (ctx)
	-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
	-- this function MUST create a copy of it before returning
	return context_iterate(ctx, combine_parameters(
		ctx,
		function (key, val, kvs) return key .. kvs .. val end,
		'combining'
	) + 1)
end


-- Syntax:  #invoke:params|combining_values|new parameter name|[sort
--            order]|setting directives|...|pipe to
library.combining_values = function (ctx)
	-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
	-- this function MUST create a copy of it before returning
	return context_iterate(ctx, combine_parameters(
		ctx,
		function (key, val, kvs) return val end,
		'combining_values'
	) + 1)
end


-- Syntax:  #invoke:params|combining_by_calling|template name|new parameter
--            name|pipe to
library.combining_by_calling = function (ctx)
	-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
	-- this function MUST create a copy of it before returning
	local tname = ctx.pipe[1]
	if tname ~= nil then tname = tname:match'^%s*(.*%S)'
	else error(modulename ..
		', ‘combining_by_calling’: No template name was provided', 0) end
	if ctx.pipe[2] == nil then error(modulename ..
		', ‘combining_by_calling’: No parameter name was provided', 0) end
	ctx.params = {
		[get_parameter_name(ctx.pipe[2])] = ctx.frame:expandTemplate{
			title = tname,
			args = ctx.params
		}
	}
	return context_iterate(ctx, 3)
end


-- Syntax:  #invoke:params|combining_by_invoking|module name|function name|new
--            parameter name|pipe to
library.combining_by_invoking = function (ctx)
	-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
	-- this function MUST create a copy of it before returning
	local mname = ctx.pipe[1]
	if mname ~= nil then mname = mname:match'^%s*(.*%S)'
	else error(modulename ..
		', ‘combining_by_invoking’: No module name was provided', 0) end
	local fname = ctx.pipe[2]
	if fname ~= nil then fname = fname:match'^%s*(.*%S)'
	else error(modulename ..
		', ‘combining_by_invoking’: No function name was provided', 0) end
	if ctx.pipe[3] == nil then error(modulename ..
		', ‘combining_by_invoking’: No parameter name was provided', 0) end
	local model = { title = 'Module:' .. mname, args = ctx.params }
	local mfunc = require(model.title)[fname]
	if mfunc == nil then error(modulename ..
		', ‘mapping_by_invoking’: The function ‘' .. fname ..
		'’ does not exist', 0) end
	ctx.params = {
		[get_parameter_name(ctx.pipe[3])] =
			tostring(mfunc(ctx.frame:newChild(model)))
	}
	return context_iterate(ctx, 4)
end


-- Syntax:  #invoke:params|combining_by_magic|parser function|new parameter
--            name|pipe to
library.combining_by_magic = function (ctx)
	-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier,
	-- this function MUST create a copy of it before returning
	local magic = ctx.pipe[1]
	if magic ~= nil then magic = magic:match'^%s*(.*%S)'
	else error(modulename ..
		', ‘combining_by_magic’: No parser function was provided', 0) end
	if ctx.pipe[2] == nil then error(modulename ..
		', ‘combining_by_magic’: No parameter name was provided', 0) end
	ctx.params = {
		[get_parameter_name(ctx.pipe[2])] =
			ctx.frame:callParserFunction(magic, ctx.params)
	}
	return context_iterate(ctx, 3)
end


-- Syntax:  #invoke:params|snapshotting|pipe to
library.snapshotting = function (ctx)
	push_cloned_stack(ctx, ctx.params)
	return context_iterate(ctx, 1)
end


-- Syntax:  #invoke:params|remembering|pipe to
library.remembering = function (ctx)
	push_cloned_stack(ctx, ctx.oparams)
	return context_iterate(ctx, 1)
end


-- Syntax:  #invoke:params|entering_substack|[new]|pipe to
library.entering_substack = function (ctx)
	local tbl = ctx.params
	local ncurrparent = ctx.n_parents + 1
	if ctx.parents == nil then ctx.parents = { tbl }
	else ctx.parents[ncurrparent] = tbl end
	ctx.n_parents = ncurrparent
	if ctx.pipe[1] ~= nil and ctx.pipe[1]:match'^%s*new%s*$' then
		ctx.params = {}
		return context_iterate(ctx, 2)
	end
	local currsnap = ctx.n_children
	if currsnap &gt; 0 then
		ctx.params = ctx.children[currsnap]
		ctx.children[currsnap] = nil
		ctx.n_children = currsnap - 1
	else
		local newparams = {}
		for key, val in pairs(tbl) do newparams[key] = val end
		ctx.params = newparams
	end
	return context_iterate(ctx, 1)
end


-- Syntax:  #invoke:params|pulling|parameter name|pipe to
library.pulling = function (ctx)
	local opts = ctx.pipe
	if opts[1] == nil then error(modulename ..
		', ‘pulling’: No parameter to pull was provided', 0) end
	local parent
	local tmp = ctx.n_parents
	if tmp &lt; 1 then parent = ctx.oparams else parent = ctx.parents[tmp] end
	tmp = get_parameter_name(opts[1])
	if parent[tmp] ~= nil then ctx.params[tmp] = parent[tmp] end
	return context_iterate(ctx, 2)
end


-- Syntax:  #invoke:params|detaching_substack|pipe to
library.detaching_substack = function (ctx)
	local ncurrparent = ctx.n_parents
	if ncurrparent &lt; 1 then error(modulename ..
		', ‘detaching_substack’: No substack has been created', 0) end
	local parent = ctx.parents[ncurrparent]
	for key in pairs(ctx.params) do parent[key] = nil end
	return context_iterate(ctx, 1)
end


-- Syntax:  #invoke:params|dropping_substack|pipe to
library.dropping_substack = function (ctx)
	local ncurrparent = ctx.n_parents
	if ncurrparent &lt; 1 then error(modulename ..
		', ‘dropping_substack’: No substack has been created', 0) end
	ctx.params = ctx.parents[ncurrparent]
	ctx.parents[ncurrparent] = nil
	ctx.n_parents = ncurrparent - 1
	return context_iterate(ctx, 1)
end


-- Syntax:  #invoke:params|leaving_substack|pipe to
library.leaving_substack = function (ctx)
	local ncurrparent = ctx.n_parents
	if ncurrparent &lt; 1 then error(modulename ..
		', ‘leaving_substack’: No substack has been created', 0) end
	local currsnap = ctx.n_children + 1
	if ctx.children == nil then ctx.children = { ctx.params }
	else ctx.children[currsnap] = ctx.params end
	ctx.params = ctx.parents[ncurrparent]
	ctx.parents[ncurrparent] = nil
	ctx.n_parents = ncurrparent - 1
	ctx.n_children = currsnap
	return context_iterate(ctx, 1)
end


-- Syntax:  #invoke:params|merging_substack|pipe to
library.merging_substack = function (ctx)
	local ncurrparent = ctx.n_parents
	if ncurrparent &lt; 1 then error(modulename ..
		', ‘merging_substack’: No substack has been created', 0) end
	local parent = ctx.parents[ncurrparent]
	local child = ctx.params
	ctx.params = parent
	ctx.parents[ncurrparent] = nil
	ctx.n_parents = ncurrparent - 1
	for key, val in pairs(child) do parent[key] = val end
	return context_iterate(ctx, 1)
end


-- Syntax:  #invoke:params|flushing|pipe to
library.flushing = function (ctx)
	if ctx.n_children &lt; 1 then error(modulename ..
		', ‘flushing’: There are no substacks to flush', 0) end
	local parent = ctx.params
	local currsnap = ctx.n_children
	for key, val in pairs(ctx.children[currsnap]) do parent[key] = val end
	ctx.children[currsnap] = nil
	ctx.n_children = currsnap - 1
	return context_iterate(ctx, 1)
end


	--[[ Functions ]]--
	-----------------------------


-- Syntax:  #invoke:params|count
library.count = function (ctx)
	-- NOTE: `ctx.pipe` and `ctx.params` might be the original metatables!
	local retval = 0
	for _ in ctx.iterfunc(ctx.params) do retval = retval + 1 end
	if ctx.subset == -1 then retval = retval - #ctx.params end
	ctx.text = retval
	return false
end


-- Syntax:  #invoke:args|concat_and_call|template name|[prepend 1]|[prepend 2]
--            |[...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named item n=value
--            n]|[...]
library.concat_and_call = function (ctx)
	-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable!
	local opts = ctx.pipe
	local tname
	if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
	if tname == nil then error(modulename ..
		', ‘concat_and_call’: No template name was provided', 0) end
	remove_numeric_keys(opts, 1, 1)
	ctx.text = ctx.frame:expandTemplate{
		title = tname,
		args = concat_params(ctx)
	}
	return false
end


-- Syntax:  #invoke:args|concat_and_invoke|module name|function name|[prepend
--            1]|[prepend 2]|[...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named
--            item n=value n]|[...]
library.concat_and_invoke = function (ctx)
	-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable!
	local opts = ctx.pipe
	local mname
	local fname
	if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
	if mname == nil then error(modulename ..
		', ‘concat_and_invoke’: No module name was provided', 0) end
	if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end
	if fname == nil then error(modulename ..
		', ‘concat_and_invoke’: No function name was provided', 0) end
	remove_numeric_keys(opts, 1, 2)
	local mfunc = require('Module:' .. mname)[fname]
	if mfunc == nil then error(modulename ..
		', ‘concat_and_invoke’: The function ‘' .. fname ..
		'’ does not exist', 0) end
	ctx.text = mfunc(ctx.frame:newChild{
		title = 'Module:' .. mname,
		args = concat_params(ctx)
	})
	return false
end


-- Syntax:  #invoke:args|concat_and_magic|parser function|[prepend 1]|[prepend
--            2]|[...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named item n=
--            value n]|[...]
library.concat_and_magic = function (ctx)
	-- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable!
	local opts = ctx.pipe
	local magic
	if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
	if magic == nil then error(modulename ..
		', ‘concat_and_magic’: No parser function was provided', 0) end
	remove_numeric_keys(opts, 1, 1)
	ctx.text = ctx.frame:callParserFunction(magic, concat_params(ctx))
	return false
end


-- Syntax:  #invoke:params|value_of|parameter name
library.value_of = function (ctx)
	-- NOTE: `ctx.pipe` and `ctx.params` might be the original metatables!
	local opts = ctx.pipe
	if opts[1] == nil then error(modulename ..
		', ‘value_of’: No parameter name was provided', 0) end
	local val
	local key = opts[1]:match'^%s*(.-)%s*$'
	if key == '0' or key:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then
		key = tonumber(key)
		val = ctx.params[key]
		-- No worries: #ctx.params is unused when the modifier is in
		-- first position (and therefore `ctx.params` is a metatable)
		if val ~= nil and (
			ctx.subset ~= -1 or key &gt; #ctx.params or key &lt; 1
		) and (
			ctx.subset ~= 1 or (key &lt;= #ctx.params and key &gt; 0)
		) then
			ctx.text = (ctx.header or '') .. val .. (ctx.footer or '')
		else ctx.text = ctx.ifngiven or '' end
	else
		val = ctx.params[key]
		if ctx.subset ~= 1 and val ~= nil then
			ctx.text = (ctx.header or '') .. val .. (ctx.footer or '')
		else ctx.text = ctx.ifngiven or '' end
	end
	return false
end


-- Syntax:  #invoke:params|list
library.list = function (ctx)
	-- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable!
	local ret, nss, kvs, pps = {}, 0, ctx.pairsep or '', ctx.itersep or ''
	flush_params(
		ctx,
		function (key, val)
			ret[nss + 1] = pps
			ret[nss + 2] = key
			ret[nss + 3] = kvs
			ret[nss + 4] = val
			nss = nss + 4
		end
	)
	finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 4)
	return false
end


-- Syntax:  #invoke:params|list_values
library.list_values = function (ctx)
	-- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable!
	-- NOTE: `library.coins()` and `library.unique_coins()` rely on us
	local ret, nss, pps = {}, 0, ctx.itersep or ''
	flush_params(
		ctx,
		function (key, val)
			ret[nss + 1] = pps
			ret[nss + 2] = val
			nss = nss + 2
		end
	)
	finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
	return false
end


-- Syntax:  #invoke:params|list_maybe_with_names
library.list_maybe_with_names = function (ctx)
	-- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable!
	local ret, nss, kvs, pps = {}, 0, ctx.pairsep or '', ctx.itersep or ''
	mixed_flush_params(
		ctx,
		function (key, val)
			ret[nss + 1] = pps
			ret[nss + 2] = ''
			ret[nss + 3] = ''
			ret[nss + 4] = val
			nss = nss + 4
		end,
		function (key, val)
			ret[nss + 1] = pps
			ret[nss + 2] = key
			ret[nss + 3] = kvs
			ret[nss + 4] = val
			nss = nss + 4
		end
	)
	finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 4)
	return false
end


-- Syntax:  #invoke:params|coins|[first coin = value 1]|[second coin = value
--            2]|[...]|[last coin = value N]
--[[
library.coins = function (ctx)
	-- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable!
	local opts, tbl = ctx.pipe, ctx.params
	for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = opts[get_parameter_name(val)] end
	return library.list_values(ctx)
end
]]--


-- Syntax:  #invoke:params|unique_coins|[first coin = value 1]|[second coin =
--            value 2]|[...]|[last coin = value N]
library.unique_coins = function (ctx)
	local opts, tbl = ctx.pipe, ctx.params
	local tmp
	for key, val in pairs(tbl) do
		tmp = get_parameter_name(val)
		tbl[key] = opts[tmp]
		opts[tmp] = nil
	end
	return library.list_values(ctx)
end


-- Syntax:  #invoke:params|for_each|wikitext
library.for_each = function (ctx)
	-- NOTE: `ctx.pipe` might be the original metatable!
	local ret, nss, pps, txt = {}, 0, ctx.itersep or '', ctx.pipe[1] or ''
	local skel, cnv, n_parts = parse_placeholder_string(txt)
	flush_params(
		ctx,
		function (key, val)
			for idx = 2, n_parts, 2 do
				if skel[idx] then cnv[idx] = val
				else cnv[idx] = tostring(key) end
			end
			ret[nss + 1] = pps
			ret[nss + 2] = table.concat(cnv)
			nss = nss + 2
		end
	)
	finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
	return false
end


-- Syntax:  #invoke:params|call_for_each|template name|[append 1]|[append 2]
--            |[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param
--            n=value n]|[...]
library.call_for_each = function (ctx)
	local opts = ctx.pipe
	local tname
	if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
	if tname == nil then error(modulename ..
		', ‘call_for_each’: No template name was provided', 0) end
	local model = { title = tname, args = opts }
	local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or ''
	table.insert(opts, 1, true)
	flush_params(
		ctx,
		function (key, val)
			opts[1] = key
			opts[2] = val
			ret[nss + 1] = ccs
			ret[nss + 2] = ctx.frame:expandTemplate(model)
			nss = nss + 2
		end
	)
	finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
	return false
end


-- Syntax:  #invoke:params|invoke_for_each|module name|module function|[append
--            1]|[append 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]
--            |[named param n=value n]|[...]
library.invoke_for_each = function (ctx)
	local opts = ctx.pipe
	local mname
	local fname
	if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
	if mname == nil then error(modulename ..
		', ‘invoke_for_each’: No module name was provided', 0) end
	if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end
	if fname == nil then error(modulename ..
		', ‘invoke_for_each’: No function name was provided', 0) end
	local model = { title = 'Module:' .. mname, args = opts }
	local mfunc = require(model.title)[fname]

	local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or ''
	flush_params(
		ctx,
		function (key, val)
			opts[1] = key
			opts[2] = val
			ret[nss + 1] = ccs
			ret[nss + 2] = mfunc(ctx.frame:newChild(model))
			nss = nss + 2
		end
	)
	finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
	return false
end


-- Syntax:  #invoke:params|magic_for_each|parser function|[append 1]|[append 2]
--            |[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param
--            n=value n]|[...]
library.magic_for_each = function (ctx)
	local opts = ctx.pipe
	local magic
	if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
	if magic == nil then error(modulename ..
		', ‘magic_for_each’: No parser function was provided', 0) end
	local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or ''
	table.insert(opts, 1, true)
	flush_params(
		ctx,
		function (key, val)
			opts[1] = key
			opts[2] = val
			ret[nss + 1] = ccs
			ret[nss + 2] = ctx.frame:callParserFunction(magic, opts)
			nss = nss + 2
		end
	)
	finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
	return false
end


-- Syntax:  #invoke:params|call_for_each_value|template name|[append 1]|[append
--            2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param
--            n=value n]|[...]
library.call_for_each_value = function (ctx)
	local opts = ctx.pipe
	local tname
	if opts[1] ~= nil then tname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
	if tname == nil then error(modulename ..
		', ‘call_for_each_value’: No template name was provided', 0) end
	local model = { title = tname, args = opts }
	local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or ''
	flush_params(
		ctx,
		function (key, val)
			opts[1] = val
			ret[nss + 1] = ccs
			ret[nss + 2] = ctx.frame:expandTemplate(model)
			nss = nss + 2
		end
	)
	finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
	return false
end


-- Syntax:  #invoke:params|invoke_for_each_value|module name|[append 1]|[append
--            2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param
--            n=value n]|[...]
library.invoke_for_each_value = function (ctx)
	local opts = ctx.pipe
	local mname
	local fname
	if opts[1] ~= nil then mname = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
	if mname == nil then error(modulename ..
		', ‘invoke_for_each_value’: No module name was provided', 0) end
	if opts[2] ~= nil then fname = opts[2]:match'^%s*(.*%S)' end
	if fname == nil then error(modulename ..
		', ‘invoke_for_each_value’: No function name was provided', 0) end
	local model = { title = 'Module:' .. mname, args = opts }
	local mfunc = require(model.title)[fname]
	local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or ''
	remove_numeric_keys(opts, 1, 1)
	flush_params(
		ctx,
		function (key, val)
			opts[1] = val
			ret[nss + 1] = ccs
			ret[nss + 2] = mfunc(ctx.frame:newChild(model))
			nss = nss + 2
		end
	)
	finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
	return false
end


-- Syntax:  #invoke:params|magic_for_each_value|parser function|[append 1]
--            |[append 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named
--            param n=value n]|[...]
library.magic_for_each_value = function (ctx)
	local opts = ctx.pipe
	local magic
	if opts[1] ~= nil then magic = opts[1]:match'^%s*(.*%S)' end
	if magic == nil then error(modulename ..
		', ‘magic_for_each_value’: No parser function was provided', 0) end
	local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or ''
	flush_params(
		ctx,
		function (key, val)
			opts[1] = val
			ret[nss + 1] = ccs
			ret[nss + 2] = ctx.frame:callParserFunction(magic, opts)
			nss = nss + 2
		end
	)
	finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
	return false
end


-- Syntax:  #invoke:params|call_for_each_group|template name|[append 1]|[append
--            2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param
--            n=value n]|[...]
library.call_for_each_group = function (ctx)
	-- NOTE: `ctx.pipe` and `ctx.params` might be the original metatables!
	local tmp
	if ctx.pipe[1] ~= nil then tmp = ctx.pipe[1]:match'^%s*(.*%S)' end
	if tmp == nil then error(modulename ..
		', ‘call_for_each_group’: No template name was provided', 0) end
	local model = { title = tmp }
	local opts, ret, nss, ccs = {}, {}, 0, ctx.itersep or ''
	for key, val in pairs(ctx.pipe) do
		if type(key) == 'number' then opts[key - 1] = val
		else opts[key] = val end
	end
	ctx.pipe = opts
	ctx.params = make_groups(ctx.params)
	flush_params(
		ctx,
		function (gid, group)
			for key, val in pairs(opts) do group[key] = val end
			group[0] = gid
			model.args = group
			ret[nss + 1] = ccs
			ret[nss + 2] = ctx.frame:expandTemplate(model)
			nss = nss + 2
		end
	)
	finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2)
	return false
end


	---                                        ---
	---     PUBLIC ENVIRONMENT                 ---
	---    ________________________________    ---
	---                                        ---


	--[[ First-position-only modifiers ]]--
	---------------------------------------


-- Syntax:  #invoke:params|new|pipe to
static_iface.new = function (child_frame)
	local ctx = context_new(child_frame)
	ctx.pipe = copy_or_ref_table(ctx.opipe, false)
	ctx.params = {}
	main_loop(ctx, context_iterate(ctx, 1))
	return ctx.text
end


	--[[ First-position-only functions ]]--
	---------------------------------------


-- Syntax:  #invoke:params|self
static_iface.self = function (frame)
	return frame:getParent():getTitle()
end


	--[[ Public metatable of functions ]]--
	---------------------------------------


return setmetatable({}, {
	__index = function (_, query)
		local fname = query:match'^%s*(.*%S)'
		if fname == nil then error(modulename ..
			': You must specify a function to call', 0) end
		local func = static_iface[fname]
		if func ~= nil then return func end
		func = library[fname]
		if func == nil then error(modulename ..
			': The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end
		return function (child_frame)
			local ctx = context_new(child_frame)
			ctx.pipe = copy_or_ref_table(ctx.opipe, refpipe[fname])
			ctx.params = copy_or_ref_table(ctx.oparams, refparams[fname])
			main_loop(ctx, func)
			return ctx.text
		end
	end
})</text>
      <sha1>fdgmy2j5zj2k25i8s1rqr5wi8hre2zs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਸੱਥ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>203558</id>
    <revision>
      <id>841431</id>
      <parentid>840747</parentid>
      <timestamp>2026-06-23T17:11:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>7061</id>
      </contributor>
      <comment>/* RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons */ ਨਵਾਂ ਭਾਗ</comment>
      <origin>841431</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="72053" sha1="iahh56zwk446xct2a4ogytwwjkfnccw" xml:space="preserve">{{ਸੱਥ/ਹੈੱਡਰ}}

== ਵਿਕੀ ਲਵਜ਼ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਅਤੇ ਓਕੇਆਈ ਨਾਲ਼ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵਿਤ ਸਹਿਯੋਗ ==

ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, [https://outreachdashboard.wmflabs.org/campaigns/wiki%20loves%20himalayas/programs ਵਿਕੀ ਲਵਜ਼ ਹਿਮਾਲਿਆ] ਨਾਮ ਦੇ ਹੇਠ ਹੁਣ ਤੱਕ ਤਿੰਨ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਇੱਕ ਟ੍ਰੇਨਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਨੂੰ [https://hsrc.iiit.ac.in/research/highland%20histories.html ਹਾਈਲੈਂਡ ਹਿਸਟਰੀਜ਼] ਅਤੇ [[m:IIITH-OKI|ਓਕੇਆਈ]] ਵੱਲੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਓਕੇਆਈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਮੈਂ ਇਸ ਲੜੀ ਦੀ ਅਗਲੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਲੜੀ ਦੀ ਅਗਲੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ੧ ਅਤੇ ੨ ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਸਿੱਕਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਧੰਨਵਾਦ। -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 17:11, 22 ਫ਼ਰਵਰੀ 2026 (UTC)

== ਦੇਵ ਸਮਾਜ ਕਾਲਜ ਫ਼ਾਰ ਵੂਮੈਨ, ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ==

ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਆਪਣੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਿੰਘ ਵਿਰਦੀ|ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਿੰਘ ਵਿਰਦੀ]] ਜੀ [[ਦੇਵ ਸਮਾਜ ਕਾਲਜ ਫ਼ਾਰ ਵੂਮੈਨ, ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ]] ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੰਪਰਕ ਕਰਕੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਨਾਲ਼ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਕਾਲਜ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਕੀ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਨਾਲ਼ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਕਾਲਜ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਨੂੰ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਪਰਵਾਨਗੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਿੰਘ ਵਿਰਦੀ ਜੀ ਨੇ ਲਈ ਹੈ। ਇਹ ਵਰਕਸ਼ਾਪ [[ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ]] ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਉਸਦੇ ਨੇੜੇ ਦੇ ਦਿਨ ੬ ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਕਰਵਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਸ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਥੇ ਸਪੀਕਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਧੰਨਵਾਦ। -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 17:21, 22 ਫ਼ਰਵਰੀ 2026 (UTC)

== Punjabi Wikimedians Skill Development Workshop 2026, Chandigarh ==

ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ,

ਸਮੂਹ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ਼ ਨੂੰ ਦੱਸਦਿਆਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ਼ ਯੂਜ਼ਰ ਗਰੁੱਪ ਵੱਲੋਂ '''21 ਅਤੇ 22 ਮਾਰਚ 2026''' ਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੋ-ਰੋਜ਼ਾ ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ (Capacity Building) ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਕਰਵਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਸਾਡੇ ਸਰਗਰਮ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ 'ਆਨ-ਵਿਕੀ' ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ 'ਆਫ-ਵਿਕੀ' ਹੁਨਰਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ, ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਪਾਰਟਨਰਸ਼ਿਪ) ਨੂੰ ਨਿਖਾਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਸੰਸਥਾ ਅਤੇ OKI (IIIT-H) ਦੇ ਸਟਾਫ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਾਹਿਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ।

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਇਸ ਆਨਲਾਈਨ ਅਰਜ਼ੀ ਨੂੰ ਭਰਕੇ ਬਿਆਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਿਸਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਤੀ '''4 ਮਾਰਚ 2026''' ਹੈ। ਚੁਣੇ ਗਏ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਗਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਈਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

'''ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਲਿੰਕ:''' [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetY3Ja21LI1mCDVWJzkPX893Ll7ECrWP9MN4WQwjBgUkxjHw/viewform?usp=header ਗੂਗਲ ਫਾਰਮ]

-- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 18:12, 26 ਫ਼ਰਵਰੀ 2026 (UTC)

:ਜੋ ਲੋਕ ਇਹ ਜਾਨਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸੋਧਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਲਈ 20 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਹੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਇੱਛੁਕ [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdv1EUW1QX2a4_6DXDUB-LrhBLpCqmdqqbhnt3Kn2jfds8swA/viewform?usp=header ਇਹ ਗੂਗਲ ਫਾਰਮ] ਭਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
:-- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 17:28, 27 ਫ਼ਰਵਰੀ 2026 (UTC)
::ਕੁੱਝ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਇਹ ਆਊਟਰੀਚ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਈਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਭੇਜ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 12:01, 18 ਮਾਰਚ 2026 (UTC)

== Punjabi Wikimedians Women's Day Meetup 2026, Patiala ==

ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ,

ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ਼ ਯੂਜ਼ਰ ਗਰੁੱਪ ਵੱਲੋਂ '''ਵੂਮੈਨ ਡੇ (ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ)''' ਦੇ ਉਤਸਵ ਮੌਕੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬੈਠਕ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੈਠਕ 9 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਖੇ (ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਨੇੜੇ) ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।

ਇਸ ਬੈਠਕ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਮਹਿਲਾ ਐਡਿਟਰਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਨਵੇਂ ਐਡਿਟਰਾ ਨੂੰ ਸੰਪਾਦਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ, ਹਵਾਲੇ ਜੋੜਨ ਅਤੇ ਲੇਖ ਵਧਾਉਣ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਸ ਬੈਠਕ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮੌਜੂਦਾ ਲੇਖਾਂ ਦੇ ਸੁਧਾਰ 'ਤੇ ਰਹੇਗਾ।

[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Tamanpreet Kaur|Tamanpreet Kaur]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Tamanpreet Kaur|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 14:23, 27 ਫ਼ਰਵਰੀ 2026 (UTC)

== ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ਼ ਸਾਲਾਨਾ ਯੋਜਨਾ 2026-27 ==

ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਆਪਾਂ ਆਪਣੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਮਈ 2026 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੁਣ ਸਾਲ ਜੂਨ 2026 ਤੋਂ ਮਈ 2027 ਦੇ ਲਈ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਆਫ਼ਲਾਈਨ ਬੈਠਕ, ਵਰਕਸ਼ਾਪ, ਵਿਕੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੁਸੀਂ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕਾਂ ਉੱਤੇ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਜਾਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਇਸੇ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਧੰਨਵਾਦ।

* ਯੋਜਨਾ - https://docs.google.com/document/d/1hRmcQpctTkW5uD2nEMPK4rwH8gy0sPcowds_nD8RhN8/edit?tab=t.0#heading=h.xguagl4w4kiz
* ਬਜਟ - https://docs.google.com/spreadsheets/d/1ObeAO3saDF_3EV97oLTuLkRkunufnghX/edit?gid=1317624397#gid=1317624397
* ਸਮਾਂਰੇਖਾ - https://docs.google.com/spreadsheets/d/11R9rU_dw-JO8srtJuZG17bnV4SPVLHtschTbLfwgxuE/edit?gid=0#gid=0

--'''[[user:kuldeepburjbhalaike|&lt;i style=&quot;color:#FF4500; font-family:sylfaen&quot;&gt;KuldeepBurjBhalaike&lt;/i&gt;]]''' &lt;sup style=&quot;color:#FF4500; font-family:georgia&quot;&gt;([[User_talk:Kuldeepburjbhalaike|Talk]])&lt;/sup&gt; 06:15, 7 ਮਾਰਚ 2026 (UTC)

== ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ ਨਾਲ਼ ਸੰਬੰਧਤ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਅਤੇ ਆਗਾਮੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਬਾਰੇ ਅੱਪਡੇਟ ==

ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਪਰ ਕੁੱਝ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਕੁੱਝ ਅੱਪਡੇਟ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਇਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਆਯੋਜਕਾਂ ਨੂਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਵਧਾਈ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਨੂੰ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕ ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਅਤੇ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਉਲੀਕਣ।

ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ [[ਦੇਵ ਸਮਾਜ ਕਾਲਜ ਫ਼ਾਰ ਵੂਮੈਨ, ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ]] ਇੱਕ ਆਊਟਰੀਚ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਸਟਾਫ਼ ਨੇ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਲਹਿਰ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਆਦਿ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਨੂੰ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਿੰਘ ਵਿਰਦੀ|ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਿੰਘ ਵਿਰਦੀ]] ਜੀ ਨੇ ਲਈ ਸੀ। ([https://outreachdashboard.wmflabs.org/courses/Punjabi%20Wikimedians/Dev%20Samaj%20College%20For%20Women%20Firozpur,%20Outreach ਆਊਟਰੀਚ ਡੈਸਬੋਰਡ])

ਦੂਜੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਮਹਿਲਾ ਦਿਵਸ ਉੱਤੇ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Tamanpreet Kaur|ਤਮਨਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ]] ਅਤੇ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Taranpreet Goswami|ਤਰਨਪ੍ਰੀਤ ਗੋਸਵਾਮੀ]] ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਖੇ ਮਹਿਲਾ ਮੀਟਅੱਪ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ 10 ਮਹਿਲਾ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ਼ ਨੇ ਭਾਗ ਲਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ 4 ਨਵੇਂ ਵਰਕੋਂਕਾਰ ਖ਼ਾਤੇ ਵੀ ਬਣਾਏ ਗਏ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸੋਧ ਅਤੇ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਗਿਆਨ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ([https://outreachdashboard.wmflabs.org/courses/Punjabi%20Wikimedians/Women's%20Week%20Meetup%202026/home ਆਊਟਰੀਚ ਡੈਸਬੋਰਡ])

ਆਖ਼ਰੀ ਅੱਪਡੇਟ ਆਗਾਮੀ 21 ਅਤੇ 22 ਮਾਰਚ 2026 ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਹੁਣ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਬਜਾਏ '''ਪਟਿਆਲਾ''' ਵਿਖੇ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇਗੀ। ਸੋ ਮੈਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਾਂਗਾ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਮੈਸੇਜ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਫਾਰਮ ਨਹੀਂ ਭਰਿਆ ਸੀ ਉਹ [https://docs.google.com/forms/d/1NwQHxhXorpkv1wIS6nYELgDh3oJ5-t1G1Gie9HCM7HU/edit ਇਹ ਫਾਰਮ ਕੱਲ੍ਹ ਭਾਵ 11 ਮਾਰਚ ਤੱਕ] ਭਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਧੰਨਵਾਦ ਜੀ। -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 12:38, 10 ਮਾਰਚ 2026 (UTC)

== Request for Comment: VisualEditor automatic reference names ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]].

We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community.
* Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently &lt;code&gt;&quot;:n&quot;&lt;/code&gt;, e.g. &lt;code&gt;&quot;:0&quot;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&quot;:1&quot;&lt;/code&gt;...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. &lt;code&gt;&quot;book_reference-1&quot;&lt;/code&gt;).
* Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name.
* Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation).
* Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. &quot;title&quot; or &quot;last&quot;+&quot;first&quot;) – defined by the community.

=== Feedback ===
[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]].

'''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism.
We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic.

Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings.

Thank you for participating!&lt;/div&gt; &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]])&lt;/bdi&gt; 11:15, 19 ਮਾਰਚ 2026 (UTC)

(This message was sent to [[:ਵਿਕਿਪੀਡਿਆ:ਕਮਿਊਨਟੀ ਪੋਰਟਲ]] and is being posted here due to a redirect.)
&lt;!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&amp;oldid=30281362 --&gt;

== Punjabi Wikimedians Capacity Building Workshop 2026, Chandigarh ==

ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, Punjabi Wikimedians Skill Development Workshop 2026, Chandigarh ਲਈ ਉੱਪਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਮਾਰਚ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਹੋਣੀ ਸੀ ਪਰ ਕੁੱਝ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ। ਹੁਣ ਇਹ ਵਰਕਸ਼ਾਪ 18 ਅਤੇ 19 ਅਪਰੈਲ ਨੂੰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਓਕੇਆਈ ਅਤੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਹੇਠ ਦਿੱਤਾ ਫਾਰਮ ਭਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਧੰਨਵਾਦ।
ਫਾਰਮ - https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdY8hwqRH1oFeExAkDXL2Ag4xW4oH7EM8PKi2mERlXHmaQMyg/viewform?usp=header

-- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 17:56, 28 ਮਾਰਚ 2026 (UTC)

== ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਲਈ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ==

ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ,

ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਲਈ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਾਨਫਰੰਸ 4 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ 6 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਕੋਚੀ (ਭਾਰਤ) ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ।

ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ ਸਮੁੱਚੇ ਭਾਰਤ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨ, ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਅਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੰਚ 'ਤੇ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮੰਚ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਾਂ, ਨਵਾਂ ਸਿੱਖਦੇ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਕੇ, ਮੁਫ਼ਤ ਗਿਆਨ ਦੀ ਲਹਿਰ (free knowledge movement) ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅੱਗੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। 🙂

ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ: [15 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026, ਰਾਤ 11:59 ਵਜੇ ਤੱਕ (IST)]

ਅਰਜ਼ੀ ਦਾ ਲਿੰਕ (Application link): https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform

ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ (More information): [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|WCI 2026 Scholarship metawiki]]

ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ।

ਧੰਨਵਾਦ,

ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ

-[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Gnoeee|Gnoeee]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Gnoeee|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 21:16, 28 ਮਾਰਚ 2026 (UTC)

== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}

Dear Wikipedians!

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.

The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.

🧩'''How to participate?'''

Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.

🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.

'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''

If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&amp;messages=&amp;language=en&amp;x=D banner] into your own language.

Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! 

[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;

(This message was sent to [[:ਵਿਕਿਪੀਡਿਆ:ਕਮਿਊਨਟੀ ਪੋਰਟਲ]] and is being posted here due to a redirect.)
&lt;!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 17:12, 3 ਅਪਰੈਲ 2026 (UTC)

(This message was sent to [[:ਵਿਕਿਪੀਡਿਆ:ਕਮਿਊਨਟੀ ਪੋਰਟਲ]] and is being posted here due to a redirect.)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF ==

&quot;Kindly feel free to translate this text into your own language.&quot;

Dear Community member,

We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. 

The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. 

This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning.

Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. 

* Platform: Google Meet
* Date: 17th April, 2026
* Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC)
* Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]

Note: Only those who have registered will receive the joining link. 

Look forward to seeing you on the call,

Best, [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 18:41, 5 ਅਪਰੈਲ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;

== ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 - Scholarship Applications ==

ਪਿਆਰੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨ,

ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਲਈ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਇਸ ਸਮੇਂ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ ਨੇੜੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।

[[metawiki:Special:MyLanguage/WikiConference_India_2026|ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026]] 

ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਅਰਜ਼ੀ ਫਾਰਮ ਮੈਟਾ ਵਿਕੀ 'ਤੇ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਪੰਨੇ 'ਤੇ ਲੱਭ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ: 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026, ਰਾਤ ​​11:59 IST

ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਰਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੋ।

ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਅਪਡੇਟਸ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਾਨਫਰੰਸ ਮੈਟਾ ਪੰਨੇ 'ਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਟੀਮ ਵੱਲੋਂ,

ਨਿੱਘਾਂ ਭਰਿਆ ਸਵਾਗਤ। [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Jagmit Singh Brar|Jagmit Singh Brar]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Jagmit Singh Brar|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 03:44, 13 ਅਪਰੈਲ 2026 (UTC)

== Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026 - Call for Applications ==

The [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|Indic MediaWiki Developers User Group]] is pleased to announce the upcoming [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]], scheduled to take place in Hyderabad from 26 - 28 June 2026 (with 25 June as Day 0), in collaboration with the [[m:IIITH-OKI|IIITH-OKI]] and [https://www.osdg.in/ OSDG] club at [[w: International Institute of Information Technology, Hyderabad|International Institute of Information Technology, Hyderabad]].

Wikimedia hackathons are spaces for developers, designers, content editors, and other community stakeholders to collaborate on building technical solutions that help improve tools, workflows, and overall user experience across Wikimedia projects.

'''The hackathon is intended for:'''
* Technical contributors active in the Wikimedia technical ecosystem, including developers, maintainers (admins/interface admins), translators, designers, researchers, documentation writers, etc.
* Content contributors having an in-depth understanding of technical issues in their home Wikimedia projects like Wikipedia, Wikisource, Wiktionary, etc.
* Contributors from other FOSS communities or those who have participated in Wikimedia events in the past and would like to begin contributing to Wikimedia technical spaces.

Participants may work on curated hackathon tasks and are also encouraged to propose their own ideas, supported by a clear problem statement and a proposed approach.

To encourage participation and support promising contributions, scholarships will be provided to support participants’ related expenses.

'''Apply here:'''

* Scholarship application form (Deadline: 2 May 2026): [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSej8JvGsvQ7mYmkXdUDriMrKNPajCqH4e3clEct_GnmA1HZ3g/viewform Google form]


'''More information:'''

We encourage interested contributors to apply and participate. Further updates, including program details and venue, will be shared on the Meta page.

* Meta page: [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]]

If you have any questions, concerns, or need support with the application, please reach out via the Meta-Wiki talk page or email at {{nospam|contact|indicmediawikidev.org}}.

Best Regards,
On behalf of Indic Mediawiki Developers User Group

==ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸੈਮੀਨਾਰ ==

ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, 

ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ, ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਿਰਸਾ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਪਬਲਿਕ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਨੀਵਾਰ, 25 ਅਪਰੈਲ, 2026 ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਦੁਪਹਿਰ ਤਿੰਨ ਵਜੇ '''ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ''' ਵਿਸ਼ੇ ਉਪਰ ਇੱਕ ਸੈਮੀਨਾਰ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਬਾਰੇ ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਤੁਹਾਡਾ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਸੱਦਾ ਪੱਤਰ ਭੇਜ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਕੋਈ ਨੇੜਲਾ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜਰੂਰ ਸੰਪਰਕ ਕਰੇ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਤੁਹਾਡੇ ਸੁਝਾਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਰਹੇਗਾ। ਧੰਨਵਾਦ ਜੀ।
ਸੈਮੀਨਾਰ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਲਿੰਕ [https://meta.wikimedia.org/wiki/Seminar_on_Punjabi_Wikipedia_at_Kalanwali,_Sirsa ਇਥੇ] ਹੈ।

[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Mulkh Singh|Mulkh Singh]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Mulkh Singh|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 16:47, 22 ਅਪਰੈਲ 2026 (UTC)

=== ਟਿੱਪਣੀ ===
:@[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Mulkh Singh|Mulkh Singh]], ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਕਦਮ ਜੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੁੜ ਸਰਗਰਮ ਹੁੰਦਿਆਂ ਦੇਖ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ੨੫ ਅਪਰੈਲ ਨੂੰ ਮੈਂ ਖ਼ੁਦ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਆ ਪਾਵਾਂਗਾ ਪਰ ਕਿਸੇ ਸੈਮੀਨਰ ਲਈ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਜ਼ਰੂਰ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਧੰਨਵਾਦ। -- '''[[user:kuldeepburjbhalaike|&lt;i style=&quot;color:#FF4500; font-family:sylfaen&quot;&gt;KuldeepBurjBhalaike&lt;/i&gt;]]''' &lt;sup style=&quot;color:#FF4500; font-family:georgia&quot;&gt;([[User_talk:Kuldeepburjbhalaike|Talk]])&lt;/sup&gt; 10:24, 23 ਅਪਰੈਲ 2026 (UTC)
---'''[[user:kuldeepburjbhalaike|&lt;i style=&quot;color:#FF4500; font-family:sylfaen&quot;&gt;KuldeepBurjBhalaike&lt;/i&gt;]]''' ਜੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਓਪਰੀ ਸੰਸਥਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਆਸਾਨ ਹੈ। ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹੁੰਗਾਰੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ। --- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Mulkh Singh|Mulkh Singh]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Mulkh Singh|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 15:08, 23 ਅਪਰੈਲ 2026 (UTC)

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 00:58, 26 ਅਪਰੈਲ 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;

(This message was sent to [[:ਵਿਕਿਪੀਡਿਆ:ਕਮਿਊਨਟੀ ਪੋਰਟਲ]] and is being posted here due to a redirect.)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉੱਠੇ ਕੁਝ ਸਵਾਲ ==
ਸਤ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ ਸਭ ਨੂੰ,

ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਅਸੀਂ, ਲਗਭਗ, ਸਭ ਆਪਣੇ 25 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲੇਖਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਲੇਖ ਵਧੇਰੇ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਵਰਗੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਬਾਰੇ ਲੇਖ ਲਿਖਦੇ ਸਮੇਂ, ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਨੀਤੀ ਅਨੁਸਾਰ 'ਉਨ੍ਹਾਂ' ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਉਹ' ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਅਤੇ ਇਜ਼ੱਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਇਸ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਬਿਹਤਰ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ-ਦੋ ਬੈਠਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗੱਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਹੈ ਪਰ ਕਦੀ ਕੁਝ ਨਿਚੋੜ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲ ਪਾਇਆ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਸ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੇ, ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਸ਼ੁਕਰਾਨੇ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Nitesh Gill|Nitesh Gill]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Nitesh Gill|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 17:34, 28 ਅਪਰੈਲ 2026 (UTC)

:@[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Nitesh Gill|Nitesh Gill]] ਜੀ ਤੁਹਾਡਾ ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ ਇਸ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸੱਥ ਉੱਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਤਾਂ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਵੀ ਹੋ ਸਕੇ ਅਤੇ ਇਸ ਕੋਈ ਰਾਹ ਲੱਭਕੇ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਜਾਂ ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਅਲੱਗ ਤੋਂ ਨੀਤੀ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕੇ। ਮੇਰਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਧਰਮ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੰਜੀਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਇਸ ਆਪਾਂ ਧਰਮ ਦੇ ਬਾਬਤ ਲੇਖਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਕੁੱਝ ਸਫ਼ਿਆਂ ਦੇ ਲਿੰਕ ਸਾਂਝਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਹਾਲੀਆ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਸੀ (ਜਾਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ)
:ਹਾਲੀਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਸਫ਼ੇ -
:ਸ਼ਬਦ ਜੋੜ (Spelling) ਬਾਰੇ - [[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਸ਼ੈਲੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼/ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ|ਲਿੰਕ]]
:ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਚੰਗਾ ਲੇਖ (Good Article) - [[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਚੰਗੇ ਲੇਖ|ਲਿੰਕ]]
:ਇਸ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਨਤੀਜੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਾਂ ਹੇਠ ਦਿੱਤੇ ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਅੱਪਡੇਟ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗੇ - 
:[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਸ਼ੈਲੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼/ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨਾਲ਼ ਸੰਬਂਧਿਤ ਲੇਖ]]
:ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਸਫ਼ੇ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ - [[:en:Wikipedia:Manual of Style/Islam-related articles|Wikipedia:Manual of Style/Islam-related articles]]
:-- '''[[user:kuldeepburjbhalaike|&lt;i style=&quot;color:#FF4500; font-family:sylfaen&quot;&gt;KuldeepBurjBhalaike&lt;/i&gt;]]''' &lt;sup style=&quot;color:#FF4500; font-family:georgia&quot;&gt;([[User_talk:Kuldeepburjbhalaike|Talk]])&lt;/sup&gt; 09:21, 30 ਅਪਰੈਲ 2026 (UTC)
:‘ਉਨ੍ਹਾਂ’ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ‘ਆਪ’ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਹੈ ਇਹ ਵੀ ਬਹੁ-ਵਚਨ। [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Geet Arts|Geet Arts]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Geet Arts|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 11:28, 9 ਮਈ 2026 (UTC)
:ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਾਈ ਨੀਤੀ ਸਬੰਧੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਚਰਚਾ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਵਿਚਾਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਵਿਆਕਰਣਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਪੜਨਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਸਪਸ਼ਟ ਨੀਤੀ ਬਣਾਈ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
:ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ “you” ਵਰਗਾ ਇਕ ਤਟਸਥ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ “ਤੂੰ”, “ਤੁਸੀਂ”, “ਆਪ” ਆਦਿ ਸ਼ਬਦ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਆਕਰਣ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਦਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਪੂਰਵਕ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਆਮ ਲਿਖਤ, ਪੱਤਰਕਾਰਤਾ, ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੀ “ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ”, “ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ” ਵਰਗੇ ਪੜਨਾਂਵ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
:ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ’ਤੇ “ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ” ਵਰਤਣਾ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨਜਨਕ ਭਾਸ਼ਾਈ ਰੀਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਬੇਅਦਬੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
:ਇਸ ਲਈ ਮੇਰਾ ਸੁਝਾਅ ਹੈ ਕਿ:
:•ਸਾਰੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ “ਉਨ੍ਹਾਂ”, “ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ”, “ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ” ਵਰਗੇ ਆਦਰਸੂਚਕ ਪੜਨਾਂਵ ਵਰਤੇ ਜਾਣ।
:• ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਜਾਂ ਪ੍ਰਚਾਰਾਤਮਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣਾਂ ਜਿਵੇਂ “ਮਹਾਨ”, “ਪੂਜਨੀਕ”, “ਅਵਤਾਰੀ”, “ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ” ਆਦਿ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾਵੇ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਕਿਸੇ ਹਵਾਲੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਾ ਹੋਣ।
:• ਨੀਤੀ ਸਾਰੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ, ਇਤਿਹਾਸਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸਮਕਾਲੀ ਜਨਤਕ ਹਸਤੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਹੋਵੇ।
:• ਜਿੱਥੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੜਨਾਂਵ ਦੀ ਥਾਂ ਸਿੱਧਾ ਨਾਮ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਲਿਖਤ ਹੋਰ ਸਪਸ਼ਟ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ੀ ਰਹੇ।
:ਮੇਰੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੀਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ, ਪਾਠਕਾਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੀ ਨਿਰਪੱਖਤਾ — ਤਿੰਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖ ਸਕਦੀ ਹੈ।
:ਧੰਨਵਾਦ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Aman Arora PTL|Aman Arora PTL]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Aman Arora PTL|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 13:21, 9 ਮਈ 2026 (UTC)

--- @[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Nitesh Gill|Nitesh Gill]] ਜੀ, ਇਸ ਚਰਚਾ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ੁਕਰੀਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਇਹ ਵਧੀਆ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਚਰਚਾ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਸੱਥ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ। ਦੂਜਾ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਉਸ/ਉਹ ਕਰਦਿਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਜੇਕਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕਵਚਨ ਕਰ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਏਜੰਡੇ ਤਹਿਤ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਫਿਰਕੂ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੇਖਾਂ ਲਈ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਗਹਿਰੇ ਸੰਵਾਦ ਦੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਪਰ ਇੱਕ ਦੌਰ ਉਹ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਨੇੜ ਭੂਤ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰ ਰਹੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੈ ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਅਜਿਹੇ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਉੱਤੇ ਸੁਆਲ ਵੀ ਉੱਠਦੇ ਰਹੇ/ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਆਚਰਨ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਅਖਬਾਰੀ ਹਵਾਲੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਵੀ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਤੁਰੇ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨਿਚੋੜ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। --- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Mulkh Singh|Mulkh Singh]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Mulkh Singh|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 16:14, 29 ਅਪਰੈਲ 2026 (UTC)
* [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Mulkh Singh|Mulkh Singh]] ਜੀ, ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ। ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹਿਮਤ ਹਾਂ ਕਿ ਜੇ ਅਸੀਂ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਇਸ ਦੇ ਹੱਲ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਕੋਈ ਰਾਹ ਕੱਢ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, ਜੇ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪਡੇਟ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਭ ਲਈ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਹਰ ਵਾਰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ 'ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗੀ। ਬਾਕੀ ਸਭ ਨੂੰ ਵੀ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸੁਝਾਅ ਜ਼ਰੂਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰੋ। ਸ਼ੁਕਰੀਆ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Nitesh Gill|Nitesh Gill]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Nitesh Gill|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 17:18, 29 ਅਪਰੈਲ 2026 (UTC)
*:ਸ਼ੁਕਰੀਆ @[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Nitesh Gill|Nitesh Gill]] ਇਸ ਸਵਾਲ ਲਈ. ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਲੇਖਾਂ 'ਤੇ 'ਉਨ੍ਹਾਂ' ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਿਹਤਰ ਰਹੇਗੀ। ਹੋਰ ਸਭ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਉੱਤੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਧੰਨਵਾਦ। [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Tamanpreet Kaur|Tamanpreet Kaur]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Tamanpreet Kaur|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 14:49, 30 ਅਪਰੈਲ 2026 (UTC)
* ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ। ਮੈਂ ਇਸ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ @[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeepburjbhalaike|Kuldeepburjbhalaike]] ਜੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹਿਮਤ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ [[:en:Main_Page|ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ]] ਦੇ '[[:en:Wikipedia:Manual_of_Style/Islam-related_articles|Manual of Style/Islam-related articles]]' ਵਾਂਗ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਹੀ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਹੱਲ ਹੈ।
:ਇਸ ਚਰਚਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਨੁਕਤੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ:
:ਨੀਤੀਗਤ ਢਾਂਚਾ (Policy Framework): ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ 'ਸ਼ੈਲੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼' (Manual of Style) ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜੋ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਲਈ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਤੈਅ ਕਰੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਪਾਦਕਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸੰਭਾਵੀ ਟਕਰਾਅ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕਸਾਰਤਾ ਆਵੇਗੀ।
:ਸਾਡੇ ਮੌਜੂਦਾ '[[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ:ਸ਼ੈਲੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼/ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ|ਸ਼ਬਦ-ਜੋੜ]]' ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਵਾਂਗ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਨਵੀਂ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਜਾਂ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਤਿਕਾਰਤ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਲਈ 'ਉਹ' ਦੀ ਬਜਾਏ 'ਉਨ੍ਹਾਂ/ਉਹਨਾਂ' ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਨੀਤੀਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
:ਇਹ ਨੀਤੀ ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਦੇ ਮਿਆਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪੁਲ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ।
:ਮੈਂ ਇਸ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਪੱਖੋਂ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ। &lt;font color=&quot;green&quot; face=&quot;Segoe Script&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;b&gt; [[User:Harry sidhuz|Harry sidhuz]] &lt;/b&gt;&lt;/font&gt;&lt;sup&gt;&lt;font face=&quot;Andalus&quot;&gt; ([[User talk:Harry sidhuz|talk]]) &amp;#124;[[Special:Contributions/Harry sidhuz|Contribs]])&lt;/font&gt;&lt;/sup&gt; 17:17, 1 ਮਈ 2026 (UTC)
* ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ! ਇਹ ਵਿਸ਼ਾ ਬਹੁਤ ਜਰੂਰੀ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਵੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹਾਂ। ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਸਪੱਸ਼ਟ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨੀਤੀਆਂ ਬਣਾਉਣੀਆਂ ਪੈਣਗੀਆਂ। ਮੇਰੇ ਖਿਆਲ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰ੍ਮੁੱਖ ਧਰਮਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਿੰਦੂ/ਮੁਸਲਮਾਨ/ਸਿੱਖ/ਇਸਾਈ ਆਦਿ) ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਗੁਰੂਆਂ, ਪੀਰਾਂ, ਪੈਗੰਬਰਾਂ, ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਆਦਿ ਲਈ ਇੱਕ ਖਾਸ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਸ਼ੈਲੀ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਓਹਨਾਂ/ਆਪ ਆਦਿ) ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਖਿੱਤੇ ਜਾਂ ਜਗ੍ਹਾ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਕਿਸੇ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਜਾਂ ਲੀਡਰ ਲਈ ਸਿਰਫ ਆਮ ਪੰਜਾਬੀ (ਉਸ/ਓਹ ਆਦਿ) ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਨਿੱਜੀ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਕੈਟਾਗਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਬਰੀਕ ਜਿਹੀ ਲਾਈਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨੀਤੀ ਜਾਂ ਖਰੜੇ ਵਜੋਂ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਸੁਝਾਅ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ।[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Jagmit Singh Brar|Jagmit Singh Brar]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Jagmit Singh Brar|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 13:47, 9 ਮਈ 2026 (UTC)
*ਸਤਿ ਸ਼੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ ! ਇਹ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚਰਚਾ ਹੈ। ਜਿਵੇ ਕਿ ਉੱਪਰ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਤੂੰ, ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ  ਤੁਸੀ, ਉਸਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਉਹਨਾਂ ਸਬਦ ਠੀਕ ਹਨ ਜਿਵੇ ਕਿ ਇੱਕ ਲੇਖ ਹੈ ਮਾਤਾ ਗੰਗਾ ਜੀ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਵੇਲ਼ੇ ਬਹੁਤ ਅਜੀਬ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਨਾਲ਼ ਹੋਇਆ ਉਸਦਾ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਓਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਹੋਇਆ ਠੀਕ ਲੱਗੇਗਾ ਜੀ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Gurtej Chauhan|Gurtej Chauhan]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Gurtej Chauhan|ਗੱਲ-ਬਾਤ]])

== Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) ==

''&lt;small&gt;Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.&lt;/small&gt;''

Hello everyone,

We hope you are doing well.

We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills.

We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&amp;pli=1 apply].

We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants.

Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 13:02, 17 ਮਈ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=30361720 --&gt;

== ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ਼ ਸਾਲਾਨਾ ਯੋਜਨਾ 2026-27 ਅੱਪਡੇਟ ==

ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਆਪਣੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ਼ ਯੂਜ਼ਰ ਗਰੁੱਪ ਵੱਲੋਂ ਜੂਨ 2026 ਤੋਂ ਮਈ 2027 ਤੱਕ [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Resources_and_Partnerships/India_General_Support_Project/Punjabi_Wikimedians_Annual_Plan_2026-27 ਸਾਲਾਨਾ ਯੋਜਨਾ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ] ਪਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਬੋਹੱਦ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅਰਜ਼ੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਸੰਸਥਾ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਸੰਬੰਧੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਆਪਣੀ ਅਗਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਸਭ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਬਹੁਤ ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦ। -- '''[[user:kuldeepburjbhalaike|&lt;i style=&quot;color:#FF4500; font-family:sylfaen&quot;&gt;KuldeepBurjBhalaike&lt;/i&gt;]]''' &lt;sup style=&quot;color:#FF4500; font-family:georgia&quot;&gt;([[User_talk:Kuldeepburjbhalaike|Talk]])&lt;/sup&gt; 15:13, 20 ਮਈ 2026 (UTC)

== 25 ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਲੇਖ ਸੁਧਾਰ ਮੁਹਿੰਮ ==

ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਪਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਉੱਤੇ 25 ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਖੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲੇਖਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਛ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਵੀ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ 25 ਮਈ ਤੋਂ 7 ਜੂਨ ਤੱਕ ਇਹਨਾਂ 25 ਲੇਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਰਹਿੰਦੇ ਲੇਖਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਣ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰੇ ਗਏ ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਲਿੰਕ ਰਾਹੀਂ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲਿਖ ਉੱਤੇ ਤੁਸੀਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਧੰਨਵਾਦ।

*ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਲਿੰਕ: https://w.wiki/P45L
*ਲੇਖਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ: https://w.wiki/HtyR
-- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 17:07, 23 ਮਈ 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 ਮਈ 2026 (UTC)

(This message was sent to [[:ਵਿਕਿਪੀਡਿਆ:ਕਮਿਊਨਟੀ ਪੋਰਟਲ]] and is being posted here due to a redirect.)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== ਵਿਕੀ ਲਵਜ਼ ਹਿਮਾਲਿਆ ਤਹਿਤ ਇਸ ਲੜੀ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ==

ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, [https://outreachdashboard.wmflabs.org/campaigns/wiki%20loves%20himalayas/programs ਵਿਕੀ ਲਵਜ਼ ਹਿਮਾਲਿਆ] ਨਾਮ ਦੇ ਹੇਠ ਹੁਣ ਤੱਕ ਚਾਰ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਟ੍ਰੇਨਰ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹਨਾਂ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਨੂੰ [https://hsrc.iiit.ac.in/research/highland%20histories.html ਹਾਈਲੈਂਡ ਹਿਸਟਰੀਜ਼] ਅਤੇ [[m:IIITH-OKI|ਓਕੇਆਈ]] ਵੱਲੋਂ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਿਛਲੀਆਂ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਇਸ ਆਖ਼ਰੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੈਂ ਇਸ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਕੰਮ ਉੱਥੇ ਆਏ ਨਵੇਂ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਲਹਿਰ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਲੜੀ ਦੀ ਅਗਲੀ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ੨੨ ਅਤੇ ੨੩ ਜੂਨ ੨੦੨੬ ਨੂੰ ਲੱਦਾਖ਼ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਧੰਨਵਾਦ। -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 05:27, 31 ਮਈ 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Migration to Parsoid&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]&lt;/em&gt;

Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier.

If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation.

There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki.

To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]&lt;/bdi&gt; 23:21, 2 ਜੂਨ 2026 (UTC)

(This message was sent to [[:ਵਿਕਿਪੀਡਿਆ:ਕਮਿਊਨਟੀ ਪੋਰਟਲ]] and is being posted here due to a redirect.)
&lt;!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-06-04_Wikipedias&amp;oldid=30626143 --&gt;

== ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ਼ ਦੀ ਅਗਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਅਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ==

ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਅਗਲੀ ਆਫ਼ਲਾਈਨ ਮੀਟਿੰਗ ੧੪ ਜੂਨ ੨੦੨੬ ਨੂੰ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਖੇ ਹੋਵੇਗੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਗਲੀ ਸਾਲਾਨਾ ਯੋਜਨਾ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਲੇਖ ਗੁਣਵੱਤਾ ਲਈ ਚੱਲ ਰਹੀ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਲੇਖ ਸੋਧਣ ਦਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਦੂਸਰਾ ਇਹ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਜ਼ ਵੱਲੋਂ ੨੦੨੬-੨੭ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਯੋਜਨਾ ਲਈ ਪਾਈ ਗਈ ਅਰਜ਼ੀ ਸਵੀਕਾਰ ਲਈ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ  ਸਾਲਾਨਾ ਯੋਜਨਾ ੨੦੨੫-੨੬ ਦਾ ਸਮਾਂ ਜੂਨ ੨੦੨੬ ਤੱਕ ਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੌਰਾਨ ਹੋਈਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ ਸਬਮਿੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜੇਕਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਹਾਇਤਾ ਜਾਂ ਸੁਝਾਅ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ਼ ਸੰਪਰਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਧੰਨਵਾਦ ਜੀ। -- '''[[user:kuldeepburjbhalaike|&lt;i style=&quot;color:#FF4500; font-family:sylfaen&quot;&gt;KuldeepBurjBhalaike&lt;/i&gt;]]''' &lt;sup style=&quot;color:#FF4500; font-family:georgia&quot;&gt;([[User_talk:Kuldeepburjbhalaike|Talk]])&lt;/sup&gt; 16:32, 13 ਜੂਨ 2026 (UTC)

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|ਗੱਲ-ਬਾਤ]])&lt;/bdi&gt; 17:11, 23 ਜੂਨ 2026 (UTC)

(This message was sent to [[:ਵਿਕਿਪੀਡਿਆ:ਕਮਿਊਨਟੀ ਪੋਰਟਲ]] and is being posted here due to a redirect.)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;</text>
      <sha1>iahh56zwk446xct2a4ogytwwjkfnccw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Renamed user edeebb2149abc345d18fda9d92e2afcc</title>
    <ns>3</ns>
    <id>204720</id>
    <revision>
      <id>841466</id>
      <parentid>841143</parentid>
      <timestamp>2026-06-24T08:54:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Cabayi</username>
        <id>27315</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Cabayi ਨੇ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Geoffroi]] ਵਰਕੇ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਮੋੜ ਛੱਡੇ [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Renamed user edeebb2149abc345d18fda9d92e2afcc]] 'ਤੇ ਥਾਂ-ਬਦਲੀ ਕੀਤੀ ਏ: Automatically moved page while renaming the user &quot;[[Special:CentralAuth/Geoffroi|Geoffroi]]&quot; to &quot;[[Special:CentralAuth/Renamed user edeebb2149abc345d18fda9d92e2afcc|Renamed user edeebb2149abc345d18fda9d92e2afcc]]&quot;</comment>
      <origin>841143</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="230" sha1="to7dllejzp9cpwb1deammdc29l6f1rd" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=Geoffroi}}

-- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:New user message|New user message]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:New user message|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 15:52, 19 ਜੂਨ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>to7dllejzp9cpwb1deammdc29l6f1rd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>BARAGI VIKRAM REDDY</title>
    <ns>0</ns>
    <id>204729</id>
    <revision>
      <id>841443</id>
      <timestamp>2026-06-24T02:38:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-36569-22</username>
        <id>60793</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;{{ਜਾਣਕਾਰੀਬਾਕਸ ਵਿਅਕਤੀ | ਨਾਮ = ਬਰਾਗੀ ਵਿਕਰਮ ਰੈਡੀ | ਜਨਮ_ਨਾਮ = ਬਰਾਗੀ ਵਿਕਰਮ ਰੈਡੀ | ਜਨਮ_ਤਾਰੀਖ = {{ਜਨਮ_ਤਾਰੀਖ|df=yes|2026|01|26}}&lt;ref&gt;[https://www.issuewire.com/takur-r-baragiagebio-girlfriend-wikipedia-carrierlove-and-life-1708968685670778]&lt;/ref&gt; | ਜਨਮ_ਸਥਾਨ = [[ਜਾਮਖੰਡੀ]], ਬਾਗਲਕ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>841443</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3242" sha1="eet86yx9w0uzd09addjppzk1s9wgn6i" xml:space="preserve">{{ਜਾਣਕਾਰੀਬਾਕਸ ਵਿਅਕਤੀ
| ਨਾਮ = ਬਰਾਗੀ ਵਿਕਰਮ ਰੈਡੀ
| ਜਨਮ_ਨਾਮ = ਬਰਾਗੀ ਵਿਕਰਮ ਰੈਡੀ
| ਜਨਮ_ਤਾਰੀਖ = {{ਜਨਮ_ਤਾਰੀਖ|df=yes|2026|01|26}}&lt;ref&gt;[https://www.issuewire.com/takur-r-baragiagebio-girlfriend-wikipedia-carrierlove-and-life-1708968685670778]&lt;/ref&gt;
| ਜਨਮ_ਸਥਾਨ = [[ਜਾਮਖੰਡੀ]], [[ਬਾਗਲਕੋਟ]] (ਹੁਣ [[ਕਰਨਾਟਕ]]), ਭਾਰਤ।
| ਮੌਤ_ਤਾਰੀਖ = 26/01/2000
| ਮੌਤ_ਸਥਾਨ = ਜਾਮਖੰਡੀ, ਭਾਰਤ
| ਕੌਮੀਅਤ = [[m:en:ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ|ਭਾਰਤੀ]]
| ਹੋਰ_ਨਾਮ = 
| ਕਿੱਤਾ = ਸੰਗੀਤ ਗਾਇਕ, ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ, ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ
| ਜਾਣਿਆ_ਜਾਣਿਆ = 
| years_active= 2000–2026
}}

ਬਰਾਗੀ ਵਿਕਰਮ ਰੈਡੀ ਭਾਰਤੀ ਮਨੋਰੰਜਨ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ [[IMDb]] ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰ ਵਜੋਂ ਫਿਲਮ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ: ਉਸਨੇ 2026 ਵਿੱਚ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਈ ਫਿਲਮ &quot;ਕਾਲ ਹਰ ਟੂ ਦ ਜੇ ਬਲਾਕ&quot; [[(ਕਾਲ ਹਰ ਟੂ ਦ ਜੇ ਬਲਾਕ)]] ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਨ ਕੀਤਾ [[IMDb]]। ਅਦਾਕਾਰੀ: ਉਸਨੇ ਫਿਲਮ 'ਸਲੱਮ ਡੌਗ' [[ਸਲੱਮ ਡੌਗ]] [[IMDb]] ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਫਿਲਮਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਖੇਤਰ [[ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ]] ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕੰਨੜ, ਤੇਲਗੂ, ਹਿੰਦੀ, ਮਰਾਠੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। 
==ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ==
ਬਰਾਗੀ ਵਿਕਰਮ ਰੈਡੀ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਸੰਗੀਤ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਰੈਪਰ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਤੇਲਗੂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਕਰੀਅਰ: ਹਿੱਪ-ਹੌਪ ਅਤੇ ਟ੍ਰੈਪ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 

==ਗਾਣੇ==
{{colbegin|3}}
{{•}} ਦ ਜਮਖੰਡੀ ਐਂਟੀਮਾ

{{•}} ਜਮਖੰਡੀ (2026) 

{{•}} ਕਲ ਹਰ ਤੋਂ ਦ ਜੇ ਬਲਾਕ (2026) 
{{colend|3}}

==ਹਵਾਲੇ==
&lt;ਹਵਾਲੇ/&gt;
1.https://www.issuewire.com/takur-r-baragiagebio-girlfriend-wikipedia-carrierlove-and-life-1708968685670778
2.https://www.filmibeat.com/celebs/vikram-reddy.html</text>
      <sha1>eet86yx9w0uzd09addjppzk1s9wgn6i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Nitinyadav.67</title>
    <ns>3</ns>
    <id>204730</id>
    <revision>
      <id>841472</id>
      <timestamp>2026-06-24T11:18:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>New user message</username>
        <id>10694</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Adding [[Template:Welcome|welcome message]] to new user's talk page</comment>
      <origin>841472</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="235" sha1="s80nrmhy4v7pe0gbndvjeiz24mqnjno" xml:space="preserve">{{Template:Welcome|realName=|name=Nitinyadav.67}}

-- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:New user message|New user message]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:New user message|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 11:18, 24 ਜੂਨ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>s80nrmhy4v7pe0gbndvjeiz24mqnjno</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>